Szpitale od lat likwidowano bez planu i przygotowania. I nic to, że często chodziło o ośrodki kluczowe z punktu widzenia potrzeb zdrowotnych lokalnej społeczności. Nie ma chyba szpitala w Polsce, który nie szukałby lekarzy lub lekarzy i pielęgniarek. Specjaliści w ofertach mogą przebierać i podbijać stawki. Brakuje chętnych na 14-15 tys. zł netto i mieszkanie. Największe problemy z obsadą personelu mają oddziały internistyczne i ginekologiczno-położnicze. Brak lekarzy na oddziale ginekologiczno-położniczym powoduje co prawda zawieszenie działalności tego oddziału, ale szpital może dalej funkcjonować. Jednak bez internistów jest to niemożliwe. Lekarze tej specjalności są potrzebni nie tylko na oddziale chorób wewnętrznych, ale też na SOR-ze i izbie przyjęć.

Czytaj też: „Tak to wygląda: w szpitalu utną nogę, wypiszą do domu i radź sobie”. Dlaczego w Polsce rośnie liczba amputacji?

Z raportu OECD „Health at a Glance 2018", który zawiera analizę stanu zdrowia obywateli UE oraz funkcjonowania systemów zdrowotnych w UE, wynika, że w Polsce brakuje około 30 tys. lekarzy. Mamy zaledwie 2,4 lekarza na tysiąc mieszkańców, podczas gdy w Niemczech jest ich 4,2 na tysiąc mieszkańców, a w Austrii – 5,1.

CHCESZ MIEĆ DOSTĘP DO NAJLEPSZYCH ARTYKUŁÓW NEWSWEEKA? KUP NASZĄ PRENUMERATĘ ONLINE!

Do kłopotów kadrowych szpitali dochodzą problemy finansowe, które nasiliły się wraz z powstaniem sieci szpitali, reformy ochrony zdrowia PiS, wprowadzonej w październiku 2017. Aby wejść do sieci i dostać kontrakt z NFZ, szpital musiał posiadać izbę przyjęć lub oddział ratunkowy, które pełnią całodobowy dyżur także w niedziele i święta. Są to wyjątkowo kosztochłonne oddziały. A ponadto niedobór lekarzy ze specjalizacją z medycyny ratunkowej sprawił, że w górę poszły ich wynagrodzenia (za niskie stawki nikt nie chciał pracować), co dodatkowo podniosło koszty utrzymania szpitala.

Czytaj także: Gdzie jest karetka? Nie przyjedzie. Być ratownikiem w Polsce to uczestniczyć w systemowym dramacie

Wbrew zapowiedziom rządzących sieć nie poprawiła sytuacji finansowej szpitali ani nie doprowadziła do zmniejszenia kolejek na szpitalnych oddziałach ratunkowych czy izbach przyjęć, wynika z raportu NIK z sierpnia tego roku. Kolejki się wydłużają także na oddziałach specjalistycznych. Np. na oddział chirurgii urazowo-ortopedycznej w 2014 pacjenci czekali 106 dni, w 2016 – 151 dni, a w 2018 – 170. Oddziały otorynolaryngologiczne dla dzieci przyjmowały w 2014 po 127 dniach oczekiwania, w 2016 – po 149, a w 2018 – po 164 dniach.

Jakby tych problemów było mało, kilka miesięcy po wejściu w życie sieci szpitali wprowadzono ustawę, która zakłada wzrost wynagrodzeń dla lekarzy i pielęgniarek, co znacznie podwyższyło koszty szpitalne – w kontrolowanych przez NIK szpitalach o 17 proc., ale resort zdrowia nie przekazał szpitalom żadnych pieniędzy na ten cel. W niektórych szpitalach wydatki na wynagrodzenia pracowników pochłaniają teraz 80-90 proc. budżetu placówki.

Czytaj więcej: Tak źle w służbie zdrowia jeszcze nie było. Wywiad z dyrektor Szpitala Bielańskiego w Warszawie

W ciągu czterech lat liczba szpitali, które zawarły umowę z NFZ, zmalała o 69 - w 2014 było ich 1079, w 2015 – 1069, w 2016 – 1059, w 2017 – 1042, a w 2018 – 1010. W pierwszej kolejności zamykane są oddziały szpitalne, które generowały zbyt duże koszty, lub te, na których nie było wystarczającej obsady personelu medycznego. Zamknięte oddziały, ograniczenie liczby przyjmowanych pacjentów powodują, że szpital nie realizuje ryczałtu, jaki z NFZ otrzymuje w ramach sieci szpitali. Jeśli wykona mniej usług, niż miał w ramach ryczałtu, w następnym roku dostanie mniej pieniędzy. Kłopoty będą się nasilać.

