De strijd om het voortbestaan van internetprovider XS4ALL is er een tussen emotie en cijfers. KPN wil dat de dochteronderneming verdwijnt en baseert zich daarbij op eigen onderzoek. De ondernemingsraad (OR) van XS4ALL liet vandaag weten dat de voordelen die het moederbedrijf heeft becijferd niet kloppen. De vraag is nu of KPN zich hier iets van aantrekt.

Sinds het telecombedrijf begin dit jaar aankondigde te stoppen met XS4ALL is het verzet binnen de organisatie gaande. Bij KPN en bij een deel van de buitenwereld wordt die strijd niet altijd begrepen.

Centraal staat de vraag: is XS4ALL gewoon een merk, of meer dan dat? Voor KPN valt de dochteronderneming in de eerste categorie. Bij veel werknemers, klanten en oud-personeel in de tweede. Voor die groep staat XS4ALL voor privacy, klantgerichtheid en vrijheid. KPN zou deze waarden niet hebben.

XS4ALL was met de oprichting in 1993 de eerste provider die particulieren toegang gaf tot het internet. Toch is het al sinds 1998 in handen van KPN.

Voet bij stuk

Voor veel klanten maakt dat niet uit. Het merk werd sindsdien altijd zelfstandig in de markt gezet. Ook kon het bedrijf grotendeels onafhankelijk van KPN opereren. Intern wordt bij XS4ALL nog steeds op die manier naar het bedrijf gekeken.

Toch wil KPN daar nu een einde aan maken. XS4ALL moet opgaan in KPN. Zo kan het moederbedrijf doorgaan als 'één sterk merk'. Actievoerders startten de petitie 'XS4ALL moet blijven' die inmiddels meer dan 53.000 keer ondertekend is, maar KPN lijkt daar niet van onder de indruk. Na gesprekken met het actiecomité en de OR houdt het bedrijf voet bij stuk.

Lang kon KPN dat volhouden omdat het de cijfers aan zijn kant had. Tot vandaag, zegt de OR van XS4ALL. Het plan van KPN is de afgelopen maanden doorberekend en daar zou uit blijken dat de voordelen die KPN verwacht niet kloppen.

Gebreken

"Er zijn zeer ernstige gebreken gevonden", zei Daan Willems van de ondernemingsraad. "We wisten al dat het plan slecht is voor klanten en voor medewerkers, maar nu blijkt het ook slecht voor KPN."

Er is een reële kans dat het plan financieel gezien negatief voor de telecomprovider uitpakt, staat in een nieuw rapport. Volgens de OR van XS4ALL weigert KPN verder onderzoek naar de gevolgen van de verdwijning van het merk. Uit het onderzoek dat nu wél opgesteld kon worden, blijkt dat het integratieplan van KPN onduidelijk is. Alternatieven zijn te weinig bekeken en hoe XS4ALL met KPN samen moet gaan, is voor een groot deel onbekend.

De OR wil daarom dat KPN het plan van tafel haalt. Gebeurt dat niet, dan stapt de raad naar de Ondernemingskamer. Vijf jaar geleden werd die stap ook al gemaakt, omdat KPN niet instemde met een saneringsplan. Toen krabbelde het bedrijf op het laatste moment terug en werden er alsnog afspraken gemaakt.

Naar de Ondernemingskamer

Nu is de vraag of KPN dit weer zal doen. Tot nu toe heeft het bedrijf nog geen duimbreed toegegeven aan zijn dochter. Ook is niet duidelijk wat de Ondernemingskamer voor XS4ALL kan betekenen.

"In dit geval heeft de OR adviesrecht. Daar moet KPN rekening mee houden", zegt Evert Verhulp, professor arbeidsrecht aan de Universiteit van Amsterdam. "De Ondernemingskamer gaat in zo'n geval toetsen of KPN dit goed doet."

"Er wordt dan niet inhoudelijk naar de plannen van beide partijen gekeken, maar of KPN de OR van XS4ALL genoeg ruimte heeft gegeven om te adviseren." De vraag daarom is of het onderzoek dat de OR vandaag presenteerde nog iets kan betekenen.

In een reactie heeft KPN al gezegd dat de organisatie het advies van de OR "goed gaat bestuderen". "Vervolgens zal het bedrijf zorgvuldig een besluit voorbereiden." Verder laat het weten dat klanten van XS4ALL pas over zullen gaan als "KPN een vergelijkbaar of betere dienstverlening kan bieden. Dat zal naar verwachting in de loop van 2020 zijn."