Aan het begin van de negentiende eeuw ging de universiteit in een soort lockdown, al kwam dit niet door een epidemie: op 12 januari 1807 ontplofte een kruitschip aan de Steenschuur en legde de halve binnenstad in puin. Onder de honderdvijftig dodelijke slachtoffers bevonden zich geen studenten, maar verschillende auditoria waren beschadigd, dus tot dit allemaal min of meer gerepareerd was werden colleges een week of twee opgeschort.

Qua epidemieën diende zich in die eeuw een nieuwe boosdoener aan. Cholera is geen pretje: diarree als rijstepap, blauwgekleurde ledematen, koude huid, verlamming en in sommige gevallen de dood. Pas aan het einde van de eeuw zou er een manier uitgevonden worden om de bacterie te bestrijden.

Bovendien was Leiden in die tijd niet bepaald een idyllisch oord, maar een smerige fabrieksstad, vol arme bewoners die hutjemutje op elkaar leefden in kleine wevershuisjes – een feestje voor de cholera.

Allertreurigst

De cholera bleef in de loop van de eeuw steeds terugkomen: in 1832 en in 1833, en tussen 1847 en 1876 nog zeven keer. De ene epidemie was nog dodelijker dan de andere.

‘De stemming in de stad was allertreurigst’, schrijft het Leidsche studentencorps in de almanak van 1866. ‘In den tijd van Haagsche kermis en Rhijnwijn was er geen kermis en schuwde men den verfrisschenden drank.’