Zwarte Piet

26 oktober 2013

Daar staat ze dan. Een kleine zwarte vrouw in een grote witte sweater. Alleen op een rustig stukje Malieveld. Trots steekt ze een vlag in de lucht, de vlag van West-Papoea waar haar roots liggen, de vlag die verboden is in Indonesië.

Ze demonstreert tegen Indonesië dat West-Papoea annexeerde. “Sinds dat conflict zijn er 400.000 Papoea’s vermoord“. En ze demonstreert tegen de Verenigde Naties, de organisatie die er niets tegen doet.

Zwarte Piet

Een paar honderd meter verder gaat het er een stuk vrolijker aan toe. Mensen dansen en zingen Sinterklaasliedjes. Toch demonstreren deze mensen ook tegen de VN, maar dan voor het behoud van Zwarte Piet. Ook belangrijk.

Als een klein groepje Zwarte Piet-sympathisanten de vrouw met de vlag ziet, slaat de stemming om. De groep loopt dreigend op haar af en sluit haar in. Een blonde vrouw met zwart geschminkt gezicht begint meteen te schreeuwen: “Dus jij bent tegen Zwarte Piet? Rot dan lekker op naar je eigen land!”

De vrouw stamelt dat ze helemaal niet tegen Zwarte Piet is, maar juist ook tegen de VN. Ze vindt het belangrijker dat de VN tijd en geld steekt in onderzoek in West-Papoea en dat onderzoek naar Zwarte Piet onzin en geldverspilling is. Maar niemand die het hoort of het wil horen. “Ze is tegen Zwarte Piet!”

Angst

Steeds meer omstanders bemoeien zich ermee. Ze schreeuwen naar haar en als zij wat wil zeggen, zingen ze Sinterklaasliedjes.

De kleine vrouw wordt ingesloten als een prooi door een groep Hyena’s. In de blauwe ogen van de zwart geschminkte gezichten lijkt de haat zichtbaar. De ogen van de vrouw verraden niets anders dan angst.

Vluchten

Als een man probeert haar vlag af te pakken, vecht ze als een leeuw om die te behouden. Omstanders lachen haar uit. De vrouw probeert de meute te ontvluchten, maar een oudere man komt achter haar aan alsof hij de grootst mogelijke crimineel op de hielen zit. Hij pakt haar vast en het lijkt of hij wil slaan. Op dat moment pakt iemand uit de menigte zijn arm en trekt hem bij de vrouw vandaan die inmiddels in paniek is geraakt.

Politie

Op het moment dat ze weer wordt ingesloten, komt er een agent aan. Hij vraagt de vrouw mee te komen. “Voor uw veiligheid, mevrouw.”

Als de vrouw meeloopt naar het politiebusje, klink gejuich van een klein groepje omstanders. “Ze is gearresteerd” zegt een vrouw in trainingspak. “Terecht”, merkt haar man op.

Fotojournalist

Als (foto)journalist moet je objectief zijn. Het is mijn taak om vast te leggen wat er gebeurt.

Toch is dat niet altijd makkelijk. Vandaag was ik er getuige van dat een groep mensen één persoon uit een menigte pikte om gezamenlijk aan te vallen. Ik stond er bovenop en maakte foto’s. Het voelde ongemakkelijk, ik voelde me schuldig.

Eén keer heb ik me er mee bemoeid vandaag. Een man pakte de vrouw bij de schouder en in een reflex trok ik zijn hand weg. Maar eigenijk hoort dat niet, het is mijn taak om te fotograferen. Maar ik ben blij dat het niet verder uit de hand liep. De vrouw werd niet geslagen, ze werd ‘slechts’ bedreigd, geïntimideerd, uitgescholden en ‘vriendelijk’ verzocht zich aan onze manieren aan te passen of op te rotten naar ‘haar eigen land’.

Succes

Voor de Zwarte Piet-sympathisanten was de demonstratie een groot succes. De ‘Pietitie’ die op Facebook meer dan 2 miljoen ‘likes’ kreeg, werd aangeboden aan PVV-Kamerlid Joram van Klaveren en volgens de politie was de pietendemonstratie een groot feest.

Voor de kleine zwarte vrouw die wél een goede reden had om daar te staan was het minder gezellig. Maar ja. Moet ze maar niet tegen Zwarte Piet zijn.

Petitie

Helaas heb ik de vrouw daarna niet meer kunnen spreken. Ik weet niet waar ze vandaan komt en hoe haar dag verder is verlopen. Toch zou ik iets voor haar willen doen.

Op internet kwam ik een petitie tegen ‘Stop de ‘slow motion’ genocide in West-Papoea’.

Het lijkt me zinniger om deze petitie te tekenen dan een ‘Pietitie’ voor een sprookjesfiguur.

Inmiddels is duidelijk geworden dat de Facebookpagina ‘Pietitie’ niets te maken heeft met de actie op het Malieveld.

Ik kreeg veel reacties en vragen binnen via dit blog en Twitter. Ik heb daarom een vervolg geschreven waarin ik een en ander verklaar: Zwarte Piet, the day after.

Ik heb de mevrouw in kwestie (Tilly Kaisiëpo) opgezocht en een webdocumentaire over haar en de situatie in West-Papoea gemaakt. Waarschuwing: de documentaire bevat beelden die als schokkend kunnen worden ervaren: Papua Merdeka, Tilly’s strijd.

Dank voor alle reacties. We zijn inmiddels een week verder, dus het lijkt goed om deze discussie af te sluiten. Nieuwe reacties worden niet meer gepubliceerd.

http://www.gerritdeheus.com