Het veld van RKAV Volendam, waar het systeem van VoetbalTV werd getest met camera’s aan de paal voor de tribune. Beeld Arie Kievit

Als de amateurcompetitie over een paar weken begint, doen vijftig Nederlandse clubs mee aan VoetbalTV. Bij hun hoofdveld hangen twee volautomatische videocamera’s aan een lichtmast, tribune of paal. Dankzij kunstmatige intelligentie en een speciaal ontwikkeld algoritme kunnen deze camera’s de bal herkennen, inzoomen en het spel vloeiend volgen. Er is geen cameraman of -vrouw nodig.

‘Op kleine schaal bestaat zoiets al in het buitenland, voor semiprofs en professionals’, zegt KNVB-directeur amateurvoetbal Jan Dirk van der Zee. ‘Het is uniek dat dit nu beschikbaar wordt voor de breedtesport.’ Hij verwacht dat dit seizoen 200 clubs van de ruim 3.000 worden aangesloten op VoetbalTV en op termijn 750.

Spelplezier

‘Belangrijkste doel is het spelplezier en de beleving vergroten’, stelt hij. ‘Voor jongeren is het vaak: is het niet gefilmd, dan is het niet gebeurd. Via VoetbalTV kunnen ze goals en mooie acties delen met vrienden en familie. In hun kielzog nemen we oudere generaties mee. Opa’s en oma’s kunnen thuis naar duels van hun kleinkind kijken.’

Hij hoopt dat de camera’s agressie op het veld terugdringen en het spelniveau verhogen, omdat ze gebruikt kunnen worden voor videoanalyse.

Per duel is de doelgroep klein, opgeteld is het bereik groot. De bond heeft 1,2 miljoen leden, die kunnen met hun KNVB-account gratis inloggen op het platform. De Bondsraad van de KNVB is akkoord gegaan met VoetbalTV.

Privacy

Wie lid is van de voetbalbond, stemt automatisch in met het filmen van wedstrijden. ‘Als een individueel lid kan weigeren, wordt het praktisch onmogelijk dit in te voeren’, zegt Roeland Stekelenburg, directeur van VoetbalTV. ‘Bij de marathon van New York doen ze dit ook: wie meedoet, wordt gefilmd. Spelers bepalen met wie ze iets delen.’

Advocaat Christiaan Alberdingk Thijm betwijfelt of de KNVB met het verplichte lidmaatschap toestemming kan afdwingen. ‘Er is een spanningsveld: je wilt voetballen maar niet per se gefilmd worden. Op grond van de privacywet moet iemand voldoende vrijheid hebben om nee te zeggen. Op het eerste gezicht lijkt dat hier niet het geval. Het hangt ook af van waarborgen voor de privacy van spelers. De toezichthouder zal er kritisch naar kijken.’

Stekelenburg: ‘We zijn ons bewust van de privacygevoeligheid en houden ons aan de wet. Met specialisten hebben we duidelijke gebruiksvoorwaarden opgesteld. Op accommodaties waar camera’s hangen staan borden met de mededeling dat beeldopnamen worden gemaakt en uitgezonden. Spelers kunnen in de app aangeven dat bepaalde fragmenten niet mogen worden gedeeld en die eraf halen. Het wordt mogelijk de stream van een wedstrijd stop te zetten.’

Geld verdienen

VoetbalTV is een joint venture van de KNVB en Talpa. ‘Toen de bond zich meldde, zagen meteen de enorme potentie’, zegt Hylke Sprangers, chief technology officer bij het mediabedrijf. ‘We denken dat we hiermee geld kunnen verdienen via sponsors en door dit uit te rollen naar andere sporten en landen.’

Volgens betrokkenen is er internationale belangstelling en hebben anderen Nederlandse sporten interesse. Talpa Network heeft ervaring met het ontwikkelen van iets nieuws en dat wereldwijd verkopen, zoals de talentenshow The Voice.

VoetbalTV is zes maanden getest in de Zaterdag Eerste Klasse A. Verenigingen die meedoen, moeten installatiekosten betalen, inclusief stroom- en internetvoorzieningen: gemiddeld 2.500 tot 3.000 euro. Camera’s komen voor rekening van VoetbalTV.