Gisteren maakte ik op het Plein in Den Haag een praatje met de mensen aan het terrastafeltje naast me. Het bleek te gaan om een Deense vrouw en een man uit Noorwegen. Beiden zijn ondernemer en waren in Den Haag op bezoek voor de Global Entrepeneurship Summit die deze week werd gehouden. Ik vroeg enthousiast of ze Ivanka Trump hadden horen spreken – die immers aanwezig was op deze ondernemersbijeenkomst. Plotseling leek de sfeer van het gesprek om te slaan – beide Scandinaviërs haastten zich om afstand te nemen van Trump en zijn dochter. “We zijn hier niet gekomen voor Ivanka,” zeiden ze, alsof ze mij een uitleg verschuldigd waren. Want die gekke familie Trump, daar moesten ze “natuurlijk” niets van hebben. Ze keken me aan in de verwachting dat ik het roerend met hen eens zou zijn. Dat leek hen vanzelfsprekend.

Ik word daar nogal tegendraads van. Want waarom gaan mensen met wie ik net een paar minuten in gesprek ben, er automatisch vanuit dat ik ook wel tegen Trump zou zijn? Want nee, ik vind Trump geen idioot en ik zou het – in tegenstelling tot mijn toevallige Scandinavische gesprekspartners – juist heel leuk vinden om hem of Ivanka (vooral Ivanka eigenlijk) in levenden lijve te zien spreken.

Toen ik mijn Scandinavische terrasgenoten vroeg waaróm ze Trump en zijn dochter dan zo stom vonden, kwam er weinig zinnigs uit. “Ivanka spreekt alleen op die conferentie omdat ze de dochter van is,” was het argument. Tja, Michelle Obama is ook alleen bekend omdat haar man president was, maar die werd in de Ziggo Dome door een horde enthousiaste fans onthaald.

Het was me eigenlijk al direct duidelijk: hier was sprake van progressief groepsdenken. Mijn gesprekspartners hielden mij voor een politieke geestverwant, en gingen er gemakshalve vanuit dat ik dus net zo anti-Trump zou zijn als zij. Een onderbouwde mening was nergens te bekennen, maar een negatieve houding jegens de president van de Verenigde Staten hoort er nu eenmaal bij, kennelijk.

Nu was mijn gesprekje met de Trump-hatende Scandinaviërs hoogstens een beetje opmerkelijk, maar dat dit groepsdenken gevaarlijke vormen kan aannemen was te zien in Londen. Talloze linkse demonstranten lieten hun ongenoegen blijken over het staatsbezoek van Trump aan het Verenigd Koninkrijk – niet alleen met protestborden, maar zelfs met geweld. Op een video van de protesten is te zien hoe een oudere man door een woedende meute wordt omsingeld en geduwd. “Nazi scum”, roepen ze. Op het eind van de video krijgt de man een milkshake in zijn gezicht gesmeten – het hedendaagse equivalent van de taart die Fortuyn ooit kreeg toegeworpen. De enige “misdaad” van de man in de video? Hij droeg een Make America Great Again-petje.

De anti-Trumpers die de Amerikaanse president uitmaken voor fascist en nazi, doen precies wat zij Trump verwijten: groepsdenken, mensen tegen elkaar opzetten en weigeren om op een redelijke manier in gesprek te gaan. Misschien moeten zij eens in de spiegel kijken.