Het duurder maken van reizen tijdens de spits is nodig om de wegen en het spoor in Nederland bereikbaar te houden. Het gaat niet meer alleen om de keuze tussen de auto, het openbaar vervoer of de fiets, maar om de vraag waar en wanneer het beste vervoersmiddel ingezet kan worden, schrijft de Raad voor leefomgeving en infrastructuur.

Ook vindt de raad dat de mobiliteit verregaand verduurzaamd moet worden. Dat betekent dat niet de nadruk moet komen op het aanleggen en uitbreiden van infrastructuur, maar naar het beter gebruiken van de bestaande infrastructuur.

De raad noemt in het rapport Van B naar anders daarvoor een groot aantal mogelijke oplossingen. Zo wordt er gesproken van "verhandelbare spitsrechten voor de weg". Bij zo'n systeem wordt op drukke momenten een beperkt aantal auto's op de weg toegelaten. Automobilisten of hun werkgevers kunnen rechten kopen om op die tijdstippen van de weg gebruik te maken. Op rustige momenten kan de weg helemaal vrij zijn, zoals nu, of kan het gebruik veel goedkoper worden gemaakt.

Het rapport wordt vandaag overhandigd aan minister Van Nieuwenhuizen en staatssecretaris Van Veldhoven van Infrastructuur.

Niet meer asfalt of spoor

De aanleg van meer asfalt of spoor is niet de oplossing om de mobiliteit in de toekomst te verbeteren. "Dat gaat even goed, maar na een paar jaar is het weer hetzelfde", zegt voorzitter Jan Jaap de Graeff tegen het Radio 1 Journaal. "Vaak wordt het probleem naar verderop verplaatst."

Overheden en de vervoerssector moeten daarom kijken naar andere manieren om de drukte in het verkeer tegen te gaan. Nu wordt er nog te veel gedacht in oude denkpatronen. "Veel problemen worden veroorzaakt door regionaal verkeer. Daarom moeten meer alternatieven ingezet worden, zoals het stimuleren van fietsverkeer, of het mogelijk maken dat mensen met behulp van apps van a naar b komen zonder dat ze de snelweg gebruiken."

Het kan ook goedkoper

De Graaff wijst erop dat op het spoor mensen nu al meer betalen als ze tijdens de spits rijden. Ook zegt hij dat het door de raad voorgestelde systeem al goed werkt in steden als Singapore en Londen.

Daarnaast bepleit de raad nog veel andere maatregelen, zoals veilige banen aanleggen voor elektrische fietsen, het delen van autoritten, het delen van realtime verkeersinformatie, zelfrijdende metro's en trams en het beter op elkaar afstemmen van treinen en bussen.

De Graaff denkt dat het rapport een belangrijk advies is voor de minister. "Veel mensen hebben last van de drukte op de weg, dus het advies geheel in de la leggen zal niet zo simpel zijn."