Jakby wyglądały wybory 1989 roku, gdyby startowała w nich Koalicja Europejska?

Zjednoczono całą opozycję, od Unii Polityki Realnej po Powszechną Partię Słowian i Narodów Sprzymierzonych. Żeby zrobić wystarczające miejsce koalicjantom, układający listę Bronisław Geremek wyciął z niej większość zwolenników Lecha Wałęsy. Na samodzielny start zdecydował się Kornel Morawiecki, który w trakcie kampanii był za to regularnie nazywany przez Gazetę Wyborczą zdrajcą i agentem komunistów, który po wyborach wejdzie do rządu Rakowskiego.

Koalicja nie przedstawiła żadnego hasła programowego poza ogólną wizją “żeby było tak jak przed wojną”. Co prawda zapowiadała, że nie odbierze darmowej edukacji i służby zdrowia, ale raz po raz Janusz Korwin-Mikke grzmiał na wiecach, że “trzeba skończyć z komunistycznym rozdawnictwem”, które to wiece następnie władza pokazywała w telewizyjnym Dzienniku.

Lech Wałęsa wystąpił w trakcie kampanii raz na wiecu i raz na uniwersytecie. Przed nim przemawiał młody liberał Donald Tusk, który powiedział że komuniści stracili mandat moralny, żeby sprawować rolę sumienia narodu. Następnego dnia Gazeta Wyborcza odcięła się od Tuska, a Tadeusz Mazowiecki w “Tygodniku Solidarność” napisał, że nikt tak jak on się nie przysłużył komunistom.

Szefem sztabu wyborczego był polityk o nazwisku Czarzasty. Twierdził, że z sondaży przeprowadzanych przez niego wynikało, że Koalicji grozi aż zbyt zdecydowane zwycięstwo w wyborach, tak zdecydowane że komuniści mogą go nie uznać. Co prawda inne sondaże tych wyników zupełnie nie potwierdzały, ale Czarzasty odpowiadał, że nie ma się co przejmować wynikami zależnego od rządu CBOS-u i że on prawidłowo przewidział wyniki głosowania do rady narodowej w Warszawie.

Kampania ograniczała się do konwencji w największych miastach wojewódzkich. W tym samym czasie politycy strony rządowej jeździli po całej Polsce i opowiadali o “piątce Rakowskiego”.

Wybory dla opozycji zakończyły się porażką, komuniści otrzymali demokratyczny mandat do rządzenia.

Opozycja szczególną porażkę poniosła w północno-zachodniej Polsce. Komentując wybory następnego dnia ksiądz profesor Józef Tischer powiedział, że to widoczny efekt homo sovieticus, a jeden z przegranych kandydatów – Bronisław Komorowski – że na PZPR zagłosowała ta część Polski, która nie płaci podatków. Jedyną kandydatką opozycji, która wygrała wybory w tej części Polski, była Anna Bogucka-Skowrońska w okręgu słupskim. Jednak Bronisław Geremek stwierdził, że to żadna sztuka, bo Bogucka-Skowrońska po prostu mieszka w Słupsku, a do tego była w Stronnictwie Demokratycznym. Spróbowałaby wygrać na przykład w Ełku, to by był sukces.

*Serdecznie przepraszam liderów Komitetu Obywatelskiego z 1989 roku za porównanie ich do liderów KE.