Πρόκειται για τον μηχανισμό που έθεσε το 2005 σε λειτουργία η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για να περιορίσει τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου. Υποχρέωνε τις ρυπογόνες βιομηχανίες να αγοράζουν δικαιώματα εκπομπών για κάθε τόνο διοξειδίου του άνθρακα που παρήγαγαν, ενώ όσες επιχειρήσεις είχαν πλεονάζουσες μονάδες μπορούσαν να τις μεταπωλούν σε άλλες εταιρείες εντός της Ε.Ε., σε τιμές που καθορίζονταν από τα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια ρύπων. Την περίοδο 2009-2010, η αγορά κλυδωνίστηκε καθώς αποκαλύφθηκε ότι επιχειρηματίες, υπάλληλοι τραπεζικών κολοσσών όπως της γερμανικής Deutsche Bank και στελέχη αστυνομικών αρχών συμμετείχαν σε μια φορολογική απάτη που στέρησε τις ευρωπαϊκές φορολογικές αρχές από 5 δισ. ευρώ.

Στον ξένο Τύπο αναφέρθηκε ως η «απάτη του αιώνα», αντίθετα στην Ελλάδα η υπόθεση έτυχε περιορισμένης δημοσιότητας. Η «Κ» συμμετείχε στη μεγάλη πανευρωπαϊκή έρευνα για την κλοπή του ΦΠΑ στην Ευρωπαϊκή Ενωση με τη μέθοδο του «καρουζέλ». Μέρος της στηρίχθηκε σε πάνω από 300.000 σελίδες με διαβαθμισμένα έγγραφα. Πρόκειται για τιμολόγια και αποδεικτικά συναλλαγών, τηλεφωνικές συνομιλίες υπόπτων και τους απόρρητους φακέλους ερευνών της εισαγγελίας του Μιλάνου και της Φρανκφούρτης, για τη μεγάλη φορολογική απάτη στην αγορά δικαιωμάτων εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα.

Το πρώτο σκέλος της έρευνας δημοσιεύθηκε την Τρίτη 7/5 και όπως αποκάλυψε η «Κ», ίχνη της απάτης που στοίχισε στους Ευρωπαίους φορολογουμένους 5 δισ. ευρώ εντοπίστηκαν και στην Ελλάδα. Σε έγγραφα της εισαγγελίας του Μιλάνου βρέθηκαν ηχογραφημένες συνομιλίες ενός Ελληνα μηχανικού που δραστηριοποιείτο στην εμπορία δικαιωμάτων εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα σε Ελλάδα και Ιταλία. Υπάρχουν επικοινωνίες του με την υπάλληλο μιας περιβαλλοντικής εταιρείας με επωνυμία SENDECO με έδρα την Ισπανία και παράρτημα στο Μιλάνο.

Από το περιεχόμενο των καταγεγραμμένων συνομιλιών προκύπτουν ισχυρές ενδείξεις για εμπλοκή των δύο και συνεργατών τους σε αγοραπωλησίες δικαιωμάτων εκπομπών, με κύριο στόχο την κλοπή του ΦΠΑ. Μόλις ξέσπασε η κρίση, τα στελέχη της SENDECO διαπιστώνοντας ότι οι διωκτικές και φορολογικές αρχές βρίσκονται στο κατόπι τους, προσπάθησαν να μεταφέρουν δικαιώματα ρύπων στο ελληνικό μητρώο με τη βοήθεια του Ελληνα συνεργάτη τους.

Ο τελευταίος επιβεβαίωσε στην «Κ» ότι δέχθηκε έλεγχο από την Guardia di Finanza, ωστόσο, διευκρίνισε ότι δεν εντοπίστηκαν παρατυπίες. Στο μεταξύ, όπως προκύπτει από το υλικό της διαρροής, πολλές από τις ρυπογόνες εταιρείες στην Ελλάδα, κυρίως ασβεστοποιίες, κεραμοποιίες και τσιμεντοβιομηχανίες πωλούσαν πλεονάζοντα δικαιώματα εκπομπής αερίων στην αυστριακή εταιρεία Climate Corporation. Ρόλο ενδιάμεσου στις συναλλαγές είχε διαδραματίσει μια ελληνική μελετητική εταιρεία ειδική σε θέματα περιβάλλοντος, όπως αποκαλύπτει υπογεγραμμένο συμφωνητικό μεταξύ των δύο εταιρειών, που βρέθηκε στα έγγραφα της διαρροής.

Η έφοδος της αστυνομίας

Πάνω από 6 εταιρείες στην Αττική και στην επαρχία είχαν εμπορικές συναλλαγές με την Climate Corporation την περίοδο 2008-2012. Τον Απρίλιο του 2010 η αστυνομία της Αυστρίας πραγματοποίησε έφοδο στα γραφεία της εταιρείας και κατέσχεσε έγγραφα και ηλεκτρονικούς υπολογιστές. Από την επεξεργασία του κατασχεμένου υλικού προέκυψε ότι η αυστριακή εταιρεία είχε εμπορικές συναλλαγές ύψους εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ με επιχειρηματίες στο Ντουμπάι, που πλούτισαν από το «λαθρεμπόριο» στην αγορά του διοξειδίου του άνθρακα. Ανάμεσα σε αυτούς ήταν ένας Βρετανός Σιχ, που φημιζόταν για τα καλοραμμένα κουστούμια και το χαρακτηριστικό τουρμπάνι στη κεφάλι γνωστός με το προσωνύμιο «Μπάτμαν» και ένας αραβικής καταγωγής Ελβετός, γνωστός ως «ο τραπεζίτης».

Όπως μαρτυρά το προσωνύμιό του, ειδικότητά του ήταν να ανοίγει και να διαχειρίζεται τραπεζικούς λογαριασμούς για τις εικονικές εταιρείες και να μεταφέρει τα εκατομμύρια του κλεμμένου ΦΠΑ στον Παναμά ή και στην Ελβετία.

Συνελήφθη τον Δεκέμβριο του 2015 στο αεροδρόμιο της Βιέννης και καταδικάστηκε σε 6 χρόνια φυλάκιση. Σύμφωνα με καλά ενημερωμένη πηγή που μίλησε στην «Κ» υπό τον όρο της ανωνυμίας, μία ομάδα Αράβων στην οποία πιθανολογείται ότι συμμετείχε και ο αποκαλούμενος «τραπεζίτης» επισκέφθηκαν το 2010 την Αθήνα με σκοπό να αγοράσουν ελληνικές εταιρείες, ώστε μέσω του μητρώου τους να διατηρήσουν την πρόσβασή τους στην αγορά ρύπων της Ε.Ε.

Κάποιες από τις συναντήσεις έγιναν στα νότια προάστια, στα γραφεία μιας εταιρείας μεταφορών, που περιέργως δραστηριοποιείται και στην αγορά δικαιωμάτων εκπομπών. Η συγκεκριμένη εταιρεία εμφανίζεται να αγοράζει από την εγχώρια αγορά και να μεταφέρει στο εξωτερικό δικαιώματα ρύπων πριν τα επανεισαγάγει στην Ελλάδα.