Jak powiedzieli nam pracownicy Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego nr 4 w Bytomiu, dyrekcja nie zareagowała na jednoczesne przypadki zapalenia płuc u pacjentów

Kiedy u pierwszego z pacjentów stwierdzono koronawirusa, dyrekcja zgromadziła lekarzy i pielęgniarki w jednym miejscu na pobranie próbek na wirusa

Laboratorium odmówiło zbadania 83 próbek, ponieważ zostały pobrane w niewłaściwy sposób

Dyrekcja poddała bezprawnej „kwarantannie” sześcioro medyków, zamykając ich razem z pacjentami na oddziale, zamiast ich izolować

Według personelu medycznego podczas „kwarantanny” dyrekcja nie dostarczyła im kombinezonów ochronnych

U wszystkich pacjentów na poddanym kwarantannie oddziale potwierdzono zarażenie koronawirusem. Jedna z pielęgniarek została odwieziona z objawami do szpitala

Wojewódzki Szpital Specjalistyczny nr 4 w Bytomiu jest jednym z większych i ważniejszych szpitali na Śląsku. Na swojej stronie internetowej placówka chlubi się historią sięgającą XIII w. Szpital pod kierownictwem dyrektora Jerzego Pieniążka liczy 650 łóżek i obsługuje około 100 tys. pacjentów rocznie.

Dziś jednak jest też jednym z tych szpitali, których dyrekcje w ciągu zaledwie kilku dni popełniły serię błędów z zakresu bezpieczeństwa, doprowadzając do kryzysu epidemicznego. Według mecenasa Mateusza Ostrowskiego z renomowanej kancelarii Kochański i Partnerzy to, co wyróżnia szefostwo tego szpitala , to "celowe i bezprawne narażenie zdrowia i życia personelu medycznego poprzez zamknięcie ich na jednym z oddziałów szpitala z chorymi pacjentami".

Cały dramat rozegrał się w ciągu zaledwie kilku dni. Jego ofiary należą do personelu medycznego oddziału ortopedii. Ich historię opowiedziało nam kilku pracowników szpitala.

23-24 marca. Trzy zapalenia płuc? Nie ma powodu do reakcji

Początek kolejnego tygodnia walki z epidemią koronawirusa. W tych dniach lekarze zgłaszają dyrekcji przypadki zapalenia płuc rozwijającego się w tym samym czasie u trojga pacjentów szpitala. Zbieżność zachorowań jest tym dziwniejsza, że nie dotyczy oddziałów tradycyjnie kojarzonych z chorobami płuc, lecz oddziału ortopedii, na której leczy się urazy kostne bądź wiązadłowo-stawowe.

Od pracowników szpitala w Bytomiu dowiadujemy się jednak, że dyrekcja nie dostrzega w tych zachorowaniach niczego niezwykłego. – Z jednym z pacjentów kazali przeprowadzić wywiad epidemiologiczny, w przypadku innej pacjentki uznano, że długość jej hospitalizacji wyklucza zakażenie koronawirusem – mówi nam jeden z nich.

– Przypadków koronawirusa na ortopedii było więcej, ale nikt nie łączył ich z koronawirusem. Kiedy patrzymy na to wstecz, wirus musiał być tu od dobrych dwóch tygodni – dodaje inny.

Kiedy o trójkę pacjentów pytamy dyrekcję szpitala, ta poprzez rzeczniczkę Iwonę Wronkę odpowiada, że „natychmiast pobrano wymazy od tych pacjentów i przesłano do sanepidu”.

– Proszę sprawdzić w sanepidzie, czy w tych dniach otrzymali próbki pacjentów z ortopedii – radzą nasi informatorzy. Poszliśmy za ich radą, lecz sanepid w Bytomiu odmówił nam odpowiedzi na jakiekolwiek pytania. Bytomska inspektor sanitarna Jolanta Wąsowska poinformowała nas jedynie, że „ma zakaz udzielania informacji mediom”. To bardzo dziwny zakaz, bo powiatowy sanepid z sąsiednich Gliwic swobodnie wymieniał z nami korespondencję.

