Beeld ANP

Het is de zomer van 2030. Heel Europa staat te popelen om op vakantie te gaan en de media kunnen het wederom niet laten om filmpjes te maken van massa’s mensen met grote koffers. Maar in plaats van de vertrekhal van Schiphol zien we de gevel van station Amsterdam Centraal. Nederlanders nemen massaal de trein naar hun vakantiebestemming, omdat dat inmiddels de snelste en goedkoopste manier is. ‘Vroeger gingen we met het vliegtuig’, zegt een moeder tegen haar kinderen. In 2030 is dat niet meer denkbaar.

Helaas zijn treinen anno 2018 nog geen goed alternatief voor de gemakken van een vliegvakantie. Vliegen is spotgoedkoop, maar heel vervuilend. Met de trein reizen is groener, maar erg duur. Het is tijd om dat om te draaien. Het is tijd om de Europese Spoorwegen op te richten.

Om te kunnen voldoen aan de doelstellingen uit het Parijsakkoord, kunnen we niet anders dan minder vaak het vliegtuig en vaker de trein pakken. Als je met de trein van Amsterdam naar Parijs gaat, gaat er per reiziger zo’n 8 kilo CO2 de lucht in. Met het vliegtuig is dat ruim negen keer zoveel: 75 kilo. Helaas gaan innovaties in de luchtvaart traag en duurt het nog tot 2080 tot bijvoorbeeld elektrisch vliegen een reële optie is. Duurzame luchtvaart is dus iets voor in sciencefictionfilms. Minder vliegen is de enige realistische oplossing en de trein is een duurzaam alternatief.

Om korte afstandsvluchten te vervangen, hebben we snelle treinverbindingen door heel Europa nodig. Helaas is het aanleggen van een internationale treinverbinding nu nog lastig. Nationale overheden en spoorwegbedrijven zijn onderling jarenlang in overleg voor er iets gebeurt, en vaak is het resultaat alsnog mager. Dat zag je bij het Fyra-debacle. Een Europees spoorwegbedrijf kan sneller actie ondernemen. Daarnaast heeft een Europese organisatie oog voor andere verbindingen dan nationale bedrijven. Waar nu zelfs een snelle verbinding van Amsterdam naar Berlijn al te ingewikkeld is, kunnen de Europese Spoorwegen een goede verbinding aanleggen tussen bijvoorbeeld Amsterdam en Rome.

Dit alles kost veel geld. Gelukkig is daar een oplossing voor. Nu wordt er geen belasting geheven op vliegtuigbrandstof of -tickets, terwijl je voor je treinkaartje wél btw betaalt. Daarnaast moet de NS jaarlijks miljoenen euro’s aan energiebelasting betalen voor de elektriciteit die ze gebruikt. Als we kerosine even zwaar belasten als diesel, levert dat in Nederland 3,5 miljard per jaar op (de begroting van de NS is circa 5 miljard). Wanneer we op Europese schaal belasting gaan heffen op vliegen, is er dus ruim budget om te investeren in een goed Europees spoornetwerk.

Om Nederlanders in 2030 massaal in de trein te krijgen, moeten we nu actie ondernemen. Een spoor naar Rome bouw je immers niet in één dag. De Europese Unie wil de klimaatdoelen halen én reizigers een goedkoop en snel alternatief voor het vliegtuig bieden. De oprichting van de Europese Spoorwegen zal beide wensen in vervulling doen gaan.

Bas van Weegberg, voorzitter DWARS, GroenLinkse Jongeren