Doniesienia na temat ukrytego głęboko pod ziemią królestwa chińskich Sił Rakietowych (odpowiadają za rakiety balistyczne i arsenał broni masowego rażenia), przedostają się do świata zewnętrznego już od wielu lat. Często brzmiały jednak jak fantazje rodem z powieści sensacyjnych, a ze względu na wojskową tajemnicę, nie ma na ich temat wielu oficjalnych informacji.

REKLAMA

Teraz Pentagon stwierdza, że na przestrzeni "ostatniej dekady" ów "Podziemny Wielki Mur Chiński" ma być intensywnie modernizowany i rozbudowywany.

Rakiety międzykontynentalne bez głowic w podziemnym magazynie Fot. chinamil.com.cn

Impuls do rozwoju w latach 90.

W pierwszym publicznym raporcie Defense Intelligence Agency (DIA – Agencja Wywiadu Departamentu Obrony) na temat sił zbrojnych Chin, kwestii "Podziemnego Wielkiego Muru Chińskiego" poświęcono tylko kilka zdań. Tak jak cały raport, są one bardzo ogólne. To jednak jeden z bardzo rzadkich oficjalnych komentarzy na ten temat i informacja, że Chińczycy rozbudowują oraz ulepszają swoje podziemne bazy.

- Chińskie siły zbrojne utrzymują rozległy i zaawansowany technologicznie program podziemnych budowli - piszą analitycy DIA. Głównym ich przeznaczeniem ma być ochrona systemu dowodzenia i łączności oraz sił rakietowych. Pierwsze miały powstać jeszcze za czasów rządów Mao Zedonga w latach 60. i 70. Jednak w późnych latach 80., a zwłaszcza po tym, co zachodnie bomby lotnicze zrobiły z irackimi bunkrami (skutecznie zniszczyły wiele z nich) podczas operacji Pustynna Burza w 1991 roku, Chińczycy mieli podjąć decyzję o znacznym ulepszeniu swojego nowego Wielkiego Muru.

- Położono nacisk na "zwycięstwo w zaawansowanych technicznie bitwach", co oznaczało prace nad zaawansowanymi metodami tworzenia tuneli i podziemnych konstrukcji - stwierdzają analitycy Pentagonu. - Chińskie władze uznały, że muszą stworzyć znacznie odporniejsze i położone na większych głębokościach obiekty, co zaowocowało szeroko zakrojonym wysiłkiem na rzecz budowy podziemnych kompleksów w całych Chinach, który obserwujemy od dekady - napisano.

Rakieta w hali serwisowej Fot. CCTV

Kontrowersyjny raport

W raporcie nie ma żadnych szczegółów na temat "Podziemnego Wielkiego Muru Chińskiego". Nie jest nawet używana ta nazwa. Stosują ją sami Chińczycy, kiedy wspominają o skrytych za zasłoną tajemnicy podziemnych bazach. Informacje na ich temat są przekazywane przez państwowe media rzadko i zawsze bez szczegółów. Jedyne zdjęcia podziemnych baz to ujęcia z krótkich reportaży telewizyjnych i filmów propagandowych pokazujących fragmenty tuneli.

Na Zachodzie określenie "Podziemny Wielki Mur Chiński" zrobiło karierę w 2011 roku za sprawą rozpropagowanego przez dziennik "Washington Post" raportu przygotowanego przez dr Phillipa Karbera i grupę jego studentów z uniwersytetu Georgetown. Pod wodzą tego byłego żołnierza marines, a potem analityka Pentagonu, przeanalizowali oni różne dostępne w sieci materiały oraz zdjęcia satelitarne.

Podziemna hala do składowania rakiet Fot. CCTV

Raport wywołał jednak dużo kontrowersji i został przyjęty sceptycznie, ponieważ Karber zawarł w nim swoją teorię, iż Chińczycy mają znacznie większy arsenał jądrowy niż deklarują. Nie powszechnie przyjęte 200-400 głowic, ale około trzech tysięcy. Eksperci do spraw broni jądrowej określają to jako kłamstwo z korzeniami sięgającymi wpisów na forum dyskusyjnym w połowie lat 90., opartych o rzekomy tajny dokument chińskiego wojska.

