Oppositiepartij GroenLinks presenteert dinsdagmiddag in het Tweede Kamergebouw een eigen wetsvoorstel om de stikstofuitstoot te verlagen, de natuur te herstellen en de bouw weer op gang te krijgen. De kosten worden geschat op 10 tot 13 miljard euro voor de komende vijftien jaar.

Vanuit de de politiek waren SP, PvdA en Partij voor de Dieren bij de presentatie aanwezig, maar dat wil niet zeggen dat deze partijen de initiatiefwet zomaar zullen steunen.

Opvallend was de aanwezigheid van lobbyclub Bouwend Nederland en ondernemersorganisatie MKB-Nederland, beide geen natuurlijke bondgenoten van GroenLinks. Natuurmonumenten, Greenpeace en enkele boeren woonden de presentatie ook bij.

Het wetsvoorstel dat voluit Wet Duurzame Aanpak Stikstof heet, is een initiatief van GroenLinks. Er staan enkele concrete punten in, zoals de halvering van de stikstofuitstoot in 2035 en een fonds met voldoende geld zodat de veestapel gehalveerd kan worden.

De initiatiefwet moet vooral duidelijkheid bieden voor de lange termijn. Er moeten fondsen komen waaruit duurzame landbouw (kringlooplandbouw), natuurherstel en de sanering van de veestapel kan worden betaald.

Halveren veestapel is zeer gevoelig punt

Het halveren van de veestapel is een gevoelig punt. Toen D66 dat afgelopen najaar voorstelde, was dat voor de boeren de directe aanleiding om in Den Haag te komen demonstreren.

Daarom is dat in dit wetsvoorstel ook geen doel op zich, benadrukt GroenLinks-leider Jesse Klaver. Er wordt wel geld voor vrijgemaakt voor het geval dit toch nodig blijkt. "De halvering van de stikstofuitstoot zal ook ongeveer de halvering van de veestapel betekenen", zegt Klaver in een toelichting. In de initiatiefwet staat dat "een forse reductie van de veestapel onontkoombaar" is.

Met dat standpunt zal oud-CDA-vicepremier en huidig voorzitter van Bouwend Nederland Maxime Verhagen niet instemmen. "We zijn het niet op alle onderdelen eens", zegt Verhagen.

Druk op kabinet opvoeren

Het wetsvoorstel is dan ook vooral bedoeld om de druk op het kabinet om met maatregelen te komen op te voeren. Daar zijn vrijwel alle aanwezigen het over eens. "Op dit moment is het door het blijven praten al negen maanden onduidelijk welke keuzes gemaakt gaan worden voor de toekomst", aldus Verhagen.

"Niks doen is duurder dan nu investeren", zegt Esther Ouwehand, fractieleider van de Partij voor de Dieren.

Sinds het stikstofbeleid eind mei door de Raad van State werd afgekeurd, is het kabinet op zoek naar oplossingen. De vergunningverlening kwam stil te liggen waardoor zo'n achttienduizend bouwprojecten in de knel kwamen.

Tot nu toe adviseert de commissie-Remkes op verschillende terreinen het kabinet over de aanpak van de stikstofcrisis, is er een spoedwet aangenomen om de bouw op gang te krijgen en wordt er extra geld uitgetrokken voor natuurherstel en de uitkoop en verduurzaming van boerenbedrijven.

'Kabinet komt steeds met lapmiddelen'

Dat is alleen niet genoeg, vinden de dinsdag aanwezige partijen. Klaver: "Het Kabinet komt iedere keer met lapmiddelen. Honderd miljoen hier, een paar honderd miljoen daar."

"De kosten zullen eerder in de miljarden lopen dan in de miljoenen", beaamt ook Verhagen.

De partijen hopen dat de wet nog voor het einde van dit jaar door het parlement kan worden geloodst, maar als het kabinet in de tussentijd met een ander voorstel komt, stemmen zij daar ook mee in. "Ik ruil deze wet graag in voor iets beters van het kabinet, maar kom in ieder geval met iets", aldus Klaver.