‘Laat ons niet stikken’, staat er op spandoeken aan gevels, als boodschap gericht aan de Amsterdamse wethouder Sharon Dijksma (PvdA, verkeer). De bewoners in oostelijk Amsterdam hebben al drie keer gedemonstreerd. Deze week was het de beurt aan bewoners van de Nassaukade aan de westkant van het historische centrum.

De aanleiding is dezelfde. Burgemeester en wethouders weren autoverkeer uit het grachtengebied, zodat de hoofdroute langs het centrum 15 tot 40 procent extra autoverkeer krijgt. Aanwonenden zijn woedend en bezorgd. ‘Hop-on Hop-gone’, is een spandoek met humor, dat verwijst naar de toeristen-opstapbussen die ineens elk kwartier over de Nassaukade langs de rand van het centrum rijden.

‘Stop met onderzoeken’

In 2018 wonnen bij de Amsterdamse lokale verkiezingen partijen die voor een autoluwere stad pleitten met grote overmacht. Gisteravond besprak de commissie mobiliteit, luchtkwaliteit en duurzaamheid de nieuwe Agenda Autoluw van de wethouder. Maar liefst 31 insprekers kwamen hun standpunt verkondigen. De vele bewonersgroepen en een huisarts pleitten voor snelle maatregelen, zoals invoeren van 30 km maximaal, beperken van auto’s tot bestemmingsverkeer en meer parkeerplek plus ov-aansluitingen aan de stadsranden.

Wethouder Dijksma zit na haar bevalling van een dochtertje nog met verlof thuis. “Gefeliciteerd”, zegt Nassaukade-bewoner Janhuib Blans. “Maar gooi niet alle auto’s uit het centrum over de schutting.” Een jaar geleden beloofde de wethouder het rijtje ‘vuilste’ straten aan te pakken omdat daar de uitlaatgassen de gezondheidsnormen overschrijden: de zogeheten ‘rochelroutes’. “Na wachten voor het stoplicht en oversteken van de Nassaukade zit ik thuis twee uur lang te piepen. En ik heb geen ernstige longziekte. Dijksma, gebruik het draagvlak voor autoluw en zet door.” Precies dat geluid is te horen bij voorzitter Paul Busker van Wijkcentrum Oude Stadt, namens 29 bewonersgroepen: “Het kan beter en het moet sneller. Stop met onderzoeken die alleen tijd kosten. De kraan moet dicht.”

Inspiratie opdoen in andere steden De ‘Werkgroep Fundering’, vierhonderd particuliere eigenaren uit de Amsterdamse binnenstad, heeft een plan ontwikkeld om de toegang tot het centrum te reguleren, met veertig slimme camera’s en kentekenregistratie. Taxi’s die ‘s nachts leeg rondjes draaien, krijgen een boete thuis, net als automobilisten die er zonder toestemming rijden. Deze Zona Traffico Limitato blijkt in oude Italiaanse steden uiterst succesvol. Ook de gemeente zoekt elders inspiratie om autoverkeer te beperken. ‘Reisgids Autoluw’ is het kersverse verslag van bezoek aan achttien Europese steden. Toegang beperken via kentekenregistratie blijken al vele jaren gebruik in Italië, Oslo heeft een tolheffing en nam ouderen als raadgever. Groningen weert bussen uit het stadshart en Den Bosch heeft transferia, waar automobilisten parkeren en met een snelbus richting centrum gaan.

Parkeervrije grachten

Ook de raadsleden missen visie en doorpakken. Zeeger Ernsting van de grootste coalitiepartij GroenLinks wil komende week een extra pakket maatregelen voorstellen in acht moties die snel zichtbaar effect moeten sorteren: “Overal maximaal 30 kilometer door drempels aan te leggen, sneller parkeerplaatsen opheffen, meer smalle straten in 19e eeuwse buurten autovrij maken, en parkeervrije grachten.”

Coalitiegenoot Jan Bert Vroege (D66) wil dat Amsterdam spitsmijden introduceert: “Denk aan dalurenkorting zoals in de trein. Een soort tolheffing met camera’s tegen spitsrijden. Plus slimme knips (doorgaand autoverkeer verhinderen, red.) en meer P&R plekken.”

De oppositie, met onder meer VVD, CDA, Forum voor Democratie en Denk, heeft ook een gezamenlijk plan dat ‘Alternatief Autoluw’ heet. In dat stuk is eveneens kritiek op het gebrek aan daden.

Zo kan het gebeuren dat Anne Marttin van de Amsterdamse VVD zegt: “Er moeten minder auto’s komen. De linkse plannen waren zo slagvaardig maar de ambitie is niet terug te vinden. Wij moeten vol inzetten. Het mag wonderlijk zijn, maar de VVD ziet de urgentie om het snel anders te doen. Er zijn al slimme camera’s voor de milieuzones, die kun je ook inzetten voor kentekencontrole.”

Lees ook:

Hoe ziet Amsterdam eruit in 2030?

Amsterdam wil in 2030 alleen nog maar elektrisch vervoer toestaan. Experts, een ondernemer en een bewoonster voorspellen hoe de stad er dan uitziet en hoe we er voortbewegen.