“ISIS heeft hulpjes op de luchthaven. Verkenners en spionnen.” Dat zeggen politiemensen op de luchthaven ter verduidelijking van hun striemende open brief aan de regering, waarin ze heel wat wantoestanden en veiligheidsproblemen aan de kaak stellen.

“22 maart 2016. Een datum waarvan elke politieman wist dat hij zou plaatsvinden. We hoopten allemaal dat we op deze datum niet aan het werk zouden zijn.” De open brief die de veiligheidsagenten van de luchthaven van Zaventem hebben geschreven, laat weinig aan de verbeelding over.

De agenten klagen vooral het gebrek aan controles aan: iedereen kan zomaar de luchthaven binnenwandelen, ook personen die geseind staan voor zware criminele feiten. Daardoor konden de terroristen probleemloos verkenners uitsturen. Bovendien werken er ook te veel mensen met een crimineel verleden in de shops en bij de bagageafhandelaars.

Neptoeristen

“Voor ons is het duidelijk dat de terroristen met de hulp van verkenners de veiligheidszeef van onze luchthaven getest hebben vooraleer tot actie over te gaan”, staat in de brief. Verschillende politiebronnen bevestigen dit. Zo zagen zij neptoeristen opduiken. “Verdachte personen die gekend waren omdat ze in Syrië gevochten hadden. We hebben ze staande gehouden en hun aanwezigheid werd gerapporteerd. We weten niet of er met die informatie iets gebeurd is.”

Maar ook bij personeel ontdekte de Luchtvaartpolitie verdachten. “Als we die personen checkten, trokken we meer dan één keer grote ogen. Het ging niet zelden om zware jongens met een radicaal-islamitisch gedachtegoed die verschillende vermeldingen hebben in hun politiedossier.”

Ook vandaag nog zouden minstens vijftig ISIS-sympathisanten aan het werk zijn op de luchthaven. “Ze hebben een veiligheidsbadge en kunnen tot in de cockpit van een vliegtuig ­raken. In het verleden is van een aantal personen de badge ingetrokken omdat ze ISIS-sympathieën hadden. Maar duidelijk niet van iedereen. Vooral in de winkels, de kuisdiensten én het bagagepersoneel vinden we die ‘radicalen’ terug”, klaagt de politie aan.

Zwaar geradicaliseerden

De Vilvoordse burgemeester Hans Bonte (SP.A) bevestigt de problemen. “Badges worden vrij arbitrair ingetrokken. Soms van brave burgers met wie helemaal geen probleem is, terwijl men van sommige zwaar geradicaliseerden niet begrijpt hoe het mogelijk is dat die jarenlang op de luchthaven hebben kunnen werken.”

“Het bewijst nogmaals dat we ver weg zijn van een eenheidspolitie”, aldus Bonte. “Ik hoorde gisteren in het kader van het comité P dat de federale politiediensten negen verschillende databases hebben, die niet met elkaar praten. Er valt echt nog veel te doen om de efficiëntie te verhogen.”

Frustratie

In een lange brief sommen de agenten alle beveiligingsproblemen op die telkens opnieuw opdoken in en rond de luchthaven. En ze uiten hun frustratie omdat er niks is gebeurd met alle signalen die ze aan hun oversten gestuurd hebben. “Sinds de terreurdreiging hebben we dagelijks krachtige signalen gegeven inzake de toestand van de veiligheid. Er werden aanbevelingen en voorstellen gedaan door inspecteurs en hoofdinspecteurs.” Maar blijkbaar werd niets gedaan met al die signalen.

In plafond geschoten

Ook klagen de politiemensen over een schrijnend gebrek aan personeel. “De 24-urenpermanentie wordt enkel in stand gehouden door een kern van (hoofd)inspecteurs die zich dubbelplooien.” Bovendien worden die agenten dan nog vooral ingezet voor niet-politionele (bewakings-) opdrachten.

De infrastructuur laat meer dan te wensen over. Het gebouw van de luchthavenpolitie is verouderd en was eigenlijk bedoeld als een tijdelijk onderkomen. Er is zelfs geen drinkbaar water voor de aangehouden personen. Om een foto van een verdachte te nemen, moeten de agenten 500 meter verder, naar een kelder van het luchthavengebouw.

Het materiaal waarmee de agenten hun taak moeten uitoefenen is “op zijn zachtst gezegd verouderd en niet afgestemd op de werking van een politiedienst anno 2016”. Zo is het wapen dat de politie hanteert, de Uzi, niet het meest betrouwbare geweer. “Deze wapens springen onvoorspelbaar op automatische stand, uitdrukkelijk bij wet verboden. Er werd door een foute manipulatie in een plafond geschoten, er vonden schietincidenten plaats in de schietstand door een onbetrouwbare sluitstukwerking… Al deze feiten werden in de doofpot gestopt.”

Zelf materiaal kopen

Er is ook vaak geen basiskleding zoals schoenen of broeken voorhanden. “Meswerende handschoenen, radioversterkers, leathermans, kwaliteitsvolle veiligheidsschoenen,... Je koopt het best zelf allemaal aan.”

De open brief eindigt met een niet mis te verstane oproep. “Met de beelden van de aanslagen in ons geheugen gegrift, en met een groot groepsgevoel, hopen wij dat bovenstaande feiten eindelijk erkend, verbeterd, en continu opgevolgd worden. Wij, als Politiezorg, instaand voor de beveiliging van de Nationale Luchthaven Zaventem, dringen daarom ten sterkste aan op onderstaand punten. Zoniet, gaan wij op de rem staan.”

Staking

Overigens stond vandaag een overlegvergadering tussen de luchthavenpolitie van Zaventem en de autoriteiten op de agenda. Maar die vergadering heeft niet tot een akkoord geleid. De verschillende partijen komen donderdag om 14 uur opnieuw samen. De stakingsaanzegging - die al dateert van voor de aanslag - wordt verlengd en zal na de vergadering opnieuw worden bestudeerd, aldus voorzitter Vincent Gilles van de vakbond VSOA Politie.

Als de autoriteiten (Binnenlandse Zaken en Justitie) niet ingaan op de verzuchtingen van de politiebonden (het NSPV en de VSOA Politie), “zal er een staking zijn van de agenten op de luchthaven van Zaventem”, aldus Gilles. Zowel de controlediensten binnen als de patrouilles te voet zullen niet operationeel zijn.

De onderhandelingen vinden plaats terwijl de verantwoordelijken van de luchthaven de mogelijkheid van een gedeeltelijke heropening bestuderen, na de aanslag op de luchthaven die vorige week dinsdag 16 doden maakte. De luchthaven zal zeker nog tot donderdagnamiddag niet opnieuw open gaan.

Lees ook: Letterlijk: open brief van luchthavenpolitie