Sąd: Za masakrę w Monachium odpowiada też właściciel forum

„Cześć, szukam Glocka 17 z 250 sztukami amunicji” – napisał na forum „Niemcy w darkwebie” późniejszy zamachowiec z Monachium. Policja namierzyła handlarza, który sprzedał mu broń. A potem namierzono i oskarżono właściciela forum. Wyrok właśnie zapadł.

Masz forum w darkwebie? Można na nim zagadać w sprawie kupna narkotyków, lewego towaru lub broni? Niemiecki wymiar sprawiedliwości doszedł właśnie do wniosku, że powinieneś się interesować takimi transakcjami, bo jeśli tego nie robisz, a zostanie złamane prawo, twoja obojętność czyni cię winnym.

I pójdziesz siedzieć.

Dżentelmen z Monachium

22 lipca 2016 w pobliżu centrum handlowego Olympia w dzielnicy Moosach w Monachium w Niemczech, w miejscowym McDonaldzie, zginęło 10 osób, a 36 zostało rannych. Sprawca wznosił okrzyki „jestem Niemcem”, „tu się urodziłem”, „zasrane Turki” oraz „Allahu Akbar”. Krzyczał też, że przez 7 lat był zastraszany. Celował w nastolatków, większość jego ofiar była odeń młodsza. Ostatni strzał wymierzył w siebie.

Miał 18 lat, nazywał się David Sonboly. Imię „David” wybrał zaraz po uzyskaniu pełnoletności, wcześniej miał na imię Ali. W śledztwie sprawdzono wątki polityczne i rzekome zainteresowania Davida faszyzmem, nacjonalizmem i terroryzmem, a także jego życie prywatne. Chłopak nie miał, jak się okazało, żadnych powiązań z jakimikolwiek ruchami islamistycznymi lub innymi skrajnymi. To, że na zdjęciu profilowym umieścił podobiznę Breivika, było dowodem chaosu, jaki powstał w jego głowie. Rodzice nie całkiem interesowali się jego życiem, wydawało im się, że chyba nawrócił się na chrześcijaństwo, ale nie byli pewni. Sąsiedzi uważali, że był grzeczny, spokojny i miły, trochę może niezgrabny i leniwy. W szkole przez lata był obiektem prześladowania przez swoich rówieśników. Nie miał przyjaciół. Był bardzo samotny. Leczył się psychiatrycznie z powodu depresji i zaburzeń lękowych. Nie był zainteresowany polityką ani religią, ale zemstą i śmiercią.

Bez względu jednak na to, co ostatecznie pchnęło go do zbrodni i czym kierował się, zabijając kolejne dzieciaki, robił to pistoletem Glock 17, kupionym na darkwebowym forum od zawodowego handlarza bronią.

Sieć

Pochodzenie broni ustalono bardzo szybko. David Sonboly był aktywnym użytkownikiem forum „Niemcy w darkwebie”, zagadywał o możliwość kupna broni, skontaktował się z handlarzem, a potem jeszcze kilkakroć kupował u niego naboje.

Handlarz Philipp K. bardzo chętnie podjął współpracę z policją, udostępniając śledczym swoje konto, jego historię i pomagając w ten sposób namierzyć innych kupujących i sprzedających. Z historii wynikało, że dealer dobrze wiedział, co zamierza David. Mimo że Philipp K. liczył na nadzwyczajne traktowanie w śledztwie i dalej w procesie, sąd wymierzył mu karę siedmiu lat więzienia za zaniedbanie w zakresie przeciwdziałania zbrodni i naruszenie przepisów dotyczących handlu bronią.

To jednak, jak się okazało, nie był koniec działań niemieckich śledczych. Konto dealera pozwoliło policjantom na dokładne sprawdzenie forum, panujących tam zasad i zakresu odpowiedzialności właściciela forum.

Prawie dwa lata po aresztowaniu Philippa K. niemiecki Federalny Urząd Policji Kryminalnej w Badenii-Wirtembergii rozpoczął dochodzenie w sprawie właściciela tego forum, 31-latka z Karlsruhe, Alexandra U., znanego tam jako Luckyspax. Forum „Deutschland im Deep Web” założono przede wszystkim jako forum dyskusyjne, ale znajdowały się na nim subfora dedykowane dla handlu. Forum było główną platformą niemieckich handlarzy bronią. Luckypax zajmował się moderacją. Prokuratura stanęła na stanowisku, że Luckyspax powinien był wiedzieć, że zezwalanie użytkownikom na sprzedaż broni palnej może spowodować utratę życia, a zatem współdzieli on odpowiedzialność za strzelaninę w Monachium. Oskarżenie dotyczyło zaniedbań, jakich Luckypax się dopuścił, niewłaściwie ustanawiając zasady funkcjonowania na forum.

Admin zły, TOR dobry

Sąd przychylił się do następującego rozumowania: „Nie ma też powodu, by sądzić, że [oskarżony], jako utalentowany młody człowiek z licencjatem informatyki, nie mógł właściwie ocenić niebezpieczeństwa”, jakie powstało w związku z działaniem na forum handlarzy bronią oraz innymi, nielegalnymi produktami. Luckypax celowo stworzył na forum podkategorię „rzeczy zabronione„, a w niej „oferta” i „oferta certyfikowana”.

Odpowiedzialność Alexandra U. w tym zakresie sąd wycenił na sześć lat więzienia – cztery lata za zaniedbania prowadzące do zabójstwa, a pozostała część kary za pomoc w handlu bronią i reklamę handlu narkotykami.

W trakcie procesu głos mieli także rodzice ofiar, a ci wypowiadali się twardo o odpowiedzialności Alexandra U.

Sędzia podkreślał, że TOR może być platformą, na której mogą swobodnie wypowiadać się osoby, które pochodzą z krajów, gdzie wolności obywatelskie, w tym wolność słowa, nie są „tak traktowane” jak w Niemczech. Wygłosił opinię, która może zrewolucjonizować powszechne opinie na temat darkwebu: „Sieć TOR, sama w sobie, nie jest niczym złym”.

Według sądu, gdyby oskarżony skupił się na moderowaniu platformy służącej wolności słowa, działałby w sposób godny pochwały, a nie ingerując w handel bronią, zaszkodził dobrej sprawie.