Ĉiam, daŭre, vin spionas ĉi tiuj priesploremaj okuloj, en via domo aŭ en la strato, en la laborejo aŭ en la drinkejo, nokte kaj tage : estas neniu ebla intimeco George Orwell,„1984” Antaŭ dek kvin jaroj kaj nome de la „necesa protektado” de la loĝantaro, la arsenalo de rimedoj por regado kaj spionado, kiu de la Dua Mond-Milito ne ĉesis refortiĝi, fakte eksplodis. Ĉio komenciĝas en la printempo de 1941, dum monda konflikto. Por penetri en la sekreton de la fama germana kodmaŝinaro Enigmo [1], konsiderata neperfortebla, Usono kaj la Unuiĝinta Reĝlando decidas fari aliancon SIGINT [2]kaj kunlabori rilate al informado. Ili interŝanĝas siajn metodojn por kolekti informojn, disponigas siajn kodojn kaj unuigas sian terminaron. La usonaj analizistoj, kiuj ĵus malĉifris la japanan kodon PURPLE transdonas al Londono siajn teknikojn kaj konojn [3]. Usonanoj kaj britoj interkonsentas ankaŭ pri la maniero prilabori la kolektitajn informojn kaj la telekomunikaĵojn kaptitajn per ĉiuj eblaj rimedoj (radio, radaro, kablo ktp.) Danke al ĉi tiu kunlaborado la militecaj usonaj servoj kaj ĉefe la teamo de britaj kriptaĵistoj grupigitaj ĉirkaŭ Alan Turing en Bletchey Park (Buckinghamshire), finfine sukcesas en 1942 rompi la kodon Enigmo [4]. La du landoj tiam subskribas, en marto 1943, la interkonsenton BRUSA, kiu estigas la unuajn bazojn de monda sistemo de amasa spionado kaj de kaptado de la telekomunikaĵoj, en rekta rilato kun la ĉefaj industrioj de la komunikado. La interkonsentoj UKUSA Finiĝas la milito kaj kun la celo plu spioni la komunikaĵojn en la tuta mondo la britoj apogas la ideon restigi la aliancon kun Vaŝingtono, al kiu ili volas aligi Kanadon, Aŭstralion kaj Novzelandon. Ekde septembro 1945 la usona prezidanto Harry Truman akceptas fari sekretajn interkonsentojn por krei, en tempoj de paco, la aliancon SIGINTinter ĉi tiuj landoj. En marto 1946, sojle de la malvarma milito kaj kun la celo spioni Sovetion kaj ĝiajn aliancitojn, estis subskribita la grava kaj ultrasekreta interkonsento UKUSA [5]inter la informservoj de kvin anglalingvaj landoj : la agentejo pioniro de la National Security Agency (NSA) [6],lokita en Fort Meade (Maryland, Usono) ; laGovernment Communications Headquarters(GCHQ), lokita en Cheltenham, Anglujo ; laDefense Signal Directorate (DSD), kun sidejo en Kingston (Aŭstralio) ; laCommunication Security Establishment (CSE), troviĝanta en Otavo (Kanado) kaj la Government Communications Security Bureau (GCBS), kun sidejo en Wellington (Nov-Zelando). Ĉi tiu alianco konata ankaŭ kiel Five Eyes (Kvin Okuloj) estas historie la unua oficiala internacia kunlaborado – kvankam sekreta – koncerne spionadon de la mondaj komunikaĵoj. Dum la tuta malvarma milito (1948-1989) la internaciaj kaptadoj atingis nivelojn kaj kvalitojn ĝis tiam nekonatajn. Intertempe, dum la makartisma periodo de la „ĉasado de sorĉistinoj” la Federal Bureau of Investigation (FBI) de John Edgar Hoover [7]ne hezitis perforti la korespondadon, neleĝe aŭskulti la telefonajn babiladojn kaj meti mikrofonojn en la domojn de suspektitoj je komunismo, samseksamo aŭ simple nealiĝo al la politiko de la usona registaro, inter kiuj troviĝis elstaraj verkistoj kaj artistoj, kiel Ernest Hemingway, John Steinbeck, Norman Mailer, Pete Seeger kaj Gabriel García Márquez [8]. Ĉio okazis sen jura rajtigo. „Kiel silenta ŝtelisto …” Komence de la 1950-aj jaroj kaj