Esperantio, mia manio

Antaŭ nelonge mi decidis esplori kiaj Esperanto-eventoj okazos en 2018, ĉar mi volas esti en Esperantujo dum pli da tagoj. NASK, kiun mi kutime ĉeestas, ne sufiĉos por 2018. Mi komencis kompili liston de kongresoj, elektante nur tiujn, kiuj vere ŝajnis al mi interesaj kaj kiuj daŭris sufiĉe longe por valori la vojaĝon (kaj la koston de flugbiletoj).

Inter la ebloj, kiujn mi trovis en la granda kalendaro de Esperanto-eventoj, la granda plimulto estis netaŭgaj. Multaj estas semajnfinaj renkontiĝoj — sed okazos ekster mia regiono. Kelkaj estis fakaj, aŭ en lokoj tro malfacile atingeblaj de Usono.

Kun mallonga listo enmane, mi komencis esplori la tutan koston de la kongresoj, kaj post la adicio iu fakto sin montris: mi povos partopreni unu tutsemajnan kongreson, inkluzive flugbiletojn, tranoktadon, manĝojn, kaj aliĝon, kontraŭ la kosto de flugbileto al ajna alia kongreso.

Mi iros al TAKE, la Tut-Amerika Kongreso de Esperanto, kiu okazos en Havano en Februaro.

Havano.

Kial vi iru al TAKE?

Se vi estas Usonano, verŝajne ankaŭ vi konkludus same, esplorinte tutsemajnajn eblojn kun similaj kondiĉoj. Vi ne devas fidi min: TAKE mem ne estas multekosta, (la programo, inkluzive de loĝado kaj po 2 manĝoj tage, kostas apenaŭ 300 eŭrojn, t.e., $370 laŭ la hodiaŭa kurzo.

Mirinde, la prezo de flugbiletoj ŝajne falis multe ekde mia kontrolo post la anonco de la kongreso. Mi mendis miajn biletojn (de Milvokio) kontraŭ $320 hieraŭ; tiu prezo egalas la kutiman ĉe ni por flugi al Novjorko aŭ Bostono; tre malofte oni povas atingi Seatlon aŭ San-Franciskon kontraŭ tiom. Sed ne nur mi estas bonŝanca: jen hodiaŭaj biletprezoj de multaj Usonaj urboj, ĉiu kun sufiĉe mallongdaŭra vojaĝo:

Raleigh, $286; Filadelfio, $287; Aŭstino, $289; Novjorko, $298 (senhalte!); Vaŝingtono, $301; Bostono, $318; Ĉikago, $320, Dalaso, $350; Seatlo, $453; San-Francisko, $462…

Oni povas kompari tion kun flugbiletoj de Usono al la venonta Universala Kongreso en Lisbono, kiuj kostas de la plej malmultekostaj flughavenoj (ekz. Novjorko) almenaŭ duoble, kaj de la plimulto (inkluzive de Ĉikago kaj Seatlo) preskaŭ tribole.

Ĉu estas lice iri al Kubo por tia aranĝo?

Pri TAKE, mi mem ne irus, se estus kontraŭleĝe vojaĝi tien kaj partopreni la kongreson, ĉar mi estas studento, kiu povas toleri nenian makulon en sia dosiero pro la devo baldaŭ trovi laboron. Verŝajne multaj Esperantistoj memoras la artifikojn (ekzemple ŝajnigi vojaĝon al Kanado aŭ Meksiko, uzante tiujn landojn kiel pontojn al Kubo), kiujn homoj devis uzi por partopreni la UK en 2010, sed aferoj komplete ŝanĝiĝis intertempe.

Ekde 2015 la Usona registaro permesas vojaĝadon al Kubo por civitanoj per ĝenerala licenco, se la vojaĝonto plenumas la kondiĉojn de unu el 12 licencoj (tial oni povas aĉeti flugbiletojn per Usonaj flugkompanioj; antaŭe oni devis elekti inter multaj malpli konvenaj kaj pli kostaj elektoj.) Oni ankoraŭ ne rajtas turisti en Kubo (t.e., oni ne rajtas sidi sur strando kaj sunumi sin), sed tion ni ne faros ĉe TAKE.

En Novembro de 2017 aldoniĝis kelkaj kromaj kondiĉoj, kiujn oni devas plenumi. Ĉefe, oni ne plu rajtas iri per la licenco “People to People” individue kaj ne plu rajtas uzi servojn aŭ gasti en hotelojn posedatajn de la militistaro, venĝe al la sonatakoj, kiuj trafis Usonajn ambasadanojn ekde la remalfermo de la ambasadejo en Havano.

