Die sogenaamde “gay-debat” by die NG-Kerk se sinode moedig mense aan om oor moraliteit en seksualiteit te dink, en dit het ook daardie effek op my. Tinus van Zyl skryf in die Kerkbode oor wat presies dit is wat ‘n daad sonde maak. Hy skryf dat seks binne die huwelik “sonde kan wees – as ‘n man sy vrou verkrag”.

Dié gedagte krap aan my. Watter van die gebooie verbreek die man dan? ‘n Vrou moet dan onderdanig wees. ‘n Vrou gaan dan van een meester na ‘n ander wanneer sy uit haar pa se huis na haar man sin toe trek. ‘n Vrou is tog skuldig aan haar eie verkragting as sy nie hard genoeg om hulp roep nie.

Dit is nie genoeg vir ‘n vrou om vir ‘n man “nee” te sê nie. Sy moet seker maak iemand ander hoor haar, anders is sy net so skuldig soos hy. En hy word slegs gestraf as sy reeds getroud is. ‘n Man wat ‘n ongetroude vrou verkrag moet met haar trou en kan nie van haar skei nie.

Ek kan reeds die sug hoor, die een wat sê “maar dis die Ou Testament!” So asof Jesus ooit iets oor die saak te sê gehad het. So asof ons almal weet die karakters was nie regte mense nie. Miskien was hulle nie, maar daar was regte mense, mense met presies dieselfde vermoëns en gevoelens as ons. Daar was generasies mense wat onder hierdie soort barbaarse wette geleef het. Nou vra ek jou, watter soort god skryf sulke reëls?

Ek weet watter soort mense sulke reëls maak: Primitiewe mense in die bronstydperk wat nog nie ‘n gesofistikeerde etiek het nie. Hoe het die Hebreërs dit reggekry om met goddelike inspirasie en al geen beter wette as die heidene rondom hulle skryf nie?

Nee, daar is nie ‘n gebod teen verkragting nie. Die Bybel noem nooit ‘n verkragting wat binne ‘n huwelik plaasvind nie, want die skrywers van die Bybel sou nie dink dit is enigiemand se besigheid nie. Ek is bly dat hierdie soort geweld deesdae onwettig is. Tog moet ons nie te gou vergeet nie: Suid-Afrika het verkragting binne die huwelik eers in 1993 ‘n misdaad gemaak. Na milennia van godsdiens was dit die 20ste eeuse sosiale ontwikkelings wat ons daarby kon bring. Kon God nie maar dit ook vir die mense gesê het toe hy nog met ons gepraat het nie?

Kon die godsdienstige filosowe nie daarby uitgekom het nie? Teen die derde eeu of so het hulle tog al die hele Skrif gehad om mee te werk. Al die woorde van God, in hulle stowwerige kloosters. Hoe het hulle nie daarby uitgekom dat mense regte het nie? Hoe het elke sinode van 1660 tot 1985 die Versamelde Werke van die Skepper van die Heelal gelees en tot die slotsom gekom dat rassisme goed en reg in die oë van die Here is?

Hoe? Miskien het hulle oor Dina gelees. Onthou jy vir Dina? Jakob se dogter, ontvoer en verkrag deur ‘n Kanaäniet wat so verlief is dat hy met haar wil trou. Sigem bied vir Jakob en sy seuns enige vergoeding wat hulle wil eis, en hulle stem in om vrede te maak mits die Kanaäniete besny word sodat hulle soos die Hebreërs kan word. Terwyl hulle nog seer is, val Jakob se seuns hulle aan, vermoor die mans en steel alles – insluitende die vrouens en kinders. So lees ons aan die einde van ‘n lys besittings.

Wat leer dié verhaal vir ons? Ek het per ongeluk by die Jehova se Getuies se webblad geland, en hulle reken dit was alles Dina se skuld. Sy moes tog nooit by die Kanaäniete gaan kuier het nie. Hulle was duidelik nie God se kinders nie, en dit is waar dit alles skeefgeloop het.

Die meeste dominees sal seker nie maklik só ver gaan nie, maar wat ís dit dan? Is die punt dat Dina se verkragting verkeerd was? Dit is moeilik om só daaraan te dink as ‘n hele stad se vrouens later verslaaf word, en hulle kinders ook.