kadre de la interkonsentoj UKUSA, la kvin subskribintaj landoj [9] decidas, en kompleta sekreteco ekfunkciigi la reton Echelon, monda sistemo de kaptado de privataj kaj publikaj komunikaĵoj, kiu restis nekonata de la publiko dum pli ol kvardek jaroj [10]. Echelon estas rezulto de politika decido. Temas pri monda reto formita de dekoj da spionsatelitoj kaj potencaj aŭskultbazoj disaj en la tuta mondo [11]. Ankoraŭ hodiaŭ ĝi povas „aŭskulti” la submarajn kablojn el optika materialo kaj povas kapti la telefonajn babiladojn, la faksojn, la SMS, la elektronikajn mesaĝojn … Kun la helpo de superefikaj komputiloj ĝiaj multnombraj agentoj havas la kapablon elekti kaj ordigi ĉiujn komunikaĵojn per kelkaj ŝlosilvortoj, kiuj estas uzataj en la skribaj interŝanĝoj kaj per la voĉtono, eĉ en la parolaj dialogoj. Ĉi tiu mirinda regmaŝino post la Dua Mond-Milito sekrete kreita de kvin anglalingvaj potencoj — la Five Eyes –vastigas sian reton sur la tuta planedo kaj konektiĝas al la satelitoj kaj kabloj, kiuj survojigas la plej grandan parton de la mondaj komunikaĵoj [12]. Echelonpovas registri ĝis du milionoj da dialogoj en ĉiu minuto … Ĝia ĉefa celo estas spioni la registarojn (amikajn kaj malamikajn), la politikajn partiojn, la sociajn movadojn kaj la entreprenojn. Dekkvino da grandaj bazoj disaj en la tuta mondo kaptas la komunikaĵojn, kiujn la superpovaj komputiloj de la NSAposte „kribras” detektante konkretajn vortojn en pluraj lingvoj [13]. Kadre de Echelonla usonaj kaj britaj sekretecaj servoj povis establi daŭran kaj sekretan kunlaboradon, kio kreis la plej potencan spionsistemon en la mondo. Ĝi estas uzata kaj por militecaj kaj por politikaj kaj ekonomiaj spionadoj. La informoj kolektitaj de Echelon estas kontrolataj kaj prianalizataj en la komandejo de la NSA, nemalproksime de Vaŝingtono. Tie, „malantaŭ mirigaj elektraj metalbariloj […] amaso da cerboj faras tiel variajn taskojn kiel tiujn de supera oficiro en la lingvo SIGINT, analizisto de lingvoj, spertulo pri lingvistiko-ĉifroanalizisto, spertulo pri lingvistika esplorado, spertulo pri ĉifroanalizado, altkapabla ĉifroanalizisto per komputiloj, altkapabla permana ĉifroanalizisto, spertulo pri analizado de signoj, programisto, reganto de kolektoperacioj, spertulo pri persignaj dialogoj, specialisto pri radiofrekvencoj, ĉifroanalizista matematikisto, analizisto pri esplorado, trejnisto pri ĉifrologio, testanto de la poligrafo, detektisto de mensogoj de la CIA” [14]. Ili ĉiuj kribras de antaŭ sesdek jaroj preskaŭ ĉiujn komunikaĵojn en la mondo. Echelon – skribas la anglo-aŭstralo Terry Hayes – neniam ripozas, neniam dormas. Ĝi patrolas en la granda vakuo de la spaco sen bezonoj je aero, nutraĵoj, komforto ; ĝi laboras kiel silenta ŝtelisto en la mondaj centroj de optikokabloj kaj regas multajn radarejojn [15]– amasoj da gigantaj golfpilkoj – en militbazoj disaj en la tuta mondo. Resume, Echelon, kiu aŭskultas ĉiun elektronikan komunikaĵon en la Tero, estas granda elektronika reto de satelitoj tiel sekreta, ke eĉ ne la kvin anglalingvaj landoj [16]ĝin kreintaj dum la malvarma milito, agnoskis ĝian ekziston. La miliardoj de bitokoj da datumoj, kiujn Echelonregistras en ĉiu sekundo estas malproksime prenitaj de superkomputiloj, kiuj estas la plej rapidaj en la mondo (Roadrunner, de IBM,kiuj estas malvarmigitaj per akvo) lokitaj en la komandejo de la NSA, en Fort