Περπατώντας σε έναν πεζόδρομο του Χαλανδρίου πριν μερικές μέρες, βρέθηκα να κοιτάζω μία διαφήμιση του πολυεθνικού τιτάνα που ακούει στο όνομα Heineken, και μία αρκετά παράξενη διαφήμιση, για να πω την αλήθεια. Μιας και η συγκεκριμένη ετικέτα κατέχει ιδιαίτερη θέση στις καρδιές του ελληνικού κοινού, το πανό έθιγε αυτό ακριβώς το ζήτημα. Ευχαριστούσε τον Έλληνα πολίτη για την αγάπη του και την υποστήριξη του (κάτι τέτοια δεν ακούμε και από τους πολιτικούς;) αλλάζοντας το όνομα της ετικέτας σε ¨Πράσινη¨ (λες και αλλιώς την μπερδεύουμε με την ¨Κόκκινη¨), και δίνοντας μας έτσι ένα νέο προϊόν για την περίοδο του Παγκοσμίου Κυπέλλου Ποδοσφαίρου. Αυτή η ¨αλλαγή¨ συμπληρώθηκε από την κυκλοφορία νέων μπουκαλιών 250 ml, πλασαρισμένα σε μία πολύ ¨λογική¨ τιμή ως μια «καινοτόμα» κίνηση. Μεγάλη εντύπωση όμως μου έκανε το γεγονός ότι οι διαφημίσεις ξαφνικά έγιναν το μεγάλο και συγκλονιστικό νέο της Αθήνας. Κάποιοι πίστευαν ότι η κίνηση ήταν πολύ έξυπνη, άλλοι δήλωναν ότι ήταν κάτι άσκοπο και χάσιμο χρόνου, όλοι όμως συνέβαλαν στην ανύψωση του γεγονότος ως το απόλυτο fact του καλοκαιριού!!

Ωραία, όλοι ξέρουμε την προσέγγιση των μεγάλων πολυεθνικών ζυθοποιών, με τις άνοστες και άσχημες lager τους, οι οποίες για να καταναλωθούν πρέπει να είναι παγωμένες, ώστε να μην γίνεται ευδιάκριτη η γεύση, ή η απουσία αυτής. Γι’ αυτό άλλωστε έχουμε και την ποιοτική μπυροσκηνή (ή craft beer scene, όπως είναι γνωστή στο εξωτερικό), τις μικροζυθοποιίες και τις brewpubs (θυμάστε την Craft πριν βγάλει μπουκάλια στην αγορά;), για να μας προσφέρουν μπύρες, βρασμένες και ζυμωμένες με μεράκι, δεξιοτεχνία και πάνω από όλα αγάπη. Μπύρες που σέβονται το όνομα τους και το κοινό τους. Μπύρες φτιαγμένες από εραστές της μπύρας, είτε αυτοί είναι σπιτοζυθοποιοί (homebrewers), λάτρεις της μπύρας ή απλά τρελοί και παλαβοί beer geeks, και όχι επιχειρηματίες και επαγγελματίες που επιζητούν το μεγαλύτερο δυνατό κέρδος ρίχνοντας όσο περισσότερο γίνεται την ποιότητα του τελικού προϊόντος. Μπύρες οι οποίες διεκδικούν το κύρος και την τιμή τους, γνωρίζουν το κοινό τους και ξέρουν ότι θα προτιμηθούν και θα αγαπηθούν για αυτό που είναι, και δεν προσπαθούν να σαμποτάρουν τους μεγάλους και να κλέψουν μερίδιο από το ανενημέρωτο και άμαθο κοινό τους. Προς αποφυγή παρεξηγήσεων: το κοινό μπορεί πολύ εύκολα να εκπαιδευτεί και να ενημερωθεί όταν χρησιμοποιούνται τα σωστά μέσα και ένα αξιόλογο προϊόν, αλλά είναι τελείως άσκοπο να προσφέρεις μία μετριότατη lager/pilsner και να περιμένεις να φας και εσύ από την πίτα των Μεγάλων!!

