De Rotterdamse burgemeester Ahmed Aboutaleb zal de komende week deelnemen aan een topontmoeting in het Witte Huis over radicalisering. In select gezelschap spreekt Aboutaleb dinsdag en woensdag vrijuit over het gevaar van radicalisering na de recente terreur in Kopenhagen, Parijs, het Australische Sydney, en Ottawa in Canada.

Ook de burgemeesters van Parijs en het Belgische Vilvoorde zijn er, naast de leiders van Amerikaanse steden die kampen met radicalisering. Later in de week zal het ministerie van Buitenlandse Zaken ministers en VN-topman Ban Ki-moon verwelkomen om een ‘actie-agenda’ tegen extremisme op te stellen.

verschil in visie

Dat Aboutaleb wordt ontvangen op dit regeringsniveau is opmerkelijk, omdat zijn visie op extremisme onder jonge moslims verschilt van die van president Obama. Volgens het anti-terreurcentrum NCTC zijn twintigduizend buitenlandse jihadi’s uit negentig landen actief in Syrië, onder wie 150 Amerikanen en honderden Europeanen.

Obama roept op tot een lokale aanpak van het probleem in Amerikaanse steden, maar hij spreekt niet over de religie; het is ‘gewelddadig extremisme’. Mogelijk speelt de Amerikaanse militaire aanwezigheid in tal van moslimlanden een rol. Ook het respect voor religieuze minderheden in de VS kan een reden zijn.

Aboutaleb maakt duidelijk dat hij van plan is om in Washington een ander geluid te laten horen. “Er zal een poging moeten worden gedaan binnen de islamitische gemeenschap zelf”, zegt hij.

“Het is voor sommigen confronterend dat ik dat zeg als moslim. Ik vind het vervelend dat sommige mensen zeggen: je zet de islam in een kwaad daglicht. Maar het benoemen van een probleem is de start van een oplossing.”

andere stijl

“Ik weet dat de Amerikanen mijn verrichtingen altijd al volgen”, zegt Aboutaleb (53) in Los Angeles, waar hij momenteel een handelsmissie aanvoert.

“Er is belangstelling voor wat ik zeg en wat ik doe. Ik heb waarschijnlijk net een wat andere stijl van besturen dan gebruikelijk, dan val je op.”

Dat is een understatement. Opmerkingen zoals die van Aboutaleb na de terreur in Parijs op 7 januari zijn ondenkbaar uit de mond van een Amerikaanse bestuurder. Zijn woede en advies aan extremisten - “ga maar”, “rot op” - zijn in de VS opgemerkt. In de grote media en in de hoogste kringen van Washington, waar hij nu zal worden ontvangen.

confronterend

Als enige moslimburgemeester van Nederland speelt Aboutaleb een bijzondere rol.

“Niet omdat ik verantwoordelijk ben voor de nationale veiligheid, dat is de regering. Maar ik voel me mede-verantwoordelijk voor de stabiliteit van mijn stad en van Nederland.”

Van de wereldwijde moslimgemeenschap woont slechts een klein deel in Europa en de VS: 16 miljoen en 3 miljoen. Toch vindt de Rotterdammer dat westerse moslims een voortrekkersrol moeten spelen - vanwege hun opleidingsniveau. Ook dit zal hij in Washington duidelijk maken.

“We kunnen niet de revolutie veroorzaken, daar heb je getallen voor nodig, maar misschien wel de verlichting in gang zetten.”

NRC spreekt Aboutaleb exclusief over de uitnodiging van de regering-Obama. Lees morgen meer in NRC Handelsblad.