23 temmuz 1999'da nasa'nın sts-93 göreviyle fırlatılmış bir uydu olan chandra x-ışınları gözlemevi'ndeki chandra teleskopu kullanılarak toplanan verilerle derlenen ve zengin bir arşivi bünyesinde barındıran dijital sistemin adı (the chandra data archive) . soluk kesici







dilerseniz okumanıza piyano perim chopin ya da kendi senfonisi eşlik edebilir uzayın...



ek bilgi: uydunun adı, daha sonra nötron yıldızlarına dönüşen beyaz cüceler için mass limitini belirlemesiyle tanınan hint kökenli abd'li fizikçi subrahmanyan chandrasekhar'ı çağrıştırarak, anısını yaşatmak için verildi. aynı zamanda "chandra" sanskritçe "ay" veya "parlayan" demektir.





1. westurlund 2

yaklaşık 1-2 milyon yaşında, dünyadan 20 bin ışık yılı uzaklıkta konuşlanmış genç yıldız kümesi. hubble space telescope tarafından görüntülenen yeşil ve mavi ışıklar, yıldızların şekillendiği kalın bulutları göstermekte. buna karşılık mor hafif sis de, chandra teleskopu ile yakalanan bir görüntü. enfes.





2. 3c31

240 milyon ışık yılı uzaklıktaki 3c31 (mavi) galaksiden gelen x ışınları, astronomların galaksinin ısı-basınç ve yoğunluğunu araştırmasına olanak sağlamaktadır ve radyo dalgalarının güçlü bir yayıcısı olarak bilinmektedir. chandra verisi, aynı zamanda ngc 383 olarak adlandırılan ve balıklar takımyıldızı yönünde yaklaşık olarak 230 milyon ışık yılı uzaklıkta bulunan merceksi bir radyo gökada'nın kenarındaki jet blast durumunu da göstermektedir. burada, chandra x-ışığı görseli, hubble'ın görünen ışık verisiyle (sarı) harmanlanmış haldedir.





3. psr j 1509-5850

ilk olarak 1967 yılında keşfedilen pulsarlarla ilgili olarak, astronomlar artık günümüzde binden fazla bu tarz uzay cisimleri hakkında bilgi sahibidir. psr j1509-5850 adındaki uzay cismi, dünyadan 12 bin ışık yılı uzaklığında konuşlanmıştır ve görselde de merkezde parlak, beyaz bir nokta olarak yer almaktadır. ürettiği upuzun x ışığının -ki tersi yönünde de bir dışa taşma vardır- yayılımı fotoğrafta da fark edilmektedir. chandra tarafından yakalanmış (mavi) x-ışınları ile radyo yayılımları (pembe) tüm alanı kaplamış.





4. abell 665

iç içe geçmiş ve son derece güçlü, büyük şok dalgaları açığa çıkarabilen bir galaksi kümesi içinde yer alan ursa major'un yıldızı olan sistem. chandra'nın saptadığı (mavi) x-ışınları sıcak gaza işaret etmektedir. şok dalgası ise fotoğrafta merkeze yakın; geniş, beyaz alanda yer almaktadır.





5. rx j0603.3+4214

şekli şemali nedeniyle, ''diş fırçası/toothbrush'' nickname'ini alan galaksi topluluğu. (bkz: pareidolia).





6. ctb 37a

astronomların ifadesine göre yaklaşık her 50 yılda bir, samanyolu galaksisi'nde bir süpernova patlaması gerçekleşmektedir. ctb 37a uzay cisimciği de, dünyadan 20 bin ışık yılı ötede, samanyolu galaksisi'nde yer alan bir süpernova kalıntısıdır. fotoğraf; (mavi) x-ışınları ve (pembe) radyo dalgalarının, (oranj) kızılötesi ışınları içinde yer alan toz ve gaz bulutlarına doğru genişlediğini göstermektedir.



nasa'nın alabama, huntsville'de bulunan ''marshall uzay uçuş merkezi'' chandra programını yürütmekte ve cambridge, massachusetts'de bulunan ''the smithsonian astrofizik gözlemevi'', chandra'nın bilim ve uçuş operasyonlarını kontrol etmektedir.

kaynak