Specjaliści ochrony zdrowia nie mają wątpliwości: kolejne oddziały i szpitale czeka likwidacja. Mapy potrzeb zdrowotnych pokazały co prawda, że w Polsce jest za dużo łóżek szpitalnych. (W badanym przez NIK okresie w ponad połowie oddziałów wykorzystanych było mniej niż 60 proc. łóżek szpitalnych. Zalecany wskaźnik wynosi 80 proc.) Problem tylko w tym, że zamykane są lub zawieszane oddziały bez żadnego planu. Nie powstały rzeczywiste mapy potrzeb zdrowotnych i znikają ośrodki, które cieszyły się uznaniem mieszkańców. Albo są kluczowe z punktu widzenia potrzeb zdrowotnych lokalnej społeczności, a do takich oddziałów należy m.in. interna.

Dziś medycyna coraz częściej odchodzi od leczenia szpitalnego na rzecz dobrej opieki specjalistycznej. Coraz więcej zabiegów można wykonywać w trybie jednego dnia, czyli pacjent przychodzi na leczenie rano, a po południu wraca do domu. Nie potrzeba więc aż tylu szpitali, ale z poradniami specjalistycznymi także jest u nas krucho. Ze sprawozdania NFZ za rok 2018 wynika, że z roku na rok maleje liczba poradni specjalistycznych, które zawierają kontrakty z NFZ. W ciągu czterech lat liczba takich przychodni zmalała o 462. (W 2014 roku było ich 6417, w 2015 – 6257, w 2016 – 6181, w 2017 – 6054, a w 2018 – 5955.)

Wydłużają się więc kolejki do specjalistów. Ze sprawozdań NFZ wynika, że najdłużej i coraz dłużej czeka się do endokrynologa – w 2018 r. pacjenci musieli czekać średnio 233 dni (a w co czwartej poradni czas oczekiwania przekroczył 347 dni), w 2016 – średni czas oczekiwania wynosił 211 dnia, a w 2014 – 143 dni. Czas oczekiwania w ciągu czterech lat wydłużył się więc o 90 dni.

Czytaj także: „Żyję, niestety”. Polacy cierpiący na zaburzenia psychiczne nie mają się jak leczyć

Niewiele lepiej jest w poradniach kardiologicznych (średni czas oczekiwania w 2014 wynosił 97 dni, a w 2016 – 106 dni, a w 2018 – 115 dni) i gastroenterologicznych (średni czas oczekiwania w 2014 wynosił 66 dni, a w 2016 – 81 dni, a w 2018 – 88 dni). Lekarze zwłaszcza o deficytowych specjalnościach nie są zainteresowani zawieraniem umów z NFZ. Wolą leczyć prywatnie, bo wtedy są znacznie lepiej wynagradzani.

CHCESZ MIEĆ DOSTĘP DO NAJLEPSZYCH ARTYKUŁÓW NEWSWEEKA? KUP NASZĄ PRENUMERATĘ ONLINE!

Szpitale z problemami Fot.: Newsweek

Lista szpitali z kłopotami:

Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w Nowym Tomyślu

Los szpitala niepewny. Brakuje pediatrów i neonatologów. Szpital na początku lipca 2019 dał ogłoszenie, że potrzebuje także lekarzy do pracy na Szpitalnym Oddziale Ratunkowym.

Szpital powiatowy w Złotoryi

Kłopoty kadrowe doprowadziły do zamknięcia oddziałów neonatologii i ginekologiczno-położniczego. Na początku lipca 2019 udało się wznowić przyjmowanie pacjentów.

Szpital w Siemiatyczach

Oddział ginekologiczno-położniczy z powodu braku lekarzy musiał zawiesić działalność. W połowie sierpnia 2019 wznowiono przyjmowanie pacjentów

Szpital Miejski w Rudzie Śląskiej

Na trzy miesiące, od 1 września do 30 listopada tego roku, zawieszono funkcjonowanie Oddziału Neurologicznego i Oddziału Udarowego. Powodem są problemy kadrowe. Dyrekcja szpitala ma nadzieję, że „kłopoty kadrowe będą przejściowe i już w grudniu Oddział wznowi działalność”.

Sosnowiecki Szpital Miejski

Los szpitala niepewny. Personel medyczny nie otrzymuje na czas wynagrodzenia. Dyżury nie są w pełni obsadzone. Lekarze odchodzą z pracy. Dyrektor szpitala przyznał (na łamach Dziennika Zachodniego), że lecznica ma problemy z płynnością finansową co najmniej od czerwca 2019. Jest to spowodowane między innymi niedoszacowaniem procedur medycznych oraz rosnącymi wynagrodzeniami dla pracowników. Szpital otrzymał wsparcie finansowe w wysokości 3,5 mln zł od władz miasta, ale to nie pokrywa rosnących wydatków.