W tej sprawie konkretnych informacji udzielają nam lekarze z Bytomia na podstawie własnych kontaktów: kiedy stan jednej z pacjentek z zapaleniem płuc znacznie się pogorszył, przewieziono ją do szpitala Nefrolux w Siemianowicach Śląskich i tam pobrano jej wymaz. Skierowaliśmy pytanie w tej sprawie do Nefroluksu. Czekamy na odpowiedź.

26 marca. Chora pielęgniarka, pacjentka na OIOM. Nie ma co się obawiać

Jedna z pielęgniarek z oddziału ortopedii narzeka na wysoką gorączkę i kaszel – objawy typowe dla koronawirusa. Udaje się do szpitala zakaźnego i robi sobie wymaz.

Tego samego dnia pacjentka z tego samego oddziału – ta sama, której długość hospitalizacji miała wykluczyć wirusa – trafia w ciężkim stanie na oddział intensywnej terapii w szpitalu Nefrolux.

Pobranie próby od pielęgniarki i pogarszający się stan pacjentów to czerwone lampki sygnalizujące poddanie kwarantannie całego oddziału ortopedii. Jednak – mówi nam jeden z informatorów – dyrekcja szpitala wciąż nie reaguje.

27 marca. Ludzie chorują. Dyrekcja bez zmian

Przewieziona do Siemianowic Śląskich pacjentka nie opuszcza oddziału intensywnej terapii. Pielęgniarka czuje się coraz gorzej. Dyrekcja nie podejmuje żadnych kroków.

– Kiedy je jednak podejmie, zrobi to w najgorszy możliwy sposób – mówią nasze źródła.

28 marca. 50 osób w jednym miejscu. Na taką kwarantannę są paragrafy

W nocy do szpitala przychodzi informacja o pozytywnym wyniku testu pacjentki leżącej na oddziale intensywnej terapii.

Od samego rana personel szpitala w Bytomiu wie o dodatnim wyniku pacjentki. Dyrekcja wydaje polecenie, aby na godz. 12 personel stawił się na pobranie próbek na koronawirusa.

– Około południa w jednym ciasnym korytarzu zgromadziło się około 50 osób, w tym ludzie, którzy mieli kontakt z zarażonymi osobami, a także ludzie, którzy na 100 proc. takiego kontaktu nie mieli – mówią nam pracownicy. – W pewnym momencie ktoś kazał ludziom zachować dystans, niektórym wyjść przed szpital, ale do kontaktu doszło na pewno.

Kiedy pytamy o to dyrekcję, ta w pierwszym odruchu zapewnia nas, że „pobieranie wymazów odbywało się w różnych porach dnia i w różnych pomieszczeniach”. Kiedy jednak podajemy konkretną godzinę i powołujemy się na świadków, dyrekcja przedstawia drugą wersję: tak, wymazy miały się odbywać od godz. 12 w jednym gabinecie zabiegowym. Dyrekcja podkreśla jednak, że jeśli w jednym miejscu zgromadziło się wiele osób, to znaczy, że personel nie zastosował się do wytycznych Ministerstwa Zdrowia, WHO i Państwowej Inspekcji Sanitarnej.

„Aby to wyjaśnić, w szpitalu zostanie wszczęte postępowanie. Wobec osób, które nie stosują się do wytycznych, zostaną wyciągnięte konsekwencje służbowe” – czytamy w emailu.

– A więc zbieraniu ludzi na tę samą godzinę w jednym miejscu winny jest personel. Zwalanie winny na podwładnych to typowe dla naszej dyrekcji – komentują nasi rozmówcy.

Wymazy od personelu medycznego pobierają pielęgniarki z oddziału pulmonologii. Jeszcze tego samego dnia oddział ten zostanie poddany kwarantannie z powodu kontaktu personelu z zarażoną osobą.

Do sanepidu w Bytomiu szpital wysyła łącznie 83 próbki. Zaczyna się nerwowe wyczekiwanie na wyniki. Te mają pojawić się w szpitalu w ciągu 24 godz.

Niedługo po pobraniu próbek kwarantannie zostaje poddany oddział ortopedii. Jest to jednak wyjątkowy rodzaj kwarantanny. Zamiast poddać izolacji personel medyczny, który miał kontakt z zarażoną pacjentką, dyrekcja nakazała dwóm lekarzom, trzem pielęgniarkom i salowej odbywać wspólną kwarantannę z pacjentami na oddziale i przez siedem dni jednocześnie przy nich pracować.

