Doordeweeks staat deze 27-jarige kunstlerares om half acht op. Ze begint haar dag vaak met een sportles, zoals yoga, gevolgd door een „megagezond” ontbijt met veel fruit, noten en „smoothie-achtige dingen”. Als ze thuiskomt van haar werk in de kunsteducatie in Amsterdam eet ze een salade en ligt ze rond half elf weer in bed. Maar in het weekend drinkt ze, snuift ze soms een lijn coke en neemt ze op zijn tijd XTC als ze gaat dansen – „maar meestal is het coke”.

In deze ambivalente levensstijl staat zij niet alleen. Dit is het nieuwe ‘agendahedonisme’: hoogopgeleide twintigers en dertigers in de grote steden leiden enerzijds een ultragezond leven, maar zijn in het weekend niet vies van een heftig feest met de bijbehorende drank en drugs. Het Australische blog Mamamia heeft het over de ‘wellness paradox’ en The Guardian zag eind 2015 al de opkomst van ‘cocaine yogis’. Voor dit stuk sprak NRC drie agendahedonisten. Ze willen niet met hun naam in de krant omdat drugsbezit verboden is en uit angst voor schadelijke gevolgen voor hun carrière.

Ton Nabben onderzoekt voor verslavingsinstelling Jellinek jaarlijks trends in het nachtleven aan de hand van kwalitatieve interviews. Het begon hem op te vallen dat veel jongvolwassen stadsbewoners een wild feest of festival – favoriete drug: XTC – van te voren inplannen. Maar dat deze groep tegelijkertijd meerdere keren per week in de sportschool te vinden is. Volgens Nabben heeft dat te maken met de tijdgeest. „We zitten in een vloeibare samenleving waarin je constant laveert tussen vrije tijd, werk en studie. Gecombineerd met alle communicatietechnologie zijn er zóveel activiteiten waaruit je kunt kiezen – daar heb je een agenda voor nodig. Op die manier ontstaat een heel eclectische lifestyle, waarbij je ’s ochtends yoga doet en ’s avonds een pil neemt op een feest. Drugsgebruik en een gezonde levensstijl hoeven elkaar niet uit te sluiten.”

Herstellen

Veel agendahedonisten sporten om het ongezonde weekend te compenseren en het lichaam te ‘resetten’ van alle chemicaliën – een moderne variant van de aflaten. Neem deze dertigjarige vrouw, werkzaam bij een digitaal bureau in Haarlem. Doordeweeks leeft ze onder een strak gezondheidsregime: drie keer per week crossfit en alleen maar salades en kip als avondeten. Voor haar is uitgaan „een uitlaatklep, een manier om mijn energie kwijt te raken.” Dan drinkt ze en neemt ze op zijn tijd een pilletje. In de zomers is dat nog heftiger. Zo was ze op een festival dat een weekend lang duurde. „Wat er toen allemaal doorheen ging… Coke, MDMA, lachgas. Ik heb nog dagenlang gehuild door de dip die volgde.”

Lees ook: Stellen zoeken verbinding met mdma bij kaarslicht

Na zo’n weekend heeft zij het gevoel dat ze móet sporten. „Dan ga ik maandag crossfitten; dat is even een hel, maar daarna voel ik me wel alsof ik alles eruit heb gezweet.” Ook de kunstlerares heeft het over een bepaalde balans. „Als je hebt gebruikt denk je na afloop, waarom? Dan heb je het gevoel dat je weer opnieuw moet beginnen, dat je al het gezonde hebt weggetrapt. Ik drink dan dure sapjes en maak een bak groenten klaar. Of ik ga naar de sauna om alles eruit te zweten, en vroeg naar bed. Het is het gevoel dat je iets moet inhalen.”

Dat geldt ook voor een 34-jarige Utrechtse projectmedewerker civiele techniek. Eens in de paar weken feest hij een weekend lang, met behulp van XTC, speed of ketamine. „Na zo’n weekend ga ik meteen naar de bootcamp, van maandag tot en met woensdag, in combinatie met een vegetarisch dieet. Helemaal na zo’n weekend vind ik het fijn, dan laad ik mezelf op, want de maandag erna ben ik op kantoor niet veel waard. Op donderdag voel je je dan weer ok.”

Gevaar: kicks als doel

Naast het sporten als vorm om discipline herstellen en het zoeken naar een nieuwe balans, denkt Ton Nabben dat de ‘wellness paradox’ ook een uiting is van de ervaringshonger waar twintigers en dertigers van nu aan lijden. „Mensen zijn voortdurend op zoek naar steeds sterkere prikkels door zich te storten op belevenissen. Dat kan yoga zijn, bootcamp, een wereldreis of het uitproberen van drugs. Het gaat om het verzamelen van ervaringskapitaal. Het gevaar zit erin dat deze kicks een doel op zich dreigen te worden.”

De schadelijke langetermijneffecten van (intensief) drank en drugsgebruik zijn niet simpelweg te ‘resetten’ met sport en gezonde voeding, onderzocht Vice nog in 2016. Wel kunnen deze twee de negatieve effecten op korte termijn (een vitamine of serotoninetekort) verlichten – als je er de portemonnee voor hebt althans.

Fijn, die gereguleerde wietteelt. Nu harddrugs nog, schrijft Dilip Sonak in een opiniestuk.

Hoewel ze aan twee uiteinden van een spectrum lijken te zitten, naderen de wereld van sport en nachtleven elkaar de laatste jaren steeds meer. Zo zijn (nuchtere) fitnessraves al een paar jaar in trek en zie je bezoekers van clubs als Berghain (Berlijn) en De School (Amsterdam) gekleed in sportbroekjes en -accessoires, alsof ze net van een training komen. Mark Hunter, oprichter van het jaren nul nachtlevenblog The Cobrasnake is inmiddels een Californische fitnessguru. En Nederlands bekendste partygirl van de jaren negentig, Afke Reijenga, is nu een veelgevraagd yogadocent.

Onlangs zag Ton Nabben in de praktijk een bevestiging van zijn onderzoek. „Ik was in de sportschool en raakte aan de praat met een meisje. Ze had de nacht ervoor niet geslapen omdat ze een underground feest had bezocht en daar XTC gebruikte – ze was nog een beetje aan het naspacen. Nu was ze bezig met de apparaten en haar workout. Ik betwijfel of het een optimale prestatie is geworden.”

Een versie van dit artikel verscheen ook in NRC Handelsblad van 5 januari 2018