Τη στιγμή που στην τελευταία έκθεση της Διεθνούς Ομοσπονδίας για τη Νόσο Αλτσχάιμερ η οποία μόλις δόθηκε στη δημοσιότητα αναφέρεται ότι ο αριθμός των πασχόντων από άνοια αναμένεται να τριπλασιαστεί ως το 2050, ειδικοί ελπίζουν ότι μέσα σε μια πενταετία θα έχουμε στα χέρια μας φάρμακα που θα καθυστερούν σημαντικά την εμφάνιση της Αλτσχάιμερ (της πιο σοβαρής μορφής άνοιας).

135 εκατομμύρια κρούσματα άνοιας ως το 2050

Στην έκθεση της Ομοσπονδίας που συνέταξε ο δρ Μάρτιν Πρινς του Ινστιτούτου Ψυχιατρικής στο King’s College του Λονδίνου και η οποία δόθηκε στη δημοσιότητα ενόψει της συνόδου κορυφής στο Λονδίνο της Ομάδας των Οκτώ (G8) με θέμα την Άνοια, εκτιμάται ότι τα κρούσματα άνοιας θα φθάσουν τα 135 εκατομμύρια ως το 2050, από 44 εκατ. που είναι σήμερα. Είναι χαρακτηριστικό μάλιστα ότι μόλις από το 2010 μέχρι και εφέτος τα κρούσματα έχουν αυξηθεί κατά 17%, παγκοσμίως.

Ο δρ Πρινς τονίζει πως η σταδιακή αύξηση του προσδόκιμου ζωής στις αναπτυσσόμενες χώρες – και κυρίως στη Νοτιοανατολική Ασία και στην Αφρική – θα οδηγήσει και σε «εξάπλωση» της άνοιας στον αναπτυσσόμενο κόσμο. Σήμερα το 38% των ασθενών με άνοια και Αλτσχάιμερ ζει στις ανεπτυγμένες πλούσιες χώρες, οι εκτιμήσεις όμως αναφέρουν ότι ως το 2050 επτά στις δέκα περιπτώσεις θα αφορούν τις χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος.

Και ενώ η άνοια λαμβάνει «επιδημικές» διαστάσεις, οι περισσότερες χώρες είναι δυστυχώς απροετοίμαστες να την αντιμετωπίσουν, υπογραμμίζεται στην έκθεση. Είναι αξιοσημείωτο ότι σήμερα μόνο 13 χώρες διαθέτουν εθνικά προγράμματα κατά της άνοιας.

Ελπίδα θεραπείας

Στο γκρίζο αυτό τοπίο που σκιαγραφείται ακόμη πιο… σκούρο στα χρόνια που έρχονται για τον παγκόσμιο πληθυσμό, ελπίδα ότι θα μπει «φρένο» στην άνοια δίνει η πρόοδος της επιστήμης. Ερευνητές αναφέρουν ότι ένα νέο φάρμακο φάνηκε υποσχόμενο σε ασθενείς με ήπια μορφή άνοιας καθώς και ότι μπορεί να είναι ακόμη πιο αποτελεσματικό αν χορηγείται σε άτομα υψηλού κινδύνου να αναπτύξουν τη νόσο πολύ πριν την εμφάνιση οποιουδήποτε συμπτώματος.

Σύμφωνα με τον δρα Ερικ Κάραν, διευθυντή ερευνών στο Alzheimer’s Research UK «οι επιστήμονες είναι γεμάτοι ελπίδα ότι ένα επίτευγμα στο πεδίο των φαρμακευτικών θεραπειών ενάντια στην άνοια θα αποτελεί γεγονός μέσα σε μια πενταετία».

Μιλώντας πριν τη σύνοδο των Οκτώ η οποία θα λάβει χώρα την ερχόμενη εβδομάδα, ο δρ Κάραν τόνισε πως οι μέχρι στιγμής κλινικές δοκιμές μαρτυρούν πως το φάρμακο solamezumab μπορεί να καθυστερήσει την εμφάνιση της νόσου αν χορηγηθεί σε άτομα με ήπια άνοια. Αν μεγαλύτερου εύρους δοκιμές της ουσίας στεφθούν με επιτυχία τότε αυτή θα μπορεί πιθανώς να χορηγείται προληπτικώς άπαξ μηνιαίως σε άτομα με οικογενειακό ιστορικό άνοιας– με τον ίδιο τρόπο που εκατομμύρια άνθρωποι σήμερα λαμβάνουν στατίνες στο πλαίσιο της πρόληψης ενάντια στα αγγειακά επεισόδια.

Αρχικώς το solamezumab δοκιμάστηκε σε ασθενείς με ήπιας ως μέτριας μορφής άνοια και δεν έδωσε σημαντικά αποτελέσματα. Όταν όμως αναλύθηκαν τα στοιχεία που αφορούσαν μόνο τους ασθενείς με ήπια άνοια, φάνηκε ότι υπήρχε σημαντική επίδραση τόσο στην καθημερινή συμπεριφορά των εθελοντών όσο και στη λειτουργία του εγκεφάλου και της μνήμης.

Νέα μελέτη

Τώρα ερευνητές στις ΗΠΑ βρίσκονται σε διαδικασία διεξαγωγής νέας μελέτης που θα περιλαμβάνει μόνο ασθενείς με ήπιας μορφής άνοια. Κατά τον δρα Κάραν, αν επόμενες δοκιμές αποδείξουν ότι στη συγκεκριμένη ομάδα ασθενών το φάρμακο είναι αποτελεσματικό, τότε θα ήταν λογικό να γίνεται προληπτική χορήγησή του, με δεδομένο ότι οι αλλαγές στον εγκέφαλο που σχετίζονται με την άνοια λαμβάνουν χώρα ακόμη και μια δεκαετία πριν την εμφάνιση συμπτωμάτων.

Ο ειδικός τόνισε ότι και άλλες δύο θεραπείες που βρίσκονται σε φάση δοκιμών γεννούν αισιοδοξία ότι ένα σημαντικό επίτευγμα βρίσκεται στον ορίζοντα μετά από συναπτά έτη απογοήτευσης στο πεδίο της έρευνας για την αντιμετώπιση της άνοιας.