Aan de muur hangt een ingelijste foto. Remsporen op de rails bij Dalfsen. Het laatste teken van leven van Erik Breet. De machinist uit Kampen kwam in februari om toen zijn trein op een hoogwerker botste. In een klap verloor Alice Hendrikshaar partner en Angéla Breet haar vader. ,,Laat 2016 alsjeblieft snel afgelopen zijn.’’

,,Als Erik naar zijn werk ging en ik nog boven was riep hij wel wat, meer niet. Maar deze ochtend kwam hij naar boven. Dat deed hij nooit! Kus, tot vanavond. Broccoli hè? Ja, broccoli met kip. Ik heb sinds die dag nog geen broccoli met kip gegeten.”

Melding

Alice Hendriks werkt bij huisartsenorganisatie Medrie in Zwolle en zit in het crisisteam dat in actie moet komen bij een groot incident. Dinsdagochtend 23 februari krijgt ze op haar telefoon een melding om in te loggen: er is een treinongeluk gebeurd.

„Meer informatie was er eerst niet. Tot mijn baas kwam vertellen dat het ongeluk bij Dalfsen was. Oh. Erik kreeg ik niet te pakken. Via Nu.nl kwamen ondertussen foto’s binnen en in het systeem verscheen de melding dat er één dode was. Die voelde ik direct in mijn buik.’’

Held

,,Terwijl ik aan de telefoon tegen Angéla zei dat haar vader natuurlijk de held aan het uithangen was. Dat hij met zijn trein tot vlakbij het ongeluk was gereden en nu mensen aan het helpen was. Jongens, zei ik tegen mijn collega’s, het hoeft Erik helemaal niet te zijn. Bij mezelf dacht ik: Alice, het gaat niet altijd aan jouw deur voorbij. Ik voelde dat het niet goed zat. Maar ik ben niet iemand die snel in paniek raakt. Tot de overbuurman uit Kampen een berichtje stuurde. ‘De politie is naar je op zoek.’

,,Ken je het gevoel dat je oren wat verstopt zitten en je in een soort vacuüm zit? Alsof je in een vertraging raakt. Heel mechanisch pakte ik mijn tas in. Collega’s liepen langs en zeiden van alles, maar het ging langs me heen. Het was nog steeds geen paniek, maar ik wilde op dat moment maar één ding: naar huis.”

Doodstil

„Toen we de parkeerplaats af reden, kwam de politie net aanrijden. ‘Volgens mij zoeken jullie mij’, zei ik tegen ze. ‘Zeg het maar. Maar zeg me niet dat hij dood is’. Ze wilden met me mee naar binnen. De lift in, naar boven. Daar sta je dan, met die agenten achter je. Het was doodstil. Tot we eindelijk zaten. ‘Het spijt me, maar we moeten u vertellen dat...’ Eigenlijk wist ik het natuurlijk al. Het is op dat moment een bevestiging. Hoe ik reageerde? Ik weet alleen nog dat ik hardop zei dat ik nu Angéla moest bellen.”

Feestelijk

Voor Eriks dochter Angéla is die dag zo feestelijk begonnen. Haar dochter Arinya viert haar vijfde verjaardag. ’s Ochtends wordt er blij gezongen. Dan komen berichtjes over het treinongeluk binnen. „Ik ben gelijk mijn vader gaan bellen en appen, maar de telefoon ging niet over en ik zag dat de berichtjes niet aankwamen. Dan weet je het eigenlijk wel, maar je wilt het niet weten. Ik heb Nu.nl geopend en ben de hele tijd gaan refreshen. Dom eigenlijk, want je leest en ziet allerlei dingen waarvan onduidelijk is of ze waar zijn.’’

,,Later ben ik ook alle uitzendingen terug gaan kijken en heb ik alle foto’s op internet opgezocht. Die behoefte had ik heel erg. Je wilt bevestiging. Nu was hij ineens weg, zonder afscheid. Het telefoongesprek met Alice die ochtend vergeet ik nooit meer. Ik heb heel hard gehuild. Mijn vriend Nico hield me gelukkig wel rustig. En nog wilde ik het niet accepteren, dat had ik heel erg. Hoe dat zich uitte? Ik raakte in mezelf gekeerd.”

Mortuarium

Na de onheilstijding is het voor Alice wachten op een telefoontje uit het mortuarium, omdat Erik nog moet worden geïdentificeerd.

,,Uiteindelijk kwam het bericht dat we naar huis moesten gaan. We konden hem niet meer zien. Een van mijn broers en een broer van Erik waren inmiddels bij me. De rit naar huis zal ik nooit meer vergeten. Het was winters kil en zo stil op de N50. Hoe verder we van Zwolle wegreden, hoe meer afstand er ook ontstond van het bericht dat ik net had gekregen. Hoe minder waar het werd.’’

,,Eigenlijk is het nog steeds een abstract bericht. Misschien was het anders geweest als we Erik nog hadden kunnen zien. Hij was nu echt helemaal weg. We konden hem alleen voelen, door de lijkzak heen. Samen hebben we hem in de kist gelegd. Tillen kon niet, want Erik lag aan stukken. We moesten dus de zak heel strak vasthouden en optillen.’’