SPZZOZ w Kozienicach

Szpital ma prawie 70 mln zł długu, jak poinformowało na początku sierpnia 2019 „Echa Dnia”. Udział płac w dochodach szpitala wynosi aż 97 proc. To umożliwia nie tylko rozwój placówki, ale w ogóle codzienną działalność. Szpitalowi brakuje specjalistów na Szpitalnym Oddziale Ratunkowym i radiologii.

Powiatowe Centrum Zdrowia w Kluczborku

Brak pediatry lub neonatologa zmusił dyrekcję najpierw do zawieszenia działalności oddziału ginekologiczno-położniczego z pododdziałem noworodkowym, a potem do całkowitego jej zamknięcia. Decyzja o zamknięciu porodówki, choć trudna dla mieszkanek, ma jednak racjonalne podstawy. Liczba porodów w kluczborskim szpitalu spadła z 500 do 284, co spowodowało, że oddział generował straty. Wcześniej problemy ze znalezieniem internistów miał oddział wewnętrzny. Przyjęcia pacjentów wstrzymano na miesiąc. Na początku lutego 2018 oddział wznowił działalność.

Szpital w Środzie Śląskiej

1 lipca 2017 r., został zamknięty ostatni oddział. 50-tysięczny powiat został bez lecznicy. W maju ubiegłego roku zapowiadano, że w opuszczonych budynkach powstanie zakład opiekuńczo-leczniczy, ale na razie tak się nie stało. Szpital był niewydolny finansowo.

Szpital powiatowy w Rykach

Najpierw w ramach oszczędności zredukowano personel medyczny tak że szpital przestał spełniać warunki utrzymania kontraktu z NFZ. Potem w oficjalnym piśmie poinformowano, że od 31 października 2018 roku do 30 stycznia 2019 roku szpital przestaje przyjmować pacjentów „ze względu na brak odpowiedniego zabezpieczenia medycznego, co zagrażało zdrowiu pacjentów”. 1 lipca tego roku szpital w Rykach częściowo wznowił działalność. W ofercie: gastroskopia, kolonoskopia i badania tomografem komputerowym.

Szpital w Głuchołazach

W kwietniu 2018 przestał przyjmować pacjentów na oddział wewnętrzny, bo zabrakło internistów. Oddział zamknięto, gdy trzech lekarzy złożyło wypowiedzenia z pracy.

Klinika Transplantacji Szpiku, Onkologii i Hematologii Dziecięcej „Przylądek Nadziei” we Wrocławiu

Pod koniec maja 2019kierownik kliniki prof. Alicja Chybickaalarmowała, że w klinice brakuje aż 12 pielęgniarek. Jednemu z oddziałów groziło zamknięcie.

Wojewódzki Szpital Specjalistyczny we Włocławku.

Szpital na stronie internetowej oficjalnie poinformował, że w okresie od 1.04.2019 do 30.09.2019 Oddział Chirurgii Dziecięcej zawiesił działalność.

Szpital w Mogilnie.

Przestał przyjmować pacjentów na oddział chorób wewnętrznych od 20 czerwca do 7 lipca tego roku. Oficjalnie poinformowano, że powodem są urlopy lekarzy i pielęgniarek.

Prudnickie Centrum Medyczne

Na początku tego roku zawieszono oddział ginekologiczno- położniczy.. Oddział był deficytowy. Rocznie przychodziło tam na świat zaledwie 350 dzieci. Działalność ma być wznowiona 16.09.2019.

Strzelińskie Centrum Medyczne

Oddział Pediatryczny czasowo – od 23 sierpnia do końca września 2019 zawiesił przyjmowanie pacjentów. Oficjalnym powodem (jak można przeczytać na stronie szpitala) jest remont placówki.

Szpital Powiatowy im. Marii Curie – Skłodowskiej w Skarżysku-Kamiennej

1 stycznia 2018 roku oficjalnie zamknięto oddział chorób zakaźnych. Przyczyna: brak specjalistów.

Szpital – Zespół Opieki Zdrowotnej w Pińczowie

W lutym 2017 zamknięty został z powodu braku personelu oddział ginekologiczny.

Gliwickie Centrum Medyczne

Oddział chirurgii dziecięcej został zawieszony z początkiem 2017 roku, a oddział ortopedii w dawnym Szpitalu Wojskowym nr 6 z początkiem 2018. Ponad rok nie funkcjonował oddział chirurgii dzieci (zerowy kontrakt), a przez kilka miesięcy chirurgia ogólna i ortopedia. Aby ratować trudną sytuację finansową, połączono dwa szpitale

Szpital Specjalistyczny im. Wł. Biegańskiego w Jędrzejowie

Na kilka miesięcy w 2018 był zawieszony oddział pediatryczny, podało OKOPress. Powodem był brak specjalistów

Szpital Specjalistyczny w Sanoku

Oddział ginekologii był zawieszony od połowy 2016 roku, a zamknięty w 2017 r. Nie udało się znaleźć lekarzy.

