Een Nederlandse privékliniek gaf vrouwen jarenlang spermastalen terwijl het een loopje nam met de medische voorschriften. Fiches werden vervalst, een donor met autisme leverde honderden stalen, en het sperma werd opgeslagen in lekkende tanks.

Via de Nederlandse Sonja Noordhoek kwam Humo het Medisch Centrum Bijdorp van de Nederlandse dokter Jan Karbaat op het spoor. De vrouw kreeg een zoon en een dochter met hulp van de spermabank. Op de donorfiche stond dat de donor een Nederlandse man was met twee kinderen, een universitair diploma, opgegroeid in Zuid-Limburg.

‘Maar terwijl de kinderen opgroeiden, werden ze steeds donkerder’, vertelt Sonja. De biologische vader bleek na een lange zoektocht een Surinaamse man met autisme te zijn, ‘donor S.’. Naast het feit dat de gegevens op de fiche niet klopten, had deze man vanwege zijn autisme nooit donor mogen worden. ‘Mijn dochter heeft het niet geërfd, mijn zoon gedeeltelijk wel’ vertelt Sonja. ‘Ik kwam ook in contact twaalf halfbroers en -zussen, en tien van hen hebben problemen.’

Humo kon de donor contacteren, en zo blijkt dat de man veel meer doneerde dan wettelijk toegelaten is. Het zaad van de man werd bovendien via de kliniek in Rotterdam verspreid over ziekenhuizen in heel Nederland en zelfs naar Oostenrijk uitgevoerd. Vier- tot vijfhonderd vrouwen zouden zwanger zijn geworden van zijn zaad.

‘Autisme? Je kan niet alles weten’

Ook dokter Karbaat zelf reageerde. ‘Een donor met autisme? Je kunt niet alles van tevoren weten.’ De vervalste fiches noemt hij fouten van zijn administratie. Wel geeft hij toe dat zijn kliniek soms sperma van verschillende donoren mengde. ‘Dat deden we bij vrouwen die maar niet zwanger geraakten, zo gaan de zaadcellen een onderlinge strijd aan, en lukt het soms toch.’

Strafrechtelijk onderzoek

In 2002 bracht de Nederlandse krant De Telegraaf al uit dat zaadstalen in de kliniek verwisseld werden, dat containers begonnen lekken, en er gesjoemeld werd met de administratie.

De Nederlandse Inspectie voor Gezondheidszorg meldt dat er een strafrechtelijk onderzoek tegen dokter Karbaat loopt.