İcra Hukukunda Süreler ve Şikayet

Taraflar için konulmuş süreler

Taraflar için öngörülen sürelerin niteliği hak düşürücüdür. Süresinden sonra bu işlem yapılamayacağı gibi sözleşme ile de aksi kararlaştırılamaz. Ancak herhangi bir sürenin geçmesinden yarar sağlayan borçlu bu hakkından vazgeçebilir.

II.İcra organları için konulmuş süreler

İcra organları için öngörülen süreler düzenleyici niteliktedir, yani süresinden sonra yapılsa da işlem geçerliliğini korur. Ancak duruma göre şikayet yoluna başvurulabilir. Sürelerin hesaplanmasında tatil günleri hesaba katılır. Gün olarak belirtilen sürelerde ilk gün hesaba katılmaz.

Eğer ay ve yıl olarak gösterilmiş ise o ay ve yılda kendisine tekabül eden günde son bulur. Ancak süre bitimi resmi tatil gününe denk gelirse takip eden iş günü mesai saati bitiminde son bulur. Sürenin biteceği ay içerisinde kendisine tekabül eden gün yoksa o ayın son günü son bulur.

TAKİP İŞLEMİ

Taraf Takip İşlemi

Taraf takip işlemi, takip süresi içinde tarafların yaptıkları, takibe yön veren genellikle icra takip işlemlerinin yapılmasını sağlayan işlemlerdir.

Örneğin; Takip talebi, haciz talebi, satış talebi, istihkak iddiası gibi.

Taraf takip işlemini yapabilmek için taraf ve takip ehliyetlerine sahip olmak gerekir. Ayrıca takip işlemi yapma yetkisinin de bulunması gerekir.

İcra Takip İşlemi

İcra organları tarafından yapılmalıdır.

Borçluya karşı zararına veya tehlikesine yönelik yapılan bir işlem olmalıdır.

Takibin alacaklı yararına ilerlemesini sağlayıcı nitelikte olmalıdır.

Örneğin; Haciz, satış, icra emri veya ödeme emri göndermek gibi. İcra takip işlemi zamanaşımını keser ve kural olarak tatil ve talik halleri içinde yapılmazlar.

İCRA TATİL VE TALİK HALLERİ

TATİL HALLERİ

1.Gece Vakti

Güneşin batmasından bir saat sonrası ile güneşin doğmasından bir saat öncesi aralığı gece vakti olarak değerlendirilir. Kural olarak gece vakti icra takip işlemi yapılamaz.

Ancak;

– Tebligat yapılabilir,

– Bazı hallerde haciz yapılabilir;

– Gece vakti iş yapan yerlerde (bar, pavyon vs.) hasılat haczi

– Gündüz başlamış haciz bitmezse

– Borçlunun mal kaçırma tehlikesi mevcutsa

2.Tatil günü

Tatil gününden kastedilen resmi tatil günleridir. Tatil günlerinde kural olarak icra takip işlemi yapılamaz.

Ancak;

Tebligat yapılabilir,

Haciz yapılabilir,

Muhafaza tedbiri alınabilir.

II.TALİK HALLERİ

Borçlunun yakınlarından birinin ölmesi

Eş, kan ve kayın hısımlığı yönünden altsoy ve üstsoyun ölümü halinde, ölüm günü dahil 3 gün ertelenir. Yan soy dahil edilmemiştir. (kardeş, yeğen vs.)

Borçlunun asker olması

Askerlik hizmeti içerisinde, borçluya vekil ataması için süre verilir, bu süre boyunca icra takip işlemleri ertelenir, atamazsa devam edilir. Askerliği meslek edinenler bu kapsamda değerlendirilmez.

Borçlu tutuklu veya hükümlü olması

Borçlu 1 yıl ve üzeri hapse mahkum edilmiş ise sulh hukuk mahkemesi vasi atayıncaya kadar ertelenir. 1 yılın altı hükümlülük ve tutukluluk halinde ise borçluya vekil ataması için süre verilir, bu süre boyunca icra takip işlemleri ertelenir, atamazsa takibe devam edilir.

Borçlunun ağır hasta olması

Borçlu kendisine vekil atayamayacak kadar ağır hasta ise, icra takip işlemleri kendisine vekil atayabilecek duruma gelinceye kadar ertelenir.

Borçlunun ölümü

Borçlunun ölümü halinde, mirasçıları veya mirasçılarından biri mirası kabul ettiğini hemen beyan ederse icra takip işlemleri ölüm günü ile birlikte 3 gün ertelenir. Mirasçılar mirası hemen kabul etmezlerse icra takip işlemleri öncelikle ölüm günü ile birlikte 3 gün ertelenmeli daha sonra 3 aylık mirası ret süresinin bitimine kadar beklenmelidir. İflasın ertelenmesi, konkordato mühleti ve fevkalade mühlette özel talik hali olarak değerlendirilir. İcra Hukukunda Süreler ve Şikayet

ŞİKAYET

Şikayet icra-iflas hukukuna özgü bir hukuki çaredir. Şikayet bir dava değildir. Şikayet sadece taraflara öngörülmüş bir kanun yolu değildir, menfaati ihlal edilen üçüncü kişiler de başvurabilir.

