Een handelaar kijkt op het scherm naar een AEX-index die volledig in het rood staat (archieffoto). Beeld anp

De AEX sloot na een zeer turbulente handelsdag 5,2 procent in de min op 419,68 punten. Vooral in de middaghandel liepen de verliezen aan het Damrak in een razend tempo op. Toen werd er zelfs een min van meer dan 8 procent opgetekend. Het is het grootste dagverlies voor de AEX in jaren. De index van 25 hoofdfondsen eindigde 2014 op 424,47 punten. Eind april werd voor dit jaar een voorlopig hoogtepunt van 510,55 punten bereikt. De MidKap-index voor middelgrote fondsen zakte 5,3 procent tot 618,84 punten.



Zwarte maandag

De zwarte maandag volgt op bijna twee weken wereldwijde beursellende. De huidige verliesreeks begon op 11 augustus, de dag waarop de Chinese overheid een schokgolf door de internationale markten zond met een stevige devaluatie van de eigen munt. De AEX zakte sindsdien al ongeveer 15 procent.



Ook de winnaars van 2015 hadden het zwaar. Zo stond Altice, de afgelopen maanden uitblinker in de AEX, in de onderste regionen van de hoofdindex met een verlies van 9 procent. TNT hield de schade beperkt tot een min van 0,5 procent. Dat aandeel telt in dit verband echter nauwelijks mee, doordat de koers vooral wordt bepaald door het overnamebod van FedEx. Na TNT boekte Aalberts Industries de kleinste min. Dat aandeel werd ruim 3 procent minder waard.



Andere Europese beurzen

Op andere Europese beurzen ging de uitverkoop maandag nog harder door, na het nieuws van de slechte cijfers uit China. Daar verloor de beurs in Shanghai maandag 8,5 procent. In Europa was het beeld nauwelijks anders. De beurzen in Londen, Frankfurt, Parijs, Milaan en Zürich toonden verliezen tot 7 procent. Er werd ruim 400 miljard euro aan beurswaarde in Europa weggevaagd.



De effectenbeurzen in New York stonden maandag kort tegen het einde van de handel diep in het rood, al konden de zware openingsverliezen deels worden weggewerkt. Net als in Azië en Europa zijn beleggers op Wall Street bezorgd over de afkoelende Chinese economie.



De toonaangevende Dow-Jonesindex noteerde een halfuur voor het einde 3,9 procent lager op 15.814 punten. De breed samengestelde S&P 500 stond 4,3 procent in de min op 1885 punten en de technologiebeurs Nasdaq leverde 4,3 procent in tot 4503 punten. Bij aanvang van de handel leden de graadmeters nog verliezen tot bijna 8 procent. Vorige week gingen de beurzen in New York al hard omlaag door de zorgen over China en de wereldeconomie.

lockquote class="twitter-tweet" lang="en-gb"> Classic 'waking dragon' formation in Shanghai Composite Index pic.twitter.com/fRIpbcQjP8 Lorcan Roche Kelly

lockquote class="twitter-tweet" lang="nl"> Wie foto's wil bekijken van bezorgde beursboys met handen in haar en gezicht http://t.co/fLxc0ofojc Gerben van der Marel

Chinese regering is controle kwijt

De regering in China probeerde de koersen in het land maandagochtend nog op te krikken door pensioenfondsen van lokale overheden te laten investeren in de aandelenmarkten. Het besluit sorteerde even weinig effect als de vele andere maatregelen die Peking deze zomer heeft getroffen, zoals een verbod op het speculeren op koersdalingen en het stimuleren van aandelenaankopen met goedkope kredieten.



De Chinese beurzen volgen al sinds juni een steile weg naar beneden. Tot die tijd groeiden de beursbomen in Shanghai en Shenzhen tot in de hemel. Tussen juni 2014 en dezelfde maand dit jaar steeg de beursindex van Shanghai met 250 procent. Veel beursanalisten beschouwen de koersverliezen van de afgelopen tijd dan ook als een gezonde marktcorrectie of het uiteenspatten van een zeepbel.

De Chinese economie Opnieuw is er paniek op de financiële markten. Dit keer komt het onheil uit het Oosten. Wat gebeurt er precies? Vijf vragen over de Chinese economie (+).

Hoe staat China ervoor buiten het beursgebouw? Volgens de officiële cijfers groeit de Chinese economie nog altijd hard. Waarom hebben beleggers dan toch zo weinig vertrouwen? Lees hier de analyse van Fokke Obbema.

Euro stijgt flink in waarde

De waarde van de euro ten opzichte van de dollar is maandag sterk opgelopen. Daarbij kwam de Europese munt voor het eerst in zeven maanden boven de 1,17 dollar.



De stijging van de euro hangt samen met de onrust op de financiële markten. Die verkleint volgens analisten de kans dat de Federal Reserve volgende maand al zal besluiten de rente in de Verenigde Staten te verhogen. Het vooruitzicht van een hogere rente in de VS stuwde de afgelopen maanden de koers van de dollar.

Rond 16.00 uur werd de euro verhandeld voor 1,1670 dollar, tegen 1,1350 dollar bij het slot van de Europese beurshandel afgelopen vrijdag.



Een duurdere euro kan nadelig uitpakken voor de economische groei in de eurozone. Goederen uit de eurolanden worden erdoor duurder op de markten buiten de muntunie.