We Wrocławiu PiS nie rządził nigdy. Miał tu zdecydowanie słabsze wyniki niż w reszcie Polski. Tym razem też tak będzie. Aktywiści, lewica i zieloni startując do rady miasta osobno uzyskują w sondażach od 1 do 7 proc. Jednak największą klęskę wyborczą zaliczy skrajna prawica - podziały wśród narodowców są jeszcze większe niż na lewicy

Te wybory dają stolicy Dolnego Śląska szansę na nowe otwarcie. Cztery kadencje rządził we Wrocławiu Rafał Dutkiewicz. Wygrywał w pierwszej turze. Ale już w 2014 do wyłonienia zwycięzcy niezbędną była jednak dogrywka. W niej Dutkiewicz z trudnością pokonał kandydatkę PiS Mirosławę Stachowiak-Różecką. Tym razem jednak Dutkiewicz nie startuje. Czy teraz PiS-owi uda się przejąć wrocławski Ratusz?

Pęknięty jak PiS

Wrocław to dla PiS bardzo trudny teren. Niska religijność i małe znaczenie grup „smoleńskich” pozwala PiS bazować głównie na uboższych, słabiej wykształconych wyborcach. Stachowiak-Różecka miała do tego dużo szczęścia. Mało znana radna na fali sprzeciwu wobec polityki ekipy Dutkiewicza uzyskała w poprzednich wyborach całkiem przyzwoity wynik. To naruszyło hierarchię w lokalnym PiS-ie. Wytworzyły się w nim dwa obozy. Jednemu przewodził poseł Piotr Babiarz, mający poparcie minister Anny Zalewskiej. Drugiemu Stachowiak-Różecka wspierana przez Adama Lipińskiego. Pierwsi forsowali na prezydenta senatora Jarosława Obremskiego. Drudzy, oczywiście, samą radną. Pond rok trwały przepychanki i wzajemne odwoływania się z partyjnych stanowisk. Sytuację zakończył dopiero skandal związany z wyprowadzeniem pieniędzy z dolnośląskiego PCK. O udział w tym procederze oskarżony został Babiarz. Wezwany na Nowogrodzką został wyrzucony z partii. W marcu 2018 złożył rezygnację. Od tego czasu we wrocławskim PiS rządzi już Stachowiak-Różecka. Choć zwolennicy Babiarza i Zalewskiej nazywają aktualne listy PiS do rady miasta – listami wstydu.

Platforma głupich kroków

W sondażach przed obecnymi wyborami Stachowiak-Różecka przegrywa w pierwszej turze szesnastoma sondażowymi punktami z kandydatem liberalnej opozycji. Jest nim Jacek Sutryk, dyrektor wrocławskiego departamentu spraw społecznych w urzędzie miasta, i to on prowadzi w sondażach z poparciem 38 proc. Jednak na początku wyglądało, że Platforma odda Wrocław walkowerem partii Kaczyńskiego. Najpierw na swoją kandydatkę PO wskazało lekarkę i posłankę prof. Alicję Chybicką. Ta radziła sobie w kampanii, delikatnie mówiąc, specyficznie. Najpierw na Facebooku opublikowała swoje zdjęcie z komentarzem: „Samochodem elektrycznym na mszę za dzieci, które zmarły w klinice onkologii dziecięcej”. W ten sposób zareklamowała miejską wypożyczalnię aut elektrycznych.

Następnie świadomie nie głosowała w Sejmie nad projektem Ratujmy Kobiety. Między innymi dzięki niej projekt wylądował w koszu, a do prac w komisjach skierowano projekt antyaborcyjny. I mimo, że Chybicka już w marcu wzięła udział w Czarnym Proteście i zmieniła sobie profilówkę na FB, na wspierającą akcje, było już za późno. Poparcie spadło jej w sondażach o 10 proc. i zrównała się w nich ze Stachowiak-Różecką.

W kwietniu PO wycofało dla niej poparcie i ogłosiło, że ich kandydatem jest Kazimierz Michał Ujazdowski. Jednak na jego kandydaturę nie zgadzało się środowisko Dutkiewicza i Nowoczesna. Ujazdowski, do niedawna wiceprzewodniczący PiS i ultrakonserwatysta, nie znalazł też poparcia wśród liberalnych Wrocławian. Sondaże były bezlitosne. Ujazdowski dzielił drugie miejsce z kandydatką PiS. Na pierwszym lądował wsparty przez Dutkiewicza Sutryk. W lipcu Grzegorz Schetyna ogłosił, że PO rezygnuje z kandydatury Ujazdowskiego. Kandydata miała wskazać koalicyjna Nowoczesna. Ta już wcześniej zawiązała porozumienie z Sojuszem Lewicy Demokratycznej i ekipą Dutkiewicza i wsparła kandydaturę Sutryka. Jednocześnie wycofując własnego kandydata na prezydenta posła Michała Jarosa.

Ostatecznie więc liberałowie we Wrocławiu idą dwoma blokami popierającymi jednego kandydata na prezydenta – Sutryka.

Pierwszy blok tworzy PO i Nowoczesna. Drugi – SLD i ludzie Dutkiewicza. I to one – wedle sondaży – zgarną łącznie od 40 a 50 proc. głosów. W 37-osobowej radzie miejskiej da to im razem około 25 mandatów. Prawo i Sprawiedliwość, które ma we Wrocławiu ok. 20 proc. poparcie, miałoby pewnych siedem mandatów. O kolejne dwa rywalizowałaby reszta. Dlaczego tak słabo?

