Dum longa tempo la ideo pri mondo „entute kaŝobservata” ŝajnis utopia aŭ paranoja deliro, frukto el la pli malpli halucina imago de la obseditoj de la komplotoj. Tamen, oni devas akcepti la pruvon : ĉi tie kaj nun ni vivas sub la dominado de iuspeca imperio de la spionado. Sen rimarki tion ni estas ĉiam pli observataj, spionataj, regataj, identigitaj. Ĉiutage evoluas novaj teĥnologioj por la spurado. Komercentreprenoj kaj reklamagentejoj spuras niajn vivojn. Kun la preteksto batali kontraŭ la terorismo kaj aliaj plagoj [1] la registaroj, eĉ la plej demokratiecaj, fariĝas Big Brother [Granda Frato] kaj ne hezitas rompi siajn proprajn leĝojn por povi pli efike spioni nin. Sekrete, la novaj Orwell-ismaj ŝtatoj intencas, multfoje kun la helpo de la gigantoj de la Interreto, ellabori dosieron de specifaj detaloj de niaj personaj datenoj kaj de niaj kontaktoj [2], prenitaj el la diversaj elektronikaj datumujoj. Post la multaj teroristaj atakoj, kiuj de antaŭ dudek jaroj batadas urbojn kiel Novjorkon, Vaŝingtonon, Parizon, Tuluzon, Bruselon, Bostonon, Otavon, Oslon, Londonon, Madridon, Tunizion, Marrakech, Casablanca, Ankaro ktp., la aŭtoritatuloj daŭre uzas la grandegan timon de ŝokita socio por intensigi la spionadon kaj redukti, en sama proporcio, la protektadon de nia privata vivo. Bone kompreni : la problemo ne estas la ĝenerala spionado, sed la amasa neleĝa spionado. Superfluas diri, ke en demokratieca ŝtato la aŭtoritatuloj estas komplete rajtigitaj spioni iujn ajn suspektitojn, surbaze de la leĝo kaj kun la antaŭrajtigo fare de juĝisto. Kiel diras Edward Snowden : Ne estas problemo, kiam temas pri telefonaj spionadoj al Osama Bin Laden. La esploristoj povas fari ĉi tiun laboron, kiam ili estas rajtigitaj de juĝisto – sendependa juĝisto, vera juĝisto, ne anomina – kaj ili povas pruvi, ke estas bona kialo por rajtigi la kaŝaŭskultadon. Tion oni devas tiel fari. La problemo aperas, kiam oni spionas nin ĉiujn, amase kaj la tutan tempon, sen preciza pravigo por kapti niajn komunikaĵojn, sen iu jura spuro pruvanta, ke estas komprenebla kialo por perforti niajn rajtojn [3]. Kun la helpo de algoritmoj ĉiam pli modernaj, miloj da esploristoj, inĝenieroj, matematikistoj, fakuloj pri statistiko, programistoj kaptas kaj kribras la informojn, kiujn ni faras por ni mem. El la spaco rigardas nin satelitoj kaj senpilotaj aviadiloj kun profunda rigardo. En la flughavenoj biomezuraj skaniloj analizas niajn paŝojn, „legas” niajn irisojn kaj niajn fingrospurojn. Infraruĝaj kameraoj mezuras nian korpan temperaturon. La silentaj okuloj de videokameraoj traserĉas nin en la stratoj de la urboj aŭ en la koridoroj de la superbazaroj [4]. Ili sekvas niajn spurojn en la oficejo, en la stratoj, en la buso, en la banko, en la metroo, en la parkejoj, en la liftoj, en la komercejoj, en autoŝoseoj, haltejoj, flughavenoj … Krome, kun la evoluo de la „Interreto de la aferoj” multaj elementoj de nia hejmo (fridujo, kuracilkesto, kelo, ktp), inkluzive de nia veturilo [5], povas doni valorajn informojn ankaŭ pri niaj plej intimaj kutimoj. Direndas, ke la neimagebla cifereca revolucio de ni travivata, kiu