Od lat słyszysz, że dobrymi chęciami jest piekło wybrukowane. I że nie powinieneś w ogóle ufać politykom. To prawda, ale radykalne przyjęcie tej tezy sprawia, że nie dałoby się głosować na nikogo. Mimo wszystko komuś więc powinieneś zawierzyć. Problem polega na tym, że zaufać masz dziś i to odnośnie rzeczy, które pojawią się dopiero jutro. A podróże do przyszłości wciąż nie są możliwe. Ludzkość radzi sobie z tym w ten sposób, że na podstawie określonych danych dnia dzisiejszego stara się oszacować prawdopodobny kształt jutra. Więc skoro ludzkość z tego korzysta, Ty też możesz.

REKLAMA

Skoro na podstawie zachmurzenia przewidują Ci pogodę, na podstawie zarobków szacują, czy spłacisz kredyt, a na podstawie twego zdrowia wyliczają, ile pożyjesz, to Ty na podstawie danych, którymi już teraz dysponujesz, możesz oszacować, co tak naprawdę szykują Ci politycy.

Tak, wiem, danych jest niewiele i są często podłej jakości. Ale czasami trafiają się perełki. W sądownictwie taką perełką jest zreformowany Trybunał Konstytucyjny. Analizując Trybunał Konstytucyjny dnia dzisiejszego możesz bowiem oszacować kierunek zmian w sądownictwie dnia jutrzejszego. Zwłaszcza w sądownictwie najwyższym.

Losowość wyboru sędziów

Najważniejszym elementem reformy sądownictwa, jak Cię od miesięcy zapewniają, jest losowość wyboru spraw dla sędziów. Pomysł jest prosty: to maszyna losująca ma przydzielać sprawy sędziom, a nie np. widzimisię przewodniczącego wydziału. W ten sposób trudniej ustawiać sprawy pod konkretnego sędziego, a więc i trudniej ustawiać wyroki.

Jak to wygląda w przypadku Trybunału Konstytucyjnego po reformie? Otóż w Trybunale po reformie to nadal prezes TK decyduje, który z sędziów jaką dostanie sprawę. Nie ma żadnej maszyny losującej, żadnego ślepego trafu. A przecież losowy przydział spraw sędziom to ponoć ta najważniejsza zmiana obozu reform...

Przewlekłość postępowania

Wiele też zapewne słyszałeś o przewlekłości postępowań. Owszem, sam pan Piotrowicz jeszcze kilka lat temu gratulował Sądowi Najwyższemu szybkości procedowania, ale opieszałość polskich sądów jest realnym problemem. Co do zasady potwierdzają to wszystkie strony sporu. Jak więc na tym tle wygląda Trybunał Konstytucyjny po reformie? Jak wygląda na tle poprzedniego Trybunału Konstytucyjnego?

Otóż, jak donosi "Fakt", zreformowany Trybunał przez ostatnie pół roku orzekał aż 13 dni. Tak, całe 13 dni. Jak wskazują statystyki ze stron Trybunału, wedle stanu na 30 czerwca 2017, w ciągu ostatniego półrocza Trybunał wydał 49 orzeczeń.

Powiesz, że sędziowie Trybunału powinni mieć czas na przygotowanie i będziesz miał rację. Nikt nie chce wyroków po łebkach wydawanych przez „rozgrzanych sędziów”. Tyle tylko, że dla porównania w roku 2015 Trybunał Konstytucyjny przez cały rok wydał 173 orzeczenia, czyli średnio 86 orzeczeń na pół roku. Niemiecki Trybunał Konstytucyjny, jak zauważył Wojciech Szacki, wydał 220 orzeczeń w roku 2014, co daje średnio 110 orzeczeń na pół roku.

Powiesz, że może przyspieszą, może podciągną ze statystykami? Być może. Tyle tylko, że jak donosi “Fakt”, ostatnie posiedzenie Trybunału odbyło się 28 czerwca, a kolejne jest planowane dopiero na 11 września. Zdaje się, że nawet nauczyciele nie mają tyle urlopu, ale oni muszą go mieć ze względu na odpoczynek uczniów. Czy interpretowane przepisy też muszą odpoczywać i jeździć na kolonie i wczasy z rodzicami?

Wyższa kasta sędziowska

Słyszałeś pewnie słowa o wyższej kaście sędziowskiej. Non stop je słyszysz. Na ile owe przywileje to coś złego, można dyskutować. Niemniej jednak jedna ze stron ciągle podnosi to jako zarzut. Ale to właśnie sędziowie Trybunału, poza wysoką pensją, otrzymują służbowe mieszkania, karty sieciowe PKP, dodatki za rozłąkę. Czy po reformie Trybunału Konstytucyjnego owo Bizancjum (same koszty PKP to 84 000 PLN) się skończyło?

Czy stosowną ustawą zmniejszono pensje, dodatki, dodatki do dodatków, skoro tak bardzo należy walczyć z uprzywilejowanymi kastami? Nie, nie zmniejszono.