Tamen, tiuj aldonitaj kondiĉoj (laŭ mia nesperta opinio) ne tuŝas TAKE, ĉar Esperanto-Kubo ne estas posedaĵo de la militistaro kaj ni gastos en “Casa Particulares” — malgrandaj, sed laŭrakonte sufiĉe komfortaj, gastejoj ene de propraj domoj. Po du manĝoj tage estos provizitaj de la gastejo. La Usona registaro eĉ rekomendas tiajn gastejojn al Usonanoj, ĉar la “interrilata degelo” celas subteni la Kuban popolon (kaj precipe novajn komercistojn kaj entreprenistojn), sed ne la registaron/militistaron. La Usona registaro petas ĉiun teni registron de faroj kaj elspezoj por pruvi obeadon de la Usonaj leĝoj, sed tio ne estas malfacila.

Kiun licencon mi uzu?

Vi povas legi pri la licencoj ĉi tie. La Usona Fisko unue listigas la licencojn en la 5a demando, kaj poste respondas al kelkaj gravaj demandoj pri la apartaj kategorioj. Unue, mi pensis, ke TAKE estas “profesia konferenco”, sed ĉar mi ne enspezas mian salajron per Esperanto mi ne rajtas uzi tiun licencon.

Mi supozas, ke estas tiel por vi — sed eble mi malpravas. Mi mem elektis la licencon por partopreni “public performances, clinics, workshops, athletic and other competitions, and exhibitions”. TAKE vere ne estas nur “konferenco”, fermita al ĉiu krom fakuloj, sed aro de ekspozicioj, klinikoj, metiejoj, kaj aliaj aferoj tiaj. La ununura kondiĉo en la licenco estas, ke ĉi tiuj aferoj estu alireblaj por Kubanoj — kaj oni povas tre facile konstati tion per malrapida alrigardo al la aliĝintoj en la retejo de Esperanto-Kubo.

Tamen, vi devos deklari vian licencon al la registaro tiam, kiam vi aĉetos vian flugbileton.

Kio pri mono?

La plej granda trabo sur la vojo, tamen, estas la tute nealirebla bankosistemo en Kubo por Usonanoj. Bonŝance Esperanto-Kubo prizorgas preskaŭ ĉion, kaj donas al ni fiksitan prezon en eŭroj por la kongreso. Rimarku, ke oni devos kunporti kontantajn eŭrojn por pagi la aliĝ- kaj loĝkostojn. Eble vi havas eŭrojn ene de unu el viaj labortablaj tirkestoj; mi ne.

Sed oni devas kunporti pli da kontanta mono al Kubo ol oni bezonas por la kongreso. Ĉiu volas havi groŝon en la poŝo por aĉeti trinkaĵon, lunĉon, k.t.p., mi supozas. Se vi vojaĝas kiel mi, vi tute dependas de bankaŭtomatoj. Malbonŝance, bankaŭtomatoj ne akceptas debetkartojn de Usonanoj; neniu firmao povas akcepti kreditkartojn de Usonanoj.

Kiom da poŝmono oni bezonas? Oni neniam scias, kaj mi kunportos pli por ne elĉerpi la stokon. La LKK diris al mi, ke leĝera tagmanĝo estos aĉetebla kontraŭ 5 CUC (=5 USD, pli-malpli) aŭ en la kongresejo aŭ proksime. Ĉar tio estos la ununura manĝo, kiun ili ne provizos al ni, tiu fakto helpis min plani.

Kial la dolaro ne regas?

Estos pli malmultekoste uzi eŭrojn ol dolarojn eĉ por la kromaj elspezoj, ĉar Kubanoj kaj la registaro devas ŝanĝi dolarojn kontraŭ alia monunuo por utiligi la monon. Tio trovas sian fonton samloke kiel la neeblo uzi debet- kaj kreditkartojn: la ankoraŭ ŝtopita aliro al la Usona banksistemo.

La kutima kurtaĝo por ŝanĝi dolarojn al kubaj pesoj estas pli ol 13 elcentoj; por ŝanĝi eŭrojn al kubaj pesoj, pli-malpli tri elcentoj. Kompreneble oni ne povas aĉeti eŭrojn senkurtaĝe en Usono, sed oni povas ŝpari sufiĉe grandan sumon se oni aĉetas eŭrojn de sia banko. Mi mem simple iros al la urbocentro de Milvokio kaj aĉetos sufiĉe da eŭroj en iu granda banko por pagi miajn kostojn kaj havi sufiĉe da kontanta mono por ne malsatmorti dum mia semajno en Kubo.

#EsperantoUSA #Esperanto #Kubo #TAKE