Een distributiecentrum van webwinkelreus Alibaba in Wenzhou, in de Chinese provincie Zhejiang. Beeld VCG/VCG via Getty Images

Afgelopen weekeinde werd bekend dat Alibaba-bestuursvoorzitter Jack Ma op 15 augustus premier Mark Rutte ontmoette in diens werkkamer in Den Haag, vergezeld van Alibaba’s verantwoordelijke managers voor Europa en wereldwijde expansie. Deze week bezoekt de Chinese premier Nederland, met in zijn kielzog een delegatie van Chinese bedrijven. Alibaba maakt daar dit keer geen deel van uit.

Een woordvoerder van vliegveld Maastricht-Aachen wil niets kwijt over eventuele contacten met Alibaba, maar zegt dat er rondom het vliegveld voldoende grond beschikbaar is voor 380 duizend vierkante meter distributiecentrum. Dat is het formaat van Alibaba’s onlangs aangekondigde distributiecentrum in Hongkong. ‘Bovendien is veel van de grond rond vliegveld Maastricht-Aachen te koop, en partijen uit dat deel van de wereld stellen prijs op eigen grond. Als het doorgaat, hangen wij hier de vlag uit.’

Flinke economische prestatie

Het binnenhalen van Alibaba’s Europese distributiecentrum zou een flinke economische prestatie zijn. De Chinese webwinkelgigant wil de komende jaren zes distributiecentra bouwen in Azië en Europa, om zo kopers wereldwijd binnen 72 uur hun bestellingen te kunnen leveren. Daarvoor heeft Alibaba 100 miljard Chinese yuan (12,5 miljard euro) gereserveerd.

Het bedrijf kondigde onlangs de bouw aan van een distributiecentrum nabij het vliegveld van Hongkong, met een oppervlakte van 380 duizend vierkante meter (tien Amsterdamse Ikea’s, oftewel 76 voetbalvelden). Voor de overige vijf centra kijkt Alibaba naar Dubai, Hangzhou, Kuala Lumpur, Moskou, en een nog te bepalen andere West-Europese locatie.

In juni 2018 leek het gevecht om Alibaba’s Europese distributiecentrum gewonnen door het Belgische Luik. De Belgische premier verscheen op de foto met oprichter Jack Ma, en Belgische media meldden dat gesprekken in een vergevorderd stadium waren. Ook Alibaba zei dat er plannen waren voor een distributiecentrum in Luik. Een woordvoerder van de Belgische premier Charles Michel zei maandagochtend niet op de kwestie te kunnen ingaan.

Aanzienlijke werkgelegenheid creëren

Chinese bedrijven gebruiken graag eigen bouwvakkers voor hun projecten, maar het draaiende houden van Alibaba’s Europese logistieke centrum zou ook in Nederland aanzienlijke werkgelegenheid creëren. ‘Dan heb je het al gauw over duizend banen’, zegt retailexpert Rupert Parker Brady. Ook Weert is genoemd als locatie, maar daar is vermoedelijk minder grond beschikbaar.

De Alibaba Group, in 1999 opgericht door Ma, verovert razendsnel een groeiend aandeel in onlineverkopen wereldwijd. Alibaba behaalde in het fiscale jaar 2017/2018 een omzet van 250,3 miljard Chinese yuan (31,3 miljard euro), een toename van bijna 60 procent ten opzichte van het jaar ervoor. Het moederbedrijf bestaat uit een reeks onlinewinkels en handelsplatformen die buitengewoon invloedrijk zijn op de Chinese markt, en steeds meer terrein veroveren in westerse landen.

TaoBao, het ‘Chinese marktplaats’, is verantwoordelijk voor het overgrote deel van de onlinetransacties tussen de 1,4 miljard Chinese consumenten onderling. TMall neemt ongeveer de helft van de onlineverkopen van Chinese bedrijven aan consumenten voor zijn rekening. AliPay is de eigen betaaldienst, vergelijkbaar met PayPal of iDeal. Cainiao, Alibaba’s logistieke dochter, bezorgt naar eigen zeggen honderd miljoen pakketjes per dag.

Steeds grotere concurrent van Amazon

Alibaba’s dochterbedrijf Ali Express, een platform waarop bedrijven consumenten kunnen bedienen, verovert de afgelopen jaren steeds meer klanten in westerse landen. Vooral populair zijn laaggeprijsde artikelen zoals beschermhoesjes voor mobiele telefoons, (baby)kleding, kleine interieurartikelen en elektronica. Daarmee wordt het een steeds grotere concurrent van het Amerikaanse Amazon, dat andere reusachtige wereldwijde onlinehandelsplatform.

Amazon behaalde in 2017 een omzet van 177,9 miljard dollar (153,9 miljard euro). Dat is nog altijd bijna vijf keer zoveel als Alibaba. De Chinese concurrent groeit wel veel harder, en heeft de ambitie uitgesproken om het grootste onlinehandelsplatform ter wereld te worden.

Bericht uit Beijing In China hebben ze e-commerce in een echte supermarkt: er komt geen mens meer aan te pas.