Άρα, ποιος είναι ο σκοπός μίας τόσο μεγάλης εισαγωγής;

Κάθε μέρα μαθαίνουμε για μία νέα μικροζυθοποιία από την Ιταλία, την Ισπανία, την Ουκρανία, την Δανία, την Σουηδία, την Νορβηγία ή από κάποια άλλη χώρα με ελάχιστη ή και μηδενική ιστορία και παράδοση στον ζύθο. Από ότι φαίνεται ο ιός της ποιοτικής μπύρας, ορμώμενος από χώρες όπως η Γερμανία, το Βέλγιο, την Αγγλία ή το μεγαθήριο ονόματι Αμερική, διαδίδεται σε όλη την Ευρώπη και ακόμα και στην Ασία και στην Αφρική. Ο κόσμος επιθυμεί να δοκιμάσει νέα είδη, ξεφεύγοντας έτσι από τις lager, προσπαθεί να φτιάξει την δικιά του μπύρα στο σπίτι του, και, γιατί όχι, να γίνει και αυτός μέλος τη; παγκόσμιας μπυροσκηνής, βράζοντας και προσφέροντας τις δικές του μπύρες (συμπεριλαμβανομένου και του συγγραφέα). Αρχίζει να κάνει ταξίδια για να βρεθεί σε φεστιβάλ, κάνεις επισκέψεις σε ζυθοποιία, γνωρίζει και συνομιλεί με τους ζυθοποιούς, δοκιμάζει μπύρες πριν καν βγουν στο εμπόριο. Δεν έχω πως αλλιώς να το πω, αλλά, πραγματικά μιλάμε για κάτι τεράστιο, για κάτι που συμβαίνει τα τελευταία χρόνια και δεν έχει καμία διάθεση να σταματήσει να μεγαλώνει. Είναι από τα λίγα πράγματα που μπορούν να φέρουν ένα εικοσάχρονο ονειροπόλο παιδί από το Los Angeles της California και έναν πενηντάρη τραπεζικό υπάλληλο από την Ιταλία στο ίδιο τραπέζι, σε μια ξένη χώρα, να μιλάνε για μπύρα! Σαν το ποδόσφαιρο, αλλά χωρίς την βία!! Και τα φάουλ..

Δυστυχώς, στην Ελλαδίτσα μας, μία χώρα με τεράστια ιστορία και παράδοση στον ζύθο, ο όρος ποιοτική μπύρα σημαίνει κάτι τελείως διαφορετικό. Καλώς ή κακώς, ο Έλληνας θεωρεί εξωτική μπύρα μία γερμανική Weiss (από την εξωτική Γερμανία) με νότες από μπανάνα και γαρύφαλλο, θεοποιεί πχ την Paulaner, και σνομπάρει την Erdinger, ενώ άμα τις δοκιμάσει μαζί, δεν μπορεί να τις ξεχωρίσει. Τρελαίνεται όταν ακούει ότι η τάδε μπύρα έχει παραχθεί σε Βέλγικο μοναστήρι, κάτι το οποίο δεν ισχύει πάντα, αλλά είναι ένα κόλπο των καταστηματαρχών να παραμυθιάζει τον πελάτη και να πουλάει τα πιο ακριβά του μπουκάλια. Ο Έλληνας επίσης δεν δοκιμάζει μαύρες μπύρες γιατί δεν του αρέσουν οι πικρές μπύρες. Κάποτε προφανώς δοκίμασε μία Guinness, του φάνηκε πικρή και έβγαλε το πόρισμα ότι όλες οι μαύρες είναι πικρές, κάτι που δεν ισχύει ούτε στο ελάχιστο. Όταν όμως επιλέγει μία Kaiser, την οποία και έχει ως ¨ποιοτική¨ μπύρα, το κάνει γιατί είναι πιο πικρή από την Alfa και την Mythos. Ο Έλληνας, δυστυχώς, κυρίες και κύριοι, είναι η επιτομή του ανενημέρωτου καταναλωτή, αυτού που θα ακούσει και θα πειστεί από τον καταστηματάρχη επειδή ¨αυτός ξέρει¨! Είναι ο καταναλωτής που θα θεωρήσει τυχερό τον εαυτό του όταν βρει την FIX Dark σε προσφορά, και θα εντυπωσιαστεί από το ¨παραδοσιακό¨ νέο μπουκάλι! Είναι αυτός που θα σοκαριστεί όταν δει μία Flying Dog Doggie Style (ποιοτικότατη μπύρα από την άλλη γωνιά του πλανήτη) στην τιμή των 5€, μία λογικότατη τιμή για το επίπεδο της μπύρας και για το κόστος των μεταφορικών μέχρι να φτάσει στην χώρα μας, αλλά θα σκάσει άνετα 10 € για μία «μοναστηριακή» της Abbaye De Rocs, ή οποία όμως παράγεται σε μία φάρμα στο Βέλγιο, με τα μεταφορικά σαφώς πιο χαμηλά. Σίγουρα υπάρχουν και εξαιρέσεις, οι οποίες όμως δεν ξεπερνούν το 0,001% του Ελληνικού μπυροκοινού (το νούμερο δεν είναι καθόλου προϊόν φαντασίας), άτομα τα οποία όλοι μαζί δεν μπορούν να γεμίσουν μία μεγάλη αίθουσα δεξιώσεων.

