Zo moet het Bijlmer Kwartier er in de toekomst uitzien. Beeld Gebieds- en vastgoedontwikkelaar AM

Het Hamerkwartier

Tussen de Vogelbuurt en de Albemarlefabriek in Noord ligt een gebied dat al sinds de negentiende eeuw dient als bedrijventerrein. Momenteel vind je er veel fijne horeca, waaronder Stork, Hotel de Goudfazant, FC Hyena en Coba Taqueria. Ook overnachten daar de veerponten van het GVB.



Dat moet allemaal plaatsmaken voor het Hamerkwartier. Op kavels van ongeveer 500 vierkante meter zullen appartementencomplexen verrijzen in verschillende hoogten, inclusief een woontoren tot 60 meter. In totaal komen er maximaal 6700 woningen. 30 procent sociale huur, 40 procent middenhuur en -koop, en 30 procent in het hoge segment.



Groot voordeel voor de toekomstige bewoners: ze fietsen met de gloednieuwe fietsbrug over het IJ straks in een oogwenk naar de andere stadsdelen.



Rond de hogere gebouwen staat laagbouw tot 8 meter hoog gepland, met bedrijven en winkels. Op het dak komt een publieke buitenruimte. In de nieuwe panden komt ook veel ruimte voor horeca, waar de succesvolle restaurants van nu die dakloos worden mogelijk naar kunnen verhuizen.



In 2020 wordt gestart met de eerste fase van de bouwwerkzaamheden. In 2035 staat de voltooiing van het Hamerkwartier op de planning.

Dit gebied wordt in de toekomst het Hamerkwartier. Beeld Rink Hof

De Sluisbuurt

De hoogste nieuwe gebouwen van de stad komen in de Sluisbuurt te staan, op de kop van het Zeeburgereiland. 25 torens, waarvan 5 van maximaal 125 meter hoog moeten er komen.



Dat is zelfs 18 meter lager dan oorspronkelijk in de plannen stond. Daardoor zal de nieuwe buurt niet meer te zien zijn vanuit de grachtengordel. Vanaf volgend jaar wordt er gebouwd, minstens tot 2027.



In de torens komen zo'n 5500 appartementen. Hiervan wordt 40 procent sociale huur, naast 40 procent middeldure huur- of koopwoningen en 20 procent vrije sector. De woningen worden ruimer en duurder dan gepland: de goedkoopste minimaal 45 vierkante meter, de middeldure tot wel 75 vierkante meter.



Vrolijk feitje over de Sluisbuurt: wie daar gaat wonen hoeft nooit meer het vuilnis buiten te zetten. Alle rommel wordt met 70 kilometer per uur via een buizenstelsel afgevoerd, waardoor vuilniswagens niet meer nodig zijn.

Artist impression van hoogbouw in de Sluisbuurt, de beoogde nieuwbouwwijk op het Zeeburgereiland.

Haven-Stad

Haven-Stad is eigenlijk geen buurt meer te noemen. Met de geplande 40.000 tot 70.000 woningen, goed voor zo'n 100.000 Amsterdammers, wordt dit een gigantisch nieuw stadsdeel, met evenveel inwoners als Amstelveen en Ouderkerk aan de Amstel bij elkaar.



Twaalf deelgebieden in het Westelijk Havengebied vormen straks gezamenlijk Haven-Stad, grotendeels binnen de A10 aan weerszijden van het IJ. Zo'n 50.000 mensen moeten er ook hun werk kunnen uitoefenen.



De auto krijgt er weinig plek; mede doordat de A10 niet heel veel meer verkeer aankan. De bedoeling is dat iedereen zich per fiets of benenwagen verplaatst naar werk, school, de sportschool, het park, winkels, horeca en culturele activiteiten. De rest doen de bewoners van Haven-Stad met het openbaar vervoer. Vandaar dat er niet veel parkeerplekken komen.



De bouw is al begonnen, namelijk in Sloterdijk Centrum en Sloterdijk I. Aan de grote hoeveelheden woningen wordt pas begonnen na 2029 - dat heeft de gemeente afgesproken met de bedrijven in het gebied. Ook moet eerst openbaar vervoer worden geregeld voordat mensen er kunnen wonen. De gemeente belooft dat het een wijk 'met een rauw randje aan het water' wordt.

Het Westelijk Havengebied wordt Haven-Stad. Beeld anp

Het Amstelkwartier

Dat de titel 'kwartier' voor een wijk nogal populair is, zien we rond metrohalte Spaklerweg in Oost. Ten westen wordt driftig gewerkt aan het Amstelkwartier.



In totaal komen er ruim 3300 woningen. Amsterdammers die van groen en water houden moeten er helemaal aan hun trekken komen: de buurt ligt aan een wijde bocht van de Amstel en heeft straks twee parken.



Een gedeelte is al af, zoals appartementencomplexen Villa Mokum en De Acht, en Park Somerlust, de strook aan de oevers van de Amstel. Je vindt er roeivereniging RIC en café-restaurant Thuis aan de Amstel.



