Wilt u weten wat ‘Geert1949’ vindt van de vluchtelingencrisis? Of ‘Fleurtje’? Of ‘AZC_Nee’? Nee? De hoofdredacteur van regiokrant De Gelderlander ook niet meer. En hij volgt daarmee een trend.

Lezers zouden een substantiële bijdrage leveren aan nieuwsproductie, dachten we een paar jaar geleden. De burgerjournalistiek kwam op: lezersreacties, blogs, bijdragen aan nieuwssites. Meer nog dan de oude lezersbrieven in de krant en inbellen bij de radio. Dat beeld lijkt echter te kantelen.

“Allemaal dankzij de PvdA” werner geers

Hoofdredacteur Peter Jansen van De Gelderlander besloot vorige week de reactiemogelijkheid op berichten over vluchtelingen uit te zetten. Meer dan de helft van de 1.500 tot 2.000 reacties per dag zou niet voldoen aan de huisregels. Hij begon zich te schamen voor zijn eigen website, zegt hij. De Gelderlander is niet de eerste website die lezersreacties schrapt. Veel Nederlandse kranten sloten hun ‘comments’-sectie, net als Amerikaanse sites als CNN, FOX News, Reuters en tech-sites als Re/code en Gawker. De Volkskrant stopte in 2011 met lezersweblog VKblog.

Haat-liefderelatie met lezers

Ook in bredere zin valt het niet mee om nieuwssites te maken met lezersbijdragen. Dichtbij.nl, van Telegraaf Media Groep (TMG), hoopte er ooit een modern nieuwsplatform op te baseren. Maar dat bleek lastiger dan gedacht – ook omdat de advertentiemarkt tegenviel. TMG sluit de komende maanden Dichtbij-edities in een groot aantal regio’s in Nederland. Komt er zo een einde aan de laagdrempelige inbreng van lezers?

“Jammer jongens het is te laat! Die Arabische kolonisten zullen jullie niet meer met rust laten. Wen er maar vast aan. Er zijn er nog een paar onderweg.” Rob

Online nieuwsredacties hebben een haat-liefdeverhouding met reacties van bezoekers. Geliefd vanwege de eenvoudige manier om te weten wat er speelt in de samenleving, maar soms ook gehaat omdat ze regelmatig een open riool van ongenuanceerde en platte meningen, scheldpartijen en bedreigingen zijn.

De websites van de regiokranten van mediaconcern De Persgroep/Wegener (naast De Gelderlander onder meer De Stentor, Brabants Dagblad en BN/De Stem) zijn uitzonderingen in het Nederlands krantenlandschap: bij de meeste andere krantensites is het niet of beperkt mogelijk te reageren op artikelen.

De Telegraaf bijvoorbeeld staat alleen reacties toe bij de onderwerpen die raken aan het maatschappelijk debat, zegt chef internet Marco van der Laan. „Maar er is een limiet. Wij modereren vooraf en als we merken dat er te veel reacties onze huisregels overtreden, kunnen we besluiten het reactiegedeelte af te sluiten.”

“Vroeger werkte de immigranten voor ons,tegenwoordig moeten wij werken voor hun !!!” gebruikerebb18e4a32

Van der Laan schat het aantal geweigerde reacties overigens veel lager dan bij De Gelderlander: „20 tot 25 procent, en dat is niet heel veel meer bij controversiële onderwerpen als de vluchtelingencrisis.”

Belofte internet teniet?

Hoofdredacteur Michael Kroonbergs van De Utrechtse Internet Courant (DUIC), niet alleen online maar sinds kort ook te lezen op papier, besloot in oktober om de reactiestructuur te wijzigen van achteraf naar vooraf modereren. „Het begon uit de hand te lopen, het bracht schade toe aan de website. Sommige lezers zeiden dat ze de site erg waardeerden, maar dat ze vanwege de reacties toch afhaakten. Reageerders vochten onderling privéoorlogjes uit.”