Scenarium

,,Erik en ik hadden allebei een scenarium ingevuld voor een uitvaart. Daar stond ook muziek op die gedraaid moesten worden. Ik wees Erik er wel eens op dat hij dat wel bij moest houden, want je smaak kan natuurlijk veranderen. En ja hoor: hij had twee van de drie nummers doorgestreept, maar geen nieuwe opgeschreven. Die nacht werd ik wakker met het nummer Runaway Train in mijn hoofd. De volgende dag heb ik het samen met Angéla en Nico geluisterd. Op YouTube, weet je wel, met de tekst die meeloopt. Het was voor ons meteen duidelijk: dit moet worden gedraaid. Runaway train never going back. Wrong way on a one way track.’’

,,Erik had niet het idee dat veel mensen hem hoog hadden zitten. Naar zijn begrafenis moest iedereen maar een witte lelie meenemen. Dan had ik achteraf een mooie vaas met bloemen. Nou. Wát een bloemenzee. Acht grote bakken vol lelies namen we na de uitvaart mee. Het waren er wel vierhonderd. Ik had er een dagtaak aan om ze te verzorgen, anderhalve week lang. De uitvaart was indrukwekkend. Bussen vol machinisten, stewards, conducteurs en ander treinpersoneel kwamen naar de plechtigheid. Niet alleen van Arriva, ook van NS. De kist werd gedragen door de zes broers van Erik. Dat beeld zal ik nooit vergeten.”







Dagje vrij

,,Steun kwam die dagen uit allerlei hoeken. Reizigers gaven kaarten mee aan stewards in de trein. Een ouder echtpaar dat vlakbij station Mariënberg woont, gaat als de kleinkinderen op bezoek zijn altijd even naar het perron, om naar de machinist te zwaaien. ‘We hebben ook vast wel eens naar uw man gezwaaid’, schreven ze op een kaart. Een mevrouw uit Kampen wiens man dit jaar ook vijftig werd: ‘Mijn man wordt wel vijftig en de uwe niet’. Dat soort kaartjes. Mensen die altijd met die trein reizen, maar nu net te laat waren of een dagje vrij hadden. Al die mensen willen we langs deze weg heel graag bedanken.”

Drie dagen na het ongeval bezoekt Alice samen met Angéla en andere familieleden de plek des onheils. Daar wordt dag en nacht gewerkt aan het herstel van het spoor.





,,Toen wij bij de overweg waren, zaten alle werknemers op afstand aan de koffie en waren alle machines buiten beeld gezet. We hadden dus helemaal de vrije ruimte en konden ook op de overweg staan. Ik wilde heel graag weten waar ze hem hadden gevonden. Dat vond ik fijn. Op die plek vond ik nog een stukje van zijn mouw.’’



Stukje mouw

,,Op Eriks vijftigste verjaardag zijn we met familie, vrienden en collega’s met de trein gegaan. Arriva had een coupé voor ons gereserveerd. We hebben zijn slag gedaan: Zwolle-Emmen. Angéla en ik zijn in Dalfsen uitgestapt en naar voren gelopen. Met zijn tweeën mochten we bij de machinist, een van Eriks vrienden, in de cabine. Dat vond ik wel heel spannend. En heb ik nog heel vaak herbeleefd. We gingen op volle snelheid, op mijn verzoek. Het gaat echt knetterhard.‘’

Verantwoordelijkheid

,,Ik hoop dat er voor Erik net tijd genoeg is geweest om zich te realiseren: ‘Het is gebeurd’. Ik weet dat hij dat graag wilde. Hij wilde zich bewust zijn van zijn eigen sterven.’’

,,Hij had niet genoeg tijd om te vluchten. Tel maar eens tot vier. Maar Erik was ook niet het type om weg te lopen. Hij was zich heel erg bewust van de verantwoordelijkheid die hij had met al die mensen achter zich. De kapitein die als laatste het schip verlaat. Hij heeft gehandeld. De luchtdrukrem en de magneetrem gebruikt.”



Alice is net verhuisd naar een andere woning in Kampen. Bewust een met dezelfde indeling als het huis waar ze samen met Erik woonde. Een veilige omgeving, maar niet om de haverklap de waan dat Erik elk moment om de hoek kan komen lopen.



„Dan zat ik televisie te kijken en verwachtte ik die fluorescerende jas in de tuin. Hij kwam altijd zo zwierend thuis. Het is een mengeling van opluchting, schuldgevoel en verdriet dat ik nu ben verhuisd. Dat ik dit alleen heb moeten doen. Zolang alles een beetje rustig is, gaat het wel met me. Maar wordt het me ook maar iets te druk, dan loopt het over. Gelukkig ben ik veilig op mijn werk en kan ik gerust onderuit klappen. In ’t Kroegje ook. Raak ik daar in tranen, zijn er genoeg schouders waarop ik kan uithuilen. Ik heb dagen dat het helemaal niet gaat. Dat voel ik al zodra ik wakker word. Als ik dit nu vertel, dan ga ik alweer.”



Reeks emoties

Alice en Erik deden niet aan kerstkaarten, maar ontwierpen elk jaar een nieuwjaarswens om bij vrienden en familie rond te brengen. Afgelopen jaar stond daar ‘Take what you need in 2016’ op, met een reeks emoties om uit te kiezen. Hoop, vergeving, tederheid, liefde, rust, passie, plezier, vertrouwen, moed, schoonheid, kracht, troost en acceptatie.



„De kaart was af, toen ik bedacht dat ‘troost’ er nog tussen moest. Voor mijn vriendin, die net haar man had verloren. Erik mopperen natuurlijk. Maar hij heeft hem er nog wel tussen gezet. Nou. We hebben hem nodig gehad. We hebben ze allemaal nodig gehad.Laat 2016 alsjeblieft snel afgelopen zijn.”