Hans Wijers Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Dat blijkt uit de twaalfde Volkskrant Top 200, een onderzoeksproject waarbij jaarlijks de posities en netwerken van de 'bestuurlijke elite' in kaart worden gebracht. Het is de vierde keer op rij dat Wijers de lijst aanvoert. De voormalig D66-minister en oud-AkzoNobel-topman is actief bij nationale iconen als olieconcern Shell, bierbrouwer Heineken, HAL (van de familie Van der Vorm) en het Concertgebouw. Verder wordt hij volgend jaar president-commissaris van ING.



Wijers, ook nog voorzitter van Natuurmonumenten, bemoeide zich dit jaar nadrukkelijk met de bescherming van Nederlandse multinationals, nadat Unilever en AkzoNobel belaagd werden door concurrenten.

De topvijf

Wijers wordt gevolgd door Paul Polman, die als bestuursvoorzitter van voedings- en cosmeticamultinational Unilever premier Mark Rutte en zijn Britse collega Theresa May nog even in spanning houdt waar het hoofdkantoor van Unilever komt, in Londen of Rotterdam. Het nieuwe kabinet wil de dividendbelasting afschaffen. Dat veel bekritiseerde plan, dat jaarlijks 1,4 miljard euro kost, moet Unilever voor Nederland laten kiezen.



De nummer drie is Feike Sijbesma, de succesvolle duurzame baas van chemieconcern DSM, voor Klaas Knot. De president van De Nederlandsche Bank werd dit jaar steeds kritischer over het stimuleringsbeleid van ECB-president Mario Draghi. De topvijf wordt gecompleteerd door Niek Jan van Kesteren. Hij vertrok vorig jaar als directeur van VNO-NCW, maar is achter de schermen nog volop actief als adviseur van de invloedrijke werkgeversvereniging, als senator voor het CDA - terug in de regering - en als commissaris van voetbalbond KNVB.

Hoogste vrouw

De hoogste vrouw op de lijst is Herna Verhagen, op plaats tien. De bestuursvoorzitter van PostNL, een van 's lands grootste werkgevers, is actief voor de Goldschmeding Foundation, de goededoelenstichting van de schatrijke Randstad-oprichter Frits Goldschmeding. Grote bedrijven zijn met hun kapitaal en banen invloedrijk. Dat geldt ook voor goede doelen, waarvan veel culturele, sociale en natuurprojecten afhankelijk zijn. De PostNL-baas is ook commissaris geworden bij het Concertgebouw. Verhagen, lid van de VVD, werd voor tal van posten genoemd, van ­minister in het nieuwe kabinet tot baas van Schiphol.



Ze wordt als hoogste vrouw gevolgd door Marjan van Loon, de president-directeur van Shell Nederland, CPB-directeur Laura van Geest en door Louise Fresco, de gezaghebbende bestuursvoorzitter van de Universiteit Wageningen. Het was een goed jaar voor de vrouwen in de bestuurlijke elite. Na een dip vorig jaar telt de lijst nu zestig vrouwen, 30 procent van het totaal en zeven meer dan een jaar eerder. Ondanks de vaak sombere geluiden werden op diverse prominente posities vrouwen benoemd, ­zoals Corine Prins bij de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid, de WRR. Op nummer 35 is zij tevens de hoogste nieuwkomer. Ook kreeg zowel de UvA (Geert ten Dam) als de VU (Mirjam van Praag) een vrouwelijke baas.

Herna Verhagen Beeld anp

Niet-westers

Het aantal Nederlanders met een niet-westerse achtergrond in de Volkskrant Top 200 steeg ook, van vijf naar acht. Dat komt onder meer door de benoeming van PvdA'er Ahmed Marcouch als burgemeester in Arnhem. Met 4 procent van het totaal in de top blijft het aantal mensen met een niet-westerse achtergrond nog wel achter bij de samenstelling van de Nederlandse bevolking (daar is het 12,7 procent).

Barstjes in het bastion

De jongste op de lijst is Zakaria Boufangacha, de 35-jarige coördinator arbeidsvoorwaarden van de FNV. De bestuurlijke elite is traditioneel vooral het terrein van ervaren bestuurders, al dan niet met banden met de middenpartijen, die ook weer het nieuwe kabinet vormen.



Maar de eerste barstjes in het bastion worden zichtbaar. Zo werd oud-Kamerlid Ewout Irrgang collegelid bij de Rekenkamer, waarmee voor zover bekend voor het eerst een SP'er is benoemd bij een van de Hoge Colleges van Staat. Verder ontpopte topadvocaat Jan Louis Burggraaf zich recent op het congres van Forum voor Democratie als aanhanger van de partij van Thierry Baudet. Burggraaf was CDA'er.



Het onderzoek werd uitgevoerd door Robin Dirker.



In een eerdere versie van dit nieuwsbericht ontbrak CPB-directeur Laura van Geest. Zij is de nummer zestien in de lijst.

Wat staat er allemaal in de Top 200?

De volledige Volkskrant Top 200 van invloedrijkste Nederlanders 2017

De Volkskrant presenteert dit jaar voor de twaalfde keer de Volkskrant Top 200 van invloedrijkste Nederlanders.



Jong en invloedrijk: drie talenten die het binnenkort gaan maken

Ze zijn vreemde eenden in de bijt, deze drie jonge talenten uit de Volkskrant Top 200 van invloedrijkste personen. Niet alleen door hun leeftijd, maar vooral door hun grenzeloze optimisme en hun vertrouwen in de aanstormende generatie: 'Er moet een andere elite komen.' (+)



Zes vragen over de Top 200 en hoe deze is samengesteld

De Volkskrant presenteert dit jaar voor de twaalfde keer de Volkskrant Top 200 van invloedrijkste Nederlanders. Hoe wordt die ranglijst samengesteld?



Waarom Rutte III het kabinet van de multinationals is

De omstreden afschaffing van de dividendbelasting is volgens de bestuurlijke elite een voorwaarde om Unilever voor Nederland te behouden. De vraag is alleen of dat gaat lukken. (+)



Elite heeft de morele plicht om te leiden

Het is de verantwoordelijkheid van de bestuurlijke elite ervoor te zorgen dat het onbehagen en de onzekerheid in de maat schappij niet chronisch worden, zegt SCP-directeur Kim Putters.



Thuis bij de Nederlandse elite

De Nederlandse elite is roomblank, hoogopgeleid en rijdt in een Volvo. Toch? Of verandert er langzaam iets aan de top?