Δομικές αλλαγές στον χάρτη της τοπικής αυτοδιοίκησης αναμένεται να επιφέρει το νομοσχέδιο Κλεισθένης Ι, το οποίο δόθηκε σε δημόσια διαβούλευση από το υπουργείο Εσωτερικών. Κατά την εκτίμηση πολλών, η σημαντικότερη μεταρρύθμιση έχει να κάνει με την καθιέρωση απλής αναλογικής στην εκλογή των οργάνων της τοπικής αυτοδιοίκησης, με άμεση μάλιστα εφαρμογή από τις επόμενες σχετικές κάλπες, οι οποίες θα στηθούν στις 13 και 20 Οκτωβρίου 2019.

Αξίζει δε να σημειωθεί ότι η αλλαγή του χρόνου διεξαγωγής της εν λόγω διαδικασίας (ήταν αρχικά προγραμματισμένη για τον Μάιο του ερχόμενου έτους) έχει να κάνει και με την αποσύνδεσή τους από τις ευρωεκλογές, ενώ η διάρκεια της δημοτικής και περιφερειακής περιόδου επανέρχεται στα τέσσερα έτη αντί για πενταετία, που ίσχυε με τον «Καλλικράτη».

Με βάση πάντως το νέο εκλογικό σύστημα που εισάγεται, το σύνολο των εδρών του δημοτικού και περιφερειακού συμβουλίου κατανέμεται στους συνδυασμούς που έλαβαν μέρος στις εκλογές, ανάλογα με τον αριθμό των έγκυρων ψηφοδελτίων που έλαβαν στον πρώτο γύρο. Σε περίπτωση που ο συνδυασμός δεν συγκεντρώσει την απόλυτη πλειοψηφία του συνολικού αριθμού των έγκυρων ψηφοδελτίων, η ψηφοφορία επαναλαμβάνεται την επόμενη Κυριακή (δεύτερος γύρος), ανάμεσα μόνο στους υποψήφιους δημάρχους και περιφερειάρχες των δύο συνδυασμών που έλαβαν τις περισσότερες ψήφους. Όλοι οι τακτικοί και αναπληρωματικοί σύμβουλοι εκλέγονται με βάση την πρώτη ψηφοφορία, σύμφωνα με τους σταυρούς προτίμησης που έλαβε καθένας στην ψηφοφορία αυτή.

Την ίδια στιγμή, οι δήμοι διακρίνονται σε έξι κατηγορίες, με βάση τον πληθυσμό τους, τα ιδιαίτερα γεωμορφολογικά χαρακτηριστικά τους, τα βασικά χαρακτηριστικά της οικονομικής δραστηριότητας εντός των ορίων τους, τον βαθμό αστικοποίησής τους, την ένταξή τους ή μη σε ευρύτερα πολεοδομικά συγκροτήματα μητροπολιτικού χαρακτήρα και τη θέση τους στη διοικητική διαίρεση της χώρας. Οι κατηγορίες είναι οι εξής:

α) Δήμοι μητροπολιτικών κέντρων. Στην κατηγορία αυτή υπάγονται όλοι οι δήμοι των πολεοδομικών συγκροτημάτων της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης. .

β) Μεγάλοι ηπειρωτικοί δήμοι και πρωτεύουσες νομών με πληθυσμό άνω των 25.000 κατοίκων.

γ) Μεσαίοι ηπειρωτικοί δήμοι, με πληθυσμό άνω των 10.000 και έως 25.000 κατοίκων.

δ) Μικροί ηπειρωτικοί και μικροί ορεινοί δήμοι, με πληθυσμό κάτω των 10.000 κατοίκων.

ε) Μεγάλοι και μεσαίοι νησιωτικοί δήμοι. Στην κατηγορία αυτή υπάγονται όλοι οι νησιωτικοί δήμοι με πληθυσμό άνω των 3.500 κατοίκων.

στ) Μικροί νησιωτικοί δήμοι, όπου υπάγονται όλοι οι νησιωτικοί δήμοι, με πληθυσμό έως 3.500 κατοίκους.

Παράλληλα, αποσυνδέεται η εποπτεία των ΟΤΑ από τις Αποκεντρωμένες Διοικήσεις, καθώς σύμφωνα με τις προβλέψεις του ν/σχ συστήνονται επτά Αυτοτελείς Υπηρεσίες Εποπτείας ΟΤΑ, οι οποίες αποτελούν αποκεντρωμένες υπηρεσίες του Υπουργείου Εσωτερικών, υπαγόμενες απευθείας στον Υπουργό και είναι αρμόδιες για την εποπτεία των ΟΤΑ. Επιπλέον, ενισχύονται οι θεσμοί συμμετοχής και δημοσίου διαλόγου στην Τοπική Αυτοδιοίκηση και θεσπίζεται το πλαίσιο για τη διεξαγωγή δημοτικού και περιφερειακού δημοψηφίσματος.

Ολόκληρο το νομοσχέδιο