Na nasze pytanie, kto podjął taką decyzję, dowiedzieliśmy się od szpitala, że bytomski sanepid. Kiedy jednak zapytaliśmy, czy istnieje jakiekolwiek pisemne potwierdzenie takiej decyzji z sanepidu, poinformowano nas: „Nie ma pisemnego potwierdzenia”. Pracownicy, z którymi rozmawialiśmy, stanowczo potwierdzają, że decyzja przyszła z dyrekcji.

Zapytaliśmy też kierownictwo szpitala, na jakiej podstawie podjęto decyzję o tak dziwacznej formie kwarantanny: „na podstawie Ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych”.

– Ani przytoczona przez szpital ustawa, ani żaden inny znany mi przepis polskiego prawa nie dopuszcza jednoczesnej kwarantanny i świadczenia pracy – tłumaczy nam mec. Mateusz Ostrowski. – Pacjenci i przebywający do tej pory z nimi medycy powinni być od siebie odizolowani, na tym polega kwarantanna. Na miejscu powinni pojawić się nowy personel medyczny wyposażony w niezbędny sprzęt ochronny. Zmuszanie tych ludzi do świadczenia pracy w warunkach kwarantanny jest w mojej ocenie kontrowersyjne i stanowi nadużycie przez aparat państwowy swoich uprawnień i w skrajnych przypadkach może być potraktowane jako tortury.

Zapytaliśmy dyrekcję szpitala, czy podczas tej "kwarantanny" na oddziale, zapewniła personelowi medycznemu niezbędne środki ochrony osobistej.

Najpierw dostaliśmy odpowiedź: „Personel jest wyposażony w środki ochrony osobistej od samego początku wystąpienia zagrożenia”. Kiedy jednak zaczęliśmy dopytywać o kombinezony, które zabezpieczają opiekujące się pacjentami przed koronawirusem, szpital odpowiedział, że personel „ma stroje odpowiednie do sytuacji”. Z kilku źródeł uzyskaliśmy potwierdzenie, że zamknięci na oddziale ortopedii lekarze i pielęgniarki nie dostali kombinezonów ochronnych, choć w tamtym momencie znajdowały się one w szpitalu.

W trakcie "kwarantanny" od wszystkich pacjentów pobrano wymazy na koronawirusa. Wszystkie próbki okazały się pozytywne.

– Jeżeli pracodawca nie wyposażył pracowników w sprzęt zabezpieczający ich przed wirusem, to zgodnie z art. 160 par. 1 kodeksu karnego możemy postawić tezę o narażeniu go na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu. W takim wypadku pracodawcy grozi do 3 lat pozbawienia wolności – wyjaśnia mec. Mateusz Ostrowski z kancelarii Kochański i Partnerzy.

Jeszcze tego samego dnia dyrektor szpitala Jerzy Pieniążek dzwoni do lekarzy z pytaniem, czy czegoś nie potrzebują. Personel informuje go, że nie jest uwzględniony w przydziałach posiłków. Tego dnia nie udaje ich się jednak załatwić.

29 marca. Zniszczone próbki. Mieszkańcy skuteczniejsi od dyrekcji

Władzom szpitala wciąż nie udaje się zorganizować posiłków dla zamkniętego na ortopedii personelu medycznego. Ktoś zamieszcza informację o tym na Facebooku. Okoliczne restauracje i mieszkańcy reagują natychmiast. Pod drzwiami zamkniętego oddziału pojawiają się dania z pobliskiej restauracji oraz placki i słodycze od mieszkańców Bytomia.

– To, czego dyrekcji nie udało się zrobić w ciągu dwóch dni, ludzie wykonali w ciągu paru godzin – mówią nasi informatorzy.

Mija doba od wysłania próbek personelu do laboratorium, jednak wyników wciąż brak. Kilku lekarzy prywatnymi kanałami dowiaduje się, że próbki zniszczono. Szpital nie udziela jednak oficjalnych informacji na ten temat.