ja ŝancelas tiom da agojn kaj profesiojn, ankaŭ entute renversas la kampon de la informado kaj de la kaŝrigardado. En la erao de la Interreto la spionado fariĝis ĉiea kaj entute nemateriala, nekonstatebla, nedetektebla, nevidebla. Krome, ĝi estas teĥnike jam tro simpla. Spionprogramaro Jam ne necesas la krudaj laboroj de masonistoj por instali kablojn kaj integritajn cirkvitojn, kiel en la fama filmo „La babilado” [6], kie grupo de „plumbistoj” prezentas, en ekspozicio pri la spionteĥnikoj, stukaĉaparatojn pli malpli fuŝajn, ekipitajn per skatoloj plenplenaj de elektrofadenoj, kiujn oni devis kaŝi sur la muroj aŭ sub la tegmentoj … Pluraj bruemaj skandaloj de la epoko – la kazo Watergate [7] en Usono ; tiu de la „plumbistoj de la Canard [8]” en Francujo – estis malhonorigaj malsukcesoj de la sekretecaj servoj, kiuj montris la limojn de ĉi tiuj malnovaj meĥanikaj metodoj facile detekteblaj kaj videblaj. Nuntempe, kaŝaŭskulti iun estas ege facile kaj je la atingo de iu ajn. Iu volanta spioni sian ĉirkaŭaĵon trovas longan liston da ebloj [9] libere alireblaj en la bazaroj. Unue, tre didaktikaj gvidlibroj „por lerni sekvi spurojn kaj spioni la homojn [10]”. Estas almenaŭ kelkseso da spionprogramaroj (mSpy, GSmSpy, FlexiSpy, Spyera, EasySpy), kiuj senprobleme „legas” la enhavon de la poŝtelefonoj [11] : mesaĝojn, elektronikan poŝton, kontojn ĉe Fejsbuko, WhatsApp, Tvitero ktp. Kun la evoluo de la konsumo „en konekto” notinde evoluis ankaŭ la komercspionado, kiu estigis grandegan merkaton de personaj datenoj fariĝintaj varoj. Kiam ni konektiĝas al retejo la cookies [12] konservas en la memoro la tuton de la faritaj serĉoj, kio ebligas fari disponebla nian profilon de konsumanto. En malpli ol dudek milisekundoj la eldonisto de la retejo vizitata de ni vendas al eventualaj anoncistoj informojn pri ni prenitajn ĉefe el la cookies. Apenaŭ kelkajn milisekundojn poste aperas sur nia ekrano la propagando, kiu supozeble pli allogas nin. Ni estas jam definitive registritaj [13]. Eksterordinara alianco „La novaj entreprenoj, kiel Guglo, Apple, Microsoft, Amazon kaj laste Fejsbuko establis rektajn rilatojn kun la ŝtataparato en Vaŝingtono, ĉefe kun la taskitoj pri la ekstera politiko”. La spionado iel „privatiĝis” kaj „demokratiiĝis”. Ĝi ne plu estas afero nur de la registaraj informservoj. Kvankam, danke ankaŭ al la rektaj komplicecoj, kiujn la ŝtatoj establis kun la grandaj privataj entreprenoj dominantaj la industriojn de la informado kaj de la telekomunikado, ĝia kapablo koncerne spionadon de la homamasoj eksterordinare kreskis. En la intervjuo kun Julian Assange publikigita de ni en la dua parto de ĉi tiu libro, la fondinto de WikiLeads [14] asertas : La novaj entreprenoj, kiel Guglo, Apple, Microsoft, Amazon kaj laste Fejsbuko establis rektajn rilatojn kun la ŝtataparato en Vaŝingtono, ĉefe kun la taskitoj pri la ekstera politiko. Ĉi tiu rilato fariĝis pruvo […]. Ili havas la samajn politikajn ideojn kaj saman vidpunkton pri la mondo. Ĉiuokaze la rektaj rilatoj kaj la komuna vidpunkto pri la mondo fare de Guglo kaj la usona registaro submetiĝas al la celoj de la ekstera politiko