De Universiteit Gent heeft een kwart miljoen dialectzinnen uit 1.956 Nederlandse en Vlaamse plaatsen online gezet. Het gaat om de resultaten van een onderzoeksproject rond Vlaamse en Nederlandse dialecten dat bijna 100 jaar geleden van start ging.

‘In de jaren twintig van de vorige eeuw vatte professor Blancquaert het plan op om 141 zinnetjes (in een paar gevallen opsommingen van woorden of vervoegingen) in het dialect te laten vertalen door goede dialectsprekers en nauwgezet fonetisch te (laten) noteren’, schetst professor Jacques Van Keymeulen (Vakgroep Taalkunde-Nederlands). ‘Hij startte in zijn geboortestreek Klein-Brabant, maar geleidelijk aan werd het project uitgebreid tot heel Vlaanderen en later ook tot Nederland.’

Het onderzoeksproject breidde gaandeweg uit en tussen 1923 en 1982 verschenen verschillende ‘dialectatlassen’. ‘Professor Blancquaert had de bedoeling alle gemeenten van meer dan tweeduizend inwoners te behandelen en indien nodig ook de tussenliggende plaatsen om zo een gelijkvormig net te bekomen. Zelden liggen twee meetpunten meer dan 5 km van elkaar. Bij voorkeur werden zegslieden ‘van gemiddelden leeftijd’ ondervraagd; in elk geval moest de zegsman/zegsvrouw het plaatselijke dialect door en door kennen.’

Het project eindigde in meer dan een kwart miljoen zinnetjes voor 1.956 plaatsten en is nu online beschikbaar via www.dialectzinnen.ugent.be.

De zinnetjes uit het onderzoek zijn ondertussen de belangrijkste bron voor dialectgeografisch onderzoek op fonetisch en fonologisch gebied. Maar ook andere taaldomeinen, zoals morfologie, syntaxis of lexicon, kunnen de bron gebruiken. Op www.dialectloket.be staat meer informatie over dialectologie.

Variaties vzw, de koepelorganiatie voor dialecten en erfgoed in Vlaanderen, heeft ondertussen al meer dan 10.000 handtekeningen verzameld in haar oproep naar de Vlaamse overheid voor steun om het dialecterfgoed te bewaren en te ontsluiten. Meer informatie op www.dialecterfgoed.be.