Meade, Maryland. Tie, ultrasekretaj programoj uzas ŝlosilvortojn, tipajn frazojn, eĉ – laŭ informo same sekretaj – pervoĉa rekonado por eltiri kiun ajn fragmenton pli detale esplorinda [17]. Ĉiuj estas spionataj ! Fine de la malvarma milito oni kredis, ke malaperos la politika volo amase spioni la komunikaĵojn. Sed la vigliĝo de la Interreto en tiu epoko kaj la eksterordinara faciligado de la reto inspiris la decidon daŭrigi kaj plivastigi la spionadon. De 1994 sekreta leĝo – la Communications Assistance to Law Enforcement Act (CALEA) [18] – rajtigas la usonan registaron aŭskulti la privatajn telefonajn komunikaĵojn. Sed, por ĝin adapti al la teĥnologiaj progresoj kaj speciale al la evoluo de la Interreto, la Kongreso plurfoje ĝin modifis, ĉiam kun pli entruda celo, ĉefe en 2004 kaj 2006. Iom post iom, ju pli ŝanĝiĝis la uzado de la komunikaĵoj des pli la usonaj federaciaj agentejoj premadis la Interretajn entreprenojn kaj la Kongreson por havi novajn adaptojn de la leĝo koncerne kaŝobservadon kaj spionadon. Ekzemple, en novembro 2010 la direktoro de la FBI, Robert S. Mueller, iris al Silicon Valley por kunsidi kun la estroj de Guglo kaj Fejsbuko kaj konvinki ilin pri la instalado de sistemoj ebligantaj al la FBI kapti kaj malĉifri la mesaĝojn de ĉiuj klientoj el ĉi tiuj du tutmondaj entreprenoj. La FBI volis konvinki ilin ankaŭ pri tio, ke ili trudu al siaj ekterlandaj filioj la devigon devojigi ĉiujn komunikaĵojn al la serviloj instalitaj en Usono, kie la informoj estos prianalizataj antaŭ ol ili iros al la fina celo [19]. La volo regi agas ankaŭ sur la eŭropanoj, kiuj flugvojaĝas al Usono. Surbaze de interkonsento inter la Eŭropa Unio kaj la usonaj federaciaj aŭtoritatuloj kelkaj personaj informoj estas liveritaj de la flugkompanio al la doganejoj en Usono sen la konsento de la vojaĝanto [20]. Antaŭ ol la vojaĝonto eniras la aviadilon la usonaj aŭtoritatuloj konas la nomon, familinomojn, aĝon, loĝadreson, pasportan numeron, kreditkarto-numeron, sanstaton, nutropreferojn (kiuj povas speguli la religian kredon), la antaŭajn vojaĝojn ktp. Ĉi tiuj informoj trapasas kribrilon nomatan CAPPS (Computer Assisted Passenger Pre-ScreeningaŭPreventa helpa kontrolsistemo per komputilo) por detekti eventualajn suspektitojn. Komparante la identecon de ĉiu vojaĝanto kun la informoj de la policservoj, de la Ŝtat-Oficejo, de la Justec-Ministerio kaj de la datumoj el la bankoj, CAPPStaksas la danĝergradon de la pasaĝero kaj distingas lin per kolorkodo : verda por la sendanĝeraj, flava por pridubindaj kaj ruĝa por tiuj, kiuj ne rajtos iri en la aviadilon. La sekurecprogramo de landlimoj rajtigas la agentojn de la doganejoj foti ĉiujn vojaĝintojn en Usonon kaj kapti iliajn fingrospurojn. Se la vizitanto estas islamano aŭ devenanto el la proksima Oriento li rekte ricevas la flavan kodon kiel suspektito. Ankaŭ la latinamerikanoj troviĝas en la celilo. Estas sciate, ke 65 milionoj da meksikanoj, 31 milionoj da kolombianoj kaj 18 milionoj da centramerikanoj estis registritaj en Usono sen propra kono pri tio. En ĉiu registro aperas la dato, la loĝloko, la sekso, la identeco de la gepatroj, fizika priskribo, civilstato, pasportnumero kaj profesio deklarita. Ofte, ĉi tiuj registroj kolektas aliajn sekretajn informojn, kiel la personajn adresojn, la telefonnumerojn, la numeron de la bankkonto kaj tiun de la veturilo. Estas registrataj ankaŭ la