Ex-politicus Felter moet duizend euro boete betalen, waarvan 500 voorwaardelijk. De Hoge Raad oordeelde vandaag dat zijn anti-homo uitspraken 'onnodig grievend zijn' Beeld AT5

De zaak werd met grote interesse gevolgd omdat het Felter-arrest een voorbode had kunnen worden voor het proces dat tegen Geert Wilders is aangespannen vanwege zijn 'minder Marokkanen'-uitspraak. In 2010 zei Felter, destijds lijsttrekker van de Republikeinse Moderne Partij, tegen de Amsterdamse zender AT5 dat homoseksuelen 'bestreden' zou moeten worden; hij wilde homo's 'eruit sodemieteren' zodat 'het weer een heteroland wordt'.



Felter is de afgelopen jaren meermaals door zowel de rechtbank als het gerechtshof vrijgesproken, tot de zaak in 2014 bij de Hoge Raad belandde. Het hoogste Nederlandse rechtsorgaan besloot de uitspraak te vernietigen en terug te verwijzen naar het gerechtshof. Daarbij werd een nieuw criterium geïntroduceerd: uitlatingen zijn niet alleen strafbaar als ze bedreigend zijn of aanzetten tot haat, geweld of discriminatie, maar ook als ze aanzetten tot onverdraagzaamheid. Met dit nieuwe criterium zette de Hoge Raad volgens experts de deur open om veroordelingen sneller mogelijk te maken.

Woordkeuze

Als het gerechtshof Felter had veroordeeld voor het aanzetten tot onverdraagzaamheid, was daarmee de wettelijke basis tot het veroordelen van dergelijke uitspraken verruimd. Dat is niet gebeurd. 'De uitspraak is minder spectaculair dan we hadden gehoopt', zegt hoogleraar strafrecht Henny Sackers. 'Felters uitlatingen zijn discriminatoir voor homoseksuelen, vindt het hof, en onnodig grievend. Dat is basis voor veroordeling, dus daarmee eindigt de zaak meteen. Als het gaat om het ontdekken hoe de feitenrechter in de praktijk met het nieuwe criterium omgaat, hebben we aan dit arrest niets. Jammer, vanuit rechtswetenschappelijk oogpunt.' De uitspraak verandert volgens Sackers weinig aan de kansen voor Wilders, wiens proces in maart begint. 'Zijn woordkeuze voor 'minder, minder' is veel minder vilein dan die van Felter, dus je kunt niet zeggen dat Wilders zich onnodig grievend uitliet. Als het hof de koers had uitgezet die de Hoge Raad in 2014 heeft aangewezen, was er nu een minder zware horde geweest voor de veroordeling van Wilders.' Nu zal de rechtbank Den Haag zich in het Wilders-proces wellicht als eerste moeten uitlaten over het onverdraagzaamheidcriterium.

Emeritus hoogleraar strafrecht Theo de Roos ziet in Wilders' uitspraken wel een parallel met die van Felter. 'Wilders zet ook een hele groep weg, en daar zit ook een element van haat zaaien in, hoewel wat abstracter. Hij heeft later gezegd alleen criminele Marokkanen te hebben bedoeld, maar op het moment zelf was die nuance er niet.' De Roos achtte het Openbaar Ministerie vóór deze uitspraak ook al kansrijk in het proces tegen Wilders.



Felter werd eerder vrijgesproken omdat niet uitgesloten was dat de uitspraken vooral tegen 'agressieve dan wel dominante homofielen' gericht waren, en daarmee niet tegen de hele groep. Daarnaast mogen politici volgens het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens choquerende, kwetsende of verontrustende uitspraken doen, bij wijze van bijdrage aan het publieke debat.

Het gerechtshof heeft nu beslist dat de uitspraken wel degelijk de hele groep betroffen en niet functioneel waren in het maatschappelijk debat. Waarom het gerechtshof er nu anders tegen aankijkt, kan volgens Sackers niet uit het vonnis worden afgeleid. 'Kennelijk staat de rechter daar nu wat strakker in dan toen.' Felters advocaat heeft laten weten in cassatieberoep te gaan.