GroenLinks-leider Rutger Groot Wassink heeft zijn collega's van D66, PvdA en SP uitgenodigd om in gesprek te gaan over een nieuw, links college. Daarmee vallen de Partij voor de Dieren en VVD voorlopig af.

'Wij geloven dat onze vier partijen een gezamenlijke visie kunnen ontwikkelen op de uitdagingen waar de stad voor staat', schrijft Rutger Groot Wassink in zijn uitnodiging aan D66, PvdA en SP. Dinsdag kwam informateur Maarten van Poelgeest met vier opties voor het nieuwe stadsbestuur, waarvan de nu gekozen variant degene is met de grootste meerderheid (26 van de 45 zetels). Hoewel de drie zetels van de SP niet nodig zijn voor een meerderheid, vond de nieuwe gemeenteraad dat een nieuw college met slechts drie partijen geen recht zou doen aan de verkiezingsuitslag.

Lees ook: Advies voor nieuw college: drie linkse partijen met één liberale partij

GroenLinks kiest dus niet voor de Partij voor de Dieren, die vorige week flink won. De partij verdriedubbelde van één naar drie zetels, terwijl de PvdA en SP juist halveerden. Ook D66 verloor flink. Maar de Partij voor de Dieren verbaasde GroenLinks door al tijdens de informatieperiode breekpunten op tafel te leggen. De dierenpartij is bovendien terughoudender met bouwen dan de overige partijen, terwijl de woningmarkt een belangrijk thema was tijdens de campagne.

Partij voor de Dieren niet

In zijn uitnodiging aan D66, PvdA en SP beschrijft Groot Wassink waarom de Partij voor de Dieren niet mag aanschuiven. 'We herkennen we ons zeer in de idealen van de Partij voor de Dieren. Deze idealen richten zich vooral op duurzaamheid en dierenwelzijn, waar zij vaak concrete antwoorden op complexe problemen aandraagt.' Maar de partij zou op andere thema's juist weer enorm verschillen met GroenLinks, D66, PvdA en SP. 'Daarmee wordt het formuleren van een brede en gedeelde visie op de stad lastiger. We hopen dat de Partij voor de Dieren onze groene bondgenoot zal blijven en ons scherp zal houden om de duurzame ambities van een nieuw college te realiseren.'

Lees ook: Verkiezingsuitslag bekend: Bij1 en ChristenUnie definitief in raad

Groot Wassink noemt ook een aantal thema's die volgens hem belangrijk zijn de komende vier. Naast verduurzaming gaat het om de bestrijding van racisme en discriminatie, het werken aan 'verbondenheid' en het tegengaan van ongelijkheid en tweedeling. Het betaalbaar en toegankelijk houden van woningen voor lage- én middeninkomens is een grote prioriteit. Ook democratisering via bijvoorbeeld bewonersinitiatieven is een belangrijk thema.

D66 schuift wel aan

Hoewel D66 qua standpunten meer op de linkse partijen lijkt dan de VVD, heeft de partij zich in het verleden niet altijd populair gemaakt bij de SP en PvdA. D66 bestuurde de afgelopen vier jaar de stad met de SP en er waren veel signalen over gebrek aan vertrouwen en collegialiteit tussen de coalitiepartijen. Ook tussen de PvdA en D66 botert het traditiegetrouw niet zo. Op een gegeven moment trokken GroenLinks, VVD, PvdA en SP zelfs samen op tegen D66. Toch kiest Groot Wassink voor D66 en niet de VVD.

Lees ook: Andere partijen halen hard uit naar 'onbetrouwbaar' D66: 'Kei- en keihard genaaid'

'Wij vinden het allemaal belangrijk dat deze coalitie vanaf het begin investeert in collegiale samenwerking, zowel in het college als in de raad', schrijft Groot Wassink hierover. 'De fractie van GroenLinks heeft de afgelopen dagen in grote zorgvuldigheid een afweging gemaakt. Hoewel we vertrouwen hebben in de bestuurskracht van de VVD en grote bewondering hebben voor de huidige bestuurders en wat zij voor de stad hebben gedaan, denken we dat het met hen moeilijker zal zijn om programmatische verschillen te overbruggen en een gezamenlijke visie neer te zette.'

Vier jaar geleden deed bijna geen enkele gemeente langer over de formatie van een nieuw college dan Amsterdam. Ruim twaalf weken van verkenningen en onderhandelingen waren er toen nodig. Groot Wassink verwacht echter dat het dit keer een stuk voorspoediger zal verlopen.