fingrospurojn. Ĉiuj latinamerikanoj estas en risko, ke Vaŝingtono iom post iom etikedu ilin. Ĉu pli sekura mondo ? „La celo estas establi pli sekuran mondon. Necesas informiĝi pri la risko pro la homoj enirantaj en nian landon”, asertis James Lee, unu el la taskitoj de ChoicePoint, la entrepreno aĉetinta ĉi tiujn registrojn por revendi ilin al la usonaj aŭtoritatuloj [21]. Fakte, la leĝo malpermesas al la usona registaro stokigi personajn informojn, sed ĝi ne malpermesas, ke la registaro petu privatan entreprenon fari tion … Lokita proksime de Atlanto, ChoicePoint [22] estas konata entrepreno. En la jaro 2000, dum la prezidanteca kalkulado de la balotiloj en Florido ĝia filio Database Technologies (DBT) estis kontraktita de la guberniestro por reorganizi la elektolistojn. Rezulto : miloj da homoj (ĉefe afrikusonanoj kaj malriĉuloj, kiuj kutime voĉdonas por la demokratoj) estis senigitaj je sia voĉrajto, kio modifis la rezulton de la kalkulado ; venkis la konservemulo George W. Bush kun 537 pliaj voĉoj super la demokrato Al Gore … Endas memori, ke ĉi tiu venko ebligis al G. W. Bush por la unua fojo prezidantiĝi [23]. La eksterlandanoj ne estas la nuraj celitoj de la kreskanta spionado en Usono. Ankaŭ la usonaj civitanoj ne estas for de tiu paranojo. Kiel konstateblis, la novaj kontroloj rajtigitaj de la Patriot Actperfortas la privatan vivon kaj la sekreton de la korespondado. La esploristoj povas aliri la personajn informojn de la civitanoj sen havi rajton pri la registrado. La FBI povas peti la bibliotekojn doni al ĝi liston de la libroj kaj de la retejoj vizitataj de la klientoj por fari, surbaze de tiuj informoj, „intelektan profilon” de ĉiu leganto [24] … Total Information Awareness Sed la plej freneza el ĉiuj projektoj de neleĝa amasa spionado estas tiu ellaborita de la Pentagono kun la nomo Total Information Awareness (TIA), sistemo por kompleta registrado de la informoj [25], kies taskito estis la generalo John Pointdexter (kiu en la 1980-aj jaroj estis kondamnita pro tio, ke li estis instiganto de la kazo Irano-KontraŭaŭIrangate [26] ). La konsisto de la projekto estas kolekti meznombre kvardek paĝojn da informado pri ĉiu el la sep miliardoj da loĝantoj en la planedo kaj submeti la registrojn al priesplorado fare de ĉeno de superkomputiloj. Per la priesplorado de ĉiuj disponeblaj personaj datumoj – pagoj per kreditkarto, abonoj al komunikiloj, bankaj operacioj, telefonaĵoj, interretaj aliroj, elektronikaj mesaĝoj, sociaj retoj, kuracistaj informoj, policaj datumoj, raportoj de asekurkompanioj, listoj de flugkompanioj, informoj pri la sociahelpado ktp. – la Pentagono planas havi la kompletan datumaron de ĉiu vivanta homo sur la Tero. Oficiale, oni forlasis ĉi tiun tutmondan projekton ; sed envere ĉiuj ĝiaj celoj restas kaŝitaj kaj unu el la nuntempaj taskoj de la NSA estas realigi ilin [27]. Kiel okazas en la filmo Minority Report [28], la aŭtoritatuloj kredas, ke tiumaniere ili povos eviti la deliktojn : „la vivo estos malpli privata, sed pli sekura”, asertas John. L. Petersen, prezidanto de la Arlington Institute [29] ; „danke al la interkonektado de ĉiuj informoj koncernaj al vi, ni povos antaŭvidi la estontecon. Morgaŭ ni scios ĉion pri vi [30]”. (Ĉapitro de la libro „La imperio de la spionado”, en Kubo prezentita de la eldonejo José Martí) elhispanigita de Norberto Díaz Guevara fonto : www.cubadebate.cu