Melinda van der Werff en Drieën Bosman samen aan het werk in hun keuken. Beeld ANP

Homoseksuele paren verdelen de uren die zij besteden aan werk en zorg eerlijker dan heterostellen. Zij hebben geen hinder van traditionele rolpatronen en hechten sterk aan gelijkheid binnen de relatie. Dit blijkt uit een onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) dat dinsdag wordt gepresenteerd.

Bij heterostellen leiden traditionele rolpatronen, zeker als zij kinderen hebben, nog vaak tot een ongelijke taakverdeling. Daardoor hebben vrouwen minder vrije tijd en inkomsten uit betaald werk dan mannen. Het anderhalfverdienersmodel - man werkt voltijds, vrouw in deeltijd - is bij hetero's dominant. Dat maakt dat een groot deel van de zorgtaken op het bordje van de vrouw terechtkomt.



Bij homoseksuele stellen zijn er veel minder verschillen tussen de partners in het aantal uren betaalde arbeid. Dat komt omdat zij doorgaans geen kinderen hebben en traditionele verwachtingspatronen over de rolverdeling niet spelen.



In relaties van homoseksuelen werken beide partners vaker fulltime. Bij mannenstellen is dat 36 procent, bij vrouwenstellen 15 procent, bij hetero's 12 procent. Opvallend is ook dat in vrouwenrelaties veel vaker beide partners in deeltijd werken dan in mannen- en heterorelaties (21 procent tegenover 7 en 9 procent). Dat duidt er op dat deeltijdwerk ook onder lesbische vrouwen populair is. Ze werken wel gemiddeld zeven uur meer dan vrouwen met een mannelijke partner. Mannenstellen werken samen het meest aantal uren per week (57). Vrouwenstellen komen op 50 uur en heterostellen op 48 uur per week.



Tekst gaat verder na figuur.

Over de verdeling van huishoudelijke taken zijn homostellen positiever dan heterostellen. Bij de laatsten zeggen vrouwen vaker dan mannen dat die niet eerlijk zijn verdeeld. In zijn algemeenheid koppelen homoseksuelen zorgtaken veel minder aan geslacht dan hetero's. Zo onderschrijven zij minder enthousiast de stelling dat vrouwen beter zijn in zorgtaken dan mannen.



De resultaten van het onderzoek tonen aan dat normen en gedrag variabel zijn, stelt het SCP. Bij afwezigheid van een traditioneel rollenpatroon is er voor partners ruimte om gedrag af te stemmen op elkaars wensen en in plaats van verwachtingspatronen op basis van sekse.



Het is voor het eerst dat het SCP de taakverdeling binnen relaties van homomannen en lesbische vrouwen heeft onderzocht. Onderzoek hiernaar richtte zich tot nu toe op heterostellen. Het betreft overigens geen representatief onderzoek. Zo blijken de onderzochte homostellen voornamelijk hoogopgeleiden die vaak meer (financiële) mogelijkheden hebben taken eerlijk te verdelen. Het SCP noemt haar rapport dan ook van een 'verkenning'.

Vaker vanzelfsprekend

Melinda van der Werff (32) en Drieën Bosman (29), twee vrouwen uit Dordrecht herkennen zich in de conclusies van het SCP-rapport. Veel in hun relatie gaat vanzelfsprekend, zo ook het bestieren van hun huishouden. 'Koken en schoonmaken doen we het liefst samen,' zegt Melinda. Bij eerdere relaties met mannen was er wel gedoe over de taakverdeling in huis.



'Ik vond het vanzelfsprekend als een man minder deed. We hadden verwachtingen van elkaar. Zo wilde ik dat mijn vriend de tafel zou afruimen als ik had gekookt.' Nu is dat anders. 'Ik kijk hoe druk Drieën het heeft, niet naar wat ik van haar verwacht.' Lesbische stellen in hun vriendenkring gaan net zoals zij op basis van gelijkheid met elkaar om, zegt ze. Bij heterostellen in hun omgeving ziet Melinda nog vaak een traditionele rolverdeling.



Samen zijn ze anderhalfverdieners, een werkverdeling die onder lesbische stellen net zo dominant is als onder heterostellen. Melinda werkt fulltime in haar eigen praktijk als gewichtscoach. Drieën werkt in deeltijd in de gehandicaptenzorg, met zware nachtdiensten waardoor voltijds werken voor haar geen optie is.

Melinda groeide op met gescheiden ouders. Haar moeder had het idee dat ze er in het huishouden alleen voorstond. Er moest een maatschappelijk werkster aan te pas komen om de taken te verdelen. 'Ik heb van huis uit niet meegekregen dat de taakverdeling zo vanzelfsprekend is als in mijn relatie met Drieën. Dat komt omdat we rekening met elkaar houden. Veel meer dan in mijn relaties met mannen.'



Reinal (54) en zijn man Ferdi (48) werken beiden voltijds in het onderwijs en de zorg en runnen samen het huishouden. 'We houden van opgeruimd. We hebben de taken verdeeld. Ferdi doet de was, ik de ramen en de vloer. Ik hou van koken, hij meer van opruimen', zegt Reinal. 'Ik verwacht niet van Ferdi dat hij evenveel doet en andersom verwacht hij dat niet van mij.'