Volkert van der G., de moordenaar van Pim Fortuyn, komt op 2 mei voorwaardelijk vrij. Dan zit tweederde van zijn straf erop. Dat heeft staatssecretaris Fred Teeven zojuist bekendgemaakt.. Van der G. werd in 2003 veroordeeld tot achttien jaar cel wegens de moord op Pim Fortuyn.

Het Openbaar Ministerie ziet geen reden tot uitstel of afstel van zijn voorwaardelijke invrijheidstelling. Van der G. heeft geen psychische stoornis, zo oordeelt het OM. De kans op herhaling wordt laag ingeschat, in tegenstelling tot eerder onderzoek. Ook Teeven ziet geen reden tot uitstel of afstel.

Voorwaarden vrijlating

Aan de voorwaardelijke invrijheidstelling is wel een aantal voorwaarden verbonden. Van der G. moet zich wekelijks melden bij de reclassering en krijgt een locatieverbod: hij mag zich niet in de woonplaatsen van het slachtoffer en de nabestaanden begeven - Rotterdam, Haarlem en Hilversum. Ook krijgt hij een enkelband en mag hij geen contact hebben met nabestaanden of media. Daarnaast is hem verplichte begeleiding opgelegd van een psycholoog of een psychiater.

Van der G. moet zich aan deze voorwaarden houden totdat zijn straf erop zit, in 2021. Doet hij dat niet, dan moet hij terug de cel in. Volkert van der G. heeft gezegd bereid te zijn de voorwaarden na te leven. Volgens onze politiek redacteur Annemarie Kas is dat niet verwonderlijk:

“Dit zijn geen exceptionele voorwaarden. Bij andere spraakmakende zaken, zoals die rond Samir A., die veroordeeld werd voor terrorisme, zijn vergelijkbare voorwaarden opgelegd.”

OM deed opnieuw onderzoek naar recidivegevaar

In januari bleek dat het OM opnieuw onderzoek doet naar Volkert van der G. Een woordvoerder bevestigde destijds dat informatie over zijn gedrag werd verzameld. De reclassering maakte een inschatting van de kans dat Van der G. in herhaling valt. Ook is zijn detentiegeschiedenis bekeken.

Zo’n onderzoek naar gedrag en mogelijk recidivegevaar is bij elke gedetineerde wiens vrijlating dichterbij komt aan de orde. Jaarlijks bekijkt het OM ongeveer 1.100 zaken waarin veroordeelden voor voorwaardelijke invrijheidstelling in aanmerking komen – zij hebben dan tweederde van de opgelegde straf uitgezeten.

RSJ besliste anders dan Teeven over verlof

Teeven bepaalde in oktober dat Van der G. binnen de muren van de gevangenis mocht reïntegreren, omdat de maatschappelijke onrust die bij verlof zouden ontstaan en de vele extra veiligheidsmaatregelen die daarvoor nodig zouden zijn, een normale reïntegratie in de weg zouden staan.

De Raad voor de Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming (RSJ) dacht daar echter anders over en liet het belang van een “goede voorbereiding op invrijheidstelling” prevaleren boven de “mogelijke maatschappelijke onrust en de risico’s die verlofverlening met zich mee kan brengen”. Dat besluit was bindend, waardoor Volkert van der G. alsnog op verlof moest. Daarop zei Rutte het stelsel voor proefverlof te gaan aanscherpen.

PVV vraagt debat aan met Teeven

De meerderheid van de Tweede Kamer aanvaardt de voorwaardelijke invrijheidstelling van Volkert van der G., zo meldt de NOS. Kamerleden en woordvoerders zeggen dat er gedegen onderzoek is gedaan en dat Van der G. de voorwaarden strikt moet naleven.

De PVV laat zich in andere bewoordingen uit. De partij heeft een debat aangevraagd met Teeven omdat hij “geheel tegen zijn beloften in” heeft ingestemd met de vrijlating van Van der G., meldt persdienst Novum.