🔊 Beluister dit artikel

Beste Emmanuel,

Net als veel andere Nederlanders las ik deze week je open brief aan alle Europeanen. Volgens jou is de Brexit een waarschuwing van hoe het niet moet, een uitdaging waarop maar één antwoord mogelijk is: méér EU. Dit alles in de Franse geest van bestuurlijk centralisme.

Emmanuel, ik heb besloten de pen ter hand te nemen om je uit te leggen dat wij, liefhebbers van Europa én van onze vrije, soevereine natiestaten, juist minder EU–centralisme willen. Vanuit dit gezichtspunt gezien is de Brexit inderdaad een waarschuwing, maar dan vooral aan het adres van de EU!

Burgers van Europa, ik richt me tot u omdat de tijd dringt.https://t.co/8UGRWkJOsW — Emmanuel Macron (@EmmanuelMacron) March 4, 2019

Natiestaten

De EU zal moeten hervormen tot een decentraal of confederaal model in de geest van je voorganger president Charles de Gaulle, of de EU zal ophouden te bestaan. Want jouw beroemde voorganger die symbool stond voor het Franse verzet tegen een nazistisch Europa wilde een “Europe des patries“, zoals dat toen werd genoemd. Al waren dat niet zijn eigen woorden. Zo’n Europa van samenwerkende natiestaten vergt inderdaad hervormingen; maar dan in een heel andere richting dan die jij voorstelt.

Brief Macron vol met allerlei nieuwe initiatieven en ook weer nieuwe instituties. Zorg nou eerst eens dat je bestaande EU en euro (en je eigen land)op orde krijgt. Dit is vlucht naar voren. Zal EU en euro verzwakken. Reus op lemen voeten. Heeft dit in NL steun, behalve bij D’66? — lex hoogduin (@lexhoogduin) March 5, 2019

Laten we de drie hervormingen van de EU die jij voorstelt, nader beschouwen. Je wilt onze Europese vrijheden beter beschermen, je wilt onze verdediging ter hand nemen en je wilt een geest van vooruitgang bewerkstelligen door sociale hervormingen op Europees niveau.

➰

Gotspe

Om maar met het eerste te beginnen: dit lijkt me een gotspe. Je wilt onze vrijheden beschermen door een systeem van Europese censuur in te stellen! Je gewenste ‘Europees agentschap voor de bescherming van democratie’ zou volgens jou alle online-uitingen moeten screenen en censureren.

Welnu, laat me je uit de droom helpen: aan een dergelijke kafkaëske bureaucratische censuurfabriek hebben we in Nederland geen enkele behoefte. Juist om onze vrijheid te beschermen. En waar online-vrijheid wordt misbruikt om haat te verspreiden of te intimideren, kunnen burgers in hun natiestaten aangifte doen. Zoals dat hoort in een rechtsstaat.

Europees leger

Dan het punt van onze verdediging. Je wilt een Europees leger, tenminste zo interpreteer ik je woorden. Een Europees leger aangevoerd door Frankrijk en Duitsland. Je loopt wel heel makkelijk voorbij aan het punt dat Europa uit ruim vijftig natiestaten bestaat, met elk hun eigen geopolitieke belangen.

Uiteraard zal Europa beter moeten samenwerken op het vlak van defensie. Ook De Gaulle pleitte al daarvoor. We kunnen niet eeuwig onder de Amerikaanse militaire paraplu schuilen. Met name op het vlak van inkoop, logistiek en research & development kan veel winst geboekt worden door beter samen te werken. De defensie-uitgaven moeten omhoog; voorlopig in het kader van de NAVO-samenwerking.

➰

Maar juist gezien de verschillende geopolitieke belangen van de natiestaten zou één Europees leger alleen maar verlammend werken, omdat ruim vijftig landen het nooit eens zullen zijn. Of het wordt een constructie waarbij Frankrijk en Duitsland bepalen wanneer dit leger wordt ingezet. Laat me je ook uit deze droom helpen: daaraan hebben wij in Nederland geen enkele behoefte.

Een kleine nuancering van het laatste: heeft een meerderheid van verstandige mensen geen enkele behoefte. Je hebt ook in Nederland een kleine groep fanatieke EU-groupies die kwijlend en kirrend achter jouw megalomane visioen van een Europese superstaat aanlopen. Je vindt hen in de ALDE-fractie van de hitser Guy “Guillotine” Verhofstadt.

