Frankrijk overweegt om 15.000 MW nucleair te sluiten. Voor de Fransen is dit een ambitieuze maar niet onmogelijk kaart. Maar voor België is dit slecht nieuws: het wordt weer wat moeilijker om alle nucleaire centrales in België te sluiten tegen 2025.

FRANKRIJK

De nieuwe Franse minister van Energie stelt dat er tot 17 nucleaire reactoren gesloten zullen worden tegen 2025. Dat komt overeen met 15.000 MW of 120 TWh per jaar. (Ter vergelijking: in België staan 6 kernreactoren samen goed voor 6.000 MW, en België verbruikt ongeveer 80 TWh.) Het betreft waarschijnlijk de centrales van de jaren 70 en 80, die in twee grote raamkontrakten of contrat programme CP0 en CP1 gekocht zijn bij Framatome (nu Areva): Fessenheim, Bugey, Dampierre, Le Blayais, Gravelines en Tricastin. Deze eenheden worden wat ouder, het onderhoud wordt duurder en de upgrades naar de laatste veiligheidsnormen beginnen veel geld te kosten. Economisch gezien is de sluiting waarschijnlijk geen ramp.

Die 120 TWh die zal wegvallen, wordt vandaag voor de helft in Frankrijk verbruikt, en voor de helft uitgevoerd, vooral naar Italië (20 TWh), Zwitserland (14 TWh) en UK (14 TWh). Naar het CWE blok (België + Nederland + Duitsland) wordt slechts 7 TWh geëxporteerd. In 2016 heeft België zelfs 0.4 TWh geëxporteerd naar Frankrijk.

Hoe gaat Frankrijk dit gat van 120 TWh tegen 2025 dicht rijden. Het lijkt evident dat de export zal afgebouwd worden, en dat er veel zonnepanelen en windmolens op land en in zee zullen gebouwd worden. Vandaag staat er in Frankrijk 12.000 MW wind en 6.000 MW zon, er zou tegen 2025 iets als 20.000 MW wind en 15.000 MW zon moeten bijkomen. Dit is veel maar niet onmogelijk. Bovendien zal het voor een fractie van de prijs gebeuren van wat het in België en Duitsland gekost heeft: in technologie is het volgen veel goedkoper dan het voorlopen. De haalbaarheid zal daarom vooral afhangen van het vergunnings- en investeringskader.

Maar windenergie en zonne-energie zijn geweldig als het waait en als de zon schijnt. In Duitslang heeft men intussen het begrip Dunkelflaute ingevoerd: hoe omgaan met een langere periode zonder wind en zon, zoals 5 dagen in december 2016. In Duitsland wordt dat grotendeels met oude steenkoolcentrales en met import (o.a. uit Frankrijk !) opgevangen. Als Frankrijk beslist om 15.000 MW oudere nucleaire centrale te sluiten tegen 2025, zal men in Frankrijk ook moeten nadenken over ‘back up’ voor die onvermijdelijke periodes zonder wind en zon. De eenvoudigste en traditionele oplossing zijn gascentrales, mogelijk een 30tal eenheden. Maar die gascentrales kosten geld, en moeten vergund en gebouwd worden (en zullen CO2 uitstoten). En dat wordt een huzarenstukje tegen 2025.

BELGIE

Voor België betekent al die extra wind- en zonne-energie in Frankrijk (en tegelijk ook bij ons) dat de bestaande grenscapaciteiten veel intenser en volatieler gaan belast worden in functie van de wind en zon in bepaalde landen. De uitbating van de interconnectoren zal er niet eenvoudiger op worden. Voor België betekent dit nog meer dan vroeger dat een tekort in de winter niet zomaar uit een buurland als Frankrijk kan gehaald worden. Maar deze beide opmerkingen gelden voor alle landen in Europa waar grootschalig wind en zon geplaatst wordt – en zeker voor de landen die vandaag rekenen op energie uit Frankrijk.

Terug naar België: elke winter is het in België een beetje spannend of er nu wel of niet genoeg productiecapaciteit zal zijn. Er is een portie koffiedik kijken: statistiek, beschikbaarheid van centrales en interconnectoren, weerberichten en van import uit – jawel: Frankrijk. Dit laatste kunnen we nu wel vergeten. De regering heeft beslist dat alle kernreactoren tegen 2025 stil gelegd zullen worden, leveringszekerheid in 2026 wordt dus meer dan ooit een uitdaging. Er zijn tal van oplossingen, maar uiteindelijk is misschien de gemakkelijkste oplossing enkele kerncentrales open te laten.

Of dit de beste oplossing is, daar zijn de meningen verdeeld over. Een mix van andere deeloplossingen is waarschijnlijk beter, maar daar moet eerst een politieke consensus over bestaan, t.t.z.: het interfederaal energie-pact, inclusief de uitvoering en financiering ervan. Maar de tijd speelt in het voordeel van een verlenging van Doel en Tihange.

Besluit

De sluiting van 17 nucleaire eenheden in Frankrijk zal de volledige sluiting van Doel en Tihange onmogelijk maken.