Ogólnie przyjęte szacunki są oparte o analizę możliwości produkcji plutonu (niezbędnego do budowy broni termojądrowej) w specjalnych reaktorach, które od lat nie są już tajne i były od powstania w latach 60. i 70. pilnie obserwowane przez zachodnie satelity. Trzy tysiące głowic wymagałoby znacznie więcej tego cennego pierwiastka niż Chiny były w stanie wyprodukować.

Niezależnie od kontrowersyjnego wątku na temat rozmiarów chińskiego arsenału jądrowego, raport Karbera i jego zespołu bezsprzecznie nagłośnił poza granicami Chin fakt istnienia "nowego Wielkiego Muru".



Film towarzyszący raportowi Karbera i jego studentów, zmontowany z publicznie dostępnych materiałów propagandowych. Pokazuje ujęcia podziemnych kompleksów





Wszystko dla odwetu

W samych Chinach fakt jego istnienia jest publicznie znany, choć wojsko i władze trzymają szczegóły w tajemnicy. Jedyny publicznie podany konkret mówi o tym, że podziemne tunele mają mieć łącznie około trzech tysięcy kilometrów i są rzekomo odporne na trafienia głowic termojądrowych.

Publicznie dostępne zdjęcia pokazują między innymi wielkie hale zdolne pomieścić największe mobilne wyrzutnie rakietowe, podziemne bocznice kolejowe, duże centra dowodzenia i punkty serwisowania rakiet. Długie tunele mają łączyć wykute w skałach silosy do odpalania pocisków, oraz przygotowane na zewnątrz odkryte stanowiska startowe.

Tunele mają być tak długie, tak głęboko wykute i mieć tyle zamaskowanych silosów oraz punktów startowych, że potencjalny napastnik ma nie być w stanie ich wszystkich zniszczyć. Chińska doktryna oficjalnie zakłada, że Chiny nigdy nie użyją broni masowego rażenia jako pierwsze. Zawsze ma to być odwet. Wobec tego arsenał broni jądrowej musi być w stanie przetrwać zaskakujące uderzenie wroga, aby zadać mu dotkliwy cios w odpowiedzi.

Rakieta międzykontynentalna w silosie połączonym z siecią tuneli Fot. CCTV

Tradycja kopania w ziemi

Sieć tuneli i bunkrów jest więc jednym z kluczowych elementów chińskiego potencjału militarnego. Biorąc pod uwagę znaczne nakłady chińskiego państwa na obronność (obecnie około 200 miliardów dolarów rocznie), jest więc jak najbardziej możliwe, iż ów "podziemny mur" jest rzeczywiście "wielki".

Co więcej, w komunistycznych Chinach jest tradycja budowy gigantycznych podziemnych konstrukcji. Upodobał je sobie Mao Zedong, który w czasach wojny z Japonią w latach 30. i 40. wiele lat ukrywał się w górskich jaskiniach. Później do budowania różnych podziemnych kompleksów, zwłaszcza po zaognieniu relacji z ZSRR w latach 60., kierowano masowo żołnierzy i cywili. Często nie szanując ich zdrowia i życia. Choć Mao już dawno nie żyje, przywiązanie do podziemnych kompleksów pozostało.

Hala ukrytego pod ziemią reaktora do produkcji plutonu na potrzeby broni jądrowej Fot. Georgetown Univeristy

Kilka z nich zostało nawet udostępnionych turystom po zakończeniu zimnej wojny. Najsłynniejsze to "Projekt 131", czyli ukryty pod ziemią kompleks bunkrów przeznaczonych dla dowództwa chińskiego wojska i "Wojskowa Fabryka Jądrowa 816", czyli zakład produkcji broni jądrowej z reaktorami (Chińczycy twierdzą, że ich hala to największa sztucznie stworzona przestrzeń pod ziemią). Oba obiekty nie zostały nigdy w pełni ukończone i użyte zgodnie z przeznaczeniem. Dodatkowo pod Pekinem zbudowano całe podziemne miasto złożone z bunkrów i tuneli, które są obecnie w znacznej mierze wykorzystywane przez cywilne firmy jako magazyny, bary czy hotele.

"Podziemny Wielki Mur Chiński" ma być jednak jak najbardziej wykorzystywany zgodnie z przeznaczeniem. Ma zapewnić przetrwanie chińskiemu dowództwu oraz arsenałowi jądrowemu i rakietowemu. Tak, aby móc zadać dotkliwy cios w odwecie na zaatakowanie Chin.