Powiatowe Centrum Zdrowia w Kamiennej Górze

Pod koniec maja tego roku wstrzymano przyjęcia na oddział wewnętrzny. Powodem był brak wystarczającej liczby lekarzy. Dziś szpital znowu przyjmuje chorych.

Szpital Giżycki

Oddział pediatrii zawieszony został 1 stycznia 2018. Powodem był brak odpowiednio wyszkolonego personelu. 1 lipca 2018 udało się skompletować załogę i oddział wznowił działalność.

Zakład Opieki Zdrowotnej w Oleśnie

Oddział wewnętrzny szpitala zawieszony od stycznia 2018, po miesiącu wznowił działalność Szpital w Morągu. Oddział pediatrii zawieszony od stycznia 2018

Na początku 2018 r. OKOpress poinformował, że szpital wstrzymał zabiegi i operacje planowe, gorączkowo poszukuje lekarzy.

Szpitalne Centrum Medyczne w Goleniowie

W listopadzie 2017 zawieszona została działalność oddziału położniczo-ginekologicznego z powodu braku specjalistów. W 2018 r. szpital znowu zaczął przyjmować pacjentki, ale średnio odbywał się jeden poród na dobę.

Szpital Powiatowy w Kolbuszowej

Od września 2016 zawieszone zostały oddziały ginekologiczno-położniczy i noworodkowy, potem oddziały zostały zamknięte.

Powiatowy Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w Rydułtowach

Zamknięte oddziały ortopedii, ginekologii, chirurgii. Pozostały oddziały chorób wewnętrznych z pododdziałem geriatrycznym i pediatryczny oraz rehabilitacyjny. Nie rozwiązało to jednak kłopotów placówki. Pod koniec sierpnia tego roku poinformowano, że szpital planuje likwidację 35 łóżek. Powodem jest brak pielęgniarek.

Uniwersytecki Szpital Kliniczny we Wrocławiu przy ul. Chałubińskiego

Od 05.08 do 19.08 2019 zamknięta porodówka ze względu na urlopy.

Wojewódzki Szpital Specjalistyczny we Wrocławiu przy ul. Kamieńskiego

Od 27.07 do 05.08. 2019 oraz od 30.08 do 09.09.2019 zamknięta izba przyjęć. Powodem przestojów są braki kadrowe.

Wojskowy Szpital Kliniczny we Wrocławiu przy ul. Weigla

Od 1 do 16 sierpnia tego roku szpitalny oddział ratunkowy przyjmował wyłącznie pacjentów niepotrzebujących natychmiastowej pomocy. Oficjalny powód: krótki remont.

Szpital Powiatowy w Radomsku

W połowie sierpnia 2019 zawieszona została na sześć miesięcy poradnia Podstawowej Opieki Zdrowotnej działająca przy szpitalu. Niewykluczone, że w przyszłości placówka może zostać całkowicie zlikwidowana. Jednym z powodów jest brak lekarzy.

Wojewódzki Szpital Zespolony w Skierniewicach

1 sierpnia 2019 został zamknięty oddział Obserwacyjno- Zakaźny. Przerwa ma potrwać do końca stycznia 2020 r. Oficjalnym powodem zaprzestania działalności jest remont pomieszczeń, ale nieoficjalnym - brak specjalistów. Nie ma kto zastąpić ordynatorki, która odeszła na emeryturę.

Szpital w Makowie Podhalańskim

Od początku sierpnia 2019 w szpitalu w nie ma już oddziału obserwacyjno-zakaźnego. Nie udało się znaleźć specjalistów.

Szpital Śląski w Cieszynie

Po trzech tygodniach przerwy udało się uruchomić oddział pediatryczny, ale w połowie sierpnia zakończył działalność oddział chirurgiczny dla dzieci. Powodem jest brak lekarzy. Oddział najpierw w połowie lutego zawiesił działalność, mając nadzieję, że uda się znaleźć lekarzy, ale poszukiwania nie przyniosły efektów.

SPZZOZ w Pruszkowie

W połowie lipca 2019 dyrekcja podjęła decyzję o nieprzyjmowaniu nowych pacjentów na Oddział Wewnętrzny. Działalność została zawieszona do końca sierpnia 2019. Powód: brak lekarzy internistów.

Zespół Szpitali Miejskich w Chorzowie

Czasowo od 01.08.2019 do 31.10.2019 roku zawieszono działalność Oddziału Hematologii i Onkologii Dziecięcej ze względu na braki kadrowe lekarzy specjalistów. Szpital lekarzy szuka od maja.

Zobacz więcej: W polskiej transplantologii kryzys. A ludzie umierają