Een nieuw lek van geheime belastingdeals, die Luxemburg sloot met topbedrijven zoals Walt Disney, Bombardier en Skype, onthult dat de belastingontwijking in Luxemburg gebeurt op een wereldwijd ongeziene schaal.

Luxemburg blijkt al meer dan tien jaar lang belastingcadeaus uit te delen aan de klanten van alle grote én kleine advies- en advocatenkantoren. Aan iedereen dus. En zonder schroom, zelfs met misbruik van België. Dat blijkt uit een nieuw lek van Luxemburgse belastingdeals, die De Tijd en de andere media in de wereld die meewerken aan Luxembourg Leaks, hebben bemachtigd. Zo bereikt het LuxLeaks-schandaal een nieuw hoogtepunt.

Het nieuwe lek bewijst dat het advieskantoor PricewaterhouseCoopers, waar de eerste belastingdeals begin vorige maand waren gelekt, lang niet de enige is die de controversiële belastingdeals mocht sluiten met de Luxemburgse fiscus. Ook de drie andere grote advieskantoren in de wereld, EY (het vroegere Ernst & Young), Deloitte en KMPG, mochten zulke deals sluiten waardoor grote bedrijven en rijke families massaal belastingen kunnen ontwijken. Ook de grootste advocatenkantoren in de wereld en kleinere advieskantoren in Luxemburg kregen in het Groothertogdom groen licht voor verregaande belastingconstructies waardoor hun klanten nog amper belastingen moesten betalen.

35 topbedrijven

Schermvullende weergave Huidig voorzitter van de Europese Commissie Jean-Claude Juncker was premier van Luxemburg toen deze rulings werden opgemaakt. ©EPA

De nieuwe gelekte belastingdeals gaan over 35 topbedrijven, zoals de Walt Disney-groep (een van de grootste mediaconglomeraten ter wereld), de internetgiganten eBay en Skype, de Canadese trein- en vliegtuigbouwer Bombardier (die ook in Brugge een vestiging heeft), Hutchison Whampoa (de miljardengroep die bekende winkelketens bezit zoals ICI Paris XL en Kruidvat), de Telecom Italia Group, Koch Industries (een van de grootste privébedrijven in de Verenigde Staten en een van de belangrijkste geldschieters van de Republikeinse partij in de VS), de Amerikaanse investeringsgroep Colony Capital (de belangrijkste aandeelhouder van de supermarktketen Carrefour), Black & Decker en Reckitt Benckiser (met bekende merken zoals Durex, Vanish, Calgon, Dettol, Clearasil en Airwick).

Onder de koepel van het internationale consortium van onderzoeksjournalisten (ICIJ) hebben de voorbije weken opnieuw zo’n 80 journalisten in 26 landen een selectie van 54 nieuwe, gelekte belastingdeals onderzocht. Terwijl de eerste LuxLeaks vooral belastingdeals uit 2008-2011 bevatten, blijkt uit de nieuwe lek dat de praktijken in het Groothertogdom al veel langer plaatsvinden, met nieuw gelekte belastingakkoorden die teruggaan tot 2003.

En de gelekte belastingdeals onthullen niet alleen nieuwe grootschalige belastingconstructies die internationale bedrijven gebruiken om miljarden euro’s aan belastingen te ontwijken. Er is onder andere ook sprake van illegale partijfinanciering in de Verenigde Staten via Luxemburgse bedrijven.

0,0156 procent belastingen

Luxemburg deinst er evenmin voor terug om gunstige belastingdeals te sluiten met bedrijven die ook een bijkantoor hebben in ons land. Zo gaat een van de gelekte belastingdeals over een Brussels-Luxemburgs kantoortje van Hutchison Whampoa, de Hongkongse groep die bij ons bekend is van de winkelketens ICI Paris XL en Kruidvat. Het kantoortje met vier werknemers beheert maar liefst 26,3 miljard euro aan leningen. Vorig jaar maakte het kantoortje 429 miljoen euro winst, maar betaalde het in Luxemburg slechts 65.162 euro belasting. Dat is dus nog geen procent belasting. De gelekte belastingdeal onthult hoe het bedrijf, dat dus ook in Brussel werkt, in Luxemburg maar een fractie (0,0156 procent!) van zijn miljarden moet opgeven als belastbare winst.

De nieuw gelekte belastingdeals onthullen nog een andere belastingroute die leidt van Luxemburg naar België. Zo geeft de Luxemburgse fiscus aan topbedrijven uit de hele wereld toestemming om belastingvrij inkomsten op te halen uit Belgische beleggingsfondsen. Onder andere de telecomgroep Telecom Italia blijkt al meer dan een half miljard euro op die manier te hebben geïnvesteerd in een Belgisch beleggingsfonds. Zo organiseert Luxemburg dus een miljardenbelastingroute via België.

Maar het nieuwe lek legt ook belastingconstructies bloot van zeer bekende bedrijven. Zo mocht Skype verschillende lucratieve belastingdeals sluiten in het Groothertogdom. Het bekende internetbedrijf, dat miljarden euro’s waard is, heeft zijn officiële hoofdkantoor in Luxemburg, maar in werkelijkheid zit daar alleen de financiële en fiscale afdeling. En dat rendeert. Want Skype kreeg van de Luxemburgse fiscus een belastingvrijstelling van 95 procent op de miljoenen euro’s die het elk jaar verdient aan zijn licenties.

