De nieuwe software om verkiezingsuitslagen te berekenen is niet vóór de Tweede Kamerverkiezingen van 2021 klaar. De huidige Kiesraad zal onder de nieuwe naam 'Verkiezingsautoriteit' toezien op de aanbesteding van nieuwe stemsoftware.

Dat schrijft minister van Binnenlandse Zaken Kajsa Ollongren in een brief aan de Tweede Kamer. Die beschrijft onder meer de resultaten van een proef die werd gehouden tijdens de Europese Parlementsverkiezingen van mei dit jaar. Na die verkiezingen is een programmadirecteur aangesteld die moest toezien op onder andere het bijwerken van de software die wordt gebruikt voor het berekenen van de zetelverdeling na een verkiezingsuitslag.

Op dit moment wordt software gebruikt om die uitslag te berekenen. De OSV, of Ondersteunende Software Verkiezingen, is volgens Ollongren onveilig. Ook beveiligingsexperts zeggen dat al jaren. In de toekomst komt er een nieuw 'digitaal hulpmiddel' om de verkiezingsuitslag te berekenen, maar het duurt nog lang voordat dat er is. De minister wil bepaalde onderdelen van de OSV, zoals de technische aspecten, gebruiken als basis voor de nieuwe software. Die wordt na een aanbesteding gebouwd. Voor de veiligheid en betrouwbaarheid van de software moet echter eerst beter in kaart worden gebracht wat er precies moet worden verbeterd. Dat gaat de nieuwe Verkiezingsautoriteit doen. Op basis van de resultaten van het onderzoek van de autoriteit wordt een aanbesteding gedaan.

Ollongren waarschuwt dat die nieuwe software nog niet voor de Tweede Kamerverkiezingen van 2021 klaar zal zijn. Het gaat nog enkele maanden duren voordat de inventarisatie is afgerond en daarna moet ook rekening worden gehouden met 'knelpunten' die extra tijd kunnen kosten. Ollongren zegt dat de OSV wel wordt gebruikt tijdens de verkiezingen in november 2020 voor de gemeentelijke herindeling en tijdens de Tweede Kamerverkiezingen van het jaar daarna. Het gaat dan wel om 'een heel nieuwe versie' van de OSV, die een stuk betrouwbaarder moet zijn.

De nieuwe Verkiezingsautoriteit moet niet alleen toezien op de aanbesteding van de vervanger van de OSV, maar krijgt ook bevoegdheden om te controleren of er niet met de software wordt gesjoemeld. Daarom wordt de Verkiezingsautoriteit ook eindverantwoordelijk voor provinciale en lokale verkiezingen. Wel moet eerst de Kieswet nog worden aangepast om de nieuwe bevoegdheden daarin op te nemen.