HEMMELEGE KUNDELISTER: Justis- og beredskapsminister Tor Mikkel Wara (Frp) har ikkje vore open om kundeforhold frå hans tid i PR-byrået First House. Foto: Krister Sørbø, VG

Stortinget vil tvinge statsrådar til å offentleggjere kundelister – Wara kan sleppe unna

Eit fleirtal i presidentskapen på Stortinget er samde om ei opplysingsplikt om statsrådar og statssekretærar sine tidlegare oppdragsgjevarar. 11 politikarar i departementa har bakgrunn frå PR-byrå, men kan sleppe unna.

26. november 2018

Artikkelen er over ett år gammel

– Dei som sit rundt kongens bord må vere opne om sine interesser, difor er ei slik lovendring eit stort demokratisk framsteg, seier Torgeir Knag Fylkesnes i SV.

Med støtte frå Ap, Sp og Venstre i presidentskapen på Stortinget ligg det an til fleirtal for SV sitt forslag som kan påleggje regjeringsmedlemmar og statssekretærar å måtte opplyse om tidlegare kundeforhold frå lobby- og PR-bransjen.

Ny lovendring opplysningsplikt I dokumentet blir det fremja følgjande forslag: «I lov 30. november 2012 nr. 70 om registrering av regjeringsmedlemmers verv og økonomiske interesser gjøres følgjande endringer: Ny § 1 a skal lyde: (1) Kongen i statsråd kan pålegge regjeringsmedlemmene og statssekretærene å registrere sine tidligere oppdragsgivere og oppdragenes innhold der vedkommende har arbeidet med å fremme politiske eller næringsmessige interesser. (2) En opplysningsplikt fastsatt i medhold av bestemmelsen her er begrenset til oppdragsgivere og oppdrag regjeringsmedlemmene og statssekretærene har hatt de to siste årene før tiltredelsen. (3) En opplysningsplikt fastsatt i medhold av bestemmelsen her viker for lovbestemt taushetsplikt.» Vis mer

– Det er viktig med eit prinsipp om openheit i beslutningsprosessen, og ryddig at ein også registrerer dei interessene ein kan ha, seier første visepresident Eva Kristin Hansen (Ap) på Stortinget.

Stemmer mot eiga regjering

Regjeringspartia Høgre og Frp røysta ikkje for forslaget, det gjorde derimot Venstre sin mann i presidentskapen, Abid Raja.

RØYSTAR FOR: Stortinget sin femte visepresident Abid Q. Raja seier at Venstre vil røyste for framlegget frå SV. Foto: Pedersen, Terje / NTB Scanpix

les også 11 politikarar i departementa har bakgrunn frå PR-byrå

– Venstre har alltid vore for openheit. At vi får fleirtal for dette er vi veldig glade for, sjølv om vi sjølvsagt skulle ønske at det var eit samrøystes fleirtal for dette.

– Er det populært hos statsministeren at du stemmer mot eiga regjering?

– Vi er tre ulike parti i regjering. Eg trur statsministaren har låge skuldrer for at Venstre står for ei openheitslinje, seier han.

Raja forsikrar at også stortingsgruppa vil stå samrøystes bak forslaget. Dermed blir det fleirtal for endringa i Stortinget tysdag.

I dag har 11 politikarar i departementa bakgrunn frå PR-byrå. Blant dei er justisminister Tor Mikkel Wara (Frp). Han har vore seniorpartnar i det profilerte kommunikasjonsbyrået First House.

les også Erna om ny justisminister: – Det er statsråden sjølv som har ansvaret for å vurdere sin habilitet

Statsminister Erna Solberg bad ikkje om innsyn i kundelistene då Wara vart utnemnt som statsråd, men byrået har sjølv offentleggjort deler av Waras kundeforhold.

