ANALYSE - De VVD heeft haar perfecte zondebok gevonden. Na jarenlange VVD bezuinigingen op sociale woningen en zorg, krijgen nu asielzoekers de schuld van woningnood en zorgkosten. Maar heeft de VVD daar ergens een punt mee? Gastblogger Bas Thijs, “Grutjes”, legt het graag even uit. Dit stuk verscheen eerder onder zijn eigen blog.

Superkorte lompe samenvatting:

De zorg voor vluchtelingen kost inderdaad geld. Weet je hoeveel? 0,08% van het bedrag wat we jaarlijks aan zorg kwijt zijn met zijn allen.

Vergelijking: Als jij nu 120 euro per maand aan je zorg kwijt bent, en er komen twee keer zoveel vluchtelingen naar Nederland, dan ben je voortaan dus 9 cent meer kwijt. Is dat even schrikken zeg.

De VVD daarentegen heeft er in de afgelopen tien jaar voor gezorgd dat je zorgpremie drie keer zo duur is geworden. Niet 0,08%, maar 300%.

De woningnood wordt inderdaad door vluchtelingen beïnvloed. Hun invloed op onze sociale woningvoorraad is maar liefst 0,77%.

Vergelijking: Als er twee keer zoveel vluchtelingen naar Nederland komen, dan moet je nog niet eens één procent langer op je huis wachten. Heavy!

De VVD daarentegen heeft een rampzalig effect op onze sociale woningmarkt. Die wil ze dan ook het liefst afschaffen. Door de VVD zijn er steeds minder sociale huurwoningen, gaan de huren hard omhoog, en wordt in de toekomst waarschijnlijk de huursubsidie afgebouwd.

Conclusie: De VVD moet ophouden met vluchtelingen tot zondebok te bombarderen, een spiegel kopen en zichzelf opheffen als ze graag minder woningnood en lagere zorgkosten wil.

Okay, nu weet je het. Wil je het preciezer weten? Lees dan verder!



Urgentie

De VVD wil vluchtelingen de zogenoemde urgentiestatus ontnemen.

Nu is het nog zo dat mensen die dringend een sociale huurwoning nodig hebben, omdat ze anders bijvoorbeeld dakloos worden, urgentie krijgen. Ze krijgen dan voorrang boven woningzoekenden die al ergens wonen, en een huis toegewezen.

De VVD wil dat dit voortaan niet meer voor vluchtelingen geldt.

Zodra asielzoekers een verblijfsvergunning krijgen en erkend worden als vluchteling, moeten ze eigenlijk de opvang van de COA uit, en zullen ze toch ergens heen moeten. Maar, stelt de VVD, het kan niet zo zijn dat onze bevolking geen huis meer kan vinden doordat vluchtelingen die krijgen.

Hebben ze daar een punt? Ik kom er zo op terug.

Minister van Wonen Stef Blok (VVD) is in elk geval aan het onderzoeken of hij aan de wens van de VVD kan voldoen.

Halbe Zijlstra (alweer)

Intussen laat met name zijn VVD-partijgenoot Zijlstra geen gelegenheid onbenut om vluchtelingen zwart te maken. Zijlstra noemt asielzoekers een bedreiging voor de welvaart.

Halbe Zijlstra:

“Er is een run op Nederland, die moeten we stoppen. Want de zorgkosten lopen op, de woningmarkt loopt vast. Dat kunnen we niet accepteren.”

Saillant detail: Zijlstra deed deze uitspraken nu net vandaag. De dag na de gecoördineerde aanval van extreemrechts op asielzoekers in Woerden, waarbij 20 in het zwart geklede mannen met bivakmutsen en vuurwerkbommen een opvang bestormden.

Zijlstra noemt in hetzelfde interview de ‘uitnodigende’ uitspraken van de Duitse bondskanselier Angela Merkel ‘misschien leiderschap, maar wel het verkeerde.’

Dat zal dan wel de reden zijn waarom Zijlstra zelf daags na de aanval, asielzoekers een acute bedreiging voor de Nederlandse welvaartsstaat en sociale voorzieningen noemt. Hij framed ze als lui die naar Nederland komen voor “plastische chirurgie, ooglidcorrecties, borstverkleiningen of -vergrotingen, een complete tandrenovatie.”

Dat leiderschap zal ook wel de reden zijn dat hij mensen met een tijdelijke verblijfsvergunning wil verbieden om voor hun eigen centen te werken, nog minder geld wil geven dan een bijstandsuitkering, en nog net niet wil laten verhongeren in tijdelijke ‘containerachtige woningen’.

Hij wil ze zelfs elk jaar herbeoordelen en ze terugsturen zodra er “in de regio” opvang mogelijk is.

