Beeld ANP

Dat betekent dat drie regeringspartijen voor een aanpassing van de studieleningen zijn. De partijen zijn bezorgd over de torenhoge schulden die jongeren aangaan en of de studieleningen jongeren ontmoedigt om een studie te beginnen. Hoe het nieuwe studiestelsel eruit moet komen te zien en of een vorm van basisbeurs terugkeert, is nog onduidelijk.

Coalitiepartijen CDA en ChristenUnie waren altijd al tegen het leenstelsel, maar slaagden er bij de kabinetsformatie niet in de basisbeurs een comeback te laten maken. Ook oppositiepartijen GroenLinks en PvdA trokken de afgelopen maanden de handen van het mede door hen bedachte leenstelsel af. Alleen de VVD houdt vooralsnog vast aan het leenstelsel.

CDA-fractieleider Pieter Heerma zei tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen in september dat het hem ‘verstandig’ lijkt om snel om tafel te gaan met partijen die zeggen dat het leenstelsel niet werkt. Hij wil kijken of er ‘een gezamenlijk plan’ gemaakt kan worden voor een ander stelsel van studiefinanciering. D66-Kamerlid Jan Paternotte gaat nu op de uitnodiging in.

Werkgroep

“Wat ons betreft gaat die werkgroep bij elkaar komen,” stelt Paternotte. “Jongeren hebben op dit moment te maken met een stapel uitdagingen die de vorige generatie veel minder sterk had: vaste baan, huis vinden, prestatiedruk én schulden.” Hij wil ‘samenwerken’ om te kijken waar de kern van het probleem zit. “En zijn ook bereid daar iets aan te doen.”

Het CDA is ‘heel blij’ dat D66 ook ‘wil aanschuiven’. “Hoe groter de club die meedoet, hoe beter.” Kamerlid Harry van der Molen gaat nu alle partijen uitnodigen om mee te denken over een leenstelselalternatief. “Ook de VVD.”

De werkgroep gaat volgens CDA en D66 ook in gesprek met de Sociaal Economische Raad (SER) die vorige maand stelde te werken aan een alternatief voor het leenstelsel. Ook het Jongerenplatform van de SER is daarmee bezig. Het is volgens Van der Molen niet de bedoeling dat de gesprekken onder regie van de SER gevoerd gaan worden. “Maar de SER wil ons ontvangen.”

De D66’er stelt wel een voorwaarde aan deelname aan de gesprekken met de vier andere partijen: het geld om het leenstelsel aan te passen mag niet worden weggehaald bij het onderwijs. Bij de invoering van het leenstelsel werd beloofd dat hogescholen en universiteiten forse investeringen van 1 miljard euro tegemoet kon zien. “Daar mag geen cent van af. Als we dat doen zou het een sigaar uit eigen doos worden. Wat ons betreft is dat een harde voorwaarde vooraf.”

De voorwaarde is voor het CDA gaan beletsel. “Ik kan Jan alleen maar de hand geven,” zegt Van der Molen. “Wij willen dat miljard ook niet weghalen.”

Jongeren- en studentenorganisaties zijn al langer fel gekant tegen het leenstelsel. De Landelijke Studentenvakbond en FNV Jong trapten maandag een gezamenlijke campagne #nietmijnschuld af tegen de studieleningen.