ARIS MESSINIS via Getty Images

Για τους επόμενους μήνες η ΓΣΕΕ θα λειτουργεί τυπικά: με προσωρινή διοίκηση που μόνη της ουσιαστική αρμοδιότητα είναι η πραγματοποίηση του συνεδρίου που θα αναδείξει την επόμενη διοίκηση. Προς το παρόν, η Γενική Συνομοσπονδία Εργατών Ελλάδας είναι ακέφαλη, απαξιωμένη και θεσμικά αδύναμη όσο ποτέ να διαπραγματευτεί και να παρέμβει στον κόσμο της εργασίας. Η φετινή Εργατική Πρωτομαγιά βρίσκει τη ΓΣΕΕ στην βαθύτερη, μάλλον, κρίση της ιστορίας της. Το 37ο Συνέδριο, όπου θα αναδεικνυόταν η νέα, αιρετή διοίκησή της, δεν πραγματοποιήθηκε- πρώτα στην Καλαμάτα και έπειτα στη Ρόδο, μέλη του ΠΑΜΕ εμπόδισαν την διεξαγωγή του. Οι πρώτες συνέπειες έχουν ήδη καταγραφεί - η Ομοσπονδία Ιδιωτικών Υπαλλήλων Ελλάδος, μια ‘μικρογραφία’ της ΓΣΣΕ, δεν μπορεί να υπογράψει νέα κλαδική σύμβαση, με ότι αυτό συνεπάγεται για την πραγματική ζωή χιλιάδων εργαζομένων. Το σκηνικό που έχει διαμορφωθεί στο συνδικαλιστικό κίνημα είναι τεταμένο αλλά και οξύμωρο, ακόμα και για τα ελληνικά ειωθότα: ενώ όλο και περισσότεροι εργαζόμενοι αδιαφορούν για τον συνδικαλισμό, οι ίδιοι οι συνδικαλιστές μιλούν και συγκρούονται μεταξύ τους με πρωτοφανή φανατισμό. Και μοιάζει ο συνδικαλισμός στην μετά-μνημονιακή Ελλάδα του 2019 να έχει μετατοπίσει το κέντρο βάρους της όποιας συγκρουσιακής του, αγωνιστικής συμπεριφοράς, από την διεκδίκηση έναντι των εργοδοτών, σε ένα παρατεταμένο αλληλοφάγωμα. Οι ανακοινώσεις που εκδόθηκαν από την ΓΣΕΕ και το ΠΑΜΕ απηχούν το μεταξύ τους εμφυλιοπολεμικό κλίμα: «με σιδερολοστούς στα χέρια εισέβαλαν και χτυπούσαν αδιακρίτως οι τραμπούκοι του ΠΑΜΕ», «κομματική μαφία το ΠΑΜΕ», «κάτι σαν παραστρατιωτική οργάνωση ένα πράγμα», «επιδιώκει τη διάλυση των συνδικάτων ή τη χειραγώγησή τους» αντιγράφουμε από τα δελτία τύπου της ΓΣΕΕ. Ενω το ΠΑΜΕ, στα δικά του δελτία τύπου, κάνει λόγο για «νόθους» αντιπροσώπους, σωματεία- ‘φαντάσματα’ και ‘συνέδριο Κόζα- Νόστρα’, «παρουσία πλήθους μπράβων και πίσω από κλειδαμπαρωμένες πόρτες». «Είναι ώρα να καθαρίσει το εργατικό- συνδικαλιστικό κίνημα από νόθους (συνέδρους- αντιπροσώπους σωματείων) και εργοδότες» φωνάζει το ΠΑΜΕ.

Είναι όντως αυτές οι μέθοδοι του ΠΑΜΕ; Από την άλλη, οι καταγγελίες του είναι εξαιρετικά σοβαρές- έχουν βάση; Και ποιους αφορούν; Μόνο όλες τις άλλες (μεγάλες), αντίπαλες του ΠΑΜΕ παρατάξεις; Τελικά, ο συνδικαλισμός στην Ελλάδα- συνταγματικά κατοχυρωμένος θεσμός ευρωπαϊκής χώρας εν έτει 2019 - είναι ένοχος για εκτεταμένη εκλογική νοθεία, χαλκευμένη αντιπροσώπευση και βία; Οι εξελίξεις σε όλο το σύγχρονο εργασιακό πεδίο είναι καταιγιστικές - ‘γκρίζες ζώνες’ και μαύρη εργασία, υποαπασχόληση, ‘μπλοκάκια’, εξαναγκασμένα μεροκάματα σε αργίες. Νέοι εργαζόμενοι που θα θέλαμε να επιστρέψουν στη χώρα, αφού υποχρεώθηκαν λόγω κρίσης να μεταναστεύσουν, εάν συγκρίνουν το ελληνικό με τα ξένα εργασιακά μοντέλα - θα οδηγηθούν σε συντριπτικά συμπεράσματα. Ο μνημονιακός ακρωτηριασμός του ρόλου των σωματείων σε όλο το εργασιακό πλέγμα, αντί να οδηγήσει σε συσπείρωση των συνδικαλιστικών παρατάξεων, οδηγεί το συνδικαλιστικό κίνημα σε αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές και αντιδημοκρατικές πρακτικές. Είναι ένα «τέλος εποχής» για τον μεταπολιτευτικό συνδικαλισμό; Kαι αν οι συλλογικές συμβάσεις επανέλθουν, ποιός θα τις διαπραγματευθεί; Θα νιώσουν οι εργαζόμενοι ότι είναι σε θέση να παρέμβουν στις εργασιακές εξελίξεις; Όταν ανακτήσουν δικαιώματά τους, θα θελήσουν και να τα προασπίσουν. Το ερώτημα είναι: (τι) συνδικαλισμό θα βρουν στην Ελλάδα;

