Volgens de Raad van State gaat minister van Energie Bart Tommelein (Open VLD) zijn boekje te buiten met zijn decreet over slimme meters. De Raad heeft kritiek op de compensatie die eigenaars van zonnepanelen krijgen na de vervanging van hun terugdraaiende teller.

Eigenaars van zonnepanelen behoren net als mensen met een budgetmeter en nieuwbouw tot de groepen die als eersten een digitale meter geplaatst krijgen. Dat moet al vanaf 2019, tenminste als minister van Energie Bart Tommelein (Open VLD) enkele juridische problemen kan overwinnen.

Uit een advies van de Raad van State blijkt dat hij zo ver nog niet is. Volgens de Raad gaat Tommelein zijn bevoegdheid te buiten bij het toekennen van een compensatie aan de eigenaars van zonnepanelen.

Zonne-energie verkopen

Vandaag hebben die een terugdraaiende teller, waardoor ze slechts hun nettoverbruik betalen. Vanaf 2021 komt er een nieuwe regeling, waarbij particulieren hun elektriciteit gewoon verkopen. Daarvoor moet nog een opkoopplicht worden uitgewerkt.

Zolang geldt een overgangsregeling, waarbij zonnepanelen maximum vijftien jaar lang een compensatie krijgen. De elektriciteit die ze op het distributienet zetten, wordt in mindering gebracht van hun verbruik, net als bij een terugdraaiende meter.

Volgens de Raad komt de Vlaamse regering daarmee op federaal terrein, omdat de regeling gevolgen heeft voor de inkomsten van de federale heffingen op elektriciteit. ‘De gewesten mogen weliswaar steun verlenen aan de productie van groene elektriciteit, maar de regels die de bevoegdheden verdelen, impliceren dat ze die maatregel financieren uit hun eigen middelen en hem niet gedeeltelijk ten laste leggen van de federale overheid’, schrijft de raad.

‘Engagementen nakomen’

De Raad van State stelt voor de overgangsregeling helemaal te schrappen, en zo snel mogelijk een opkoopregeling uit te werken, maar zo ziet Tommelein het niet. Na juridisch onderzoek heeft hij beslist door te zetten met zijn decreet. Volgens hem is Vlaanderen wel degelijk bevoegd en worden de federale bevoegdheden niet aangetast.

‘De terugdraaiende teller is wel degelijk onze bevoegdheid’, zegt de woordvoerster van Tommelein. ‘We willen die absoluut verzekeren. Mensen die in hernieuwbare energie geïnvesteerd hebben, moeten we belonen. Engagementen komen we na.’

Tommelein heeft een aantal wijzigingen aangebracht in het ontwerpdecreet en de kritiek van de Raad van State weerlegd in de memorie van toelichting. De belangrijkste daarvan is dat er duidelijke schotten komen tussen de netbeheerders en de instantie die de data uit de digitale meters beheert. Het decreet gaat nu opnieuw naar de Raad van State voor een nieuw advies.

Draagvlak?

Vlaams parlementslid Rob Beenders (SP.A) hoopt dat het probleem juridische sluitend kan worden opgelost. ‘Dit juridisch steekspel is niet goed voor het draagvlak voor hernieuwbare energie’, zegt hij. ‘Het doet mensen twijfelen aan het rendement van zonnepanelen, waarvoor een terugdraaiende teller of een compensatie essentieel is.’