عسل ماده ای است که زنبورها از شهدگیاهان میسازند. معمولا بصورت خام و یا شیرین کننده در غذاها مصرف میشود. گاهی هم ممکن است بعنوان دارو مصرف شود؛ اما همزمان مضراتی هم دارد. مطالب مختلفی در سرتاسر اینترنت می خوانید که عمدتا نظر شخصی نویسندگان هستند. ما در اینجا به نقل از یکی از معتبرترین مجلات پزشکی دنیا نتایج جدیدترین تحقیقات خواص و مضرات عسل را در اختیار شما قرار می دهیم.

کاربردهای جالب عسل

اطلاعات عمومی درباره عسل

عسل میتواند در طول تولید، جمع آوری و پردازش توسط میکروبهای گیاهان، زنبورها و گردوغبار آلوده شود. خوشبختانه عسل ویژگی هایی دارد که از زنده ماندن و تولید مجدد این میکروبها جلوگیری میکند. بااینحال برخی باکتری هایی که اسپور تولید میکنند مانند آنهایی که بوتولیسم تولید میکنند، میتوانند زنده بمانند. به همین دلیل است که گاهی اوقات در نوزادانی که به آنها عسل داده میشود، بوتولیسم دیده میشود. برخی کارشناسان همچنین توصیه میکنند از عسلهای آنتی باکتریال (برای مثال Medihoney) استفاده شود تا عاری از عوامل میکروبی باشد. برخی کارشناسان پیشنهاد میکنند که این نوع عسل باید از کندوهای عاری از میکروبها جمع آوری شوند که عاری از میکروبها هستند و بوسیله ی آنتی بیوتیکها درمان نشده باشند؛ از طرفی باید از شهدگیاهانی باشد که درمعرض آفت کشها قرار نگرفته اند.

عسل برای سرفه، دیابت، کلسترول بالا، آسم و تب یونجه استفاده میشود. این همچنین برای درمان اسهال، زخم های دهان ناشی از درمان سرطان و زخم معده ناشی از عفونت باکتری هلیکوباکترپیلوری استفاده میشود. عسل همچنین بعنوان منبعی از کربوهیدرات در طول ورزشهای طاقت فرسا در افرادیکه سوء تغذیه دارند استفاده میشود. عسل همچنین برای تسکین جراحات ناشی از برداشتن لوزه ها مورد استفاده قرار میگیرد.

برخی افراد عسل را برای درمان جراحات، سوختگی ها، زخم پای دیابتی، قانقاریا و درمان آب مروارید یا قرمزی قرنیه در افرادیکه با ویروس هرپس آلوده شده اند، مستقیما برروی پوست قرار میدهند. همچنین عسل را برای درمان آفتاب سوختگی، جلوگیری از عفونتها و جلوگیری از گسترش سلولهای سرطانی پس از برداشتن تومور، روی پوست قرار میدهند. عسل برای درمان زخم های دهانی که در طول درمان سرطان ایجاد میشود و جلوگیری از عفونتهای لثه در دهان میگذارند و سپس قورت میدهند. عسل برای کاهش خارش پوست، درمان ضایعات پوستی ایجاد شده توسط یک ارگانیسم بنام لیشمانیا، هموروئید و عفونتهای هرپس برروی پوست قرار میدهند.

حتما بخوانید: 6 تا از بدترین مضرات لیموترش طبق تحقیقات جدید انجام شده در دنیا

استفاده ی موضعی از عسل سابقه ی طولانی دارد. در حقیقت بعنوان یکی از قدیمی ترین مرهم های زخم شناخته میشود. عسل توسط پزشکان یونان باستان برای درمان آفتاب سوختگی و زخم های عفونی مورد استفاده قرار میگرفت. خواص شفادهنده ی عسل در کتابهای مقدس مانند تورات و قران نیز آمده است.

عسل بعنوان یک اسپری بینی درتب یونجه مورد استفاده قرار میگیرد. عسل در ناحیه ی واژن برای بهبود باروری استفاده میشود. در غذاها از عسل بعنوان شیرین کننده استفاده میشود. عسل بعنوان خوشبوکننده و مرطوب کننده در صابونها و لوازم آرایشی استفاده میشود.

نحوه عملکرد عسل چیست؟

برخی ترکیبات شیمیایی موجود در عسل ممکن است موجب کشته شدن نوع خاصی از باکتری ها و قارچها شوند. وقتی روی پوست قرار میگیرد میتواند بعنوان مانعی برای رسیدن رطوبت به پوست استفاده شود. همچنین ممکن است عسل حاوی مواد مغذی وترکیبات شیمیایی دیگری باشد که به بهبود زخم ها سرعت ببخشد.

استفاده و اثربخشی

سوختگی ها: قرار دادن عسل بصورت مستقیم روی پوست بنظر میرسد که موجب بهبودی شود. بهترین روش درمان جای سوختگی ها را از اینجا بخوانید!