🇪🇺 Het is nu of nooit. We moeten kiezen voor Europa. President @EmmanuelMacron maakt die keuze. Hij toont het leiderschap dat Europa nodig heeft (...)📄https://t.co/MkppoDr3Kx — Sophie in 't Veld (@SophieintVeld) March 5, 2019

Europa als sociaal welvaartsparadijs

Komen we bij de derde grote hervorming die je voorstelt, “recover the Spirit of Progress” noem je dit. Hiermee sluit je aan bij de geest van Jacques Delors en Wim Kok, de vaders van de euro en de EU. Deze twee socialistische vrienden, die elkaar kenden van de Europese vakbeweging in de jaren zeventig en tachtig, grepen na de val van de Berlijnse Muur in 1989 hun kans met het Verdrag van Maastricht uit 1992.

Delors en Kok dachten dat met een Europese unie en een gemeenschappelijk munt vanzelf een Europese sociale welvaartsstaat zou volgen. Helaas voor hen gaf de Duitse kanselier Kohl het europroject in de jaren negentig een neoliberale richting. Jij wilt dit nu corrigeren en een Europese welvaartsstaat maken van de eurozone, met een gemeenschappelijk budget en een ‘eurozone-minister’ van Financiën.

➰

Wederom moet ik je teleurstellen, Emmanuel. Misschien dat veel Nederlanders begin jaren negentig nog positief aankeken tegen dit visioen van een Europese welvaartsstaat, zoals Delors en Kok die beoogden. Zeg maar een soort Zweden op Europese schaal. Inmiddels is, mede dankzij de werking van Kohl’s neoliberale euro, Nederland afgezakt tot de 15e plaats in Europa als het gaat om koopkracht. En kijken we er anders tegenaan.

De euro als eenheidsmunt, waarvan jij in je brief hoog opgeeft, heeft geleid tot minder economische groei in Europa en tot grote sociale ellende, vooral in Zuid Europa. We willen daar niet méér van, maar juist minder!

Euro and peace was Helmut Kohl's mantra, which many still chant. Consider the following. West Pakistan and East Bengal shared a currency but fought a civil war and broke apart. India and Pakistan have fought multiple wars, but not because they have different currencies. https://t.co/Pvdy6m0R0G — Ashoka Mody (@AshokaMody) July 25, 2018

Puinhoop

Emmanuel, in eigen land heb je er een grote puinhoop van gemaakt. Toegegeven, je hebt een begin gemaakt met noodzakelijke hervormingen zoals die van de Franse arbeidsmarkt, waar eerdere Franse presidenten uit angst voor de sterke Franse vakbonden slechts op de winkel pasten. Maar in je arrogantie en machtsdronkenschap, ben je jezelf voorbij gelopen.

De voor Franse werknemers onbetaalbare verhoging van de benzine- en dieseltarieven om aan je Europese klimaatambities te voldoen, leidde tot een volksopstand – die van de gele hesjes – zoals we die al decennia niet meer gezien hebben in Europa.

➰

Grote sprong voorwaarts?

Onder druk van de volksopstand in eigen huis en in paniek door het vooruitzicht van een Europees Parlement waar straks na mei de eurosceptische partijen een derde van de zetels zullen innemen en mogelijk een rechts-populistische coalitie zullen vormen, wil je nu de grote sprong voorwaarts maken. Een sprong in de richting van een federale, door Frankrijk gedomineerde EU.

Macron ziet de bui hangen. En met hem alle federalisten. Ze zijn doodsbang voor het eurokritische blok dat na 26 mei een derde van de zetels in het Europese parlement gaat innemen, een blokkerende minderheid tegen alle federale plannen. — Johannes Vervloed (@Diplo_JV) March 5, 2019

Federale EU: dat gaat niet gebeuren

Geloof me, Emmanuel, als er iemand in Nederland is die van Frankrijk houdt, dan ben ik het wel. Een liefde die me met de paplepel werd ingegoten door mijn moeder, die kort na de Tweede Wereldoorlog Franse taal en letterkunde studeerde aan de katholieke universiteit van Nijmegen. Net als later Frans Timmermans, of all people.

Net zoals jij, Emmanuel, wil ik een Europa van vrijheid, veiligheid en welvaart. In een geest van broederschap onder de Europese volkeren. Maar de grote stap voorwaarts in de richting van een federale EU die jij beoogt, zal niet plaatsvinden. En als het wel gebeurt, geheel of gedeeltelijk, zal het een averechts effect hebben. Net zoals eerder in de geschiedenis de pan-Europese droom van Napoleon en Hitler stuk liep op de realiteit van de soevereine volkeren en hun historisch gegroeide natiestaten. Gelukkig maar!

Leg dus je federale EU-visioenen niet langer aan ons op, Emmanuel. Ik heb een beter plan: een Europa van vrije, samenwerkende natiestaten. Laten we het daar een volgende keer maar eens over hebben!

➰