Minister Koenders van Buitenlandse Zaken Beeld anp

Minister van Buitenlandse Zaken Koenders heeft de visa ingetrokken van drie moslimpredikers die op 8 maart op een benefietdag in Rijswijk zouden spreken. Er was rumoer ontstaan over de geestelijken, omdat het zou gaan om haatpredikers. Het ministerie wilde niet zeggen om welke imams het gaat.



Voor de benefietactie waren zeker zeven buitenlandse sprekers uitgenodigd. Een van hen is de Belgisch-Marokkaanse radicale prediker Tarik Chadlioui, die onder meer actief was voor Sharia4Belgium. Ook de komst van de Egyptische prediker Mohamad Hassaan leidde tot Kamervragen. Hij zou hebben gezegd dat alle afvalligen moeten worden gedood.



De drie imams hadden in eerste instantie een visum gekregen omdat ze niet op een zwarte lijst stonden. Na publicaties waarin het evenement werd aangeduid als 'imamgala' en de gastsprekers als 'haatimams', won de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) alsnog informatie in. Op basis daarvan besloot Koenders drie geestelijken de toegang tot Nederland te ontzeggen.

Een flyer van het evenement. Beeld anp

Visa drie predikers die naar NL (Rijswijk) zouden komen worden ingetrokken door minister #Koenders obv vandaag verkregen info van @NCTV_NL. MinBuZa

Het kabinet kondigde afgelopen zomer aan 'haatimams het werken moeilijk en waar het kan onmogelijk' te maken. 'Als een imam uit Syrië hier wil gaan preken en hij heeft daar geen vredelievende bedoeling mee, dan krijgt hij geen visum', zei vicepremier Asscher destijds.



Verscheidene partijen in de Tweede Kamer hadden het kabinet de afgelopen dagen gevraagd deze belofte nu waar te maken. 'Deze imams hebben onder meer de daden van terreurorganisatie Al-Nusra gesteund en de jihad in Europa gefaciliteerd', aldus CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt.



De benefietdag wordt georganiseerd door de islamitische stichting Rohamaa ('de barmhartigen'), die hulpprojecten uitvoert in het buitenland. Zo ondersteunt de organisatie weeskinderen in Tunesië en Egypte. Eerder dit jaar hielp Rohamaa Syrische vluchtelingen in Zuid-Turkije en sloegen medewerkers een waterput in het Marokkaanse dorpje Tifarouine.

Tarik Chadlioui.

Tarik Chadlioui De Belgisch-Marokkaanse radicale prediker Tarik Chadlioui, ook wel Tarik ibn Ali genoemd, is een van de belangrijkste salafistische fondsenwervers in Europa en was onder andere actief voor Sharia4Belgium. Hij is regelmatig in Nederland te vinden. Zo verzorgde hij vorige week de vrijdagpreek in de Rotterdamse Al-Hilalmoskee. In september dook Chadlioui op in Gouda, waar hij hielp met het inzamelen van geld voor de geplande megamoskee. Zijn komst zorgde voor onrust in de Goudse gemeenteraad, die hem het liefst voorgoed uit Nederland zou willen weren. Chadlioui zou contacten onderhouden met fundamentalistische geestelijken uit het Midden-Oosten, onder wie de salafistische Saoediër Mohammed Al Arifi.

In anti-radicaliseringkringen bestaan weinig twijfels over het liefdadigheidswerk van de salafistische stichting, maar zijn er tegelijk zorgen over andere activiteiten. Zo zou de organisatie door sommige leden gebruikt worden om jongeren warm te maken voor de jihad of het salafisme. De stichting zelf zegt desgevraagd puur en alleen een liefdadigheidsinstelling te zijn en niet speciaal verbonden te zijn met één stroming binnen de islam.



Bestuurslid Farid Bouss zegt 'wel een beetje verontwaardigd' te zijn over de in zijn ogen ongefundeerde uitspraken door politici en journalisten. 'Wij hebben deze sprekers uitgenodigd vanwege hun liefdadigheidswerk en omdat ze heel bekend zijn. In de media worden er wel erg makkelijke conclusies getrokken. Je plakt er een YouTube-filmpje naast en ineens is het een haatimam.' De benefietdag op 8 maart staat volgens hem geheel in het teken van goede doelen. 'Er wordt opgetreden en er zijn kraampjes. Het wordt een leuke familiedag.'



