Een e-sigaret van het Amerikaanse merk Juul wordt gerookt in Amsterdam. Beeld Simon Lenskens

Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) maakt zich zorgen over de clandestiene opkomst van Juul, dat in Amerika 70 procent van de e-sigarettenmarkt in handen heeft en daar populair is onder jongeren. ‘Het gebruik van nicotinezouten in Juul is opmerkelijk’, zegt Reinskje Talhout, tabakexpert van het RIVM. ‘Die maken het makkelijker om de damp van de e-sigaret te inhaleren en maken dit product extra aantrekkelijk voor beginners. We moeten dit product goed volgen.’

De Nederlandse belangenorganisatie van e-sigaretten, Esigbond, bevestigt het bestaan van de illegale verkoop van Juul. ‘We zijn daar zeker niet blij mee’, zegt voorzitter Emil ’t Hart. Juul werkt aan een e-sigaret die voldoet aan de Europese norm van 20 mg nicotine per ml; in de VS bevat de vloeistof 59 mg nicotine per ml. De lanceerdatum voor de Nederlandse markt is onbekend. Actiegroep TabakNee is deze week alvast een campagne begonnen tegen de ‘sluwste speler’ op de markt van elektronische sigaretten.

Tabaksverkopers en e-sigarettenwinkels in Amsterdam merken sinds afgelopen zomer dat de vraag naar Juul toeneemt, vooral van toeristen. De Volkskrant vond binnen twee uur zeven winkels in het centrum van Amsterdam die Juul verkopen. Omdat ze de wet overtreden willen verkopers niet met hun naam in de krant. ‘Elke dag zijn er meer klanten voor’, zegt een van hen, die beweert dat Juul inmiddels goed is voor een kwart van zijn omzet. De e-sigaret importeert hij naar eigen zeggen rechtstreeks uit Amerika.

China

Ook in souvenirwinkels duikt Juul op, als is daar vaak de vraag waar het vandaan komt. ‘Het is geen echte Juul’, zegt een van de verkopers. ‘Het komt uit China, geloof ik.’ Hij koopt het in van iemand die het ‘in grote dozen’ langs komt brengen. ‘Veel mensen vragen ernaar. Het is vast goed spul.’

In de Verenigde Staten kampt Juul met veel illegale namaakproducten uit China. In een verklaring op de website waarschuwt het bedrijf voor de imitaties, waarvan de verpakking nauwelijks van echt te onderscheiden is. De vloeistof in de cartridges bevat ‘onbekende en mogelijk gevaarlijke chemicaliën’.

Tegenover de Volksrant laat Juul weten op de hoogte te zijn van de illegale verkoop in Nederland en de zaak te onderzoeken. ‘We willen benadrukken dat alle Juul-producten die nu in Nederland op de markt liggen, ongeautoriseerd zijn.’ Ook stelt het bedrijf dat Juul ‘strikt is bedoeld voor volwassen rokers’, en er ‘alles aan te doen het product uit de handen van de jeugd te houden’.

Het moederbedrijf van sigarettenmerken als Marlboro, Altria, heeft zich in december voor 35 procent ingekocht in Juul. De marktwaarde van het bedrijf wordt geschat op zo’n 38 miljard dollar. ‘De tabaksindustrie zoekt een vervanging voor de teruglopende verkoop van gewone sigaretten’, zegt Esther Croes van verslavingsinstituut Trimbos. Ze waarschuwt voor de ‘bizar hoge concentratie’ nicotine in Juul. De e-sigaretten zijn ‘heel licht voor de keel’ en daarmee is het verslavingspotentieel volgens haar groot.