Bepakte en bezakte toeristen op een van de Amsterdamse grachten. De populariteit van Airbnb leidt tot irritatie in buurten met veel deelnemers Beeld ANP

In februari beschreef ik in deze krant hoe de groeiende Airbnb-verhuur cohe­sie en orde in de Haarlemmerbuurt aantast.



De wijk glijdt van bewoning naar ontwoning: rolkofferroedels aangetrokken door Airbnb's slogan 'live like a local' verdringen lokale Amsterdammers. Ondernemers, het cement van de buurt, schreven de gemeenteraad een brandbrief over de ontwrichte balans tussen bewoners en bezoekers.



Media van Nieuwsuur tot VPRO Tegen­licht presenteerden de buurt als exemplarische microkosmos voor hoe de Amerikaanse moloch, onder het mom van sharing en community, een buurt ontrafelt ten behoeve van woekerwinsten.



Inmiddels zijn we een zomer van explosieve Airbnb-groei verder. In de Haarlemmerbuurt zijn door inzet van buurtbewoners en gemeentelijke handhavers de ergste symptomen van vakantieverhuur beteugeld. Langdurig verhuurde panden zijn gesloten, er werden boetes opgelegd en overtreden shortstayvergunningen werden ingetrokken.

Nu moeten Amsterdam en de landelijke politiek hun houding herzien ten opzichte van de veroorzaker van vakantieverhuurmisère. In de Haarlemmerbuurt raakt het geduld met Airbnb onderhand op.



Een bewoner vatte het onlangs treffend samen: "Je lijf en je huis zijn je grootste bezit. Die moet je niet laten uitwonen voor poen." Maar áls je het doet, zadel een buurt en een stad dan niet op met de kosten en de overlast ervan.



Schemergebied

Hoe vergezocht is een gelijkschakeling van vakantieverhuur met prostitutie eigenlijk? Of met softdrugsgebruik? Alle zijn hoofdzakelijk grootstedelijke problemen, vergen een landelijk beleid, en hebben een aantrekkingskracht op toeristen.



Alle opereren in een schemergebied, en Airbnb ís schimmig. Het deelt geen gebruikersgegevens met de stad, zelfs niet als verhuurders op overtredingen zijn betrapt. Het betaalt geen belasting over de miljoenenwinsten in Nederland (het schuift enkel een schamel percentage toeristenbelasting door).



Gemeenteraadsleden worden slechts in het geheim bijgepraat over de huidige onderhandelingen met SP-wethouder Laurens Ivens. Airbnb roept achter de rug van diezelfde raad om dat het niks gaat delen met de stad - een stad waar het bewoners oproept zelf álles te delen, tot aan onze bedden toe.

Teunkie van der Sluijs is theatermaker en initiatiefnemer van bewoners­vereniging Platform 1013 Beeld -

Wethouder Ivens pocht over het convenant dat Amsterdam als eerste stad ter wereld met Airbnb sloot, waarmee het bedrijf mag bemiddelen in de verhuur van onze precaire woningvoorraad.



Het is tekenend dat geen enkele andere stad een vergelijkbaar contract tekende: je haalt er het paard van Troje mee binnen, en geeft het legitimiteit. Beter kun je geen overeenkomst mét, maar wettelijke verplichtingen áán het vakantieverhuurplatform opstellen.



Kijk naar wat Amsterdam werkelijk een pionier onder wereldsteden maakte: haar pragmatisch gedogende opstelling inzake prostitutie en softdrugs. Een gedoogbeleid erkent dat je bepaalde grootstedelijke problemen nooit volledig kunt uitbannen, en laat ze oogluikend, onder jóuw strenge voorwaarden, toe.



Pluk-ze-regel

Het wordt tijd dat Amsterdam, met hulp van Den Haag, een paal-en-perk stellend gedoogbeleid voor vakantieverhuur maakt. Met een pluk-ze-regel, waarbij alle inkomsten uit vakantieverhuur boven de toegestane termijn ten goede komen aan de gemeenschap.

Nu betaalt de gemeenschap immers de rekening voor opsporing én overlast van Airbnb-misbruik. Den Haag zou een registratieplicht en inzage in gebruikersgegevens moeten afdwingen, en ­Amsterdam moet via de APV en bestemmingsplannen begrenzingen opleggen aan Airbnb-verhuur. En een zestigdagenslot op de Airbnb-site, dat langere verhuur onmogelijk maakt, zou verplicht moeten worden.



Airbnb 'framen' als huizenpooier of dealer klinkt misschien hard, maar staat dichter bij de werkelijkheid dan de zuurstokkleurtjes, zonovergoten Instagramfiltertjes en buzzwords over sharing en community waarmee het bedrijf strooit.



Dergelijke 'feelgood vibes' van zijn reclameafdeling verhullen nauwelijks waar de deelgigant écht voor staat: winstmaximalisatie voor zijn investeerders, ten koste van de leefbaarheid en de woonbescherming die Amsterdammers verdienen. Daar past gedogen, maar geen geduld meer.