Het laatste koopweekend voor kerstmis was een pak minder succesvol dan vorig jaar. Er werden ongeveer twintig procent minder betalingen geregistreerd. De handelaars zijn bezorgd. 'De negatieve spiraal houdt maar niet op.'

Op de drukke zaterdag voor Kerstmis zijn er 4,7 miljoen transacties met betaalkaarten verricht. Dat is bijna een miljoen minder dan vorig jaar. Het zou kunnen dat de panne op het netwerk van Worldline, dat tussen 12 en 13.15 ernstig gehinderd werd door een grote blackout, daar voor iets tussen zit. Maar ook op de koopzondag vandaag werden 20 procent minder transacties geregistreerd dan vorig jaar.

De handelaars zijn ongerust. 'Het koopweekend bevestigt én versterkt de negatieve spiraal waar de handel zich al het hele jaar in bevindt', zegt Dominique Michel van Comeos, de federatie voor handel en diensten. De hoop van veel winkeliers dat de decembermaand met het koopweekend het jaar zou redden, valt daarmee in het water. 'Dat is behoorlijk dramatisch als je weet dat in sommige sectoren tot dertig procent van de jaaromzet nu wordt gemaakt', stelt Michel

Comeos ziet drie mogelijke oorzaken voor het slechte weekend. 'Vorig jaar viel het weekend dichter bij kerstavond. Nu hebben de mensen nog tot woensdag om inkopen te doen. Vooral voor voedingswaren maakt die ene dag extra een groot verschil', zegt Michel. 'Een tweede reden is de online handel: webwinkels doen al sinds oktober goede zaken. Er is dus onmiskenbaar een verschuiving naar e-commerce. Voor handelaars hoeft dat geen drama te zijn, als ze zelf een deel via hun eigen webshop kunnen recupereren. Wie dat niet kan, ziet zijn verkoop verder afkalven.'

Een derde verklaring ziet Comeos in de problemen met het betaalverkeer van zaterdag. 'De schade valt onmogelijk te becijferen', klinkt het. 'We weten niet hoeveel mensen door de berichten rond de betaalproblemen afhaakten, en hun inkopen uitstelden, of online zijn gaan shoppen.'

Panne

Ironisch genoeg waren de betalingstransacties zaterdag gratis voor de handelaars, om de verliezen te compenseren voor de grote panne op 23 december vorig jaar. Ook toen ging het systeem van Worldline, de beheerder van het betalingsverkeer, op de vooravond van kerst plat tussen 16 en 19 uur. Meer dan een miljoen transacties konden daardoor niet worden uitgevoerd. 'We werkten een jaar lang samen met Wordline om een nieuwe ramp te vermijden', stelt Comeos. Tevergeefs dus. Comeos eist nu een onafhankelijk onderzoek naar Worldline. 'Maandag contacteren we de minister van Economie. En we houden de optie open om gerechtelijke stappen te zetten