Daar zal die regio wel blij mee zijn dan. In Libanon (veel kleiner dan Nederland) vangen ze nu maar 1,6 miljoen vluchtelingen op, in plaats van 36.000 zoals Nederland. Gemiddeld vangt “de regio” ongeveer 80% van de wereldwijde vluchtelingen op, dat is natuurlijk niks, vergeleken met Europa (vorig jaar 0,42%). Het is zelfs zo dat vluchtelingen honger lijden in de opvangkampen in de regio omdat Westerse landen die donaties hebben toegezegd, die beloften niet nakomen.

Zijlstra toont waar leiderschap. Mensen hier tijdelijk in zo slecht mogelijke omstandigheden opvangen en dan op het vliegtuig te zetten naar zo’n hongerkamp. Dat zal die neonazi’s wel afleren om asielzoekers in Woerden aan te vallen!

Zijn morele leiderschap blijkt ook wel uit het feit dat hij eerder deze week asielzoekers “Shariazoekers” noemde…

Wanneer Halbe de leiding precies van Schreeuwwitje overneemt is nog niet bekend.

Mark Rutte

Rutte’s reactie op de aanval van anti-asielzoekers in Oranje op Dijkhoff is matiger, maar niet tegengesteld. Hij heeft ‘begrip voor de emoties die de asielproblematiek oproepen’ en framed daarbij opnieuw asielzoekers als de bron van alle problemen:

”Mensen zijn bezorgd, boos en emotioneel. Dat is begrijpelijk. De grote instroom roept allerlei indringende vragen op: is mijn gezin veilig, krijg ik nog wel een huis en waarom komen er zoveel vluchtelingen in ons dorp”

aldus Rutte.

Rutte over de dorpsbewoners van Oranje die Dijkhoff aanvielen:

“Geweld en discriminatie is ontoelaatbaar. Gebeurt dat wel, dan grijpt de politie in. Er moet dan niet raar opgekeken worden als een asielaanvraag wordt geweigerd.“

Ehhh… Ik heb het nagezocht en geluisterd. Hij zegt het echt. Achter elkaar.

Zo te horen mogen de autochtone dorpsbewoners van Oranje vast een ticket boeken…

Hoe zit het nu echt?

Maar intussen, los van alle praatjes, hoe zit het nu echt met de woningnood en de kosten van de zorg? Hebben vluchtelingen daar invloed op, en hoeveel?

VVD en de zorg

De VVD roept af en toe dat de stijging van de zorgkosten aan asielzoekers ligt. Dat roepen ze iets minder hard dan het verhaal over woningnood, omdat het nog idioter is dan kermen over woningnood als je die net zelf hebt veroorzaakt.

Hoezo dat? Laten we er naar kijken.



Snelle stijging zorgkosten sinds 2005

We weten natuurlijk allemaal dat de VVD groot voorstander is van verdere liberalisatie van de zorg. Waarom zouden universiteiten medicijnen ontwikkelen als je er ook een multinational rijk mee kunt maken? Dat liberalisatie van medicijnen alleen maar knaken kost, ach. Sinds VVD’er Hans Hoogervorst in 2006 het ziekenfonds afschafte zijn de zorgkosten gestegen van 43,8 miljard in 2006 naar 77,8 miljard, en werd de premie die je zelf voor je zorgverzekering betaalt zelfs drie keer zo duur. Maar nee, volgens de VVD is niet de VVD het probleem, maar de vluchtelingen.

Laten we eens checken hoe groot hun invloed is.

Vluchtelingen en de kosten van de zorg

De overheid geeft in 2015 dus 77,8 miljard euro uit aan zorg. De zorgkosten van vluchtelingen kennen we niet, dit wordt niet apart bijgehouden. We kennen wel de zorgkosten van asielzoekers. Zoals je weet krijgt niet elke asielzoeker een verblijfsvergunning; er zijn dus altijd meer asielzoekers dan vluchtelingen, en logischerwijze zijn de zorgkosten van vluchtelingen dus niet veel hoger dan die van asielzoekers. Afgelopen jaar waren de zorgkosten van asielzoekers 70 miljoen. Dat is iets minder dan één duizendste van de zorgkosten in Nederland.

De verwachting is dat er dit jaar 130 miljoen, dus bijna 2x zo veel wordt uitgegeven aan zorg van asielzoekers, omdat er gewoon meer zijn. Dat zorgt inderdaad voor een stijging in de totale zorgkosten, namelijk van 60 miljoen gedeeld door 77,8 miljard = 0,08%.

Kun je voor de grap eens proberen om 0,08% van een pagina te lezen? Lastig hé, minder dan één enkele letter lezen. Of pak anders eens een plank van een meter en zaag er eens 8 tienduizendste van af? Moeilijk hoor, dat is namelijk minder dik dan je zaagblad.

