Het groeiende aantal tijdelijke contracten heeft niet alleen negatieve gevolgen voor werknemers, maar mogelijk ook voor werkgevers. Werknemers met een tijdelijk contract vertonen vaker ongewenst gedrag als diefstal, pesten of een lager werktempo. Dat blijkt uit onderzoek van Agnes Akkerman, Roderick Sluiter en Giedo Jansen dat onlangs gepubliceerd werd in het wetenschappelijke tijdschrift The Sociological Quarterly.

Om uit te zoeken hoe tijdelijk werk tot ongewenst gedrag kan leiden, verzamelden de onderzoekers gegevens over het gedrag op de werkvloer van 787 respondenten. Gekeken werd niet alleen naar de verschillen tussen werknemers met tijdelijke en vaste contracten, maar ook naar de aard van de relaties op de werkvloer. Voor dat laatste element werd de impact van sociale cohesie (vriendschappelijke banden) en taakgerelateerde cohesie bekeken.

De conclusie: tijdelijke werknemers die vooral vriendschappelijk met hun collega's omgaan, en minder taakgerichte banden hebben, vertonen vaker ongewenst sociaal gedrag. ‘Bij een hogere sociale cohesie, maar een lagere band met taken constateren we dat tijdelijke werknemers vaker persoonlijke agressie vertonen dan werknemers met een vast contract. Dan moet je bijvoorbeeld denken aan pestgedrag op de werkvloer, wat mogelijk voortkomt uit het bij de groep willen horen door anderen uit te willen sluiten.‘

Lanterfanten

‘We zien ook dat tijdelijke werknemers vaker een lagere inzet vertonen wanneer hun banden met collega's vooral gericht zijn op vriendschappen, en niet op het uitvoeren van de taken. Tijdelijke werknemers geven dan vaker aan dat zij tijd verspillen op het werk, langere pauzes nemen of te laat komen. Wanneer vriendschappelijke relaties belangrijker zijn dan taakgerichte relaties, is het lastiger om collega’s aan te spreken op ongewenst gedrag,’ merkt Sluiter op.



‘Dit betekent dus dat alle organisaties zich moeten realiseren dat tijdelijk werk een prijs heeft. Sommige bedrijven hebben inmiddels complete teams die vrijwel volledig uit tijdelijke werknemers bestaan. Het is waarschijnlijk dat voor het ontwikkelen van taakgerichte banden duurzame relaties op de werkvloer noodzakelijk zijn. Dit vergt tijd en het perspectief voor werknemers om langer in de organisatie te werken. Je kunt wel gezellige bedrijfsuitjes organiseren, maar die zijn doorgaans gericht op het versterken van sociale cohesie. Er is meer voor nodig om de taakgerichte banden te verbeteren’ aldus Akkerman.

Veel flexwerk in Nederland

Vergeleken met andere landen zijn er in Nederland veel meer werknemers met tijdelijke contracten. Zulke flexbanen leiden tot een lagere werkloosheid, maar dragen ook bij aan meer stress, burn-outs en andere gezondheidsklachten, zo meldde de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid eerder deze maand. Ook organisaties lopen dus risico door het toenemende aantal tijdelijke werknemers.

Publicatie

Temporary Work and Deviant Behavior the Role of Workplace Cohesion, The Sociological Quarterly 16012020, DOI: 10.1080/00380253.2019.1711267

Agnes Akkerman is hoogleraar Arbeidsmarkt Instituties en Arbeidsrelaties aan de Radboud Universiteit. Roderick Sluiter is postdoctoraal onderzoeker, en werkt aan een project over mondigheid op het werk en de gevolgen daarvan. Giedo Jansen is een assistent-professor verbonden aan de Universiteit van Twente.

Meer weten? Neem contact op met