De duurzame supermarktketen Marqt staat te koop. Het bedrijf heeft bankiers van ING aan het werk gezet om de ‘strategische opties’ te onderzoeken, zo vertellen ingewijden op voorwaarde van anonimiteit aan NRC. Dat betekent in de taal van de financiële wereld dat er gezocht wordt naar een koper. Recent voorbeeld: ook Hema liet bankiers de ‘strategische opties’ in kaart brengen en werd vervolgens verkocht.

In een schriftelijke reactie laat Marqt weten te werken aan een nieuwe strategie „voor de versterking en verdere uitrol van het Marqt-merk en filosofie”. Daarbij kijkt het ook naar „samenwerking en strategische allianties”. „Externe adviseurs” helpen mee.

De opdracht aan ING komt voort uit noodzaak. Afgelopen tijd werd duidelijk dat Marqt in de problemen zit. Alle commissarissen zijn vorige maand opgestapt, ontdekte RTL Z. Eerder was ook al de topman vertrokken, na minder dan een jaar, meldde vakwebsite Distrifood. Reden zou een verschil van inzicht met de aandeelhouders zijn over de strategie. Maandag werd bekend dat de twee grootste Marqt-winkels, in Amsterdam en Den Haag, een Albert Heijn worden. Marqt liet weten zich voortaan te richten op kleinere vestigingen. De keten heeft nog zestien winkels over, waarvan elf in Amsterdam.

‘Eerlijk’ eten

Marqt werd in 2008 opgericht door ondernemers Quirijn Bolle en Meike Beeren, beiden afkomstig van Ahold. Hun idee: winkels met alleen maar ‘eerlijk’ eten. Ofwel: geproduceerd met oog voor mens, dier en milieu, liefst lokaal en met een redelijke opbrengst voor de boer.

Na opening van de eerste winkel op de Overtoom in Amsterdam breidde het aantal vestigingen gestaag uit tot achttien, groeide het aantal werknemers tot 750 en werd het bedrijf steeds bekender. Wat Marqt deed, bestond nog niet. Het had niet het traditionele natuurwinkel-imago, maar was wél duurzaam. Die combinatie leek aan te slaan bij bewust stedelijk publiek met een hoger inkomen. Zelf dachten ze bij Marqt dat er ruimte was voor wel zestig winkels in Nederland.

Ook over winst had mede-oprichter Bolle duidelijke ideeën: aandeelhouders, onder wie hijzelf, moesten niet te rijk worden van Marqt, zo vertelde hij in 2017 in een interview in NRC. De opbrengst moest ook ten goede komen aan klanten en werknemers. Aanleiding voor het interview was de komst van twee duurzame beleggers als nieuwe aandeelhouders: het Triodos Organic Growth Fund, onderdeel van Triodos Bank, en het Social Impact Fund.

Lees ook dit interview met Marqt-oprichter Quirijn Bolle: ‘Winst moet je begrenzen’

Tot dat moment had Marqt nog nooit winst gemaakt, maar daar zou verandering in komen, zei Bolle. „We maken dit jaar winst.” Dat is niet gelukt. Het verlies over 2017 bedroeg 1,3 miljoen euro bij een omzet van 63 miljoen. Het jaarverslag over 2018 wordt vanwege de huidige onzekere situatie pas in december gedeponeerd. Ingewijden stellen dat de situatie er financieel niet beter op is geworden.

De zoektocht naar ‘strategische opties’ is dus uit nood geboren. Wat zijn die opties dan? Zo eenvoudig is het niet om een koper te vinden voor Marqt, zeggen bronnen in de financiële wereld. Een overname door een private-equitybedrijf ligt volgens hen niet voor de hand. „Bij supermarkten gaat het om schaal, schaal en schaal. Dat hebben ze nu niet”, zegt een bron. Daaraan zou een overname door een investeerder niets veranderen.

Geloofwaardigheid

Verkopen aan een andere supermarktketen wordt waarschijnlijker geacht. Door dingen samen te doen, bijvoorbeeld logistiek en inkoop, kunnen de kosten omlaag. Maar opgaan in een grote supermarktketen is óók ingewikkeld. De geloofwaardigheid van Marqt kan een probleem worden als de formule onderdeel wordt van een traditioneel concern. Kan Marqt dan nog wel volhouden ‘anders’ te zijn dan de rest?

Ander mogelijk probleem is dat het merendeel van de Marqt-winkels in Amsterdam zit, waar sommige supermarktketens, met name Albert Heijn, ook al veel vestigingen hebben. Door een overname zou een koper te dominant kunnen worden in de hoofdstad.

Andersom is het ook de vraag hoe interessant Marqt eigenlijk is voor grote supermarktbedrijven. Traditionele concurrenten, zoals Albert Heijn en Jumbo, hebben intussen zelf ook al een groot aanbod biologische producten. Voor hen zijn de locaties – Marqt zit veelal op mooie plekken in mooie panden – wellicht interessanter dan de winkelformule. De twee grootste vestigingen zijn al overgenomen door Albert Heijn, meer van dit soort vastgoeddeals kunnen volgen.

Bepalend voor de uitkomst is wat de aandeelhouders willen. Houden ze koste wat kost vast aan het merk Marqt en aan de visie van oprichter en aandeelhouder Quirijn Bolle? Of zijn ze bereid concessies te doen om een eventuele overname mogelijk te maken? Volgens betrokkenen lopen de meningen op dat punt uiteen. „De een zal meer getrouwd zijn met de erfenis, de ander zal er wat zakelijker in zitten”, zegt een bron.

Eigendomsverhoudingen

De aandeelhouders beantwoorden zelf geen vragen of hebben niet gereageerd op verzoeken om commentaar. Het is onbekend hoe de eigendomsverhoudingen precies liggen. Ingewijden zeggen dat oprichter Bolle geen meerderheidsbelang heeft. Van de andere oprichter, Meike Beeren, is niet duidelijk of ze nog aandelen heeft.

Marqt ontkent dat sprake is van onenigheid tussen de aandeelhouders. Het bedrijf spreekt van „goed en constructief overleg” en verwacht in het najaar duidelijkheid te geven over zijn toekomst.

Een versie van dit artikel verscheen ook in NRC Handelsblad van 18 juli 2019