Były poseł Nowoczesnej przekonuje, że jego dawna partia jest kompletnie nieprzygotowana do wyborów samorządowych. Brakuje pieniędzy, struktur i ludzi

W rozmowie z Onetem Grzegorz Furgo mówi, że Ryszard Petru otoczył się gronem klakierów i kompletnie przestał reagować na zmieniającą się sytuację polityczną

Polityk mówi nam, że w porównaniu z Jarosławem Kaczyński Petru to "gracz wagi lekkopiórkowej"

Poseł Furgo przewiduje, że jeśli przewodniczący Nowoczesnej nie zmieni sposobu działania, skończy jak Janusz Palikot

Onet: Pierwsze dwa tygodnie w Platformie za panem. Jak nowi koledzy i koleżanki powitali pana i pozostałą trójkę posłów z Nowoczesnej?

Grzegorz Furgo: Bardzo życzliwie, bardzo fajnie.

Przewodniczący Neumann nagrał dla was nawet krótki filmik powitalny, który zamieścił na Twitterze.

Nawet o tym nie widziałem. Ale, jak mówię, było sympatycznie. Dużo życzliwości i zrozumienia, bo przecież decyzja, którą podjęliśmy nie była łatwa. Zresztą wielu ludzi z Platformy znałem już wcześniej. Przecież jestem z Trójmiasta, czyli matecznika PO.

Nie było żartów, kąśliwych uwag?

Absolutnie. Żebyśmy się dobrze zrozumieli – tu nie ma żadnej spiskowej teorii dziejów. Wszystko odbyło się normalnie. Doszliśmy w Nowoczesnej do ściany, nie widzieliśmy możliwości dalszej współpracy i musieliśmy się rozstać. Koniec.

To z drugiej strony – jak koledzy i koleżanki z Nowoczesnej was żegnali? Komentowali coś? Krytykowali? Przekonywali do pozostania?

Mało było tych komentarzy. I dobrze. Takie rozstania na pewno nie są łatwe dla żadnej ze stron.

Nie perswadowali wam na ostatniej prostej, żebyście jednak wszystko przemyśleli i zostali w partii?

Nie, nie było nic takiego. Ta decyzja, kiedy już zapadła, musiała być realizowana.

Zobacz także Katarzyna Lubnauer: żadnego buntu wobec Petru nie było Foto: PAP

Katarzyna Lubnauer: żadnego buntu wobec Petru nie było

A przewodniczący? Mówił, że cała sprawa wydarzyła się pod jego nieobecność.

Tak też było. Z tego, co wiem, miał operację kolana. Ale wcześniej ileś razy próbowaliśmy się z nim spotkać. Bezskutecznie.

Odmawiał spotkania?

To nie były odmowy. Mieliśmy się kilka razy spotkać, ale koniec końców te spotkania jednak nie dochodziły do skutku. Nie wnikam, z jakich powodów.

Petru nie wyciąga wniosków, nie ma wizji

*

O tym, że w Nowoczesnej funkcjonuje grupa posłów krytycznych wobec tego, co dzieje się w partii wiadomo było od dawna. Mimo tego Ryszard Petru nie miał czasu się z wami spotkać?

Od razu muszę obalić mit, że cały czas byliśmy w opozycji do przewodniczącego. To nieprawda. Po prostu mieliśmy inną wizję działania Nowoczesnej w tych trudnych czasach. Za naszego głównego politycznego wroga uważaliśmy PiS, które w bardzo fundamentalny sposób demoluje państwo. Twierdziliśmy też, że potrzebna jest zgoda w opozycji, bo głównym celem jest odsunięcie PiS-u od władzy. Z kolei Ryszard Petru i grupa jego bliskich współpracowników uważali, że konieczna jest silna rywalizacja na gruncie opozycyjnym. To była oś naszego konfliktu.

Współkonkurowanie – jak to ujęli Paweł Rabiej i Katarzyna Lubnauer.

OK, tyle że te słowa ładnie zabrzmiały, ale nic z nich nie wyszło.

To znaczy?

Współpraca – jak najbardziej. Cały czas mówiłem, że to przecież nie chodzi o to, żeby ktoś kogoś wchłonął. Tylko że tej współpracy nie było. Kierownictwo Nowoczesnej ewidentnie źle określiło wroga numer jeden, którym była dla nich Platforma. To nas wewnątrz cały czas gryzło. Bardzo dobrze też wiem, że w przypadku ostrego konfliktu w opozycji, później, kiedy trzeba będzie usiąść do wspólnych rozmów, te rowy między nami mogą być zbyt głębokie do zasypania.

