De politie-app waar mensen kunnen melden dat ze zich etnisch geprofileerd voelen door agenten, heeft nog maar tien klachten opgeleverd. Het digitale klachtenformulier werd begin december gelanceerd, nadat de Tweede Kamer daarom had verzocht. Nu de minister van veiligheid en justitie de eerste resultaten naar de Kamer heeft gestuurd, rijst de vraag waarom het geen storm loopt.

Een politiewoordvoerder moet het antwoord schuldig blijven. “We hopen natuurlijk dat dit betekent dat het probleem van etnisch profileren meevalt. Maar eigenlijk weten we het gewoon niet. We weten alleen dat weinig mensen zich via de app bij ons melden.”

Tussen de lancering in december van de app en eind april, kwamen er veertien klachten binnen, waarvan tien over etnisch profileren. Wie zich meldt krijgt eerst een gesprek met de politie om te kijken of de klacht zo ‘naar tevredenheid’ kan worden opgelost. Volgens de minister wordt veruit het grootste deel zo afgehandeld. Is dat geen oplossing, dan kijkt een onafhankelijke commissie naar de gebeurtenissen en volgt er een advies.

App moet drempel verlagen

De discussie over etnisch profileren werd aangezwengeld door rapper Typhoon. Hij werd in mei vorig jaar door agenten staande gehouden vanwege de dure auto waarin hij reed gecombineerd met zijn donkere huidskleur. De politie gaf dit toe en maakte excuses. De app was een van de maatregelen die volgde.

De mogelijkheid om via de app te klagen, moet vooral de drempel verlagen voor degenen die zich gediscrimineerd voelen door agenten. Maar bij de lancering benadrukte de politie dat de app ook inzicht kon geven in de omvang van het probleem. Kritiek over discriminatie werd tot dan toe vooral via sociale media geuit.

Onvrede over afhandeling

Dat is nog steeds zo, stelt Jair Schalkwijk van Controle Alt Delete, de organisatie die zich inzet tegen etnisch profileren en politiegeweld. Verhalen van mensen dat juist zij weer staande worden gehouden of te maken krijgen met preventief fouilleren, komen nog steeds via e-mail en sociale media bij de organisatie binnen. Vandaar Schalkwijks conclusie dat het lage aantal klachten via de politie-app niet betekent dat het probleem van etnisch profileren niet bestaat.

Hij gaat er vanuit dat niet iedereen met een klacht direct naar de politie wil stappen. Maar dat is niet het enige, denkt hij. “Er is veel onvrede over hoe de klachten worden afgehandeld. Het duurt vooral ontzettend lang. We begeleiden een aantal mensen die zich begin van het jaar hebben gemeld en die nu nog steeds op een uitspraak van de klachtencommissie wachten. In sommige gevallen moeten zij er zelf achteraan gaan om met de politie in gesprek te komen. Het ontmoedigt om überhaupt te klagen.”

Controle Alt Delete heeft even­eens een app waar mensen discriminatie door agenten kunnen doorgeven. Die meldingen worden vervolgens naar de politie doorgestuurd. Schalkwijk wil niet zeggen hoeveel klachten daar tot nu toe binnenkwamen. “We maken de balans na een jaar op.” Maar ook bij die app loopt het niet storm, erkent hij.