Als de landelijke overheid moeilijk doet, moeten regionale politici assertief reageren, vindt Forum voor Democratie-leider Maarten Goudzwaard. In Friesland mist hij dat.

CDA en VVD schikken zich in Friesland compleet naar wat Den Haag wil en dan heeft de kiezer het nakijken, is de conclusie van FvD-voorman Maarten Goudzwaard na de coalitie-onderhandelingen van de afgelopen weken. Onderhandelingen die Forum voor Democratie niet de hoofdprijs hebben opgeleverd. ,,No moatte wy soargje dat wy sûne en stevige opposysje fiere sille.’’

,,Se woene net in millimeter bewege’’, zegt hij. Tenminste, niet over klimaat en energie. ,,Dat wie ús haadfraach: wolle jim in koerswiziging? Kom dan ris oer de brêge.’’ Hij noemt CDA en VVD volgzaam. ,,Allinnich de FNP is striidber. Hiel spitich dat de rest sa apatysk is.’’

Lees ook: Friese politiek rekent op coalitie zonder Forum voor Democratie (en dus mogelijk met PvdA)

Zaterdag reageerde hij voor het eerst uitgebreid op het nieuws dat een dag eerder bekend was geworden: CDA, PvdA, VVD en FNP zullen de provincie de komende vier jaar besturen. En niet verkiezingswinnaar FvD.

Vandaag een week terug, na confronterende gesprekken in Princenhof in Earnewâld, was die laatste conclusie al onontkoombaar. Over wind- en zonne-energie, geothermie en biogas lag er een onoverbrugbare kloof. Geen millimeter ruimte. Van twee kanten niet. ,,We binne net fierder kommen as ferkenne, yn stee fan ûnderhannelje.’’

FvD-leider: 'Der wie oer klimaat gjin beweging'

Maar eigenlijk hadden de FvD-onderhandelaars, Albert van Dijk en Goudzwaard zelf, een week eerder al het idee dat het hem niet zou worden. Ze kregen het vermoeden dat informateur Harry van der Molen erop gebrand was, zegt Goudzwaard, dat FvD zelf tot de conclusie zou komen dat coalitiedeelname geen goed idee is. Terwijl de partij verantwoordelijkheid wilde nemen voor een coalitie met CDA, VVD en FNP.

,,Dy hiele ûnderhannelings wiene in farce. Nei de achterban waard de yndruk wekt dat wy serieus nommen waarden, mar der wie oer klimaat gjin beweging. Wylst wy dêr de ferkiezings mei wûn ha. Dan wolle wy in serieuze koerswiziging. Mar gjinien dy’t dêr antwurd op jaan woe.’’

Lees ook: Provinciaal bestuur van CDA, PvdA, VVD en FNP: geen 'casino-coalitie'

Storend vond hij ook de druk om meteen al met de naam te komen van een mogelijke FvD-gedeputeerde en de portefeuilles te noemen die hij/zij liefst zou willen. ,,Sorry. Jo moatte elkoar earst fine op ynhâld. Dêrnei komme de popkes en portefúljes.’’ Er is geen naam genoemd.

Hij ergerde zich ook aan vragen over uitspraken van Thierry Baudet.

,,Bygelyks oer froulju. Wêr há wy it oer. Thierry is in dandy. In útsprutsen persoanlikheid, dy’t wolris prikkeljende útspraken docht. Yn dat ‘tegendraadse’ leit ek kracht. Dat kin ús achterban wol wurdearje. It is trammelant sykjen dat der net is. Hy hat foar de gemeenteried fan Amsterdam in frou op it earste plak setten en hat in hiele leuke ferloofde.’’

'Wy moatte mekoar op tema’s sykje'

FvD is niet alleen maar tégen energiepolitiek. De partij is vóór kern- en thoriumenergie en eveneens voor energiebesparing en zonnepanelen op daken. En ook op andere beleidsterreinen, zoals mineralenwinning en veenweide, was er bereidheid tot polderen.

,,Ik hâld myn hert fêst foar it Fryske lânskip’’, zegt hij. Er komt stevige oppositie. Niet zoals de afgelopen jaren, toen er nauwelijks tegenspraak was. ,,De tiid fan 'gezapigheid' leit achter ús. Der moat balâns wêze. Wy ha it wykein goede gesprekken hân mei oare fraksjes. Dat docht deugd. Wy moatte mekoar op thema’s sykje om in fûst te meitsjen.’’

De Friese FvD’ers hebben zich sinds vorige zomer voorbereid op hun provinciale werk. Goudzwaard werpt de suggestie ver van zich dat het de partij alleen om de Eerste Kamer zou gaan. ,,Dat soe waansin wêze. Wy binne belutsen by ús provinsje en komme echt foar de provinsjale aginda.’’

,,Reedlike minsken. Ik soe wolle dat it frame fan faksisme en ekstreemrjochts ophâldt. Dan nimst ús net serieus. Gean mei ús om tafel.’’