In Noelsspeak spreekt econoom en Econopolis-stichter Geert Noels zich maandelijks onomwonden uit. Vandaag heeft hij het over hoe slecht Frankrijk eraan toe is.

Wat gewelddadig protest van de gele hesjes, en Frankrijk bergt zijn hervormingsplannen weer op. Ondertussen vindt Duitsland dat je een probleem van een ‘too big to fail bank’ moet oplossen met het vormen van een nog grotere bank. De Europese Centrale Bank (ECB) heeft met 3.000 miljard euro schuldaankopen tijd gekocht. Maar nu staat men voor de muur van een doodlopende straat genaamd ‘structurele problemen’.

De populariteit van de Franse president Emmanuel Macron is gedaald tot onder het niveau van zijn socialistische voorganger François Hollande, nochtans een referentie in dit genre geworden. Voor een buitenlander is dat verrassend, omdat Macron in onze media op handen wordt gedragen: flair boven realiteit. De realiteit is dat Macron zich heeft vastgereden in zijn hervormingsplannen, die nochtans het juiste recept zijn voor Frankrijk.

Zonder de euro is Frankrijk verloren. Het is de reden waarom Macron zo pro-Europees is.

De Franse economie is de echte zieke man van Europa. Het land heeft de hoogste fiscale druk van de eurozone, een dalende concurrentiekracht en wankele overheidsfinanciën. Om de gele hesjes te behagen zal het overheidstekort opnieuw stijgen tot 3,5 procent van het bruto binnenlands product (bbp) in 2019, en dat is zonder rekening te houden met de snel verslechterende conjunctuur.

Ooit - en dat is geen eeuwigheid geleden maar eerder zo’n 15 jaar - was de economische gezondheid van Frankrijk ongeveer op dezelfde hoogte als die van Duitsland. Toegegeven, dat had ook te maken met de relatieve Duitse ongezondheid op dat moment. Maar de werkloosheid was even hoog, en de Franse en de Duitse industrie concurreerden stevig met elkaar. Vandaag is de werkloosheid in Frankrijk net niet het dubbele van die in Duitsland, en heeft de Franse industrie steeds meer terrein verloren. De Franse export was bij de start van de eurozone goed voor 17 procent van die zone, nu is dat nog 11 procent. In de lijst van competitiefste landen staat Frankrijk op de 28ste plaats, twee plaatsen achter ons land.

Verborgen

De Franse problemen zijn in de eurozone altijd goed verborgen gebleven, omdat men kon wijzen naar andere, nog ziekere landen zoals Griekenland. Of Italië. Terwijl de economie in de zuiderse laars haar structurele problemen heeft - vooral in het zuiden - heeft ze heel wat verborgen sterkten de Franse economie niet heeft. Zo heeft Italië een lage private schuldgraad, een hoge spaarquote, een surplus op de lopende rekening en een sterke basislaag in de maakindustrie. Het probleem van Italië is de sterke euro, meer dan de vaak aangehaalde schuldenproblematiek.

Schermvullende weergave ©Mediafin

Frankrijk heeft een verbazend laag bbp per hoofd als je Parijs uit de statistieken schrapt. Frankrijk is centraal georganiseerd, Italië decentraal, en dat maakt een groot verschil in de disruptieve tijden waarin we leven. De gemiddelde Italiaan past zich aan, desnoods buiten de staat om, terwijl de gemiddelde Fransman wacht op instructies vanuit Parijs.

De problemen van Frankrijk zijn al lang bekend, maar de as Frankrijk-Duitsland heeft de Fransen altijd geholpen, terwijl Italië met zijn koldereske regeringen en chaotische gedecentraliseerde economie minder goed lag in Brussel. Olli Rehn, de voormalige Europees commissaris voor Economie en Monetaire Zaken, zei enkele jaren geleden treffend: ‘Frankrijk heeft de neiging zijn belastingen altijd te verhogen in plaats van structureel te hervormen, wat niet goed is voor de economische groei.’

Gemaskeerd

Ondertussen kocht de ECB voor meer dan 400 miljard euro Franse staatsobligaties op, en indirect nog tientallen miljarden euro’s ander Frans papier. De ECB hielp Frankrijk en de grote Franse banken, en heeft daardoor de problemen nog meer gemaskeerd. Frankrijk zou niet tegen een halve procent ontlenen zonder de interventies van de ECB. Elke procent extra rente vertaalt zich vandaag in een extra procent deficit ten opzichte van het bbp.

De gemiddelde Italiaan past zich aan, de gemiddelde Fransman wacht op instructies uit Parijs

Mijn inschatting is dat Italië een sterkere economie heeft dan Frankrijk. Mocht de euro opbreken, dan kan Italië met een goedkopere munt de basis leggen voor tien jaar sterke groei. Zonder de euro is Frankrijk verloren. Het is de reden waarom Macron zo pro-Europees is: hij heeft Europese centen nodig om zijn economie te helpen. Zonder Europa zou Frankrijk in het moeras verzinken.