Wat vaststaat: op dinsdagochtend 24 januari, om één minuut voor half tien, steekt Chaka Laguerre met haar fiets in de hand de Laan van Meerdervoort over in Den Haag. Ze is op weg naar het ICJ, het Internationaal Gerechtshof, waar ze sinds een paar maanden werkt als klerk.

De Jamaicaans-Amerikaanse lijkt niet goed op te letten. Een lijnbus zoeft rakelings langs haar – het is allemaal te zien op beelden van de stadscamera’s.

Vanuit een politieauto, wachtend voor een stoplicht, zien twee agenten het gebeuren. Ze ontsteken hun oranje zwaailicht, rijden achterwaarts en parkeren de wagen recht voor Laguerre op de stoep. Twee agenten stappen uit.

Een gesprek volgt, zo’n twee minuten over en weer. Wat wordt gezegd is onduidelijk; de straatcamera’s nemen geen geluid op. Dan zet Laguerre haar fiets neer, grist iets uit het mandje en doet een paar passen. Eén van de agenten pakt haar arm. Laguerre trekt zich los. Nu grijpen ze haar samen vast. Een minutenlange worsteling volgt, de agenten proberen haar te boeien, terwijl zij tegenstribbelt en naar omstanders schreeuwt om hulp.

Om 9.37 uur verdwijnt Laguerre in de politieauto, een handboei om één pols. Met zwaailichten verdwijnt de auto weer uit het beeld.

Een dag later zet de juriste een bericht over de arrestatie op haar Facebook. Ze is hardhandig gearresteerd, schrijft ze, omdat ze zwart is. „Racially-motivated police brutality.” Het bericht gaat viral.

Twee dagen later: de politie gaat in de tegenaanval. Etnisch profileren? Nee, de „aantijgingen” zijn „onterecht”, leest het persbericht. Media worden, zeer ongebruikelijk, op het bureau uitgenodigd om de beelden te komen bekijken. De Haagse politiechef bezoekt zelf het ICJ om zijn beklag te doen over de aantijgingen, een laptop met de beelden onder zijn arm.

De naam Chaka Laguerre verschijnt overal in het nieuws, van RTL, AD, De Telegraaf, GeenStijl tot internationale kranten als The Telegraph, Independent en sites als Buzzfeed. Ze zou over het racisme hebben gelogen. Op Facebook komt een haatcampagne tegen haar op gang.

Blauwe pols

„Dit is de moeilijkste periode uit mijn leven”, zegt Chaka Laguerre (30) in een Haags café, twee weken na het incident. Ze komt haar huis weinig uit. Maar nu wil ze, voor het eerst, haar verhaal doen.

Laten we heel duidelijk zijn: wat zich precies heeft afgespeeld rond Chaka Laguerres arrestatie, en wat daaraan vooraf ging, is hier onmogelijk vast te stellen. Het is haar woord tegen dat van de Haagse politie. Haar interpretatie tegen die van haar arresteerders.

Ja, er zijn de beelden van de Haagse straatcamera’s. En ja, NRC heeft die van de politie mogen bekijken. Maar zonder geluid, zonder te weten wat er in die cruciale minuten voor de arrestatie is gezegd.

De politie zegt, in een notendop, dat Laguerre werd aangehouden vanwege een verkeersovertreding, zich niet kon identificeren en probeerde weg te lopen. Laguerre zegt dat de agenten zich intimiderend opstelden, terwijl ze probeerde uit te leggen wie ze was, dat haar ID in haar fietsmand lag, dat de agenten weigerden te luisteren.

Een rechter zal zich over de zaak over uitspreken. Laguerre spant een kort geding aan tegen de politie. Ze eist publieke excuses en een schadevergoeding. Volgens haar advocaten Caroline Buisman en Bart Stapert, gespecialiseerd in mensenrechten, heeft de politie onrechtmatig opgetreden. Buisman: „Hoe is het mogelijk dat een tengere, kleine vrouw na een vermeende verkeersovertreding eindigt in een politiecel? Dit gaat buiten alle maten van proportie.” En dat geldt, zegt Buisman, zeker ook voor wat er ná de arrestatie gebeurde.

Danseres

Chaka Laguerre wordt in New York geboren uit een Jamaicaanse vader en een Britse moeder. „In een echt Jamaicaans huishouden”, zegt ze. Laguerre gaat studeren. „Ik wilde mijn familie trots maken.”

Rechten wordt het. Ze studeert af aan de University of Michigan Law School, ‘with distinction’, ontvangt de Hessel E. Yntema Prize voor haar prestaties. Ze komt met een beurs in Straatsburg te werken voor de UNHCR, de vluchtelingenorganisatie van de VN. Specialiseert zich in mensenrechten, spreekt op internationale conferenties. Met een beurs doet ze een master aan UCL in Londen, „top of her class”, en later ook nog een onderzoeksmaster filosofie aan de universiteit van Cambridge. Ze wordt gekroond tot ‘Ms. Jamaica US’, na deelname aan een landelijke schoonheidscompetitie in de VS.

„Al die tijd had ik het ICJ in mijn achterhoofd,” zegt ze, „mijn absolute droombaan.” Begin 2016 solliciteert ze voor een positie als klerk onder een van de rechters („No chance”, dacht ik), en verdomd, wordt aangenomen. „Ik heb gehuild toen ik het hoorde. Ik was zo blij.”

