Die Ekurhuleni-metroraad én die Gautengse premier is na verneem word herhaaldelik gewaarsku oor probleme by ŉ belangrike substasie in Springs wat Sondag groot skade in ŉ brand opgedoen het. Duisende inwoners sit steeds sonder krag en groot nywerhede in die omgewing verloor glo miljoene rande weens die kragonderbreking.

Die substasie is verlede jaar ernstig beskadig toe boewe daar ingebreek en die plek gevandaliseer het. Maroela Media het betroubaar verneem die versekeringseis om die skade – wat glo meer as R100 miljoen beloop het – te herstel, is afgekeur omdat die nodige veiligheidsmaatreëls nie tydens die inbraak gegeld het nie. Die elektriese heining én pepersproei-stelsel wat die substasie moet help beveilig, was glo onder meer afgeskakel.

In Julie verlede jaar het ŉ elektrisiën in ŉ skadebepalingsverslag oor die substasie gewaarsku daar moet duidelik kennis geneem word dat dit ŉ “tydbom is wat wag om te af te gaan”. Die metroraad is in die verslag ook gewaarsku dat die substasie nie behoorlik geaard is nie en dat alle gesteelde aardgeleiding onder meer vervang moet word.

Die metroraad is gewaarsku dat niks gaan keer dat die stelsel tydens byvoorbeeld oorlading outomaties gaan afskakel nie. Dit kan beteken dat die gebou moontlik “heeltemal kan afbrand”, lui die verslag.

Gister het die substasie inderdaad in ligte laaie gestaan. Dit was glo die gevolg van oorverhitting en oorlading, maar die meganismes om die stelsel af te skakel, is ten spyte van die waarskuwings nooit herstel nie.

Talle woonbuurte en die nywerheidsgebied New Era, die tuiste van groot vervaardigers soos Kellogg’s, PFG Building Glass en Mpact Packaging, sit steeds sonder elektrisiteit.

Gert Parsons, ŉ voormalige burgemeester van Springs, het gesê daar gaan nou regsadvies ingewin word om ŉ moontlike klasaksie in te stel. Só ŉ eis kan moontlik ook in ŉ persoonlike hoedanigheid teen die betrokke ampsdraers ingestel word om hulle tot verantwoording te roep. “Ek dink hier is ŉ groot mate van pligsversuim,” het Parsons gesê.

Anita Greeff, algemene bestuurder van Oos-Gauteng se kamer van koophandel en nywerheid, sê die uitvoerende hoofde van twee groot nywerhede het die kamer sowat ŉ maand gelede gekontak en gewaarsku oor die toestand van die substasie.

Die organisasie het die probleme dadelik onder die aandag van die hoof van die energiedepartement by die metro gebring, maar geen reaksie gekry nie. Oproepe na die stadbestuurder en die burgemeester was ook onbeantwoord.

Volgens Greeff het hulle daarna die Gautengse premier, David Makhura, gevra om dringend in te gryp. Makhura se kantoor het onderneem om die situasie te ondersoek, maar die substasie het afgebrand voordat enigiets gedoen is.

Greeff sê hulle het verneem dat herstelwerk aan die substasie tot twee weke gaan duur. Die nywerheidsgebied gaan glo met die hulp van tydelike opwekkers van krag voorsien word, maar dit is onduidelik wat die situasie vir inwoners van woonbuurte gaan beteken.