Σε αυτή την κατάσταση όμως συνεισφέρουν και οι Έλληνες ζυθοποιοί. «Ζυθοποιός σημαίνει φως» είχε πολύ σωστά πει ένας από τους καλύτερους Έλληνες σπιτοζυθοποιούς, το επίπεδο του οποίου ξεπερνάει ακόμα και κάποιων επαγγελματιών. Ζυθοποιός σημαίνει να έχεις την ξαφνική έμπνευση για μία συνταγή, και να κάθεσαι για ώρες να προσπαθείς να σκεφτείς πώς θα μπορέσεις να την κάνεις καλύτερη (και παράλληλα να σου τρέχουν τα σάλια και μόνο στην σκέψη του αποτελέσματος), πριν καν τη βράσεις. Σημαίνει να πειραματίζεσαι με τα διαθέσιμα υλικά, ή ακόμα και να ψάχνεις στο εξωτερικό για κάποια πιο δυσεύρετα, με σκοπό να πετύχεις τον σωστό συνδυασμό, και όχι απαραίτητα τον πιο γευστικό. Σημαίνει να ξενυχτάς τα βράδια διαβάζοντας για την χημική ανάλυση του νερού στην τάδε περιοχή της Αγγλίας και πώς θα καταφέρεις να ¨πειράξεις¨ το νερό σου ώστε να πετύχεις το ίδιο αποτέλεσμα. Και εδώ θέλω να επικεντρωθώ σε δύο βασικά λάθη των νέων ζυθοποιών:

Πρώτον, ζυθοποιός σίγουρα δεν σημαίνει να ξεκινάς μια επιχείρηση, μία ζυθοποιία, και το πρώτο σου προϊόν να είναι μία μετριότατη lager, ελάχιστα καλύτερη από τις ήδη διαθέσιμες, και κατά πολύ φθηνότερες. Δεν σημαίνει να προωθείς το προϊόν σου σαν την νέα επαναστατική και καινοτόμα κίνηση στην αγορά, έχοντας δει ότι όλο και περισσότερος κόσμος στρέφεται προς την μπύρα, και περιμένοντας έτσι να πλουτίσεις. Δεν σημαίνει να παρουσιάζεις τις υπερσύγχρονες εγκαταστάσεις σου, να κερδίζεις βραβεία καινοτομίας και να προσπαθείς με αυτά να προσελκύσεις κόσμο. Από πότε δηλαδή ένα βραβείο καινοτομίας ή μπουκαλιού σημαίνει ότι και η ίδια η μπύρα θα είναι ωραία γευστικά; Ή μήπως τελικά το περιεχόμενο ενός μπουκαλιού είναι λιγότερης σημασίας από το περιτύλιγμα, και μία ωραία συσκευασία μπορεί να σώσει μία μπύρα, η οποία κατά τα άλλα, είναι ότι πρέπει για καθαρισμό του νεροχύτη;

