Maja Werner

Dużo mediów informuje, że pomimo przegłosowania niedzielnego zakazu handlu, spod ustawy same mogą wyłączyć się dyskonty takie jak Biedronka i Lidl – wszystko dlatego, że prawie każdy z tych sklepów jest równocześnie piekarnią lub cukiernią.

Jeśli Senat i Prezydent nie będą mieli zastrzeżeń, to ustawa ograniczająca handel w niedzielę pełna będzie sytuacji, w których interpretacje mogą doprowadzić do tego, że nowe prawo wprawdzie będzie twarde, ale martwe. Obejdą je prawie wszystkie podmioty, które będą zainteresowane i zdeterminowane, by w niedzielę kontynuować sprzedaż.

Pisaliśmy już o tym, że niedoskonałości legislacyjne rządzących mogą wykorzystać administratorzy stacji benzynowych, coraz bardziej rozwijając swoją działalność handlową. Teoretycznie mówiono też o tym, że i hipermarkety mogą zacząć rozwijać swój sektor paliwowy, byle tylko utrzymać się na rynku przez siedem dni w tygodniu. Jedno jest pewne: handel w niedzielę na stacjach benzynowych będzie kwitł, z czasem tylko dowiemy się jak bardzo. A w dużej mierze zależy to od tego jak zareaguje konkurencja z dyskontów.

Biedronka i Lidl pieką chleb, a to już spore pole do manewru

Ustawa o ograniczeniu handlu w niedzielę wyłącza spod swojego surowego charakteru piekarnie, cukiernie i lodziarnie – chociaż tyle. Problem w tym, że przecież piekarniami jest de facto każdy sklep spożywczy. Na miejscu, w swoich sklepach, chleb pieką m.in. Lidl, Biedronka, Auchan, Carrefour, Piotr i Paweł… i wiele innych sieci sklepów, dyskontów i marketów spożywczo-ogólnobranżowych. Ustawa nie przebąkuje tutaj nawet o wymogu „dominującej działalności”.

Jak to z tym chlebem w dyskontach bywa, to akurat mogliśmy doskonale zrozumieć na sprawie głośnej sprawy przed Komisją Etyki Reklamy, gdy Biedronka sprzedawała „chleb jak za dawnych lat”.

Nowa ustawa przewiduje też handel niedzielny związany z bezpośrednią obsługą podróżnych – m.in. na dworcach i lotniskach. Również tutaj pojawiają się bardzo uzasadnione wątpliwości, ponieważ regularnie przyjęta praktyką jest stawianie galerii handlowych, które są scalone z dworcami – między innymi wykorzystując fakt, iż znudzone osoby w oczekiwaniu na pociąg są bardziej entuzjastycznie nastawione do wydawania pieniędzy. To nie jest przypadek, że w prawie każdym dużym mieście w kraju dworzec PKP jest scalony z galerią handlową, a twierdzenie, że położone są one „obok siebie” byłoby ewidentnym brakiem szacunku dla modelu biznesowego.

Ograniczenie handlu w niedzielę uderzy w najsłabszych

Ustawa w swoim obecnym kształcie pozostawia bardzo wiele wątpliwości odnośnie niedzielnego handlu, zaś ograniczenie może być z wielkim entuzjazmem obchodzone przez niemal wszystkie zagraniczne podmioty, które są obecne na rynku. Tradycyjnie już w takiej sytuacji oberwie się tym najsłabszym, najmniej zamożnym, bez zaplecza prawnego czy możliwości przekształcenia się w piekarnię. Czy naprawdę tak skonstruowana ustawa służy Polakom?