Kierownictwo Nowoczesnej jakoś uzasadniało to, że głównym rywalem jest Platforma, a nie PiS?

Żeby to do końca dobrze wybrzmiało – dla Nowoczesnej przeciwnikiem było też PiS. Tyle że ostatnimi czasy lwia część uwagi poświęcana była Platformie, a nie PiS-owi. Tu nie ma dla mnie logicznego uzasadnienia. Nasi wyborcy – a rdzeń wyborców Nowoczesnej i Platformy jest bardzo podobny – oczekują zgody i porozumienia, a nie wojny w opozycji. Specjalistą od wojny jest PiS i widzimy, jak się to kończy – chaos i rozróba na całym świecie. Dlatego kiedy my się jeszcze do tego dokładamy, to ci ludzie nie chcą już na nas patrzeć.

Pomysł bezpośredniego starcia z Platformą wyszedł od przewodniczącego czy kierownictwa partii?

Na Ryszarda Petru bardzo zły wpływ ma jego najbliższe otoczenie, które jest niezwykle hermetyczne. Strasznie się zmienił od czasu, gdy go poznałem, czyli od początku kadencji.

Na lepsze czy na gorsze?

Na gorsze. Nie wyciąga wniosków, nie ma dalekosiężnej wizji, która jest bardzo potrzebna i nie jest osobą koncyliacyjną, chętną do rozmów. A przecież tego od lidera oczekują nasi wyborcy. Bo dziś Polacy nie będą patrzyć, czy lider jest taki, czy inny, kto do kogo napisze list czy kto od kogo odbierze telefon. Polacy wymagają, żeby liderzy opozycji się dogadali. Koniec, kropka.

Zapomina pan o wielkich ego liderów. W Platformie nie będzie inaczej. Grzegorz Schetyna od początku kadencji stawiał sprawę jasno – tylko on może być liderem opozycji.

Tylko co innego, kiedy takie stanowisko zajmuje Grzegorz Schetyna, który ma pod sobą ponad 130 posłów, wielu doświadczonych ludzi, pieniądze, dobrze zorganizowane struktury i potężną partię. A co innego, gdy mówi to lider 31-osobowego klubu, który nie ma pieniędzy, bo wskutek głupiego błędu księgowego stracił subwencję, i który ma raz po raz poważne wizerunkowe problemy. Nie będę już wspominać tej nieszczęsnej wycieczki na Maderę...

… z której ani Nowoczesna, ani jej przewodniczący tak naprawdę nigdy do końca się nie rozliczyli – ani politycznie, ani wizerunkowo.

Wizerunkowo to było tragiczne.

Politycznie wcale nie lepsze. Konsekwencje poniosła tylko posłanka Schmidt, która straciła funkcję wiceprzewodniczącej klubu parlamentarnego.

Na temat tej wycieczki się nie wypowiadam, bo nie chcę wchodzić w prywatne sprawy, ale nie sposób ukryć, że miało to olbrzymi wpływ na całą partię.

Mniej więcej od tego momentu zaczął się ostry zjazd w sondażach.

To prawda. Widzimy też tutaj ten kontrast – Grzegorz Schetyna zbierający swoją partię, zwierający szyki i idący w górę; Ryszard Petru z bardzo mocno osłabioną Nowoczesną, która chce iść na wojnę, chociaż nie ma szabel i zamierza walczyć gołymi rękoma. A wyjście było proste i oczywiste – lider słabszej partii powinien był się dogadać z liderem silniejszej, kiedy sondaże były jeszcze dla jego ugrupowania dobre.

Najpierw musiałby sam przed sobą przyznać, że ta druga partia jest silniejsza, a on sam nie będzie liderem opozycji.

Ale tak jest, dowodzi tego prosta matematyka.

Przewodniczący Petru raczej tak nie uważa. Już po dwóch miesiącach obecności w Sejmie obwołał się liderem opozycji i wygłaszał orędzie do Polaków na koniec roku.

Trudno się z panem nie zgodzić. Orędzie wygłaszają prezydent i premier. To formuła wystąpienia zarezerwowana dla ściśle określonych osób w państwie. Nigdy nie słyszałem, żeby orędzie wygłaszał lider opozycji, to po prostu zwykłe wystąpienie. Wracając jeszcze do wcześniejszej kwestii – w Nowoczesnej wnioski nie zostały wyciągnięte na żadnym polu. Od początku stycznia partia oddaje tego pola każdego dnia coraz więcej. Jeżeli pod koniec grudnia partia ma w sondażach 28 proc., a w połowie kwietnia 5 proc. poparcia, to nie minęły nawet cztery miesiące, więc musiało stać się coś dramatycznego. Powrót do dawnej sytuacji będzie potwornie ciężką robotą.

