Ludzka krew jest bezcenna, nawet najlepsza opieka i wiedza specjalistów nie są w stanie uratować życia, kiedy jej brakuje - przypominają lekarze w związku z obchodzonym w czwartek Światowym Dniem Krwiodawcy, zachęcając do oddawania krwi.

Krew to jeden z najbardziej pożądanych "leków", jakimi dysponuje medycyna. Pomimo znaczącego postępu w nauce nie można jej pozyskać z innego źródła niż drugi człowiek.

"Każdy honorowy dawca i każda kropla podarowanej bezinteresownie krwi są na wagę złota" – podkreśla prezes Porozumienia Pracodawców Ochrony Zdrowia (PPOZ) Bożena Janicka. "Apelujemy do wszystkich, którym nieobojętny jest los polskich pacjentów - dołączcie do grona honorowych krwiodawców" – zachęca.

Niedobory krwi i jej składników występują okresowo w ciągu całego roku, a najdłużej utrzymują się w okresie wakacyjnym. Jest to spowodowane m.in. większą liczbą wypadków i tym, że krwiodawcy przebywają wtedy na urlopach.

"Punkty krwiodawstwa w całej Polsce czekają. Jesteś zdrowy, podziel się darem życia" – wzywają lekarze rodzinni PPOZ.

Każda grupa krwi jest potrzebna, ale najbardziej oczekiwana jest 0Rh-, ponieważ w nagłych wypadkach, przy braku krwi właściwej grupy, może być przetoczona każdemu biorcy. Problem polega na tym, że jest to jedna z rzadziej występujących grup krwi.

Przetoczenie krwi może być konieczne m.in. w związku z wypadkiem, zabiegiem operacyjnym, po oparzeniach i urazach, a także u pacjentów z chorobami rozrostowymi i nowotworami - w trakcie i po chemioterapii - oraz u pacjentów wymagających transplantacji lub zabiegów kardiochirurgicznych.

Od krwiodawców pobiera się tzw. krew pełną albo określone składniki krwi. Krew pełna może być pobierana nie częściej niż sześć razy w roku od mężczyzn i nie częściej niż cztery razy w roku od kobiet. Przerwa między pobraniami nie może być krótsza niż osiem tygodni w przypadku mężczyzn i 12 tygodni w przypadku kobiet. Jednorazowo pobiera się 450 ml pełnej krwi.

Krew lub jej składniki mogą oddawać osoby od 18 do 65 roku życia, które ważą co najmniej 50 kg. Krwiodawca powinien być zdrowy i w dobrej formie, za każdym razem musi wypełnić ankietę na temat stanu zdrowia i przejść badania - do oddania krwi kwalifikuje lekarz. Na stałe dyskwalifikują przede wszystkim poważne choroby. Czasowa dyskwalifikacja może być spowodowana np. przeziębieniem, wyrwaniem zęba czy zrobieniem tatuażu.

Data obchodów Światowego Dnia Honorowych Dawców Krwi jest związana z dniem urodzin Karola Landsteinera, austriackiego lekarza patologa i immunologa, który w 1901 r. odkrył, że w krwinkach czerwonych występują dwa antygeny warunkujące zjawisko aglutynacji (zlepiania się) krwinek w zetknięciu z krwinkami o odmiennej strukturze antygenowej. Na podstawie tych obserwacji Landsteiner wyróżnił trzy grupy krwi, za co otrzymał w 1930 r. Nagrodę Nobla. Umożliwiło to rozwój transfuzjologii i podstaw bezpiecznego przetaczania krwi. W 1940 r. Landsteiner był również współodkrywcą czynnika Rh. 14 czerwca jest świętem krwiodawców na całym świecie od 2004 r. Wcześniej obchodzone było 23 maja.(PAP)

autor: Katarzyna Lechowicz-Dyl

ktl/ wus/