Diederik Samsom en Jesse Klaver Beeld Freek van den Bergh

Samsom komt met dat voorstel in reactie op een pleidooi van Jesse Klaver om tot 'een progressieve samenwerking' te komen. Maandagavond zei de GroenLinks-leider in Eindhoven dat PvdA, GroenLinks, SP en D66 nu al moeten zeggen dat ze straks samen een coalitie vormen.



Volgens Samsom is het juist Klaver geweest die eerder vergaande samenwerking heeft tegengehouden. 'Ik had met Bram van Ojik (Klavers voorganger, red.) een lopende afspraak dat PvdA en GroenLinks na deze verkiezingen samen een fractie zouden vormen. Dat zouden we ook aankondigen tijdens de campagne. Het was geen afgeronde deal, ook omdat Van Ojik toen al wist dat hij het stokje ging overdragen. Maar hij was wel enthousiast. Toen Klaver het overnam, was het van de baan.'

Een woordvoerder van Jesse Klaver ontkent het verhaal. 'Het is gewoon niet waar. Er was nooit een deal tussen Samsom en Van Ojik.'



Samsom zegt bereid te zijn om de fusie van de fracties nu alsnog op tafel te leggen. Inhoudelijk is dat volgens hem geen probleem. 'De overeenkomsten zijn enorm. Uit onze verkiezingsprogramma's kun je zo twintig punten halen die we samen kunnen doen.'



In het huidige versnipperde landschap kan een fusiefractie van PvdA en GroenLinks de grootste worden, aldus Samsom maandagavond bij de presentatie van het PvdA-verkiezingsprogramma. Beide partijen hebben op dit moment tussen de tien en vijftien zetels.



Samsom verwacht niet dat Klaver alsnog bereid is om die stap te maken. 'Jesse wil in z'n eentje iets magisch bereiken.'

Progressief pact

Klavers pleidooi voor 'een progressief pact' van SP, PvdA, D66 en GroenLinks leidde ook bij andere partijen tot scepsis. De GroenLinks-leider wil dat die partijen zich nu al uitspreken dat ze gaan samenwerken, maar in het verleden bleek dat keer op keer te veel gevraagd.



SP-leider Emile Roemer wijst erop dat de PvdA na de vorige verkiezingen direct met de VVD ging onderhandelen. Aan nieuwe beloftes voor een linkse samenwerking na de verkiezingen heeft hij geen boodschap. 'Wij gaan de PvdA niet helpen met het witwassen van hun rechtse regeringsbeleid van de afgelopen vier jaar. Laat de kiezer niet alleen oordelen over beloften voor de toekomst, maar ook over daden in het verleden. Rechts beleid help je niet aan een meerderheid; daar staan wij voor. Als de anderen zich daaraan houden, dan komt het helemaal goed met links.'

Partijleider Diederik Samsom voorafgaand aan de presentatie van het conceptverkiezingsprogramma voor de Tweede Kamerverkiezingen van 2017. Beeld anp

D66 loopt evenmin warm voor een progressief pact, ook omdat Klaver zijn oproep tot samenwerking lardeert met politieke aanvallen. Zo benadrukte de GroenLinks-leider in zijn toespraak in Eindhoven dat D66 en de PvdA in het verleden te veel hebben geheuld met de VVD. 'Als D66 en PvdA alleen willen proberen het rechtse beleid van de VVD een beetje minder erg te maken, zal verandering er nooit komen.'



Dat links verdeeld is over een linkse samenwerking blijkt ook uit de reactie van Lodewijk Asscher, eveneens aspirant leider van de PvdA. Hij beschouwt het pleidooi van Klaver als een ondersteuning voor zijn eigen campagne tegen VVD en PVV. De vicepremier liet weten 'blij' te zijn dat Klaver het met hem eens is. 'Er is behoefte aan een sterke progressieve coalitie en daarin is Klaver van harte welkom.'