Wykonalną?

Nie wiem. Ale żeby było wykonalne, trzeba wyciągnąć wnioski, posypać głowę popiołem i przede wszystkim zacząć być odpowiedzialnymi politykami. Bo polityk w Sejmie ma rozmawiać, a nie walczyć. Czy mu się to podoba, czy nie. Walka? To idiotyzm. Sejm to miejsce debaty politycznej i nasi wyborcy tego właśnie od nas oczekują. Organizowanie briefingów czy konferencji prasowych i obrzucanie innych opozycyjnych partii błotem to najkrótsza droga do politycznej śmierci.

Nowoczesna jest kompletnie nieprzygotowana na wybory samorządowe

*

A czy wasi wyborcy nie oczekiwali od was przede wszystkim tego, że będziecie odtrutką na duopol PO-PiS? Albo że będziecie nową jakością – odmianą po Platformie, która mocno ich zawiodła? Przechodząc do PO, wystawiliście ich do wiatru.

Jest też trzecia możliwość, czyli że oczekiwali nowości – typowo liberalnego ugrupowania, które na polskiej scenie politycznej jest bardzo potrzebne. Tylko trzeba być realistą – taka partia nigdy nie wygra w Polsce wyborów. Może być bardzo silnym koalicjantem, ale nie wygra wyborów.

To dlaczego startował pan z list Nowoczesnej, a nie Platformy?

Bo podobnie jak nasi wyborcy byłem zawiedziony Platformą, byłem wręcz na nią zły. Przez prawie 30 lat prowadziłem firmę, więc mam liberalne przekonania i program Nowoczesnej do mnie trafił. Uwierzyłem też Ryszardowi Petru, że Nowoczesna będzie nową jakością w polskiej polityce i przez pierwsze miesiące po wyborach dokładnie tak to wyglądało. Tyle że później się załamało. Ja w Sejmie odrobiłem swoją lekcję i widziałem, do czego zmierzaliśmy jako partia. A jeśli zmierzasz w kierunku przepaści, to trzeba się zatrzymać, pomyśleć, że dalsze parcie naprzód oznacza śmierć lub kalectwo i zrobić krok w tył. Takich refleksji w Nowoczesnej nie było.

Przedstawia pan siebie jako liberała z 30-letnim stażem, a przechodzi do partii, której szef jakiś czas temu obwieszczał zwrot w prawo i konieczność posiadania silnej konserwatywnej kotwicy. Gdzie tu logika?

Dlatego uważam, że Platformie potrzebne jest silne ugrupowanie obok, które chce współpracować, ma swoją tożsamość i swoje punkty procentowe. Naturalnym kandydatem jest tutaj Nowoczesna. Zaakceptowaliby to i wyborcy PO, i sama Platforma, i Nowoczesna też powinna to zaakceptować.

To nie jest odpowiedź na moje pytanie. Uważacie siebie za liberałów, a odeszliście z partii liberalnej do ugrupowania umiarkowanie konserwatywnego.

Bo nie byliśmy w stanie przebić się przez otoczenie Ryszarda Petru, żeby z czymkolwiek do niego dotrzeć.

W Platformie się przebijecie? To partia o dużo bardziej konserwatywnym profilu, zwłaszcza światopoglądowo.

Jeśli o mnie chodzi, jestem i byłem konserwatywnym liberałem. Można to połączyć. Takich ludzi jest w Platformie bardzo dużo.

A w Nowoczesnej?

W Nowoczesnej okazało się, że nie do końca. W pewnym momencie pojawiły się tam grupy o poglądach mocno zbliżonych do lewej strony sceny politycznej, lewackie można powiedzieć, choć strasznie nie lubię tego słowa. Była też grupa centrystów oraz bardziej konserwatywnych osób. Tak naprawdę Nowoczesna była od prawej do lewej. Światopoglądowo i gospodarczo rozjeżdżała się, bo te trzy grupy – lewicowcy, liberałowie i konserwatyści – nieustanie się ścierały.

Stronnictwo, które było marginalizowane i które podchodziło krytycznie do działań partii liczyło, wedle różnych szacunków, od pięciu do siedmiu osób. Odeszły cztery, a to znaczy, że część tej grupy jeszcze tam została.