Miskien is die les iets oor heiligheid. Een van Dina se broers is Levi, die stamvader van die priesterklas, en hier gebruik hy Israel se heiligste tradisie, die besnydenis, om mense te uitoorlê. Sodat ‘n disproporsionele straf op ‘n hele stad uitgevoer kan raak. Sodat Jakob se seuns hulleself kan verryk. As daar hier ‘n les oor heiligheid is, sou ek nie vir jou kon sê wat dit is nie.

Tinus van Zyl skryf so mooi dat “wanneer seksuele gemeenskap plaasvind binne ‘n konteks van liefde en trou, en wanneer daardie twee persone hulle sekualiteit aanwend om mekaar op te bou, te geniet, te waardeer, te vertroetel, te troos en te koester, met wedersydse respek, sensitiwiteit en deernis, dan is dit nie sonde nie, maar wel Goddelike liefde.”

Waar kom hy aan al dié idees? Die Bybel het heeltemal niks te sê oor instemming tot seks nie. Ons vind nooit eens uit hoe Dina gevoel het nie. Ons weet nie wat sy te sê gehad het nie, want geen aksie word aan haar toegeskryf behalwe die besoek aan die Kanaäniete nie. Die Bybel leer ons dat die regte reaksie op verkragting is vir mans om oorlog te maak.

Daar is wel een voorbeeld van wat ‘n slagoffer se ervaring is. Dawid se seun Amnon gee voor dat hy siek is sodat hy daarop kan aandring dat sy suster, Tamar, na hom moet omsien. Hy is verlief op haar – sê die Bybel – en hy maak seker dat hulle alleen is voor hy haar gryp. Sy pleit by hom om haar nie te “onteer” nie, sy wil nie die “skande” daarvan dra nie.

Tamar sê Amnon moet die koning se toestemming vra dat hulle kan trou, sodat dit nie so skandelik moet wees nie.

Na die verkragting rou Tamar in die openbaar – sy skeur haar klere, sit stof op haar kop en skreeu. Al wat ons verder van haar weet is dat sy ‘n “wrak” is, en die storie gaan verder oor Dawid en Absalom.

Dít is wat die Bybel te sê het oor verkragting: dat ‘n vrou nie kan “ja” sê vir seks nie, want dit is haar pa wat haar vir haar man gee, en dat ‘n vrou nie kan “nee” sê vir seks nie, want sy is “onteer” selfs al het sy haar teëgesit.

Solank dit ‘n vereiste is dat ‘n vrou moet onderdanig wees teenoor haar man, is dit sonde vir haar om “nee” te sê. So, terwyl ek met Tinus van Zyl saamstem dat verkragting binne die huwelik verkeerd is, kan ek nie saamstem dat dit sonde is nie.

Die feit dat die onderskeiding tussen “sonde” en “nie sonde” nie op dieselfde plek sit as die onderskeiding tussen “moreel” en “immoreel” nie, is ook verder duidelik in Van Zyl se artikel. Op die ou end sê hy gay huwelike moet toegelaat word sodat gay lidmate nie in die versoeking moet kom om “losbandig” te wees nie. Die implikasie dat dit slegs moontlik is om in ‘n vaste verhouding te wees as ‘n paartjie getroud is, is beide belaglik en beledigend teenoor so baie mense wat jare of dekades lank al saam is. Dit is egter in sy punt dat die sinode tog niks moet doen wat “die deur sal oopmaak vir seksuele promiskuiteit” nie, wat my sommer laat warmkry. Want, al demonstreer hy dat die Bybel verkeerd was oor vroueregte, en al voer hy hier aan dat die Bybel ook verkeerd is oor gay-regte, is hy doodgelukkig om steeds te aanvaar dat “gesonde seksualiteit” slegs binne die huwelik kan bestaan.

Daar is geen rede om te dink dit is waar nie. Gesonde seks is enige seks waar die betrokke partye vryelik instem, deelneem en mekaar met respek behandel. Dit is moontlik in ‘n gesonde kultuur, waar instemming die belangrikste kwessie is, en ons elkeen vir ons eie dade verantwoordelik is. Barbaarse gebruike soos om ‘n slagoffer vir haar verkragting te blameer of mense te veroordeel oor hulle seks het op ‘n manier wat jou nie aanstaan nie, het geen plek in die moderne samelewing nie. Hoekom steur ons dan ons nog aan die Bybel? Hoekom steur ons dan ons nog aan die sinode?