Jens Thoresen tek i dette innlegget eit oppgjer mot den norske moderne mannen, som er meir oppteken av å realisera seg sjølv enn å hjelpa andre. Foto: Egil Blomsø

«Ein religion for skikkelege mannfolk»

Med dette innlegget kan eg koma til å fornærma mange, inkludert meg sjølv, men det får våga seg. Eg tek bladet frå munnen, skriv Jens Thoresen.

Eit skikkeleg mannfolk vil eg definera som ein «riddar», ein mann som forsvarer for kvinner og barn, farlause, enkjer, flyktningar og forfølgde, ein mann som kjempar mot vondskapen i seg sjølv, og som hevdar sanning og rett i samfunnet.

Riddaridealet stammar frå krossfarartida, og mangt av det riddarane heldt på med på den tida er ubrukeleg i dag. Men vesentlege element kan godt finpussast i vår litt jålete og sjølvopptekne tidsalder.

Dagens menn er ein forvirra rase som driv med mange rare ting: Dei dyrkar hobbyar, klatrar i fjell, køyrer rallycross, spelar sjakk, data og golf, spring maraton, syklar mil etter mil dag etter dag, går i treningsstudio, og pressar seg til det yttarste for å skaffa seg nye rekordar, i det minste personlege. For all del: det er IKKJE gale å leika, men når leiken blir sjølve LIVET, då blir det alvorleg feil, ja, patetisk og barnsleg. Ved å realisere seg sjølv i hobbyar og fritidsaktivitetar, går dagens menn lett glipp av heile poenget: Ein ekte mann brukar tida si, kreftene sine og klokskapen sin på å forsvara verjelause og hjelpa elendige. Det er ein manns gudgjevne kall. Forstår han ikkje dette, finn han aldri seg sjølv.

Poenget med ein manns liv er å gjera godt, ikkje å gjera det godt. Det er ein avgrunn mellom dei to tinga. Mange menn i vår tid er levande opptekne av å tena pengar, mange pengar. Det er i seg sjølv eit moralsk avvik. Grådigheit og gniarskap er dessutan avgudsdyrking. Det er ein religion. Jesus Kristus kallar pengeguden Mammon. «Trongen etter pengar er ei rot til alt vondt,» skriv apostelen Paulus, og det er lett å sjå i vår tid at han hadde rett i det.

Den allmektige Guds vegar for ein mann handlar ikkje om sjølvrealisering, men om sjølvfornekting. Han finn seg sjølv utelukkande ved å finna Skaparen og elska alt det skapte. Den som elskar pengar, styrer livet sitt i avgrunnen.

Polakken og munken Maximillian Kolbe var eit skikkeleg mannfolk. Under 2. verdskrigen løynde han jødar frå nazistane. Men han vart oppdaga, arrestert og sett i fangeleir. I denne leiren klarte ti menn å rømma, og for å setja skrekk i resten, plukka tyskarane ut ti andre fangar som skulle døy sveltedøden i ein lukka bunkers. Ein av dei var ein ung mann med kone og barn heime. Han braut saman i redsle. Då steig Maximillian Kolbe fram og tilbaud seg å ta den unge mannen sin plass i bunkersen, ein søknad som vart innvilga på staden. Slik synte Kolbe ekte manndom. Han var som ein Kristus for den unge, redde mannen, og det vart han også for dei ni andre som han svalt i hel saman med.

Då Nelson Mandela, Sør-Afrikas fridomshelt, vart sett fri frå 25 års fangenskap på Robben Island, vart alle slått av hans enorme utstråling og varme smil, ein mann utan spor av hat. Korleis kunne det ha gått til? I fengselet hadde han møtt Jesus Kristus og fått lagt av hatet sitt hos han. Han fortalde det sjølv. Jesus har ei enorm forvandlande kraft i seg. Alle som har hatt eit personleg møte med han, kan stadfesta dette.

Presten Dietrich Bonhoefer var ein av få tyskarar som under krigen tok kampen opp mot Adolf Hitler. Han talte og skreiv ope mot det nazistiske demoniet, mot holocaust og det fælslege euthanasiprogrammet til nazistane, og han var med å planleggja eit mislukka attentat mot «der Führer». Han vart arrestert i 1943 og avretta 9. april 1945. Å lesa fangenskapsbreva hans gjev eit djupt innblikk i ein ekte manns liv. Sjølvsagt var han redd, veldig redd, men han let aldri redsla styra seg. Det er manndom av beste merke. Medfangane hans som overlevde dei siste krigsdagane, fortalde om eit sterkt åndeleg og moralsk lys som møtte dei i denne mannen.

Det vart sagt om Jesus at han gjekk rundt og gjorde godt og lækte alle som var undertrykte av djevelen. Og sjølv om du ikkje trur på djevelen, så kjenner du godt til vondskapen, og undertrykte menneske er det mange av. Kristuslike menn flyktar ikkje unna dei hjelpelause, men stiller seg solidarisk opp saman med dei og hjelper så langt dei kan.

Kven er fattige og hjelpelause i Noreg i dag? Åleineforeldre og flyktningar, og då i særleg grad dei papirlause og ikkje-returnerbare flyktningane som må leva på 1.750 kroner i månaden. Det er ingen spøk å samstundes måtta kjempa både mot staten og svolten. Situasjonen ropar etter menn av beste merke som stiller opp med hjartevarme, kløkt og pengar for desse menneska. Kan det vera tid for reorientering?

Artikkelen held fram under annonsen.

På dommens dag blir vårt høve til dei framande eit avgjerande kriterium for utfallet. Korleis me handsamar flyktningar er ein test på våre menneskelege kvalitetar.

Jesus stilte alltid opp for svake, fattige, sørgjande og knuste menneske. Han lækte dei, reiste dei opp og gav dei ny sjølvrespekt. Og avslutningsvis gav han livet sitt for å frelsa alle menneske frå evig fortaping. Ingen kan fatta dimensjonane av dette. Men Jesus, Guds Son, tok Guds strenge straff over synda på seg sjølv, slik at me ved å tru på han ikkje skal gå fortapt, men ha evig liv.

Kristendomen er ein religion for menn som gjennomtrekt av guddommeleg kjærleik står opp og ofrar seg for andre. Pyser kan bli kristne. Det er sant. Men dei kan ikkje halda fram med å vera pyser etterpå. Det går ikkje. Jesus, den ultimate mannen, forvandlar pyser til heltar.

Alle menn er elska av Gud, og det er berre i Gud at ein mann kan finna seg sjølv og bli ein riddar. Når han koplar seg på Jesus Kristus, Gud Son, blir han sjølv ein son av Gud, elska som sin storebror og kalla til å fullføra det han starta.

Ein mann med Gud i ryggen treng ikkje slost for seg sjølv. Gud kjempar for han. Sjølv lever han ut det guddommelege i seg ved å slost for andre.

På folkeskulen song me: «slike gutter det vil gamle Noreg ha», og det vart synt til eit godt vit og stål i bein og armar. Det kan så vera. Men det viktigaste er at landet vårt vert fylt av Kristuslike menn som er trufaste mot konene sine, tøymer lystene sine, menn som er ærlege i all si ferd, fjellfaste i familielivet, gode førebilete for barna sine, edrue og vaksne, og ikkje ein haug med forvirra leikande barn på evig jakt etter nye sjølvrealiserande prosjekt og eventyr.

Jens Thoresen,

pastor i Kristkyrkja