Het ligt voor de hand dat de Europese Unie de leiderschapsrol overneemt bij de aanpak van klimaatverandering, nu de VS uit het Klimaatakkoord van Parijs stapt. Dat zegt minister Wiebes in reactie op de presentatie van de Europese Green Deal. Wiebes is in Madrid, waar ministers van over de hele wereld bezig zijn met de laatste dagen van de klimaattop.

"Ik denk dat niet alleen de EU zelf, maar ook andere landen Europa zien als een continent dat voorop kan lopen. Wij hebben natuurlijk allerlei mogelijkheden om onze uitstoot te verminderen. We hebben ook de welvaart die het ons mogelijk maakt en we hebben de kennis, de vaardigheden, de innovatie", zegt Wiebes. "Ik denk dat het ons zou passen om bij het ambitieuze deel van de wereld te gaan horen."

Wel wil de Nederlandse klimaatminister dat er goed nagedacht wordt over de consequenties. "Tegelijkertijd moeten we zorgen dat onze concurrentiepositie er niet onder lijdt. Want het is snel gedaan met het draagvlak als mensen hun baan zouden verliezen."

VVD: kernenergie nodig

Verschillende Nederlandse Europarlementariërs reageren ook positief op de plannen van Eurocommissaris Timmermans. CDA-fractievoorzitter Esther de Lange spreekt van het Europese "man-op-de-maanmoment". "Maar met alleen verboden en belastingen gaan we de wereld niet redden", waarschuwt ze.

De VVD is het daarmee eens. Jan Huitema waarschuwt voor een papieren werkelijkheid. "We moeten alles wat nodig is uit de kast halen, inclusief kernenergie." Bij GroenLinks overheerst tevredenheid. Maar Bas Eickhout is eveneens bang dat het bij mooie plannen blijft. "Juist nu is er actie nodig."

Volgens Derk Jan Eppink van Forum voor Democratie wordt vooral de Nederlandse middenklasse slachtoffer van de Green Deal. "Het is een megalomaan project, waarbij er veel te veel macht naar Europa gaat." Eppink wil dat er realistische plannen komen.

Gevolgen voor Nederland

Wiebes denkt niet dat de Europese Green Deal veel gevolgen zal hebben voor het beleid in Nederland, omdat het goed aansluit bij wat al eerder is afgesproken in het Nederlandse Klimaatakkoord. Dat akkoord is al verder uitgewerkt, zegt hij, maar heeft dezelfde onderliggende principes.

Zo strekt het zich uit over dezelfde vijf sectoren: auto's, huizen, industrie, de elektriciteitssector en de landbouw. "Bij de uitwerking zullen we zien of er heel nieuwe dingen bovenkomen. Vooralsnog denk ik dat het heel goed aansluit bij wat we in gang hebben gezet." Wiebes schat in dat Nederland er alleen maar baat bij heeft dat andere landen nu hetzelfde gaan doen.

Greta Thunberg

De 16-jarige activiste Greta Thunberg sprak vanochtend de verzamelde landen in Madrid toe. Daarbij verweet ze de politici dat ze de bevolking misleiden. Ze zijn bezig met onderhandelingen, zei ze, die niet echt leiden tot het aanpakken van de opwarming van de aarde.

Wiebes is het eens met Thunberg. "Ze heeft natuurlijk gelijk dat de hele wetenschap aantoont dat we niet hard genoeg gaan. Daar heeft haar hele generatie gelijk in." Volgens hem zijn jongeren een belangrijke stem in het debat, doordat ze mensen aan het denken zetten over hun eigen rol in de klimaatverandering.