Znów przeżyliśmy duże rozczarowanie na mistrzostwach świata. Reprezentacja Polski po dwóch porażkach Senegalem i Kolumbią pożegna się z mundialem 2018 ostatnim meczem grupowym z Japonią.

Jeśli afera alkoholowa wywołała terapię szokową, to tylko chwilową. Wspomniane granice były przekraczane też podczas przedmundialowych przygotowań, ale nic z tym nie zrobiono.

Co na mundialu poszło nie tak? Przedstawiamy przyczyny, dlaczego dobrze funkcjonujący organizm przestał działać.

Jakim Orłem jesteś? Weź udział w konkursie i wygraj idealny zestaw do kibicowania!

Korespondencja z Rosji

Zabrakło jakości

Ponadgodzinna konferencja prasowa Adama Nawałki i Roberta Lewandowskiego nie przyniosła bezpośredniej odpowiedzi na główne pytanie: „Co na mundialu poszło nie tak?” Jak to się właściwie stało, że hasło „Polska, dawaj”, skądinąd beznadziejne, przekształciło się po dwóch tragicznych meczach w „Polska dała”. Wiadomo co... Dwa lata po EURO 2016 zobaczyliśmy inną drużynę mimo, że złożoną w większości z tych samych piłkarzy.

Dziwnie słuchało się selekcjonera i kapitana, którzy po druzgocącej porażce z Kolumbią zapewniali, że przygotowania do mistrzostw świata przebiegały optymalnie. Mijały kolejne minuty, a dziennikarze i kibice słuchający tych wypowiedzi dowiedzieli się tyle, że mieliśmy swój plan, piłkarze bardzo dobrze pracowali, wyniki badań wydolnościowych są bez zarzutu, baza w gorącym i wilgotnym Soczi nie przeszkadzała. Właściwie to można było odnieść wrażenie, że wszystko jest w porządku i za chwilę będziemy dyskutować o tym, na kogo wpadniemy w fazie pucharowej turnieju w Rosji.

Wreszcie poproszeni o konkrety Nawałka i Lewandowski wskazali na rzecz banalną – zabrakło nam piłkarskiej jakości. Przegraliśmy grając w piłkę. Tylko tyle, ale może po rozłożeniu na czynniki pierwsze aż tyle? Bo faktycznie, przyglądając się ostatnim miesiącom w kadrze – nie jest to ta sama grupa zawodników. A i trener Nawałka zmienił sposób swojego działania. Masowo, w jednym momencie przestały funkcjonować czynniki, które definiowały siłę tej reprezentacji i rozsadziły ją od środka.

Foto: Przegląd Sportowy

Liderzy z problemami i bez konkurencji

Cytryna została wyciśnięta. Być może występ we Francji był właśnie maksimum zespołu w takim kształcie. Zespołu, którego w tamtym momencie ominęły problemy. Po turnieju i początkowej euforii związanej z transferami do lepszych klubów, przyszła szara rzeczywistość. Kręgosłup kadry został mocno nadszarpnięty destabilizacją regularnej gry Grzegorza Krychowiaka w PSG, którą piłkarz w jako takim stopniu poprawił na wypożyczeniu w WBA. Na mistrzostwa Europy jechał jako zwycięzca Ligi Europy i piłkarz rozpędzony sukcesem na hiszpańskich boiskach, gdzie zbierał duże pochwały, przed mundialem spadł z Premier League. Łukasz Piszczek, lokomotywa na francuskich boiskach, w Rosji jest cieniem samego siebie. Wtedy po bardzo dobrym sezonie w Borussii, teraz kilka miesięcy leczący poważny uraz naderwanego więzadła w kolanie wrócił w niezłym stylu, ale końcówka sezonu była słabsza. Jakub Błaszczykowski dwa lata temu miał problemy z graniem w Fiorentinie. Też nadrabiał indywidualnymi treningami, ale przy tym co było w marcu i kwietniu br. to inny świat. Przede wszystkim wtedy nie wychodził z ciężkiej kontuzji, która wykluczyła go z gry na pół sezonu. Obaj wymienieni – przyjaciele, rocznik 1985 – nie oszukają metryki. Dziś są dwa lata starsi i pewne rzeczy przychodzą z coraz większym trudem, o czym wielokrotnie mówił Piszczek podkreślając jak wiele czasu spędza nad doprowadzeniem swojego wyeksploatowanego ciała do stanu używalności. Jest jeszcze Kamil Grosicki, który miał nierówny sezon, przerwany przez kontuzję palca. Uraz wytrącił go z równowagi na tyle, że potrzebował w Hull wizyt trenera od przygotowania fizycznego przysłanego przez sztab szkoleniowy kadry. Wreszcie dochodzimy do największego pechowca ostatnich lat w kadrze – Arkadiusza Milika. Dwie ciężkie kontuzje podziałały na jego ciało jak mocno zaciągnięty hamulec ręczny. Kolejny ważny piłkarz, który ścigał się z czasem, aby zdążyć z przygotowaniami. Widzieliśmy, jak wyglądał w meczu z Senegalem. Kumulacją personalnych problemów było wypadnięcie na ostatniej prostej Kamila Glika, na którym opierała się cała defensywa. Te nazwiska to ponad połowa składu. Wszyscy funkcjonowali jako liderzy reprezentacji i ciężko było sobie wyobrazić tę drużynę bez odciśnięcia ich piętna na wynik.

