Onderzoekers van het UMC Groningen hebben samen met Britse en Franse wetenschappers cellen in de menselijke neus gevonden die de mogelijke toegangspoort zijn voor het coronavirus.

Het gaat om twee celtypes in de neus; slijmbeker- en trilhaarcellen. Bovendien hebben ze cellen in andere organen zoals ogen, longen en darmen gevonden die het virus kan gebruiken om het lichaam binnen te dringen.

De ontdekking van deze cellen kan volgens de onderzoekers helpen te verklaren waarom het coronavirus zo snel overspringt van mens op mens. Daarmee zou deze ontdekking ook kunnen bijdragen aan een behandeling om die verspreiding moeilijker te maken.

In hoge mate toegankelijk

,,Dit is de eerste keer dat deze specifieke cellen in de neus in verband worden gebracht met het virus dat covid-19 veroorzaakt’’, zeggen bioloog dr. Martijn Nawijn en longarts dr. Maarten van den Berge van het UMCG. ,,De locatie van deze cellen aan de oppervlakte van de binnenkant van de neus maakt ze in hoge mate toegankelijk voor het virus. De studie laat ook zien dat de cellen in de neus, die de receptor dragen, een rol spelen bij afweerreacties. Of deze functie na virusinfectie is veranderd wordt op dit moment onderzocht.”

De onderzoekers van het UMCG, het Wellcome Sanger Institute bij Cambridge en de Université Cote d’Azure in Nice hebben hun resultaten gepubliceerd in wetenschappelijk magazine Nature Medicine . Ze hebben gebruik gemaakt van gegevens uit de zogeheten Human Cell Atlas.

Truc met eiwitten

Het was in wetenschappelijke kringen wel bekend dat het nieuwe coronavirus SARS-CoV2 gebruik maakt van een ‘truc’ om het lichaam binnen te dringen, die vergelijkbaar is met het verwante coronavirus SARS. Maar de precieze celtypes die hierbij een rol spelen, waren nog niet vastgesteld. Beide virussen gebruiken bepaalde eiwitten om cellen aan te vallen.

Dr. Waradon Sungnak, de eerste auteur van het stuk van het Wellcome Sanger Institute, zegt: ,,We hebben gezien dat het sleuteleiwit - ACE2 receptor – en de TMPRSS2 protease die nodig zijn voor de activatie van SARS-CoV2 in veel hogere niveaus aanwezig waren in de epitheelcellen in de neus dan in andere weefsels. Vervolgens ontdekten we dat slijmproducerende slijmbekercellen en trilhaarcellen de hoogste spiegels vertoonden van beide SARS-CoV2 virus-sleuteleiwitten. Daarmee zijn deze cellen een waarschijnlijke aanvankelijke infectieroute voor het virus. Ook bepaalde cellen in het hoornvlies in het oog, en cellen dieper in de longen en in de darmen hebben de receptoren voor het SARS-CoV2 virus.”