de Usono [15]. Ĉi tiu eksterordinara alianco – ŝtato plus sekureca militisma aparato plus grandaj industrioj de la Interreto – kreis ĉi tiun imperion de la spionado, kies klara kaj konkreta celo estas kaŝaŭskulti la Interreton, la tutan Interreton kaj ĉiujn krozantojn. En ĉi tiu situacio necesas konsideri du konkretajn ideojn : 1- La ciferecspaco fariĝis kvina elemento. La greka filozofo Empedoklo konsideris, ke nia mondo estis formita per kombino de kvar elementoj : tero, aero, akvo kaj fajro. Sed la apero de la Interreto kun sia mistera „interspaco” surmetita sur la nian, konsistanta el milionoj da plej diversaj ciferecinterŝanĝoj, pro ĝiaj fluado kaj nubado ( streaming and clouding ) naskis novan universon iel kvantan, kiu kompletigas la realon de nia nuntempa mondo kvazaŭ aŭtenta kvina elemento. Tiusence endas rimarkigi, ke ĉiu el la kvar tradiciaj elementoj estas, historie, batalkampo, loko de alfronto. La ŝtatoj devis evoluigi specifajn sekciojn de la armitaj fortoj por ĉiu el tiuj elementoj : la terarmeon, la aerarmeon kaj kun pli specifa celo la fajrestingistojn aŭ „soldatojn de la fajro”. Naturmaniere ekde la evoluo de la militeca aviado en 1914-1918, ĉiuj grandaj potencoj hodiaŭ aldonis al la tri tradiciaj armeoj kaj al la batalantoj de la fajro armeon, kies ekosistemo estas la kvina elemento : la ciferecarmeo, taskita pri la ciferecdefendo, kiu havas sian propran strukturon, sian komandejon, siajn ciferecsoldatojn kaj siajn proprajn armilojn, kiuj estas superkomputiloj preparitaj por fari ciferecan militon [16] en la Interreto. 2- La Interreto centraliziĝis. Komence oni vidis la reton kiel eksplodon de individuaj esprimebloj, kiu ebligis eskapi de la dependeco de la ŝtataj monopoloj (poŝto, telegrafo, telefono), de la gigantoj de la telekomunikado kaj de la grandaj dominantaj amaskomunikiloj (gazetaro, radio, televido). Ĝi estis sinonimo de libereco, eliro, kreemo. Dudek kvin jarojn poste la Interreto estas proksime de sia drasta centraliziĝo ĉirkaŭ grandegaj privataj entreprenoj : la GAFAM (Guglo, Apple, Fejsbuko, Amazon, Microsoft), ĉiuj usonaj, kiuj en la tuta planedo akaparas ĝiajn diversajn facetojn, kaj de kiuj eksterordinare dependas la ĉirkaŭ 3.500 milionoj da krozantoj, kiuj siavice nutras ilin per siaj personaj datenoj. Tiel, la interretuzantoj grandege riĉigas tiujn entreprenojn. Por la generacioj malpli ol 40-jaraj la Interreto estas simple la ekosistemo, kie maturiĝis iliaj pensado, kuriozeco, ŝatoj kaj personeco [17]. Por ili la Interreto estas nur aŭtonoma ilo uzata por konkretaj taskoj. Ĝi estas grandega intelektosfero, kie oni lernas libere esplori ĉiujn sciojn. Ĝi estas, samtempe, senlima agoro, forumo kie la homoj renkontiĝas, babilas, interŝanĝas kaj havigas al si kulturon, konojn kaj valorojn per ĝenerala komuneco. Por ĉi tiuj novaj generacioj la Interreto signifas tion, kio por la antaŭuloj estis samtempe la lernejo kaj la biblioteko, la arto kaj la enciklopedio, la urbo kaj la templo, la bazaro kaj la kooperativo, la stadiono kaj la scenejo, la vojaĝo kaj la ludoj, la cirko kaj la bordelo …Tio estas tiel bonega, ke „pro la plezuro