De Blauwe Moskee in Nieuw-West wil als eerste islamitisch gebedshuis in Amsterdam gelovigen via een geluidsinstallatie oproepen tot gebed. De stad moet maar wennen aan de islam, zegt de imam.

De Blauwe Moskee wil met luidsprekers de oproep tot gebed - de azan - versterkt laten horen in de buurt van het godshuis in Slotervaart. Enkele tientallen moskeeën in Nederland doen dat al, maar voor Amsterdam is het een primeur.

Volgens hoofdimam Yassin Elforkani, verbonden aan de Blauwe Moskee, is het de bedoeling dat de oproep tot gebed gaat klinken op vrijdagmiddagen. Het moskee­bestuur organiseert zondagmiddag 20 oktober een buurtbijeenkomst om omwonenden over het voornemen te informeren, meldt de Facebookpagina van de Blauwe Moskee. “We gaan eerst het gesprek aan, maar willen daarna snel beginnen.”

Meditatief

Aanleiding is volgens Elforkani de maatschappelijke discussie over de zichtbaarheid van de islam in het straatbeeld. Deze zomer bijvoorbeeld laaide die weer op na de invoering van het boerkaverbod. Door de islam meer te laten opvallen in de publieke ruimte wennen andersdenkenden eraan en neemt de onrust af, denkt hij. “Wij willen hiermee niet provoceren, maar proberen de islamitische tradities juist te normaliseren.”

Elforkani wil Amsterdammers met de versterkte oproep tot gebed eraan laten wennen dat de islam iets heel normaals is. “Door het internationale terrorisme associëren mensen ‘Allahoe akbar’ toch met geweld of ellende, terwijl veel bezoekers van onze moskee het juist als iets meditatiefs ervaren. De azan kan eraan bijdragen dat de islam eindelijk als iets normaals wordt gezien in Nederland.”

Minaret

Net als kerken hun klokken mogen luiden, is het moskeeën toegestaan op bepaalde momenten een versterkte oproep tot gebed te laten klinken. Vroeger riep de imam de gelovigen op vanaf de minaret, tegenwoordig gebeurt dit bijna altijd via luidsprekers die aan de moskee hangen. Gemeenten kunnen regels stellen aan duur en volu­me, maar kunnen het fenomeen bij bestaan­de moskeeën niet verbieden.

Amsterdam telt ongeveer 42 moskeeën; geen daarvan laat de azan versterkt horen. De gemeente probeert verspreiding van het fenomeen wel tegen te houden. Bij de Westermoskee in De Baarsjes door te bemiddelen tussen buurtbewoners die er niet op zitten te wachten en het moskeebestuur dat niet uitsluit ooit gebruik te zullen maken van de mogelijkheid. In Noord, waar met de Boven IJ-moskee het grootste islamitische gebedshuis van de stad zal verrijzen, bevat de erfpachtregeling een verbod op een versterkte openbare gebeds­oproep.

Voor antropoloog Martijn de Koning is het een bevestiging dat grondrechten van moslims onder druk staan, zo schrijft hij in de onlangs verschenen wetenschappelijke bundel Mikpunt Moskee.

Imam Elforkani van de Blauwe Moskee in de Henri Dunantstraat verwacht wel discussie, maar geen belemmeringen bij het voornemen van zijn moskee. “Amsterdam is een tolerante stad, toch?”

Versterkte gebedsoproep Naar schatting 7 à 8 procent van de circa 475 moskeeën (33 tot 38) in Nederland doet een versterkte gebedsoproep. Dat is de uitkomst van onderzoek van politicoloog Roemer van Oordt uit 2016. In de meeste gevallen klinkt de oproep alleen vrijdagmiddag. Bij nieuwe moskeeën proberen gemeenten vaak afspraken te maken om versterkte gebedsoproepen te beperken. Zo werd in Leerdam bepaald dat het alleen op vrijdagmiddag mag gedurende vier minuten. Ook zijn er vaak afspraken over het volume of beloven moskeebesturen af te zien van de openbare gebedsoproep, in reactie op verzet van buurtbewoners en de lokale politiek.

De moskeeën in Amsterdam: