Het azielzoekerscentrum in Ter Apel. Beeld Harry Cock / De Volkskrant

De tijdelijke krachten zijn hard nodig, want de organisatie kampt met een enorme stapel achterstallige dossiers. Asielzoekers wachten gemiddeld een jaar op een besluit, terwijl de wettelijke termijn een half jaar is. De IND heeft daarom via detacheerders honderden hoor- en beslismedewerkers geworven; het gaat om hoog opgeleide specialisten (minimaal hbo) die gesprekken voeren met asielzoekers of op basis van dossiers oordelen over een asielaanvraag.

De hoor- en beslismedewerkers in vaste dienst krijgen een bruto maandsalaris van zo’n 2.700 euro per maand voor 36 uur in de week, conform de collectieve arbeidsovereenkomst voor rijksambtenaren. Bij detacheerder DPA huurt de IND krachten in die voor hetzelfde werk nog geen 2.100 euro krijgen, vertellen een beslismedewerker werkzaam via DPA en een sollicitant die op een IND-vacature van het detacheringsbureau reageerde. De verschillen in beloning leiden tot veel onvrede op de werkvloer, vertelt de door DPA gedetacheerde werknemer. ‘Door het lage salaris gaan heel veel mensen heel snel weer weg. Ook ik vertrek zodra ik elders een kans krijg.’

Vluchtelingenstromen

De immigratiedienst hanteert een grote flexibele schil van tijdelijke medewerkers die meegroeit en –krimpt met de wereldwijde vluchtelingenstromen. Detacheringsbureaus Yacht, USG en DPA huren bijna 300 mensen uit aan de IND, laat een woordvoerder weten. Yacht (onderdeel van uitzendkolos Randstad) betaalt de op de werkvloer geldende 2.700 euro, zo staat vermeld bij een online vacature. DPA betaalt aanzienlijk minder, zegt de medewerker die enkel anoniem zijn verhaal wil doen – het onderwerp ligt gevoelig op de werkvloer. Van collega’s hoort hij dat ook USG een paar honderd euro onder de norm betaalt.

De immigratiedienst laat in een reactie weten ‘geen invloed’ te hebben op het salaris van de tijdelijke hoor- en beslismedewerkers. De IND maakt onderscheid tussen enerzijds ‘uitzendkrachten’ die lager geschoold werk doen (‘verwerken en behandelen’) en als uitzendkracht ‘recht hebben op hetzelfde salaris als medewerkers in vaste dienst’ en anderzijds ‘specialistische inhuur op minimaal hbo-niveau’ via de detacheringsbureaus.

Uurtarief

De IND betaalt aan Yacht, USG en DPA een uurtarief ‘dat is vastgesteld in de aanbestedingsprocedure’. De detacheerders gaan zelf over het salaris van hun mensen, stelt de Rijksdienst. DPA wilde niet reageren op vragen van de Volkskrant over de hoogte van de beloning.

Detacheringsbureau DPA ligt al twee jaar in de clinch met het ministerie van Sociale Zaken over de vraag welke cao het bedrijf moet volgen. In 2016 oordeelde toenmalig minister Lodewijk Asscher (PvdA) dat DPA zich moet houden aan de uitzend-cao. DPA vocht dit oordeel aan bij de rechter. Detacheren (voor langere tijd verhuren van doorgaans hoger opgeleid personeel) zou wezenlijk anders zijn dan uitzenden, zo luidde het verweer.

In april van dit jaar stelde de Amsterdamse rechtbank de minister in het gelijk. DPA ging in hoger beroep, komend voorjaar staat de detacheerder voor de Raad van State tegenover Wouter Koolmees (D66), de huidige minister. Volgens Sociale Zaken heeft DPA een voorlopige voorziening aangevraagd waarmee het tot aan de uitspraak kan doorgaan op dezelfde voet.