Osób krytycznych wobec kursu partii było więcej niż cztery. Nie uzyska pan ode mnie odpowiedzi ile konkretnie i kto konkretnie. Nie chcę robić tym osobom krzywdy, bo ta partia zaczęła mieć charakter stricte wodzowski.

Jak wszystkie w Polsce.

Tyle że Nowoczesna miała 31 posłów i lider był zobowiązany słuchać przynajmniej tych posłów, którzy mają przecież swoje przełożenie na partyjne doły. A tam do różnych grup szły zupełnie różne komunikaty. Uważam, że dzisiaj, kiedy zbliżamy się do wyborów samorządowych, pójście na te wybory w pojedynkę skończyłoby się dla nieprzygotowanej do tego Nowoczesnej tragedią.

Trochę pan dramatyzuje.

Nowoczesna jest kompletnie nieprzygotowana do wyborów samorządowych. To są mity, że jest inaczej. Nie ma pieniędzy ani struktur, a kandydaci do list wyborczych są przypadkowi, bo nie ma nawet tylu członków partii, żeby obsadzić wszystkie listy w kraju. Jeśli Nowoczesna będzie na siłę szła sama do wyborów samorządowych zamiast się dogadać z PO, oczywistym jest, że przegra tę wojnę. A to oznacza zwycięstwo PiS-u w wielu miejscowościach. Dlatego tu była potrzebna zgoda Platformy, Nowoczesnej i PSL-u, stworzenie wspólnych list, które zwiększą szanse opozycji.

Pamiętam, jak przewodniczący Petru przekonywał mnie, że ze strukturami jest wszystko w porządku, a brak dotacji i subwencji nie będzie problemem, bo Nowoczesna zbierze pieniądze od członków i sympatyków tak, jak zrobiła to w trakcie kampanii parlamentarnej.

Pisanie do ludzi, żeby wpłacali 10 zł składek, było całkowicie nietrafione i zostało bardzo źle przyjęte.

Do kogo był ten apel – członków Nowoczesnej czy także na zewnątrz partii?

To poszło do wszystkich, na całą Polskę. Nie tylko do członków Nowoczesnej. Pamiętam, że sam gęsto tłumaczyłem się, po co to wszystko. Bo ktoś wmówił przewodniczącemu, że jeśli napisze się do tak szerokiej grupy ludzi, to zwiększy szanse na sukces akcji. A to wcale tak nie działa.

A jak działa?

Ludzie pracujący dzisiaj w terenie dla Nowoczesnej to jeden, wielki wolontariat. Pracują w ten sposób już bardzo długo, bez żadnych perspektyw na cokolwiek więcej, cały czas karmieni ideą. Tego nie sposób dłużej utrzymać w takim charakterze, skoro ci wolontariusze codziennie widzą, że są popełniane kardynalne błędy. Bez jakichkolwiek wyjaśnień, analiz czy planu na przyszłość. Nikt nie powiedział im ani jakie warunki muszą spełnić, żeby wystartować w wyborach samorządowych, ani czy w razie startu partia wspomoże ich finansowo. A nie wspomoże, bo nie ma pieniędzy. I oni zasługują, żeby to wiedzieć, żeby kierownictwo partii jasno im to powiedzieć. To jest oszukiwanie całej masy ludzi. Między innymi tutaj był silny konflikt między tymi posłami, którzy odeszli z Nowoczesnej a kierownictwem partii.

To było kompletnie niezrozumiałe – wyjść od Schetyny i pójść do Kaczyńskiego

*

Co będzie z osobami, które były odsuwane na boczny tor przez kierownictwo, ale które wciąż są w Nowoczesnej?

Proszę mi wierzyć, że trzymam kciuki, żeby nie odeszli z Nowoczesnej. Zresztą widzę dla siebie i tych trzech osób, z którymi przeszedłem do Platformy rolę łącznika między PO a Nowoczesną.

Schetyna to jedyny człowiek, który dziś jest w stanie zmierzyć się z Kaczyńskim Grzegorz Furgo

Myśli pan, że skoro przewodniczący Petru nie słuchał was, jak byliście w jego partii, to będzie was słuchać, jak jesteście w innej?

Zobaczymy. Jednak zawsze zostaje cień nadziei, że może tym razem uda się dogadać, bo może coś albo ktoś wpłynie na Ryszarda Petru, że się obudzi, zdejmie klapki z oczu i dozna olśnienia, że warto rozmawiać. Jeśli nie dokona poważnych zmian w myśleniu, to nasze odejście nie będzie ostatnim. Wtedy nastąpi koniec Nowoczesnej.

