Prins Constantijn is nog ruim een jaar ambassadeur van de StartupDelta. Hij vindt dat Nederland "makkelijk het beste startupecosysteem van Europa kan worden". Zolang ondernemers meer risico's durven te nemen en overheid en bedrijfsleven beter samenwerken.

Constantijn (48) hoorde laatst een mooi verhaal van ex-topzwemmer Pieter van den Hoogenband, vertelde hij deze week op een terras, tijdens de conferentie South By Southwest (SXSW) in Austin, Texas.

"Hij vertelde me hoe hij zichzelf tot zwemkampioen heeft gemaakt. In Australië en de VS bestond al een enorme infrastructuur van zwembaden en personal trainers. In Nederland was dat er niet, dus heeft Pieter het om zich heen gebouwd en zichzelf zo kampioen gemaakt."

Constantijn gebruikt het succesverhaal als inspiratie voor Nederlandse startups. "Het kan dus, we kúnnen concurreren met Silicon Valley. Wij kunnen makkelijk het beste startupecosysteem van Europa worden, maar dan moeten we er wel in geloven en dan moeten alle partijen mee willen werken."

Mooi gezegd, maar hoe gaan we dat doen?

"Ik ken geen enkel land dat zo goed gepositioneerd is als Nederland: qua ligging, klimaat en politiek. We hebben veel geld, een betrouwbare overheid en grote multinationals. Israël heeft dat bijvoorbeeld allemaal niet."

Toch staat Tel Aviv hoger op de ranglijst van startupsteden. Hoe kan dat?

"Omdat ze er daar echt een prioriteit van hebben gemaakt. Daar zijn zowel de overheid, als universiteiten en het bedrijfsleven heel erg bezig met ondernemerschap."

En wij in Nederland niet?

"Jawel, maar wij doen van alles wat. Wij willen op alle fronten meespelen en doen van alles een beetje. Dan is het heel moeilijk om in alles het beste te zijn. Maar het kan wel, als we meer ruimte scheppen voor ondernemerschap."

Wie moet dat doen?

"Iedereen. Onze grote bedrijven zouden meer mogelijkheden kunnen bieden aan startups en financiële fondsen kunnen meer samenwerken zodat het voor ondernemers makkelijker wordt gemaakt om geld op te halen. Je moet het wíllen organiseren. Er zijn allemaal mensen in kantoortjes die beslissingen moeten nemen. En organiseer je het misschien niet voor jezelf perfect, als het voor het geheel maar beter is."

U heeft eerder uw beklag gedaan over het gebrek aan ambitie onder startups. Speelt dat ook nog mee?

"We hebben vaker gezegd dat mensen groter moeten denken. Nu hoor ik mensen zeggen dat ze de wereld gaan veroveren, maar je moet wel een strategie hebben. Je moet eerst bedenken wat je wilt bereiken, dan bepalen welke stappen je moet zetten. Daarin mogen we best groter denken. Neem Adyen (een Nederlandse bedrijf dat betalingsverkeer voor ondernemingen verwerkt, red.): zij begonnen meteen Engelstalig, zochten gelijk buitenlandse investeerders en gingen vroegtijdig naar de VS."

Een goed voorbeeld van een Nederlandse startup die wel groot denkt, is volgens de prins het bedrijf Chargetrip. De routeplanner voor elektrisch rijden maakte tijdens de conferentie SXSW afspraken met grote automerken als Ford, Toyota en Daimler.

Bestaat er zoiets als een Nederlandse cultuur?

"Die bestaat heel erg. We praten elkaar nog wel eens naar beneden. In plaats van mensen met grote dromen aan te moedigen, willen we het rationaliseren. De mensen rond ondernemers proberen voortdurend die ambitie te temperen. 'Doe maar normaal', zeggen ze dan. 'Wat ben jij raar bezig.' Misschien met de beste intentie hoor, maar in Silicon Valley is dat anders. Daar doen ze het misschien onredelijk de andere kant op. Daar wordt voortdurend bevestigd dat het kan, dat het beter kan, dat je verder kunt. Heb je een bedrijf van 10 miljoen? Waarom niet van 100 miljoen? Waarom niet van 1 miljard?"

Wat kunt u als ambassadeur doen om die cultuur te veranderen?

"We kunnen voorbeelden laten zien waarbij het wél lukt om daar doorheen te breken. Dat doen we bijvoorbeeld door startups mee te nemen naar SXSW, waar we ze in contact brengen met internationale contacten en ze tijdens New Dutch Wave in the picture proberen te krijgen. Daarnaast moeten we successen vieren en blijven herhalen dat het kan."

Bent u als prins geloofwaardig? U heeft toch nooit een tweede hypotheek op uw huis moeten nemen om uw droom na te streven?

"Daarom is dat ook niet mijn boodschap. Ik wil mensen ondersteunen die lef hebben, niet verzekerd zijn, geen pensioen hebben en mensen om zich heen hebben die ze voor gek verklaren. Er zijn duizenden mensen met kantoorbanen die een goed idee hebben, maar de meesten voeren het nooit uit. Dus als er mensen zijn die dat wel doen en dan tegen een muur lopen, hebben die dan gefaald? Volgens mij ben je dan juist dapper bezig geweest."

Uw voorganger Neelie Kroes had als ambitie om Nederland in de top drie van startuplanden van Europa te brengen. Wat wilt u nog bereiken?

"Ik wil top één zijn. We staan momenteel op vier in Europa en op negentien in de wereld. We boeken vooruitgang maar zitten ook in een spagaat. Het gaat goed, maar we moeten concurreren met China en de VS. Daar gebeurt het echt. Als we dat niet doen, dan worden de algoritmen die ons leven bepalen daar geschreven. En dan zijn wij de volgers en de consumenten van wat daar gebeurt. Dat moeten we niet willen. Nederland is toch nog altijd een gidslandje. We zijn het aan onszelf verplicht."