Kto po warszawskim zabiciu pieszego na pasach pyta – dlaczego tak jest w Polsce, ten musi zrozumieć system politycznego cynizmu, zakłamania i urzędowego unikania jakiegokolwiek wysiłku

Mógłbym napisać Wam pracę doktorską o tym, dlaczego na polskich drogach jest źle, i co zawodzi konkretnie w poszczególnych elementach systemu (edukacji, nadzorze, inżynierii, ratownictwie). Ale piszę o tym już sześć lat i zwyczajnie mam dość. Pokażę więc Wam tylko kilka obrazków, a Wy już sobie sami dopowiedzcie.

***

Australijczycy ufundowali grant – w przeliczeniu ok. 250 tys. zł – na innowacje w edukacji BRD. Wygrała go fundacja Constable Care Child Safety Foundation, która za takie pieniądze stworzyła aplikację Arility dopasowaną do postawy programowej w szkołach i działającą w oparciu o rozszerzoną rzeczywistość. Aplikacja była tak dobra, że Brytyjczycy kupili od Australijczyków licencję i dopasowanie jej do tamtejszych programów edukacyjnych.

W ubiegłym roku polskie Ministerstwo Sprawiedliwości zdecydowało się wydać 25 mln zł z Funduszu Sprawiedliwości (pomaga się z niego poszkodowanym oraz pomaga po opuszczeniu więzień) na program, w ramach którego rozda się 3 mln kamizelek odblaskowych i broszurki dzieciom. Konkurs na rozdawanie kamizelek wygrała Fundacja Komitetu Obchodów Narodowego Dnia Życia, która „od wielu lat organizuje kampanie związane z obchodami Narodowego Dnia Życia i Narodowy Kongres Rodziny”.

Blisko 35 tys. zł wydała Inspekcja Transportu Drogowego na wyjazd do Watykanu. W ubiegłym roku do papieża poleciał m.in. szef GITD. Zabrali też maskotkę – krokodyla TIR-ka. Same bilety lotnicze kosztowały ok. 20 tys. zł.

W ostatni weekend, gdy w Warszawie kierowca BMW zabił na pasach ojca rodziny, w tej samej Warszawie na Torwarze odbywała się już po raz któryś impreza organizowana przez jedną z fundacji (szefem jest były policjant) pod hasłem „Bezpiecznie – chce się żyć”. Na scenie pojawiali się m.in. piosenkarz disco polo Zenon Martyniuk, szef GITD (służby odpowiedzialnej za dramatycznie niesprawny system automatycznego nadzoru nad kierowcami) Alvin Gajadhur czy były znany policjant a teraz biegły sądowy. Udzielano takich rad, jak ta, żeby piesi nosili odblaski.

***

W Szwecji sprawdzono, że bezpieczniejsze od autostrad są drogi 2+1 z pasami ruchu rozdzielonymi barierą. Takich dróg powstało tam już ponad tysiąc kilometrów.

W Polsce w 2015 r. Narodowe Centrum Badań i Rozwoju wspólnie z Generalną Dyrekcja Dróg i Autostrad stworzyło wspólny projekt „Rozwój Innowacji Drogowych”. W jego ramach przyznawano granty na badania. Jednym z projektów, które postanowiono sfinansować było badanie tego, jakimi barierami rozdzielać drogi 2+1 („Efektywność przekroju 2+1 pasowego ze szczególnym uwzględnieniem różnych rozwiązań rozdzielających kierunki ruchu”). Projekt zakończył się efektem w postaci… wytycznych. Natomiast samych dróg 2+1 w Polsce prawie się nie buduje.

***

W Szwecji po każdym śmiertelnym wypadku następuje również audyt infrastruktury drogowej w tym miejscu. Dzięki temu wyłapuje się to, co mogło przyczynić się do powstania wypadku albo spowodować, że jego skutki były cięższe niż mogły by być. Audyt musi kończyć się wytycznymi, do których zarządcy dróg muszą się zastosować. Jeśli tego nie zrobią, mogą przy kontroli zapłacić kary. Dzięki temu systemowo likwiduje się miejsca niebezpieczne w całym kraju.

Po wypadkach w Polsce nie ma niezależnych audytów. Gdy w ubiegłym roku miejscy aktywiści chcieli w takich uczestniczyć w Warszawie, zaprotestowała policja.

***

Po boomie na elektryczne hulajnogi wiele europejskich krajów wypracowuje przepisy, które mają regulować ich ruch. Do momentu regulacji w Niemczech poruszanie się nimi było nielegalne. Własne zakazy wprowadzali też np. Francuzi w miastach.

W kwietniu w Warszawie nastolatek na elektrycznej hulajnodze potrącił na chodniku kobietę. Policja wpisała mandat pieszej. Uznała, że ta nagle zmieniła kierunek poruszania się. Hulajnogi elektryczne w Polsce policja traktuje jak pieszych. Ministerstwo Infrastruktury przygotowało projekt przepisów w sprawie hulajnóg dopiero po wielu miesiącach i licznych informacjach w mediach. Jest na etapie „konsultacji społecznych”.

***

Jak wynika z niemieckich danych w ok. 7 proc. wszystkich wypadków drogowych przyczyną zaistnienia wypadku była „niesprawność techniczna samochodu”.

Średni wiek samochodu w Polsce jest dużo wyższy niż w Niemczech i wynosi – według danych z CEPiK – ok. 15 lat. Według oficjalnych danych Komendy Głównej Policji na polskich drogach wydarza się 0,12 proc. wypadków, których przyczyną jest „niesprawność techniczna samochodu”.

Jak potwierdził raport NIK system badań technicznych pojazdów w Polsce to fikcja. Samochody, które nie powinny wyjechać na ulice są masowo zatwierdzane przez diagnostów. W związku z tym przygotowano nowelizację prawa, która uszczelniała kontrole techniczne pojazdów. Ta m.in. odbierała nadzór nad stacjami kontroli pojazdów starostom (bo ci sobie z nadzorem zupełnie nie radzą – wytknął NIK) i przekazywała go Transportowemu Dozorowi Technicznemu. W skrócie – po zmianie prawa była szansa na to, że graty nie będą już przechodzić pozytywnie badań technicznych. Ustawa nie spodobała się jednak Parlamentarnemu Zespołowi na rzecz Wspierania Przedsiębiorczości i Patriotyzmu Ekonomicznego (tak, tak, było coś takiego), bo zmuszałaby SKP do opłaty 3,5 zł za każde badanie techniczne na rzecz utrzymania i stworzenia nowego, lepszego systemu. Podczas procedowania nowelizacji w Sejmie szef PiS poprosił nagle marszałka o zaprzestanie prac nad tą ustawą. I marszałek posłuchał.

Łukasz Zboralski