Er worden almaar minder kinderen met het syndroom van Down geboren in Vlaanderen. In 2016 waren het er 31, een vermindering met 30 procent.

De daling van het aantal Downbaby’s is het gevolg van het aanbieden van prenatale screening via de Nip-test. Dat is een simpele, niet-invasieve test die in het bloed van de zwangere vrouw op zoek gaat naar sporen van drie chromosomale afwijkingen, waarvan de meest voorkomende downsyndroom, of trisomie 21, is.

Vorig jaar werden 31 kinderen met dat syndroom geboren in Vlaanderen. Dat vernam de redactie van gynaecoloog Hendrik Cammu (UZ Brussel). Het cijfer zou in het jaarverslag van het Studiecentrum voor Perinatale Epidemiologie (SPE) van 2016 komen te staan. Dat verslag is nog niet vrijgegeven.

‘Het is voor het eerst dat we een betekenisvolle daling vaststellen’, zegt Cammu, ook voorzitter van het Studiecentrum. ‘De voorbije jaren schommelde het cijfer voor downsyndroom altijd ergens rond de 50.’

Het syndroom van Down wordt in theorie vastgesteld bij 1 op de 800 zwangerschappen. Als geen daarvan zou worden afgebroken, zou dat leiden tot een 80-tal kinderen met Down in Vlaanderen.

Nip-test

Er wordt al langer op afwijkingen bij ongeboren kinderen gescreend, maar vroegere methodes daarvoor waren ofwel niet zo precies als de Nip-test, ofwel waren ze te invasief. Een vruchtwaterpunctie bijvoorbeeld biedt uitsluitsel, maar houdt ook het risico op een ongewenste spontane afbreking van de zwangerschap in.

De Nip-test werd in ons land geïntroduceerd door privé-laboratoria in 2013. Hij kostte toen nog ruim 600 euro. In dat jaar zagen in Vlaanderen nog 58 baby’s met downsyndroom het levenslicht. In 2014 waren het er 44, in 2015 nog 45.

De prijs van de labtest ging intussen stelselmatig omlaag. In 2016 kostte hij 290 euro. Sommige ziekenfondsen betaalden dat bedrag geheel of gedeeltelijk terug.

Om een geneeskunde met twee snelheden te vermijden, besloot minister van Volksgezondheid Maggie De Block (Open VLD) om de test vrijwel volledig terug te betalen aan iedere zwangere vrouw die hem wil laten uitvoeren. Die maatregel ging in op 1 juli van dit jaar. Het effect ervan zal pas te zien zijn in het volgende jaarverslag van het Studiecentrum.

Hendrik Cammu voorspelt dat de trend onomkeerbaar is: ‘Er zullen dit jaar zeker nog minder kinderen met downsyndroom geboren worden en ik schat dat het er over een paar jaar in Vlaanderen minder dan tien per jaar zullen zijn.’