Direksiyonu sağda, trafiği solda olan ülkeler hangileri göz atalım. Geçmiş zamanlarda insanlar İngilizler gibi yolun solundan gidiyordu. Bunun için de çok geçerli bir sebep vardı. Yüzyıllarca önce yolun karşısından gelenin dost mu, yoksa düşman mı olduğunu kestirmek mümkün değildi.

İnsanların çoğu sağ ellerini kullandıkları için; yolun solundan, duvar dibinden (yaya veya atla) giderek sol taraflarını emniyete alır, sağ ellerini kılıçlarını hemen çekecek şekilde hazır beklerdi. Yolun solundan seyahat, ilk defa 1300 yıllarında, papanın Roma’ya gelecek hacıların yolda karmaşaya sebep vermemeleri için; Yolun solundan gitmelerini söylemesiyle resmileşti.

Dünyada trafiğin hem sağdan hem de soldan aktığı ülkeler var. Bugün dünya nüfusunun çoğunluğu trafikte sağdan gidiyor. 3’te 1’lik kısım ise solu tercih ediyor. Bunların başında İngiltere, Japonya, Avustralya, Güney Afrika gibi ülkeler geliyor. Trafikte soldan gitmenin tarihiyle ilgili birçok söylenti var. Benim aklıma yatan söylentilerden biri Papa 8. Boniface dönemine dayanıyor.

Yolun Sağından Gitmeleri Konusunda Uyarı

18. yüzyılın sonlarında ABD’de birçok atın çektiği posta arabalarında; sürücü koltuğu yoktu ve sürücü en arkada ve soldaki atın üstünde oturuyordu. Bu da yolun solundan gidildiğinde karşıdan geleni ve yolun kontrolünü zorlaştırıyordu. Çok geçmeden ABD’de trafik sağdan işlemeye başladı. Fransız İhtilali sırasında, ihtilalin liderlerinden Maximilien Robespierre, büyük bir olasılıkla Katolik kiliseye meydan okuyanlara bir jest olsun diye; Pariste yaşayanlara yolun sağından gitmelerini istedi.

Bir süre sonra aslında kendisi de bir solak olan Napolyon; Ordularındaki ikmal arabalarının yolların sağından gitmeleri emrini verdi ve zapt ettiği her ülkede de bu uygulamayı hayata geçirdi.

İngiltere hiçbir zaman Napolyon tarafından zapt edilemediğinden İngilizler yolun solundan gitme alışkanlıklarından vazgeçmediler. Avustralya, Hindistan gibi tüm eski sömürgelerinde de bu usulü devam ettirdiler. Zaten İngilizler’de Amerikalılardan farklı olarak sürücü arabanın üstünde ve sağında oturuyordu. Modern araba teknolojisinin gelişmesi ile; Bu gelişimin dünyada öncüsü olan ABD’de sürücü koltuğu ve direksiyon sağdan gidişe uygun olarak sola konuldu; Dünyanın birçok bölgesinde bu şekilde yaygınlaştı. İngiltere’de ve eski sömürgelerinde, trafik akışını sağ şeride almanın faturası o kadar yüklüdür ki; Artık isteseler de kolay kolay bunu yapamazlar.

Trafik Akışında Direksiyonu Sağda Olması

İngiltere ya da Kıbrıs’a gidip, orada araç kiralayarak trafiğe çıkanlar; “soldan akan trafikte sağdan direksiyonlu otomobil” kullanmanın bize ne kadar “ters” geldiğini yakından bilir. Bu nedenle trafiğin soldan aktığı ülkelerdeki araç kiralama şirketleri, yabancı müşterilerini trafiğe çıkmadan önce tekrar tekrar uyarırlar.

Yakın çevremizde İngiltere; Kuzey Kıbrıs, Güney Kıbrıs ve Malta var, ama daha uzaklara gittiğimizde, 2.2 milyar kişi, trafiğin soldan aktığı ülkelerde yaşıyor. Trafiğin yasal bir zorunluluk olarak soldan akması 1300 yılında İtalya’da; “Bütün yollar Roma’ya çıkar” sözünü ilk söyleyen kişi olarak da tarihe geçen Papa 8’inci Boniface tarafından sağlanmış.

Avrupa ülkelerinin büyük çoğunluğu bu kuraldan sonradan vazgeçmiş. Ancak İngiltere tutumunu değiştirmemiş. Bu nedenle, günümüzde trafiğin soldan işlediği ülkelerin büyük çoğunluğu daha önce İngiltere’nin hakimiyetinde olan ülkelerden oluşuyor.

Bu kategoriye Hindistan, Okyanus ülkeleri, Karayip adaları ve Afrika’nın güneyindeki irili ufaklı 10 kadar ülke giriyor. Ayrıca Japonya’da da trafik soldan akıyor. Peki bu sistemden İngiltere ve Japonya memnun mu? Muhtemelen hayır.Örneğin Kıta Avrupa’sına uyum sağlamak isteyen İngiltere’de 1960 yılında trafik akış yönünü değiştirmek için çalışmalar yapılmış.

Ancak bu değişimin milyarlarca paund’a mal olacağı ortaya çıkınca, bu fikirden vazgeçilmiş. Japonya’da ise, soldan direksiyonlu “ithal” araçlar kullanmak bir prestij sembolü olarak kabul ediliyormuş. Yani değişim için nedenler var ama İngiltere ve Japonya’da çok yüksek maliyet; Hindistan’da ise hem ekonomik hem de 1 milyara yaklaşan nüfus nedeniyle böyle bir değişimi gerçekleştirmek zor gözüküyor.

