“God is nêrens waarneembaar nie” het ek geskryf en Udo antwoord:

Ek neem aan dat Apostaat bedoel dat God nêrens empiries waarneembaar is nie. Ja, God is nie ŉ fisiese entiteit wat met die sintuie waargeneem of deur die wetenskaplike metodologie ondersoek kan word nie. My oortuiging dat God bestaan en wat my in staat stel om Hom ook te beleef, is egter nie gebaseer of afhanklik van empiriese feite nie. Die vorming van my oortuiging dat God bestaan lê op dieselfde vlak as my oortuiging van estetiese, morele en logiese waarhede en wat met empiriese verifiëring niks te doen het nie.

Hier verskil ek met Udo: Estetiese, morele en logiese waarhede het baie te doen met empirise verifiëring. Wat ons weet oor mekaar en oor die wêreld is die resultaat van waarneming en eksperimentasie. Ons neem mense waar sodat ons kan bepaal of ons hulle kan vertrou. Ons bestudeer die wêreld en leer hoe goed in mekaar steek. Ons pas toe wat ons geleer het en vind uit of ons reg was oor wat ons gedink het. Ons pas ons idees van logika aan wanneer ons nuwe inligting teëkom.

Ja, logika gebeur in jou verstand, maar dit beteken nie dit het niks te doen met wat jy kan waarneem nie.

Ek kan ‘n soortgelyke argument maak vir moraliteit: As jy iets as pynlik ervaar – wat ‘n empiriese observasie is – en jy gebruik logika en jou verworwe kennis oor die wêreld kan jy verstaan dat ander mense dit ook as pynlik sou ervaar. Empatie gebeur in jou verstand, maar dit is gebaseer op ervarings en kennis, en dit vorm die basis vir moraliteit.

En wat van estetika? Waar kom die wonderlike gevoel vandaan as iets mooi of lekker is? Dit is tog meer as bloot ‘n sensasie. En tog begin dit met ‘n sensasie: kleure op ‘n skilderdoek, klanke in die lug. In jou verstand meng daardie sensasie met wat jy weet oor die wêreld, en dit kleur die ervaring in met lae van betekenis, die kenmerk van ‘n diepgaande estetiese ervaring.

Udo erken self dat sy oortuiging dat God bestaan hom in staat stel om God te beleef. Hy sê ook dat God nie empiries waargeneem kan word nie. Wat ek nie verstaan nie, is sy bewering dat die oortuiging gevorm is op dieselfde manier as oortuigings oor logika en moraliteit. Logika en moraliteit is gebaseer op observasie en kennis. Die oortuiging dat God bestaan is nie.