Selekcjoner uwierzył, że kilkutygodniowa praca zda egzamin. Oprócz obrońcy AS Monaco wymienieni zaczęli mundial w podstawowym składzie, co okazało się niewypałem. Słowa Lewandowskiego o braku jakości, także w swoim wypadku, nie odebrałem jak niektórzy, jako atak na drużynę. To wniosek, że zespół został rozbity. Koszulki z tymi samymi nazwiskami włożyli inni piłkarze.

Z drugiego rzędu nie miał kto przycisnąć i zaatakować pomników. Jan Bednarek po optymistycznej końcówce sezonu, ale jednak wciąż epizodycznym posmakowaniu Premier League, Bartosz Bereszyński, Thiago Cionek, Jacek Góralski, Karol Linetty, Dawid Kownacki dawali nadzieję, ale czy odpowiedź w stu procentach twierdząca: tak, wejdą na boisko i dadzą impuls, gdyby weterani zawiedli? To było nasze pobożne życzenie. Rywalizacja w kadrze na kluczowych pozycjach jest marna. Jeśli wypada ktoś taki jak Glik, automatycznie pojawia się ogromny problem. Podobnie jak przeciętna dyspozycja Krychowiaka, o którym Nawałka wielokrotnie mówił, że jest nie do zastąpienia, sprawia, że nasz środek pola kuleje. Po katastrofie w Moskwie, na mecz o życie wyszło od pierwszej minuty trzech piłkarzy mających łącznie siedem rozegranych meczów o punkty. Dwóch z nich debiuty o stawkę zaliczało na mundialu.

Nietrafione pomysły, żal Glika, niezrozumiałe ruchy

Nawałka podjął nadspodziewanie odważne decyzje zarówno w sferze personalnej, jak i taktycznej, co z biegiem czasu zaczęło być odbierane coraz bardziej negatywnie w grupie doświadczonych zawodników. Święte prawo selekcjonera, ale nie przyzwyczaił nas do takich działań. Eksperymentowanie, jeszcze bez konsekwencji jak teraz, zaczęło się pół roku temu od wprowadzenia systemu 1-3-4-3. Wcześniej była bolesna porażka 0:4 w eliminacjach z Danią, której selekcjoner rozłożył grę biało-czerwonych na czynniki pierwsze i potrafił wytrącić największe atuty. Nawałka przekonywał, że jego drużynie potrzebny jest rozwój i alternatywne ustawienie. Dlaczego mielibyśmy mu nie wierzyć, skoro do tej pory prawie wszystko, co robił z tą drużyną sprawdzało się? Sześć meczów towarzyskich nie dało jednak odpowiedzi na to, jak właściwie chcemy grać na mundialu. Gdzie są nasze mocne strony, co poprawiliśmy po el. MŚ, w których też dostaliśmy kilka sygnałów, że potrzeba korekt, aby turniej w Rosji nie został przegrany. Powoli zatracała się pewność siebie, że to może być dla nas kolejne udane lato.