Gevraagd naar de positieve uitspraken van geestelijke Wahid Baali over Osama Bin Laden zegt Bouss: 'Ik wil me niet verantwoorden voor zijn uitspraken. Voor zover wij weten hebben de sprekers geen strafbare uitlatingen gedaan en komen ze bij ons om te praten over liefdadigheidswerk.'

Wahid Baali.

Wahid Baali Deze Egyptische prediker schreef een boek over hoe moslims zich dienen te verdedigen tegen de duivel. Ook schreef hij over de gevaren van tovenarij (Genezing van tovenarij en het boze oog). In een veelbesproken videoboodschap treurde hij om de dood van Osama bin Laden. Baali feliciteert Bin Laden met het verkregen martelaarschap. ‘Deze man, die zijn leven lang vocht tegen de ongelovigen en voor zichzelf het pad van de jihad koos, kreeg eindelijk wat hij wilde, het martelaarschap.’ In 2012 keerde hij zich openlijk tegen de Syrische president Bashar al-Assad. ‘Jij bent geen leider van Syrië, want een echte leider vermoordt zijn volk niet’, sprak hij tot de president in een video. Hij vroeg Assad te vertrekken naar China of Rusland.

Burgemeester Michel Bezuijen van Rijswijk voerde de afgelopen dagen gesprekken met de stichting over het evenement. Volgens Bezuijen is tot nu toe niet gebleken dat er op 8 maart strafbare uitspraken worden gedaan.



Het kabinet reageert nu opmerkelijk fel op de ophef over de komst van extremistische predikers. In 2012 vroeg een Kamermeerderheid de Britse imam Haitham al-Haddad de toegang tot Nederland te ontzeggen. Die had eerder Joden 'nakomelingen van apen en varkens' genoemd. Minister Opstelten (Veiligheid) antwoordde toen dat EU-burgers alleen geweigerd kunnen worden als hun 'persoonlijk gedrag een actueel, werkelijk en ernstig gevaar vormt voor een fundamenteel belang van de samenleving'.



De Nederlandse overheid kan een visumaanvraag voor burgers van buiten de EU weigeren als de aanvragers een gevaar vormen voor de openbare orde, nationale veiligheid of de internationale betrekkingen. Het weigeren van een visum van een islamitische gastspreker komt niet vaak voor. De overheid moet sterke twijfels hebben bij de uitnodigende organisatie. En vaak is de spreker in zijn eigen land dan ook al ongewenst. Anders is er al snel niet voldoende reden om iemand tegen te houden, zegt terrorismedeskundige Edwin Bakker.

Mohamad Hassaan.

Mohamad Hassaan De Egyptenaar Hassaan is een populaire geestelijke in zijn land. In de aanloop naar de presidentsverkiezingen van 2012 werd hij door aanhangers naar voren geschoven als presidentskandidaat, maar hij stelde zich niet verkiesbaar. De conservatieve geestelijke kreeg internationale bekendheid met een video waarin hij zei dat moslims die hun geloof afvallen mogen worden gedood. De Egyptisch-Nederlandse radicaliseringsdeskundige Ragaiy Sinout noemt Hassaan een ‘zeer gevaarlijk man’. Hij vindt het ‘verbazingwekkend’ dat deze geestelijke in Nederland mag komen spreken. Volgens Sinout maakt Hassaan deel uit van een groep radicale imams die zich vaak negatief uitlaat over vrouwen en ongelovigen.

Volgens Bakker moet er kritisch worden gekeken naar de komst van conservatieve imams. 'Maar misschien schieten we nu wat door', waarschuwt hij. 'Het is een openbare bijeenkomst. Misschien moeten we eerst eens afwachten wat daar gezegd wordt.'



Wel is het goed als de overheid in gesprek gaat met de organisaties die predikers met extreme opvattingen uitnodigen naar Nederland te komen. 'Die druk mag ook best groot zijn. Organisaties zijn daarvoor ontvankelijk. Reken maar dat ze vrezen voor hun reputatie.'



De drie imams die bij dit artikel geportretteerd worden, vormen een staalkaart van de sprekers op de bewuste bijeenkomst.