De invoering van de nieuwe Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten (WiV), ook wel sleepwet genoemd, wordt uitgesteld tot 1 mei. Dat zal minister Kajsa Ollongren (D66) van Binnenlandse Zaken woensdag in een brief aan de Tweede Kamer bekendmaken.

De nieuwe wet, die 1 januari in zou gaan, staat de inlichtingendiensten AIVD en MIVD toe om grote hoeveelheden data van de kabel te onderscheppen. Ongericht communicatie onderscheppen mogen de diensten nu alleen nog bij telefoonverkeer. De beoogde datum zal volgens het ministerie niet worden gehaald vanwege de nieuwe toetsingscommissie (TIB) die toeziet op de geheime diensten. Het selecteren, aannemen en screenen van de driekoppige commissie en inhoudelijke staf zou meer tijd in beslag nemen dan aanvankelijk gedacht. Deze nieuwe toezichthouder zal in de toekomst gaan bepalen of de minister terecht groen licht heeft gegeven voor een bepaalde zoekopdracht in communicatie.

Het verplaatsen van de invoeringsdatum heeft volgens het ministerie van Binnenlandse Zaken niets te maken met het aanstaande raadgevende referendum. Woensdagochtend maakt de Kiesraad bekend of er genoeg geldige handtekeningen zijn ingediend om een referendum te organiseren over de nieuwe wet. Als dit het geval is, vindt het zeer waarschijnlijk tegelijkertijd met de gemeenteraadsverkiezingen in maart plaats.

Lees ook: Ook VVD en CU willen sleepwet ondanks referendum

Het uitstel van de wet belooft impact te hebben op het debat. Voorstanders van de ‘sleepwet’ voerden eerder aan dat de wet op 1 januari nou eenmaal in zal gaan en het daarom lastig of onnodig is om er achteraf over te stemmen. Ook zouden de extra bevoegdheden voor de geheime diensten niet kunnen wachten. Door het raadgevend karakter van het referendum is de politiek niet verplicht de uitslag over te nemen.

Normaal gesproken treedt een wet nog niet in werking als er een referendum over komt, maar het vorige kabinet had in deze wet speciaal laten opnemen dat hij op 1 januari zou ingaan, referendum of niet.

De afgelopen dagen barstte in de nieuwe coalitie al discussie los over hoe met het referendum moest worden omgegaan. CDA-leider Buma zei zaterdag in de Volkskrant dat het kabinet de uitslag hoe dan ook zou moeten negeren omdat het kabinet het referendum wil afschaffen. D66-leider Pechtold noemde dat dinsdag “onverstandig”. Hij wil eerst de uitslag afwachten en dan bezien of er nog extra aanpassingen aan de wet nodig zijn. Pechtold gaf wel aan dat hij het niet ziet gebeuren dat de wet nog wordt ingetrokken.