Sjoerd de Jong is ombudsman van NRC

Dit twitterde Jan Postma „satirisch” over het kabaal in de media rond de minderjarige zoon van de burgemeester van Amsterdam, Femke Halsema: „Dag in dag uit zeuren dat jongens niet meer gewoon jongens mogen zijn, maar als je aan precies zulk jongensgedrag een vrouw kunt opknopen moet je het natuurlijk niet laten want hé het blijft toch een vrouw op de plek van een man.”

Een tikje opiniërend ja, maar de satiricus maakt wel een punt.

Lees ook dit opiniestuk: Halsema scheidt ambt van moederschap

De Telegraaf pakte woensdag drie pagina’s lang uit met het bericht dat de 15-jarige zoon van de burgemeester was opgepakt na een „gewapende inbraak” (hij was met vrienden een verlaten woonboot binnengedrongen, had brandblussers leeggespoten en had een nepwapen bij zich). In het stuk regende het alarmwoorden als „drama”, „nachtmerrie”, er was sprake van een „doofpot” en een „pikant moment”. Toegift: de vermelding dat Halsema, die inmiddels was verhuisd van Amsterdam-Oost naar de „chique ambtswoning” aan de Herengracht, „eerder [opbiechtte] dat ze haar kinderen van een zwarte school had weggehaald”. Kortom, een hypocriet én een slechte moeder.

Natuurlijk, politici en bestuurders moet scherp de maat worden genomen. Maar wangedrag van een kind zo uitmeten, om zijn moeder politiek in opspraak te brengen?

Wie toch al moeite heeft met de krant van wakker Nederland zal misschien zeggen: voor die krant is een linkse vrouw met macht een gedroomde vijand. Toch is het opmerkelijk dat de krant zo uitpakt én dat andere media, ook NRC, het nieuws op hun sites meteen overnamen nadat Halsema er in een open brief op had gereageerd.

Politisering van wieg tot graf

Allereerst: dit is een escalatie in de politisering van het publieke leven, van wieg tot graf. „Als je de zoon bent van de burgemeester, dien je je beter te gedragen”, legde een oud-adjunct van De Telegraaf uit op de radio.

Maar waarom zou het minderjarige kind van een adjunct-hoofdredacteur door de media eigenlijk coulanter moeten worden behandeld dan dat van een burgemeester? Ook hoofdredacteuren hebben macht.

Toen de zoon van VVD-leider Frits Bolkestein in 1994 tot een geldboete werd veroordeeld wegens steunfraude, pakte geen enkele krant daarmee uit. NRC bracht het niet, Trouw kort. Terwijl je van dat bericht nog kunt zeggen: pikant, want de VVD keerde zich tegen steunfraude. Pot en ketel! Al blijft dat de moraal van een standenmaatschappij: ouders en kinderen zijn dan kennelijk een politiek-maatschappelijke kluwen, zonder eigen rol of verantwoordelijkheid.

Prudentie verloren

In de tweede plaats: Halsema is geen politicus meer, maar burgemeester. Juist voor dat ambt had ook De Telegraaf, die zijn basis heeft in de hoofdstad, een zeker respect. Linkse politici kun je aanpakken, maar de burgemeester van Mokum is tenslotte ook die van tienduizenden Telegraaf-lezers. Voor Halsema geldt die prudentie duidelijk niet meer.

En de ‘nette’ media, zoals NRC?

Die gingen online al snel mee met de scoop, met de arrestatie als meest prominente feit. NRC bracht het Telegraaf-nieuws op de site in een fors bericht, onder de kop Zoon van Amsterdamse burgemeester Halsema opgepakt met nepwapen. Dat werd na discussie veranderd in Zoon Halsema opgepakt met nepwapen, burgemeester reageert in brief. Een verbetering, al zou je – doe eens gek – ook kunnen koppen: Telegraaf opent aanval op burgemeester na arrestatie 15-jarige zoon.

De papieren editie van NRC Handelsblad bracht het nieuws woensdag in de juiste proportie: een kort, zakelijk bericht van zo’n tweehonderd woorden op pagina negen. Blijft het daarbij? Een feitelijk vervolg op het ‘doofpot’-gerucht zal er vast komen, en dat is terecht.

Toch, na andermans ophef blijft het waken voor de lokroep – en het alibi – van de fall out, de gevolgen. Nee, dat die jongen zich heeft misdragen vinden we geen nieuws, maar de positie van de burgemeester nu wél. Of de vragen in de gemeenteraad. Of de context van het recente geweld in de hoofdstad. Vervolgens begint het zoeken naar ‘invalshoeken’. Nee, we hadden het zelf nooit zo gebracht, maar nu het op straat ligt: hoe kunnen we de komende dagen met dit onderwerp dóór?

Maar soms is het hele verhaal eigenlijk al in een paar zinnen verteld – of in één rake tweet.

Aanvulling (15 augustus 2018): In dit artikel stond dat media, waaronder NRC, het nieuws van De Telegraaf „meteen overnamen”. Dat is aangevuld met: „nadat Halsema er in een open brief op had gereageerd„.

Een versie van dit artikel verscheen ook in NRC Handelsblad van 15 augustus 2019