Choć widok źle ubranej kobiety w obcasach potykającej się w stajni podczas mycia cielaka może wydawać się śmieszny, to jednak taki nie jest, jeśli odbywa się on kosztem żerowania na najuboższych z ubogich.

Format "Damy i Wieśniaczki" powstał na Ukrainie, gdzie bogate dzieci handlarzy postsowieckim arsenałem wojennym latają codziennie prywatnymi helikopterami do centrum Kijowa i dokonane zakupy mierzą w karatach i koniach mechanicznych, a nie w dolarach. Bo te ostatnie nigdy im się nie skończą. Tam danie kobiecie z prowincji żyć przez kilka dni jak multimiliarderka faktycznie robiło piorunujące wrażenie.

W polskiej wersji programu brak aż tak wyraźnego kontrastu dochodowego i kulturowego między uczestnikami próbuje się zatuszować zestawieniem ze sobą krzykliwych i pozbawionych empatii kobiet bez gustu, z ludźmi egzystującymi w skrajnym ubóstwie, których TTV mylnie ochrzciło mianem wieśniaków.

TTV myli skrajne ubóstwo z "wieśniactwem". A że ktoś jest "wieśniakiem", program pokreśla na każdym kroku Foto: tvnpl / YouTube

Bo jeśli myślicie, że producenci chcieli stworzyć program, opierający się na prawdziwych reliktach życia wiejskiego – niech to będzie ubijanie mleka na masło w strojach ludowych czy pielęgnowanie ludowych tradycji i obyczajów poprzez potańcówki, prządki i skubaczki – to tutaj nie macie na co liczyć. Dla TTV jesteś wieśniakiem, jeśli mieszkasz w skrajnej biedzie z jedną, brudną wanną na ośmioro dzieci albo masz wychodek, do którego chodzi się, przecinając gościniec. Tak nie wygląda życie wsi. Tak wygląda życie wszystkich ubogich – także tych z miasta.

Dziewczyny występujące w roli "dam" to też nie są żadne produkty wychowania w elitarnym, prywatnym szkolnictwie (wręcz wydaje się, że programowym "damom" nigdy nie było dane uzyskać żadnej edukacji), ani tym bardziej osoby bardzo bogate. U TTV wartość współczynnika "dama" wzrasta z każdą operacją plastyczną i źle dobraną częścią garderoby. Symbolami luksusu dla "dam" są: M2 na parterze w miasteczku Wilanów (mój kumpel, który jest baristą w Caffe Nero, wynajmuje identyczne mieszkanie), chodzenie na kąpiele w samoopalaczu oraz jedzenie nieapetycznie wyglądającego tatara z łososia w kawiarni "na mieście" (czyli pod blokiem na Wilanowie). I choć widok źle ubranej kobiety w obcasach, potykającej się w stajni podczas mycia cielaka może wydawać się śmieszny, to jednak wcale taki nie jest, gdy wszystko odbywa się kosztem najuboższych. A tak właśnie dzieje się w tym przypadku.

Przykład 'damy' wg TTV. Jak poradzi sobie w zetknięciu ze skrajnym ubóstwem i pracą fizyczną? Foto: tvnpl / YouTube

Faktu żerowania na ubóstwie doświadczamy podczas każdej minuty oglądanego programu. Lektor podczas emisji jak mantrę powtarza obraźliwe sformułowania "oto mąż wieśniaczki", "oto sąsiad wieśniaczki", "oto wieśniaczka w mieście", "oto wieśniaczka w ekskluzywnym sklepie z bielizną". Czy w TTV nikt nie ma słownika synonimów, czy jest to celowa chęć przypomnienia widzowi o tym, która z dziewczyn jest w tym programie wieśniaczką? Bo zaufajcie mi – po ocenie zachowania uczestniczek, bardzo łatwo jest się pomylić, która dziewczyna ma odgrywać rolę "wieśniaczki".

