Minister-president Mark Rutte. Beeld anp

Met het rapport van de Onderzoeksraad voor de Veiligheid is een tweede prioriteit van het kabinet afgerond, zei Rutte. De eerste prioriteit was het repatriëren en identificeren van lichamen. Dat is inmiddels gedaan. Stap twee was een antwoord formuleren op de vraag hoe vlucht MH17 is neergestort. Rutte durfde het nu zonder omhalen te zeggen: 'Op 17 juli 2014 werd in Oost-Oekraïne op klaarlichte dag een passagiersvliegtuig uit de lucht geschoten met een BUK-raket.'



Een derde prioriteit is het onderzoek naar de daders, zei de premier. Hij waarschuwde dat 'het strafrechtelijk spoor taai en complex is'. 'Het is nu belangrijk dat het OM volkomen onafhankelijk en in alle rust zijn werk kan doen.' Juist omdat Nederland leiding geeft aan dit onderzoek, is Rutte gedwongen om niet op de zaken vooruit te lopen. 'Waar het nu om gaat is dat we het uiterste doen zodat de schuldigen hun straf niet ontlopen. Ik kan niet anders, hoezeer ik ook popel, dan op dit punt geen andere woorden te gebruiken dan de voorzitter van de Onderzoeksraad.'

lockquote class="twitter-tweet" data-partner="tweetdeck"> Statement MinPres Rutte nav eindrapport OVV over de toedracht van de ramp met vlucht MH17. ¿https://t.co/iPcgAn14z7 https://t.co/71RxQNhGfj Minister-president

De premier wilde dan ook niet met de beschuldigende vinger wijzen naar Rusland, het land dat vermoedelijk een rol speelde bij het lanceren van de BUK-raket. Wel riep hij Rusland op het rapport te respecteren en volledige medewerking te verlenen aan het strafrechtelijk onderzoek.



Volgens de premier zijn nationaal en internationaal lessen te trekken uit het rapport van de OVV. Hij noemde twee kritische conclusies van de onderzoeksraad: het luchtruim van Oekraïne had in juli 2014 gesloten moeten zijn en de coördinatie rond passagierslijsten schoot tekort. De premier stelde dat het kabinet zo spoedig mogelijk met een uitgebreide reactie komt. 'Daarin zullen we op de kritiek ingaan.'

Kamer vraagt om maatregelen voor veiliger luchtruim

In reactie op het rapport roept de Tweede Kamer om maatregelen die de burgerluchtvaart in de toekomst veiliger moeten maken. SP-leider Emile Roemer: 'Het is duidelijk dat er internationaal betere afspraken moeten komen over vliegen boven conflictgebieden.' CDA-leider Sybrand Buma: 'Een van de vervolgvragen nu is natuurlijk is of de situatie veilig is boven conflictgebieden. Hoe kunnen we er voor zorgen dat het in de toekomst veiliger is.'



Ook coalitiepartijen PvdA en VVD willen internationale afspraken maken over het luchtruim boven conflictgebieden. PvdA-Kamerlid Michiel Servaes: 'Wanneer landen niet goed in staat zijn om te oordelen over de veiligheid van het eigen luchtruim, moeten anderen die analyse maken.' VVD-Kamerlid Han ten Broeke: 'De VVD wil van het kabinet weten welke lering het hieruit trekt en welke initiatieven het in internationaal verband gaat nemen om de veiligheid van de internationale burgerluchtvaart te vergroten'



De OVV concludeerde dat Oekraïne heeft nagelaten het luchtruim te sluiten. Op basis van Oekraïense aanwijzingen gingen luchtvaartmaatschappijen ervan uit dat het luchtruim boven de 10 kilometer veilig was. Tussen 14 en 17 juli 2014 vlogen 160 passagiersvluchten van 61 maatschappijen uit in totaal 32 landen over het oosten van Oekraïne. Vooraf aan de ramp werden meerdere militaire vliegtuigen en helikopters uit de lucht geschoten, toch kozen luchtvaartbedrijven geen andere route. De reden was 'even simpel als confronterend', zei OVV-voorzitter Tjibbe Joustra. 'Niemand dacht aan een mogelijke dreiging voor de burgerluchtvaart.'