Luka w VAT to różnica między tym, co hipotetycznie z tego podatku powinno wpłynąć do budżetu państwa, a tym, co do niego faktycznie wpływa. Problemy z luką miały wszystkie kraje europejskie. W Polsce luka zaczęła mocno rosnąć w okresie światowego kryzysu gospodarczego. Apogeum przypadło na 2015 rok, kiedy według szacunków PwC luka przekroczyła 50 mld zł. Ministerstwo Finansów oceniało rozmiar luki na nieco mniej, bo około 40 mld zł. Przygotowało pierwsze rozwiązania, które miały ją ograniczyć i rzeczywiście luka zaczęła się kurczyć. Po ostatnich wyborach parlamentarnych rząd PiS wziął na sztandary walkę z oszustwami i wyłudzeniami podatków.

REKLAMA

Rząd: Zlikwidujemy lukę do zera

- Dochody z VAT wzrosną w tym roku o co najmniej 25 mld zł w porównaniu z 2016 r. Bardzo prawdopodobne, że wzrosną o 27 mld zł - mówił w czasie wtorkowej debaty w Sejmie nad projektem budżetu państwa na 2018 rok wicepremier, minister rozwoju i finansów, Mateusz Morawiecki.

Przekonywał, że to w głównej mierze efekt sukcesu rządu w walce o uszczelnienie systemu podatkowego. – W przyszłym roku uszczelnimy VAT o kolejne 15 mld zł - zapowiedział min. Morawiecki. - Rząd PiS właśnie likwiduje lukę w VAT, która w czasach PO rozrosła się do 40 mld zł rocznie. Z dużym prawdopodobieństwem zlikwidujemy ją w przyszłym roku - mówił z dumą.

Wyliczał, że w 2016 roku budżet miał 126,6 mld zł z VAT. W tym roku ma mieć już 150, a może nawet 153 mld zł. – W 2018 r. będzie to już 166 mld zł - mówił Mateusz Morawiecki.

Na pasku w TVP Info pojawił się w tym czasie komunikat, że w czasach rządów PO-PSL z budżetu skradziono 250 mld zł. – Teraz te pieniądze trafią do polskich rodzin – obwieściła telewizja.

Tymczasem w Sejmie premier Morawiecki opowiadał, że na jego biurku leży stos pism od firm z prośbą o interwencję i ukrócenie oszustw w ich branży. Wszystkie - jak mówił - z czasów rządów PO-PSL. Wyliczał, że interwencji domagali się producenci i sprzedawcy prętów stalowych, telefonów, sprzętu komputerowego. Przekonywał, że to rząd PiS im pomógł, choć sytuację w branży stalowej uratował poprzedni rząd, wprowadzając tam odwrócony VAT. To stąd oszuści przerzucali się na kolejne towary, m.in. dyski komputerowe i telefony komórkowe. Odwrócony VAT obejmował więc kolejne branże.

- Przestała kręcić się ta karuzela - obwieścił we wtorek w Sejmie Mateusz Morawiecki.

Karuzele VAT to jeden z najdotkliwszych dla budżetu sposobów wyłudzania tego podatku. Polegają na przerzucaniu towarów między różnymi firmami utworzonymi w tym celu w różnych krajach. Po drodze wyłudzają VAT. To wyższa szkoła jazdy, domena dobrze zorganizowanych grup przestępczych. Często międzynarodowych.

Eksperci podatkowi: Luka zawsze będzie istnieć

Doradcy podatkowi sceptycznie patrzą na opowieści premiera Morawieckiego o całkowitej likwidacji luki w VAT. - Luki nie da się całkowicie zlikwidować. Zawsze będzie istnieć – mówił na jednej z konferencji prasowych poświęconych luce w VAT Tomasz Kassel, partner w dziale prawnopodatkowym PwC.

Chodzi o to, że na lukę składają się nie tylko karuzele podatkowe, bardzo trudne do wyeliminowania, ale także szara strefa. Gdy remontujemy dom i słyszymy pytanie: "Z fakturą czy bez?", to stykamy się z szarą strefą w VAT. To pewnie nie zniknie.

