Is het terecht dat de Nederlandse Spoorwegen (NS) korting in de daluren alleen mag geven aan treinreizigers die géén anonieme OV-chipkaart hebben? Of leidt dat tot discriminatie van reizigers die anoniem willen blijven? De afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State buigt zich morgen over deze kwestie.

De zaak kwam aan het rollen toen de Arnhemmer Michiel Jonker de kwestie voorlegde aan de rechtbank van Gelderland. De NS geeft alleen maar dalurenkorting als iemand hiervoor een persoonlijk abonnement aan zijn chipkaart koppelt. Alle reizen worden dan geregistreerd. Jonker vind het discriminatie, omdat mensen die anoniem willen reizen dus meer moeten betalen. Voorheen konden reizigers voor de daluren nog een goedkoper los treinkaartje kopen, maar dat is in 2014 afgeschaft.

Volgens Jonker moet de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) toezien op de handelswijze van de NS en de privacy vooropstellen. In een eerdere uitspraak gaf de rechtbank hem deels gelijk: AP moest in ieder geval onderzoek doen naar de praktijk van de NS. Dat is inmiddels ook gebeurt, alleen AP wil hier verder niets over zeggen omdat de zaak nog onder de rechter ligt.

Zelf beslissen over invulling taken

Na de eerste uitspraak gingen zowel AP als Jonker in hoger beroep bij de Raad van Staten. AP wil vooral een eigen afweging kunnen maken over de invulling van zijn taken. 'Onze onafhankelijkheid is een groot goed', zegt een woordvoerster van de AP tegen het ANP. De NS is in de zaak die voorligt geen partij, aldus een woordvoerder van de spoorwegen. Uit het onderzoek komt volgens hem naar voren dat de NS geen rare dingen doet met de privacyregels.

Principiële zaak

De stichting Privacy First en Maatschappij voor Beter OV steunen Jonker. 'Het gaat om een principiële zaak', zegt Vincent Böhre van Privacy First. 'Privacy is een universeel mensenrecht. Feitelijk ruilen mensen die privacy in voor wat korting of een dienstverlening. Ze betalen met persoonsgegevens.’ Böhre vergelijkt de NS-zaak met de bonuskaart van de Albert Heijn. Inmiddels bestaat er ook een anonieme bonuskaart.

Reisgegevens bij Translink

De NS wijst erop dat vervoersbedrijven de reisgegevens niet kunnen inzien.'Die bevinden zich bij Translink, het bedrijf achter de OV-chipkaart', zegt een woordvoerder tegen het ANP. Hij benadrukt dat de NS dus niet kan zien waar of wanneer abonnementhouders met de trein reizen. 'We hebben daarvoor in Nederland strenge regelgeving en die volgen wij uiteraard.'