Entertainmentgigant Walt Disney herbergt in Luxemburg verschillende miljardenbedrijven in een gebouw dat meer op een huis lijkt dan op een kantoor. Op een vuile witte postbus is naast het naambordje zelfs de naam van een nieuw Luxemburgs bedrijfje onhandig toegevoegd met een handgeschreven plakpapiertje. Eén van de Luxemburgse bedrijven van Disney heeft de voorbije vijf jaar meer dan 1 miljard euro winst gemaakt, maar slechts 2,8 miljoen euro belasting betaald. Dat is met andere woorden een belastingpercentage van nog geen procent. De drie bedrijven van Disney in Luxemburg brachten samen 2,8 miljard euro op tussen 2009 en 2011, maar ze hadden samen maar één werknemer in loondienst, staat te lezen in de gelekte belastingdeals. De Luxemburgse Disney-bedrijven werken ook samen met een postbusbedrijf op de Kaaimaneilanden, dat hen honderden miljoenen euro’s aan dividenden toestopt.

Politieke gevolgen

Schermvullende weergave Charles (l.) en David Koch (r.). ©RV DOC

LuxLeaks 2 zal in het Witte Huis niet ongemerkt voorbij gaan. Want er zijn documenten gelekt van de Amerikaanse chemie- en energiemastodont Koch Industries, die ook verschillende bedrijven heeft in ons land en goed is voor een omzet van 115 miljard dollar. Wereldwijd stelt Koch 100.000 mensen tewerk, ook in België. Maar de broers David en Charles Koch zijn vooral bekend om hun rijkelijke steun aan de Republikeinse partij in de Verenigde Staten. Ze hebben zelfs meer dan 400 miljoen dollar helpen verzamelen om tevergeefs te verhinderen dat Barack Obama opnieuw verkozen zou raken als president. Via hun Luxemburgse bedrijfjes zouden ze al illegaal geld geschonken hebben aan republikeinse verkiezingscampagnes in de VS. Een van hun Luxemburgse bedrijven maakte de voorbije vier jaar 269 miljoen euro winst, maar betaalde slechts 6,4 miljoen euro belasting. Het belastingpercentage bleef al die jaren onder 4,15 procent.

Schermvullende weergave Bombardier-CEO Pierre Beaudoin met toenmalig Vlaams minister-president Kris Peeters (CD&V) tijdens een economische missie in Canada in 2013. ©BELGA

En LuxLeaks 2 zal ook de Wetstraat een wrang gevoel geven. Want ook de Canadese treinbouwer Bombardier, die al meermaals op gunstmaatregelen kon rekenen van opeenvolgende Belgische en Vlaamse regering om de vestiging in Brugge open te houden, blijkt een hele reeks postbusbedrijven te hebben in ons buurland. In Luxemburg vonden we op het adres van Bombardier weinig meer dan een gammele postbus met nog 87 andere Luxemburgse bedrijfjes van andere groepen. Bombardier mocht van Luxemburg in 24 stappen een reis rond de wereld maken met 783 miljoen euro. Dat gebeurde met zogenaamde ‘hybride leningen’, die internationale groepen zoals Bombardier toelaten om de belastingwetten van verschillende landen tegen elkaar uit te spelen en bij elke tussenstop in een land belastingen te ontwijken.

De belastingconstructies die Luxemburg toelaat individuele, vertrouwelijke belastingakkoorden of ‘rulings’ met de betrokken topbedrijven te sluiten, zijn al langer een doorn in het oog van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO). Die heeft een actieplan opgesteld om die constructies tegen te gaan. Want ze geven internationale bedrijven de mogelijkheid om belastingwetten van verschillende landen tegen elkaar uit te spelen en winsten te versluizen naar fiscale paradijzen, om finaal miljarden euro’s aan belastingen te ontwijken over de hele wereld. Alle maatregelen waar de OESO op aanstuurt, moeten meer transparantie brengen in de belastingcadeaus die de internationale bedrijven krijgen. De OESO wil ook komaf maken met postbusbedrijven en schijnconstructies die geen ‘substantie’ hebben en niet om economische, maar fiscale redenen zijn opgezet.

Europa

Ook de Europese Commissie en het Europees Parlement viseren de geheime belastingdeals die Luxemburg en andere Europese landen, onder wie België, sluiten met grote bedrijven. Het Europese verzet tegen zulke belastingdeals of ‘rulings’ staat bovenaan op de agenda sinds het consortium van onderzoeksjournalisten ICIJ begin vorige maand uitpakte met Luxembourg Leaks. Toen lekten 548 vertrouwelijke belastingakkoorden die Luxemburg de voorbije jaren had gesloten met 343 bedrijven over de hele wereld.

LuxLeaks bracht Jean-Claude Juncker als nieuwe voorzitter van de Europese Commissie al in nauwe schoentjes. In zijn eerste weken in functie moest hij door LuxLeaks al een vertrouwensstemming in het Europees Parlement overleven. Juncker was zelf premier van Luxemburg van 1995 tot vorig jaar. Onder zijn bewind heeft de Luxemburgse fiscus de controversiële belastingdeals met bedrijven en rijke families mogen sluiten. Juncker heeft altijd volgehouden dat er niets illegaals is aan de belastingdeals, maar dat ze niet altijd ethisch waren en niet altijd strookten met de fiscale rechtvaardigheid.

Reactie Big Four