Farmagroep GSK nodigt geen artsen meer uit op congressen in het buitenland. Ook artsen betalen om een presentatie te doen over een geneesmiddel is voortaan uit den boze.

De tijd dat artsen in de watten werden gelegd door de farma-industrie zou wel eens voorgoed voorbij kunnen zijn.

De Britse farmagroep GSK gooit de knuppel in het hoenderhok door sinds 1 januari artsen niet langer uit te nodigen op wetenschappelijke congressen en ook geen artsen meer te vergoeden wanneer die een presentatie komen geven op zo’n congres.

‘GSK gaat zijn productpresentaties voortaan zelf doen, zodat geen enkele arts ooit nog met de vinger kan worden gewezen dat hij is betaald door een farmabedrijf’, zegt Julien Brabants, bestuurder van GSK België.

GSK bereidde deze radicale omslag twee jaar voor en voert de strengere maatregelen meteen wereldwijd door. Er werden al 150 dokters aangenomen.

Ook in België zijn er veranderingen. De beslissing om voortaan transparant om te gaan met artsen heeft onder andere gevolgen voor de verkoopsorganisatie van de farmaproducent. De medische vertegenwoordigers, die medicijnen gaan aanprijzen, krijgen niet langer een premie bovenop hun vaste loon die afhangt van de hoeveelheid geneesmiddelen die ze uiteindelijk verkopen. ‘Om de druk op de vertegenwoordigers te verminderen’, duidt Brabants. En zo onwettelijke marketingpraktijken, geschenkjes of incentives in het voordeel van de artsen te vermijden natuurlijk.

Amerikaans voorbeeld

GSK is de eerste farmaproducent die zo drastisch optreedt tegen de overdadige commerciële aandacht voor artsen, maar dat er iets moest gebeuren is al enkele jaren duidelijk. In de VS bestaat sinds twee jaar een ‘Sunshine Act’ die stelt dat alle betalingen aan dokters moeten worden vrijgegeven. Zo komt het dat de VS weten dat de farma-industrie in 2014 precies 6,49 miljard dollar heeft betaald aan 600.000 artsen. Ook Europa wil zo’n transparant systeem invoeren, maar de aflijning daarvan is nog aan de gang.

In België bestaat er al sinds 1964 een wetgeving voor het inkaderen van vergoedingen voor artsen. Gaandeweg werden de regels nog verfijnd, waardoor een arts die wordt uitgenodigd voor een medisch congres in het buitenland een soort ‘visum’ moet aanvragen bij het ministerie van Volksgezondheid. Belangrijk hierbij is dat het uitnodiging daadwerkelijk een wetenschappelijke insteek moet hebben. Geen reisje naar de Malediven dus, maar een bijeenkomst voor artsen in een congrescentrum in New York kan wel nog.