Voor het eerst duikt SP.A in een peiling onder de tien procent. Zo diep zaten de socialisten nog nooit. Volgens SP.A-voorzitter John Crombez wordt zijn partij compleet onterecht in één zak gestoken met PS en hun schandalen. Maar de eerste tekenen van onvrede over zijn werkwijze steken al de kop op. “Over correct zijn moet je niet te veel communiceren. Je moet het gewoon doen”, zegt Kamerlid Monica De Coninck.

De frustratie bij SP.A zit diep, heel diep. Al hun felle pogingen om zich de laatste maanden zo hard mogelijk af te zetten tegen de graaischandalen zijn voorlopig een maat voor niets. Volgens peilingbureau Dedicated Research zouden de socialisten vandaag in Vlaanderen stranden op 9,5 procent. Voor het eerst duikt de SP.A daarmee onder de tien procent, terwijl ze de vorige verkiezingen nog 14 procent haalden. Historisch slecht.

“Eigenlijk is er maar één verklaring”, zegt SP.A-fractieleider Joris Vandenbroucke. “De peiling is niet toevallig afgenomen in de periode van het Samusocial-schandaal. We lopen mee schade op door de politieke schandalen van PS (de Franstalige zusterpartij, nvdr.).”

Ook SP.A-voorzitter John Crombez noemt het “erg” dat zijn partij “geassocieerd wordt met praktijken waar hij van gruwelt”. “Het versterkt mijn vastberadenheid om onze koers van de voorbije twee jaar voort te zetten”, zegt hij.

Maar niet iedereen binnen de partij stapt zo gemakkelijk over de peiling. Of gelooft dat de PS-schandalen de enige verklaring zijn voor het slechte resultaat.

Omgekeerde psychologie

Soberheid en integriteit zijn al twee jaar de kernwoorden in het discours van Crombez. Hij nam bij zijn aantreden meteen het voortouw voor de decumul en de inperking van mandaten. Intussen liet hij ook na de PS-schandalen geen kans onbenut om te toeteren over het verrotte politieke systeem en SP.A die nu het goede voorbeeld geeft. Maar, zegt SP.A-Kamerlid Monica De Coninck, “over correct zijn moet je niet te veel communiceren. Je moet het gewoon doen. Op den duur speelt ook de omgekeerde psychologie: hoe meer je zelf uitroept dat je correct bent, hoe meer mensen het omgekeerde gaan denken.”

Volgens De Coninck vergeet de partij intussen te focussen op de échte zorgen van de mensen. “Voor mij zijn dat de vergrijzing, integratie, mobiliteit en werk. Nu wordt er heel veel en hard gewerkt in de partij, maar te veel in alle richtingen. SP.A heeft weer een rode draad nodig.”

De oudere garde binnen de partij ziet de slechte resultaten met lede ogen aan. Net als De Coninck benadrukt ook SP.A-Kamerlid Renaat Landuyt dat het partijbureau dringend in actie moet schieten en de inhoudelijke lijnen moet herzien. “Ik laat het uiteraard over aan de voorzitter, maar het zou niet wijs zijn om geen lessen uit te trekken uit de peiling”, zegt hij.

Socialisten bashen

Feit is dat de methode-Crombez voorlopig amper een effect lijkt te hebben. En dat ligt volgens de SP.A’ers ook aan de geslaagde strategie van de andere partijen. “Langs alle kanten wordt er op de socialisten gebasht. Terwijl ook Open VLD en CD&V jarenlang in alle regeringen zaten”, zegt De Coninck. “Maar als iedereen honderd keer per dag zegt dat alles de schuld is van de socialisten, dan gaan de mensen dat ook geloven.” Volgens Vandenbroucke wordt SP.A ook op de sociale media “nog altijd in dezelfde zak gestoken als PS, terwijl het contrast intussen niet groter kan zijn.”

Echt hoopvol dat die perceptie snel zal veranderen, zijn de socialisten niet. De gemeenteraadsverkiezingen staan nochtans volgend jaar al voor de deur. “Maar we mogen ons niet laten demotiveren”, zegt Vandenbroucke. “We moeten gewoon doorgaan op die soberheid, en hopen dat de mensen het verschil uiteindelijk wel zullen inzien. En ja, daar zal misschien nog wel wat tijd over gaan.”

N-VA glundert bij succes van extreemlinks

De grootste Vlaamse partij N-VA kijkt met bijzondere interesse naar het gigantische succes van de extreemlinkse PTB aan Franstalige kant. In de peilingen wordt de partij van knuffelcommunist Raoul Hedebouw met 24,9 procent de grootste Waalse partij. Het grootste bewijs voor N-VA dat België beter zo snel mogelijk splitst. “Disruptie in Wallonië, België is een tweelandendemocratie”, tweette Vlaams minister-president Geert Bourgeois (N-VA) onmiddellijk. Net als N-VA-fractieleider Matthias Diependaele: “Ik stel vast: extreem-links & links in Wallonië: 60%, in Vlaanderen met moeite 30%. Tweestromenland”. De tactiek van N-VA-voorzitter Bart De Wever is nog altijd simpel: zo lang mogelijk een rechtse federale regering vormen en wachten tot de Franstaligen zelf met een “andere mindset” komen en om het confederalisme vragen. “Veel hangt af van hoe dominant PTB in 2019 in Franstalig België wordt”, zei De Wever dit weekend nog in Het Belang van Limburg.