Kamervoorzitter Kadija Arib. Beeld ANP

De Kiesraad, de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG), de Nederlandse Vereniging voor Burgerzaken (NVVB) en minister Plasterk (Binnenlandse Zaken) gaan deze week overleggen over het kabinetsbesluit om de stembusuitslagen van 15 maart volledig met de hand te tellen. Plasterk besloot woensdag (na berichtgeving van RTL Nieuws) dat de software waarmee lokale uitslagen bij elkaar worden opgeteld om tot een landelijke uitslag te komen niet meer mag worden gebruikt. Die software (OSV) zou gevoelig zijn voor hacken. 'Er mag geen enkele schaduw van twijfel hangen boven de uitslag', zo motiveerde Plasterk zijn besluit.

Bij de Kamerverkiezing betrokken instanties reageerden kritisch op die redenering. De NVVB liet weten dat het besluit 'niet nodig' was geweest en 'voornamelijk gedreven door mediaberichtgeving'. Het risico van hacking of manipulatie van de OSV-software, die al acht jaar wordt gebruikt, 'kan nagenoeg uitgesloten worden', zei de NVVB. Voor Plasterk was 'nagenoeg' onvoldoende, gelet op de Russische cybercrime.



Zijn besluit hoeft geen gevolgen te hebben voor de voorlopige uitslag op verkiezingsavond, denkt Plasterk, omdat aan het begin van het telproces niets verandert. De kiezer vult met rood potlood het stembiljet in. Medewerkers van het stembureau tellen na sluiting van de stembussen handmatig de uitgebrachte stemmen. Dat resultaat wordt in persoon overgebracht naar het gemeentelijk stembureau, waar de uitslag per gemeente wordt vastgesteld. Die wordt doorgebeld naar de verkiezingsdesk van het ANP, wat in de loop van de avond een prognose van de einduitslag oplevert.

Beeld anp

Nieuw is dat ook het vastleggen, berekenen en overdragen van de uitslagen daarná - naar de hoofdstembureaus in de twintig kieskringen en vervolgens naar de Kiesraad die als centraal stembureau optreedt - volledig handmatig moet gebeuren. Dat kost volgens de VNG meer tijd, en dus mankracht en geld. Bovendien bestaat het risico dat de definitieve uitslag later bekend wordt.



Op basis van de wettelijke termijnen is vastgesteld dat de nieuwe Tweede Kamer op donderdag 23 maart wordt geïnstalleerd. Kamervoorzitter Arib duldt geen uitstel. 'Dan moeten ze maar extra uren doorwerken en ook in het weekend', zei zij zaterdag in De Telegraaf. Daarover, en over eventuele extra middelen, moet deze week in het overleg uitsluitsel komen.

28 partijen

De Kiesraad maakte vrijdag bekend dat aan de verkiezingen 28 partijen meedoen, waarvan 16 in alle 20 kieskringen. Daar zijn 5 partijen bij die nu nog niet, of alleen als afsplitsing in de Kamer zitten: de Ondernemerspartij (Hero Brinkman), VNL (Jan Roos), Denk (Tunahan Kuzu), Nieuwe Wegen (Jacques Monasch) en Forum voor Democratie (Thierry Baudet). De overige 12 partijen, waaronder Artikel 1 (Sylvana Simons) en Geen Peil (Jan Dijkgraaf), staan niet overal op het stembiljet doordat zij voor een of meerdere kieskringen te weinig ondersteuningsverklaringen bij de Kiesraad hebben ingeleverd.



Het bedrijf Procura BV, leverancier van stempassen, kandidatenlijsten en stembiljetten, liet afgelopen weekend op basis van bestellingen door gemeenten weten een hoge opkomst te verwachten bij de komende Kamerverkiezing. In 2012 was het opkomstpercentage 74,6 procent, een van de laagste percentages sinds in 1970 de opkomstplicht werd afgeschaft.

Stemmen worden op 15 maart voor de zekerheid met de hand geteld



De uitslagen van de Tweede Kamerverkiezingen in maart worden uit voorzorg weer met de hand bij elkaar opgeteld. Dat schrijft minister Plasterk aan de Kamer. De software waarmee de Kiesraad sinds acht jaar de uitslag van de verkiezingen berekent, wordt niet meer gebruikt.



Meeste Nederlanders kunnen op 15 maart uit 28 partijen kiezen



Bij de Tweede Kamerverkiezingen kan op 15 maart worden gestemd op 28 partijen. Zestien daarvan staan in alle Nederlandse kieskringen op het stemformulier, waaronder de elf partijen die bij de vorige Kamerverkiezingen, in 2012, een zetel of meer behaalden.