Της Νένας Μαλλιάρα

Στις αρχές Φεβρουαρίου ξεκινά η νομοπαρασκευαστική επιτροπή τη σύνταξη του νέου πλαισίου αφερεγγυότητας, το οποίο θα τεθεί σε ισχύ την 1η Μαΐου και θα ρυθμίζει ενιαία το ιδιωτικό χρέος.

Στη συνάντηση των τεχνικών κλιμακίων μεταξύ κυβέρνησης και Θεσμών που πραγματοποιήθηκε χθες, η PWC παρουσίασε τις γενικές αρχές στις οποίες θα κινηθεί το πλαίσιο για τον νέο πτωχευτικό νόμο. Βασική αρχή του νέου πλαισίου θα είναι ο συνδυασμός πτώχευσης, αλλά και παροχής δεύτερης ευκαιρίας, έτσι ώστε το χρέος να μην διαιωνίζεται εις βάρος του οφειλέτη, των κληρονόμων του, και προφανώς των πιστωτών του. Την πτώχευση του οφειλέτη θα μπορεί να εκκινεί ως διαδικασία ο ίδιος ή οι πιστωτές του (τράπεζες, προμηθευτές) εφόσον κρίνεται ότι το χρέος δεν είναι βιώσιμο. Ως αποτέλεσμα, θα ρευστοποιείται η περιουσία του οφειλέτη για την ικανοποίηση των πιστωτών και τη διαγραφή του χρέους. Πράγμα που σημαίνει ότι το χρέος παύει να υφίσταται και άρα δεν κληρονομείται στην επόμενη γενιά (επομένως θα παύσει και το φαινόμενο των αποποιήσεων κληρονομιών λόγω χρεών του αποθανόντος).

Η διαγραφή του χρέους με ρευστοποίηση της περιουσίας του οφειλέτη, ως απόρροια της αδυναμίας εξυγίανσης του δανείου, θα επιφέρει, ωστόσο, την εξυγίανση του οφειλέτη. Αυτό είναι το σημείο – κλειδί του υπό διαμόρφωση νέου πτωχευτικού δικαίου, το οποίο κινείται στη λογική της "δεύτερης ευκαιρίας", όπως ορίζει η κοινοτική οδηγία 1023/2019. Ειδικότερα, μετά την πτώχευσή του, "καθαρός" πλέον ο οφειλέτης, θα μπορεί να επανέλθει στην επιχειρηματική δράση, ανοίγοντας νέα επιχείρηση μετά την παρέλευση έως τριών ετών από την πτώχευση.

Αποσυνδέεται από την πτώχευση η προστασία της α΄ κατοικίας

Η ενιαία ρύθμιση του ιδιωτικού χρέους θα "συγχωνεύσει" όλες τις διάσπαρτες ρυθμίσεις που ισχύουν σήμερα και θα καταργήσει την έννοια της παροχής προστασίας στην πρώτη κατοικία μέσω της διαδικασίας πτώχευσης. Ειδικότερα, η προστασία της πρώτης κατοικίας θα αποσυνδεθεί τελείως από τη σχέση οφειλέτη – πιστωτών και θα αποτελεί πλέον αντικείμενο της κοινωνικής πρόνοιας.

Ο νόμος 4605/2019 για την προστασία της πρώτης κατοικίας, ο οποίος έληγε στις 31 Δεκεμβρίου 2019 και παρατάθηκε μέχρι τις 30 Απριλίου 2020, θα αποτελέσει το ορόσημο για τη μετάβαση στο νέο καθεστώς. Από την 1η Μαΐου και με το νέο πλαίσιο αφερεγγυότητας σε ισχύ, προστασία της πρώτης κατοικίας θα έχουν μόνο οι πλέον ευάλωτοι οικονομικά και αυτή θα δίνεται από το κράτος (δομές Πρόνοιας του Υπουργείου Εργασίας). Ο αιτούμενος την προστασία της κύριας κατοικίας, εφόσον κρίνεται ως πλέον οικονομικά αδύναμος, θα λαμβάνει επίδομα στέγασης ή αλλιώς κρατική επιδότηση ενοικίου. Επομένως, η προστασία της πρώτης κατοικίας θα παύσει να αποτελεί "παράρτημα" των δανειακών συμβάσεων και αντικείμενο το οποίο θα απασχολεί τις τράπεζες.

Ήδη, οι πλειστηριασμοί "τρέχουν", ασχέτως της αξίας των ακινήτων για την οποία οι τράπεζες είχαν θέσει μέχρι πρότινος άτυπα πλαφόν προστασίας. Σημειώνεται ότι στη χθεσινή συνάντηση τα τεχνικά κλιμάκια των Θεσμών εμφανίστηκαν ανήσυχα για κάμψη των πλειστηριασμών το 2019 σε σχέση με το 2018. Τα κλιμάκια της ελληνικής πλευράς παρουσίασαν στοιχεία που δείχνουν αύξηση των πλειστηριασμών το 2019, ανέφεραν ότι ήδη έχουν προγραμματιστεί 5.000 πλειστηριασμοί, ενώ για το τρέχον έτος εκτίμησαν ότι θα διενεργηθούν 25.000 πλειστηριασμοί.

Στοιχεία του τελευταίου τριμήνου παρουσιάστηκαν χθες στους Θεσμούς και για τη λειτουργία των πλατφορμών του εξωδικαστικού μηχανισμού και του νόμου 4605/2019 για την προστασία της πρώτης κατοικίας, ενώ συζητήθηκε και το θέμα των εκκρεμών υποθέσεων του νόμου Κατσέλη.