Bart van U. heeft donderdagmiddag in de rechtbank van Rotterdam de moord Els Borst bekend. De verwarde Van U. heeft volgens de rechtbank verklaard dat de oud-minister van Volksgezondheid verantwoordelijk was voor euthanasiewetgeving.

Hij legde de verklaring af achter gesloten deuren, in het bijzijn van zijn advocaat, rechters en de rechter-commissaris. Van U. heeft gezegd dat hij op de fiets naar het huis van Borst in Bilthoven was gekomen en haar daar heeft omgebracht.

Van U, opgegroeid in een orthodox-christelijk milieu, kreeg naar eigen zeggen een "goddelijke opdracht" om Borst te doden. Hij heeft ook gezegd dat hij voor de moord meerdere keren bij Borst aan de deur was.

Er stond donderdag een proforma-zitting gepland, waarin de zaak niet inhoudelijk behandeld zou worden. Voorafgaand daaraan liet Van U. al weten met een verklaring te komen. Die mededeling kwam als een verrassing: Van U. beriep zich tot dusver op zijn zwijgrecht in de zaak.

Volgens zijn advocaat Noëlle Pieterse heeft Van U. Borst waarschijnlijk gedood in een opwelling. Hij zou niet naar het huis van de oud-minister zijn gekomen met het vooropgezette plan haar te doden. Tijdens zijn eerdere bezoeken had hij Borst gevraagd om de adressen van de oud-premiers Wim Kok en Jan Peter Balkenende, met wie Van U. volgens zijn advocaat in gesprek had willen gaan.

Video: Pechtold geschokt dat moord politiek motief had

Pechtold: 'Schokkend dat moord politiek motief had'

Messteken

Els Borst werd op 10 februari 2014 op 81-jarige leeftijd dood aangetroffen in de garage van haar woning in Bilthoven. Ze was met 41 messteken om het leven gebracht. De D66-politica was minister van Volksgezondheid in de kabinetten Kok I en Kok II.

Van U. kwam pas in januari 2015 wegens een dna-match in het vizier als verdachte.

Aanwijzingen

Het Openbaar Ministerie (OM) liet eerder weten dat het een behoorlijk aantal aanwijzingen heeft die wijzen op de betrokkenheid van Bart van U. bij de dood van Borst. Zo is een haar op haar jas hoogstwaarschijnlijk afkomstig van Van U., net als een dna-spoor op haar pantykous.

Ook zijn bij hem bestanden gevonden met het adres en de naam van Borst. De oud-minister zelf heeft voor haar dood verteld dat er op 29 januari 2014 een verwarde man aan haar deur was geweest, die vroeg naar de adressen van de oud-premiers Kok en Balkenende.

Opgepakt

Van U. bekende eerder zijn zus te hebben vermoord in december 2014. Zij zou nagenoeg hetzelfde aantal messteken hebben gekregen als Borst. Voor deze moord werd hij in januari 2015 opgepakt.

Het rapport over de toerekeningsvatbaarheid van Van U. is nog niet klaar. Dat is belangrijk voor de rechtbank om uiteindelijk te kunnen vaststellen of Van U. verantwoordelijk kan worden gehouden voor de daden waarvan hij wordt beschuldigd.

D66

"Mijn bangste vermoedens zijn vandaag helaas waarheid geworden", zegt D66-leider Alexander Pechtold in een reactie. "Het motief van de verdachte is schokkend en confronterend. Ze is om het leven gebracht vanwege haar maatschappelijk en politiek baanbrekende werk op het gebied van euthanasie."

"Die gruwelijke werkelijkheid maakt het nog moeilijker haar dood een plek te geven. Els stond voor alles waar D66 voor staat. Mijn gedachten zijn bij haar familie en dierbaren voor wie deze bekentenis zowel meer duidelijkheid geeft, maar ook nieuw verdriet", zegt Pechtold.



D66 heeft contact gehad met de familie. "Via ons vraagt de familie hen de ruimte te geven dit verdriet te verwerken en geen contact op te nemen", aldus de D66-leider.

Excuses

Het OM en het kabinet boden de familie en nabestaanden van Borst eerder excuses aan, nadat uit onderzoek van de commissie-Hoekstra was gebleken dat de politie, het OM en de GGZ falen bij de inschatting van het gevaar dat verwarde mensen kunnen vormen voor de samenleving.

Van U. kwam vóór de moord op Borst al in contact met justitie en er waren grote zorgen over zijn geestelijke gesteldheid, maar hij kreeg tegen de zin van het OM nooit psychiatrische hulp. Er werd bovendien geen dna-materiaal bij hem afgenomen.