Laten we ophouden met die onzin. Het VVD verhaal dat de Nederlandse zorgkosten door vluchtelingen enorm stijgen is gewoon aantoonbaar enorme lariekoek.

VVD beleid en de woningmarkt

De VVD staat al sinds jaar en dag voor minder overheid en meer markt. Minister Stef Blok is dan ook tegen sociale woningbouw. Hij doet erg zijn best om die zo snel mogelijk kapot te maken, en dat lukt hem aardig.

Hij dwingt woningbouwcorporaties om steeds meer van hun bezit te verkopen. De sociale huurwoningvoorraad krimpt daardoor, en onder Blok’s bezielde leiding stijgen de huren bovendien enorm hard.

De VVD doet dat niet alleen. Ook de PVV stemt keer op keer voor hogere huren en minder sociale woningbouw. En de PvdA zegt wel dat ze wil opkomen voor de zwakkeren in de samenleving, maar voert nu feitelijk VVD beleid uit, en maakt door haar regeringsdeelname de afbraak van de sociale huisvesting mogelijk.

En dit VVD beleid heeft gevolgen.

De woningnood stijgt, het aantal mensen wat al jaren wacht op een woning stijgt.

Maar dat is geen probleem, want tadaaa, dan geeft de VVD de schuld gewoon aan asielzoekers.

Verhuurdersheffing

De woningbouwcorporaties moeten komend jaar maar liefst 1,6 miljard “verhuurdersheffing” betalen, een soort gekke boete zonder dat er iemand iets verkeerds heeft gedaan. Feitelijk worden verhuurders gestraft omdat ze hun bezit niet verkopen, want de VVD haat mensen die dingen huren.

Drie maal raden wie die 1,6 miljard uiteindelijk mag betalen…

Scheefwoners

De VVD verbiedt daarnaast mensen die volgens hen “teveel verdienen” om sociaal te huren. De schuld daarvan schuiven ze op Europa, maar dat is grotendeels onterecht, want de EU heeft Nl ruimte gegeven om dit te versoepelen. Gevolg: 17% van de woningzoekenden verdient te weinig om commercieel te kunnen huren of kopen, maar mag ook niet meer sociaal huren.

Fijn jongens!

Uitzendwoning

En, zegt Stef Blok: de huizenmarkt moet maar eens geflexibiliseerd worden. Al die vaste huurcontracten, al die mensen die heel hun leven tevreden in hetzelfde huis wonen, dat is niet goed voor de economie.

Die zogenaamde “scheefwoners” zijn zogenaamd de oorzaak van de complete woningnood. Oh nee, asielzoekers. Oh nee, scheefwoners. Onzin natuurlijk.

Maar:

Scheefwoners en vaste huurcontracten zijn zogenaamd slecht voor de economie. Al was dat waar… So what?

Wonen is niet bedoeld om goed te zijn voor de economie, Stef Blok. Niet alles staat in dienst van je fictieve economiegoden. Sterker nog, die economie hoort eigenlijk juist te zorgen voor (oa fijne huizen voor) mensen, in plaats van omgekeerd.

Wonen is een eerste levensbehoefte en een recht. Je thuis hoort veilig en vertrouwd te zijn. Het is niet een Big Whopper die je zo snel mogelijk consumeert om liefst nog meteen weer op te rotten en plaats te maken voor de volgende klant. Je huis is geen smartphone die zo is gemaakt dat ‘ie na drie jaar op is en je wel weer een nieuwe haalt. Dát is waar de VVD voor staat, maar dat is niet waar wonen voor staat.

Ten tweede: scheefwonen is grotendeels een fictief probleem. Want scheefwoners bestaan wel, er zijn heus wel wat mensen die in verhouding tot hun inkomen nogal goedkoop wonen. Maar het zijn geen miljonairs, en het zijn er geen honderdduizenden, laat staan een paar miljoen. Alleen al in regio Amsterdam zijn 320.000 woningen nodig, die mede dankzij VVD-beleid maar niet gebouwd worden.

Vluchtelingen en woningnood

Goed, die scheefwoners zijn dus onzin. Hoe zit het dan met die vluchtelingen die voorrang krijgen?

Dat krijgen ze inderdaad. Niet zodra ze Nederland binnenkomen, maar wel zodra ze een verblijfsvergunning krijgen, eindelijk mogen gaan werken en integreren. En terecht, want hoe moet je integreren vanuit een noodopvang diep in de bossen? Waarom zouden we de veel duurdere opvang bij het COA betalen als die niet meer nodig is? Bovendien is urgentie bedoeld voor mensen die, je raadt het al, urgentie hebben, zoals vluchtelingen die niet langer bij de COA kunnen blijven en toch ook niet op straat kunnen slapen.

