Zowel de molen zelf als de omliggende gebouwen maken een haveloze indruk Beeld Hollandse Hoogte

Als er een telefonische hulplijn voor verwaarloosde houtzaagmolens bestond, hing De Otter elke avond snikkend aan de lijn.



Zelfs op een zonovergoten winterdag maakt de historische paltrokmolen aan de Kostverlorenvaart een buitengewoon haveloze indruk. De omringende schuren wekken helemaal de indruk ieder moment te kunnen omvallen in het hoge gras.



Verbitterde juridische strijd

Verbijsterend eigenlijk, voor een monument waarover jaren achtereen een verbitterde juridische strijd is uitgevochten. De eigenaar van De Otter wilde de molen verplaatsen naar een plek met voldoende wind om zijn werk te kunnen doen.



Stadsdeel West verzette zich tegen een verhuizing en wist, met steun van buurtbewoners, de molen tot nu toe voor de stad te behouden.

Juridisch is het laatste woord nog niet gesproken, maar het bestuur van de stichting die de molen in eigendom heeft, heeft een verhuizing uit zijn hoofd gezet.



"We willen ervan af," zegt Hans van Meurs. "We hebben de afgelopen jaren met verschillende partijen gesproken die plannen voor het terrein hadden. Het blijkt elke keer moeilijk het financieel rond te krijgen."



Horeca

Want een nieuwe eigenaar zal een flinke zak geld moeten meenemen om de molen, de schuren en het terrein zelf op te knappen.



"Ik heb me laten vertellen dat het opknappen van de kade alleen al een ton of acht moet kosten," zegt Van Meurs. "Met zulke bedragen kan een plan voor restauratie van het hele ensemble niet slagen zonder een combinatie met woningbouw of horeca."



Ook De Otter is aan een grondige opknapbeurt toe, vertelt Ron Blonk van molenmakerij Saendijck in Westzaan, die de molen in onderhoud heeft sinds het bedrijf in de jaren negentig voor een half miljoen een grootscheepse restauratie uitvoerde.



Blonk: "We hebben anderhalf jaar met vier man gewerkt aan de molen. Het gaat me echt aan het hart dat hij er nu weer zo slecht aan toe is."



Noodzakelijke reparaties

In de afgelopen jaren voerde Saendijck in opdracht en op kosten van de stichting de hoogst noodzakelijke reparaties uit. "De molen is helemaal van hout," vertelt de molenmaker. "Als er niets meer mee gebeurt, gaat het snel en hard achteruit."

Van het stadsdeel heeft Blonk naar eigen zeggen weinig hulp gekregen. "Er is aanzienlijk meer geld gestoken in de juridische strijd dan in het onderhoud van de molen."



De Noord-Hollandse Molenfederatie laat bij monde van Jaap van der Veen weten het jammer te vinden dat de verhuizing van De Otter van de baan is.



"We hadden een mooie plek bij Ransdorp uitgezocht, nog in de gemeente Amsterdam. Daar heeft ooit een molen gestaan. Maar er viel niet over te praten. Ik heb het als mediator nog geprobeerd, maar beide partijen hadden zich tot de nek toe ingegraven."



Motortje

Ron Blonk van Saendijck zegt zich te kunnen voorstellen dat de molen op de plek moet blijven waar hij rond 1632 is neergezet.



"Het zal niet meer lukken om de molen op de huidige plek op wind te laten draaien, maar met een motortje kan hij toch in beweging blijven. Het heeft niet de voorkeur natuurlijk, maar als het alternatief een dode molen is, is wat mij betreft de keuze snel gemaakt."



Vooruitlopend op toekomstige ontwikkelingen heeft het stadsdeel zich verdiept in de geschiedenis van de eigendoms- en gebruiksrechten. Het probleem doet zich voor dat de oorspronkelijke akte uit 1638 niet meer te vinden is. Wel een gespreksverslag, maar de status daarvan is niet duidelijk. In 1833 is het terrein ingeschreven bij het kadaster, maar wie daar opdracht voor heeft gegeven, is ook nog in onderzoek.