Dyplomacja była przydatna w Radzie Europejskiej - w parlamencie należy wygrać argumenty i iść na porozumienia

Gdyby dzisiaj miało miejsce głosowanie nad przewodniczącą nie byłoby dobrego wyboru

Przed von der Leyen pierwsza polityczna decyzja: czy przesunąć głosowanie nad własną kandydaturą z przyszłego tygodnia na wrzesień?

W zeszły poniedziałek Ursula von der Leyen dowiedziała się, że jest kandydatką na przewodniczącą Komisji Europejskiej. Od tego czasu przechodzi intensywny kurs z bieżących spraw europejskich, których poznanie jest bardzo istotne, by nie zbłaźnić się na spotkaniach z grupami politycznymi parlamentu.

Te spotkania są konieczne – von der Leyen potrzebuje zbudować szeroką koalicję ponad 376 posłów za swoją kandydaturą. W tym celu spotyka się z grupami politycznymi, począwszy od własnej, Europejskiej Partii Ludowej. Z ich prywatnym charakterem zerwała wczoraj grupa Zielonych, która otworzyła je dla publiczności.

Gest w stronę europarlamentu

Dzięki temu poznaliśmy kilka punktów jej programu. Von der Leyen mówiła o refleksji nad uratowaniem procesu nominowania przewodniczącego Komisji w przyszłości. - Boli mnie, w jaki sposób potoczyła się sytuacja z kandydatami wiodącymi - przyznała i obiecała pracę nad tym, by sytuacja nie powtórzyła się w przyszłości. Doskonale zdawała sobie sprawę, że na sali było wielu niezadowolonych z tego, w jaki sposób Rada Europejska ją nominowała.

Zadeklarowała też, że jej Komisja będzie bardziej otwarta na pomysły Parlamentu Europejskiego. Izba nie ma prawa inicjatywy ustawodawczej i polega na dobrej woli Komisji. Ursula von der Leyen mówiła, że jeśli będzie wybrana, to zajmie się każdym pomysłem wychodzącym z PE, który uzyska większość absolutną.

Jej wielkim priorytetem ma być również polityka klimatyczna, czyli "przyszłość naszej planety". Kandydatka zapowiedziała neutralność klimatyczną do 2050 r. oraz pomoc dla tych, którzy mają problemy w procesie transformacji energetycznej - zarówno dla przedsiębiorstw, zwłaszcza mniejszych i średnich, jak i dla państw w trudniejszej sytuacji. W jej przekonaniu transformacja musi być "sprawiedliwa".

Istotny ma być też rozwój "filaru społecznego" EU, w tym edukacji i pomocy dla rodzin z dziećmi. Kandydatka zapowiedziała dążenie do wprowadzenia płacy minimalnej we wszystkich krajach członkowskich. - Jeśli ktoś pracuje na etat, musi zarabiać tyle, by się utrzymać - oznajmiła.

Swoją prezentację von der Leyen prowadziła płynnie w trzech językach: po angielsku i francusku, a także w ojczystym niemieckim. Jako że było to już kolejne spotkanie z grupą polityczną, pod koniec spotkania ewidentnie widać, że była zmęczona - odpowiadała już tylko po niemiecku.

Wiele pytań bez odpowiedzi

W fazie pytań kandydatka zbijała kolejne pytania Zielonych ogólnikami. Pominęła pytanie o zanieczyszczenie powietrza, na pytanie o wspólną politykę rolną w kontekście zagrożeń klimatycznych i ochrony rolników, środowiska czy jedzenia stwierdziła, że "będzie to jedno z najważniejszych wyzwań". Na żądania, by w nowym PE powrócić do tematu reformy polityki rolnej, odpowiedziała, że "przyjrzy się sprawie".

Co Ursula von der Leyen sądzi o ochronie praworządności? Czy rozpoczęłaby procedurę art. 7 wobec Węgier? Kandydatka przyznała, że "Komisja jest strażniczką traktatów" i "politycznie musimy zrobić wszystko, by bronić wartości europejskich". - Ale nie jesteśmy ostatecznym arbitrem, to Europejski Trybunał Sprawiedliwości będzie rozstrzygał te kwestie - dodała.

Na pytanie o miejsce Fransa Timmermansa w jej Komisji, choć raz von der Leyen była konkretna: - Tak, chcę, by Frans zajmował się tym, czym dotychczas, ale decyzja należy do samego Fransa - dodała.

Bez odpowiedzi pozostały za to pytania o reformę strefy euro, podatki w Unii czy fakt, że sekretarz generalny Komisji Europejskiej Martin Selmayr i ona są tej samej narodowości. "Przepraszam panią, ale jestem rozczarowany pani odpowiedzią" - to słowa, które von der Leyen słyszała w czasie tego spotkania niezwykle często.

Przed von der Leyen pierwsza polityczna decyzja

Von der Leyen dopiero uczy się, że Unia Europejska w ogóle, a Parlament Europejski w szczególe to scena polityczna, a nie dyplomatyczna, i wymaga działania politycznego. Dyplomacja była przydatna w Radzie Europejskiej - w parlamencie należy wygrać argumenty i iść na porozumienia.

Wielu polityków europejskich przechodziło tę drogę. Niektórzy mieli sytuację ułatwioną i dotyczy to polityków belgijskich (Charles Michel, nowy przewodniczący Rady Europejskiej), czy luksemburskich (Jean-Claude Juncker), ale politycy dużych krajów, jak Polska, Niemcy, Włochy czy Francja, często mają ten problem, by dokonać skutecznej ewolucji postawy. Najważniejszy element w tym zestawieniu to czas.

Czas, którego Ursula von der Leyen nie ma. Gdyby dzisiaj miało miejsce głosowanie nad przewodniczącą, nie byłoby dobrego wyboru. Głosowanie na "tak" to głosowanie na słabą Komisję i marginalizację parlamentu przez Radę. Głosowanie na "nie" to głosowanie na niestabilność i bałagan przez kolejne tygodnie.

Przed von der Leyen pierwsza polityczna decyzja: czy przesunąć głosowanie nad własną kandydaturą z przyszłego tygodnia na wrzesień? Zaleta takiego rozwiązania to większa szansa na "tak" od parlamentu. Wybór głosowania w przyszłym tygodniu to więcej niepewności. Czas pozwoliłby lepiej się przygotować i przedstawić własną, autorską agendę i wizję Europy, i na tej podstawie zbudować poparcie dla własnej kandydatury.

Zieloni zapowiedzieli, że nie poprą kandydatury von der Leyen. Po dwugodzinnym grillowaniu współprzewodnicząca frakcji Ska Keller powiedziała: "Oświadczenia Ursuli von der Leyen były rozczarowujące". Jej ocena jest krytyczna, ponieważ kandydatka "unikała pytań na temat rządów prawa i demokracji w Europie" - To poważne ograniczenie w jednej z najważniejszych spraw, przed którymi stoi UE - stwierdziła Keller.

(mba)