La unua surprizo estis … ke ne estis surprizo. Por la unua fojo la opinisondistoj ne maltrafis la realan rezulton. En la Unuiĝinta Reĝlando kun la briteliro, aŭ en Usono kun Donald Trump, la opinisondoj komplete maltrafis. En Francujo, tamen, semajnojn antaŭe la opinisondistoj anoncis, ke en la unuaj prezidantaj balotoj de la 23-a de aprilo, la venkantoj estos, en ĉi tiu ordo : Emmanuel Macron (En Marche !, Ek Antaŭen !) kaj Marine Le Pen (Front National, la Nacia Fronto), la solaj kandidatoj por la dua balotado en dimanĉo, la 7-an de majo ; ke ĝuste poste alvenos, ankaŭ en ĉi tiu ordo : François Fillon (Les Républicains, La Respublikanoj), Jean-Luc Mélenchon (France Insoumise, la Nesubigita Francujo) kaj Benoît Hamon (Parti Socialiste, la Socialista Partio). Ili pravis. [1] Tiaj rezultoj, en lando ŝokita de la socia krizo kaj de la ŝijaistaj atakoj, estas vera skuo kaj meritas plurajn komentojn. Unue, la rezultoj indikas la finon de longa periodo de la franca politika historio, komenciĝinta en 1958 kun la generalo De Gaulle, la akcepto de la nuntempa konstitucio kaj la establiĝo de la 5-a Respubliko. De tiu epoko, nome, de antaŭ preskaŭ sesdek jaroj, almenaŭ unu el la du grandaj francaj partioj ĉiam iris al la dua balotado : la gaŭlista (kun diversaj apelacioj en la daŭro de la tempo, RPR, UDR, UMP, LR) kaj la socialisma. Ĉi-foje, eksterordinare, neniu el ili sukcesis venki la obstaklojn de la unua balotado. Tio estas ja historia afero kaj tio pruvas – kiel ankaŭ en aliaj landoj – la grandan elĉerpiĝon de la tradiciaj politikaj formoj, kiuj dominis la situacion de post la Dua Mond-Milito. El la kvar kandidatoj pinte alvenintaj al tiu unua balotado, sole unu, François Fillon, reprezentas tradician partion ; la aliaj tri reprezentas alternativajn fortojn tute novajn (Ek antaŭen !) aŭ ili estas preskaŭ sen reprezentantoj en la Parlamento (La Nacia Fronto kaj la Nesubigita Francujo). Ĉefe por la Socialisma Partio la malvenko estas grava, ĉar tiu partio regas de 2012 kaj dominas la tri ĉefajn centrojn de la politiko : la prezidantecon de la respubliko (François Hollande), la prezidantecon de la registaro (ĉefministro : Bernard Cazeneuve), kaj la parlamenton. La socialisma kandidato Benoît Hamon – ĉefo de grava frakcio kontraŭ la prezidanto Hollande, kaj kiu venkis en la unua balotado kontraŭ, interalie, la eksa ĉefministro Manuel Valls – faris kampanjon notinde katastrofan kaj eraran, tamen kun kelkaj bonaj ideoj (la baza universala rento), sed kun kontraŭrusa freneza obsedo kaj aroganta malakcepto de aliancoj kun la granda forto de la maldekstrularo, la Nesubigita Francujo de Jean-Luc Mélenchon. Hamon atingis apenaŭ 6,36 % de la voĉoj, kio en la daŭro de sesdek jaroj estas la plej malbona rezulto de la Socialisma Partio, kaj ankoraŭ pli katastrofa, ĉar kuniĝis al li la ekologiistoj … Kun tiu malsukceso, Benoît Hamon endanĝerigas la estontecon mem de la Socialisma Partio, kiu – post la malvenko de la nepopulara prezidanto François Hollande – povos dispeciĝi. Alia katastrofo koncernas François Fillon. Li estas la kandidato de La Respublikanoj, la partio heredanta la gaŭlismon, kaj kiu estas sociologia esprimo de la vasta konservema burĝaro. Spite ĉiun prognozon, Fillon sukcesis en la unua interna balotado kontraŭ gravaj kandidatoj kiel Nicolas Sarkozy (eksa prezidanto, 2007-2012) kaj Alain Juppé (eksa ĉefministro), kun programo de forta socia puno. Kutime, tiu unua balotado estis lia ĉefa obstaklo, kaj se li venkus ĝin ĉiuj opinisondoj konsideris lin estonta prezidanto de Francujo. Sed tiam komenciĝis lia sufero. La humurgazeto Le Canard enchaîné