Nasz udział w demokracji jest znikomy i trzeba ją jak najszybciej włączyć, stąd moja książka "Włącz DEMOkrację" - tłumaczy prezydent Słupska

Jak fajnie opowiemy o demokracji, to ona może być ciekawa, może być sexy, może być fascynująca – dodaje

Rodzice coraz częściej uczą własne dzieci demokracji np. poprzez rozwój ruchów miejskich, uważam jednak, że to nie jest do końca ich rola – twierdzi polityk

Ta książka jest też dla polityków, którzy dzisiaj nami rządzą. Jeden egzemplarz powinienem podarować Jarosławowi Kaczyńskiemu – żartuje Biedroń

***

Szymon Piegza, Onet: Pana książka "Włącz DEMOkrację" skierowana jest przede wszystkim do dzieci i młodzieży. Dlaczego?

Robert Biedroń: Bardzo mi zależy na demokracji, a jeszcze bardziej na młodzieży. Zwróćmy uwagę, że o demokracji bardzo niewiele rozmawia się w szkole. Wiem, co mówię, ponieważ sam prowadzę lekcje z demokracji miejskiej. Pomyślałem, że jeśli robię to lokalnie, to dlaczego nie zrobić tego w skali ogólnopolskiej?

Z drugiej strony, jestem przerażony wynikami ostatniej matury, gdzie egzamin z wiedzy o społeczeństwie wypadł bardzo słabo. Wydaje nam się, że o demokracji wiemy bardzo dużo, ale jak przyjdzie nam tę wiedzę skonfrontować z rzeczywistością, to nie zdajemy egzaminów z wyborów. Nasz udział w demokracji jest znikomy i trzeba ją jak najszybciej włączyć, stąd książka "Włącz DEMOkrację".

Książka ma formę interaktywnej gry rodzinnej, jednak, kiedy rodzice nie szanują demokracji, nie będą dla dzieci dobrymi partnerami.

Książka przede wszystkim jest przewodnikiem po demokracji. Nawet jeśli dorośli się pomylą, to mogą nadrobić zaległości. Rozumiem doskonale, że miewamy pokusy, by zboczyć z drogi demokracji, ale wtedy popadnie się w autorytaryzm czy faszyzm. W książce opisałem dokładnie konsekwencje i zagrożenia wynikające z wyboru innego systemu. Pisząc ją, wiedziałem, że to wszystko, co charakteryzuje inne systemy, jest dziś sprawdzane na całym świecie, również w Polsce.

Gra o demokrację może doprowadzić do szczęśliwego państwa, ale wcale nie musi. Przede wszystkim zależało mi, żeby ta książka dawała możliwości wyboru, żebyśmy mieli szansę zbudować swoje szczęśliwe państwo.

Wspomniał pan o lekcjach demokracji miejskiej. Czy te doświadczenia przydały się podczas pracy nad publikacją?

Inspiracją były oczywiście spotkania z młodzieżą, to wspaniałe doświadczenie. Miałem też świetną opiekę ze strony wydawnictwa Znak, które zasugerowało mi, że książka powinna być interaktywna, więc jest nie tylko grą planszową, ale również rysowanką czy łamigłówką.

Jak fajnie opowiemy o demokracji, to ona może być ciekawa, może być sexy, może być fascynująca.

W dzisiejszym świecie, który pędzi do przodu, rodzice mają coraz mniej czasu dla dzieci, tym bardziej brakuje go na rozmowy na tak trudne tematy, jakim jest np. demokracja.

Rodzice coraz częściej uczą własne dzieci demokracji np. poprzez rozwój ruchów miejskich, uważam jednak, że to nie jest do końca ich rola. To szkoła powinna przygotowywać do życia we wspólnym państwie. Oczywiście, są wybory do samorządu uczniowskiego czy lekcje wiedzy o społeczeństwie, jednak bardzo często wcale nie są to porywające zajęcia.

Czy przypadkiem książka nie ogranicza się wyłącznie do teorii? Sam doskonale pan wie, że zaległości mamy przede wszystkim w demokracji praktycznej.

Demokracja jest jak piękny kwiat – niepodlewana zwiędnie. Jak ją łatwo stracić, bardzo łatwo widać w przypadku dyktatur. Nie mniej jednak chciałbym, żeby powstawały takie książki, by zapraszać do szkół ludzi z ruchów miejskich, by coraz więcej rozmawiać o demokracji.

Czy dzieci dokładnie rozumieją to, co próbuje im pan przekazać?