progresi en teĥnologia universo la individuoj ne zorgas scii – ankoraŭ malpli kompreni –, ke la maŝinoj dominas ilian ĉiutagan vivon ; ke ĉiuj agoj kaj gestoj estas registrataj, kribrataj, analizataj kaj eventuale spionataj ; ke anstataŭ liberigi ilin de la fizikaj ligoj la komputiko de la informado estas sendube la plej efika ilo de spionado kaj dominado, kiun la homoj iam ajn pretigis [18]”. Ĉi tio ne finiĝis, ĉar ne kontentigitaj la gigantoj de la Interreto nun volas etendi sian dominadon al la tuto de la homaro kun la preteksto emancipi kaj liberigi. Menciante la industriajn katastrofojn, kiuj laŭdifine estas samtempaj al la industria erao, Paul Virilio instruis nin, ke ekzemple la inventado de la fervojo samtempe kreis la trajnakcidentojn. Koncerne la Interreton okazas io simila. La industria katastrofo de la Interreto estas la amasa spionado, el kiu eskapas – konsolo de la malriĉuloj – nur tiuj, kiuj ne havas aliron ; nome ĉirkaŭ la duono de la planedloĝantoj. Sed la gigantoj de la Interreto – Guglo, Fejsbuko kaj konkrete Microsoft – volas ĉesigi tiun maljustecon : „Se ni konektas al la Interreto la kvar miliardojn da homoj sen aliroj, ni havos la historian ŝancon eduki la tutan mondon en la venontaj jardekoj”, diris, ekzemple, la posedanto de Fejsbuko, Mark Zuckerberg [19]. La 26-an de septembro 2015, Zuckerberg, Bill Gates – fondinto de Microsoft – Jimmy Wales – fondinto de Vikipedio – kaj aliaj [20] insistis ĉe la Unuiĝintaj Nacioj (UN) tiel montrante siajn celojn kadre de la celoj de daŭrigebla evoluo fiksitaj de la UN por forigi la malriĉecon antaŭ 2030 [21] : „La Interreto apartenas al ĉiuj ; pro tio ĝi devas esti alirebla de la tuta mondo [22]”. Kvankam Fejsbuko ne atendis por lanĉi en aŭgusto 2013, Internet.org, programo por modernaj poŝtelefonoj ebliganta al la loĝantaro de la malriĉaj landoj senpage aliri la reton Fejsbukon kaj ĉirkaŭ kvardek retejoj, Vikipedion inter ili [23]. Alphabet (Guglo) finpreparis sian propran projekton vastigi al la tuta mondo la aliron al la Interreto. Por senpage ebligi al la „kondamnitoj de la Tero” la utilojn de sia serĉmotoro ĉi tiu tutmonda entrepreno apogas sin sur sia programo Loon : ĝi finpretigis sian propran projekton utiligi helium-globojn instalitajn en la stratosfero. Tute ne pridubante la intencon de ĉi tiuj gigantoj de la Interreto plibonigi la estontecon de la homaro, ni povas demandi nin ĉu ilin motivigas ankaŭ pli komercaj konsideroj, ĉar la ĉefa riĉaĵo de ĉi tiuj neeviteblaj entreprenoj – en situacio preskaŭ de tutplaneda monopolo – estas la kvanto de konektitoj. Fejsbuko aŭ Guglo, ekzemple, vendas nenion al la krozantoj ; ili vendas siajn milionojn da uzantoj al la anoncistoj de la reklamado. Estas logike, do, ke de nun ili volas vendi la tutan loĝantaron de la Tero. Samtempe, kiam la tuta mondo estos konektita, ili povos transdoni al la NASA ĉiujn personajn datenojn de la Ter-loĝantoj … Bonvenon al la Imperio de la spionado ! Ignacio Ramonet (Enkonduko de la libro La Imperio de la spionado / Fonto : Cuba Periodistas) elhispanigita de Norberto Díaz Guevara fonto : http://www.cubadebate.cu/especiales...