17,13 euro per maand. Zo veel moeten mensen die een sociale woning huren vanaf 1 januari 2020 gemiddeld extra betalen. Dat is het gevolg van een energiecorrectie die Vlaams minister Liesbeth Homans (N-VA) heeft ingevoerd. “Een Homans-heffing die voor heel wat sociale huurders neerkomt op een extra maand huur”, zegt SP.A-fractieleider Joris Vandenbroucke.

Niet elke sociale woning is even goed geïsoleerd. Daarom besliste de Vlaamse regering in 2007 om een energiecorrectie door te rekenen: een verhoging van de huurprijs voor wie een energiezuinige woning huurt, een korting voor wie een woning huurt die niet perfect geïsoleerd is. Op die manier wou de Vlaamse regering sociale huurders met een ongewild hogere energiefactuur compenseren, maar tegelijkertijd ook sociale huisvestingsmaatschappijen stimuleren om meer te investeren in renovatie.

Al die tijd bleef het bij de theorie, maar na forse investeringen in sociale woningen heeft minister Homans die correctie intussen concreet gemaakt. Alleen: die blijkt de huurders in de eerste plaats centen te kosten. De voorziene korting voor wie een energieverslindende woning huurt, wordt immers geschrapt. Bovendien is de norm die Homans hanteert niet bepaald up-to-date: de energienormen van 2006 worden als referentie gebruikt.

Dertiende maand

“Sociale huurders moeten zo meer betalen op basis van verouderde energienormen”, klaagt Vlaams SP.A-fractieleider Joris Vandenbroucke. “Wie een sociale woning huurt die 15 jaar oud is en waarin niet meer geïnvesteerd is om ze energiezuinig te maken, moet plots een pak meer betalen. De norm is zo laag, dat vooral de huisvestingsmaatschappijen profiteren: ze kunnen meer huur vragen zonder nog te investeren in energiebesparende maatregelen.”

Vanaf 1 januari 2020 komt er gemiddeld 17,13 euro per maand bij, voor een halfopen bebouwing kan dat oplopen tot 32,13 euro. Op jaarbasis is dat gemiddeld 205 euro, in sommige gevallen zelfs 385 euro. “De gemiddelde huurprijs voor een sociale woning is 386 euro”, aldus Vandenbroucke. “Voor heel wat sociale huurders komt deze Homans-heffing neer op een extra maand huur.”

Kwetsbare gezinnen

Homans zelf schat de groep die getroffen wordt op 50.000 huurders: 28.500 nieuwbouwwoningen van na 2006 en nog eens 21.500 oudere woningen die – door de oude norm – wel het label ‘energiezuinig’ hebben gekregen. “Er zijn 143.989 Vlamingen die momenteel een sociale woning huren, dus wordt een derde van hen getroffen”, zegt Joris Vandenbroucke.

Minister Homans geeft toe dat er een verhoging komt, maar benadrukt dat die “nooit groter zal zijn dan de besparing op de energiefactuur”. Onder meer de Inspectie van Financiën stelt zich luidop vragen bij de berekening van Homans, maar die wuift de bezwaren weg. “Het systeem is bedoeld om voordelig te zijn voor de huurders.”

Joris Vandenbroucke is het daar niet mee eens. “Nadat minister Homans huurders op de privémarkt al een extra maand waarborg liet betalen, neemt ze nu de sociale huurders in het vizier. Hoe cynisch is het dat net de minister van Wonen én Armoede met één beslissing 50.000 financieel kwetsbare gezinnen treft?”