Kolejnymi bolesnymi do przetrawienia elementami show są chwile, gdy lektor z "offu" porównuje, ile jedna "luksusowa" rzecz doświadczana przez "wieśniaczkę" kosztuje w przeliczeniu na jej realia. Na przykład: najpierw, gdy biedna kobieta bierze do ręki jakieś brzydkie buty z garderoby "damy", lektor mówi widzowi, że "ona nawet nie wie, że te buty są warte tyle, co łazienka, o której marzy" (uczestniczka ma wychodek na zewnątrz domu). Gdy ta sama kobieta dostaje do ręki 850 złotych na – uwaga – zakupy w butiku (nie po to, by dzieciom kupić wyprawki szkolne, nie po to, żeby kupić im rzeczy ułatwiające codzienną egzystencję, czy choćby jakieś przyrządy do rozwijania talentów), płacze nad banknotami i mówi, że dla jej rodziny to bardzo dużo pieniędzy. Oczywiście wydaje je na chybił-trafił w ekskluzywnym butiku, żeby mogła wyglądać równie tandetnie i nowobogacko jak jej zmienniczka.

Weź osobę ubogą i bezrobotną, którą – za zafundowanie fryzjera i kolacji z owocami morza – będziesz mógł nazywać mianem "wieśniaka" Foto: fragment programu 'Damy i Wieśniaczki.PL' / TTV

Inna uczestniczka show rozpłakała się usłyszawszy, że jedna kąpiel w prysznicu opalającym kosztuje tyle, ile tygodniowy zapas jedzenia dla jej całej wielodzietnej rodziny. Samoopalacz dla kobiety pracującej całymi dniami na polu to oczywiście rzecz wielce pomocna. Szczyt bezczelności telewizja osiągnęła przy promowaniu show hasłem "wieśniaczka odkrywa swoją kobiecość". Jak kobieta, która urodziła i wykarmiła czworo dzieci, może nie wiedzieć, co to jest "kobiecość"? Odważę się na stwierdzenie, że osoba zajmująca się całym gospodarstwem, radzeniem sobie z humorami władczego, ale mało produktywnego męża, żłopiącego całymi dniami tani alkohol, może spokojnie aspirować do miana "superkobiety".

Damy wykonują różne "śmieszne" zadania w dotkniętych patologiczną biedą gospodarstwach domowych Foto: tvdzis.pl / YouTube

Najbardziej bulwersującą rzeczą w programie są jednak "lekcje", jakie mają wynieść z całej zabawy ubogie uczestniczki programu. Uczy się ich, że jedynym ratunkiem dla ubóstwa materialnego jest przejście do ubóstwa mentalnego. Ludzi, którym nikt nie pokazał jak obchodzić się pieniędzmi (ubóstwo czasem toczy się od pokoleń) uczy się, że prawdziwe szczęście można odnaleźć, wydając cudze pieniądze w butiku i robiąc sobie nową fryzurę. Na pewno są to zmiany podnoszące estymę i samopoczucie tych biednych kobiet. Lecz gdy na końcu programu „dama” uczy „wieśniaczkę”, że ta powinna więcej czasu przeznaczać na siebie – choć żyje ona z zasiłku i sprzedawania mioteł na rynku, żeby tylko utrzymać bezrobotnego partnera i kilkoro małych dzieci – to po takiej lekcji mam szczerą ochotę wyrzucić telewizor przez okno i zapisać się do jakiejś młodzieżówki komunistycznej.

Dama po raz pierwszy styka się z ubóstwem Foto: tvnpl / YouTube

Ubogie, ekonomicznie i społecznie upośledzone kobiety wykorzystywane w tym programie – tak jak ich partnerzy – to najczęściej osoby bezrobotne, żyjące z zasiłków socjalnych, alimentów i nierejestrowanych prac dorywczych. Są to ludzie, którzy ubóstwo najprawdopodobniej „odziedziczyli” po rodzinie i przez to nigdy nie mogli ujrzeć perspektyw innego życia. Dodatkowo uczestniczki programu niejednokrotnie są uwiązane w toksycznych relacjach ze swoimi partnerami i rodzinami. Wszystko wieńczy nadużywanie alkoholu. I tu TTV wkracza ze swoimi „damami” lejącymi „wieśniaczkom” prosecco i nabijającymi się z nich, że „z takimi to nigdy by nie poszły do klubu”. Potem TTV prowadzi ich do fryzjera, odwozi do domu i już liczy przychody za emisję odcinka ukazującego tragedię warunków egzystencji "wieśniaczki".

I nic się nie zmienia w życiu kobiet z dwóch skrajnych grup społecznych, które jednak w identyczny sposób nie potrafią obsługiwać się pieniądzem. Jedna, dlatego że ich nigdy nie miała, a druga dlatego, że miała ich za dużo.

Zobacz też: To najbardziej okrutny prezent. "Ludzie szukają wymówek"