Het gebied rond de voormalige Zuidergasfabriek gaat Amstelkwartier-Park heten. In en rond dat park komen scholen, horeca, een hotel en een haven. Architectuurrecensent Hans van Lissum nam er al een kijkje, en vond de transformatie van het Amstelkwartier fata morgana-achtig. 'Wat is híer gebeurd?'

Artist impression van het Amstelkwartier. Beeld Gemeente Amsterdam

Het Bajes Kwartier

Aan de oostkant van de metrolijn vind je straks het Bajes Kwartier, natuurlijk vernoemd naar de Bijlmerbajes. Vijf van de zes gevangenistorens worden gesloopt, één wordt omgetoverd tot een 'verticaal park'.



De bewoners van de 1350 woningen hoeven hier ook niet op een droogje te zitten: naast een school komt hier in de toekomst ook horeca.



Bijzonder aan het Bajes Kwartier (naast de plotselinge spatie en hoofdletter K) is het ambitieuze plan om 98 procent van het materiaal uit de gevangenis opnieuw te gebruiken. Zo moet er een brug komen van oude celdeuren, en worden de tralies verwerkt in balkonhekjes.

Artist impression van het Bajes Kwartier. Beeld Rijksoverheid

Centrumeiland en Middeneiland

Op IJburg, vlakbij strand Blijburg, is Centrumeiland uit het water getoverd. De zandvlakte die nu te zien is wordt een plek met veel afwisselende architectuur: van de 1300 woningen is ongeveer zeventig procent zelfbouw. Vanaf volgend jaar kunnen de bouwers aan de slag op hun kavel.



Voorwaarde van de gemeente: de bouwmaterialen die ze gebruiken moeten mooi reageren op de sterke IJburgse wind en regen. Waarschijnlijk vind je er straks dus veel bijzondere panden van natuurlijke materialen als baksteen, staal en glas. De huizen worden bovendien energieneutraal. Via systemen wordt warmte en kou uit de grond opgeslagen, zodat woningen in de zomer gekoeld kunnen worden en in de winter verwarmd.



Na Centrumeiland volgt Middeneiland. Waar nu alleen nog water uit het IJmeer stroomt, worden vanaf volgend jaar lagen zand gespoten via de 'pannenkoekenmethode'. Na een paar jaar inklinken kunnen er vanaf 2021 woningen gebouwd worden op het eiland, om te beginnen 3000 stuks tot 2026. Daarna moeten er nog eens 3000 bijkomen.



Langer daarna volgen nog Strandeiland en Buiteneiland.

Het eiland, dat vanaf 2018 wordt aangelegd, krijgt een school, ruimte voor sport, is autoluw en energieneutraal. Beeld Peter Elenbaas

Het Marineterrein

Op het Marineterrein staan momenteel zo'n 1400 woningen gepland - niet veel voor de ongeveer 13 hectare grond die in bezit is van het Rijk. De helft wordt publiek toegankelijk, met veel groen en plek om te zwemmen. Een nieuwe fietsbrug naar Nemo moet het terrein verbinden met de binnenstad.



De gemeenteraad is het niet eens met de huidige plannen voor de invulling van de bebouwing, waar tachtig procent bedrijfs- en kantoorruimte moet worden, en er maar 20 procent overblijft voor huizen.



In juli 2018 zal Defensie helemaal vertrokken zijn van het Marineterrein, daarna wordt gekeken of de huidige kabels, leidingen en straten kunnen blijven of moeten worden vervangen. De bouw van de woningen staat pas in 2026 op de agenda.



Het Rijk is overigens nog op zoek naar een koper voor de grond. Die zal waarschijnlijk zo'n 150 tot 300 miljoen euro moeten opleveren.

Toekomstbeeld van het Marineterrein. Beeld Gemeente Amsterdam Zuid

Elzenhagen Zuid

Langs de Nieuwe Leeuwarderweg in Noord, waar nu een atletiekbaan en sportvelden liggen, moet de gloednieuwe wijk Elzenhagen Zuid komen. Aan de ongeveer 1800 woningen wordt vanaf 2018 gebouwd.



De huizen zijn verdeeld in 30 procent sociale huur, 20 procent middeldure huur en de rest uit koop- en huurwoningen in de vrije sector. Zelfbouwers kunnen hun gang gaan op de ongeveer 100 kavels die daarvoor vrijkomen.



Ongeveer 250 asielzoekers met een verblijfstatus en 250 Amsterdamse jongeren moeten er ook hun thuis krijgen, in een tijdelijke woning. Die blijven maximaal tien jaar staan.



Elzenhagen-Zuid moet een kindvriendelijke buurt worden, door de aanleg van autovrije straten en speelplekken. Qua voorzieningen staan een sporthal, een nieuwe atletiekbaan, een basis- en middelbare school en een nieuw gebouw voor een moskee gepland. Daarin gaan twee bestaande Turkse moskeeën uit Noord op.



De bewoners van de nieuwe buurt zullen waarschijnlijk veel gebruik gaan maken van de Noord/Zuidlijn - metrostation Noord ligt op een paar minuten loopafstand. In twee haltes staan ze op Centraal Station.



De hele buurt moet klaar zijn in 2021.