Alle Nederlandse vervoersbedrijven startten in samenwerking met Vodafone en KNP een proef waarbij met de mobiele telefoon bij openbaar vervoer in en uit te checken. Beeld Ton Koene

Het leek zo’n simpel en vernuftig idee: met je telefoon inchecken voor de trein, zodat je nooit meer een ov-pasje op zak hoeft te hebben. Toch is een miljoenen euro’s kostende proef met het mobiel inchecken voor het openbaar vervoer faliekant mislukt. Dat heeft Translink, het bedrijf achter de ov-chipkaart, laten weten aan de achtduizend deelnemers van de proef.

‘Het is zover.’ Opgetogen maakte Translink in mei 2017 bekend dat het inchecken voor het openbaar vervoer het volgende stadium van zijn evolutie had bereikt. Samen met de telecombedrijven KPN en Vodafone startte het bedrijf achter de ov-chipkaart een proef met als doel om diezelfde kaart tot het verleden te verbannen.

Thuis in een laatje

Maximaal tienduizend reizigers konden vanaf maandag 22 mei een app downloaden die het mogelijk maakte om met een mobiele telefoon in te checken. Hun ov-chipkaart mochten zij thuis in een laatje laten liggen.

De proef kende vanaf het begin de nodige beperkingen. Zo konden alleen gebruikers van Android-telefoons de app downloaden (Apple gaf geen toestemming om de chip in iPhones te gebruiken) en moesten reizigers die de ov-app wilden gebruiken altijd het volle pond betalen, omdat het laden van reisproducten die korting geven op de telefoon nog niet mogelijk was.

Innoveren gaat soms met vallen en opstaan. Mislukte proef mobiel in- en uitchecken OV roept wel veel vragen op. Aangemeld voor #Vragenuur. #OVchip #D66 https://t.co/J9knPbxyh3 Rob Jetten

Al snel bleek dat het aantal deelnemers op een teleurstellend peil bleef steken. Na twee maanden maakten minder dan vijfduizend reizigers gebruik van de ov-app, die bovendien kampte met kinderziekten. Zo konden KPN-klanten zich door technische problemen tijdelijk niet aanmelden voor deelname aan de proef.

Überhaupt was het werkend krijgen van de app ingewikkeld en tijdrovend: reizigers moesten niet alleen een app downloaden, maar ook een digitale portemonnee aanvragen bij hun provider en een eurocent overmaken naar Translink.

Innovatie

‘Deze technologie is uiteindelijk niet geschikt om breder uit te rollen’, zegt woordvoerder Maarten Bijl van Translink. ‘Een proef kan ook mislukken, dat hoort bij innovatie. We hebben ervan geleerd en gebruiken de ervaringen in onze zoektocht naar geschiktere technologieën.’ Volgens Bijl is de gebruikte techniek, gebaseerd op het hebben van een fysieke chip op de simkaart van een telefoon, te complex gebleken. ‘Het aanmeldproces was daardoor te ingewikkeld voor reizigers.’

Wie doorzette en de app werkend kreeg, was in de meeste gevallen tevreden, zegt Bijl. ‘89 procent van de gebruikers beoordeelde onze app met een 7 of hoger.’ Die resultaten stemmen hoopvol voor een volgende proef met mobiel inchecken in het openbaar vervoer. Bij zo’n toekomstige poging wil Translink het aanmeldsysteem niet meer baseren op een fysieke chip, maar op software in de telefoon.

Kosten

Volgens Bijl besteedde de transportsector, in dit geval Translink en de verschillende vervoerders, in totaal 2,2 miljoen euro aan het mobiel inchecken voor het ov. Wat KPN en Vodafone kwijt zijn aan het mislukte project, is niet bekend: de telecombedrijven willen niets loslaten over de kosten.