publikigis serion da malkaŝoj pri la « fikciaj postenoj », kiujn Fillon, kiel deputito (kaj kiel la leĝo iel permesis al li), donis al sia edzino kaj filoj. Kontraŭ li komenciĝis, do, kampanjo de gazetara atako kun eksterordinara forto. Dum pluraj semajnoj la gazetaro malprestiĝigadis ilin kaj fuŝigis lian bildon. Envere, kompare kun tiu praktikata en Hispanujo, la koruptado de Fillon estis malgranda. Endas demandi sin, kial okazis tiu furiozeco kontraŭ la kandidato de la tradicia dekstrularo. Ĉu por fari la vojon al Emmanuel Macron, kiu havas la firman subtenon de la plimulto el la oligarkio posedanta la dominantan gazetaron ? Ĉu por puni la emon de Fillon fari, en la internacia politiko, aliancon kun Rusujo ? Alia instruo de la rezultoj de la unua balotado koncernas la Nacia Fronto (NF) de la ekstremdekstrularo. Ĉi tiu partio daŭre venkas, en preskaŭ ĉiuj lastaj unuaj balotadoj de la elektoj en Francujo. Sed la franca dubalota sistemo devigas la partiojn fari aliancon por la dua balotado. La NF estas orfa partio ; ĝi preskaŭ ne havas aliancitojn ; [2] ĝi ne povas fari iun gravan koalicion, kaj pro tio ĝi estas senigita de la necesaj voĉorezervoj por venki la obstaklon de la dua balotado. Ekzemple, en la regionaj elektoj de decembro 2015 la NF ricevis la plimultajn voĉojn (27,73 %) de Francujo en la unua balotado, sed en la dua, sen aliancitoj, ĝi ne kapablis atingi la prezidantecon en iu regiono. La pasintan 23-an de aprilo ĝia pioniro Marine Le Pen ne sukcesis puŝi sian partion al la unua loko ; ŝi restis dualoke kun miliono da voĉoj malpli ol Emmanuel Macron. Tio estis grava seniluziiĝo por ŝiaj elektantoj. Kvankam la dominantaj amaskomunikiloj svingas la spektron de ebla venko de la NF la 7-an de majo – por instigi homojn favori Macron –, estas fakte maleble, ke tio okazos. La eblo, ke Marine Le Pen venkos en la dua balotado estas tre minimuma en lando, kie la pasintan 23-an de aprilo 80 % de la elektantoj ne voĉdonis por ŝi. Kvankam tiu partio, helpate de la krizo, klopodis ŝanĝiĝi kaŝante siajn plej videblajn novfaŝismajn trajtojn, kaj alprenante atributojn de la dekstrema populismo, plu havas sian rasisman, antisemitan kaj ksenofoban DNA. Ĝia probabla malvenko (unu plia …) metos ĝin sendube en ekzistokrizon. Sed la NF klopodos venki en la leĝoelektoj de la 11-a kaj 18-a de junio 2017, kiam la efiko de la dua balotado estos malpli forta, ĉar nun estas kvar alfrontiĝantaj fortoj [3] (eĉ kvin, se ni tenas en konsidero la Socialistan Partion), kaj tio antaŭvidigas dekojn da tripartiaj kaj kvarpartiaj alfrontoj en la dua balotado … [4] Kvankam ĝi ne povis iri al la dua balotado, la alia venkanto en tiuj prezidantaj elektoj estas, sendube, Jean-Luc Mélenchon, pioniro de la Nesubigita Francujo. En 2012, Mélenchon havis 4 milionojn da voĉoj (11 %). Ĉi-foje li atingis 7 milionojn (19,6 %). Mankis al li apenaŭ sescent mil voĉoj por iri al la dua balotado … Tio estas bedaŭro por la klareco de la debato. Mélenchon estas konsiderata la „plej bona oratoro de la franca politiko”, kaj li faris saĝan, intensan, brilan kaj novecan kampanjon. Kun mondaj teĥnologiaj inventaĵoj kiel la hologramo, kiuj ebligis al li samtempe „ĉeesti” en ses urboj … Li evoluigis precizan kaj klaran programon [5] pri ĉiuj temoj, kiuj interesas socion tre batatan de la senlaboreco, la socia apartiĝo kaj la ŝijaistaj atakoj. Li emis al la „ekologia transiro” kaj scipovis akcepti kaj esprimi la malkontenton de multaj francoj naŭzitaj de la malhonesta politikumado, kaj kiuj – kiel en kelkaj landoj de Latinameriko – postulas : „Ĉiuj foriru !”