Robots kunnen steeds meer taken van mensen overnemen en dat kan ertoe leiden dat de werkloosheid in de toekomst gaat stijgen. Die vrees uit minister Asscher van Sociale Zaken.

"Robots worden in hoog tempo toegankelijker, betrouwbaarder en goedkoper. Ze zijn goedkoop, snel, nooit ziek, werken 24 uur per dag, vragen nooit om loonsverhogingen, worden niet vertegenwoordigd door vakbonden en staken niet. Voor een aanzienlijk deel van de bestaande banen zijn zij daardoor in staat om werknemers te vervangen," zegt Asscher vandaag op een congres over robotisering.

Robots zouden volgens Asscher in de toekomst bijvoorbeeld schoonmakers en magazijnmedewerkers kunnen vervangen. En door de opkomst van de zelfrijdende auto zijn taxichauffeurs mogelijk niet meer nodig.

Beter onderwijs

Volgens Asscher moet het onderwijs daarom de komende jaren verbeteren, zodat jongeren vaardigheden leren waar in de toekomst wel vraag naar zal zijn: "Als robots laaggeschoold en routinematig werk gaan overnemen moeten we onze jeugd opleiden voor het andere werk. Niet trainen op routine, maar op het onverwachte. Niet op feiten, maar op creatief analyseren en nieuwe wegen zoeken. En uiteraard op een goede omgang met een geautomatiseerde wereld."

Asscher denkt ook dat het belastingstelsel mogelijk aangepast moet worden door de technologische vooruitgang. "Als robotisering leidt tot verdringing van laagbetaald werk en een scheve inkomensverdeling, dan moeten we dat pareren om de economie en samenleving gezond te houden. Door het fiscale stelsel te richten op werkgelegenheid aan de onderkant."

Het kabinet heeft op Prinsjesdag al gezegd dat het belastingstelsel herzien moet worden en dat daarbij de belasting op arbeid omlaag moet.

Luddieten

Economen zijn het er onderling over oneens of digitalisering en robotisering leidt tot zogeheten 'technologische werkloosheid'. Al sinds de industriële revolutie is er de angst dat banen en ambachten verdwijnen door automatisering. Zo sloopten in het Engeland van de 19e eeuw de luddieten weefmachines in textielfabrieken, omdat het werk van ambachtslieden daardoor verdween.

Tot nu toe zijn er altijd nieuwe banen in de plaats van de verdwijnende banen gekomen. Zo is de werkgelegenheid in de dienstensector de afgelopen decennia sterk gegroeid, terwijl het aantal banen in de industrie is gedaald.

Maar volgens Asscher is de opkomst van de robot en de digitale economie niet één op één te vergelijken met eerdere perioden van technologische vooruitgang.