Sędziowie wywodzący się ze środowiska PRL

Sędziowie pochodzą ze środowisk postkomunistycznych. Jeśli nie sami, to ich rodzice, dziadkowie, wujkowie, siostry, mężowie, stryjkowie i ciotki szwagra z drugiego małżeństwa. Sędziowie lub ich bliscy, uwikłani w taką czy inną współpracę, teraz mogą być szantażowani. Znamy to? Znamy.

Niestety, jedyny obecnie podejrzany o uwikłanie w PRL to pan Andrzej Przyłębski, mąż szefowej TK. Publicznie oskarżany jest o bycie tajnym współpracownikiem SB. Ok, powiesz, że przy awansowaniu go na ambasadora mogli to przeoczyć, mogli nie sprawdzić. Niestety, o tym, że mąż szefowej TK miał być współpracownikiem Bezpieki jeszcze przed nominacją informował publicznie sam Cezary Gmyz.

A mimo to kandydatura przeszła. A przecież skoro uwikłanie we współpracę z bezpieką ma, wedle obozu obecnych reform, przesądzać o "chadzaniu na pasku Służb", to chyba logiczne jest, że się takich małżeństw nie promuje i należy szukać kandydatów bez skazy w najbliższej rodzinie.

Moralność

W ostatnim wywiadzie dla TV Trwam bodajże kilkanaście razy z ust prezesa Kaczyńskiego padło słowo „moralność”. Tymczasem, patrząc na skład TK, mamy do czynienia z panią Przyłębską, która swego czasu otrzymała miażdżącą ocenę swoich kwalifikacji podczas kontroli pracy. Mamy do czynienia z sędzią, który swego czasu handlował długami szpitala.

Mamy wreszcie do czynienia z adwokatem, którego klientka publicznie oskarża w mediach o to, że ją oszukiwał i w ogóle nie przychodził na rozprawy. O tym, że „Normalnie Bóg ma się uśmiechać do Polaków”, jak wiadomość o śmierci Bartoszewskiego swego czasu skomentował sędzia Muszyński, też warto wspomnieć. W końcu stosunek do zmarłych, na przykład byłych więźniów Hitlera w Auschwitz i Jaruzelskiego w Jaworzu, jakoś definiuje nasze człowieczeństwo.

Wydawanie wyroków przed rozprawą

Niedopuszczalne jest wydawanie wyroków przed rozprawą. Niedopuszczalne jest, aby sędzia publicznie wypowiadał się na tematy, co do których ma orzekać. Słyszałeś to nie raz, prawda? Też słyszałem. Ba, jak wskazuje dziennikarka Ewa Siedlecka, powstał nawet jakiś kodeks etyczny TK.

Tyle tylko, że kilka dni temu pani Przyłębska oświadczyła, że ona nie tylko nie widzi zagrożenia trójpodziału władzy w Polsce, ale wprost recenzowała projekty wetowanych ustaw oceniając, że „usprawnią działanie sądów”. Owszem, być może pani Przyłębska wyłączy się z ewentualnego orzekania w sprawie tych ustaw? Ale jeśli nawet wyłączy, to czy wybierze skład, co do którego ma pewność, że nie podziela jej „orzeczenia” zawczasu wydanego w mediach?

Postępowanie dyscyplinarne

Ok, może sędzia sobie czasami coś chlapnąć do mediów, ale jego czy jej uczestnictwo w wiecach politycznych jest niedopuszczalne. Bo sędzia ma być bezstronny. Nie raz, nie dwa, znany mecenas Sebastian J. Kaleta obsztorcował na Twitterze sędziów, którzy śmieli demonstrować publicznie własne zdanie na temat ustaw regulujących ich status zawodowy. Sprawa jest na tyle poważna, że wedle doniesień mediów były sędzia TK Jerzy Stępień za udział w jednym z marszów ma mieć nawet postępowanie dyscyplinarne.

Czy byli sędziowie TK powinni okazywać swoje polityczne sympatie? Nie wiem. Wiem tylko, że dokładnie w takim samym charakterze i to dwukrotnie, wystąpił na prawicowych marszach były sędzia TK Wiesław Johann (2011 i 2014 r.). I Wiesław Johann nie tylko nie ma dyscyplinarki, nie tylko nie jest wzywany na dywanik do TK, ale nikomu na prawicy nawet przez myśl nie przeszło, że ten mąż byłej radnej PiS-u jako emeryt ma się politycznie nie angażować.

Wszystko powyższe daje Ci pewien materiał do przemyśleń. Daje Ci pewne dane, na podstawie których możesz oszacować, co czeka polskie sądy pod dobrej zmianie. Owszem, gdyby do Trybunału zostali powołani apolityczni fachowcy, którzy dając innym przykład, przyspieszyliby procedowanie, wprowadzili losowania, obniżyli sobie apanaże i wystrzegali się mediów – wówczas niejeden z nas nie zastanawiałby się nad wynikiem testu. Ale póki co, Trybunał został naprawiony i „działa normalnie” – jak mówi pan prezes Kaczyński. I teraz Ty musisz sobie odpowiedzieć na pytanie, czy takiej właśnie naprawy i takiej normalności chcesz w reformowanym sądownictwie dnia jutrzejszego.

*Galopujący Major. Bloger polityczny. Socjaldemokrata (galopujacymajor.wordpress.com)