Ook de SP.A ziet geen heil meer in nieuwe gesubsidieerde gascentrales. De partij waarschuwt voor een hogere stroomfactuur.

In de Kamer begint vandaag de discussie over het steunmechanisme dat investeerders moet overtuigen om snel nieuwe gascentrales te bouwen. Die moeten tegen 2025 de sluiting van de kerncentrales opvangen.

Aanvankelijk was er in het ­parlement bijna kamerbrede steun voor de kaderwet die de veiling van gesubsidieerde stroomcapaciteit mogelijk moest maken. Maar de steun voor nieuwe gascentrales kalft af. Eerst waarschuwde de N-VA dat ze de wet alleen zou goedkeuren als het kostenplaatje van het steunmechanisme draaglijk zou zijn. En nu koppelt ook de SP.A voorwaarden aan haar steun.

‘In plaats van veel subsidies te geven aan nieuwe centrales, is het beter om met een beetje steun de bestaande centrales langer in bedrijf te houden’, zeggen SP.A-fractieleiders Meryame Kitir en Joris Vandenbroucke. ‘Dat is goedkoper en schept ook ruimte voor nieuwe, schone technologieën. In tegenstelling tot nieuwe gascentrales moeten de bestaande geen twintig jaar in bedrijf worden gehouden om rendabel te zijn.’

Toegevingen

De SP.A wil absoluut vermijden dat het steunmechanisme de elektriciteitsfactuur van gezinnen opdrijft. De partij dient daarom amendementen in op de kaderwet die de veiling van elektriciteitscapaciteit regelt.

Ze wil dat alle besluiten die de veiling concreet regelen, bij wet door het parlement worden bekrachtigd. Ze wil ook uitdrukkelijk in de wet laten zetten dat kerncentrales uitgesloten zijn. En de partij wil in het Nationaal Energie- en Klimaatplan laten opnemen dat gascentrales moeten overschakelen op groen gas, zodra dat rendabel wordt. Zonder toegevingen op die punten dreigt de partij het steunmechanisme niet goed te keuren.

De SP.A en de N-VA hebben dus een vergelijkbaar standpunt, met dat verschil dat de N-VA twee kerncentrales nog tien jaar langer wil openhouden. Ze volgen standpunten van de milieubeweging, die ook al de subsidies voor elektriciteit tot een minimum wil beperken.

Andreas Tirez, directeur van energieregulator Creg, kwam als eerste met het idee. Hij liet berekenen dat het goedkoper kan zijn om bestaande gascentrales in leven te houden, gekoppeld aan energieopslag, vraagsturing, noodgeneratoren of warmtekrachtkoppeling, en aan het versneld investeren in windparken op zee. Tirez wordt vandaag, samen met twee collega’s van de Creg, gehoord in de Kamercommissie Bedrijfsleven.

Buffer verdwijnt

De studie van netbeheerder Elia, die anderhalf jaar geleden tot het besluit kwam dat België 3,6 GW aan nieuwe capaciteit nodig zal hebben na de sluiting van de kerncentrales, raakt zo op de achtergrond. Elia moet midden dit jaar een nieuwe studie opleveren, met geüpdatete berekeningen.

De vraag is hoe zeker de energiebevoorrading in België nog is als de bouw van nieuwe gascentrales wordt losgelaten. In de komende jaren sluiten in de buurlanden veel (kolen)centrales, waardoor de invoer van elektriciteit minder zeker wordt.

Bovendien werden de oude gascentrales in ons land achter de hand gehouden als ‘strategische reserve’ voor noodgevallen. Als ze nu een plaats opschuiven en als reguliere capaciteit worden ingezet, verdwijnt die buffer.