1,2 miljoen Belgen hebben een pensioen dat lager ligt dan 1.500 euro netto per maand. Dat blijkt uit de nieuwste cijfers van de federale pensioendienst, die De Tijd opvroeg. Het gaat om zowat de helft van alle gepensioneerden in ons land.

Het is even stil geworden rond de federale regeringsvorming, maar als echte formatiegesprekken van start gaan, zal de discussie over de verhoging van het minimumpensioen van 1.266 naar 1.500 euro netto opnieuw losbarsten.

In de nota’s van ex-informateur Paul Magnette (PS) was dat een van de prominentste sociaal-economische maatregelen. Ook blijven zowel de Vlaamse als de Franstalige socialisten eraan vasthouden bij de verdere gesprekken.

Het aantal gepensioneerde Belgen dat het vandaag met minder dan 1.750 euro bruto - wat ongeveer overeenkomt met 1.500 euro netto - moet stellen, is aanzienlijk. ‘Dat is vooral het gevolg van onvolledige carrières’, zegt pensioenexpert en gewezen sp.a-minister Frank Vandenbroucke. ‘Er zijn nog altijd veel vrouwen die heel korte carrières hebben gehad en daardoor een erg klein pensioen hebben. Al dunt die groep uit.’

Zelfstandigen

Schermvullende weergave ©MEDIAFIN

Vooral voor zelfstandigen zou een stijging van het minimumpensioen goed nieuws zijn. Twee op de drie zelfstandigenpensioenen liggen onder de drempel van 1.500 euro netto. Bij de werknemerspensioenen gaat het om 57 procent. Statutaire ambtenaren komen amper in de groep voor. Hun pensioenen worden zoals bekend anders berekend, waardoor ze gemiddeld op 2.713 euro liggen.

Hoeveel de 1,2 miljoen landgenoten in kwestie erop vooruitgaan als het minimumpensioen naar 1.500 euro wordt opgetrokken, valt nog te bezien. ‘Dat zal volledig afhangen van de keuzes van een volgende regering’, zegt Vandenbroucke.

Maar hij waarschuwt dat daarover verkeerde verwachtingen bestaan. ‘Ik wens de regering die deze maatregel invoert, veel succes met de communicatie ervan’, zegt pensioenexpert en ex-sp.a-minister Frank Vandenbroucke.

‘Ik stel vast dat er veel begripsverwarring is, die tot boosheid kan leiden. Het cijfer van 1.500 euro is een eigen leven gaan leiden. Het mag duidelijk zijn dat velen niet aan dat bedrag zullen geraken. Veel pensioenen die er vandaag onder zitten, komen voort uit onvolledige carrières. En in de nota van Paul Magnette staat duidelijk dat die 1.500 euro geldt voor volledig carrières. Wie bijvoorbeeld 42 jaar gewerkt heeft, zal dus 42/45 van 1.500 euro krijgen, als dat de hoogte van het minimumpensioen wordt.’

Ik stel vast dat er veel begripsverwarring is, die tot boosheid kan leiden. Het mag duidelijk zijn dat velen niet aan 1.500 euro zullen geraken. Frank Vandenbroucke Pensioenexpert

‘Binnen de groep met de lage pensioenen zitten bovendien veel vrouwen die korte carrières kenden. Hun pensioen is niet gebaseerd op het minimumpensioen, maar op het minimumjaarrecht, dat geldt voor de gelijkgestelde periodes van inactiviteit. De vraag is wat een volgende regering gaat doen: alleen het minimumpensioen verhogen of ook het minimumjaarrecht? In totaal zijn zes verschillende regelgevingen van toepassing: aparte regelingen voor werknemers, zelfstandigen en ambtenaren, regelingen voor gemengde carrières en het minimumjaarrecht. Ik pleit ervoor dat systeem tegelijk te vereenvoudigen.’

Betaalbaarheid

Het heikele punt blijft natuurlijk de betaalbaarheid van de maatregel. Volgens de sp.a hoeft de verhoging de begroting niet bijkomend te bezwaren. De partij denkt ter compensatie aan een solidariteitsbijdrage van de hoogste pensioenen en het verlagen van het fiscale voordeel op pensioensparen.

Ik vind het amateuristisch hoe dat debat over die 1.500 euro gevoerd wordt. Marjan Maes Pensioenexpert KU Leuven

Maar volgens pensioenexpert Marjan Maes (KU Leuven), die tot voor kort adviseur van ex-vicepremier Jan Jambon (N-VA) was, kan ons land zich de maatregel niet permitteren zonder verregaande hervormingen. ‘Ik vind het amateuristisch hoe dat debat over die 1.500 euro gevoerd wordt. Natuurlijk zijn de pensioenen in België laag. De reële pensioenleeftijd is ook erg laag. Als je de pensioenen wilt verhogen als de schuldgraad 100 procent is en de vergrijzingsfactuur verder oploopt, moet je eerst de band tussen werken, loon en pensioen versterken.’

‘Wie 45 jaar heeft gewerkt, krijgt nu in principe een pensioen van 60 procent van zijn gemiddeld loon over zijn ganse loopbaan. Per jaar dat minder gewerkt is, gaat daar ongeveer 2,2 procent vanaf. Dat zou 6 procent moeten zijn om mensen te stimuleren langer te werken. En uiteraard moet er een hervorming komen van de ambtenarenpensioenen, die erg gul zijn.’