Jak trwoga to do... dolara. Niepokój na rynku wywołany koronawirusem, dość desperackie działania banków centralnych, w tym nocna decyzja EBC o wpompowaniu w strefę euro 750 mld euro, prowadzą do wyprzedawania walut z rynków wschodzących. To nie jest komfortowe środowisko dla złotego. Kurs polskiej waluty jest wobec euro najsłabszy od czasów kryzysu finansowego.

Złoty od początku roku względem dolara osłabił się o 10 proc., a wobec euro o ponad 7 proc.

Polska waluta tak źle nie radziła sobie od 2009 r., czyli kryzysu finansowego

Powodem tąpnięcia jest odpływ kapitału z rynków wschodzących wywołany obawami o globalną recesję w wyniku koronawirusa oraz coraz bardziej desperackie próby ratowania sytuacji przez banki centralnego

Kurs EUR/PLN kontynuował w środę zwyżkę. Z poziomu 4,47 na początku sesji notowania przejściowo wzrosły do 4,5457 za euro, by w czwartek rano dotknąć poziomu 4,6, czyli najwyższego od czasów kryzysu finansowego. Od początku tygodnia natomiast złoty stracił do euro około 20 groszy lub ponad 5 proc.

Kurs złotego. Koronawirus uderza w EUR/PLN i USD/PLN

- Źródłem przeceny złotego oraz pozostałych walut regionu jest rosnąca awersja do ryzyka związana z ekonomicznymi konsekwencjami rozprzestrzeniającego się koronawirusa - piszą ekonomiści Banku Millennium. Na pocieszenie podają, że mimo osłabienia złoty i tak radzi sobie nieco lepiej niż węgierski forint, czy czeska korona i to pomimo użycia niestandardowych narzędzi łagodzenia polityki pieniężnej w Polsce, czyli obniżki stóp procentowych przez NBP, skupu obligacji na rynku wtórnym, czy wspomagania płynności banków.

- Kurs EUR/HUF, który wczoraj ustanowił historyczne maksimum, zwyżkował od początku tygodnia o 4,7 proc., a para EUR/CZK aż o 5,5 proc.. - wyliczają.

Tak drogie euro, czy dolar w normalnych warunkach byłoby pewną ulgą dla eksporterów, którzy, jak udowadniał niedawno Marek Rozkrut, główny ekonomista EY, stanowią siłę polskiej gospodarki i to im zawdzięczamy w dużym stopniu wzrost gospodarczy. Słaby złoty jest więc niejako tarczą, która zmniejsza skutki kryzysu. Jednak w dobie pandemii koronawirusa nic nie jest normalne. Poprzerywane łańcuchy dostaw, wzmożona konsumpcja na zapas wraz z deprecjacją złotego mogą chwilowo umocnić ceny produktów importowanych. W długiej perspektywie kurs walutowy ma też wpływ na wielkość długu publicznego i spłacanych przez państwo odsetek. Ma to też swoje implikacje na rynku bankowym.

- Poziom kursu walutowego z dziś z 9:00 implikuje, że wzrost wartości w PLN ekspozycji walutowej banków zjadł już ok. 11 proc. pozytywnego (dla bilansów banków) wpływu obniżki bufora systemowego (i to tylko licząc przez ryzyko kredytowe) - pisze na TT Marcin Czaplicki, ekonomista PKO BP. A to z kolei oznacza, że pomoc dla banków, które generuję akcję kredytową dla firm w ciągu zaledwie paru chwil stała się mniej efektywna

"Realizuje się czarny scenariusz"

Szersze spojrzenie na cały problem przedstawia za to Przemysław Kwiecień, główny ekonomista XTB. - Niestety realizuje się czarny scenariusz. Do jednej wielkiej blokady globalnej gospodarki doszedł w ostatnich dniach paraliż rynków finansowych, bliźniaczo podobny do tego sprzed 12 lat. Wtedy bez koronawirusa wystarczył, aby wpędzić globalną gospodarkę w recesję, a banki centralne miały więcej możliwości działania - wyjaśnia.

- W ostatnich komentarzach wskazywałem, że istnieje ryzyko osłabienia złotego, choć miałem nadzieję, że nie powtórzymy scenariusza sprzed 12 lat. Niestety, na ten moment idziemy dokładnie tymi śladami - przekonuje.

O co chodzi? Jak tłumaczy Kwiecień, globalny system finansowy opiera się na dolarze i kiedy finansowanie w amerykańskiej walucie przestaje płynąć, staje cały system i to właśnie obserwujemy.

Efekt jest taki, że podmioty nie mogące odnowić kredytów i zabezpieczeń w dolarach zmuszone są kupować walutę na rynku spot, powodując bardzo szybki wzrost jej ceny. W takiej sytuacji wszelkie zależności funkcjonujące w normalnych czasach przestają obowiązywać. Warto przypomnieć sobie z jak potężnymi wahaniami kursowymi mieliśmy od czynienia w latach 2008-2010, a teraz ilość długu dolarowego jest praktycznie dwukrotnie większa.

Europejski Bank Centralny dorzuca do pieca

Jego zdaniem banki centralne z jednej strony są mądrzejsze o tamtą lekcję, Fed dużo szybciej uruchomił linie z dolarami (transakcje swap) dla innych banków centralnych, a te próbują przekazywać je dalej. - Ale na razie to nie pomaga. Uczestnicy rynku wiedzą, że polityka pieniężna zbyt długo pozostawała luźna, prowadząc do wzrostu zadłużenia i nie są przekonani, że to, co działało w 2008 i 2009 roku, zadziała teraz - twierdzi ekonomista.

Co ciekawe, wieczorem najnowszą próbę ustabilizowania rozdygotanych rynków finansowych ogłosił po nadzwyczajnym posiedzeniu Europejski Bank Centralny. Wyda on (po wcześniejszym "wydrukowaniu") 750 miliardów euro, w okresie do końca roku – czyli średnio wychodzi ponad 80 miliardów euro miesięcznie. Jeśli do tego czasu pandemia koronawirusa nie zostanie opanowana, program będzie trwać dłużej. Pieniądze zostaną wydane na skup papierów wartościowych, zarówno rządowych, jak i tych emitowanych przez prywatne firmy. Pierwszy raz od lat skupem zostaną objęte obligacje greckie. EBC zapewnia, że w razie potrzeby jest gotowy na zwiększenie skali skupu, a także na wszelkie inne modyfikacje programu.

- EBC tak naprawdę pozbywa się wszelkich hamulców, wskazując że może kupować obligacje poszczególnych krajów niekoniecznie według dotychczasowego klucza, obejmie zakupem także obligacje greckie oraz korporacyjne. Nadzwyczajne czasy wymagają nadzwyczajnych działań – tak określiła to prezes Lagarde. To prawda, ale zwyczajne czasy wymagają rozsądnej polityki, a nie polityki zarezerwowanej na nadzwyczajne czasy - mówi Przemysław Kwiecień.

Według niego to tu leży problem, choć ma także duże obawy, że nawet po wygrzebaniu się z obecnych tarapatów autorzy polityki szybko, o tym zapomną.

WARTO WIEDZIEĆ: