De laatste twee decennia is de nachtzwaluw aan een flinke come-back bezig. De beloning voor een goed beheer van heidegebieden. Dat mocht ook wel, na de Tweede Wereldoorlog zette het verval van veel – met name kleine – heidegebieden in. Het heidelandschap is ook nog eens heel gevoelig voor extra stikstof die, vanuit de intensieve landbouw en het verkeer, in het milieu terecht komt. De soortenrijkdom van heidegebieden nam flink af; de nachtzwaluw liet dat als een soort ‘thermometer in de kwaliteit van de heide’ goed zien. Nachtzwaluwen eten insecten, vooral kevers en nachtvlinders, en die moeten er wel zijn. Goed beheerde, structuurrijke heide heeft veel meer soorten (grote) nachtvlinders die in grotere aantallen voorkomen en is daardoor beter leefgebied voor nachtzwaluwen.

Vergroting van heidegebieden leidt vaak ook tot een toename van de hoeveelheid bosrand óm een heide heen. Immers; hoe groter de heide, hoe meer bosrand eromheen. Juist bosranden en de overgang van open hei naar bos, vormt goed leefgebied. Zo ontstaat door boomkap een groter leefgebied van betere kwaliteit. Ook soorten als de gekraagde roodstaart profiteren daarvan. En, toevallig of niet, ook die overwintert in de Afrikaanse Sahel.