30 marca. Kolejny oddział zamknięty. Ortopedzi leczą zapalenie płuc

Wirus rozprzestrzenia się po szpitalu. Dyrekcja zamyka kolejny oddział – tym razem kardiologię.

Informatorzy mówią nam, że tego dnia dostają od dyrekcji informację, że wszystkie pobrane dwa dni wcześniej próbki zostały zniszczone.

„Nie mamy informacji o utylizacji wymazów personelu medycznego” – zaprzecza szpital, by w następnym zdaniu przyznać: "Nie zostały przebadane z tego względu, że zalecono nam zmianę narzędzia do poboru wymazów, którymi posługiwaliśmy się do tej pory". 83 pracowników personelu medycznego pozostaje bez informacji, czy są zarażeni koronawirusem, a tym samym czy stanowią zagrożenie dla pacjentów, siebie nawzajem oraz swoich bliskich.

Tymczasem lekarze ortopedzi borykają się na swoim oddziale z problemami, które wykraczają poza ich specjalizację. Wykonują pacjentom zdjęcia kontrolne płuc. Okazuje się, że w ciągu kilku dni zapalenie płuc pogorszyło się w sposób dramatyczny.

Tego samego dnia na oddział wchodzą zewnętrzni lekarze w pełnym zabezpieczeniu antywirusowym i pobierają próbki od pacjentów i personelu medycznego.

31 marca. Wszyscy pacjenci zakażeni. Pielęgniarka do szpitala

Od szpitala dowiadujemy się, że na wspólnej kwarantannie z pacjentami znajdują się także lekarze z oddziałów pulmonologii i kardiologii. Do pracowników tych oddziałów zaczynają wydzwaniać różne oddziały sanepidu, pod które ci podlegają. Dowiadują się, że sanepid nałożył na nich kwarantannę w warunkach domowych i od kilku dni powinni znajdować się w domach. Za niezastosowanie się do tego polecenia grozi im mandat w wysokości 30 tys. zł.

Personel jest rozdarty. Z jednej strony ludziom grożą wysokie kary finansowe, z drugiej – służbowe konsekwencje ze strony władz szpitala za odejście od łóżek pacjentów. W tamtym momencie na oddziale ortopedii znajduje się pacjentka w stanie ciężkim, zaintubowana i pod respiratorem. Druga pacjentka jest w stanie średnim, który w każdej chwili może się pogorszyć.

W międzyczasie do szpitala zaczynają spływać wyniki testów lekarzy i pielęgniarek, którzy robili je sobie na własną rękę. Pozytywne wyniki mają dwie pielęgniarki i fizjoterapeutka.

Wieczorem tego samego dnia do szpitala przychodzą wyniki pacjentów oddziału ortopedii: wszystkie są dodatnie. Personel medyczny wciąż nie zna swoich wyników.

Późnym wieczorem karetki rozwożą pacjentów do tzw. szpitali jednoimiennych, dedykowanych pacjentom chorym na koronawirusa. W tym samym czasie pogarsza się stan jednej z pielęgniarek, która od czterech dni była zamknięta na oddziale ortopedii. Ona także zostaje odwieziona do szpitala. Reszta personelu jedzie do domów na kwarantannę.

Kwiecień. Szpital bez koronawirusa. Przepraszamy, właśnie ktoś zachorował

Pytamy szpital, ilu pacjentów oraz lekarzy i pielęgniarek zostało zarażonych koronawirusem w Wojewódzkim Szpitalu Specjalistycznym nr 4 w Bytomiu. Szpital odpowiada: „8 pacjentów i 7 członków personelu”. Jednocześnie informuje nas: „W szpitalu nie ma już pacjenta ani pracownika z potwierdzonym koronawirusem”.

Następnego dnia dostajemy uzupełnienie informacji: „Jeden z pracowników Oddziału Ortopedii czuje się źle. W nocy miały przyjść wyniki testów, ale jeszcze ich nie ma. Pracownik był konsultowany w Oddziale Zakaźnym szpitala w Częstochowie. Dyrekcja jest z nim w kontakcie”.

Współpraca: Michał Głuski

Napisz do autorów: marcin.wyrwal@redakcjaonet.pl; edyta.zemla@redakcjaonet.pl

F