Nergens anders in Europa haalde de partij van president Erdogan zo’n hoge score bij de jongste Turkse verkiezingen als in Vlaanderen.

Miljoenen Turken wereldwijd spreken zich binnen minder dan een maand uit over de vraag of Turkije moet evolueren naar een presidentieel systeem, waarin Recep Tayyip Erdogan meer macht krijgt. Afgaande op de resultaten van de meest recente Turkse verkiezingen heeft de president in kiesdistrict Vlaanderen niet veel te vrezen. Net geen 68 procent van de Vlaamse Turken stemde in november 2015 voor zijn Partij voor Rechtvaardigheid en Ontwikkeling (AKP).



Alleen in Libanon lag het percentage met 85 procent nog hoger. In Nederland ging het om 64 procent en in de algemene uitslag (Turkije + diaspora) behaalde de partij net niet de helft van de stemmen. In Turkije zelf schaarde slechts 40 procent van de kiezers zich achter de AKP. De opkomst was er met 86 procent wel vele malen groter dan in België, waar 35 procent van de stemgerechtigden naar de stembus trok –goed voor iets meer dan 46.000 kiezers.



De cijfers tonen aan waarom Erdogan zoveel belang hecht aan de kiesintenties binnen de diaspora, en waarom hij zijn getrouwen uitstuurt om ja-stemmen te ronselen. In Turkije voorspellen de peilingen voor het referendum een nek-aan-nekrace. ‘Alle kleine beetjes zijn dan ook belangrijk voor Erdogan om voldoende ja-stemmen te bemachtigen’, zegt professor en Turkije-kenner Dries Le­sage (UGent).



Verklaringen voor het kiesgedrag van Vlaamse Turken liggen niet voor de hand, maar Lesage wijst op de herkomst van de Turkse diaspora in Vlaanderen als belangrijkste element. ‘Die stamt in grote mate uit centraal-Anatolië, een enorm gebied in het Turkse binnenland en het hartland van de AKP. Het is een arme en sterk religieuze regio waaruit heel wat Turkse gastarbeiders in ons land afkomstig zijn.’



Ook Dirk Rochtus, docent Internationale Politiek aan de KU Leuven, wijst op de grote concentratie van etnische Turken in Vlaanderen. ‘In Duitsland bijvoorbeeld wonen beduidend meer Koerden, die Erdogan niet goed gezind zijn. Dat geldt ook voor Brussel en Wallonië (waar in 2015 ‘slechts’ 58 procent voor de AKP stemde, red.).’

De mislukte staatsgreep van ­afgelopen zomer zou Erdogan nog meer wind in de zeilen hebben gegeven. ‘De couppoging heeft de president geholpen om zijn macht te legitimeren’, zegt Aygun Serpil, de hoofdredacteur van het onafhankelijke Turks-Belgische blad Binfikir. ‘Ze heeft hem extra munitie gegeven om te zeggen dat de Turkse staat kwetsbaar is voor bedreigingen, ook van binnenuit, en nood heeft aan sterk leiderschap.’



Bijeenkomst afgelast

Lokale besturen in Vlaanderen blijven intussen worstelen met de vraag hoe ze moeten omgaan met Turkse politici die hier stemmen komen ronselen. Burgemeester van Antwerpen Bart De Wever (N-VA) verbood gisteren een bijeenkomst in Berchem waar Ali Güler, topman van de Turkse ­extreemrechtse partij MHP, zou komen spreken. ‘De politie heeft een veiligheidsanalyse uitgevoerd en daaruit is gebleken dat de openbare orde mogelijk verstoord wordt’, aldus de burgemeester. In Genk gaat een bijeenkomst met diezelfde Güler nu zondag voorlopig wel nog door.