Wie op de site van zijn zorgverzekeraar kijkt of een bepaalde behandeling wordt vergoed, of waar hij terecht moet voor die behandeling, verwacht niet dat Facebook meekijkt. Maar dat gebeurt bij meerdere zorgverzekeraars wel, blijkt uit onderzoek van de NOS.

Wie tot vanavond bijvoorbeeld op de websites van Menzis, ONVZ of OHRA zocht naar informatie over je soa-behandeling, depressie of plaswekker, werd de zogenoemde Facebook-pixel-plug-in ingeladen. Die is geplaatst door de zorgverzekeraar en stuurt je surfgedrag door naar de servers van Facebook. Andere zorgverzekeraars, zoals CZ, gebruiken de tracker alleen op de voorpagina van hun website.

Ook het Diakonessenhuis in Utrecht, een ziekenhuis, stuurt het surfgedrag van bezoekers door naar Facebook. Dat gebeurt ook als bezoekers pagina's met medische achtergrondinformatie bekijken. Als patiënten die pagina's bezoeken, kan Facebook dat dus zien. Gebruikers geven daar overigens in principe toestemming voor door een cookiemelding weg te klikken of te negeren.

Gepersonaliseerde advertenties

De Facebook-pixels worden geplaatst om mensen vervolgens gepersonaliseerde advertenties te kunnen laten zien. Zo kan Menzis een potentiële klant die op zijn website is geweest, een advertentie tonen. Maar de keerzijde is dat het surfgedrag van gebruikers wordt doorgestuurd.

Facebook kan daarbij het surfgedrag van een internetter koppelen aan het Facebook-account, als die persoon is ingelogd. Wie niet is ingelogd of geen Facebook-account heeft, kan ook worden gevolgd, al weet Facebook dan niet exact om wie het gaat.

Het gaat daarbij niet om informatie uit iemands medisch dossier, maar als iemand informatie opzoekt over een bepaalde behandeling, kan dat wel iets zeggen over iemands medische problemen.

Achttien keer pixels

Van de veertig zorgverzekeraars die de NOS onderzocht, gebruiken achttien verzekeraars een tracking-pixel. Daarvan gebruiken er elf de plug-in op een pagina waarop medische informatie wordt getoond.

De Patiëntenfederatie Nederland noemt het "buitengewoon onverstandig". "Doe jezelf en verzekerden een plezier en stuur dit soort informatie niet door", zegt woordvoerder Thom Meens. De patiëntenorganisatie wil dat zorgverzekeraars stoppen met het gebruik van Facebook-pixels.

Ook burgerrechtenorganisatie Bits of Freedom is niet blij. "Ik schrik hier toch wel van", zegt directeur Hans de Zwart. "We hebben meerdere keren dit soort schandalen gehad, inmiddels had ik van websites beter verwacht", zegt hij. Dat de makers van websites van zorgverzekeringen de trackers welbewust inbouwen, noemt hij "incompetent of schaamteloos".