Αυτοκινητόδρομος A1, Βιντί, κοντά στην Λωζάννη. Κάτω από την άσφαλτο, η αρχαιολογική σκαπάνη έχει φέρει στο φως ευρήματα της γαλλορωμαϊκής περιόδου.

Πρόκειται για μια διαδικασία που χρειάζεται πολύ χρόνο, ώστε να αποκαλυφθεί τι ακριβώς περιλαμβάνει η ανασκαφή. Όλη αυτή η προσπάθεια επιταχύνεται αυτή τη στιγμή με τη βοήθεια της τεχνολογίας.

Ο στόχος του Ολιβιέ Φιλ είναι να κάνει μια τρισδιάστατη χαρτογράφηση της ανασκαφής με ένα μη επανδρωμένο αεροσκάφος που είναι εφοδιασμένο με μια φωτογραφική μηχανή:

«Τραβάω μια φωτογραφία κάθε δύο ή δυόμιση μέτρα, με τέτοιο τρόπο ώστε να έχω καλή κάλυψη.

Δηλαδή μια σύνδεση των φωτογραφιών, που θα μας επιτρέψουν να μετρήσουμε, με τη βοήθειά τους, την ανασκαφή σε τρεις διαστάσεις.

Πρόκειται για μια μικρή επανάσταση για τους αρχαιολόγους, καθώς επιταχύνει τις ανασκαφικές δραστηριότητες.

«Πριν αποκτήσουμε αυτή την τεχνολογία, όλα γίνονταν με το χέρι. Δηλαδή σχεδιάζαμε με το χέρι τον κάθε τοίχο. Κάθε επίστρωση αποδιδόταν και αυτή με το χέρι. Σήμερα, η συγκεκριμένη τεχνολογία μας επιτρέπει να έχουμε σημαντική βοήθεια από την πληροφορική» αναφέρει ο Σεμπαστιέν Φρεντιζέ, υπεύθυνος των ελβετικών αρχαιολογικών ερευνών.

Μετά από δέκα λεπτά πτήσης, έχουμε απαθανατίσει φωτογραφικά το σύνολο της ανασκαφής. Μένει στη συνέχεια να τις επεξεργαστούμε στον υπολογιστή για να έχουμε το τρισδιάστατο αποτέλεσμα. Η ανάλυση είναι μεγάλης ακριβείας και φτάνει τα ελάχιστα χιλιοστά.

«Βάλαμε όλες αυτές τις φωτογραφίες σε ένα πρόγραμμα φωτογραμμετρίας. Πρόκειται για μια τεχνική προσδιορισμού διαστάσεων αντικειμένων, με χρήση φωτογραφιών. Μπορούμε να βάλουμε μαζί όλες τις φωτογραφίες. Μπορούμε να δούμε όλες τις θέσεις. Κάθε μικρό μπλε παραλληλόγραμμο είναι η θέση της κάθε φωτογραφίας μέσα στον αρχαιολογικό χώρο. Από το σημείο αυτό και μετά, με το GPS θα μπορούμε να δώσουμε μια μετρική κλίμακα και έναν ορίζοντα αναφοράς σ’ αυτό το τρισδιάστατο μοντέλο» τονίζει ο Ολιβιέ Φιλ, διευθυντής της εταιρίας Αρκεοτέκ.

Με αυτό το χρήσιμο εργαλείο, οι αρχαιολόγοι μπορούν να προμηθεύσουν το κοινό με όλο το φωτογραφικό υλικό της ανασκαφής.

«Έχουμε μια βάση δεδομένων εξαιρετικά πλούσια. Μπορούμε στη συνέχεια να δώσουμε στον κόσμο που ενδιαφέρεται, μεγαλύτερη πρόσβαση στις φωτογραφίες και να τις προωθήσουμε ελεύθερα και στο διαδίκτυο, ώστε όλοι να μπορούν να δουν τα αποτελέσματα των ανασκαφών» επισημαίνει ο Ολιβιέ Φιλ.

Ο Ρομπέρτ Μισέλ είναι ειδικός στην προϊστορική κεραμική και φανατικός οπαδός των νέων τεχνολογιών. Η επιθυμία του είναι όλοι να μπορούν να δουν τι φέρνει στο φως η αρχαιολογική σκαπάνη:

«Ο αρχαιολόγος είναι ικανός να κάτσει μπροστά στα ερείπια, να φανταστεί πώς θα ήταν η τρισδιάστατη αποκατάστασή τους. Δηλαδή μπορεί να δει που βρισκόταν το κάθε κομμάτι, όπως για παράδειγμα σε μια ρωμαϊκή βίλα και ποια ήταν η χρήση του. Δεν συμβαίνει το ίδιο για τον κοινό θνητό, που βρίσκεται απλά μπροστά σε ένα σωρό από πέτρες που καταλαμβάνουν ένα χώρο και δεν μπορεί να δει τίποτε άλλο».

Για παράδειγμα η ρωμαϊκή βίλα του Βικ. Στο χώρο, ο επισκέπτης χρειάζεται να χρησιμοποιήσει όλη τη φαντασία του ή να αρκεστεί σε ένα σχέδιο. Ο Ρομπέρ Μισέλ επανακατασκεύασε τον χώρο με κάθε λεπτομέρεια σε μια πλατφόρμα παιχνιδιών εικονικού κόσμου. Είναι κι αυτός ένας τρόπος για να μάθουμε για την ανασκαφή, χωρίς να χρειαστεί να σηκωθούμε από τον καναπέ μας.

«Κάποια βρετανικά και αμερικανικά πανεπιστήμια χρησιμοποιούν αυτή την παροχή, να οπτικοποιούν δηλαδή αρχαιολογικούς χώρους, με τη βοήθεια ψηφιακών μοντέλων, γιατί είναι πιο εύκολο να αντλήσουν στοιχεία και να τους χρησιμοποιήσουν» αναφέρει ο αρχαιολόγος.

Μερικά χιλιόμετρα μακριά από τη ρωμαϊκή βίλα, βρίσκεται το αρχαίο θέατρο Μαντέρ, στην περιοχή Μονμπελιάρ, στη Γαλλία. Ο επισκέπτης του χώρου μπορεί να γυρίσει το ρολόι 2000 χρόνια πίσω, χάρις σε μια ηλεκτρονική ταμπλέτα.

«Έχουμε μια τρισδιάστατη ανοικοδόμηση του θεάτρου, που την έχουμε ενσωματώσει στην ταμπλέτα. Έχουμε πάρει τις συντεταγμένες μέσω GPS και καθώς περιπλανόμαστε μέσα στο θέατρο, έχουμε την τρισδιάστατη παρουσίαση σε κάθε σημείο. Αυτό μας επιτρέπει να βλέπουμε ότι ο τοίχος της περίφραξης έφτανε τα 10 με 15 μέτρα ύψος και αντιλαμβανόμαστε καλύτερα τη γιγάντια δομή του θεάτρου» επισήμανε ο Λιντοβίκ Μεσενζέ, υπεύθυνος του προγράμματος Numeri4d.

Τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη, η επαυξημένη πραγματικότητα και το εικονικό περιβάλλον γίνονται πλέον χρήσιμα εργαλεία για να προσεγγίσει ο κόσμος το παρελθόν και να μάθει περισσότερα πράγματα γι’ αυτό.