. La „ne submetiĝantaj” elektantoj estos tre gravaj en la dua balotado. Estos ankaŭ tre probable, ke tiu potenca elektantaro ebligos al Jean-Luc Mélenchon havi gravan rezulton en la „tria balotado”, nome, en la leĝoelektoj de la 11-a kaj 18-a de junio 2017. Kiel kvare lokita politika forto de la lando, la Nesubigita Francujo povos konsistigi elturniĝantan parlamentan grupon, kies rolo estos tre grava en la nova parlamento. Jen lasta konsidero pri Emmanuel Macron (39 jaroj), venkinto en la 23-a de aprilo kaj probable la nova prezidanto de Francujo. Havanta malmultan sperton – li estis helpanto de la prezidanto Hollande kaj efemera ministro pri ekonomio –, li klarvidis, ke la tradicia politika sistemo estis putriĝinta kaj eble forfalos. Li forlasis la registaron, forlasis Hollande kaj antaŭ la ĝenerala surprizo lanĉis sian movadon Ek Antaŭen ! (kiu havas liajn komencliterojn …), kiam ŝajne ne estis spaco por nova politika forto. Vere, la sukceso de Macron okazas pro la cirkonstancoj pli ol pro liaj propraj meritoj, ĉar sinsekvo de subitaj okazintaĵoj nuligis liajn ĉefajn alfrontantojn. En la Socialista partio, lia plej danĝera konkuranto, Manuel Valls, estis nuligita en la unua balotado. La nomumita kandidato Benoît Hamon, kiun oni konsideris tro maldekstrema kaj „perfidanto” de Hollande, ne povis allogi la socialisman grupon, do, li ne estis kandidato danĝera por Macron. Poste, en la dekstrema grupo La Respublikanoj, la plej potenca kandidato, Alain Juppé, malvenkis. La venkinto, François Fillon, estis nuligita de la skandaloj de koruptado. Al tio aldoniĝis la rezigno de la prezidanto François Hollande, kiu ne prezentiĝis al la elektoj. Kiujn alfrontantojn tiam havis Macron ? Ĉefe du : Marine Le Pen kaj Jean-Luc Mélenchon. Ne la financa povo, nek la entreprena, nek la gazetara povis akcepti, pro diversaj kialoj, iun el tiu du kandidatoj. Pro tio, de la pasinta februaro, la tuta grandega efiko de la faktaj potencoj helpis Emmanuel Macron. Ĉefe la dominantaj amaskomunikiloj – posedataj de malplimulto da milionhavaj oligarkoj – komencis frenezecan kampanjon favore al la pioniro de Ek Antaŭen ! Ili krome helpis per notinda monsubteno. Do, Macron, ja meznivela oratoro kun programo ankoraŭ pli konfuza por kaŝi lian furiozan ultraliberecon, iom post iom gajnis spacon en la opinisondoj kiel probabla venkonto. Se lia venko en la unua balotado, kiel ni ĵus analizis, okazis parte pro la cirkonstancoj kaj pro la konjunktura nuligo de liaj alfrontantoj, ĝi okazis parte ankaŭ pro la signifo de Macron. En forfalanta sistemo, kie la tradiciaj partioj estas forbalaitaj, [6] la pioniro de Ek Antaŭen ! firme deklaras sin eŭropeisma, novliberala kaj liberkomercisto. Li firme defendas la grandan kreskigon de la ekonomio kaj emas al la socialliberalismo. Lia realiĝanta projekto bazas sin sur la malnova revo de la burĝaj elitoj en krizaj tempoj : krei politikan formon, kiun ni povos nomi Granda Centro, kunigante la maldekstrularon de la dekstrularo, la centron mem kaj la dekstrularon de la maldekstrularo. Alivorte, kiel diris la grafo de Lampedusa : ŝanĝi ĉion, por ke nenio ŝanĝiĝu. Sufiĉas konstati, post la venko de Macron la 23-an de aprilo, la eŭforion de ĉiuj fanatikuloj de la socialliberalismo, [7] kaj la eksterordinaran kreskon de la borso, por klare kompreni kion politike signifas tiu venko de Emmanuel Macron : venĝo de la kastoj, de la potenculoj de la sistemo. Sed restarigado estas apenaŭ paŭzo dum krizo. La homoj ankoraŭ ne diris la lastan vorton. Ignacio Ramonet ir@medelu.org elhispanigita de Norberto Díaz Guevara fonto : http://www.cubadebate.cu/opinion/20... origina fonto : Le Monde Diplomatique