Het investeringsfonds Invest-NL gaat vandaag van start. Met 1,7 miljard euro in kas gaat het geld lenen aan bedrijven die zich bezighouden met innovatie of de energietransitie. Het fonds staat onder leiding van oud-minister en oud-PvdA-leider Wouter Bos.

Volgens Bos is het fonds vooral geïnteresseerd in investeringen die voor de markt te riskant zijn. "Als je denkt aan nieuwe technologieën die gefinancierd moeten worden om de energietransitie een beetje op het goede spoor te krijgen, dan vinden veel banken dat te risicovol. En dat zijn dan typisch de gevallen waarvan wij zeggen: 'Nou als jullie dat niet durven of niet in je eentje durven, dan doen wij mee.'"

Publiek geld

Het geld voor de investeringen is publiek geld, beschikbaar gesteld door de overheid. Maar verder heeft het fonds weinig met het Rijk te maken. Het moet zichzelf bedruipen en mag daarom alleen investeringen doen die zichzelf op termijn kunnen terugverdienen.

Daarbij gaat het vaak om nieuwe technologieën en projecten die in de ontwikkelfase al succesvol zijn gebleken. De eerste horde is dan al genomen, maar er is nog extra geld nodig voor verbeteringen of om het bedrijf verder uit te bouwen. In die risicovolle fase laat rendement vaak lang op zich wachten, waardoor banken en particuliere investeerders afhaken.

Maximaal de helft

Invest-NL wil in dat gat springen. Het fonds rekent erop dat investeringen vaak pas na een periode van zeven tot twintig jaar worden terugverdiend. Het fonds een investeringsdrempel: de minimale investering is vijf miljoen euro. Daarbij geldt ook dat de investering maximaal de helft mag zijn van het benodigde bedrag. Idee is dat het fonds daarmee een voortrekkersrol vervult en andere bedrijven en investeerders meekrijgt om de andere helft van het bedrag bij te leggen.

Bos zegt dat het fonds niet wil concurreren met marktpartijen maar juist een welkome aanvulling wil zijn op wat banken en andere verschaffers van risicokapitaal nu al doen. Ook zegt hij dat financiering uit het fonds geen staatssteun is en dat bedrijven er een marktconform rendement mee moeten halen. "Als je veel risico neemt, dan moet daar een prijs voor betaald worden. We zoeken wel rendement, alleen het grote verschil is dat wij dat steeds weer opnieuw doen, in heel risicovolle projecten."

Lange termijn

Invest-NL richt zich dus allereerst met financiële steun op innovatieve, snelgroeiende bedrijven en bedrijven die werken aan de energietransitie. Op de lange termijn is het daar niet toe beperkt en komen ook andere projecten in aanmerking.

Werkgeversorganisatie VNO-NCW laat weten blij te zijn dat het fonds nu van start gaat. "Wij hebben sinds 2015 actief gewezen op het belang van een investeringsfonds als dit", zegt een woordvoerder. "Het is essentieel voor het aanjagen van investeringen, om de economie te vergroenen en om complexe projecten op de lange termijn te financieren."