Towarzystwo Studentów Polskich we współpracy ze skrajnie nacjonalistycznymi środowiskami organizuje w całym kraju demonstracje pod hasłem „Uniwersytety wolne od marksizmu”. Zezwala na to nowe prawo o szkolnictwie wyższym.

Powstałe w zeszłym roku niewielkie konserwatywne Towarzystwo Studentów Polskich, we współpracy z grupami skrajnie nacjonalistycznymi bądź kontynuującymi przedwojenne tradycje faszystowskie (Młodzież Wszechpolska), organizuje w całym kraju demonstracje pod hasłem „Uniwersytety wolne od marksizmu”. Są to imprezy jak dotychczas raczej rachityczne i mało się o nich mówi.

Jednak w sobotę 6 kwietnia młodzi obrońcy powagi „uniwersytetu jako ważnego organu państwa” (tak charakteryzują swoją misję założyciele TSP) podjęli próbę urządzenia wiecu i pochodu na terenie kampusu Uniwersytetu Warszawskiego oraz ulicy Krakowskie Przedmieście, przy której usytuowany jest historyczny kampus UW.

Jak PiS zawłaszcza uniwersytety

Nowa ustawa o szkolnictwie wyższym przewiduje taką możliwość, wobec czego rektor UW musiał się nagimnastykować, żeby znaleźć pretekst do zakazania demonstracji. Zamiarem organizatorów było „zaprotestowanie przeciwko zawłaszczaniu przestrzeni akademickiej i studenckiej przez grupy odwołujące się do totalitarnej ideologii komunistycznej, trockistowskiej, marksistowskiej oraz anarchistycznej”.

Mamy coraz więcej dowodów na to, że polskie uniwersytety faktycznie podlegają ideologicznemu zawłaszczeniu, ale raczej nie przez marksistów, których jest garstka, lecz przez mające silne poparcie władzy nieformalne koterie wyznawców endecji i narodowego katolicyzmu. Na uczelniach trwa ideologiczne wzmożenie, jako że uczelniana skrajna prawica w państwie rządów PiS i przebranego za konserwatystę-liberała, lecz skrajnie katolickiego ministra nauki Jarosława Gowina dostała mocny wiatr w żagle.

Nie jest dziś łatwo być na uniwersytecie liberalnym intelektualistą, nie mówiąc już o jawnym głoszeniu poglądów lewicowych czy choćby antykatolickich. Właściwie pełne poczucie bezpieczeństwa mają dziś wyłącznie prawomyślni katolicy, wspierający prawicowe rządy silnej ręki. Ktoś taki nie musi się obawiać żadnych nieprzyjemności. Obrońcy wolności i równości, zwłaszcza w kontekście płci i orientacji seksualnej, muszą się liczyć z opresyjnym zachowaniem ze strony agresywnych organizacji, a także z kłopotami instytucjonalnymi. Uczelnie wyższe są bowiem z natury strachliwe i oportunistyczne, przez co w razie kłopotów wolą trzymać z silniejszymi bądź przed siłą ustępować.

Czytaj także: „What is Gowin on?” – pytają ministra studenci i akademicy

Kim jest student-patriota i obrońca tradycji

Tym razem udało się odepchnąć faszyzm od uniwersytetu, a to dzięki determinacji Studenckiego Komitetu Antyfaszystowskiego, który na szczęście jest (jak na razie) silniejszy i liczniejszy niż faszystowskie i faszyzujące organizacje studenckie. Po dłuższych debatach i wymianach pism w końcu rektor UW wiecu faszystów zakazał i zapowiedział zamknięcie bramy kampusu. Organizatorzy odwołali się, zapowiadając przeniesienie imprezy pod bramę, gdzie już wcześniej zgłosił swoją kontrmanifestację wspomniany Studencki Komitet Antyfaszystowski. Antyfaszystów przyszło znacznie więcej, na bramie UW zawieszono tęczową flagę. Tym razem udało się odepchnąć faszyzm spod bram uniwersytetu. Pewnie jednak nie na długo.

