‘Stop de Russophobia’, twitterde PVV-leider Geert Wilders vandaag vanuit Moskou. Het Tweede Kamerlid bezoekt dezer dagen Russische politici. Waar andere westerse collega’s ver uit de buurt blijven van het Kremlin, onderhoudt Geert Wilders warme banden met de Russen. ‘Partnerschap in plaats van vijandschap’, is zijn credo. Wat hebben populistische politici in Moskou te zoeken?

Wilders kondigde in november al aan dat hij naar Rusland zou gaan. Voor de PVV is het een nieuwe koers. Veel van Wilders’ Europese geestverwanten gingen al eerder die kant op, zoals zoals leiders van het Italiaanse Lega Nord, de Britse Brexit-fan Nigel Farage en de voormalige Franse presidentskandidaat Marine Le Pen van Front National. Die laatste leende zelfs Russisch geld om haar partij te financieren.

Bondgenoot

Wilders ziet de Russische president Poetin als vriend. In Elsevier zei hij: “We moeten beseffen dat Rusland onze bondgenoot is in de strijd tegen terrorisme en massa-immigratie vanuit Afrika. Zij hebben daarmee net zoveel te maken als wij”.

Tien jaar geleden was hij voor het laatst in Moskou en liet hij zich uitleggen dat de Russen vrezen voor de uitbreiding van de Navo naar het oosten. Wilders: “Ik ben een fan van de Navo en de Amerikanen, maar hier hebben de Russen een punt”.

De Europese denktank voor buitenlandse politiek European Council on Foreign Relations (ECFR) stelt dat Europese populistische politici en Poetin drie kenmerken delen: een afkeer van de Europese Unie, van immigratie en een voorkeur voor nationalisme. Fredrik Wesslau van de ECFR zei eerder in Trouw: “Vanuit hun euroscepsis waarderen extreem-rechtse politici Poetins soevereine natiestaat, zoals ze die ook zelf nastreven. Verder houden ze van Poetins xenofobie en anti-islamhouding”.

Aantrekkingskracht

Het rebelse imago van Poetin heeft ook aantrekkingskracht. Poetin richt wereldwijd zijn pijlen op het establishment. De verpersoonlijking daarvan is bijvoorbeeld de Duitse bondskanselier Angela Merkel en in Nederland premier Mark Rutte. De Russische president trekt zich bij zijn kritiek niets aan van gangbare conventies en doet waar hij zin in heeft. Dus geldt ook voor Wilders dat de vijand van zijn vijand (Rutte en ook Merkel) zijn vriend is.

Wilders is veel later in Rusland dan zijn Europese partners. De ramp met de MH17 lijkt daarbij een rol te spelen. Op dat punt wijst hij met de vinger naar Poetin. Hij twitterde gisteren dat hij de Russen heeft gevraagd om ‘volledige medewerking met het onderzoek naar de MH17’. Maar over allerlei andere onderwerpen (handel, EU, immigratie) had hij met Anatoli Karpov, lid van de Doema en de voorzitter van de commissie buitenland Leonid Eduardovich Slutskiy goede gesprekken.

S witch

Matthijs Rooduijn (Universiteit van Amsterdam), die veel over populisme schrijft, vindt de liefdes van Wilders onvoorspelbaar. “Hij maakte eerder een switch. Eerst wilde hij niets met het Franse FN te maken hebben, nu zijn de contacten goed.”

Rest de vraag hoe serieus de Russen Wilders nemen. Veel hoger dan de ontmoeting met parlementariërs komt hij niet. Waar de Franse Marine Le Pen eerder bij Poetin zelf op visite ging, moet Wilders het vrijdag doen met de onderminister van buitenlandse zaken.