De belangengroep 'PO in Actie', die zegt te spreken namens 40.000 van de 120.000 leraren in het basisonderwijs, zegt in een open brief het vertrouwen op in demissionair staatssecretaris Dekker. De onderwijzers vinden dat hij geen oplossingen heeft voor de grote problemen op de scholen. "Wij trekken aan de noodrem", schrijven ze (.pdf).

Volgens PO in Actie dreigt er een onderwijsramp. Het al bestaande personeelstekort groeit binnen acht jaar naar 10.000 arbeidsplaatsen, erkent ook Dekker. De actievoerders en onderwijskoepel PO Raad waarschuwen dat er steeds meer klassen naar huis worden gestuurd, omdat er geen juf of meester meer is. In Nijmegen riep een school onlangs ouders met een onderwijsbevoegdheid op voor de klas te gaan staan.

Schokkend en weerbarstig

De groep vindt dat Dekker de problemen niet serieus neemt. Opmerkingen over het vak in een recent Kamerdebat zouden dat nog eens extra duidelijk hebben gemaakt. "Uw minachting en miskenning van het primair onderwijs zijn schokkend en weerbarstig", schrijven de leraren.

De boze onderwijzers vinden dat de staatssecretaris daarvoor zijn excuses moet aanbieden en niet op de uitkomst van de kabinetsformatie moet wachten bij het aanpakken van de problemen.

Inktzwarte beeld

Staatssecretaris Dekker laat in een reactie weten dat hij ook ziet dat de leraren kampen met werkdruk, het lerarentekort en ongelijke kansen. "Ik begrijp heel goed dat vakbonden en actiegroepen in deze periode strijden voor meer salaris."

Vanwege de formatie is het nu niet mogelijk om extra geld te beloven aan de leraren, benadrukt Dekker. Hij zegt wel dat hij zich niet herkent in het inktzwarte beeld dat PO in Actie schetst van het onderwijs.

'Struisvogeltactiek'

VVD'er Dekker heeft samen met PvdA-minister Bussemaker een plan van aanpak opgesteld voor het lerarentekort. Daarin zet hij onder meer in op het mobiliseren van "stille reserves": mensen die wel een lesbevoegdheid hebben, maar die niet voor de klas staan. Ook wil hij de instroom via de opleidingen bevorderen en de uitstroom uit het vak verminderen.

PO in Actie noemt dat een struisvogeltactiek die geen wezenlijke oplossingen biedt. Volgens de actiegroep moet het vak in de eerste plaats aantrekkelijker worden gemaakt door de werkdruk te verlagen en te zorgen dat de beloning wordt gelijkgetrokken met die van collega's op middelbare scholen.

Burn-out

Het groeiende lerarentekort heeft verschillende oorzaken. Door de vergrijzing stoppen veel juffen en meesters. De belangstelling voor de lerarenopleiding daalt juist, mede vanwege de extra eisen die daar worden gesteld.

Verder kiezen leerkrachten er soms bewust voor het onderwijs te verlaten, omdat ze het vak te zwaar vinden. Zij ervaren een hoge werkdruk; ze hebben veel administratieve taken en steeds grotere klassen, met meer zorgleerlingen. Het salaris is relatief laag. Ongeveer een op de vijf leraren krijgt een burn-out.

Daar komt bij dat het voor scholen door de Wet werk en zekerheid moeilijker is invalkrachten te vinden. Geld dat de afgelopen jaren bedoeld was voor meer leraren en kleinere klassen, is niet aan dat doel besteed. Scholen hebben het gebruikt om gaten in hun begroting te dichten. Het is volgens de Rekenkamer onduidelijk waar het geld voor ondersteuning van zorgleerlingen aan is uitgegeven.