Ang Bayan

Hin­di la­mang ku­lang, kun­di sad­yang li­mi­ta­do, ang ipi­na­ma­ma­ha­ging P200-bil­yong ayu­dang pi­nan­syal ng re­hi­meng Du­ter­te. Ito ang lu­ma­la­bas sa unang bug­so ng pa­ma­ma­ha­gi ng re­hi­men ng P5,000-P8,000 ayu­da pa­ra ib­san ang gu­tom at hi­rap na du­lot ng mi­li­ta­ris­tang lockdown. Pa­ra mag­ka­sya ang badyet, nagtakda ang re­hi­meng Du­ter­te sa lo­kal na mga gub­yer­no ng “ko­ta” o kung ilang pamilya lamang ang makatatanggap ng ayu­da.

Sa Va­lenzue­la, li­mi­ta­do sa 95,000 pa­mil­ya ang ma­bi­big­yan ng ayu­da. Ma­hi­git ka­la­hati (61%) la­mang ito sa ka­buuang 155,000 pa­mil­yang naka­tira sa syudad. Rek­la­mo ng me­yor di­to kung paa­no iti­nak­da ng DSWD ang mga bene­pisyaryo at kung paa­no ma­bu­bu­hay ang 60,000 pa­mil­yang hindi mabi­big­yan ng ayuda.

Sa ibang mga syu­dad sa Na­tio­nal Capital Region (NCR), wala pa sa kalahati ng kabuuang bilang ng mga pamilya ang mabibigyan ng ayuda. Sa Manila, 185,000 la­mang ang nai­ta­lang bi­big­yan (43%) ga­yong nasa 435,237 ang mga pamilya rito. Sa Pa­ra­ñaque, 77,764 (o 49%) lamang sa 160,000 pamilyang na­ka­ti­ra rito ang mabibigyan.

Mas ma­la­la ang ka­la­ga­yan sa mga pru­bin­sya la­bas sa NCR. Nag­ka­kan­da­ra­pa nga­yon ang mga lo­kal na upi­syal na pu­nan ang ma­la­king ka­ku­langan.

Giit nila, hin­di da­pat ang pi­na­ka­ma­hi­hi­rap la­mang ang bi­ni­big­yan ng ayu­da at kum­pen­sa­syo­n. Apek­ta­do ang la­hat ng pa­mil­ya sa isang-bu­wang lockdown. Ma­ra­mi sa mga mang­ga­ga­wa at emple­ya­do, re­gu­lar man o kontraktwal, ang na­wa­lan ng ma­pag­ka­ka­ki­ta­an at tra­ba­ho. Wa­la si­lang ibang ma­pag­ku­ku­nan ng pon­do la­bas sa sub­sid­yo ng gub­yer­no.

Sa da­tos mis­mo ng re­hi­men, na­sa P100 bil­yon pa la­mang ang nai­bi­gay sa DSWD noong Abril 3. Na­sa P100 mil­yon din ang nai­bi­gay sa DOLE pa­ra sa mga mang­ga­ga­wang na­wa­lan ng tra­ba­ho; at P100 mil­yon sa DOH pa­ra sa ayudang me­di­kal ng mga taong may iba’t ibang sakit. Binig­yan na­man ng P52 mil­yon ang DOST pa­ra sa pag­ga­wa ng mga tes­ting kit. Sa­man­ta­la, ka­sin­la­ki ang ibi­ni­gay ni­to sa PNP (P52.3 mil­yon) sa di kla­rong da­hi­lan. Kung pag­sa­sa­ma­hin, ma­hi­git ka­la­ha­ti na ito sa P275 bil­yong ipi­na­nga­ko ni Du­ter­te.

Ma­hi­git da­la­wang ling­go nang nag­hi­hin­tay ang ma­ma­yan ng na­ra­ra­pat na ayu­da at kum­pen­sa­syo­n. Du­ma­da­mi na ang na­gu­gu­tom. Iki­na­ga­ga­lit ni­la ang ma­ba­gal na pa­mi­mi­gay la­lu­pa’t ito ang gi­na­wang dahilan ni Du­ter­te pa­ra apu­ra­hin ang pag­ku­ha ni­ya ng emer­gency po­wers. Ibi­nubun­ton ni Du­ter­te ang si­si sa mga lo­kal na upi­syal at inaa­ku­sa­han si­lang mga ku­ra­kot at ma­ku­pad. Pe­ro ma­li­naw sa ma­ma­ma­yan na si Du­ter­te mis­mo at ang kan­yang Inter-a­gency Task Force na ti­na­tau­han ng mga upi­syal mi­li­tar ang inu­til at wa­lang ka­ka­ya­hang ita­wid ang ban­sa sa kri­sis.