Een schaatser tijdens de NK afstanden in 2004 in Assen. Beeld Jiri Buller

Schildklierhormonen staan niet op de dopinglijst en zijn dus niet verboden. Sporters gebruiken ze om meer energie te krijgen en om vet te verbranden en snel af te vallen. De medicijnen, vaak in de vorm van pillen, zijn via internet te bestellen. De lijst met bijwerkingen en risico’s is lang.

Signalen

In de op 10 juli verstuurde brief schrijft technisch directeur Remy de Wit van de schaatsbond: ‘De laatste tijd bereiken ons signalen dat sporters binnen de schaatswereld medicijnen krijgen voorgeschreven die weliswaar niet op de Dopinglijst van de Wada (internationale antidopingautoriteit, red.) staan, maar waarvan het gebruik zonder medische noodzaak gezondheidsrisico’s oplevert.’

De signalen over het gebruik van schildklierhormonen kwamen tijdens de evaluatie van het vorige schaatsseizoen binnen, aldus een KNSB-woordvoerder. ‘Die signalen kwamen uit de medische hoek en waren zo serieus dat we ze hebben besproken met de Dopingautoriteit. Daarna hebben we besloten de brief aan de schaatsers te schrijven.’ Hoeveel schaatsers dergelijke medicatie gebruiken, wil de bond niet kwijt. ‘We hebben een indicatie van de omvang van het probleem, maar noemen geen aantallen omdat het ons puur gaat om het aankaarten van de kwestie.’

In medische kringen is de verontwaardiging over het voorschrijven van schildklierhormonen zonder medische indicatie groot. ‘We mogen als artsen mensen geen schade berokkenen met onze behandeling’, aldus Frank Backx, sportarts en hoogleraar sportgeneeskunde van het UMC Utrecht. ‘De kans daarop bij het voorschrijven van schildklierhormonen aan gezonde sporters is groot en dus verwijtbaar. Het is bovendien in strijd met de gedragsregels voor sportartsen. Als er inderdaad artsen zijn die dat doen, moet ernstig overwogen worden om die artsen op het matje te roepen en een schorsing op te leggen.’

De KNSB neemt in de licentieovereenkomsten voor topteams komend seizoen een bepaling op dat artsen geen middelen mogen voorschrijven indien daar geen medische indicatie voor is. ‘Op die manier versterken we onze tuchtrechtelijke positie.’

Dopinglijst

De Nederlandse Dopingautoriteit pleit er al tien jaar voor om schildklierhormonen op de dopinglijst te krijgen. ‘Ik vind het zeer ongewenst dat sporters een middel gebruiken dat gezondheidsrisico’s met zich meebrengt’, aldus directeur Herman Ram. Het Wada erkent weliswaar dat er ‘discussie’ is over het gebruik van schildklierhormonen, maar ziet een verbod niet zitten. Onder anderen voormalig wielrenner Floyd Landis en topatleet Mo Farah gaven ooit toe dat ze de hormonen hadden geslikt.

Drie schaatsers, van wie er twee anoniem willen blijven, en schaatscoach Jillert Anema zeggen de verhalen over het gebruik van hormonen te herkennen. Anema zegt dat een coach hem er tijdens de Winterspelen in februari op wees dat Nederlandse schaatssters de hormonen gebruiken. Anema weet niet om wie het zou gaan. Elma de Vries, lid van de atletenvereniging voor schaatsers, noemt het ‘waanzinnig’ dat rijders alleen al nadenken over het gebruik van schildklierhormonen.

De KNSB zegt geen concrete bewijzen te hebben tegen artsen of schaatsers. ‘We zitten niet in de spreekkamers van artsen. Het is moeilijk voor ons om te checken of een schaatser een middel echt nodig heeft.’ Of de waarschuwingsbrief effect heeft, moet volgens de bond nog blijken.