Τάσος Γκιάτης: Κοινό μυστικό τα «σωματεία - φαντάσματα»

Ο Τάσος Γκιάτης είναι ένας συνδικαλιστής που χαρακτηρίζεται ως «καινοτόμος». Ως πρόεδρος του Συλλόγου Εργαζομένων της Alpha Bank, κρίνεται (υπέρ)θετικά από τους συναδέλφους του, αφού η ανεξάρτητη, ακομμάτιστη παράταξή του «Ενότητα» έλαβε στις εκλογές του 2017 το 95% των ψήφων. Η «Ενότητα» έχει ως παράταξη φιλελεύθερα χαρακτηριστικά, όμως οι περισσότεροι άνθρωποι του χώρου εκτιμούν ότι δεν έχει καμία κομματική εξάρτηση. Την Πέμπτη, 2 Μαϊου, η «Ενότητα» θα καταθέσει εξώδικο στη ΓΣΕΕ με το οποίο θα ζητά όλοι οι σύνεδροι να προσκομίσουν στην Εκτελεστική Επιτροπή της ΓΣΕΕ βεβαίωση μισθοδοσίας τους.

«Γιατί το κάνουμε; Γιατί πολλοί σύνεδροι της ΓΣΕΕ δεν εργάζονται, δεν είναι μισθοδοτούμενοι υπάλληλοι, αλλά συνταξιούχοι- άλλοι είναι ελεύθεροι επαγγελματίες, κάποιοι είναι εργοδότες».

«Θα διεκδικήσουμε ακόμα και με ασφαλιστικά μέτρα να δοθούν αυτά τα στοιχεία στη δημοσιότητα», λέει ο κ. Γκιάτης. «Θέλουμε να αποκαλύψουμε όλο αυτό το ψεύτικο πράγμα που συμβαίνει στη ΓΣΕΕ: τους ψευτό- συνέδρους, τα σωματεία- μαϊμούδες».

«Τέτοια σωματεία- φαντάσματα υπάρχουν σε όλη τη χώρα. Δεν κάνουν αρχαιρεσίες, δεν υπάρχουν πρακτικά και ξαφνικά εμφανίζονται σύνεδροί τους για να ψηφίσουν στη ΓΣΕΕ- και να βγάλουν μια ‘μαϊμού’ διοίκηση. Αυτή τη φορά δεν θα το επιτρέψουμε».

Του ζητάω να μου πει παραδείγματα τέτοιων σωματείων. «Το σωματείο κονσερβοποιών στη Βέροια, εμφανίζει 3.500 ψηφίσαντες. Ούτε γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία να ήταν. Το σωματείο θυρωρών στην Αθήνα έχει 4.000 ψηφίσαντες. Και υπάρχουν δεκάδες άλλες παρόμοιες περιπτώσεις σωματείων, όπου οι ψηφίσαντες δεν είναι παρά σκέτα ονοματεπώνυμα, χωρίς κανένα άλλο στοιχείο (αριθμό ταυτότητας, ΑΜΚΑ κλπ)».

«Υπάρχουνε σύνεδροι (από την ΔΑΚΕ και την ΠΑΣΚΕ) που επειδή δεν εκλέγονται στον πραγματικό επαγγελματικό τους χώρο, έχουν φτιάξει ένα σωματείο (ανυψωτικών μηχανημάτων και γεωτρυπανιστών) και εκλέγονται μέσω αυτού. Δηλαδή τους ‘μαυρίζουνε’ οι εργαζόμενοι στο χώρο εργασίας τους, αλλά αυτοί βρίσκουν αυτή τη διέξοδο».

Άρα το ΠΑΜΕ, πέρα απ’ τον αμφιλεγόμενο τρόπο της αντίδρασής του, έχει δίκιο επί της ουσίας; Έχει απόλυτο δίκιο. Το ίδιο έχει μεταχειριστεί αυτές τις πρακτικές; Όπου μπορεί, ναι. Τι πρέπει να αλλάξει στην ΓΣΕΕ; Όλο το μοντέλο, να γίνει ευρωπαϊκό: μια μεγάλη ομοσπονδία σε κάθε κλάδο. Στις συγκοινωνίες σταθερής τροχιάς υπάρχουν περί τα 45 σωματεία, στις 4 συστημικές τράπεζες τα σωματεία είναι 25- για να απολαμβάνουν οι συνδικαλιστές τα προνόμιά τους. Αυτό δεν υπάρχει πουθενά στην Ευρώπη- όπως δεν υπάρχει και κρατική χρηματοδότηση στα σωματεία, που αυτοχρηματοδοτούνται με τις συνδρομές των μελών τους.