Mam wrażenie, że dzieci rozumieją to lepiej niż dorośli. To my w toku socjalizacji oduczamy się wielu rzeczy, np. tolerancji. Nikt z nas nie rodzi się rasistą albo seksistą. W toku socjalizacji nabywamy bardzo wiele złych cech, które nie służą demokracji. Dlatego od najmłodszych lat warto uczyć dzieci otwartości, szacunku.

Jak uczyć najmłodszych demokracji w praktyce?

Bardzo łatwo, wystarczy przykład wzięty z ich życia. Często powtarzam dzieciom, że trzeba szanować demokrację i nie wolno niszczyć ławek w szkole, ponieważ ta ławka jest kupiona z pieniędzy publicznych. Mówię, że jeśli ją zniszczą, to będę musiał kupić nową ławkę, a nie nowe piłki na lekcje WF. Lub jak zdemolują mi przystanek, to nie będę miał pieniędzy, żeby wybudować skate park. W ten sposób im pokazuję, że to są naczynia połączone, że są to dobra wspólne.

Podam inny przykład: kiedyś dziewczynki zapytały mnie, kiedy zaproszę Dawida Kwiatkowskiego do Słupska. Odpowiedziałem, że one same mogą go zaprosić i zorganizować taki koncert, ponieważ istnieje takie narzędzie, jak inicjatywa obywatelska. Wystarczy napisać projekt i można dostać na organizację koncertu pieniądze. Właśnie tak można uczyć dzieci demokracji.

Pisze pan o demokracji zahaczając o politykę, przecież polityka dzisiaj przede wszystkim dzieli ludzi.

Dzieli, ale ta książka pokazuje, że podziały nie popłacają. Nikt z nas nie lubi się kłócić. To, że rodzice się kłócą oglądając "Wiadomości", nie jest przyjemne dla dzieci. Chcę pokazywać wspólne działanie, chcę pokazać, że demokracja czasem wymaga od nas kompromisów. Poza tym musimy się też nauczyć oddzielać prawdę od fałszu pamiętając przy tym, że demokracja to również szacunek dla innych poglądów. Pod warunkiem, że te poglądy nie obrażają innych.

Zauważyłem, że w szkołach ton dyskusji nadają chłopcy, dla których niestety demokracja nie jest najważniejsza. Pokusą jest raczej to, co mówią Korwin-Mikke czy Paweł Kukiz, którzy promują darwinizm i egoizm społeczny, konfrontację, a nie dialog.

Wśród młodych ludzi również widać ten narodowo-katolicki skręt. Zastanawiam się, jak by pan zareagował, gdyby na pana lekcje demokracji przyszła osoba w bluzie z napisem nawołującym np. do eksterminacji Żydów lub obrażającym osoby homoseksualne.

Na pewno nie zakazałbym noszenia takiej bluzy, ponieważ zakazy nie są metodą wychowawczą. Gdyby ktoś ją założył… natychmiast zrobiłbym lekcje o antysemityzmie i o Żydach, którzy budowali nasze państwo. Bardzo ważne jest, by koło takich zachowań nie przechodzić obojętnie. Nauczyciele nie mogą być oportunistami. Każda nienawiść musi spotkać się z naszym wyraźnym sprzeciwem, bo inaczej przegramy w tej grze, której zwycięstwem jest demokracja.

Gdy oglądam telewizję, coraz częściej wydaje mi się, że również niektórzy przedstawiciele naszej klasy politycznej mają problemy ze znajomością zasad demokracji, nie ma pan takiego wrażenia?

To ciekawe, bo kiedy wczoraj popatrzyłem na tę książkę, to pomyślałem: "Kurczę, ona jest też dla naszych polityków, bo oni nie bardzo rozumieją, na czym polega demokracja". Pomyślałem, że zanim zacznę opowiadać o polityce dzieciom i młodzieży, to powinienem opowiedzieć o demokracji politykom, którzy dzisiaj nami rządzą. Jeden egzemplarz powinienem podarować też Jarosławowi Kaczyńskiemu, który dziś stał się symbolem utraty demokracji. Chciałbym, żeby prezes Kaczyński poza lekturą "Atlasu kotów" poświęcił też trochę czasu na demokrację.

W przeciwieństwie do książki, my dziś w Polsce gramy o prawdziwą demokrację. Pamiętajmy też, że nie będziemy mieć drugiej szansy. Możemy zagrać o demokrację tylko raz, dlatego niech przesłaniem będzie to, że najfajniejsza jest Niepodległa demokratyczna, inna Niepodległa nie będzie demokratyczna.

Foto: Materiały prasowe

Chcesz być na bieżąco z najważniejszymi informacjami dnia? Polub Onet Wiadomości na Facebooku!

(sp)