De onvermijdelijke kritiek op de besluiten van De Gelderlander en DUIC is dat het publieke debat zo monddood wordt gemaakt, dat lezers worden gemuilkorfd. Daar zijn Peter Jansen en Michael Kroonbergs het niet mee eens. „Integendeel”, zegt Jansen (De Gelderlander). „We bieden graag de gelegenheid om onze lezers een bijdrage te laten leveren aan het publieke debat, maar over dit onderwerp verzandde dat gewoon in ordinaire scheldpartijen. In plaats van begrip, droegen wij zo bij aan haat jegens elkaar in Gelderland.”

“Opzouten, Retour,zijn wij niet van gediend.” Geert49

Is nu de directe invloed van lezers op de nieuwsvoorziening ten einde? En is opnieuw een oude belofte van internet doorgeprikt? Ja en nee. Als veel sites weer hun muren optrekken en zich afsluiten voor wat de gewone bezoeker vindt, zullen met name de jonge lezers afhaken. Zij zijn immers gewend aan meepraten, interactie, likes en retweets.

Niet langer anonieme reacties

Online nieuwsmedia moeten misschien beter hun best doen om de waardevolle reacties van lezers te scheiden van het afval. Dat kan door actief mee te praten op de reactiepagina’s. Amerikaans onderzoek van een paar jaar geleden (Engaging News Project, University of Texas) laat zien dat dan het niveau van het debat omhoog gaat.

Bovendien scheelt het als gebruikers niet langer anoniem kunnen reageren, maar onder hun eigen naam moeten meepraten. Dat kan bijvoorbeeld door abonnees te laten inloggen op krantensites en discussies alleen voor hen toe te staan. Of het kan door gebruikers te laten inloggen met hun Facebook-accounts. Snel en gemakkelijk, maar daarmee dwing je lezers wel weer gebruik te maken van het sociale netwerk. Niet iedereen wil zijn gegevens afstaan aan Mark Zuckerberg om te zeggen dat hij geen asielzoekerscentrum in zijn dorp wil.

Europees Hof Aansprakelijkheid Nieuwssites willen geen platform worden voor haatzaaien. Websites zouden aansprakelijk kunnen worden gesteld voor reacties die niet door de beugel kunnen. In juni stelde het Europees Hof voor de Rechten van de Mens dat een nieuwssite in Estland terecht een schadevergoeding moest betalen aan een gedupeerde van lezersreacties. Volgens het Europees Hof kan een online platform niet langer volhouden dat het slechts doorgeefluik van meningen van derden is. Zo komt aansprakelijkheid van sites voor opmerkingen van lezers dichterbij. Het Europees Hof vond de Estse site ook eerder een uitgever dan neutraal platform.

Welke vluchtelingen???????????? Oh bedoelen ze die gelukszoekers, die hier alleen maar eisen wat ze allemaal in snelvaart willen hebben, geld, huis,liever geen werk maar wel iedere maand inkomen, gratis zorg och ja en wat ze nog meer allemaal willen waar wij Nederlanders ons kapot voor mogen werken. Betalen mogen wij burgers. marjo012

Jammer jongens het is te laat! Die Arabische kolonisten zullen jullie niet meer met rust laten. Wen er maar vast aan. Er zijn er nog een paar onderweg. Rob

allemaal dankzij de PVDA werner geers

Van welke planeet komt de heer Lubbers? Ze hebben geen normen, waarden en geld. Kennen onze taal niet, en er is al weinig werk hier. Azc-NEE

Vroeger werkte de immigranten voor ons,tegenwoordig moeten wij werken voor hun !!!

Ons eens mooie vaderland is verkwanseld door een stel egotrippers uit diversen kabinetten, bedankt. Ik probeer weg te komen uit NL en de Europa, hier gaat het verkeerd aflopen ! peter1948

Opzouten, Retour,zijn wij niet van gediend. Geert49