Archieffoto. Beeld afp

Amsterdamse pandjesbazen maken misbruik van huizenverhuursites als Booking.com en Airbnb. Ze verhuren appartementen in de binnenstad het hele jaar aan toeristen, vaak met hulp van bemiddelaars. Daarbij omzeilen ze de regels voor verhuur en brandveiligheid en runnen ze in feite een illegaal hotel.



Dat blijkt uit een deel van de administratie van vastgoedbedrijf Living Capital, die in handen is van de Volkskrant. Deze bemiddelaar verhuurt zeker 803 bedden verspreid over 86 appartementen in de stad, blijkt uit nader onderzoek op verhuursites. De gemeente heeft al meerdere waarschuwingen en boetes aan het bedrijf uitgedeeld en timmerde ten minste drie panden dicht omdat er sprake was van een brandonveilig, illegaal hotel.



Legden vastgoedspeculanten zich vroeger toe op huisjesmelken of het opsplitsen en doorverkopen van woningen, nu zetten ze volop in op de toeristenmarkt. Gert Jan Bakker van Meldpunt Ongewenst Verhuurgedrag schat dat inmiddels 'een paar duizend' Amsterdamse appartementen structureel als hotel worden aangeboden via vakantieverhuursites. 'Vroeger had je een paar pandjes in de stad waar het hele jaar toeristen zaten, nu gebeurt het op grote schaal. De gemeente kan het niet bijhouden.'

Lees ook: huisjesmelkers slaan hun slag in het spoor van Airbnb De razendsnelle opkomst van sites als Airbnb heeft van elk huis een potentieel hotel gemaakt. Huisjesmelkers ruiken geld en verhuren woonruimte in strijd met de regels. Toeristen worden belazerd, omwonenden klagen over overlast.

Regels

Verhuur aan toeristen is in Amsterdam toegestaan, maar er zijn regels aan verbonden. De gemeente wil enerzijds particuliere huizenbezitters de mogelijkheid bieden tijdens vakanties hun woning te verhuren, maar wil tegelijkertijd professionele verhuurders weren. Zij concurreren met hotels en moeten zich dus aan strenge regels houden voor bijvoorbeeld brandveiligheid. Wie een appartement structureel aan vakantiegangers wil verhuren, heeft een vergunning nodig. Een gewone woning mag niet langer dan twee maanden per jaar en aan niet meer dan vier mensen tegelijk verhuurd worden. Living Capital en zijn klanten trekken zich weinig aan van die regels.



Marnix Bolkestein is als projectleider aanpak illegale hotels bij de gemeente bekend met de praktijken van het vastgoedbedrijf. Hij schat dat er in Amsterdam minstens tien van dit soort bemiddelaars zijn, die goed verdienen aan de populariteit van het huizendelen. Bolkestein: 'Met de opkomst van vakantieverhuursites is verhuur aan toeristen een lucratieve branche geworden, waar je als vastgoedbezitter vrij gemakkelijk instapt.'



De 639 documenten in handen van de Volkskrant, waaronder huurcontracten, vergunningaanvragen, waarschuwingen en opgelegde boetes van de gemeente, geven een aardig beeld van hoe bemiddelaar Living Capital te werk gaat. Het bedrijf huurt panden van vastgoedeigenaren, onder wie bekenden uit de Amsterdamse vastgoedwereld als Haico Endstra en de familie Sandmann, maar doet ook zaken met een groot makelaarskantoor als Peters & van der Vloodt. Uit de administratie van Living Capital blijkt dat klanten veelal weten van en akkoord gaan met de verhuur aan toeristen, ook als de benodigde vergunningen ontbreken.



De panden verschijnen op vakantieverhuurwebsites. In ruil voor 25 procent van de omzet regelt Living Capital de boekingen, de sleuteloverdracht en schoonmaak van de appartementen. In een mail aan een potentiële klant schrijft directeur Lucas Izycki hoe lucratief dat is. 'Arend (een andere klant, red.) heeft huren van 7.000, 8.000 per maand gezien in Amsterdam-Noord.'

Handhaving

Een 'mooie woning in het centrum' met ruimte voor zes toeristen levert volgens de directeur per jaar gemiddeld 48 duizend euro op. Op jaarbasis kan de omzet van de vastgoedverhuurder oplopen tot een slordige 11 miljoen euro, waarvan Living Capital 2,8 miljoen opstrijkt.



De verhuur verloopt via een sleutelkantoor op de Nieuwezijds Voorburgwal. Daar kunnen toeristen de sleutel van hun vakantieverblijf - voorzien van klinkende namen als 'the president' en 'the victory' - ophalen.



De gemeente heeft de handen meer dan vol aan bedrijven als Living Capital. Omdat de markt voor woning-bemiddelaars is vrijgegeven, hebben ze geen vergunning nodig , zolang ze zich aan de regels houden. Handhavers kunnen alleen optreden wanneer die regels worden overtreden. Een bedrijf als Living Capital helemaal weren, is niet mogelijk.



Handhaver Bolkestein heeft dit jaar een half miljoen euro extra tot zijn beschikking gekregen. Hij verwacht dat dat effect heeft. 'We moeten terrein terugwinnen. Als je cynisch bent, zeg je: het gaat niet lukken om die illegale hotels terug te drukken, maar vanuit professioneel oogpunt denk ik dat het mogelijk is.'



Living Capital directeur Izycki reageert niet op herhaalde pogingen om commentaar te krijgen. Andere pandjesbazen die zaken doen met Living Capital laten weten niet te willen reageren op de samenwerking. Een medewerker van de familie Sandmann zegt dat zij zich keurig aan de regels houden. Vastgoedeigenaar Haico Endstra was niet bereikbaar voor een reactie.

Peter Heule, directeur van bemiddelaar Short Stay Group - met tweehonderd appartementen een van de grootste aanbieders in Amsterdam - vindt het jammer dat bedrijven als Living Capital 'de markt vertroebelen'. Tegelijkertijd is hij van mening dat het beleid van de gemeente misbruik in de hand werkt. 'Als je een woning commercieel wilt verhuren, is er veel regelgeving met betrekking tot vergunningen, maar ook brandveiligheid. Als je een huis particulier verhuurt via Airbnb, is er nauwelijks regelgeving en controle.' Zelf zegt Heule ook niet 'het braafste jongetje van de klas' te zijn als het gaat om het naleven van de regels. 'Maar we denken graag mee over beter beleid.'



Airbnb en Booking.com, websites waar een groot deel van de appartementen van Living Capital worden aangeboden, laten allebei weten illegale hotels te weren. 'Wij controleren niet per geval of een hotel aan alle regels voldoet', zegt woordvoerder André Manning van Booking.com. 'Dat is uiteindelijk de verantwoordelijkheid van de persoon die het hotel bij ons aanbiedt.' Even Heggernes van Airbnb: 'Als we geïnformeerd worden over een illegaal hotel dat op onze website wordt aangeboden, nemen we passende maatregelen.'