Bir Çok Ülke Değiştirdi

İtalya, Çin, Kanada, İsveç, İzlanda ve ABD gibi birçok ülke trafiğin akışını soldan sağa değiştirenler arasında yer alırken; Sistemi sağdan sola değiştiren tek örnek ise Okinava. Adada 1945’te kadar soldan akan trafik Amerikalıların 1972’ye kadar süren hakimiyetinde sağdan akmaya başladı.

Ada Japonlara verilince yeniden sola geçti. Japonya’da trafiğin soldan akmasının temeli ise Samuray’ların dönemine kadar uzanıyor. Ancak, tren teknolojisinin İngilizlerden alınmasının da etkisi var. Günümüzde trafiğin soldan işlediği ülkelerin büyük bir çoğunluğunun Britanya İmparatorluğunun sömürgesi olduğu dikkat çekiyor. Direksiyonu Sağda Trafiği Solda Olan Ülkeler

İngilizler 1756 ‘da Değiştirdi

İngilizlerin 1756’da yolun solunu tercih etmeye başladıkları söylenir. Buna Londra Köprüsünde yaşanan sorunlar ve kazalar neden olur. O tarihten itibaren İngiltere’deki tüm köprü ve yollarda soldan gidiş kanunla uygulanmaya başlar. Tüm sömürge ülkelerinde de uygulanır.

Avrupa’da son ülke İsveç oldu

Avrupa’da bir tek İsveç, sol trafikte ısrarlı oldu. İsveç’te ise 1955 yılında düzenlenen halk oylamasında yüzde 82.9 oranında ‘hayır’ cevabı çıkmasına rağmen; parlamento 1963 yılında trafik akışını soldan sağa değiştiren yasayı onayladı. 3 Eylül 1967 tarihinde başlatılan yeni uygula öncesi 4 saat boyunca resmi araçlar hariç bütün taşıtların trafiğe çıkması yasaklandı.

Böylece, araçların büyük bir çoğunluğu soldan direksiyonlu olan İsveç; sınır komşuları Norveç, Finlandiya ve Danimarka’da uygulanan trafik sistemiyle uyum sağlamış oldu.

Soldan trafik akışı neden ada ülkelerinde daha yaygın?

Dünyada sağdan direksiyon ve soldan trafik akışı kullanan ülkeler genelde ‘ada ülkeleri’.

Mesela İngiltere, Japonya, Avustralya, Kıbrıs. Bunun sebebi nedir?

Direksiyonu Sağda Trafiği Solda Olan Ülkeler neden tercih etmiyor?

Teknik olarak otomobillerde ne gibi farklılıklar olur?

Trafik yönünün sağdan ya da soldan akması, bir kaç yüzyıl önceye kadar dayanan ilginç bir konudur. Bu konuyla ilgili yapılan araştırmalarda, kılıçlarını rahat kullanabilmek için Fransız askerlerin yolun solundan ilerlemeyi tercih ettikleri belirtiliyor. Ancak Napolyon döneminde bunun tersine çevrildiği; otomobiller üretilmeye başlandığında önceleri karmaşa yaşandığı ve sonuçta çoğunlukla İngiltere ve sömürgelerinde soldan akan trafiğin (direksiyon sağda); diğer ülkelerde ise sağdan akan trafiğin tercih edildiği görülüyor.

Hatta Amerika’da Henry Ford’un geliştirdiği ve toplam 14 milyon adet satılan Ford T Model’in soldan direksiyonlu olmasının; sağdan akan trafiğin kabul edilmesinde önemli rol oynadığı iddia edilir. Bu araçlarda teknik olarak yapılan temel değişiklikler direksiyon ve pedalların aracın sağ tarafına konumlandırılmış olmasıdır. Trafiği solda olan ülkeler aşağıda listelendi.

Direksiyonu Sağda Trafiği Solda Olan Ülkeler;

Not: Parantez içindeki yıllar, trafiğin soldan akışına geçildiği zamandır.

Avustralya, Alderney, ABD Virjin Adaları, Anguilla, Antigua, Barbuda, Bahamalar, Bangladeş, Barbados, Bermuda, Bhutan, Birleşik Krallık, Britanya Virjin Adaları, Botsvana, Brunei. Cayman Adaları, Christmas Adası, Cocos Adaları, Cook Adaları, Doğu Timor (1928-1976 arası sağ). Dominika, Endonezya, Falkland Adaları, Fiji, Grenada, Guernsey, Guyana, Güney Afrika, Kıbrıs Cumhuriyeti, Hindistan, Hong Kong, İrlanda, Jamaika, Japonya (Okinawa 1978)

Jersey, Kenya, Kiribati, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti, Lesoto, Makao, Malavi, Maldivler, Malezya, Malta, Man Adası, Mauritius, Montserrat, Mozambik, Namibya. (1918), Nauru (1918), Nepal, Niue, Norfolk Adası, Pakistan, Papua Yeni Gine, Pitcairn Adaları, Saint Helena, Saint Kitts ve Nevis. Saint Lucia, Saint Vincent ve Grenadinler, Samoa (2009), Seyşeller Seyşel Adaları, Singapur, Solomon Adaları, Sri Lanka, Surinam, Svaziland, Tanzanya. Tayland, Tokelau, Tonga, Trinidad ve Tobago, Turks ve Caicos Adaları, Tuvalu, Uganda, Yeni Zelanda, Zambiya, Zimbabve