Waar Baudet dat ‘boreaal’ nu echt vandaan heeft? Voor het antwoord rijd ik naar het noorden. In Sint Pancras, net boven Alkmaar, woont Ton Baan. Die heeft de negenjarige Thierry in zijn klas gehad op een Haarlemse basisschool. En hij geeft een eigen methode in schrijfonderwijs uit. Onder de naam: Uitgeverij Boreaal.

Toeval? Allerminst. Baudet noemt hem zelf ergens zijn ‘favoriete docent’. Dat bezorgde Baan wel een brede glimlach. Maar als hij eerlijk is, heeft hij geen scherpe herinneringen aan de kleine Thierry.

Hij zat één jaar in zijn klas. Al was dat wel het oprichtingsjaar van zijn uitgeverij. Aanvankelijk kon hij geen goede naam verzinnen. Totdat zijn zwager hem die zomer in Canada meevroeg voor een kanotochtje. „Het was tegen schemering, en we waren in een groot reservaat. Met meren en bossen en beren. Heel helder was het. Prachtige sterrenhemel. Windstil. En ken je dat geluid van zo’n peddel in het water, ’s avonds? Toen gebeurde er iets heel bijzonders. Zonder dat ik wist wat het was, zag ik het aurora borealis, het noorderlicht. Dat had ik nog nooit gezien. Fantastisch. Een soort lasershow van de natuur. En wij dreven daar, helemaal alleen, op dat meer.”

Hij had zijn naam gevonden. Vertelde erover op school. Een kwart eeuw later was de term ineens bezoedeld. „Of dat door Baudet of door de media is, weet ik niet.” Het voelde wat vreemd. „Maar we zijn een vrij land, iedereen mag zeggen wat hij wil.” Alle heisa daarna raakt hem niet. Slechts één klant sprak hem erop aan, lacherig. „Ik ben erg gehecht aan die naam, omdat die voor iets staat.”

Voor hem is dat: ontdekkingen doen als je je vaste plannen laat varen. Daarover praat hij beduidend minder behoedzaam. Spelen, daar komt alles op aan. Na zijn onderwijstijd startte hij ‘emplayment’, waarmee hij organisaties van een ‘fixed mindset’ naar een ‘growth mindset’ wil krijgen.

Zo stond hij eens met bamboestokken in de Grote Kerk van Alkmaar.

Lees ook: Baudets probleem met Beethoven (en de vernielers van de ‘boreale’ cultuur)

Toeristen uit alle windstreken lieten spontaan hun plannen los en bouwden mee aan een enorme wereldbol. Knutselen, onderzoeken, loskomen van rechtlijnige automatismen.

Dat hij zoveel indruk maakte als docent begrijp ik steeds beter. Lang niet iemand zó geanimeerd horen vertellen. Over verbeelding, over de flow in ons brein bij speelruimte en risico’s. Maar al die speelsheid is hem ook ernst: „We hebben enorme problemen, zoals een stijgende zeespiegel, waarbij we echt die andere mindset nodig hebben. Politici moeten daar de context voor creëren, om de toekomst leefbaar te maken.”

Het is duidelijk. Baudet en zijn collega’s kunnen nog een hoop opsteken van deze favoriete docent.

Christiaan Weijts schrijft op deze plek iedere vrijdag een column.

Een versie van dit artikel verscheen ook in NRC Handelsblad van 13 september 2019