Bergen troep op het strand in Bali. Beeld AFP

Brief van de dag

In het artikel over ‘vliegschaamte’ (Ten eerste, 10 januari) stelt een traveltrendwatcher dat je ook op andere manieren ‘goed kunt doen’, bijvoorbeeld door een schoonmaakactie op het strand in Bali. Dit is een goed voorbeeld van het ecologische equivalent van penny wise, pound foolish. Alsof je tien koeien slacht om vervolgens een sojaburger te eten.

Mensen willen best graag ‘goed doen’, zoals de trendwatcher het verwoordt. Maar ze willen er liever niet iets leuks voor laten. Een decennium geleden gingen horden scholieren na hun eindexamen Engelse les geven in Afrikaanse weeshuizen. Langzamerhand blijkt dat dit vaak meer kwaad dan goed deed voor zowel de landen als geheel als voor de weeskinderen.

Stranden opruimen is erg nuttig. Maar je koopt je ecologische voetafdruk voor je vakantie er niet mee af. Het museum voor Volkenkunde heeft momenteel een tentoonstelling met de ironische titel Bali: Welcome to Paradise. Een paradijs kun je Bali nauwelijks meer noemen. Dat komt vooral door het toerisme: een luxehotel verbruikt evenveel water als een heel dorp. Bali, een eiland in het land van de rijstakkers moet rijst importeren, omdat landbouwgrond meer oplevert als er hotels op worden gebouwd.

Plasticsoep is daar inderdaad een probleem. Maar om dat op te lossen heb je Nederlandse toeristen niet nodig. Er is een lokaal project waar Balinese kinderen surflessen krijgen als ze helpen met het opruimen van plastic aan zee. Als je goed wilt doen, kun je een dergelijk lokaal project steunen met een donatie.

Nederland is een zeeland, dus ook hier hebben we stranden waar allerlei zooi aanspoelt. Het is erg nobel (en nodig) om dit op te ruimen. Je doet dus zeker ‘iets goeds’ als je in Nederland plastic gaat jutten. Al is dat veel minder romantisch. Laten we van plastic jutten in Nederland een trend maken.

Laura de Adelhart Toorop, Amsterdam

Rutte

Met een klap sloeg hij zijn broze vaasje in elkaar. Flink hoor.

G.P. Beths, Santpoort-Zuid

Dijkhoff

Omdat Klaas Dijkhoff van de VVD de hete adem van PVV en FvD in de nek voelt, meent hij het electoraat te moeten behagen door uitspraken te doen die hij na de komende verkiezing geen gestalte zal geven. Het is ordinaire stoerheid voor de bühne om de kiezers het idee te geven dat de VVD zich zorgen maakt over het kostenplaatje van het klimaatakkoord dat voor veel huishoudens enorme financiële gevolgen zal hebben. Uiteindelijk gaat de VVD toch mee met de meute om deze coalitie van de ondergang te redden. In hetzelfde licht dienen ook de stoere uitlatingen van Mark Rutte gezien te worden, ook allemaal gebezigd voor de bühne. Kortom... trap er niet in!

J.W. Nieuwpoort, Alkmaar

Ga toch fietsen

Naar aanleiding van het reisnummer van het Magazine van vorige week en het commentaar van de Ombudsman zaterdag: Wij gaan dit jaar voor de derde keer op fietsvakantie door Nederland en zijn nog lang niet uitgefietst. Wij ervaren deze manier van reizen als super ontspannend. Gewoon van huis vertrekken en weer aankomen, genieten van Nederland op zijn mooist. Wij hebben ons vakantiehuis (tent) bij ons, maar je kunt ook bij Vrienden op de Fiets of in een hotel slapen. Het kost weinig geld, je hebt tijd voor elkaar, ontmoet de aardigste mensen en er komt geen vliegtuig aan te pas. Laat jezelf verrassen, ga toch fietsen!

Adelheid Wösten, Rotterdam

Seculier

In het artikel ‘De doodverklaring van de orthodoxie is voorbarig gebleken’ schrijft Sander van Walsum dat uit de felle reacties op de Nashville-verklaring nog wat anders doorklinkt: ‘Ongeloof over het feit dar er überhaupt nog orthodoxe christenen zijn. In hun zelfgekozen isolement zijn die goeddeels onzichtbaar voor Randstedelijke seculieren.’ Ik voelde me, een seculier, wonend in Groningen, bij het lezen hiervan erg onzichtbaar.

Herman Janssen, Ter Apel

Koloniale geschiedenis

Kuipers en Van Mourik (O&D, 9 januari) streven naar een moreel eindoordeel over onze koloniale geschie- denis. Zij verwijten hierbij Van Walsum (O&D, 3 januari) simplistisch te plussen en minnen en hekelen het ‘koloniale denken’ van Emmer en Ankersmit. Wat Kuipers en Van Mourik zich echter niet realiseren, is dat Van Walsum, Emmer en Ankersmit het kolonialisme niet verdedigen en ook niet uit zijn op een moreel eindoordeel. Terecht. Dit is namelijk ondoenlijk en onzinnig. Als burger kun je je afschuw uitspreken over gruweldaden in het verleden. Maar in de geschiedwetenschap probeer je te begrijpen en te verklaren. Moraliseren hoort hier niet in thuis.

Daniel Kok, Den Haag

Martin Sommer

Al jaren de Volkskrant lezend verheug ik mij immer op de column van Martin Sommer. Zijn analyses ondersteund door een subliem taalgebruik zijn voor mij altijd een genot om te lezen. Ook de column van zaterdag met de kop ‘Zekerheid is een gouden greep’ gaf weer treffend het huidige tijdsbeeld aan. De zin ‘Niet alleen Fransen zijn doodmoe van het gepraat over razendsnelle veranderingen waaraan wij ons maar moeten aanpassen, op straffe van voor ouderwets te worden uitgemaakt of erger’, is een genot om te lezen. Vooral dat laatste ‘of erger’.

Ik blijf de goudgerande columns van Martin Sommer graag lezen.