Slag van Bloedrivier

Die herdenking van Bloedrivier is die oomblik waar Afrikaners sy voetafdruk in Suid-Afrika gemaak het. Hier is die storie van die Slag van Bloedrivier:

Die Groot Trek

In 1835 het die Groot Trek begin as gevolg van die houding van die Britse regering. Die Trekkers was verward, hulle het hulle plase en die onbekende ingevaar. In totaal het omtrent 10 000 mense, bestaande uit omtrent 2300 gesinne, uit Kaapland met die Groot Trek getrek. Baie van die Voortrekkers het heenkome in Natal gesoek en Retief is opgekommandeer om die onderhandeling met Dingane te behartig.

Die Trekkers het verskeie terugslae beleef in hul soeke na ‘n vesting. Op 6 Februarie, 1838, is Piet Retief en sowat 100 manskappe deur Dingane en sy volgelinge met kieries doodgeslaan nadat Retief met Dingaan onderhandel het vir grond. Na Piet Retief se dood, op 10 April in 1838 is Piet Uys se trek in lokvalle gelei aan die hange van die Italeni-berge, wat hulle ook hulle lewens gekos het. Later daardie jaar, op 23 Oktober 1838, is Gerrit Maritz ook oorlede en is die Trekkers in Natal leierloos gelaat.

Die Gelofte

Na Gerrit Maritz se dood het Andries Pretorius by die laer in Natal aangesluit en êrens tussen 7 Desember by Danskraal aan die Kliprivier en 10 Desember aan die Wasbankrivier het Sarel Cilliers ŉ gelofte opgestel. Daar was drie godsdienstige groepe onder die Trekkers en hulle almal het na vele gesprekke ingestem om wel ŉ gelofte af te lê, wat dan die nageslagte daartoe sal bind.

Hierdie Gelofte is elke aand herhaal tydens die gebruiklike aandgodsdiens, soms sommer in die oggende ook, tot en met die aand van 15 Desember.

Die gelofte wat opgestel is was ŉ versoek en drie beloftes wat nagekom sou word:

Dat Ter ere van die Here, waar dit Hom sal behaag, ‘n kerk gebou word. Dat die datum van die oorwinning jaarliks soos ‘n Sabbat van die Here deurbring sal word. Dat ons ons kinders daarvan sal vertel sodat ons nageslagte die Gelofte kan onderhou en die roem en die eer aan Hom gee.

Die Slag van Bloedrivier

Dit was Saterdag, 15 Desember toe laer getrek is. Voorbereidings vir die geveg is getref en die bykans 900 osse en 500 perde was in die laer.

Die aand van Saterdag, 15 Desember was baie donker en boonop het ŉ digte mis oor die gebied getrek, wat volgens verhaal vir die Zoeloes spookagtig voorgekom het met die Boere se lanterns wat ook deur die mis gebrand het. Volgens sekere weergawes van die gebeurtenis, was dié onskuldige lanterns die rede hoekom die Zoeloes nie in die aand reeds aangeval het nie.

Anders as wat normaalweg gebeur, het die mis voordag opgeklaar en was Sondag, 16 Desember 1838 ŉ helder, sonnige dag. Dit als was deel van die wonderwerk. Die Trekkers het eerste inisiatief geneem en nog voor vyf uur daardie oggend begin skiet. Dit was onverwags vir die Zoeloes omdat hulle gewoonlik die was wat eerste aangeval het. Die Zoeloes het skielik ook begin aanval, maar hulle was verward. Soos die Zoeloes wat voor gehardloop het geval het, moes die ander bo oor hulle klim.

Die foute wat die Zoeloes daardie dag gemaak het was ook deel van die wonderwerk. Daar het 470 Trekkers teen tussen 10 000 en 15 000 Zoeloes oorlog gevoer. Na ‘n verdere vyf aanslae van die Zoeloes het hulle begin vlug, waarna Andries Pretorius ŉ perde-kommando uit die laer gestuur het om hul agterna te sit. Net drie Trekkers was gewond terwyl die rivier rooi was van die bloed van gesneuwelde Zoeloes.

Andries Pretorius het amper sy lewe verloor, toe hy vir ŉ vlugtende Zoeloe ŉ brief wou gee wat aan Dingaan ŉ waarskuwing sou wees. Die Zoeloe het ŉ assegaai deur sy hand gesteek en hulle het begin stoei. Piet Rudolf het verby gery en Andries Pretorius se lewe gered toe hy die assegaai uit Pretorius se hand geruk het en die Zoeloe daarmee doodgesteek het.