Ruchy miejskie i Razem osobno

Zupełnie nie wypaliły rozmowy, jakie już ponad rok temu toczyły ze sobą środowiska ruchów miejskich, zielonych i Razem. Rozpadła się koalicja Zielonych i fioletowych (Razem) i obie partie postanowiły osobno iść zarówno do sejmiku, jak i do rady miejskiej. Ruchy miejskie ostatecznie do nich nie dołączyły. Zawiązały własną koalicję – Idzie Nowe. Stworzyły ją: Przemysław Filar – były prezes Towarzystwa Upiększania Miasta Wrocławia, Wrocławski Ruch Obywatelski kierowany przez Tomasza Owczarka i Dolnośląski Ruch Samorządowy, któremu lideruje Jerzy Michalak.

Pierwszy to znany w mieście komentator i krytyk działań ekipy Dutkiewicza. Drugi, jeszcze do niedawna był koalicjantem PO, a sam Owczarek kierował nawet kampanią Chybickiej. Kiedy Platforma poparła Ujazdowskiego, WRO wyszedł z koalicji. Kiedy zaś PO poparło Sutryka, do niej nie wrócił. Michalak zaś to były radny miejski i członek zarządu województwa. Miał być kandydatem na prezydenta ekipy Dutkiewicza, jednak były prezydent postawił ostatecznie na Sutryka. Mimo to Michalak nie zrezygnował.

Ta kandydatura nie zapowiada się najlepiej, mimo że Michalak połączył wielu aktywistów miejskich i uwzględnił ich postulatów. Jednak triki wyborcze jego sztabu są dość nieudolne. Najpierw ukazała się ulotka sugerująca, że kandydaturę popierają trzej byli prezydenci Wrocławia – Bogdan Zdrojewski, Stanisław Huskowski i Rafał Dutkiewicz. Okazało się jednak, że to tylko zapowiedź utworzenia Rady Prezydentów, która doradzałaby Michalakowi, gdyby wygrał wybory. Później pojawił się sondaż, w którym znienacka poparcie skoczyło mu z 3 do 10 proc. Szefem sondażowni jest otwarty sympatyk Michalaka. Ostatecznie jego poparcie oscyluje wokół 3-6 proc. Podobnie jak to, którym cieszy się kandydatka, konkurencyjnych wobec „Idzie Nowe”, bezpartyjnych – radna i była telewizyjna prezenterka, Katarzyna Obara-Kowalska. Kilku kandydatów z miejskiej, wrocławskiej listy Idzie Nowe poparł Robert Biedroń. Do sejmiku wsparł jednak Agnieszkę Dziemianowicz-Bąk z Razem. Do rady miasta partia ta startuje z list komitetu Wrocław dla Wszystkich, którego kandydatką na prezydentkę jest liderka Strajku Kobiet Marta Lempart. Zieloni z kolei postawili na własny szyld zarówno do sejmiku, jak i do rady miasta. Mają też własną kandydatkę na prezydentkę. To liderka partii Małgorzata Tracz. Sondaże są miażdżące. Aktywiści, lewica i zieloni, startując osobno, uzyskują do rady miasta od 1 do 7 proc. poparcia. Żeby uzyskać mandat, realnie trzeba uzyskać ok 10-11 proc. głosów. Na to mieliby szanse, tylko startując wspólnie.

Narodowcy jeszcze bardziej podzieleni

Jednak największą klęskę wyborczą najpewniej zaliczy we Wrocławiu skrajna prawica. Działa tu, co prawda, bardzo wiele osób z nią kojarzoną, jednak podziały wśród narodowców są jeszcze większe niż na lewicy. Mamy tu byłego księdza Jacka Międlara i jego zwolenników z kręgów kibicowskich, ONR z Justyną Helcyk na czele, monarchistów z Adrianem Niklem, znanego ze spalenia kukły Żyda na wrocławskim rynku Piotra Rybaka, kilka odłamów korwinistów, Wolnych i Solidarnych, wrocławianina zresztą, Kornela Morawieckiego i Narodowe Odrodzenie Polski, które przez kilka lat organizowało konkurencyjny wobec Marszu Niepodległości – Marsz Patriotów. Nacjonalistów ostatecznie reprezentować będzie przedsiębiorca Robert Jarosław Bogusławski. Wspierają go: Ruch Narodowy, antyszczepionkowcy z organizacji Stop NOP i środowiska związane z Międlarem, Rybakiem i liderem ultrasów WKS Śląsk Romanem Zielińskim. Bogusławski chce leczyć homoseksualistów, rozbić „układ wrocławski” i uzyska wedle sondaży poparcie 0,2 proc. wyborców. Już raz startował na prezydenta. W 2014 zaufało mu 2 251 wrocławian (1,25 proc.). Dawny korwinista, dziś kandydat Kukiz’15 Zbigniew Jarząbek, może liczyć na 1,79 proc., a najmłodszy z kandydatów, wystawiony przez Wolnych i Solidarnych Morawickiego seniora, Mieczysław Maj, ma szansę uzyskać zawrotne 0,36 proc. Na wielkie zmiany we Wrocławiu się więc nie zapowiada. Rada miejska, tak jak jest, będzie zdominowana przez liberałów. Kontynuacja władzy w ratuszu, porażka PiS i pogrom na lewicy i skrajnej prawicy – to generalnie najbardziej prawdopodobny scenariusz na 21 października.