Życiorys

Książę Franciszek Ksawery Drucki-Lubecki (herbu Druck) urodził się 4 stycznia 1778 roku w Pohoście. Pochodził ze zubożałej rodziny magnackiej. Był synem ks. Franciszka Druckiego-Lubeckiego i Genowefy Olizar-Wołczkiewicz.

[ilustracja powyżej: obraz pędzla Marie Prévot Gomier]

W wieku 7 lat został wysłany do Korpusu Kadetów, a po 9 latach nauki trafił do armii rosyjskiej. Od 1797 roku podchorąży. Brał udział w kampanii antyfrancuskiej we Włoszech u schyłku XVIII wieku pod dowództwem feldmarszałka Aleksandra Suworowa. Jego odwaga i męstwo w bitwie pod Aleksandrią w czerwcu 1799 skutkuje nadaniem mu orderu św. Anny 3 klasy. Po kampanii, w roku 1800, z powodów zdrowotnych (uszkodzenie żeber) składa dymisję i odchodzi ze służby czynnej. Zamieszkał na Litwie.

Od tego czasu młody, 22-letni Franciszek Drucki-Lubecki poświęcił się karierze społecznej i politycznej. Już w roku 1806 został członkiem Komitetu gubernialnego ds. żydowskich, a w roku 1809 marszałkiem sejmiku grodzieńskiego. Od początku swojej działalności politycznej był zdecydowanym przeciwnikiem opcji francuskiej i Napoleona I, pozostając gorącym zwolennikiem porozumienia z Rosją i carem Aleksandrem I.

Po nieudanej kampanii rosyjskiej, nierozstrzygniętej bitwie pod Borodino i odwrocie francuskim pod Berezyną, Księstwo Warszawskie zostało zajęte przez maszerujące na zachód wojska rosyjskie. W 1813 roku na miejsce rządu Księstwa powstaje Rada Najwyższa Tymczasowa Księstwa Warszawskiego. Drucki-Lubecki zostaje członkiem Rady. Cara miał przekonać do jego osoby książę Adam Jerzy Czartoryski. Natomiast w roku 1815 Drucki wszedł w skład Rządu Tymczasowego Księstwa Warszawskiego.

Kongres Wiedeński przyniósł dla Polski zupełnie nową sytuację polityczną. Na mocy jego postanowień w miejsce Księstwa Warszawskiego, okrojonego o sporą część ziem nabytych w1807 roku (Pokój w Tylży) i w 1809 roku (wojna austriacko-polsko i przyłączeniu sporej części Galicji (m.in Krakowa), powstało Królestwo Polskie, połączone unią personalną z Cesarstwem Rosyjskim. Począwszy od roku 1816 Książę, jako przedstawiciel Królestwa, negocjował spłaty polskich wierzytelności wobec państw zaborczych i Saksonii.

Na skutek wysokiego zaangażowania, dobrych stosunków z carem Aleksandrem I oraz licznych znajomościach nabytych w Peteresburgu w czasach kadeckich, w roku 1821 Drucki-Lubecki zostaje mianowany ministrem skarbu. Od tego czasu zaczął się nowy rozdział polityczny w jego karierze, który przyniósł mu trwałe miejsce na kartach historii. Książę był bowiem jednym z najaktywniejszych i najbardziej postępowych ministrów w najnowszej historii Polski. Był także pierwszym „nowoczesnym” ministrem finansów.

Osłabienie Królestwa po rozbiorach, wojnach napoleońskich i obciążeniach nałożonych przez Kongres wiedeński nie pozwalało czekać na głębokie reformy i naprawę państwa. Tego zadania jako minister skarbu podjął się Książę z sukcesem. W krótkim okresie, poprzez skuteczną politykę podatkową, doprowadził do likwidacji deficytu budżetowego i wypracowania nadwyżki budżetowej. Dzięki zgromadzonym środkom mógł przystąpić do częściowej, ale co ważne, mającej już miejsce w całej Europie zachodniej, industrializacji kraju.

Dzięki polityce Księcia rozwinęło się hutnictwo (Zagłębie staropolskie) , górnictwo (Zagłębie dąbrowskie) i włókiennictwo (Łódź). Dzięki jego zabiegom i determinacji udało się znieść opłaty celne z Rosją czego skutkiem był bardzo wysoki wzrost eksportu i pojawienie się taniego, wielkiego rynku zbytu jakim było cesarstwo rosyjskie. Wraz ze wzrostem eksportu pojawiła się również konieczność poprawy infrastruktury komunikacyjnej. Drucki-Lubecki zaordynował budowę dróg bitych, które nierzadko pełniły swoje funkcje, naturalnie z koniecznymi zmianami, aż do I wojny światowej, natomiast trasy dróg nierzadko pokrywają się ze współczesnymi nam. Z jego nakazu zbudowano również kanał augustowski, które miał służyć umożliwieniu drogi handlowej przez Bałtyk, z pominięcięm obłożonej wysokim cłem granicy pruskiej. Warto dodać, że skala tego projektu była bardzo znacząca, jak na zaawansowanie technologiczne ówczesnej Europy.

Książę doprowadził również do utworzenia dwóch ważnych instytucji finansowych: Towarzystwa Kredytowego Ziemskiego (1825) oraz Banku Polskiego (1828). Bank Polski otrzymał prawo do emisji banknotów polskich (odebrane dopiero w roku 1869, po dwóch powstaniach).

Był przeciwnikiem powstania listopadowego i po jego wybuchu udał się do Rosji. Tam podjął próbę ratowania pozycji Polski i w grudniu 1830 roku wystosował do Cara petycję z prośbą o wycofanie wojsk oraz przyłączanie do królestwa ziem wschodnich (obecna Litwa, Białoruś, zachodnia Ukraina). Po odrzuceniu petycji pozostał w Petersburgu, gdzie w 1832 roku wszedł w skład rosyjskiej Rady Państwa.

Prywatnie żonaty z Marią Scipio del Campo, z którą miał pięcioro dzieci.

Przed rokiem 1800 oraz w latach 20-tych XIX członek lóż masońskich. W XVIII wieku był członkiem loży wolnomularskiej Świątynia Izis, członkiem honorowym lóż: Doskonała Jedność w 1820 roku, Przyjaciele Ludzkości, Zum Gutten Hirten w 1821 roku.

Zmarł 10 maja 1846 w Sankt Petersburgu.

źródło: Druckilubecki.pl