Δεύτερον, γιατί οι νέες ζυθοποιίες προσφέρουν μία ή δύο μπύρες μόνο στην παραγωγή; Δεν υπάρχει έτσι ο κίνδυνος η αρχική δοκιμή από το κοινό να έχει εντελώς αρνητικά αποτελέσματα, και η επιχείρηση να κλείσει σε χρόνο dt; Γιατί είναι μετρημένες στα δάχτυλα του ενός χεριού οι Ελληνικές ζυθοποιίες (στο εξωτερικό η δεκάδα είναι σίγουρη σε όλες τις ζυθοποιίες) οι οποίες προσφέρουν πάνω από δύο ετικέτες; Αυτό δείχνει την άγνοια των επιχειρηματιών πριν ασχοληθούν με τον κόσμο του ζύθου. Ένας ερασιτέχνης σπιτοζυθοποιός με κάποια χρόνια εμπειρίας στην πλάτη του θα έχει ξεχωρίσει σίγουρα πάνω από πέντε συνταγές του, με αποτέλεσμα, όταν ασχοληθεί επαγγελματικά. να μπορεί να διαθέσει μία μεγάλη ποικιλία, προσελκύοντας έτσι άτομα με διαφορετικές προτιμήσεις. Θα μπορεί επίσης να καταλάβει τι αρέσει στο κοινό και τι όχι, έχοντας την γνώση να πειράξει την συνταγή του ανάλογα, κάτι που λείπει από τις περισσότερες σύγχρονες ζυθοποιίες της Ελλάδας, οι οποίες δεν έχουν κάποιον υπεύθυνο για την επίβλεψη, την παραγωγή και τον σχεδιασμό συνταγών, αλλά προσλαμβάνουν άλλον για κάθε συνταγή.

Όταν λοιπόν ο ίδιος ο ζυθοποιός δεν προσπαθεί να ενημερώσει το κοινό του, συμβάλει έτσι στην στασιμότητα της κατάστασης και της σκηνής και αποτρέπει την εξέλιξη της. Το κοινό με την σειρά του συμβιβάζεται με τις όποιες επιλογές έχει μέχρι να μάθει τυχαία κάτι πιο ποιοτικό, ή από κάποιο τρελαμένο φίλο του, ή παραγγέλνοντας κάποτε μία μπύρα στην τύχη, η οποία τελικά θα σταθεί η πύλη για έναν κόσμο τόσο τεράστιο, τόσο όμορφο, τόσο δημιουργικό και τόσο φιλικό που ούτε ο ίδιος το περίμενε. Ίσως τώρα να περιγράφω τον εαυτό μου, και το πως διάβηκα εγώ αυτήν την πύλη, αλλά είμαι σίγουρος ότι δεν είμαι ο μόνος. Μπορεί να μην είχα κάποιο φίλο να με μυήσει, αλλά με τον ένα ή τον άλλον τρόπο, έμαθα. Κάπως έτσι λοιπόν, όλο και περισσότεροι μαθαίνουν αυτόν τον κόσμο, και προσπαθούν να τον γνωρίσουν και στους φίλους τους. Και μπορεί να είμαι απλά ονειροπόλος και υπερβολικά αισιόδοξος, αλλά νομίζω πως σιγά σιγά, τα πράγματα παίρνουν τον δρόμο που πρέπει να πάρουν, και όχι αυτόν που μας υποδεικνύουν κάποιοι. Σίγουρα δεν θα είναι εύκολο, η Ρώμη εξάλλου δεν χτίστηκε σε μία μέρα (και έχει και κάτι pubs η Ρώμη!!!!). Με την βοήθεια όμως ατόμων που νοιάζονται για τον ζύθο, που δεν θέλουν να συμβιβάζονται με άγευστες και άσχημες μπύρες, ιδιοκτήτες μπυραριών και pubs (ξέρετε ποιοι είστε, και πραγματικά ένα τεράστιο μπράβο και πολλά ευχαριστώ για την δουλειά που κάνετε τόσα χρόνια!!), homebrewers οι οποίοι ονειρεύονται την δικιά τους ζυθοποιία, επαγγελματίες ζυθοποιοί που κατάφεραν και μετέτρεψαν το χόμπι τους σε δουλειά, ακόμα και άτομα που απλά αγαπάνε τον ζύθο και θέλουν να το εξαπλώσουν και στους φίλους… όλοι αυτοί συνεισφέρουν στην ενημέρωση του κοινού και την προώθηση της μπυροκουλτούρας! Κάπως έτσι θα καταφέρουμε να βάλουμε την Ελλάδα στον παγκόσμιο μπυροχάρτη και να έχουμε ζυθοποιία που δεν θα έχουν να ζηλέψουν τίποτα από τα αντίστοιχα Ευρωπαϊκά και Αμερικάνικα!

Και να είστε σίγουροι πως αυτή η στιγμή πλησιάζει!!!