De onderhandelaars van VVD, CDA, D66 en GroenLinks komen steeds meer onder druk te staan om met een groen regeerakkoord te komen. Sinds vandaag ligt er vanuit hun eigen partijen een kant-en-klaar voorstel om de Nederlandse economie en samenleving duurzaam en klimaatneutraal te maken. Het plan gaat verder dan de verkiezingsprogramma’s van VVD en CDA, maar niet zover als die van D66 en GroenLinks.

Het plan is geschreven door de partijcommissies die zich binnen VVD, CDA, D66 en GroenLinks bezighouden met natuur en milieu. Zij vervullen daar soms de rol van buitenbeentje, maar voelen zich ook vaak de voortrekkers.

Informateur Edith Schippers ontving de afgelopen weken al vele oproepen dat het nieuwe kabinet hard aan de slag moet met klimaatbeleid. Maar deze inbreng komt vanuit de partijen zelf. Ook de PvdA en de ChristenUnie hebben zich aangesloten. En daarmee zijn alle partijen die in theorie samen een nieuw kabinet kunnen vormen, vertegenwoordigd.

De opstellers vinden dat de onderhandelaars van goeden huize moeten komen om hun plan te negeren. “Over de voorstellen hoeft politiek geen twijfel meer te bestaan. De achterbannen van een groot aantal partijen hebben inhoudelijk consensus bereikt”, schrijven ze in hun voorwoord. VVD-coryfee Ed Nijpels kreeg het klimaatplan als eerste aangeboden, om het te bespreken in de Sociaal Economische Raad, waar hij het overleg over duurzame economie leidt.

Tekst loopt door onder afbeelding.

Ed Nijpels Beeld ANP Kippa

Harde criteria

Opmerkelijk is dat er ook vanuit CDA en VVD steun is voor vergaande klimaatmaatregelen. Zoals: het sluiten van de kolencentrales (overigens zonder een harde datum te noemen), wegenbelasting per gereden kilometer, een verbod op de verkoop van benzine- en dieselauto’s (over acht jaar), en veel meer windmolens.

Nederlanders zouden verder massaal moeten overstappen op energie uit warmte-koudeopslag in plaats van gas. En via een ander belastingsysteem moet hergebruik van grondstoffen aantrekkelijker worden. Het gebruik van grondstoffen moet zwaarder worden belast, en de belasting op arbeid moet juist omlaag. Ook moet er een klimaatwet komen waarin harde criteria worden vastgelegd hoe snel de uitstoot van broeikasgas omlaag moet: met 40 procent in 2030 en met 95 procent in 2050.

Al deze voorstellen gaan verder dan de verkiezingsprogramma’s van VVD en CDA. Of VVD-leider Mark Rutte en CDA-leider Sybrand Buma ze omarmen, is de vraag. “Wij laten ze zien dat het kan, door heel concreet te worden”, zegt VVD’er Gijs Dröge van Liberaal Groen, een netwerk binnen de VVD dat plannen maakt voor duurzame economische groei.

Hij zegt dat in het plan ook ‘typisch VVD-beleid’ staat, zoals minder regels voor ondernemers, en veel technologische innovatie om Nederland duurzamer te maken.

Landbouw

Voor de landbouw hebben de zes politieke partijen eveneens een klimaatplan. Dat is bijzonder, omdat dit onderwerp voor het CDA zeer gevoelig ligt.

Het CDA Duurzaamheidsberaad, die bij het CDA nadenkt over natuur en klimaat, wil dat Nederlandse boeren overstappen op heel andere, ‘circulaire’ productiemethoden. De hoop is dat de Nederlandse landbouw wereldwijd voorop durft te lopen met klimaatneutrale groenten, fruit en vlees.

Ondertussen zouden landbouwsubsidies wel vast moeten veranderen, zodat boeren alleen nog geld krijgen als hun productie duurzamer wordt. En er moet een milieuheffing komen op bepaalde bestrijdingsmiddelen.

Bij de kabinetsformatie wordt dit een van de gevoeligste discussies. Hoe gevoelig dit onderwerp ligt, blijkt al uit de kanttekening van de ChristenUnie bij de plannen die de groene denktanks presenteerden. De ChristenUnie is zeer ambitieus over het klimaat, maar vindt de voorstellen voor een ander landbouwbeleid te ver gaan. Het is een indicatie dat informateur Edith Schippers de gesprekken over een ‘groen’ regeerakkoord nog niet zomaar rond heeft.

Lees ook: Brede maatschappelijke coalitie wil 'groen regeerakkoord' met meer zeggenschap voor burgers

Lees ook: Grote bedrijven willen snel een groen kabinet