Facebook zit in Nederland zonder officiële partner die berichten op het sociale medium controleert op onwaarheden. Na Nieuwscheckers, een project van de Universiteit Leiden, stapt ook NU.nl op als onafhankelijke factcheckpartner. NU.nl blijft factchecken, maar niet in samenwerking met Facebook.

Facebook startte in maart 2017 in Nederland met het programma, dat ook in veel andere landen actief is. In eerste instantie gebeurde dat factchecken door zowel NU.nl als Nieuwscheckers, later alleen nog door NU.nl.

Partijen die in samenwerking met Facebook factchecken, krijgen daarvoor toegang tot meldingen van gebruikers. Als een onafhankelijke factchecker vervolgens een bericht als (deels) onwaar beoordeelt, wordt het veel minder vaak weergegeven in het nieuwsoverzicht van Facebook-gebruikers. Mensen die het bericht nog wel zien, zien vervolgens een waarschuwing dat het bericht misleidend is.

NU.nl voelt zich beperkt

Een belangrijke reden voor het stopzetten van de samenwerking met Facebook is dat het sociale medium en NU.nl van mening verschillen over welke berichten moeten worden gefactcheckt: Facebook vindt dat politici moeten kunnen zeggen wat zij willen, ook als dat betekent dat er onwaarheden worden verspreid.

NU.nl heeft daar als journalistieke organisatie principiële bezwaren tegen. "We voelen ons beperkt in welke berichten we kunnen en mogen checken op het platform", zegt NU.nl-hoofdredacteur Gert-Jaap Hoekman.

Daarnaast speelt ook mee dat NU.nl na het vertrek van Nieuwscheckers de enige partij was die nog voor Facebook factcheckte. "Dat is jammer, omdat wij juist geloven dat deze wederzijdse controle zorgt voor een sterke fundering", aldus Hoekman.

Ook in het buitenland zijn partijen gestopt

Niet alleen in Nederland stoppen partijen met het factcheckprogramma van Facebook. Zo maakten de Amerikaanse factchecksite Snopes eerder dit jaar bekend te stoppen met het programma.

Facebook zegt het jammer te vinden dat NU.nl stopt met de samenwerking, maar waardeert de nieuwssite wel voor het werk dat is gedaan. Er zijn nog altijd 55 partijen aangesloten bij het factcheckprogramma van Facebook, die in 45 talen factchecken. Het sociale medium wil het factcheckprogramma blijven uitbreiden, ook in Nederland.