In het genre flauwe Facebookhumor is Bart Lauwers Humor Site een gigant te noemen, met 158.000 volgers die op een eindeloze stroom dijenkletsers worden getrakteerd. Op de Facebookpagina plakt beheerder Lauwers zijn eigen logo in een bestaand filmpje of een cartoon en gooit het vervolgens online. Het cartoonistenduo ‘Evert Kwok’ heeft nu een rechtszaak tegen hem aangespannen wegens schending van het auteursrecht. Lauwers plaatste twee cartoons van hen zonder toestemming en zonder naamsvermelding. De zaak dient woensdag in Amersfoort.

Het duo wordt gevormd door Amersfoorter Eelke de Blouw (38) en de Zwolse illustrator Tjarko Evenboer (36) „We komen het wel vaker tegen; bijvoorbeeld een bedrijf dat een cartoon van ons in een jaarverslag gebruikt”, zegt De Blouw. „Of een Instagrammer die likes binnenharkt met een plaatje van ons. Meestal is één mailtje met een verzoek om naamsvermelding voldoende om zo’n post te verwijderen. Bij jonge Instagrammers stuur ik soms zelfs een nieuw plaatje toe mét naamsvermelding mee om in plaats daarvan te gebruiken.”

Hij wil maar zeggen: Evert Kwok is de moeilijkste niet. En het duo hééft ook veel aan delende en likende sociale-mediagebruikers te danken. „We halen 85 procent van onze inkomsten uit T-shirts, boekjes en de scheurkalender die we in eigen beheer uitgeven. Die inkomsten hadden we nooit gehad zonder onze online aanwezigheid. En een link of naamsvermelding is in veel gevallen voor ons voldoende, zelfs al betekent dit alsnog een schending van het auteursrecht. Maar toch: exposure is geen betaling.”

Dagvaarding verbrand in douche

Als auteursrechtschenders geen gevolg geven aan een mailtje van de beide humoristen volgt een brief van hun advocaat. „We hebben het geluk dat verderop in de gang een advocatenkantoor zit. Anders zou het ons te veel moeite zijn.” Vaak is zo’n ‘dure brief’ wel voldoende, maar tot verbazing van het duo koos Bart Lauwers Humor Site de aanval. Lauwers en zijn echtgenote gingen op Facebook de discussie aan met Kwokfans die hun gedrag aan de kaak stelden. Evert Kwok heeft 250.000 volgers op Instagram, Twitter en Facebook. Lauwers kondigde aan zélf een zaak tegen het duo te beginnen wegens smaad.

Toen het duo Lauwers’ adres had achterhaald om een dagvaarding te versturen, reageerde hij daarop door een filmpje toe te sturen waarin hij met zijn vrouw de dagvaarding in de douchecabine verbrandt door er een deodorant met een aansteker bij te houden. Duizenden online volgers smullen intussen van de saga, die door het personage Evert Kwok steevast op kenmerkend droge wijze van commentaar wordt voorzien. „We kiezen er voor het filmpje van de rituele verbranding niet op social media te plaatsen, want we willen uiteraard niet de auteursrechten van Bart schenden.” Toen de twee een crowdfundingactie lanceerden om de proceskosten te dekken, stonden de fans direct klaar; binnen een dag was het streefbedrag van zesduizend euro behaald.

Bart Lauwers Humor Site laat desgevraagd weten „geen sensatie nodig te hebben” en wil verder niet reageren. „We hebben onze mening al geuit voor de lokale krant dus dat is wel genoeg.” In De Stentor verklaarde het echtpaar de escalatie van de kwestie vanuit Lauwers’ autisme. De Blouw: „Maar dat betekent natuurlijk niet dat je jezelf niet aan de wet hebt te houden.”

NRC Future Affairs De spannendste stukken over de toekomst van tech, economie, klimaat en megatrends Inschrijven

Een versie van dit artikel verscheen ook in NRC Handelsblad van 23 oktober 2019