Nabestaanden en slachtoffers hebben opgelucht gereageerd op het vonnis. Advocaat André Seebregts, die T. bijstond maar hem niet heeft gesproken, gaat overleggen met de Orde van Advocaten over wat hij nu gaat doen.

Verwoeste levens

Op 18 maart vorig jaar schoot de Utrechter vier mensen dood en verwondde hij meerdere mensen. Nog dezelfde dag werd T. opgepakt in zijn woonplaats. Na zijn aanhouding heeft hij de tramaanslag bekend, daarna wilde hij niet meer met de politie praten.

Rond de zaak hing volgens de rechtbank een enorme beladenheid. Veel nabestaanden en slachtoffers maakten gebruik van hun spreekrecht. "De een op luide, de ander op gedempte toon, maar altijd indringend, vertelden ze hoe hun leven is beïnvloed of verwoest", zei rechtbankvoorzitter Ruud Veldhuisen.

"De verdachte heeft op klaarlichte dag in een tram in Utrecht dood en verderf gezaaid", zei Veldhuisen. Hij wees erop dat T. ook buiten de tram nog heeft geschoten en schietend is gevlucht.

De rechtbank beschreef het enorme leed dat slachtoffers en hun nabestaanden is aangedaan. Ook in de rest van de samenleving was de impact groot. "Dat is precies wat hij moet hebben beoogd met zijn terroristisch misdrijf: een golf van angst en ontzetting veroorzaken door de stad en het land." De verdachte staat volgens Veldhuisen pal achter wat hij heeft aangericht.

Grote kans op herhaling

Aan psychologisch onderzoek heeft T. niet willen meewerken. Hij is zwakbegaafd, heeft een persoonlijkheidsstoornis en wordt daarom verminderd toerekeningsvatbaar geacht. De rechtbank denkt ook dat de kans op herhaling groot is en vindt om die reden een tijdelijke gevangenisstraf niet genoeg om de maatschappij tegen hem te beschermen.

T.'s advocaat André Seebregts had betoogd dat levenslang inhumaan is: hij pleitte voor een kortere gevangenisstraf met tbs. Maar volgens de rechtbank is een levenslange celstraf niet in strijd met internationale regels en zijn er ook dan mogelijkheden om hem te behandelen.

De rechtbank haalde ook aan dat Gökmen T. een advocaat moest worden toegewezen en dat hij iedere medewerking weigerde. Hij heeft een onverholen afkeer van alles wat maar te maken heeft met democratie, zei de rechtbank.