Beeld ANP

Volgens de Raad voor Cultuur speelt het thuismilieu hierin een bepalende rol. ‘Wie opgroeit in een huis zonder boeken, als kind zelden wordt voorgelezen en zijn ouders niet ziet lezen, kan op school en in zijn latere leven steeds moeilijker voor de letteren gewonnen worden.’ Voor een gezonde toekomst van de sector zijn volgens de Raad de inbreng van ouders, bevlogen leesambassadeurs in het onderwijs en de bibliotheek van cruciaal belang. Ook wordt er minder van papier gelezen, en meer vanaf het beeldscherm.

Beeld ANP XTRA

De Raad constateert dat initiatieven voor leesbevordering op dit moment onvoldoende effectief zijn. Die zouden meer moeten aanhaken bij de cultuur van de niet-lezer. ‘Maak bijvoorbeeld gebruik van games, speel in op populaire fantasy-series als Game of Thrones of haak aan bij de spoken word scene die er wel in slaagt om jonge mensen enthousiast te maken voor de letteren’, aldus de raad in haar advies.

Rolmodellen

De nieuwe directeur van de Stichting Collectieve Propaganda van het Nederlandse Boek (CPNB), Eveline Aendekerk, liet onlangs tegen de Volkskrant al weten in het geweer te willen komen tegen de almaar kleiner wordende rol die het boek speelt in het leven van jongeren. Ze gaf aan huidige campagnes als de Kinderboekenweek en de Boekenweek voor Jongeren (voorheen Literatour) een extra impuls te willen geven. Daarnaast wees Aendekerk op de mogelijk positieve invloed die rolmodellen zouden kunnen hebben om boeken weer populair te maken onder jongeren.

‘Een schrijver, leraar of ouder kan wel roepen dat jongeren weer meer moeten gaan lezen, maar uiteindelijk nemen jongeren dingen vooral aan van degenen die ze bewonderen en tegen wie ze opkijken. Als die een persoonlijk verhaal vertellen over wat een boek met hen doet, inspireert en motiveert dat anderen tot 'die ervaring wil ook'’, aldus de nieuwe CPNB-directeur.

Meer diversiteit

Overigens doet de Raad voor Cultuur naast de waarschuwing over ontlezing in zijn advies ook een dringende oproep aan de boekensector om lezers met uiteenlopende culturele achtergronden aan te spreken. ‘Het is onaanvaardbaar dat een steeds groter deel van de Nederlandse bevolking zich niet kan herkennen in de literaire producten die er in het eigen taalgebied worden gemaakt.’

Volgens de Raad moeten schrijfopleidingen actiever op zoek naar studenten met een cultureel diverse achtergrond. Ook zouden uitgeverijen hiermee meer rekening moeten houden wanneer zij nieuwe auteurs werven.