Η αύξηση της ρευστότητας έχει γίνει «ακριβό σπορ» για τις ελληνικές τράπεζες, που δεν χορηγούν δάνεια, καθώς πληρώνουν «πέναλτι» 50 ποσοστιαίων μονάδων στην ΕΚΤ.

Νέες μειώσεις επιτοκίων έρχονται από τη νέα χρονιά, με τα επιτόκια καταθέσεων να φλερτάρουν με το μηδέν, αποθαρρύνοντας τους καταθέτες να διατηρούν τη ρευστότητά τους στις ελληνικές τράπεζες.

Η τάση υποχώρησης των επιτοκίων καταθέσεων δεν είναι, φυσικά, ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της χώρας μας, αλλά εντάσσεται στο πλαίσιο της νέας μείωσης των επιτοκίων που αποφάσισε η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα υπό τον προηγούμενο πρόεδρό της, Μάριο Ντράγκι. Οι έντονες ανησυχίες των αξιωματούχων της κεντρικής τράπεζας για νέα ύφεση στην Ευρωζώνη υπαγόρευσε την περαιτέρω χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής για το ευρώ, παρά τις πλείστες αντιδράσεις μεταξύ τραπεζών αλλά και κυβερνήσεων της περιοχής.

Στην Ελλάδα, η νέα αποκλιμάκωση των επιτοκίων αντανακλάται στις μειώσεις που έχουν εξαγγείλει όλες σχεδόν οι συστημικές τράπεζες για το 2020 και, συγκεκριμένα:

• Eurobank: Έχει ανακοινώσει την άμεση μεσοσταθμική μείωση των καταθετικών επιτοκίων της κατά 7 μονάδες βάσης (0,07%).

• Η Alpha Bank θα προβεί σε μείωση 2 μονάδων βάσης (0,02%).

• Η Τράπεζα Πειραιώς εξήγγειλε μειώσεις επιτοκίων από τον Φεβρουάριο 2020.

• Η Εθνική Τράπεζα δεν έχει προβεί ακόμη σε σχετική ανακοίνωση.

Η αύξηση της ρευστότητας στα ταμεία των ελληνικών τραπεζών έχει αποβεί «ακριβό σπορ», αφού εν μέσω πιστωτικής συρρίκνωσης, αντί να μοχλεύουν τη ρευστότητα αυτή εκταμιεύοντας δάνεια προς τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά, την καταθέτουν με τη σειρά τους στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα πληρώνοντας «πέναλτι» 50 ποσοστιαίων μονάδων -το οποίο δεν είναι τίποτε άλλο από το αρνητικό επιτόκιο -0,50%.

Η διαμόρφωση των εν λόγω συνθηκών αναμένεται να ωθήσει τους επενδυτές με ρευστότητα άνω των 50-100.000 ευρώ σε εναλλακτικές μορφές διακράτησης μετρητών, όπως επενδυτικά προγράμματα μειωμένου ρίσκου ή αμοιβαία κεφάλαια διαθεσίμων ή τραπεζοασφαλιστικά προϊόντα.

Αύξηση καταθέσεων το 2019, παρά τη μείωση των επιτοκίων

Μέχρι και τον Σεπτέμβριο, πάντως, οι καταθέσεις στις ελληνικές τράπεζες ακολουθούσαν αυξητική τάση. Όπως επιβεβαιώνει η Τράπεζα της Ελλάδος στην έκθεση «Επισκόπηση Χρηματοπιστωτικού Συστήματος» που δημοσίευσε πρόσφατα, η συνολική πορεία των καταθέσεων παρουσίασε άνοδο το β΄ και το γ΄ τρίμηνο του 2019, καθώς το ύψος των καταθέσεων από επιχειρήσεις και νοικοκυριά διαμορφώθηκε σε 139,2 δισ. ευρώ το Σεπτέμβριο του 2019. Οι καταθέσεις προθεσμίας των νοικοκυριών, που αποτελούν επενδυτική επιλογή με ικανοποιητικά χαρακτηριστικά, παρέμειναν σχετικά σταθερές κατά το εννεάμηνο του 2019.

Από τη μία μεριά, εξηγεί η ΤτΕ, παρατηρήθηκε αύξηση της επιστροφής των χρημάτων από το «στρώμα», καθώς και εισροή μετρητών από ξένους επισκέπτες στη χώρα μας. Όμως, η αύξηση αυτή αντισταθμίστηκε από τη χρήση μέρους των καταθέσεων για την αγορά καταναλωτικών προϊόντων και υπηρεσιών, δεδομένου ότι υπάρχει η πεποίθηση ότι η επίδραση των περιοριστικών μέτρων στο διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών έχει ολοκληρωθεί, αναφέρει η κεντρική τράπεζα.

