De landelijke koepel van sociale werkplaatsen Cedris gaat onderzoeken of meer gemeenten arbeidsbeperkten inhuren via een schijnconstructie.

Vakbond FNV én bekritiseerd PvdA-Kamerlid William Moorlag stellen dat het veel vaker gebeurt. Sociale werkbedrijven krijgen nu van Cedris de vraag voorgelegd of mensen met een arbeidsbeperking voor langere tijd via uitzendconstructies worden betaald. Hierdoor hoopt Cedris inzicht te krijgen of er meer ‘Alescons’ zijn.

Het Drentse werkvoorzieningschap Alescon is door de rechter op de vingers getikt, omdat een aantal werknemers door een eigen uitzendbureau niet worden betaald volgens de cao die geldt voor arbeidsgehandicapten met een SW-status, maar volgens de uitzend-cao.

Job Cohen

Cedris, waarvan PvdA-prominent Job Cohen voorzitter is, zoekt voor het onderzoek samenwerking met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en de vakbonden. Cedris-directeur Jan-Jaap de Haan: ,,Het is ons niet bekend of de constructie structureel bij andere SW-bedrijven is toegepast. We sluiten dat niet uit. Mocht het wel zo zijn dan treden we graag met de SW-bedrijven in overleg.’’

De commotie rond PvdA-Kamerlid William Moorlag, die als directeur van Alescon tussen 2015 en 2017 werkte met uitzendconstructies, is Cedris niet ontgaan. De Haan: ,,Het is een zeer ingewikkelde materie. Sociale werkvoorzieningschappen en gemeenten hebben hun best gedaan arbeidsbeperkten na de zware bezuinigingen op de wet Sociale Werkvoorziening (WSW) in allerlei constructies aan werk te helpen. Er zijn daarbij blijkbaar vormen bedacht die weliswaar door politiek en vakbonden zijn geaccepteerd, maar nu geen stand houden bij de rechter.’’

Opstap of springplank

Zo zijn uitkeringsgerechtigden met een erkende arbeidshandicap terechtgekomen in het ‘begeleid werken’, een regeling binnen de oude wet Sociale Werkvoorziening , die eind 2014 werd beëindigd. Die mensen werken bij bedrijven in de schoonmaak, het groen, de metaal, enz. Ze vallen dan onder een reguliere bedrijfstak-cao die soms slechter is dan die van de WSW.

,,Dat hoorde erbij en was ook geaccepteerd’’, zegt De Haan. ,,Uitzendconstructies werden als opstap of springplank naar hopelijk een baan in het bedrijfsleven gebruikt.’’

Het is niet ongebruikelijk dat SW-bedrijven mensen bij uitzendbureaus inhuren om tijdelijke opdrachten of spoedklussen voor bedrijven uit te voeren. De Haan: ,,Waar de rechter moeite mee heeft is als SW-bedrijven mensen met een WSW-indicatie voor langere tijd in zo’n constructie worden geplaatst. Als lagere loonkosten in de sociale werkvoorziening het enige oogmerk is, wordt dat niet toegestaan.’’

Volgens Cedris was de wet Sociale Werkvoorziening in het verleden redelijk strak en te overzien. De rijksbezuinigingen en de invoering van de Participatiewet in 2015 hebben het aan werk helpen van mensen met een arbeidsbeperking er niet gemakkelijker op gemaakt, aldus Cedris.

Steeds meer arbeidsgehandicapten staan aan de kant en vinden moeilijk werk. De Haan: ,,Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de Participatiewet. Er wordt verwacht dat ze mensen met een arbeidshandicap op de juiste manier aan de slag krijgen. Dat is een hele zoektocht.’’