Nie możemy bowiem liczyć na to, że faszystom się odechce. Pragnienie odbudowania przedwojennych nacjonalistycznych korporacji studenckich, tak wsławionych biciem Żydów i wymuszaniem na władzach uczelni getta ławkowego (zakazu zajmowania niektórych ławek w salach wykładowych przez Żydów), jest zbyt silne. Ambicja bycia „panem studentem-patriotą” świetnie konweniuje z ogólną nacjonalistyczną mitomanią i militarystyczną buńczucznością, krzewioną przez propagandę rządową, m.in. w postaci kultu „żołnierzy wyklętych”. Niektórzy młodzi ludzie będą dodawać sobie powagi, czując się patriotami, „państwowcami”, obrońcami tradycji i wartości.

A że takie dowartościowanie wymaga wskazania wroga, z którym trzeba walczyć, to jak zwykle, gdy brakuje Żyda bądź antysemitą być nie wypada (a ostatnio jakoś nikt już nie chce nim być), z pomocą przychodzi pojemna i wieloznaczna kategoria „komunisty”.

Czytaj także: Jakie będą skutki reformy Gowina

Czy studenci wiedzą, kim był Marks i co znaczy „lewak”?

Faszystowscy i konserwatywni demonstranci nie wiedzą pewnie nic na temat Marksa i marksizmu, a może nawet nie wiedzą, że „lewak” to słowo z języka leninowskiego i stalinowskiego, oznaczające komunistę kontestującego ustrój Związku Radzieckiego, a więc totalitaryzm i terror. W Polsce zaś słowem tym posługiwali się narodowcy tworzący frakcję partii komunistycznej (moczarowcy ze Zjednoczenia Grunwald), czyli ideowi starsi bracia naszych młodych „nacjonalistów”; właśnie dlatego stało się ono dzisiaj tak modne.

Gdyby młodzi prawicowcy wiedzieli, co to jest marksizm i lewicowość, pewnie nie chciałoby się im używać skrajnie negatywnych, wręcz agresywnych odniesień do tej tradycji, z której owoców na co dzień korzystamy, ciesząc się ośmiogodzinnym dniem pracy, urlopami, emeryturami czy ubezpieczeniami zdrowotnymi. To jednak bez znaczenia – w ich wyobraźni lewica to przebrany w szynel krasnoarmiejca szatan, zabijający katolicką matkę i jej dzieci. Czy naprawdę myślą, że współczesna młodzież o lewicowych poglądach, walcząca z ksenofobią i homofobią, ma cokolwiek wspólnego z terrorem? Ludzka głupota jest niezmierzona. Podobnie jak podłość. Nie można więc wykluczyć, że naprawdę niektórzy tak myślą, a nie tylko udają.

Czytaj także: Czy PiS jest partią faszystowską?

Demonstracje polityczne na uniwersytetach – realne zagrożenia

Antyfaszyści nie przebierali dziś w słowach. Ich hasłem było: „Narodowcy, szmalcownicy, wy...ć ze stolicy”. Panuje bowiem przekonanie, że studenci-narodowcy, którzy dziś nie noszą pałek z zatkniętymi żyletkami, mają takie pałki w głowach. Że w razie czego nie zawahaliby się wyjąć ich stamtąd i użyć przeciwko muzułmanom, osobom LGBT albo działaczom lewicy. Czy taka demonizacja narodowców nie prowadzi do eskalacji nienawiści i przemocy? A może jest ze wszech miar słusznym alarmowaniem „póki czas” i „duszeniem zła w zarodku”?

Nie potrafię odpowiedzieć na te pytania. Mam za to wyrobiony pogląd na nowe przepisy zezwalające na demonstracje polityczne na uczelniach. Na pozór jest to poszerzenie zakresu wolności i swobód obywatelskich. W rzeczywistości niepokoje na terenie uczelni mogą przenosić się na sale wykładowe, wywierając na wykładowcach presję, by nie ważyli się krytykować tych, którzy w danym czasie zdają się mieć ideologiczną przewagę. Uniwersytet nie jest i nie może stronić od debaty politycznej, niemniej właśnie w imię wolności akademickiej powinna się ona toczyć w przestrzeni wolnej od presji demonstracji politycznych, które w większym stopniu wyrażają przecież emocje niż argumenty.

Czytaj także: Jak uniknąć brunatnego scenariusza dla świata