Tak samo jak oszustwa „na słupa”. Polega to na rejestracji na pana X firmy, która wystawia faktury za towary. Dostaje - powiedzmy - 100 zł plus 23 zł VAT. Powinna go odprowadzić do urzędu skarbowego, ale tego nie robi. Znika po dwóch miesiącach, zanim urząd zacznie jej szukać. Przenosi działalność na teren innego urzędu. I w tym przypadku, choć rząd stara się utrudnić tego typu oszustwa, trudno sobie wyobrazić sytuację, że wszystkie one znikną.

Podobnie zresztą jak to, że nie będzie firm w kłopotach i takich, które upadają. Często takie firmy nie płacą VAT, bo po prostu nie mają na to pieniędzy. A to też luka w VAT.

Są wreszcie zwykłe pomyłki, błędy w rozliczeniach tego podatku. To także uszczupla wpływy budżetu z VAT i trudno sobie wyobrazić, że na skutek działań rządu przestanie się podatnikom przytrafiać.

Opozycja do PiS: Wasze uszczelnienie to kreatywna księgowość

- Zwiększone wpływy budżetu z podatków to absolutnie kreatywna księgowość - grzmiał we wtorek z trybuny sejmowej Sławomir Neumann z PO. - Przez cały zeszły rok też słyszeliśmy o znakomitych efektach uszczelnienia systemu podatkowego, potem okazało się, że wpływy z VAT były niższe od założonych w budżecie – przypominał.

Zdaniem opozycji podobnie będzie w tym roku. Zwiększone wpływy budżetu z VAT, którymi chwali się rząd, to po trochu efekt dobrej koniunktury, większych zakupów i wstrzymywania zwrotów podatku firmom. Uszczelnienie to tylko jeden z elementów, które dają budżetowi dodatkowe pieniądze.

Propaganda sukcesu?

W czasie debaty budżetowej, w ponad godzinnym przemówieniu, premier Morawiecki opowiadał też o stanie gospodarki. Mówił o szybkim wzroście, inflacji, którą rząd trzyma pod kontrolą, zwiększaniu wydatków na wszystkie ważne dla obywateli cele. - Wszystko to gwarantuje budżet na 2018 rok, dobry dla państwa i polskiego społeczeństwa - mówił wicepremier Morawiecki.

Przekonywał, że budżet jest ambitny, ale realistyczny i bezpieczny. Do tego zapewnia stabilność finansów państwa i gwarantuje aż 75 mld zł na cele społeczne.

Opozycja widzi to zupełnie inaczej. Działają tylko dwa z trzech silników, które ciągną polską gospodarkę - mówił poseł Neumann. - Eksport i konsumpcja - wyliczał. Jego zdaniem trzeci silnik nie działa. - Inwestycje spadają - wyjaśnił.

- Działa tylko jeden silnik - konsumpcja - przekonywał tymczasem lider Nowoczesnej, Ryszard Petru. Udowadniał, że gospodarka nie może się rozwijać, bo wróciło centralne sterowanie, nacjonalizacja firm. Do tego dochodzą różne restrykcje nakładane na firmy, czy choćby planowany zakaz handlu w niedzielę.

- W poprzednich latach Polska była liderem wzrostu gospodarczego w Europie. Teraz wyprzedza nas wiele krajów - przekonywała zgodnie opozycja. - Wyprzedzają nas Rumunia, Słowenia, Estonia, Łotwa, Czechy, Szwecja - wyliczał Sławomir Neumann.

- Osiem krajów UE ma nadwyżkę w budżecie. My mamy trzeci najwyższy deficyt w sektorze finansów publicznych. Wszystko to w czasach relatywnie dobrej koniunktury w gospodarce światowej - mówił Ryszard Petru. - Nasza gospodarka nie jest przygotowana na żadne spowolnienie gospodarcze - ostrzegał.

Opozycja złożyła wnioski o odrzucenie rządowego projektu budżetu. Wiadomo jednak, że PiS je odrzuci. Projekt budżetu na 2018 rok trafi do dalszych prac w komisjach sejmowych.

***