Przecież defensywa nie była już tak szczelna nawet z Glikiem. Byliśmy najczęściej zaskakiwanym przez przeciwników zwycięzcą grup eliminacyjnych w Europie. Potem rywale spoza Starego Kontynentu pokazali, że gdy pierwsi tracimy gola, nie podnosimy się. Ostatni raz ta sztuka udała się jeszcze przed EURO w sparingu z Islandią (4:2). To znak, że tym bardziej powinniśmy maksymalnie uszczelnić tyły. Ani jedno spotkanie kontrolne nie przekonało, że droga, którą reprezentacja idzie do Rosji jest słuszna. Brakowało leczących się piłkarzy, a czas płynął. Praca jakby rozwodniła się pomiędzy dwa systemy i zamiast coś cementować, rozbroiliśmy podstawy. Drużyna przestała funkcjonować. Nie była odważna, grała banalny, łatwy do rozszyfrowania futbol. Nawet mocne rozegranie stałych fragmentów gry zupełnie nie działało. Rzutami rożnymi zaskoczyliśmy przeciwnika – słabością ich egzekwowania. Być może najlepiej trzeba było się wycofać ze swojego pomysłu. Tylko ten kto nic nie robi, nie popełnia błędów. Tymczasem kadra brnęła coraz bardziej, aby na koniec popaść w chaos.

Kulminacją problemów była kontuzja Glika w Arłamowie. Wytrąciła tę drużynę z resztek równowagi. Sam piłkarz miał żal, że sam musiał opuszczać zgrupowanie biorąc na barki (właściwie jeden, drugi był kontuzjowany) ciężar powrotu do Warszawy i potem na dodatkowe badanie do Francji. Poczuł, że szybko postawiono na nim krzyżyk. Jednak wskoczył na pokład samolotu do Rosji. Musiał mocno nadrabiać zaległości. Od selekcjonera usłyszał, że ma być gotowy na Japonię. Tymczasem wszedł już za kontuzjowanego Michała Pazdana przeciwko Kolumbii. Sam zgłaszał, że jest gotowy grać od początku, ale selekcjoner się nie zdecydował. W mixed zonie piłkarz po meczu mówił, że widocznie zespół był za słabo przygotowany taktycznie i fizycznie skoro nie dał rady przeciwstawić się nawet Senegalowi. Mało kto to wyłapał, ale Nawałka wbił na konferencji piłkarzowi szpilkę, że skoro Kamil tak stwierdził po meczu w Kazaniu, to obserwacje były słuszne i nie mógł postawić na niego od początku spotkania. O zdziwieniu brakiem swojej osoby w wyjściowej jedenastce wypowiedział się też Kamil Grosicki. Można było wyczuć, że atmosfera wokół tych decyzji nie była najlepsza i część grupy się z nią nie zgadzała. Problem tej kadry to także wiele niedopowiedzeń i chowania problemów pod stół. Piłkarze żalą się w podgrupach, a na zewnątrz udają, że nic ich nie boli.

Znów przekroczone granice

Poza boiskiem to nie jest grupa ludzi, którą w całości łączą głębsze relacje. Działała bardziej jak grupa przychodząca do jednej pracy. Wykonuje robotę, potem rozchodzi się w swoją stronę. Jedni się przyjaźnią, drudzy nie. Jak nie wszystkim pasuje jako kapitan Robert Lewandowski, odbierany przez grupę ważnych zawodników jako odizolowana gwiazda, tak w drugą stronę napastnik może mieć też swoje pretensje o prowadzenie się niektórych kadrowiczów i przekraczanie granic na zgrupowaniach. Jeśli afera alkoholowa wywołała terapię szokową, to tylko chwilową. Wspomniane granice były przekraczane też podczas przedmundialowych przygotowań, ale nic z tym nie zrobiono. Uznano, że to nie czas i miejsce. Zawodnicy to bagatelizują, bo przed EURO też tak było, ale pojawia się pytanie o dyscyplinę. Trener tym razem nic z tym nie zrobił.

Słowa i metody Nawałki przestały działać z taką magią, jak kiedyś. Wyczerpała się pewna formuła, w której piłkarze nie kwestionowali decyzji selekcjonera. Być może on sam niedostatecznie przekonująco komunikował swoje posunięcia. W przygotowaniach niemal w stu procentach powtórzono scenariusz sprzed dwóch lat, z tą różnicą, że tym razem kadra – przede wszystkim w Soczi – mocno zamknęła się na świat. Brakowało nowego impulsu, wdarło się znużenie.

Teraz szykuje się największe od pięciu lat przesilenie. Reprezentacja będzie budowana może nie od podstaw, ale z wprowadzeniem wielu nowych elementów. Może być tak, że wracają chudsze lata. Na razie nie wiadomo, kto po nieudanym mistrzostwach świata się pod tym podpisze

Tomasz Włodarczyk, Soczi