SP-Kamerlid Sadet Karabulut wil dat de regering zich het lot van de Koerden meer aantrekt. Beeld ANP

Om de angst van de Koerden voor de Turkse overheid te onderstrepen, verzoekt de woordvoerder van Demned, koepelorganisatie van een aantal Nederlands-Koerdische verenigingen, zijn naam niet in Het Parool te zetten. “De Turkse geheime dienst leest mee.”

Dat activiteiten voor Demned in de ogen van Turkije verdacht zijn, viel op te maken uit de detentie in Turkije van een 31-jarige Rotterdamse vrouw, die sinds april met haar 6 maanden oude baby vastzit op verdenking van lidmaatschap van een terreurorganisatie, de Koerdische PKK, een zwaar vergrijp in Turkije. De Turkse justitie baseert zich mede op het vrijwilligerswerk dat ze heeft verricht voor Demned, waarvan ze in 2015 en 2016 covoorzitter was.

Haar situatie vertoont overeenkomsten met die van SP-raadslid Memis, die op vakantie in Antalya is aangehouden en een uitreisverbod heeft. Ook hij wordt beschuldigd van lidmaatschap van de PKK, zonder dat er substantieel bewijs voorhanden lijkt. Het lijkt vooral te gaan om het retweeten van kritische posts over de Turkse regering.

‘Ze vinden het wel best’

Dat ook een gekozen politicus kan worden opgepakt, jaagt Nederlandse Koerden angst aan. “We staan versteld,” zegt de Demnedwoordvoerder, wiens naam bij de redactie bekend is. “We schrikken ervan hoe gemakkelijk Turkije mensen arresteert. Met Murat erbij ken ik vijf gevallen van Nederlandse Koerden. Twee ervan zijn vrijgelaten en terug in Nederland. Niet alle aanhoudingen komen in de openbaarheid. We voelen ons in de steek gelaten door de Nederlandse regering, die het wel best lijkt te vinden. We staan er alleen voor.”

Demonstreren op het Binnenhof is voor Demned geen optie. “Turkije beoogt met de aanhoudingen ervoor te zorgen dat Koerden hier niet de straat op gaan om te protesteren. En dat werkt. Koerden zijn bang om te demonstreren. Bij recente betogingen kwamen weinig mensen opdagen, terwijl vroeger hele gezinnen kwamen. We hebben meegemaakt dat mensen daar op verdachte wijze deelnemers stonden te fotograferen en filmen. Vermoedelijk waren dat leden van de Turkse geheime dienst. Die zullen dat weer doen als we nu gaan demonstreren. We zijn ook op onze hoede voor Turkse Nederlanders die ons kunnen aangeven bij de Turkse autoriteiten.”

‘Niet meer naar Turkije’

Vorige maand werd het reisadvies voor Turkije aangescherpt door het ministerie van Buitenlandse Zaken. Daarin staat nu dat mensen vervolgd kunnen worden voor uitingen op sociale media die in Nederland onder de vrijheid van meningsuiting vallen.

“Toch zijn er nog Koerden die zonder er al te veel nadenken op familiebezoek of op vakantie gaan. Dat is Murat Memis ook overkomen. Zijn lot drukt Koerden met de neus op de feiten: dit kan gebeuren als je naar Turkije gaat. Voor mezelf speelt dat niet. Ik heb al een paar jaar geleden besloten niet naar Turkije te gaan. Dat betekent dat ik niet op familiebezoek kan. Ook niet als mijn opa komt te overlijden.”