Έπειτα από μια δεκαετή Οδύσσεια στο Διάστημα, η ευρωπαϊκή αποστολή Rosetta έγινε η πρώτη που καταφέρνει να αγγίξει έναν κομήτη, ένα αρχέγονο παγάκι από τη γέννηση του Ηλιακού Συστήματος.

To σκάφος της ευρωπαϊκής διαστημικής υπηρεσίας ESA, το οποίο κινείται σε τροχιά γύρω από τον κομήτη 67P από τον Αύγουστο, κορύφωσε την αποστολή απελευθερώνοντας το ρομπότ Philae (προφέρεται «Φίλαι») το πρωί της Τετάρτης.

Το σήμα που επιβεβαίωσε την επιτυχημένη προσεδάφιση της συσκευής έφτασε επτά ώρες αργότερα, λίγο μετά τις 6 το απόγευμα ώρα Ελλάδας.

Το Κέντρο Ελέγχου της ESA, στο Ντάρμσταντ της Γερμανίας, πανηγύρισε για την ιστορική επιτυχία.

Υπάρχει ωστόσο μια μικρή ανησυχία, καθώς το Philae απέτυχε να ενεργοποιήσει τα δύο άγκιστρα που θα το συγκρατούσαν σταθερό στην επιφάνεια.

Έχει όμως βυθιστεί σε βάθος 4 εκατοστών, μέσα σε κάποιο σχετικά μαλακό υλικό, και παραμένει σταθερό και υγιές.

Λόγω της απόστασης των 510 εκατομμυρίων χιλιομέτρων που χωρίζουν τον κομήτη 67P από τη Γη, ό,τι συμβαίνει στην αποστολή γίνεται γνωστό με καθυστέρηση μισής ώρας.



To Rosetta φωτογράφησε το Philae λίγο μετά την απελευθέρωσή του (ESA)



Φιλαί και Ροζέτα

Το Philae, το οποίο έχει μέγεθος πλυντηρίου και βάρος 110 κιλά, παίρνει το όνομα του νησιού Φιλαί στο Νείλο. Εκεί βρέθηκε ένας οβελίσκος που, μαζί με τη διάσημη Στήλη της Ροζέτας, επέτρεψε την αποκρυπρογράφηση των αιγυπτιακών ιερογλυφικών.

Το ρομπότ θα μπορούσε τώρα να βοηθήσει στην αποκρυπτογράφηση των κομητών. Πρώτα, όμως, έπρεπε να φτάσει στο στόχο του.





Το ταξίδι του Rosetta από την εκτόξευσή του το 2004 έως σήμερα

Μετά την αποδέσμευσή της, η συσκευή δεν είχε τρόπο να αλλάξει πορεία -ουσιαστικά εκτέλεσε μια αργή ελεύθερη πτώση υπό την επήρρεια του ασθενούς βαρυτικού πεδίου του κομήτη.

Όμως το έδαφος στην περιοχή προσεδάφισης είναι ανώμαλο, και το ρομπότ κινδύνευσε να χτυπήσει σε αιχμηρά βράχια, να κατρακυλήσει σε πλαγιά ή να χαθεί σε χαράδρα.



Ο κομήτης έχει διαστάσεις 4 x 2,5 χιλιόμετρα και θα κάλυπτε ένα μεγάλο μέρος του Λονδίνου (ESA)

Προφανώς όμως κατάφερε να ακουμπήσει την επιφάνεια χωρίς να αναπηδήσει, και αγκιστρώθηκε στο έδαφος με τρεις βίδες -τα δύο εκτοξευόμενα καμάκια δεν δείχνουν να λειτούργησαν και ίσως είναι δυνατό να ενεργοποιηθούν ξανά.

Κατά τη διάρκεια της καθόδου το Philae μετέδιδε εικόνες του σημείου προσεδάφισης, και αργότερα θα ακολουθούσε μια πανοραμική εικόνα από επτά κάμερες τοποθετημένες γύρω από την κορυφή του.

Κατασκευασμένο από μια ευρωπαϊκή κοινοπραξία, με επικεφαλής τη γερμανική διαστημική υπηρεσία DLR, το Philae φέρει εννέα όργανα, καθώς και ένα τρυπάνι που μπορεί να φτάσει σε βάθος 20 εκατοστών για τη συλλογή δειγμάτων.

Τα όργανα θα μετρήσουν την πυκνότητα και τις θερμικές ιδιότητες της επιφάνειας, θα αναζητήσουν περίπλοκα οργανικά μόρια, και θα εξετάσουν την αλληλεπίδραση του κομήτη με τον λεγόμενο ηλιακό άνεμο -ένα συνεχές ρεύμα σωματιδίων που πηγάζουν από τον Ήλιο.

Διαβάστε επίσης

Ακόμα όμως κι αν το Philae δεν κατάφερνε να στερεωθεί, η αποστολή του Rosetta θα συνεχιστεί. Για τον επόμενο χρόνο το σκάφος θα ακολουθεί τον κομήτη και θα δει την κόμη του να ξετυλίγεται υπό την επίδραση της ηλιακής ακτινοβολία.



To Doodle της Google για την ιστορική προσεδάφιση

Οι κομήτες, ή βρόμικες χιονόμπαλες όπως τους αποκαλούν οι επιστήμονες, αποτελούνται από πάγους νερού και άλλων απλών ενώσεων, ανακατεμένους με σκόνη και βράχια. Δεδομένου ότι θεωρούνται κατάλοιπα από το σχηματισμό του Ηλιακού Συστήματος πριν από 4,6 δισ. χρόνια, τα δεδομένα της αποστολής ίσως προσφέρουν νέα στοιχεία για το σχηματισμό της Γης.

Θα μπορούσαν επίσης να επιβεβαιώσουν ή να διαψεύσουν τη θεωρία που θέλει τους κομήτες να έφεραν το νερό της Γης, ή ακόμα και τα πρώτα συστατικά της ζωής.

Διαβάστε επίσης

Οι περισσότεροι κομήτες πιστεύεται ότι είναι συγκεντρωμένοι στο Νέφος του Όορτ, μια σφαιρική περιοχή στις παρυφές του Ηλιακού Συστήματος με ακτίνα γύρω στο ένα έτος φωτός.

Όμως ο 67P δεν έρχεται από το Νέφος του Όορτ αλλά από την πλησιέστερη Ζώνη του Κάιπερ, έναν δακτύλιο σωμάτων από πάγο που εκτείνεται λίγο πέρα από την τροχιά του Πλούτωνα.

Οι ερευνητές περιμένουν τώρα να μάθουν αν αυτός ο διαφορετικός κομήτης έχει και διαφορετική σύσταση.

Βαγγέλης Πρατικάκης

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