Open VLD en de N-VA willen de sociale zekerheid veiligstellen door ze meer te sluiten voor nieuwkomers in ons land.

Buitenlandse nieuwkomers die bij hun partner in België willen komen wonen mogen vijf jaar lang geen recht hebben op een werkloosheidsuitkering. Dat stelt minister van Asiel en Migratie Maggie De Block (Open VLD). Het voorstel komt er enkele dagen nadat ook de N-VA de getrapte sociale zekerheid op tafel legde. Mensen moeten eerst bijdragen aan het systeem voor ze toegang krijgen tot een werkloosheidsuitkering, kinderbijslag en de sociale zekerheid, legde voormalig staatssecretaris voor Asiel en Migratie Theo Francken (N-VA) vorige week op tafel.

Brug

Migratie was als thema wat weggedeemsterd. Tot nu speelde het onderwerp geen hoofdrol in de campagne, ondanks de val van de coalitie over het VN-migratiepact. Maar nu keert het via een omweg toch terug. Francken gaf vorige week nog aan dat de mensen vooral bezig zijn met hun pensioen, de rekeningen en hun portemonnee.

Maar de brug is snel gelegd. 'Gepensioneerden begrijpen echt niet waarom zij na ruim 40 jaar bijdragen een lager pensioen krijgen dan de bijstand waar sommige nieuwkomers meteen een beroep op kunnen doen', zegt Francken. Het is een verwijzing naar hoe ons sociale systeem in elkaar zit. In België hebben mensen met vluchtelingenstatus dezelfde rechten als gewone Belgen, waardoor ze een OCMW-uitkering kunnen krijgen.

Gezinshereniging

Ook Open VLD legt nu de link tussen de sociale zekerheid en migratie. Wie via familiehereniging naar ons land komt - huwelijk of de overkomst van gezinsleden - moet intensief begeleid worden naar werk. Werkloosheidsbijstand zal er vijf jaar lang niet bij zijn.

Migratiepact geen breekpunt voor N-VA 'We gaan er niet uitstappen, we gaan er gewoon niet aan meewerken'. Dat stelt Theo Francken (N-VA) over het dilemma van het VN-migratiepact bij de coalitieonderhandelingen na de verkiezingen. De N-VA stapte eind vorig jaar uit de coalitie omdat de partij tegen het pact was, waarna de restcoalitie het goedkeurde. 'Juridisch lijkt het me niet evident eruit te stappen. Maar dat is niet nodig, we kunnen er ook niet aan meedoen, zoals aan de geplande evaluaties die de VN elke twee jaar gaat maken', zegt Francken. Minister van Asiel en Migratie Maggie De Block (Open VLD) wil wel volledig meewerken, omdat er voor het eerst een samenwerking wordt opgezet voor het terugnemen van mensen die geen verblijfsrecht bij ons krijgen. 'Het is geen verdrag, maar een wilsengagement. Men kan perfect delen ervan niet uitvoeren, al zal dat zonder CD&V zijn', zegt Koen Geens (CD&V).

Gezinshereniging is een vaak verguisd migratiekanaal naar ons land. Ondanks een forse verstrenging van de regels in 2011 blijft het jaarlijks gemiddeld aantal nieuwkomers via dat migratiekanaal stabiel op 50.000, een derde van alle migratie naar ons land. Bijna de helft zijn EU-burgers, met Roemenen, Nederlanders en Fransen op kop. De grootste groepen niet-EU-burgers zijn Marokkanen - een gevolg van de diaspora in ons land - en Syrische familieleden van erkende vluchtelingen.

De gezinshereniging komt in het vizier voor een verstrenging. Er is niet alleen het Open VLD-voorstel rond de werkloosheid, ook de N-VA wil nieuwe criteria invoeren. De partij wil het vereiste, stabiele inkomen voor wie een aanvraag voor familiehereniging doet, optrekken van 1.500 tot 1.750 euro.

Bovendien wil de partij een strengere integratieplicht. Buitenlandse nieuwkomers die bij hun partner in België willen komen wonen, moeten eerst bewijzen dat hun Nederlands goed genoeg is en dat ze onze waarden kennen. De Filipijnse vrouw van een Belg of de Marokkaanse partner van een Belgische Marokkaan zou eerst online tests moeten afleggen voor een verblijf in ons land wordt toegestaan.

Migratiedebat

Een migratiedebat op de VRT schetste zondag wat voor de volgende coalitie op het spel staat voor het asiel- en migratiebeleid. Officieel was het een debat tussen Vlaams-Brabantse kopstukken, maar met Maggie De Block (Open VLD), Theo Francken (N-VA) en Koen Geens (CD&V) zaten federale sleutelspelers aan tafel. Daarnaast was er het grote debuut van Dries Van Langenhove, de oprichter van het extreemrechtse clubje Schild & Vrienden, die opkomt voor Vlaams Belang. Die partij vaart sociaal-economisch een erg linkse koers, en noemt de royale sociale zekerheid voor 'uitkeringsmigranten' als hoofdreden voor de lage pensioenen en hoge facturen. Dat is voor de partijen op rechts, zoals de N-VA, lastig te counteren.

Buitenlandse nieuwkomers die bij hun partner in België willen komen wonen, moeten eerst bewijzen dat hun Nederlands goed genoeg is en dat ze onze waarden kennen. De Filipijnse vrouw van een Belg of de Marokkaanse partner van een Belgische Marokkaan zou eerst online tests moeten afleggen voor een verblijf wordt toegestaan in ons land. Theo Francken N-VA-kopstuk

De Block en voorganger Theo Francken botsten de voorbije maanden frontaal. Maar wat opvalt, is hoe dicht Open VLD en de N-VA bij elkaar liggen voor asiel en migratie. Beide partijen zijn het erover eens dat het strenger moet.

De dood van een 9-jarige Palestijnse asielzoeker was voor Theo Francken het sein om nog eens voor een totaal ander migratiemodel te pleiten. Mensen mogen niet langer illegaal Europa binnenreizen, om vervolgens asiel aan te vragen bij de vreemdelingendienst. De N-VA wil enkel nog legale migratie, met quota voor mensen die ingevlogen worden uit vluchtelingenkampen en daarnaast hooggeschoolde migranten.

Selectie van asielzoekers

De Block zit 100 procent op dezelfde lijn. Zij verwijst naar de Europese plannen om asielzoekers te selecteren in centra aan de Europese buitengrenzen, om de gekozen mensen met een vluchtelingenstatus over te brengen naar België. Wie illegaal de Middellandse Zee oversteekt, moet terug naar die centra buiten Europa.

Dat komt neer op pushbacks, wat niet evident is in het Europees recht. Dat doet erg lastig als mensen worden teruggestuurd naar landen waar het mogelijk voor hen niet veilig is. Zowel Open VLD als de N-VA zien een oplossing in het terugduwen van mensen naar veilige landen in Noord-Afrika, een piste die ook Europa volgt. Maar de Europese plannen voor opvangcentra aan de buitengrenzen kwamen tot nu toe niet van de grond, omdat Noord-Afrikaanse landen als Tunesië en Algerije niet meewillen.