Volgens hem kunnen we onszelf in de jacht naar geluk en succes soms voorbijlopen. "We willen als vrije mensen het beste uit het leven halen, en verwijten het onszelf als dat niet lukt. We spiegelen ons aan anderen, leggen de lat hoog en presenteren graag een perfecte versie van onszelf aan de buitenwereld. Alsof er een taboe rust op onzekerheid en tekortkomingen. Maar niemand is perfect."

Geluk laat zich niet dwingen", voegde hij eraan toe. "Het is ongrijpbaar. Het komt plotseling, als een geschenk uit de hemel."

Vrijheid

De koning ging in zijn kersttoespraak, die hij staande uitsprak in de hal van Huis ten Bosch, ook in op 75 jaar vrijheid. Volgens hem wordt de vrijheid door Nederlanders intens beleefd, door verzetsmensen die er in de oorlog voor hebben gevochten, maar ook door jonge mensen.

Die vrijheid is niet gratis, vervolgde hij. Het vereist onder meer redelijkheid, bereidheid elkaar ruimte te geven en verdraagzaamheid. "Om vrij te zijn, moeten we het dwarse denken toelaten. In onszelf en bij anderen."

Hij benadrukte dat Nederland nog altijd een van de meest succesvolle landen is, ook doordat we met elkaar samenwerken. Er staan miljoenen mensen achter: "leerkrachten, politiemensen, artsen en verplegers. Ambtenaren en rechters. Boeren, bouwers en biologen."

De koning zei anders dan vorige jaren niets over het kerstverhaal of andere elementen uit de christelijke traditie. Alleen in de slotzin verwees hij daar naar, toen hij iedereen een gezegend kerstfeest wenste.

Hier kan je de kersttoespraak van de koning terugkijken: