VN-rapporteur Philip Alston noemt het akkoord dat de coalitie van VVD en PvdA woensdag sloot over de opvang van uitgeprocedeerde asielzoekers 'in strijd met de internationale regels'.

Dat meldt de NOS donderdag.

Volgens Alston doet de tijdelijke opvang afbreuk aan het imago van Nederland. Tegenover Radio 1 zei Alston donderdagochtend: "Het is een grote schande voor Nederland dat het zo inhumaan te werk gaat".

"Deze mensen zijn de vreselijke situatie in hun land ontvlucht, maar worden behandeld alsof het criminelen zijn die van de Nederlanders willen stelen."

In het akkoord, waar de coalitie zich dagenlang over beraadde, is woensdag afgesproken dat illegalen recht krijgen op tijdelijke opvang in de vijf steden Amsterdam, Rotterdam, Utrecht, Den Haag en Eindhoven.

De asielzoekers worden alleen verder geholpen als zij open staan voor een terugkeer. Daarover spreekt Alston van "een overduidelijke schending van de mensenrechten" en "een illegaal beleid".

Verschillend

In Den Haag liepen de gemoederen de afgelopen dagen hoog op omdat VVD en PvdA totaal verschillend denken over hoe met uitgeprocedeerde asielzoekers moet worden omgegaan.

De VVD vindt dat uitgeprocedeerden geen recht hebben op opvang, omdat dit een prikkel wegneemt om te vertrekken. Ook zou het een aanzuigende werking hebben op de asielinstroom.

Als het aan de PvdA ligt krijgen de illegalen met het oog op humaniteit wel altijd een vorm van basisopvang, in de vorm van bed, bad en brood.

In het akkoord wordt de vreemdeling uit de opvang gezet als blijkt dat hij of zij echt weigert terug te keren. Voor gezinnen met kinderen geldt dit overigens niet.

De overige steden die momenteel 'bed, bad en brood' aanbieden moeten daarmee stoppen.

Steden

Een aantal gemeenten die al illegalen opvangen, zijn van plan dat ondanks de nieuwe regeling gewoon te blijven doen. Daaronder bevinden zich in elk geval Arnhem, Groningen en Leiden.

Ook de G32, een netwerk van 32 steden, is tegen het akkoord. "Dit akkoord lost onze problemen niet op. Er is nog zoveel onduidelijk", reageert Ferd Crone, voorzitter van de G32 en burgemeester van Leeuwarden.

Crone begrijpt uit het akkoord dat lokale opvang toch mogelijk blijft. Burgemeesters moeten altijd in individuele gevallen noodopvang kunnen bieden. ''Wat wordt het nu, een boete of een vergoeding?", vraagt Crone zich af.

De Raad van State buigt zich volgende maand over de opvang van illegalen. Tot die tijd krijgen de gemeenten geld voor de noodopvang.

Crone wil zo snel mogelijk om tafel met het kabinet om om alle onduidelijkheden weg te nemen.

Zwerven

Volgens Federatie Opvang, de koepelorganisatie van daklozenopvang, leidt het akkoord ertoe dat de asielzoekers over straat gaan zwerven. "Het is slecht voor de mensen en de overlast neemt toe.'

De vereniging wil "een humane, persoonsgerichte opvang met begeleiding op maat".

"Bestaande opvanglocaties voor ex-asielzoekers moeten sluiten en hun mensen naar de grote steden sturen. Het is onwaarschijnlijk dat dit gaat lukken'', aldus Federatie Opvang.

"Wat wel werkt is opvang met gerichte begeleiding, ook gericht op terugkeer. Bij de huidige noodopvang blijkt dat asielprocedures niet altijd zorgvuldig zijn doorlopen. En dat mensen nog mogelijkheden hebben en onterecht op straat zwerven.''

Volgens de federatie moet worden erkend dat er ook een groep asielzoekers is die nooit terug zal kunnen keren.

"De daklozenopvang is geen bewaarplaats voor mensen. Het kabinetsbeleid leidt tot een draaideureffect. Van de straat naar de opvang en weer terug op straat. Wij vangen mensen op met als doel perspectief op een nieuw bestaan.''

Zijlstra (VVD) en Samsom (PvdA) over compromis illegalenkwestie