Joachim Brudziński w reakcji na reportaż o sławiących Hitlera członkach stowarzyszenia „Duma i Nowoczesność” zapowiedział zdecydowaną reakcję służb. Kilka dni wcześniej kierowane przez niego MSWiA umożliwiło stowarzyszeniu rozpoczęcie zbiórki publicznej na rzecz Janusza Walusia, odsiadującego wyrok w RPA mordercy i rasisty. – Pieniądze mogą zbierać do puszek. To najlepszy sposób na finansowanie bez kontroli – mówi nam informator zbliżony do MSWiA. Biuro prasowe resortu tłumaczy, że obecne przepisy nie dają ministrowi możliwości zablokowania zbiórki i zapowiada ich zmianę.

O stowarzyszeniu z Wodzisławia Śląskiego jest głośno po wyemitowanym w niedzielę przez TVN reportażu o polskich neonazistach, w którym główną postacią był prezes stowarzyszenia Mateusz S. (pseudonim Sitas).

Trzy dni wcześniej stowarzyszenie rozpoczęło zbiórkę pieniędzy na rzecz Janusza Walusia, znanego z rasistowskich poglądów mordercy, który w RPA odsiaduje dożywocie za zastrzelenie w 1993 roku jednego z najbardziej wpływowych przywódców czarnej większości Chrisa Haniego. Było to najgłośniejsze zabójstwo polityczne we współczesnej Republice Południowej Afryki.

Morderstwo polityka, który był widziany jako następca Nelsona Mandeli

Hani był bożyszczem czarnoskórej młodzieży i jednocześnie przywódcą Południowoafrykańskiej Partii Komunistycznej. Wielu widziało w nim następcę Nelsona Mandeli. Zabójstwo dokonane przez polskiego emigranta miało doprowadzić do zerwania prowadzonych od trzech lat rokowań między białym rządem prezydenta Frederika de Klerka oraz Mandelą i przywódcami Afrykańskiego Kongresu Narodowego (ANC) w sprawie ostatecznej likwidacji apartheidu.

Informacja o zbiórce na jego rzecz znajduje się na nadzorowanym przez MSWiA portalu www.zbiorki.gov.pl. Zbiórka została zgłoszona 14 stycznia 2018 roku i - w związku z brakiem sprzeciwu MSWiA - rozpoczęła się 18 stycznia. Ma potrwać do 14 stycznia 2019 roku.

Zgodnie z ustawą o zbiórkach publicznych szef MSWiA może przez decyzję administracyjną zablokować zbiórkę, jeśli jej cel jest niezgodny z prawem lub „wykracza poza sferę zadań publicznych”.

"Zbiórka to najlepszy sposób na finansowanie bez kontroli"

- Urzędnicy MSWiA powinni sprawdzać, jaki jest cel zbiórki. Nie mogą się tłumaczyć, że nie wiedzą, kto to jest Janusz Waluś, bo to można sprawdzić w 3 minuty – mówi nam informator zbliżony do MSWiA.

Zgodnie z informacjami dostępnymi na prowadzonej przez MSWiA stronie zbiórkę można wesprzeć przez przekazanie „dobrowolnych datków, gotówki do puszek i skarbon”.

- Taka zbiórka to najlepszy sposób na finansowanie bez kontroli. Nie ma przelewów, a część pieniędzy ze zbiórki zgodnie z prawem można przeznaczyć na działalność prowadzącej ją organizacji. W ten sposób stowarzyszenie „Duma i nowoczesność” uzyskało źródło finansowania – zwraca uwagę nasz rozmówca.

Stowarzyszenie w zgłoszeniu do MSWiA podało, że „celem zbiórki jest zebranie pieniędzy dla Janusza Walusia, który od 24 lat odsiaduje dożywotni wyrok w ciężkich warunkach”. „Zebrane pieniądze podczas zbiorki zostaną przekazane Januszowi Walusiowi na zakup lekarstw i jedzenia w więziennej kantynie” – podkreślono w zgłoszeniu.

O sprawę zapytaliśmy biuro prasowe MSWiA, które podkreśliło w odpowiedzi, że "przepisy dotyczące przeprowadzania zbiórek publicznych zostały wprowadzone w 2014 roku za rządów koalicji PO-PSL (...) złagodziły wymogi stawiane organizatorom".

Podkreślono, że szef MSWiA nie wydaje już decyzji administracyjnych dotyczących zgody na zbiórkę, jak to było wcześniej, a jedynie "rejestruje zgłoszenia przekazywane poprzez formularz na portalu zbiorki.gov.pl". Wcześniej - jak zaznaczono - minister "mógł weryfikować zgłoszenia, żądać dokumentacji od organizatorów".

"W MSWiA trwają prace nad propozycją zmian w ustawie o zbiórkach publicznych, przywracającej narzędzia Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji. Jednocześnie podkreślamy, że stowarzyszenie Duma i Nowoczesność zostało zarejestrowane 27 października 2011 r." - wyjaśniono w odpowiedzi.