Dostajecie głosy od kolegów i koleżanek z Nowoczesnej, że ich ośmieliliście i że teraz oni zastanawiają się nad odejściem z partii, jeśli nic się nie zmieni.

Oczywiście, że rozmawiamy ze sobą, także na takie tematy, ale nie chcę mówić o szczegółach. Ci koledzy i koleżanki będą chcieli dokonać zmian. Jeżeli Ryszard Petru nie przejrzy na oczy i dalej będzie słuchać tylko klakierów, to prędzej czy później będzie oznaczać śmierć. Bo tak w polityce zawsze kończy się słuchanie klakierów. Polityk musi dopuszczać do siebie niewygodne opinie. Powinno być ich nawet więcej niż tych pochlebnych, bo dzięki temu polityk twardo stąpa po ziemi. Tymczasem dzisiaj Ryszard Petru i jego otoczenie chodzą nad ziemią.

Kiedy cierpliwość tej grupy się skończy? To kwestia tygodni czy miesięcy?

Nie wiem, nie chcę mówić za te osoby. Wiem też, że są strasznie zmęczone. Zresztą wszyscy w Nowoczesnej są zmęczeni tym tematem. Bo ile można mielić tak oczywistą kwestię i w ogóle nie posuwać się do przodu?

Powiedział pan, że Ryszard Petru bardzo zmienił się in minus w trakcie tej kadencji. Kiedy zaczęła się ta zmiana?

Zaskakująco szybko. Niemal od razu oblepiła go duża grupa potakiwaczy. Było u niego widać brak doświadczenia politycznego i to, że nie umie odciąć się od zasypujących go pochlebstwami klakierów. Jednak taki rażący "zjazd" zaczął się od grudnia. Wtedy zupełnie się pogubił.

Chodzi o negocjacje z Jarosławem Kaczyńskim?

Tak. To było kompletnie niezrozumiałe – wyjść od Schetyny i pójść do Kaczyńskiego. Zresztą u nas w partii nawet posłowie o tym nie widzieli. W związku z tym, to był kompletnie nieczytelny sygnał dla naszych wyborców. Zwłaszcza, że Kaczyński może na wczesny podwieczorek zjeść tę drużynę Petru. On nas nie widział, nie byliśmy dla niego żadnym partnerem. To gracz wagi ciężkiej.

Partia Petru skończy jak Palikot?

*

A graczem jakiej wagi jest Ryszard Petru?

Wagi lekkopiórkowej.

Ma tego świadomość?

Nie, absolutnie. On myśli, że walczy w wadze ciężkiej. A w wadze ciężkiej poza Kaczyńskim jest wyłącznie Grzegorz Schetyna. To jedyny człowiek, który dziś jest w stanie zmierzyć się z Kaczyńskim i wygrać.

Wiele osób, nie tylko z Nowoczesnej, mówi, że Ryszarda Petru zgubiło tzw. parcie na szkło i chęć bywania za wszelką cenę.

Trudno jest mi to ocenić. Polityka to umiejętna gra między politykami i mediami. Tyle że to właśnie musi być gra, a nie główny cel bycia w polityce. Nie można działać od konferencji prasowej do konferencji prasowej. Bo to nie jest polityka, tylko PR i bujanie własnych wyborców. Briefingi i konferencje prasowe czy występy w mediach powinny być dodatkiem do polityki. A dzisiaj w Nowoczesnej głównym celem jest pilnowanie tzw. stolika dziennikarskiego w Sejmie.

Ryszard Petru skończy jak Janusz Palikot, a Nowoczesna jak Ruch Palikota/Twój Ruch? To dziś jedno z najczęściej pojawiających się porównań. Wielki kapitał polityczny, który został w banalny sposób rozmieniony na drobne.

Jeśli nie zmieni swojego postępowania, swojej filozofii uprawiania polityki i nie posłucha mądrych ludzi ze swojego otoczenia, to będzie Ryszardem Petru, który skończy jak Janusz Palikot. Ale będzie Ryszardem Petru. Ludzie mu nie wybaczą, że mając taki skarb w ręku, taką nowość, potrafił to tak fantastycznie spieprzyć. W polskim nazewnictwie było dwóch facetów, którzy poszli ta drogą – Janusz Palikot i Ryszard Petru. Ale mam nadzieję, że tak nie będzie i jednak nastąpi otrzeźwienie.

(br)