Beeld Still uit Zondag met Lubach

Van wie komt die claim?

Het programma Zondag met Lubach toonde 24 september een fragment waarin historicus Gerard Rooijakkers spreekt over de Brabantse criminaliteitscultuur: 'Kijk maar in het buitengebied naar verkeersborden of plaatsnaamborden, die zijn heel vaak doorzeefd met kogels. Gewoon om aan te geven: wij zijn hier de baas, we hebben schijt aan de overheid.' Omroep Brabant zond het fragment uit in 2015.

Klopt het?

De politie, Rijkswaterstaat en de Brabantse gemeenten houden vernielingen door kogelgaten niet bij. Sommige gemeenten, zoals Bergeijk en Valkenswaard, zeggen geen last te hebben. In andere, zoals Eindhoven en Uden, worden de verkeersborden in buitengebieden 'af en toe' beschoten. In de gemeente Oss jaarlijks tien tot twintig keer. Arjen Simons, coördinator bij Brabants Landschap, zegt dat in het Brabantse buitengebied 'redelijk wat' beschoten borden zijn te vinden. 'Met name in de kempenregio en in de regio Brabantse Wal. Dat zijn regio's waar sowieso vrij veel gebeurt, ook qua dumping van drugsafval.' Hoewel dergelijke problemen ook in andere buitengebieden spelen, springt Brabant er, volgens hem, wel uit.

Volgens Rooijakkers illustreren de doorzeefde borden de schaduwzijde van de eigenrichting die de Brabantse cultuur kenmerkt. 'Voor de georganiseerde misdaad is stropen in het buitengebied een sport, een bijverdienste en een manier om de rangorde binnen de groep te bepalen. Ook doen de criminelen zo vaardigheid op in het schieten', zegt de historicus. 'Wat is een mooier doelwit dan borden van de overheid, die je zo extra kunt vernederen?'



Simons heeft zijn twijfels over dit verband. 'Er zijn ook gewoon mensen met een luchtbuks die het leuk vinden om ergens op te schieten.' Het NFI, dat op ons verzoek foto's van de verkeersborden bekeek, kan geen uitsluitsel geven over het type kogels.

Pieter Tops, hoogleraar bestuurskunde aan de universiteit van Tilburg, schreef over de Brabantse criminaliteit het boek De achterkant van Nederland. Hij vindt het verband dat Rooijakkers legt zeker niet vergezocht. 'De Brabander lost zijn eigen zaakjes op en heeft daarbij het liefst zo weinig mogelijk met de overheid te maken. Dat heeft te maken met de positie van Brabant, de grensligging, de onduidelijke positie van gezag, het verbod van het katholicisme voor lange tijd. Dat werkt door in het ontstaan van een klimaat waarin criminele activiteiten kunnen ontstaan. Wel denk ik dat dit een kenmerk is van meer gebieden in Nederland.

Eindoordeel?

Met kogels doorzeefde verkeersborden komen in bepaalde Brabantse buitengebieden vrij veel voor.