Een alternatief dat de politie vrouwen met boerka of nikab wil bieden om toch aangifte op het politiebureau te kunnen doen, is in strijd met de wet. Dat bevestigt het ministerie van Binnenlandse Zaken na vragen van NRC over het ‘boerkaverbod’ dat donderdag van kracht wordt.

Vanaf 1 augustus geldt in overheidsgebouwen, dus ook politiebureaus, een verbod op het dragen van gezichtsbedekkende kleding. Mocht een boerkadrager toch een bureau binnenlopen en om hulp vragen of aangifte willen doen, dan moet haar worden gevraagd de gezichtssluier af te doen of het pand te verlaten. Als zij weigert, kan de politie een boete van minimaal 150 euro opleggen.

De politie wil boerkadragers alternatieven bieden, blijkt uit een interne richtlijn die ook onder medewerkers is verspreid. Daarin staat dat personen die „om religieuze redenen” de gezichtsbedekking op het bureau niet direct willen afdoen naar een aparte ruimte, zoals een aangifteruimte, kunnen gaan om daar hun gezichtssluier af te doen en hulp te krijgen van een vrouwelijke collega. Dit is nu bij de politie en overheidsinstanties soms al een oplossing als boerkadragers zich moeten identificeren.

‘Wet geldt in hele gebouw’

Het ministerie zegt dat dit alternatief vanaf donderdag niet meer in overheidsgebouwen kan worden geboden. De politie of andere instanties mogen met boerkadragers naar een oplossing zoeken „zolang daarbij aan de wet wordt voldaan”. Maar de gezichtssluier op het politiebureau ophouden voor en na het betreden van de afgesloten ruimte is in strijd met de wet, zegt Binnenlandse Zaken. „De wet geldt in het hele gebouw, dus ook in het hele politiebureau.”

Een alternatief dat de politie ook biedt, bijvoorbeeld thuis aangifte doen, is wel verenigbaar met de wet omdat het verbod daar niet geldt. Een alternatief óp het bureau is er volgens het ministerie niet. Als een vrouw weigert gezichtsbedekking na binnenkomst af te doen, kan hoogstens de afspraak worden gemaakt haar telefonisch, digitaal of buiten het bureau verder te helpen.

Binnenlandse Zaken zegt dat de wet nieuw is en dat het daarom „logisch is dat er vragen zijn over hoe dit in praktijk van de vele mogelijke situaties gaat werken”. Het ministerie belooft dat er contact zal worden gehouden, ook met de politie, „over vragen en ervaringen met de naleving en handhaving in de praktijk”. Lute Nieuwerth, portefeuillehouder diversiteit bij de politie, zegt dat uit de wet voortvloeit dat de politie „deëscalerend” optreedt. Als een boerkadrager wil meewerken, gebeurt „het afdoen van de kleding direct daarna in een aangiftekamer in de hal van het bureau”, zegt Nieuwerth. Dit is volgens de politie „in de geest van de wet”.

In het openbaar vervoer, het onderwijs en de zorg is veel verzet tegen het streng handhaven van het verbod. Ov-bedrijven gaan hun medewerkers niet vragen boerkadragers aan te spreken, uit angst voor gedoe tijdens ritten. Ook veel ziekenhuizen voeren straks een gedoogbeleid. „Iemand weigeren doen we alleen als iemand zich misdraagt”, zegt een woordvoerder van de Amsterdamse OLVG-ziekenhuizen.

Lees ook: ‘Voor een boerka zetten we de tram niet stil’

NRC De Haagse Stemming Het belangrijkste nieuws van het Binnenhof en een inkijkje in de politieke dag die komen gaat Inschrijven

Een versie van dit artikel verscheen ook in NRC Handelsblad van 30 juli 2019