Het kabinet Rutte III. Beeld ap

Aan de vooravond van Kerstmis kondigde Minister van Binnenlandse Zaken Katja Ollogren aan de strijd met nepnieuws aan te zullen binden. Ze kan meteen met de nieuwe Amerikaanse ambassadeur Pete Hoekstra aan de slag. Even eerder, nadat met de onthullingen over de wietrapporten van het WODC Ivo Opstelten als voormalig politiek oplichter was ontmaskerd, meldde de satirische site De Speld dat de integriteitscommissie van de VVD met 1500 mensen gaat uitbreiden. Tussen beide initiatieven bestaat verband.



'Vertrouwen in de toekomst' is het motto van Rutte-III. Ollogrens partijgenoot Jan Terlouw sloeg in de NRC op 15 december de spijker op de kop: 'Herstel nou eerst maar eens het vertrouwen in de politiek'. Hij verwees naar het nieuws van de laatste week: 'Nederland ligt dwars bij het aanpakken van belastingontwijking. We maken ons schuldig aan milieucriminaliteit. En het ministerie van Justitie manipuleert wetenschappelijk onderzoek. Voor een beetje bewuste burger is dat toch niet te harden. Om in één week dit soort dingen te horen van zijn eigen overheid?'



Het door Terlouw als laatste genoemde voorbeeld laten zich moeiteloos met talloze andere uitbreiden: het is de overheid zèlf die ons regelmatig bedondert - geen wonder dat het vertrouwen in de rechtstaat daalt en een vijfde van de kiezers nu denkt dat de Nederlandse staat ook de waarheid inzake de MH-17 wel zal manipuleren. We hadden immers voorafgaande aan het WODC ook al de Irak-leugen van Ruttes voorganger Balkenende gehad, en de zogenaamd onvindbare Teevenbonnetjes, waar Opstelten ons eerder stug bezwoer: als ik het zeg dan is het zo.

Stelselmatig gesjoemel

En laten we vooral niet twee nauw met de staat verweven organisaties vergeten waarvan het beleid van structurele misleiding een bijna crimineel gehalte bezit: Schiphol met haar stelselmatige gesjoemel rond geluidsnormen - nu weer actueel dankzij de Lelystadroute - en de NAM, die half Groningen tot instorten heeft gebracht. Zoals bij Irak de internationale ambities van Den Haag tot evident voorliegen van de burgers hebben geleid, en bij de Teevendeal de politieke van de VVD, zo wordt bij Schiphol en de NAM steevast omwille van het economische belang bij alle bedrog weggekeken. Beide zijn onaantastbaar en vormen de facto een staat binnen de staat.



De geloofwaardigheid van de politiek wordt ernstig aangetast als de rechtstaat niet met het rechtsbesef spoort, en de overheid zich niet aan de eigen regels houdt. Dat wreekt zich vooral op fiscaal gebied: Nederland als belastingzwendelparadijs. Wat formeel legaal is, is nog niet moreel legitiem.



Het geschonden rechtsbesef: de overheid is niet rechtvaardig en de overheid is niet eerlijk. Hoe meer men verdient, hoe minder men belasting betaalt - parasiterende multinationals profiteren van de collectief gefinancierde infrastructuur. De afschaffing van de dividendbelasting is buiten de kiezer om geregeld. En via zogeheten rulings heeft de belastingdienst tegen de wet in aan bepaalde bedrijven enorme belastingvoordelen toegekend.



Wat dit betekent voor het morele gezag van de overheid in de ogen van gewone burgers, die niet aan hun fiscale plicht kunnen ontsnappen, laat zich denken. Dat met de daaraan gerelateerde brievenbusmaatschappijpraktijken - zoals van Griekse reders - andere EU-lidstaten van legitieme inkomsten worden beroofd, maakt de obligate Haagse kritiek op 'Zuideuropese profiteurs' hypocriet. En ook nu Brussel hieraan terecht een einde wil maken, poogt het nieuwe kabinet opnieuw door allerhande vertragingstactieken de liquidatie van ons nationale criminele verdienmodel te frustreren.

Verloren geloofwaardigheid