De gemeente Amsterdam schort de sluiting van vijftien coffeeshops op. De betreffende coffeeshops staan zo dicht in de buurt van scholen, dat ze niet aan het in Amsterdam geldende afstandscriterium van 250 meter voldoen. Desondanks mogen ze open blijven, schrijft burgemeester Van der Laan vrijdag aan de gemeenteraad. Hij wil een oordeel van de Hoge Raad over de wietpas afwachten, dat komt naar verwachting in het voorjaar van 2016.

Amsterdam heeft in januari 2014 besloten dat coffeeshops die op minder dan 250 meter afstand van een school staan, pas vanaf zes uur ’s avonds open mochten zijn, om leerlingen niet in aanraking te brengen met softdrugs. Bovendien wilde de gemeente de 27 coffeeshops waar het om ging “gefaseerd sluiten”. Eerst gingen acht coffeeshops dicht die “in het zicht” van een school lagen. Daarna de coffeeshops die op minder dan 150 meter loopafstand van een school lagen. Er zijn nu nog vijftien coffeeshops over die zich binnen een loopafstand van 250 meter van een school bevinden.

‘Wietpas onwerkbaar’

Het afstandscriterium werd destijds ingevoerd in Amsterdam, net als in Rotterdam en Den Haag, als ‘uitruil’ voor het zogenoemde ingezetenencriterium. Dat kwam van toenmalig minister Opstelten (Veiligheid en Justitie, VVD) en betekende dat alleen inwoners van een gemeente een pas konden krijgen waarmee ze softdrugs mochten kopen. Voor Amsterdam, met jaarlijks miljoenen toeristen die (ook) voor de softdrugs en coffeeshops komen, was dat een onwerkbaar criterium.

Burgemeester Van der Laan heeft zich in onderhandeling met het ministerie verbonden aan het afstandscriterium.

Vrees voor opmars van straatdealers

De laatste maanden is veel discussie ontstaan over gevolgen van de sluiting van coffeeshops. De overgebleven coffeeshops kregen een toestroom van klanten die ze haast niet aankunnen. De fracties van D66 en GroenLinks waarschuwden voor de opmars van straatdealers en hang-rokers voor de coffeeshops. In een interview met deze krant, gehouden voordat van der Laan zijn besluit bekend maakte, lat D66-leider Jan Paternotte zich kritisch uit over het beleid van de burgemeester: “Als ik kijk naar het cameratoezicht, naar de sluiting van coffeeshops die te dicht bij een school staan, naar hoe hij zich opstelt inzake wietregulering, dan vind ik dat de burgemeester wel heel nauw samenwerkt met VVD-ministers Opstelten en Van der Steur. Hij is mij daar te volgzaam.”

‘Bewoners worden gek van rokende toeristen’

Vanochtend stuurde D66 een persbericht uit onder de titel ‘Dankzij D66 & GroenLinks sluiting coffeeshops voorlopig van de baan’. Paternotte zegt hierin:

“Mensen halen hun hasj en wiet tegenwoordig liever bij de coffeeshop op, dan te wachten op een plekje in de overvolle coffeeshops. Amsterdammers kunnen het misschien nog thuis oproken, maar toeristen doen dit op straat. Bewoners worden er gek van.”

Burgemeester Van der Laan verwijst in zijn brief naar een monitor waaruit blijkt dat de overgebleven coffeeshops het inderdaad veel drukker hebben gekregen, maar dat de overlast op straat niet merkbaar is toegenomen. Van der Laan stelt vast “dat Amsterdam na alle reeds getroffen maatregelen op dit moment nog 174 coffeeshops telt. In vergelijking met Den Haag, Rotterdam en Utrecht die samen totaal nog 85 coffeeshops huisvesten, behoudt Amsterdam een royaal en fijnmazig coffeeshopstelsel.”