De concessieovereenkomst van de Grote Moskee moet opgezegd worden omdat het ‘salafo-wahabisme’ er verspreid wordt, dat vindt de commissie 22/3. Ze wil dat in het gebouw een ‘Belgische islam’ wordt beleden die ‘aanspoort tot samen-leven’. De Moslimexecutieve krijgt een sleutelrol, het zwaartepunt van de financiering moet in België liggen.

De parlementaire onderzoekscommissie 22/3 heeft vandaag een akkoord bereikt over haar aanbevelingen omtrent de Grote Moskee in het Brusselse Jubelpark. De omstreden moskee wordt gezien als een bron van waaruit het wahabisme - een extreem-puriteinse stroming van de islam - zich in ijltempo verspreid heeft over België. De moskee wordt gefinancierd vanuit Saudi-Arabië, uit de verbijsterende hoorzittingen in de commissie bleek dat de top weinig voeling heeft met de Belgische samenleving, normen en waarden.

Ook al heeft de commissie naar eigen zeggen geen aanwijzingen van preken of betogen waarin wordt opgeroepen tot geweld, toch is er volgens haar voldoende bewijs dat in de Grote Moskee het ‘salafo-wahabisme’ wordt uitgedragen, dat op termijn een gevaar is voor de democratische rechtsstaat. Vandaar dat de concessieovereenkomt van 1969 moet opgezegd worden ‘om redenen van openbaar nut’.

Nieuwe overeenkomst

De opzegging heeft ‘geenszins de bedoeling om de moslimgemeenschap te verhinderen over een emblematisch gebedshuis te beschikken’, luidt het in de aanbevelingen. Integendeel: bedoeling is dat de moslims er blijven samenkomen, maar dan wel álle moslims. De Moslimexecutieve moet een sleutelrol spelen, er moet plaats gemaakt worden voor een ‘Belgische islam’ die in de eerste plaats aanspoort tot samen-leven. En dat alles ‘met inachtneming van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens en van de Grondwet.’

De Grote Moskee is trouwens niet de enige islamitische gebedsplaats waar het salafo-wahabisme wordt gepredikt: volgens de parlementsleden overstijgt de problematiek het gebouw in het Brusselse Jubelpark. Er moet paal en perk aan gesteld worden, menen ze.

Saudische geldkraan

Ook de financiering moet anders, vindt de commissie zoals verwacht. Er moet een controlemechanisme geïnstalleerd worden dat verhindert dat de financiering vanuit het buitenland - meer bepaald vanuit de Islamitische Wereldliga en vanuit Saudi-Arabië - gebeurt. ‘Voor het beheer van de Grote Moskee moet het zwaartepunt in België liggen’, aldus het rapport zonder verdere details te geven.

De nieuwe overeenkomst moet tot slot gekoppeld worden aan een erkenningsaanvraag én aan de voorwaarde dat de Moslimexecutieve betrokken wordt. Verschillende fracties uitten tijdens de vergaderingen hun twijfels bij de representativiteit van de Executieve, het rapport stipuleert letterlijk dat alle stromingen vertegenwoordigd moeten worden als de Grote Moskee een nieuwe invulling krijgt.

Juridische knopen

Het was juridisch geen sinecure om grip te krijgen op de Grote Moskee zonder de vrijheid van godsdienst en vereniging te schenden. De commissie gaf vorige week vaste expert Paul Martens, voormalig voorzitter van het Grondwettelijk Hof de opdracht om een formulering te vinden die zou standhouden, en de vrijheid van godsdienst, gedachte en vereniging ten volle eerbiedigt.

Hoe de aanbevelingen in de praktijk worden omgezet, moet nog blijken, maar de parlementsleden dringen aan om ze integraal uit te voeren, en liefst op korte termijn. Ze benadrukken wel nog hun diepste respect het gros van de moslimgemeenschap.

Het hoofdstuk over de Grote Moskee is slechts één van de zes hoofdstukken van het laatste rapport van de parlementaire onderzoekscommissie naar de aanslagen in Zaventem en Maalbeek op 22 maart 2016. Later deze maand wordt de rest van de conclusies en aanbevelingen omtrent ‘radicalisme’ verwacht.