Afgelopen september begon ze. Sinds haar arrestatie is ze niet meer volledig aan het werk geweest.

‘Nigger you should be hanged’

Na een uur te hebben doorgebracht in een politiecel en een gesprek met de hulpofficier van justitie, mag Laguerre die dinsdag gaan. „Zonder boete of proces-verbaal”, zegt ze, „zonder dat iemand me heeft duidelijk gemaakt waarom ik überhaupt was opgepakt. Niemand wist waar ik was. Medewerkers van het ICJ hebben me uiteindelijk weten op te sporen, zij hebben me opgehaald.”

Maar het zijn de gebeurtenissen ná haar arrestatie, zegt ze, waardoor haar leven echt overhoop gehaald werd.

De volgende dag plaatst ze het bericht op Facebook, dat wordt al snel veel gedeeld. „Veel steun, ook van mensen die iets dergelijks was overkomen in Den Haag.”

Maar als ze de volgende dag wakker wordt, is alles anders. „Chaka, je bent in het nieuws!” Op Nu.nl bijvoorbeeld: ‘Politie Den Haag dient klacht in na beschuldiging racisme donkere vrouw’, kopt de site.

Die ochtend heeft de politie een persbericht gepubliceerd (ook in het Engels), waarin wordt verwezen naar het Facebookbericht van een „een 30-jarige Amerikaanse” medewerker van het ICJ met „onterechte aantijgingen”. De politie kondigt aan een klacht in te dienen bij het ICJ.

Updates blijven komen. Het AD schrijft de beelden te hebben gezien en concludeert dat de arrestatie correct verlopen was. Dat wordt breed overgenomen.

Ook vrijdag is ze het gesprek van de dag. Ook internationale media mengen zich. Het ICJ zou aan politiechef Paul van Musscher excuses hebben gemaakt voor hun jurist, meldt de politie aan het AD en de Volkskrant. (Het ICJ ontkent dat later in een persbericht: „Contrary to what was published, the Court did not apologize to the Hague police”.)

De verklaring van het ICJ:



Chaka Laguerre leert het allemaal uit het nieuws. „Verbijsterd, thuis, alleen.” En al die tijd stopt Laguerres telefoon geen moment met trillen. Haar sociale media worden bedolven. „Nigger you should be hanged on a tree”, stuurt iemand haar. En dat is pas het begin.

Chaka Laguerre krijgt, net als Sylvana Simons eerder, haar eigen ‘Uitzwaaidag’ op Facebook. „Tot ziens, groetjes aan Donald Trump” leest de poster. Haar eigen bericht verzamelt duizenden reacties, het leeuwendeel afkomstig van Nederlanders en geschreven in het Engels. Een greep:

„You are a horrible, horrible person. (…) Hope you never find work again, scum of the earth.”

„„You should be totally ashamed of yourself and seek professional help. Being black isn’t an excuse!!”

„Fuck you. Fuck Black Lives Matter. I am pro-equality, so stop blaming all your fucking misfortunes on white people and the police!”

„You’re obvious very proud of your skin tone and able to pull the racist -card”

„Oh, my God!!!! BIATCH!!!! WE DONOT HAVE RACISM HERE, THE ONLY RACIST IS YOU!!!”

„Stop whining and complaining. Be a human being.”

„Another crying for attention Zwarte Piet. Who gives a fuck”

„Flikker toch op naar je eigen bananenrepubliek, kankerhoer”

Het voelde alsof een heel land over haar heen klapte, zegt Laguerre. „Wat moest ik ertegen beginnen? Normaal zou je naar de politie stappen…”

Maar juist van de politie hoorde ze niets, zegt ze. „Ze hebben me niet gebeld, gemaild, gevraagd om mijn post te verwijderen, niets. Maar ze praten zonder mijn weten met mijn werkgever, ze laten media naar beelden kijken, betichten me publiekelijk van leugens.” Ze voelt zich vertrapt, zegt ze, door een machtig instituut. En dat neemt ze de politie kwalijk.

Chaka works

Chaka Laguerre is op dit moment even weg uit Nederland. „Ik hield het niet langer vol”, zegt ze vanuit Jamaica, over een slechte Skypeverbinding. „Ik ken weinig mensen in Den Haag, ik ga niet uit, ik werk alleen. Ik ben een workaholic. Mensen maken er grappen over: Chaka works, works, works. Nu ben ik er bang.”

En nu? Wat wil ze?

„Ik wil mijn naam terug”, zegt ze. Ze denkt even na. „Als je mij vroeger googlede vond je artikelen over mijn prestaties, over dat ik de eerste Jamaicaanse trainee was bij het ICJ. Nu ben ik gemaakt tot heel iemand anders.”

Reactie politie ‘Keurig optreden’ „De politie heeft in dit geval keurig opgetreden”, zegt een woordvoerder van de Haagse politie in reactie. „Door het bericht op Facebook te plaatsen is Chaka Laguerre bewust naar buiten getreden. Wij hebben in reactie daarop onze weergave gegeven op de aanhouding.” „Wij hebben zo gehandeld omdat we de beschuldigingen volgens ons volledig onterecht waren. De beelden laten zien dat er sprake was van een rustige arrestatie”, laat de politie verder weten.

Een versie van dit artikel verscheen ook in NRC Handelsblad van 4 maart 2017