سرفه: مصرف مقدار کمی عسل در موقع خواب بنظر میرسد که موجب کاهش تعداد سرفه ها در کودکان 2 ساله و بالاتر شود. برخی محققان فکر میکنند که مزه ی شیرین عسل موجب ترشح بزاق میشود؛ که این موجب مرطوب شدن راههای هوایی و آرام شدن سرفه میشود.

دیابت: برخی شواهد نشان میدهد که مصرف روزانه عسل میتواند موجب کاهش قندخون، سطح کلسترول و وزن در افراد دیابتی شود. اگر دیابت دارید این مطلب را بخوانید!

زخم های دهان ناشی از اشعه درمانی (موکوزیت دهانی): نتایج مطالعات بالینی حاکی از آن است که عسل ریسک توسعه ی زخم های دهانی ناشی از اشعه درمانی را کاهش میدهد. دیگر تحقیقات نشان میدهد که مصرف 20 میلی لیتر عسل یا استفاده از گازعسل میتواند موجب کاهش شدت زخم های دهان، درد در هنگام بلع و کاهش وزن ناشی از اشعه درمانی برای سرطان سر و گردن شود.

بهبود جراحات: بنظر میرسد قرار دادن عسل یا پانسمانهای عسل برروی زخم موجب التیام و بهبودی شود. چندین مطالعه ی کوچک بیان کردند که استفاده از عسل یا پانسمانهای حاوی عسل برای انواع مختلف زخم های بعد از عمل، زخم های مزمن پا، آبسه، سوختگی، بریدگی ها و قسمتهایی که پیوند زده میشود مفید است. بنظر میرسد که عسل موجب کاهش عفونت، درد و کاهش زمان رسیدن به بهبودی شود. سایر خواص و موارد استفاده از عسل را در ویدیوی زیر تماشا کنید:

درمورد اثربخشی عسل درموارد زیر اطلاعات نامحدودی وجود دارد:

تب یونجه: تحقیقات نشان میدهد که مصرف روزانه یک قاشق غذاخوری عسل، علاوه بر درمان استاندارد، علایم آلرژی را بهبود نمیبخشد.

عملکرد ورزشی: برخی شواهد اولیه حاکی از آن است که مصرف عسل به دنبال ورزش، ممکن است موجب رساندن قند خون به سطح نرمال و بهبود عملکرد درطول ورزش شود.

عفونت کاتتر ورید مرکزی در بیماران دیالیزی: تحقیقات اولیه نشان میدهد که استفاده از عسل مانوکا هفته ای 3 بار میتواند در کاهش عفونت مرتبط با کاتتر و عفونتهای خون موثر باشد.

زخم پای دیابتی: برخی گزارشات نشان میدهد که استفاده از عسل خام بصورت موضعی میتواند موجب بهبودی زخم پای افراد دیابتی شود. بنظر میرسد که این حتی برای مواقعی که زخم توسط استافیلوکوکوس اورئوس مقاوم به متی سیلین MRSA آنتروکوک مقاوم به وانکومایسین VRE یا عفونت پسودوموناس آلوده شده باشد هم صدق میکند.

عمل جراحی چشم: یک مطالعه ی کوچک نشان داد که تفاوتی بین قطره ی چشم پزشکی (Uniflox) و قطره چشم عسل وجود ندارد. زمانیکه 5 بار در روز برای 7 روز قبل و 5 روز بعد از جراحی چشم استفاده شود.

بیماری قانقاریای فورنیه: (این بیماری نوعی بیماری گوشتخوار است که معمولاً دستگاه تناسلی ویا لگن را درگیر می‌کند.) تحقیقات اولیه، نتایج مبهمی درمورد اثرات پانسمانهای عسل وقتی همراه با آنتی بیوتیک ها مصرف شود را برای درمان قانقاریای فورنیه نشان میدهد.

هموروئید: تحقیقات اولیه نشان میدهد که ترکیبی حاوی عسل، روغن زیتون و موم عسل موجب تسکین درد، خونریزی و خارش بواسیر میشود. بهترین روشهای درمان بواسیر در اینجا توضیح داده شده اند!

زخم سرد (تبخال): تحقیقات اولیه نشان میدهند که استفاده از پماد عسل بمدت 4 بار در روز میتواند علایم و زمان بهبودی تبخال را بهبود بخشد. (اما نه برای زخم های تناسلی) بهترین روشهای درمان تبخال در اینجا!

کسترول بالا: یک مطالعه نشان داد که مصرف روزانه 75 گرم عسل بمدت 14 روز موجب پایین آمدن سطح کلسترول بد در زنانی که کلسترول بالا دارند شود. یک مطالعه ی دیگر نشان داد که مصرف عسل و رژیم غذایی از پیش تعیین شده میتواند موجب کاهش کل کلسترول و کلسترول بد در افرادی با سطح غیرطبیعی کلسترول گردد. بااینحال در یک مطالعه ی دیگر، مصرف روزانه 70 گرم عسل بمدت 30 روز تاثیری بر سطح کلسترول نداشت.

اسهال: برخی تحقیقات نشان میدهند که اضافه کردن عسل به یک محلول میتواند به کاهش استفراغ و اسهال کمک کند و میتواند موجب بهبودی در کودکان مبتلا به اسهال شود. بااینجال مطالعه ی دیگری نشان داد که مصرف عسل در این مورد سودمند نبوده است.

