Een indrukwekkend arsenaal aan camera's en verrekijkers staat met sluipschutterprecisie gericht op de volkstuintjes aan de overkant. Daar moet-ie zitten.



Het is ijzingwekkend stil aan de slootkant in de Groningse wijk Beijum, waar sinds een paar dagen de grijze junco rondscharrelt. Zo'n vijftig vogelvrienden staan hier geposteerd om een glimp van de zeer zeldzame zangvogel op te vangen.



Een van de weinige vrouwen is Bea Komduur uit Wedderveer, die na een paar junco-loze uren een strategischer plek opzoekt om haar statief neer te planten. Om haar telelens zit camouflagestof. "De lens is zelf nogal licht van kleur. Daar kunnen de vogels van schrikken."



Een jaar of tien geleden werd ze gegrepen door het vogelvirus, lacht ze. Ze fotografeerde altijd al, en waar een ander zich laat meevoeren door wolken of bomen, koos zij voor vogels. Waarom? "Vogels léven. Bewegen. Je moet er veel geduld voor hebben om ze goed te kunnen vastleggen. En ze zijn zo móói."



Een week lang onder een deken

Ze lag eens een week lang elke dag onder een groene deken in het bos, omdat daar een ijsvogel zou zitten. "Op een gegeven moment vond ik het niet meer zo'n veilig idee, als vrouw alleen. Toen heb ik mijn man gevraagd met me mee te gaan. Zat hij in de auto de krant te lezen. Maar ik hád hem wel hè! Met een visje in zijn snavel.''



Een soort hebberigheid is het, zegt ze: je wil steeds meer. Ze reist vaker om bijzondere vogels vast te leggen, zoals de sperweruil die in 2013 in Zwolle opdook. 'Twitchers' heten ze, mensen die reizen om vogels te zien. Sommigen komt ze overal weer tegen, het is een klein wereldje, vertelt ze. Zachtjes, want niemand wil de grijze junco laten schrikken.



En dan! Opwinding alom. "Volgens mij zie ik hem!", roept iemand. Hop, het hele gezelschap sprint er achteraan, door de modder, statieven onder de arm, tassen vol proviand op de rug, naar een plek tien meter verderop.



Klein grijs, plom vogeltje

Even de andere kant op kijken is geen optie, want niemand wil 'dippen' nu de vogel zich voor de tweede keer in Nederland laat zien - de vorige keer was in 1962. Maar niemand ziet de junco. Een kwartier later verplaatst het circus zich opnieuw. "Dáár!", klinkt het opgewonden. "Aan het eind van het tegelpad!" "Waar waar waar?" "Welk tegelpad?" "Daar, net naast de boerenkool!" Er wordt druk geklikt met camera's, er worden verrekijkers uitgeleend. Er wordt gewezen. En inderdaad, naast de boerenkool zit de 'Yank' op de grond, een klein grijs, plomp vogeltje dat vooruithipt en een beetje verbaasd om zich heen kijkt.



Dit is hem dan, de gast uit Noord-Amerika die de oceaan overstak, vermoedelijk verdwaalde en per ongeluk in de Groninger bloemkoolwijk belandde. En die daar waarschijnlijk blijft, want dat doen verdwaalde vogels in de winter, zo leren we: als ze ergens belanden waar voedsel is, vinden ze het al snel prima. Maar de tragiek wil dat deze grijze junco geen partner heeft om zich voort te planten. Een echte toekomst gloort er dus niet voor de dwaalgast in Beijum.



De vreugde onder de vogelaars is groot, voor velen is dit een 'lifer'. Ze hebben niet 'gedipt', de grijze junco is voor hen geen 'schaamsoort' gebleken (zie Twitchterminologie).

Twitchterminologie Mega: enorm zeldzame soort



Dippen: een soort waarvoor je bent uitgerukt missen



Jizz: afkorting van general impression of size and shape: algehele indruk van de vogel (is-ie plomp, slank, zwierig, et cetera)



Lifer: nieuwe soort om van je lijstje af te vinken



Tick!: wat vogelaars roepen als ze 'm hebben



Yank: dwaalgast uit Noord-Amerika



Bosjes kloppen: het systematisch doorzoeken van bosjes en struiken met als doel een bijzondere vogel te vinden. De beste tijd om dit te doen is tijdens de trek



Schaamsoort: deze term wordt gebruikt voor een vogel die nog steeds niet is gezien door een vogelaar, terwijl die daar meerdere keren de kans toe heeft gehad. Het kan zijn dat de waarnemer niet echt zijn best heeft gedaan of de vogel een paar keer heeft 'gedipt'.