Wat de VVD zegt is eigenlijk heel raar. Ze zeggen dat woningzoekenden langer moeten wachten doordat woningzoekenden een huis krijgen. Waarom die uitzonderingspositie voor vluchtelingen? Waarom is het erger als iemand die al ergens woont, iemand zonder urgentie, nog even moet wachten, omdat een deel van de woningen naar mensen gaan die acute woningnood hebben?

Eigenlijk lijkt me daar maar één antwoord op mogelijk. Racisme.

VVD maakt van asielzoekers zondebok terwijl Wilders toekijkt

De VVD wil erkende vluchtelingen discrimineren op de woningmarkt. En ze willen liever vluchtelingen langer in de dure AZC’s vasthouden die niet voor hen bedoeld zijn, dan gewoon te investeren in betaalbare woonruimte voor iedereen.

Ik kan daar niet in mee gaan. Maar in één punt hebben ze gelijk: Het is op zich waar dat doordat een deel van de huizen aan mensen met acute urgentie wordt toegewezen, andere mensen langer moeten wachten.

Ah, zeg je, maar hoe vaak gebeurt dat dan? Wat is het aandeel van vluchtelingen in de totale woningnood? Hoe groot is het vluchtelingenprobleem?

Nou, het is er eigenlijk niet. Vorig jaar kregen 18.600 asielzoekers een verblijfsvergunning. Dat klinkt misschien als veel. Dat is het niet, het is een schijntje op het totaal van woningzoekenden. Hoeveel woningzoekenden er zijn? Nou, je houdt het misschien niet voor mogelijk, maar dat wordt nergens bijgehouden.

Zo belangrijk vindt Stef Blok de woningnood!

Niemand turft het totaal. Maar vaak wel plaatselijk.

Ter vergelijking: alleen al het aantal Amsterdamse woningzoekende studenten (dus niet Amsterdamse werkenden, ouderen, kinderen, Utrechtse studenten, enzovoorts) is bijna vier keer zo hoog als het totale aantal vluchtelingen met verblijfsstatus. Die woningzoekende studenten zijn officieel namelijk met 70.500, alleen al in Amsterdam.

Dat is nog eens andere koek dan 18.600 vluchtelingen die over het hele land verdeeld kunnen worden.

Er zijn trouwens 2,4 miljoen sociale huurwoningen in Nederland, en 18,6k / 2400k = 0,0077.

Het totale effect van vluchtelingen op de woningvoorraad is dus nog minder dan 1%.

De woningnood ligt dus helemaal niet aan vluchtelingen of scheefwoners, maar aan het feit dat de VVD al jaren probeert om de sociale huurwoningen kapot te maken, en daar eindelijk in slaagt.

Want wat is wel het probleem:

* de verhuurdersheffing noemde ik al

* de objectsubsidies zijn al eerder afgeschaft.

Objectsubsidie wilde zeggen dat je subsidie kreeg op het bouwen van een huis voor de sociale verhuur. En dat is nodig, want de werkelijke kosten van woningbouw zijn hoger dan de huur die je volgens de sociale huurgrens mag vragen. Corporaties hebben daar een mooi woord voor, ze noemen het de “onrendabele top“. Dat wil zeggen dat ze op elk huis wat ze bouwen verlies maken, ook zonder verhuurdersheffing al.

* Stef Blok (VVD) wil dat we allemaal meer huur gaan betalen, of gaan kopen. Dat zegt hij openlijk, keer op keer. Ook de huurtoeslag moet op den duur omlaag. Alleen: hoe moet je met een bijstandsuitkering van 800 euro per maand een sociale huur betalen, die nu al 700 euro kan zijn, en in Blok’s plannen nog veel meer? En wat denkt Blok dan met al die dakloze mensen te gaan doen?

* Om niet failliet te gaan, zijn de corporaties hun bezit aan het verkopen en bouwen ze zo weinig mogelijk. Gevolg: steeds minder sociale huurwoningen.

Het probleem ligt dus niet aan asielzoekers of scheefwoners, of aan een andere zondebok. Het ligt niet aan al die mensen die maar op het land willen wonen in plaats van gewoon te gaan zwemmen, of aan asociale mensen die een tweepersoonsbed willen, terwijl ze ook op een veel kleiner kamertje in een éénpersoons zouden kunnen liggen.

Nee, het ligt gewoon aan de VVD zelf dat we woningnood hebben in Nederland, nog steeds en zelfs steeds erger. Het ligt aan de VVD en aan alle partijen die de VVD daarbij toestaan om haar liberaliseringsbeleid voort te zetten, zoals PVV, PvdA, CDA, D66 enzovoorts enzovoorts.

Laat niet toe dat ze daarbij zeer kwetsbare mensen als asielzoekers tot zondebok bombarderen. De woningnood is ernstig genoeg zonder er ook nog eens een dikke laag racisme overheen te gieten.