Şikayet İcra mahkemesine yazılı olarak veya tutanağa geçirilmek suretiyle sözlü olarak da yapılabilir. İcra mahkemesi şikayet taleplerini basit yargılama usulüne göre inceler ve kararını verir. İcra mahkemesi tarafların şikayet sebepleri ile bağlı değildir, şikayete konu işlemin tümünü inceleyerek kararını verir. Şikayet icrayı kendiliğinden durdurmaz. İcra dairesine yapılmış olan şikayet herhangi bir sonuç doğurmaz, yani icra dairesi kendiliğinden şikayeti icra mahkemesine göndermez. Yetkili icra mahkemesi şikayet konusu işlemi yapmış olan icra dairesinin bağlı bulunduğu icra mahkemesidir.

Şikayet Nedenleri İşlemin Kanuna Aykırı Olması

Kanuna aykırılık genel bir şikayet sebebidir, yani diğer bütün şikayet sebepleri esasında birer kanuna aykırılık halleridir. Ancak diğer şikayet sebepleri kanuna aykırılığın önüne geçer.

Örneğin; İcra müdürünün hacizli bir taşınmazı pazarlıkla satması, haczi caiz olmayan bir malın haczedilmesi gibi. İcra Hukukunda Süreler ve Şikayet

İşlemin Hadiseye Uygun Olmaması

Bu şikayet sebebinin söz konusu olabilmesi için kanunen icra müdürüne verilmiş bir takdir yetkisinin bulunması gerekir.

Örneğin; İcra müdürünün asgari ücretle çalışan borçlunun maaşının dörtte üçünü haczetmesi, haciz işlemine borçlu için yokluğu en fazla yük teşkil edecek olan maldan başlaması gibi.

Bir Hakkın Yerine Getirilmemesi

İcra müdürünün görevine giren bir işi geçerli bir gerekçe olmamasına rağmen yapmayı reddetmesi halinde söz konusu olur.

Örneğin; İcra müdürünün takibi zamanaşımına uğradığı gerekçesi ile almaması, kesinleşmiş bir takipte, masrafı da peşinen verilmiş olmasına rağmen haciz talebini reddetmesi gibi.

Bir Hakkın Sebepsiz Sürüncemede Bırakılması

Kanunen icra müdürünün yerine getirmesi gereken bir işlemi, uygun bir zaman

beklenmesine rağmen yerine getirmemesidir. Hakkın yerine getirilmemesinden farkı, bu şikayet sebebinde ret veya kabul yolunda icra müdürünün iradesi açık değildir. Örneğin; Kesinleşmiş bir takipte haciz talep edilmesine rağmen kanundaki uygun süre çoktan geçmesine rağmen haciz işleminin gerçekleştirilmemiş olması gibi.

KAMU DÜZENİNE AYKIRILIK (İCRA VE İFLAS KANUNU’NDA DÜZENLENMEMİŞTİR)

Kamu düzenine aykırılık kanunda düzenlenmiş bir şikayet sebebi değildir ve öğretide hangi sebeplerin kamu düzenine aykırılık olarak nitelendirileceği tartışmalıdır.

Örneğin; Taraf veya takip ehliyeti bulunmadan takip yapılması, borçlunun veya üçüncü

kişinin savunma hakkının elinden alınmış olması, hukuken mevcut olmayan yani yok hükmündeki işlemler(icra dairesinin, icra mahkemesine ait bir işi yapması gibi.) genel olarak kamu düzenine aykırılık olarak değerlendirilebilir.

Şikayetin Tarafları

Şikayet bir dava olmadığı için davacı ve davalı yoktur. Şikayet eden işlem aleyhine olan kimse ile şikayet edilen işlem lehine olan taraftır. İcra mahkemesi gerekli görürse icra müdürünü çağırıp açıklama yapmasını isteyebilir.

İşlemlerine karşı şikayet yoluna gidilebilecek icra organları:

İcra Dairesi

İflas Dairesi

İflas İdaresi

İflas Bürosu

1. Alacaklılar toplantısı

2. Alacaklılar toplantısı

Konkordato komiseri

Konkordato alacaklılar kurulu

III. Şikayetin Yapılacağı Yer

Şikayet İcra Mahkemesine yapılır. Yetkili icra mahkemesi takibin yapıldığı yer icra mahkemesidir. İstinabe varsa yetkili yer istinabe olunan yer icra mahkemesidir.

İstisnaları;

Kambiyo senetlerine mahsus iflas yolunda şikayet icra dairesine yapılır, şikayeti Ticaret Mahkemesi inceler.

Ortaklığın satış suretiyle giderilmesi davalarında ilişkin şikayetler Sulh Hukuk

Mahkemesi inceler.

Terekenin iflas hükümlerine göre tasfiyesinde tasfiye memurlarının işlemlerine karşı şikayetleri Sulh Hukuk Mahkemesi inceler.

İhtiyati tedbir kararlarının icrasına ilişkin şikayetleri ihtiyati tedbir kararını veren mahkeme inceler.

İcra müdürü şikayet konusu işlemi mahkeme kararı olmadıkça kendiliğinden düzeltemez. Şikayet sonucu verilecek kararlar işlemin iptali, işlemin düzeltilmesi, işlemin yapılmasını emretmek ve şikayet süresinin geçmesinden dolayı reddetmektir. Şikayetin kabulü veya reddi yönünde verilen kararlar tefhim veya tebliğinden itibaren 10 gün içinde temyiz edilebilir.