De overheid moet onderzoek doen naar het eigen rechtssysteem dat de Jehovah’s Getuigen toepassen in gevallen van seksueel misbruik. Dat zegt Corinne Dettmeijer, Nationaal Rapporteur Mensenhandel en Seksueel Geweld tegen Kinderen.

Als de seksuele integriteit van kinderen niet gewaarborgd is, moet de overheid ingrijpen, vindt zij. Dat religieuze gemeenschappen en verenigingen in Nederland de vrijheid hebben om hun eigen regels te maken, mag geen belemmering vormen.

Dettmeijer is ‘geschrokken’ van de berichtgeving in Trouw over misbruik binnen de Jehovah’s Getuigen. “Het wordt niet echt serieus genomen. Slachtoffers worden monddood gemaakt. Daders hebben, zelfs als ze bekend hebben, min of meer vrij spel. Dan beschamen we onze kinderen.”

Politiek

Ook vanuit de Tweede Kamer klinkt de roep om onderzoek. “We zullen de minister oproepen dit uit te zoeken”, zegt PvdA-Kamerlid Attje Kuiken. “Religie mag nooit een reden zijn om je aan de rechtsorde te onttrekken, en kinderen moeten altijd tegen seksueel misbruik beschermd worden.”

SP-Kamerlid Nine Kooiman wil dat de ministeries van volksgezondheid en veiligheid en justitie reageren op de verhalen in Trouw en een onderzoek beginnen. “Dat moet een antwoord geven op de vragen hoe omvangrijk het probleem is, en wat de politiek kan doen.”

Kooiman denkt dat het meldpunt Sektesignaal hierbij een belangrijke rol kan spelen. “De mensen daar hebben de kennis over dit soort problemen. Het speelt namelijk ook bij andere gesloten groepen.” Nu maakt Sektesignaal niet inzichtelijk van welke religieuze gemeenschappen zij meldingen ontvangt.

Hoogleraar Recht en religie Fokko Oldenhuis noemt het meldpunt een ‘tandeloos instrument’ omdat het alleen maar signaleert en geen verdere bevoegdheden heeft. Hij pleitte herhaaldelijk voor een instantie die sekten kan verbieden op basis van meldingen, zoals in België mogelijk is.

De hoogleraar sluit zich aan bij de wens tot verder onderzoek, net als de slachtoffers, leden en ex-leden met wie Trouw sprak. Marianne de Voogd: “Ik ben niet het enige slachtoffer: ik heb het zo vaak gehoord dat ik denk dat het percentage misbruikte kinderen hoger ligt dan in de katholieke kerk.”

Erkenning

In gesloten gemeenschappen is praten over seksueel geweld moeilijker, waardoor het minder gauw naar buiten komt, weet Nationaal Rapporteur Dettmeijer. “Dat misbruik ook bij de Jehovah’s Getuigen voorkomt, verbaast me daarom niet. Als een gemeenschap zich isoleert, is het voor slachtoffers moeilijker om te zien wat er eigenlijk gebeurt.”

Uit de gesprekken die Trouw had met vier slachtoffers, blijkt dat zij hard moesten vechten voor erkenning, en die meestal niet kregen. Dat patroon baart Dettmeijer zorgen. “Herstel begint met erkenning dat jou iets is aangedaan. Gebeurt dat niet, dan is de weg naar herstel buitengewoon lastig.”

Als er een onderzoek komt, is het volgens de Nationaal Rapporteur belangrijk om te kijken naar patronen die ervoor zorgen dat kinderen niet over misbruik durven praten. “Overal waar machtsverhoudingen spelen, komt misbruik voor. Daarom is het belangrijk de patronen te herkennen, zodat gemeenschappen daarvan kunnen leren.”

Lees in ons dossier de andere verhalen over het misbruik bij Jehovah's Getuigen.