De schade van een eventueel vertrek van Griekenland uit de euro is lastig te becijferen. Athene staat in ieder geval voor 18 miljard bij Den Haag in het krijt. Of dat bedrag terug komt hangt onder meer af van het treffen van een betalingsregeling na een Grexit.



Drie elementen

De leningen aan Griekenland bestaan uit drie elementen. Ten eerste leenden Europese landen rechtstreeks en via het steunfonds EFSF 183,8 miljard euro. Het aandeel van Nederland hierin is 17,8 miljard.



Deel twee is het krediet van het IMF aan de Grieken: 21 miljard staat er nog uit. Hiervan komt 2 tot 3 procent voor rekening van Nederland, ongeveer een half miljard.



Een derde element is het bedrag dat de Europese Centrale Bank in de Griekse financiële sector heeft gestoken.



Als die lening, naar schatting 90 miljard, niet terugkomt moet de ECB een verlies in de boeken schrijven en dat scheelt Nederland dividendinkomsten. Sylvester Eijffinger, hoogleraar financiële economie in Tilburg, schat dat Nederland tussen 20 tot 30 miljard heeft uitstaan in Athene.



Ook voor andere Europese landen is niet helemaal helder wat de schade is van een Grexit. De Duitsers hebben naar schatting 90 tot 100 miljard euro uitstaan bij de Grieken. Het bedrag op de Franse lat wordt geschat op 60 tot 70 miljard euro.



Staatsschuld

Het geld dat vanuit Nederland naar Griekenland is gegaan bestaat uit rechtstreekse leningen, maar Den Haag staat ook garant voor leningen van het Europese steunfonds EFSF. Als Griekenland na een Grexit het Europese steunfonds niet terugbetaalt, moeten de garanties worden ingelost en moet er geld worden overmaakt naar het Europees steunfonds.



De Nederlandse staatsschuld beloopt nu 467 miljard. Daarin zijn leningen die zijn verstrekt aan de Grieken verwerkt. Maar als garanties moeten worden ingelost loopt de staatsschuld op. Met hoeveel is afhankelijk van de onzekere ontwikkelingen: hoe wordt verder onderhandeld over de schulden, wordt een deel van de kredieten kwijtgescholden, wat is de waarde van de nieuwe Griekse munt?



Een Grexit leidt niet onmiddellijk tot bezuinigingen in Nederland. De leningen zijn al gefinancierd en als dat nog moet gebeuren worden de kosten over een lange termijn uitgesmeerd, zegt hoogleraar Eijffinger. Normaal moeten tegenvallers en meevallers worden verwerkt in de rijksbegroting. Maar een bijzondere situatie wordt buiten de begroting om geregeld. Dat gebeurde ook met de aankoop van ABN Amro tijdens de kredietcrisis. De extra rentekosten voor de hogere staatsschuld zijn wel direct zichtbaar op de begroting. Het is nog ongewis hoe hoog die uitpakken.

Beeld Trouw