De AOW-leeftijd moet de komende decennia verder omhoog om de AOW betaalbaar te houden. Als de politiek de premies niet wil verhogen en de uitkeringen niet wil versoberen, zal de AOW in 2040 pas bij 69 jaar moeten ingaan.

Dat concludeert econoom Willem Heeringa in een nieuw onderzoek, waarop hij eind deze week promoveert aan Tilburg University. Heeringa is ook werkzaam bij De Nederlandsche Bank.

Nu ligt de AOW-leeftijd op 65 jaar en 9 maanden. Volgend jaar is de AOW-leeftijd vastgesteld op 66 jaar, daarna gaat deze met stappen omhoog tot 67 jaar in 2021.

"Mensen zijn op latere leeftijd gemiddeld een stuk vitaler dan vroeger", zegt Heeringa. "Je kunt dus ook langer doorwerken. De uitdaging is vooral om vaardigheden bij te houden of op tijd om te scholen. Een 'leven lang leren', zoals dat dan genoemd wordt."

Levensverwachting

In zijn onderzoek berekende Heeringa met hoeveel jaar de AOW-leeftijd verhoogd zou moeten om het effect van de toegenomen levensverwachting van Nederlanders volledig op te vangen. Die stijgende levensverwachting kan ook gecompenseerd worden door ouderen te korten op hun uitkering of werkenden hogere premies te laten betalen, maar dat zijn politiek gezien geen populaire maatregelen.

"De politiek heeft drie knoppen om aan te draaien. Het is een keuze. In mijn onderzoek probeer ik te laten zien: stel nou dat je aan de hoogte van de premies en de uitkeringen niets wil doen, dan is dit waar je op uitkomt."

Aandelen

Heeringa belicht in zijn onderzoek ook het huidige pensioenstelsel, waar jongere generaties de AOW-uitkeringen van oudere generaties betalen. Volgens de econoom zouden Nederlandse pensioenfondsen de pensioenpremies van jongeren risicovoller moeten beleggen dan die van ouderen.

Op die manier zijn grotere rendementen te behalen. Eventuele verliezen kunnen in de relatief lange periode dat een jongere nog aan het werk is weer goedgemaakt worden.

"Bovendien hebben we een combinatie van een pensioenstelsel en AOW. Dat is best uniek in de wereld. Nederlandse pensioenfondsen kunnen dus wat meer risico nemen."