Bij de rechtbank van Amsterdam komen advocaten bijeen in verband met de doodgeschoten advocaat Derk Wiersum. Beeld ANP

De eerste liquidaties ‘in het criminele circuit’ – een verschijnsel waarmee Nederland in de jaren tachtig kennismaakte – lieten de meeste mensen buiten dat circuit tamelijk onverschillig. Zij hadden niet het gevoel dat die moorden hen iets aangingen. De zogenoemde kleine criminaliteit, waarvan iedereen het slachtoffer kan worden, droeg meer bij aan het wijdverbreide gevoel dat het de verkeerde kant opging met Nederland.

Inmiddels is duidelijk dat liquidaties ons wel degelijk iets aangaan. Al was het maar omdat de kring van potentiële slachtoffers sterk is uitgebreid. Mensen die op de tram staan te wachten of kinderen op het schoolplein kunnen in het schootsveld komen te staan van huurmoordenaars. Anders kunnen zij wel het slachtoffer worden van een ‘vergismoord’. En nu is, met de moord op advocaat Derk Wiersum, de rechtsstaat zelf het doelwit geworden.

Dat is de voornaamste constante in de commentaren, rijp en groen, op deze schokkende gebeurtenis. En dat is ook het enige dat er in dit stadium met stelligheid over kan worden gezegd: dat elke advocaat, elke politieman of -vrouw, elke officier van justitie, elke rechter en elke misdaadjournalist door de drugsmaffia op de korrel kan worden genomen – uitsluitend omdat zij hun werk doen en daarmee een crimineel verdienmodel ontregelen.

De drugsmaffia is vergaand geïnfiltreerd in de bovengrondse economie en mogelijk ook in het openbaar bestuur. Volgens sommige ervaringsdeskundigen heeft ze de strijd met de gevestigde orde feitelijk al gewonnen. Zelfs als die inschatting voorbarig of te pessimistisch blijkt te zijn, moet de drugsmaffia met een ongekende intensiteit worden bestreden. Daarbij zou Justitie over meer middelen moeten kunnen beschikken dan de wetgever haar heeft toegewezen in de tijd dat drugscriminaliteit nog een verschijnsel uit verre buitenlanden was.

Maar bovenal moeten drugsconsumenten ervan worden doordrongen dat zij met de afname van elk xtc-pilletje en elk lijntje coke een dodelijk gevaar voor rechtsstaat en samenleving in stand houden. Dat gevaar is, zoals de moord op Derk Wiersum ten overvloede heeft laten zien, allang niet abstract meer.