Iedereen kent het, de uitnodigingsstress die hoort bij feestjes zoals een kater bij een drankgelag. Vragen we Donald, dan moet Vladimir eigenlijk ook, maar komt Angela, dan haakt Donald misschien wel af en trouwens, wat doen we met de ongelikte Boris die al jaren wacht tot hij ook een keertje mag?

We kunnen het ook gewoon in kleine kring houden, vind je niet? Maar dat kon ditmaal niet, want we hadden het over niets minder dan de viering van 75 jaar Vrijheid, het einde van de Tweede Wereldoorlog, te beginnen in Terneuzen.

Het probleem-Trump leek snel genoeg opgelost. Koning Willem-Alexander had hem wel uitgenodigd voor de herdenking van de Slag om de Schelde op 31 augustus, maar terwijl dergelijke uitnodigingen normaal gesproken zorgvuldig worden voorgekookt en afgekaart, was dat nu niet het geval. Zodat wij konden zeggen dat we in elk geval aan hem gedacht hadden en hij – of althans zijn ambassadeur – beleefd kon bedanken door te wijzen op de Canadezen en Britten: die hadden gevochten bij Terneuzen, niet de Amerikanen.

Maar daarmee was de kous nog niet af. We nodigen de leiders uit van alle landen die hebben meegevochten om Nederland te bevrijden, zei Han Polman, commissaris van de koning in Zeeland. Plus Duitsland, in het kader van de verzoening. Maar zonder Rusland, want dat vocht wel tegen de nazi’s, maar niet in Nederland. Die keuze riep de nodige discussie op, waarin een echo te beluisteren viel uit de jaren zeventig en tachtig, toen links het ‘antifascistische’ karakter van de Sovjet-Unie beklemtoonde en hamerde op Stalins rol in het verslaan van Hitler. Nu komen die geluiden van nieuw-rechts, waarmee weer duidelijk wordt dat herdenken minstens net zoveel met het heden te maken heeft als met het verleden.

Buk-raket

Normaal gesproken zou ik denken dat Poetin niet overgeslagen zou mogen worden. Weliswaar is het pijnlijk om te zien hoe Rusland onder zijn leiding de geschiedenis in een zelfverheerlijkende mal perst; het niet-aanvalsverdrag tussen Hitler en Stalin, dat 22 maanden standhield en Polen en de Baltische landen aan de Sovjet-Unie gunde, wordt zoveel mogelijk weggemoffeld, net als de moord op 20.000 Poolse officieren in Katyn. Maar dat neemt niet weg dat de uiteindelijke nederlaag van Hitler – die in juni 1941 Rusland binnenviel – ondenkbaar zou zijn geweest zonder de inzet van het Rode Leger. Het is historisch gezien goed om dat te blijven erkennen, en bovendien is het uit diplomatiek oogpunt ook verstandig om dat te doen.

Maar tussen Nederland en Rusland speelt iets waardoor de situatie allesbehalve normaal is: het neerhalen van de MH17. Dat is gebeurd met een Russische Buk-raket, afkomstig van de 53ste brigade van het Russische leger, gestationeerd in Koersk. Er kwamen 298 mensen om het leven, onder wie 196 Nederlanders. Zolang de Russische staat blijft proberen om ook dit weg te moffelen, misschien met de gedachte dat deze misdaad in het licht van de geschiedenis een onbetekenende kwestie is, valt er volgens mij niets gezamenlijk te vieren.

Drie keer per week schrijft Stevo Akkerman een column waarin hij de ‘keiharde nuance’ en het ‘onverbiddelijke enerzijds-anderzijds’ preekt.