PR-BAKGRUNN: Både tidlegare justisminister Sylvi Listhaug (Frp) og noverande justisminister Tor Mikkel Wara (Frp) har bakgrunn frå PR-byrået First House. Foto: Junge, Heiko / NTB Scanpix

Også kundelistene til tidlegare statsråd Sylvi Listhaug (Frp) blei verande hemmelege, då ho vart utnemnt til Solberg-regjeringa i 2013.

Vil tvinge fram lister frå Wara

Om ei lovendring vil tvinge sitjande statsrådar og statssekretærar til å offentleggjere hemmelege interesseforhold er det ikkje einigheit om.

– Ingen lover i Norge har tilbakeverkande kraft. Det betyr ikkje at vi skal la vere å endre lova for framtida, seier Raja.

SV meiner lovendringa betyr at dagens justisminister må vere open om tidlegare kundeforhold.

– Det handlar ikkje om tilbakeverkande kraft. Dette blir ein standard for regjeringsmedlemmar som må gjelde til ei kvar tid, seier Fylkesnes.

– Så da må det også gjelde for Wara?

– Ja, det meiner eg. Men det er sikkert ulike meiningar om det. Det viktigaste for oss er prinsippet.

FORSLAGSSTILLAR: Torgeir Knag Fylkesnes er blant forslagsstillarane frå SV. Foto: Roald, Berit / NTB Scanpix

– Ser du at lovendringa kan ha nokre negative konsekvensar?

– Det kan vere kundar som ikkje ønskjer at kundeforhold blir kjent, eller kontraktar ein har skrive som gjer det umogeleg, men då er ein ikkje egna til å sitje i regjering, som heller ikkje er nokon menneskerett, seier Fylkesnes.

Eva Kristin Hansen (Ap) meiner det uansett ligg ei sterk oppmoding til offentleggjering for statsministeren i forslaget.

Knapt svar frå Wara

VG sender følgjande spørsmål til justis- og beredskapsminister Tor Mikkel Wara:

1. Frp støtter ikkje forslaget. Kva meiner justisministeren om forslaget?

2. Wara sine kundelister i First House vart berre delvis offentleggjort av First House sjølv. Fryktar Wara at ei ny lov kan råke han?

3. Betyr det at du som justisminister anten må offentleggjere dine hemmelege kundelister, eller trekke deg som statsråd?

4. Korleis meiner Wara dette kan påverke andre statsrådar eller statssekretærar, og private selskap?

Gjennom kommunikasjonsrådgivar i departementet svarer Wara kort;

– Eg held meg heile tida til gjeldande lovverk som vedteke av Stortinget.

STEMMER IMOT: Stortingspresident Tone Wilhelmsen Trøen (H) stiller seg ikkje bak SVs forslag. Foto: Junge, Heiko / NTB scanpix

– Grip inn i avtalefridom

Stortingspresident Tone Wilhelmsen Trøen (H) svarar tydelegare på kvifor Høgre ikkje støttar forslaget.

– Vi meiner forslaget ikkje vil gi den meirverdien forslagsstillarane søkjer. Ei avgjerande innvending er at vi meiner dette vil gripe inn i alminneleg avtalefridom, som er grunnleggjande i næringslivet. Det er uheldig at avtala teieplikt ikkje vert respektert av offentlege styresmakter, seier ho.

Høgre meiner bedrifter må kunne kjøpe denne kompetansen utan å bli utsett for offentleggjering. Trøen meiner også forslaget byr på tolkingstvil og avgrensingsproblem.

les også Støre om tidligere politikerkolleger som selger sin kompetanse til First House: - Det byr meg imot

– Også Ap har fleire folk i PR-bransjen. Fryktar ikkje Ap at det går ut over potensielle statsrådar eller statssekretærar i ei eventuell ny regjering?

– Det fryktar eg ikkje. Når vi ønskjer ei lovendring, så vil det sjølvsagt også få konsekvensar for våre folk, men vi meiner det er ei riktig linje, seier Hansen (Ap)

Publisert: 26.11.18 kl. 13:33

Les også