'De ramadan is een test, dus hoe warmer hoe beter'

Emna Boukottaya (41)



"Ik heb dorst, ja, en ik ben moe. Vandaag is moeilijk. We zitten midden in een verhuizing. We gaan met het gezin terug naar Tunesië, en ik ben als een gek aan het pakken. Ik kan dus sowieso al niet goed slapen omdat ik lig te malen over hoe we al het spul in vredesnaam meekrijgen. En dan wordt mijn nacht ook nog gebroken voor de maaltijd om vier uur.



We gaan naar Sousse, waar juist de aanslag is gepleegd. Ik was er verdrietig over. De schutter heeft niets van de islam begrepen. Maar: de mensen die gedood zijn, zouden toch zijn overleden, ook al waren ze thuis gebleven. God heeft namelijk van iedereen de sterfdag al opgeschreven.



Tijdens de ramadan is het: hoe warmer, hoe beter. Dan is er meer om te weerstaan. Je moet het wel voelen. Anders heb je er niets aan, krijg je er ook iets voor terug.



Wát je terugkrijgt? Het maakt je sterk. In het leven heb je moeilijke en makkelijke tijden. De ramadan is een test voor de dingen die nog komen gaan. Deze maand is om van te genieten. Dankbaar te zijn. Ik adem! Ik kan kijken. Ik kan praten. Ik kan lachen. Dingen waar ik me nu meer van bewust ben.



Ik weet dat er dokters zijn die zeggen dat je met deze temperaturen meer water moet drinken. Mij zegt dat niet zoveel. Ik heb al een dokter: mijn profeet. Hij zei dat een dag vasten al heel goed is voor je lichaam. Hoe goed is een maand dan wel niet?"

Huseyin Akseki Beeld Rob Huibers

'Van de sociale media blijf ik weg, daar kun je verkeerde dingen lezen'

Huseyin Akseki (20)



"Het is warm ja, maar God helpt me. Nu ook, terwijl we praten, en over de markt lopen. Dat voel ik gewoon.



Deze maand verzamel ik de kracht voor het komende jaar. Om door te zetten, en mijn geloof vast te houden. Dat is moeilijk als je jong bent, omdat de duivel dan met je bezig is. En in een land als Nederland, waar je vrij bent in alles wat je doet, is het nog moeilijker. Een jointje roken, naar de hoeren gaan, die verleidingen zijn er minder in een moslimland.



Van sociale media blijf ik ook weg. Daar kun je verkeerde dingen over je geloof lezen. Dingen van IS bijvoorbeeld. Als je niet genoeg weet over het geloof, ga je denken dat zij de islam verkondigen.



Ik probeer vijf keer per dag te bidden. Omdat de vakantietijd nu is begonnen, kan ik het wat leuker maken. Op tijd bidden, uit de Koran lezen, naar de moskee gaan. Als je naar de moskee gaat, krijg je bonuspunten. Later, als we doodgaan, worden de goede en slechte dingen die we gedaan hebben gewogen. Voor slechte punten moet je naar de hel, om voor straf te branden, en voor goede punten ga je naar de hemel.



Door het vasten let ik ook meer op wat ik doe, en waar ik naar kijk. Naar iemand die ik mooi vind of zo, blijf ik normaal langer kijken. Nu doe ik dat niet. Je geest wordt er sterker van."

Mohammed Zulqar Khan Beeld Rob Huibers

'Als ik trek krijg in een slokje water, denk ik aan Pakistan'

Mohammed Zulqar Khan (33)

"Normaal eet je hier op de markt van alles op een dag. Shoarma, een patatje, een stukje stroopwafel. Ik maak dan vanaf mijn eigen kraam een rondje en proef overal wat van. Nu, in de ramadan, voel ik me een stuk gezonder. En rustiger. Niet dat ik anders agressief ben, maar mijn leven is normaal best chaotisch. Nu gaat alles volgens time-management: vanaf het vroege opstaan om vier uur, als we nog een maaltijd nemen, tot de laatste maaltijd, die je voor tienen gegeten moet hebben. Alles gaat volgens de planning van God.



Vandaag is geen moeilijke dag. Als kind heb ik het vasten langzaam opgebouwd, ik ben eraan gewend. Door je dingen te ontzeggen weet je hoe mensen zich voelen die niets hebben. Als ik echt trek krijg in een slokje water, denk ik aan Pakistan, waar mijn ouders vandaan komen. Ik weet tenminste zeker dat ik vanavond weer kan drinken. Daar is dat niet zo gewoon.



Ik weet dat er veel mensen in Pakistan zijn overleden deze weken. Maar dat komt door het vervuilde water, niet door het vasten. In Saudi-Arabië en Dubai, waar mensen wel geld hebben, sterven mensen niet van de dorst. En als je problemen hebt, of ziek bent, is het vasten geen verplichting.



De islam is een simpel geloof, maar mensen maken het voor zichzelf moeilijk. Iemand die arm is, weet al hoe het is om geen eten te hebben. Wat is dan nog het nut van vasten?"



Correctie: in een eerdere versie van dit artikel waren de interviews van Emna Boukottaya en Huseyin Akseki abusievelijk verwisseld. Dit is inmiddels aangepast.