Zeker twee op de vijf Nederlanders hebben slecht overzicht over hun financiën en hebben hun administratie slecht op orde. Volgens het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting (Nibud), dat maandag een nieuw rapport heeft gepubliceerd over de digitalisering van financiën, komt dat doordat de informatie deels online binnenkomt.

Het Nibud liet 1.156 mensen een vragenlijst invullen over hun eigen betalingsgedrag en deed ook navraag bij 243 vrijwilligers die mensen helpen met het regelen van hun administratie. Uit het onderzoek komt naar voren dat zo’n 40 procent van de respondenten slecht inzicht heeft in hun financiële situatie. Het instituut vermoedt dat in totaal meer dan vier op de tien Nederlanders met dit probleem te maken hebben omdat laaggeletterden, AOW-gerechtigden en statushouders niet hebben meegedaan aan het onderzoek.

We leren slecht van onze financiële fouten, stellen gedragseconoom Dan Ariely en comedian Jeff Kreisler. Of, beter gesteld: we zijn nauwelijks in staat om rationele beslissingen te nemen over onze uitgaven.

Geen orde in online rekeningen

Het Nibud concludeert dat er twee risicogroepen zijn. De eerste groep zijn de jong volwassen tot 35 jaar. Zij kunnen overweg met de digitale omgevingen waarin financiën zoals abonnementen en rekeningen worden verhandeld, maar administratieve vaardigheden missen. Daardoor hebben ze geen routine in het op tijd inloggen en afbetalen van de rekeningen. De tweede groep bestaat uit mensen die niet digitaal vaardig zijn.

Veel Nederlanders krijgen belangrijke rekeningen via hun e-mail binnen. Respondenten in de studie gaven aan dat zij die makkelijker over het hoofd zien dan papieren rekeningen, waardoor zij betaalachterstanden oplopen. Bovendien vergeet 44 procent dat lopende abonnementen via automatische incasso’s worden afgehandeld. Een deel van hun budget is dan al eerder uitgegeven dan ze realiseren. Dat leidt bij een op de drie Nederlanders tot betalingsproblemen.

Volgens het Nibud vraagt de digitalisering van de financiën meer van de burger. Het instituut raadt mensen aan meldingen via e-mail aan te zetten, zodat zij ook worden herinnerd aan belangrijke rekeningen en hun lopende abonnementen. Ook wil het centrum dat bedrijven de rekeningen kosteloos per post sturen.