Over twee dagen is het zover. Dinsdag kiest het machtigste land ter wereld een nieuwe president. Het belooft een drama te worden, vol onrust, onverwachte wendingen en emotie. Toch is er maar een echte gids in deze wonderbaarlijke episode van politieke poëzie: de in Nederland nog steeds ondergewaardeerde animatieserie Southpark. Er blijft dan voor een gelegenheid als deze nog maar één ding over: een oproep. De inhoud kunt u wel raden.



Kijk het nieuwe seizoen.

Deze oproep is gericht aan iedereen, maar vooral aan docenten geschiedenis en maatschappijleer. Het rooster voor volgende week kunt u namelijk het beste verscheuren. Voor uw leerlingen is er namelijk maar een verantwoorde opdracht. Zij moeten Southpark kijken, erover nadenken en, als het even kan, erover schrijven.



Ik zal u kort uitleggen waarom. Op een op het oog wat willekeurige manier staan in deze vijf afleveringen geheimzinnige blauwe bessen centraal. U kent dit soort. Het zijn die bessen met die fris, zoete smaak. Bij de Marqt, een winkel waar alleen mensen komen die geen televisie hebben, betaalt u daarvoor per twintig stuks rond de vijf euro. Maar in een smoothie past een blauwe bes natuurlijk uitstekend.

Dit fruit blijkt echter behalve hipsterverantwoord, ook manipulatief. In het provinciale dorpje Southpark spreken deze bessen de 'verantwoordelijke' consument direct aan. Niet om het te hebben over eetgedrag, maar om herinneringen op te halen aan betere tijden. Dit begint onschuldig met verwijzingen naar Star Wars en Jurassic Park en dat de nieuwe edities het toch echt niet waarmaken. Maar in de loop van de afleveringen ontspoort deze drang naar nostalgie volledig. Zo roepen de blauwe bessen op terug te denken aan een tijd zonder Mexicanen en het huwelijk alleen iets was tussen man en vrouw.

Spiegel voorhouden

De analogie met Trumps campagneslogan 'Make America Great Again' is helder. Zijn opkomst wordt verklaard vanuit de wijdverspreide wens tot een terugkeer naar een geïdealiseerd verleden. Daarmee is Southpark zeker niet op de hand van Clinton. Hillary staat voor hen symbool voor de ongeloofwaardigheid van het politieke systeem.



Dit is overigens niets nieuws. In de afgelopen twintig jaar heeft Southpark bijna elk thema in perspectief geplaatst. De afleveringen vormen daarmee een prachtige bron voor wie het begin van de 21ste eeuw wil begrijpen. Ondanks al het cynisme is het ook zeker geen bittere aanklacht tegen de platvloersheid van het bestaan. Zij muiten tegen het sociale bestel, zeker, maar het is geen hooliganisme. Door het schieten op zowel links als rechts proberen zij slechts een spiegel voorhouden.



Op een ogenschijnlijk simpele manier weten zij daarmee de paradox van het Amerikaanse politieke leven bloot te legen. Nergens tiert verstikkende politieke correctheid zo welig als in de Verenigde Staten, maar ook nergens anders had Trump kunnen opstaan.

Ik hoor u al denken: 'maar ik ben helemaal niet geïnteresseerd in de VS'. Geen probleem.



Nederland lijkt namelijk tegenwoordig op een Southpark-aflevering. Ik denk daarbij direct aan Wilders. Hij verschijnt niet op zijn eigen proces en ondermijnt daarmee de geloofwaardigheid van ons rechtsstelsel. Een goede tweede is de invoering en de commotie rondom de 'afschaffing' van het woord allochtoon. Maar ook het voorstel om te stoppen met het onderscheid tussen 'ij' en 'ei' van opiniemaker Maurice de Hond doet leuk mee.



Een goede illustratie voor deze gedeelde thematiek is een scène waarin de 10-jarige Eric Cartman, een van de vier hoofdrolspelers, in de gymzaal zijn klas toespreekt. Hoewel hij normaal als antichrist van de verstikkende politieke correctheid functioneert, maakt hij dit seizoen een grote draai. Ten koste van alles betoogt hij dat meisjes heel erg grappig zijn. Wie in de klas daar kanttekeningen bij plaatst, wordt gediskwalificeerd.

Op unieke wijze bekritiseren