ناباروری: تحقیقات اولیه نشان میدهد که قرار دادن ترکیب عسل و شاه انگبین (ژل رویال) در واژن موجب افزایش میزان باروری میشود.

تغذیه ی نامناسب: شواهد اولیه نشان میدهد که عسل موجب افزایش وزن و سایرعلایم در نوزادان و کودکانی که تغذیه ی مناسبی ندارند، میشود.

خارش: تحقیقات اولیه نشان میدهد که استفاده از کرم عسل بمدت 21 روز برروی پوست میتواند خارش پوست را بیشتر از پماد زینک اکسید در افرادی که سوزش پوست ناشی از خارش دارند را کاهش دهد.

آفتاب سوختگی

آسم

آلرژی

زخم های گوارشی

کاتاراکت (آب مروارید)

دیگر بیماری ها

درمورد میزان اثربخشی عسل برای این استفاده ها، شواهد بیشتری مورد نیاز است.

عوارض جانبی و ایمنی

مصرف عسل بصورت خوراکی و یا وقتی به درستی روی پوست اعمال شود، به احتمال زیاد برای بیشتر بزرگسالان و کودکان بالای 1 سال بیخطر است. عسل برای نوزادان و کودکان خیلی کم سن (زیر 1 سال)، احتمالا خطرناک است. بدلیل احتمال مسمومیت بوتولیسم، عسل خام نباید توسط نوزادان و کودکان زیر 12 ماه استفاده شود. مصرف آن توسط بچه ها ی بزرگتر یا بزرگسالان خطرناک نیست. اگر عسل از شهد گیاه خرزه هندی گرفته شده باشد و بصورت خوراکی مصرف شود، به احتمال زیاد خطرناک است و حاوی سمی ست که باعث مشکلات قلبی، کاهش فشارخون، درد قفسه ی سینه و دیگر مشکلات جدی قلبی میشود.

هشدارها و احتیاط های ویژه

بارداری و شیردهی: وقتی عسل به اندازه ی مناسب خورده شود، احتمالا بیخطر است. نگرانی درمورد خطر بوتولیسم در نوزادان و بچه های کوچک است نه در بزرگسالان یا زنان باردار. بااینحال درمورد ایمنی عسل جهت مقاصد درمانی در زنان باردار و شیرده مشخص نیست. پس در این موارد سعی کنید که در طرف امن بمانید و از مصارف دارویی و مصارف موضعی اجتناب کنید.

آلرژی به گرده گیاهان: اگر به گرده گیاهان آلرژی دارید، عسل نخورید. عسلی که از گرده ی گیاهان درست شده باشد، ممکن است موجب واکنشهای آلرژیک شود.

تداخلات دارویی: درحال حاضر اطلاعاتی درمورد تداخلات عسل با مواد دیگر وجود ندارد.

مقدار مصرف

مقادیر گفته شده در زیر در تحقیقات علمی مطالعه شده است:

بزرگسالان

بصورت خوراکی:

برای سرفه: 20 گرم عسل را در 2.9 گرم قهوه در 200 میلی لیتر آب حل کنید و هر 8 ساعت بنوشید.

قرار دادن برروی پوست:

برای درمان سوختگی ها و جراحات: عسل را مستقیم قرار دهید یا روی پانسمان یا گاز بگذارید. پانسمان معمولا باید هر 28-48 ساعت عوض شود. جراحات باید هر 2 روز یکبار بررسی شود. وقتی عسل را مستقیما روی پوست میگذارید، 15 میلی لیتر تا 30 میلی لیتر عسل را هر 12-48 ساعت روی محل قرار دهید و با گاز استریل شده یا پانسمان پلی اورتان بپوشانید.

برای زخم های دهان بعلت اشعه درمانی: 20 میلی لیتر عسل را قبل از پرتودرمانی بمدت 15 دقیقه در اطراف دهان قرار دهید و سپس 15 دقیقه و 6 ساعت (در وقت خواب) از اشعه درمانی بگذارید و پس از آن به آرامی قورت دهید یا به بیرون تف کنید. همچنین میتوان عسل را برروی گاز قرار داد و دهان گذاشت و روزانه آن را تعویض کرد.

کودکان

بصورت خوراکی:

برای سرفه: 2.5-10 میلی لیتر عسل (0.5-2 قاشق چایخوری) را قبل از خواب میل کنند.

برای درمان جراحات مربوط به برداشتن لوزه ها: 5 میلی لیتر عسل را هر ساعت در زمان بیداری بمدت 14 روز در ترکیب با آنتی بیوتیکها و استامینوفن میل کنید.

قرار دادن برروی پوست:

بعلت زخم های دهان ناشی از اشعه درمانی: 15 گرم عسل روزی 3 بار در دهان قرار داده میشود.

برای درمان زخم آبسه: گاز آغشته به عسل را روزی دو بار برروی زخم ها تا زمان بهبودی قرار دهید.