De kapen op Rottumeroog hielpen zeeheld Michiel de Ruyter ontsnappen aan de Engelsen. De overgebleven kaap op het Waddeneiland is ons oudste rijksmonument.

Rottumeroog, Rottumerplaat en Zuiderduin zijn drie onbewoonde Wadden-eilandjes voor de Groningse kust. Ooit thuis voor boeren, kloosterlingen en strandjutters, zijn de eilandjes nu een speelbal van water en wind en wandelen ze onder invloed daarvan langzaam oostwaarts.

Baken voor de scheepvaart

Als overgebleven teken van menselijk handelen staat op Rottumer-oog een gietijzeren (zee)kaap. Een baken voor de scheepvaart. Ooit waren het er twee, in de zestiende eeuw (1539) neergezet voor de veiligheid van zeevaarders. Houten bakens, de Emder of grote kaap en de kleine of Groninger kaap. In 1883 werden er twee gietijzeren bakens geplaatst. De Groninger kaap viel in 1931 om, de Emder kaap staat nog altijd fier overeind. Als het staketsel van een toren waarvan de spits ontbreekt.

Gietijzeren kaap op Rottum is het noordelijkste rijksmonument

Egge Knol, conservator bij het Groninger Museum en kenner van de Groningse geschiedenis, schrijft er voor de stichting Uitgaven Noord-Groningen een boek over. Kapen op Rottum verschijnt eind oktober. Uitgaven Noord-Groningen is opgericht in 2006 en wil de kennis van en belangstelling voor cultuur, historie en landschap in Noord-Groningen bevorderen.

,,De gietijzeren kaap op Rottum is ons noordelijkste rijksmonument’’, zegt Knol. ,,Zelf zag ik de kaap voor het eerst toen ik in 1969 met mijn vader meeliep in een wadlooptocht naar het eiland.’’ Knol is geïntrigeerd door het bouwwerk. Om het verhaal van de kapen te achterhalen zocht hij in archieven in Groningen, Den Haag, Aurich en Emden.

Kloek boek

Het is een kloek boek geworden van tweehonderd bladzijden met veel illustraties. Teun Juk is voorzitter van de stichting Uitgaven Noord-Groningen. ,,Net als Egge heb ik vroeger ook een wadlooptocht naar Rottum gemaakt. Van veraf zie je de kaap steeds dichterbij komen. In Noordpolderzijl heb je vanaf de dijk een prachtig zicht op het eiland Rottum. De historische kaap is het eerste wat je dan ziet. Wat mij opvalt is dat mensen op de dijk het een bijzonder object vinden en er graag meer van willen weten. Daarom ben ik blij met het initiatief om het verhaal van de kapen op te schrijven.’’

Egge Knol: ,,Dankzij de kapen op Rottum wist onze zeeheld Michiel de Ruyter te ontsnappen aan de Engelsen die hem achtervolgden. Dat verhaal is opgenomen in het boek.’’

Kapen op Rottum is het elfde boek in de serie Monumenten in Noord-Groningen . Het telt tweehonderd pagina’s, is rijk geïllustreerd en wordt eind oktober gepresenteerd in ’t Zielhoes in Noordpolderzijl.