Demonstranten voor het Turkse consulaat in Rotterdam, zaterdag Beeld Reuters

Pro-Erdoganmedia hebben tonnen subsidie ontvangen van de Nederlandse overheid. Toch ging het grootste deel failliet omdat ze volgens het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek 'weinig aandacht besteedden aan de zakelijke kant van hun onderneming'.



De subsidies konden niet worden teruggevorderd omdat de bedrijven achter de Turkse nieuwssites failliet gingen, blijkt uit onderzoek van Het Parool.



Veel van de Turks-Nederlandse media hebben na het faillissement een doorstart gemaakt met dezelfde mensen aan het roer, veelal vooraanstaande leden van de Nederlandse tak van president Erdogans AK-partij en de nationalistische stichting Milli Görüs.



Forse schuld

Sonhaber, dat 'laatste nieuws' betekent, deed zaterdag op de website en op sociale media oproepen om te komen demonstreren voor het Turkse consulaat in Rotterdam.

Volgens de officiële aankondigingen van de subsidies van het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek, dat van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap geld krijgt maar zelfstandig beslist over het toekennen van de gelden, heeft Sonhaber in 2009 115.000 euro gekregen.



Ondanks de toelage werd een forse schuld opgebouwd, met een faillissement tot gevolg. Vanwege een gebrek aan baten werd het faillissement opgeheven en kon het geld niet meer worden teruggevorderd. De site maakte vervolgens een doorstart.



Strengere selectie

Stichting Anadolu, het bedrijf achter het Turks-Nederlandse medium (website en blad) Dogus, kreeg in eerste instantie 218.000 euro toegewezen. Daar is 156.000 euro van uitbetaald door het fonds. De einddatum van de subsidie was 28 januari 2013. Het aan de Gülenbeweging gelieerde Zaman kreeg ook geld: ruim 160.000 euro in 2007.

115.000 Sonhaber, dat opriep te protesteren, kreeg in 2009 115.000 euro ­subsidie van het Stimuleringsfonds

Directeur René van Zanten van het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek erkent dat de projecten niet goed zijn gelopen. Volgens hem was het de bedoeling dat meer migranten over Nederland zouden gaan lezen, maar is die speciale regeling al in 2010 gestopt. Hij wijst er verder op dat er toen 'nog geen sprake was van polarisatie zoals we die nu in Turkije (en zelfs onder Turkse Nederlanders) ervaren'.



Ook andere Turks-Nederlandse media die subsidies kregen, zijn op de fles gegaan. Het ging daarbij om de bladen Ekin (bijna 184.000 euro totaal in 2005 en 2010) en Kuzey Yildizi (178.000 euro in 2007). Van Zanten benadrukt dat het fonds projecten tegenwoordig scherper in de gaten houdt. De selectie is strenger en er is continu begeleiding.



Pleidooi voor doodstraf

Op de Turkstalige website van Sonhaber zijn afgelopen zomer al lijsten gepubliceerd met bedrijven, scholen en verenigingen die gelieerd zouden zijn aan de Gülenbeweging, die verantwoordelijk zou zijn voor de mislukte coup­poging op 15 juli in Turkije.



Een opvallende naam op Sonhaber.eu is Ahmet Akgündüz, rector van de Islamitische Universiteit Rotterdam. Hij raakte meermaals in opspraak wegens vijandige taal jegens onder anderen homo's, Koerden en Armeniërs. Ook riep hij zijn achterban op om op Erdogan te stemmen. Verhalen van zijn hand worden op Sonhaber gepubliceerd.

Hoofdredacteur van Dogus was tot voor kort Mehmet Erdogan (geen familie). Hij is ook voorzitter van Milli Görüs Zuid-Nederland, een grote conservatieve nationalistische islamorganisatie die op goede voet staat met Erdogan. Hij was niet bereikbaar voor commentaar.



Onderzoek

De man achter Sonhaber is Ömer Asiran, die lange tijd voorzitter was van de stichting. Hij is actief lid van de AK-partij. Op sociale media laat hij bijvoorbeeld weten te hopen dat de doodstraf wordt ingevoerd in Turkije.



Asiran: "Het faillissement kwam destijds juist omdat een deel van de subsidie niet is uitgekeerd, anders hadden we nu nog een gezonde onderneming gehad. Er is een onderzoeks­bureau ingeschakeld dat concludeerde dat wij geen goede journalistiek bedreven. Daar ben ik het nog steeds niet mee eens. De stichting die destijds de subsidie ontving, heeft niks meer met de site te maken."



Over de oproep op de website om te gaan demonstreren bij het Turkse consulaat, zegt hij: "We zijn een medium en dat was nieuws. Ik stem op Erdogan, maar de site is onafhankelijk. We berichten ook over andere Turkse politici."