Na łąkach na całym świecie coraz rzadziej można usłyszeć dźwięki wydawane przez owady. Naukowcy z politechniki w Monachium opublikowali wyniki najnowszego badania, które sugerują, że jest gorzej niż zakładano: świat owadów ginie bowiem w znacznie szybszym tempie niż dotychczas sądzono.

Badanie prowadzono w latach 2008-2017. Naukowcy zebrali ponad milion owadów w 300 lokalizacjach. Udowodnili, że duża część spośród prawie 2700 badanych gatunków znajduje się w fazie wyginięcia. W ostatnich latach badania niektórych rzadkich gatunków nie można było już znaleźć, choć obserwowano je na początku. W 2017 roku naukowcy zliczyli o jedną trzecią mniej gatunków owadów.

Niemieccy badacze zaobserwowali, że malejące populacje owadów, robaków czy motyli dotyczą całego obszaru Niemiec, ale trend dotyczy również całego świata. Powodem, który wskazują, jest m. n. intensywne i ekspansywne rolnictwo, które spycha badane organizmy w przepaść. Badacze twierdzą, że populacja tych zwierząt zmniejsza się również w lasach.

To, co najbardziej niepokojące w przedstawionym badaniu, to fakt, że sytuacja jest znacznie gorsza niż dotychczas sądzono. Tempo, w którym kurczy się światowa biomasa owadów, jest znacznie szybsze.

Owady wymierają osiem razy szybciej niż ssaki, ptaki czy gady. Przy obecnym tempie spadku mogą zniknąć w ciągu stulecia – informowało na początku roku pismo “Biological Conservation”.

Do najbardziej zagrożonych należą motyle i ćmy. Na przykład liczba powszechnie występujących na gruntach rolnych w Anglii gatunków motyli spadła w latach 2000-2009 o 58 proc. W Wielkiej Brytanii odnotowano największy spadek liczby owadów, chociaż wynika to prawdopodobnie z intensywniejszego niż w większości miejsc prowadzenia prac badawczych. Jak wynika z badań, zagłada owadów zaczęła się na początku XX wieku, przyspieszyła w latach 50. i 60., zaś w ostatnich dwóch dziesięcioleciach osiągnęła niepokojący poziom.

Jako główną przyczynę wymierania owadów autorzy wskazują intensywne rolnictwo, zwłaszcza stosowanie pestycydów. Ważnymi czynnikami są również urbanizacja oraz zmiany klimatu.

Nowoczesna rolnictwo oznacza eliminację „szachownicy pól oraz rosnących na miedzach drzew i krzewów. Rozległe tereny upraw są sztucznie nawożone i opryskiwane pestycydami. Za mające szczególnie niszczący wpływ naukowcy uważają nowe klasy insektycydów wprowadzone w ciągu ostatnich 20 lat – zwłaszcza neonikotynoidy oraz fipronil. Są stosowane rutynowo i długo utrzymują się w środowisku, zabijając żyjące w glebie larwy – nawet w zlokalizowanych w pobliżu pól rezerwatach przyrody.

Zniknięcie owadów grozi upadkiem ekosystemów – żywi się nimi wiele ptaków, gadów, płazów i ryb. Jeśli nie będzie owadów, umrą z głodu. Taki efekt zaobserwowano już w Puerto Rico, gdzie niedawne badania wykazały spadek występowania owadów naziemnych o 98 proc. w ciągu 35 lat. W przypadku tamtejszych gatunków, przystosowanych do stabilnego klimatu, dużą rolę może odgrywać globalne ocieplenie.

Wcześniej wymieranie zaobserwowano wśród łatwiejszych do obserwacji dużych zwierząt. Jednak owady to najbardziej różnorodna i liczna grupa zwierząt. Ich masa przewyższa masę całej ludzkości aż 17 razy. Są niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania wszystkich ekosystemów – stanowią pokarm dla innych organizmów, zapylają kwiaty i przyczyniają się do recyklingu substancji odżywczych.

"Jeśli nie zmienimy naszych sposobów produkcji żywności, dojdzie do wyginięcia wszystkich owadów w ciągu kilku dekad - piszą. - Skutki, jakie będzie to miało dla ekosystemów planety, będą co najmniej katastrofalne". Jak zaznaczają autorzy, upadek ekosystemów zagrozi egzystencji ludzkości.

(ScienceAlert/PAP)