Forum voor Democratie is geen ­verzamelplaats voor mensen met ­extreem-rechtse sympathieën. De alt-right-beweging hoort er niet thuis. Thierry Baudet trekt met zijn omstreden uitspraken de partij ‘met een ruk de kant op waar je volgens mij niet moet zijn’.

Was getekend Henk Otten, tweede man van Forum voor Democratie. In een interview met NRC Handelsblad, afgelopen weekend, uit Otten opvallend harde verwijten aan het adres van partijleider Baudet. Het is niet te negeren kritiek. Otten is ­mede-oprichter van Forum, lid van het partijbestuur en vanaf begin juni fractievoorzitter in de Eerste Kamer.

Het interview met Otten leest als een aaneenschakeling van irritaties. De tweede man heeft zich gestoord aan de toespraak die Baudet hield op de avond van de Provinciale Statenverkiezingen. Die duurde twintig minuten en ging over ‘de uil van Minerva’ en een ‘boreale wereld’. Otten in NRC: “Bewaar zo’n verhaal voor een lezing. Doe dit niet als heel ­Nederland bezig is met de uitslag. Ik zou alle lijsttrekkers uit de provincies op het podium hebben ­gehaald. Achteraf heb ik tegen hem gezegd: ‘Je had het succes meer moeten delen’.”

Baudet lag direct na deze overwinningstoespraak onder vuur vanwege dienst geflirt met het blank ­nationalisme. Zijn eerdere opmerking, dat hij zegt te vrezen voor een ‘homeopathische verdunning’ van de samenleving, wordt de partij nog altijd nagedragen. Het gevolg is, zegt Otten, dat Baudet ‘onze mensen ­nodeloos in de wind zet’. “Het is misschien leuk om een gewaagde uitspraak te doen, maar we zijn nu een grote partij. Hij gaat over zijn ­eigen woorden, maar woorden hebben consequenties. Je hebt verantwoordelijkheid voor andere mensen.”

En die andere mensen, merkt ­Otten op, staan tot op heden buitenspel. Wat hem betreft ten onrechte. “De partij is groter dan Baudet. Ik hoor van veel kiezers: jullie hebben zulke goeie mensen. Laat dat dan ook zien.”

Weg van rechts-extremisme

Het is niet zozeer de persoonlijke kritiek die het interview interessant maakt. Henk Otten doet een poging Forum voor Democratie uit de verdachte hoek te halen, weg van het rechts-extremisme. Tegen NRC: “Fascisme, racisme, ik wil daar niks mee te maken hebben. Ongeacht waar je vandaan komt, ongeacht ras, iederéén wil minder belasting betalen. Wat kan mij het verder schelen?”

Otten was destijds betrokken bij de provinciale uitbouw van de LPF (“een enorme chaos”). Hij wil Forum behoeden voor dat scenario. Otten wil ook voorkomen dat FvD een partij wordt die aan de zijkant van het politieke speelveld blijft roepen dat er niets deugt. “We gaan niet zoals de SP met tomaten gooien en overal tegen stemmen. Zo zitten we niet in mekaar”, zegt hij.

Ondertussen komt de partij in steeds meer provincies wél buitenspel te staan. In Zeeland zien de ­andere partijen geen toekomst in een coalitie met FvD, in Flevoland en Overijssel weigert de PvdA ­samenwerking met Forum vanwege de uitspraken van Baudet. Het zijn precies deze ontwikkelingen waar Otten voor waarschuwt.

De openlijke kritiek kan geen verrassing zijn voor Baudet. Bij het ­interview was de woordvoerder van de partij, Jeroen de Vries, aanwezig. Alle communicatie tussen partijtop en pers loopt via De Vries. Het is aannemelijk dat Baudet op de hoogte was van de boodschap die Otten via de krant zou verspreiden.

Dat wil niet zeggen dat Baudet er gelukkig mee is. Henk Otten corrigeerde de partijleider al eerder, over de toekomst van de Europese Unie. Baudet heeft herhaaldelijk verklaard dat hij een nexit wil. Otten liet vervolgens publiekelijk weten dat zoiets op dit moment, gezien de problemen in het Verenigd koninkrijk, onverstandig is. Daarop paste de partij haar standpunt aan. Forum wil ­inmiddels niet meer verder gaan dan een referendum over de EU.

Lees ook:

Ongrijpbaar, paradoxaal, pragmatisch: wie is Thierry Baudet?

Wie is Thierry Henri Philippe Baudet, de man die op 20 maart bij de Statenverkiezingen de meeste stemmen kreeg? En hoe is zijn denkwereld gevormd? Een profiel.

De wetenschap trekt een grens bij de uitspraken van Baudet

Meer dan duizend wetenschappers hebben de open brief ondertekend waarin ze stelling nemen tegen de uitspraken van Thierry Baudet.