Det konkluderer eit regjeringsoppnemnd utval.

Staten brukar i år 11 milliardar kroner på næringsretta tiltak over heile landet. Det viser ei oppteljing NRK har gjort.

Ein av gründerane bak suksessverksemda Yast i Sogndal, Halvor Gregusson, valde å setje opp eit skjematisk kart over alle ordningane for nyetablerarar.

Foto: Noralv Pedersen / NRK

Han klikkar seg fram til eit kart tettpakka av farga boksar. Kvar boks er ein offentleg aktør eller støtteordning som skal hjelpa næringsdrivande.

Berre i vesle Sogn og Fjordane er det over 70 slike aktørar og ordningar som gir tilskot, lån, garantiar, kontorplass eller råd. Dei som fekk sjå oversiktskartet til Gregusson, blei svært overraska.

– Det vart oppfatta som at det var kaos, seier Gregusson til NRK.

(Artikkelen held fram under biletet)

KAOSKARTET: Det er nærast umogleg for etablerarar å finne fram i virrvarret av støtteordningar. Foto: Kunnskapsparken

Skapar forvirring

Mylderet av ordningar skapar forvirring, og ingen veit om milliardane faktisk gir gode resultat. Det konkluderer det såkalla kompetansearbeidsplassutvalet som professor Karen Helene Ulltveit-Moe har leia.

SER PÅ SAKA: Professor Karen Helene Ulltveit-Moe meiner at mylderet av støtteordningar skapar forvirring. Foto: Solum, Stian Lysberg / SCANPIX

– Det har blitt gjennomført ei rekkje evalueringar av enkelte tiltak og av enkelte institusjonar. Det vi har peika på er at ein del av desse evalueringane seier alt og ingenting, seier Ulltveit-Moe.

– Men kva synes du om at staten brukar 11 milliardar kroner på næringstiltak, som ein ikkje veit gir effekt?

– Det gir seg nærast sjølv at det hadde vore ønskeleg å visst nok omeir om effekten når ein først brukar så mange pengar.

Ap ikkje nøgd

Utvalet ber regjeringa rydda opp og tilrår færre og sterkare ordningar. Kommunal- og regionaldepartementet opplyser at regjeringa no skal gå gjennom tiltaksappratet og ikkje vil konkludera i saka før denne er ferdig.

VIL EVALUERA: Terje Aasland (Ap). Foto: Stortinget

Leiar i næringskomiteen på Stortinget, Terje Aasland frå Arbeidarpartiet, er ikkje nøgd.

– Det er difor vi har sett i gang det arbeidet vi har gjort, både når det gjeld evaluering av Innovasjon Norge og SIVA. Når vi no evaluerer forskningsrådet, så er det fordi at vi ønskjer å bli enda betre.

(Artikkelen held fram under biletet)

VIL HA DET ENKLARE: Næringsdirektør i Sogn og Fjordane, Jan Heggheim, ønskjer å få til ei forenkling av støtteordningane. Foto: Birthe Johanne Finstad/Sogn og Fjordane fylkeskommune

Vil forenkla

Jan Heggheim er direktør for næring i Sogn og Fjordane fylkeskommune. Han er samd i kritikken og starta difor for eit år sidan eit arbeid for å forenkla. Resultata let venta på seg.

– Det er ikkje slik at vi kan sitje og bestemme at det og det skal takast vekk. Vi må halde oss til kva budsjett vi får frå nasjonalt nivå, og vi er nøydde til ha forståing for dette hos alle dei aktørane som er med, seier Heggheim og nemner Innovasjon Norge, SIVA og Fylkesmannen som døme.

– Eg har store voner om at vi skal få til ei forenkling av verkemiddelapparatet.

Først og fremst kommunen

Heggheim meiner dagens støtteordningar for næringslivet er uoversiktlege, men seier at bedriftene ikkje skal forholda seg til alle aktørane i tiltaksappratet.

– Det er jo først og fremst kommunen og Innovasjon Norge ei bedrift i dette landet skal venda seg til. Utfordringa vår blir å passe på at kommunen spesielt er så godt rusta med kunnskap at dei kan gje råd til den som har behov, meiner Heggheim.