Το πολιτικό «παράθυρο ευκαιρίας» άνοιξε, Αθήνα και Σκόπια ζυγίζουν εκ προοιμίου δυνητικά οφέλη, παγίδες και εσωτερικούς συσχετισμούς, αλλά το πρώτο πραγματικό crash test ως προς τον ρεαλισμό του στόχου επίλυσης του Μακεδονικού θα γίνει σήμερα στην Νέα Υόρκη.

Εκεί, ο ειδικός διαμεσολαβητής των Ηνωμένων Εθνών Μάθιου Νίμιτς δίνει ραντεβού με τους διαπραγματευτές των δύο πλευρών Αδαμάντιο Βασιλάκη και Βάσκο Ναουμόφκσι σε μια συνάντηση κατά την οποία θα μπουν για πρώτη φορά στο τραπέζι επίσημες προτάσεις για την ονομασία της πΓΔΜ. Από τα διπλωματικά “σήματα” που θα εκπέμψει η συνάντηση αυτή θα εξαρτηθεί και το εάν θα προχωρήσει ο σχεδιασμός για το ραντεβού κορυφής της επόμενης εβδομάδας στο Νταβός ανάμεσα στον έλληνα πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα και τον ομόλογό του της πΓΔΜ Ζόραν Ζάεφ – τίποτε όμως δεν θεωρείται ακόμη δεδομένο και τίποτα δεν προεξοφλείται.

Το θέμα του ονοματολογικού, άλλωστε, ανοίγει με φόντο ένα ιδιαιτέρως σύνθετο πολιτικό περιβάλλον τόσο στην Αθήνα όσο και στα Σκόπια, οι αντοχές και η ευελιξία αμφότερων των κυβερνησεων δεν είναι απεριόριστες, ενώ η διαπραγματευτική διαδικασία μπαίνει στον πυρήνα της με φόντο την ανοιχτή πλέον μάχη επιρροής Ουάσιγκτον και Μόσχας στην περιοχή των Βαλκανίων.

Ο αλυτρωτισμός και τα μηνύματα Νίμιτς

Δεν είναι τυχαίο των πιέσεων που θα ασκηθούν το γεγονός ότι η συνάντηση της Νέας Υόρκης συμπίπτει με την σημερινή επίσκεψη στα Σκοπια του Γενικού Γραμματέα του ΝΑΤΟ Γενς Στόλτενμπεργκ, όπως επίσης δεν είναι τυχαία και η κλιμακούμενη επισήμανση των τελευταίων ημερών από ελληνικές διπλωματικές πηγές πως για την Αθήνα το διακύβευμα δεν είναι απλά το όνομα, αλλά κυρίως μια συμφωνία-πακέτο με μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης που θα ακυρώνουν κάθε ίχνος αλυτρωτισμού από την ατζέντα της πΓΔΜ.

Η επισήμανση αυτή ίσως αποδειχθεί εξαιρετικά κρίσιμη στην συνέχεια, καθώς οι ίδιες πηγές δεν αποκλείουν ο ειδικός μεσολαβητής του ΟΗΕ να βάλει σήμερα στο τραπέζι μια φόρμουλα διαπραγμάτευσης που, στην πράξη, θα διαχωρίζει το ονοματολογικό από τα υπόλοιπα ανοιχτά ζητήματα εισηγούμενος, ουσιαστικά, μια “σπαστή” διαδικασία. Πρόκειται για μια προοπτική την οποία δεν επιθυμεί η ελληνική πλευρά, αλλά μάλλον άφησε ανοιχτή ο Μάθιου Νίμιτς με την τελευταία συνέντευξή του στην ΕΡΤ.

«Υπάρχουν», είπε ο Μάθιου Νίμιτς στην συνέντευξή του, «αυτά τα παράπλευρα θέματα, τα οποία γνωρίζουμε και είναι σημαντικά, αλλά υπάρχουν λύσεις και για αυτά. Δύο φιλικοί γείτονες μπορούν να τα επιλύσουν, εάν πρώτα λύσουμε το βασικό θέμα».

Οι προτάσεις για το όνομα

Ο ειδικός μεσολαβητής του ΟΗΕ Μάθιου Νίμιτς, μιλώντας στον Ant1, λίγες ώρες πριν από τις συνομιλίες για το Μακεδονικό, σημείωσε πως πρόκειται να καταθέσει μια «νέα πρόταση» που να ικανοποιεί τις προϋποθέσεις που θέτει η Ελλάδα. «Πρόκειται να καταθέσω νέα πρόταση διότι είναι μια νέα συγκυρία. Κάποιες προτάσεις τις έχουμε συζητήσει για πολλά χρόνια και όπως είπα σε μια συνέντευξη πριν μερικές ημέρες δεν υπάρχει εδώ μια μαγική λύση. Ουδείς μπορεί να ανακαλύψει κάτι απόλυτα νέο, αν υπήρχε κάτι νέο θα το είχαμε ανακαλύψει εδώ και 25 χρόνια. Οι άνθρωποι στην Αθήνα, στα Σκόπια και στον ΟΗΕ δεν είναι ανόητοι. Νομίζω ότι στις σημερινές συνθήκες θα αναζητήσουμε μια διαφορετική λύση με νέο τρόπο. Αυτό θα προσπαθήσω να κάνω», είπε και πρόσθεσε: «Τώρα μπορούμε να βρούμε μια λύση που να πληροί τις προϋποθέσεις των Ελλήνων και να ικανοποιεί τον λαό του βόρειου γείτονα» .

Επισήμανε ωστόσο ότι «πρέπει να είμαστε ρεαλιστές», διότι «αυτή τη στιγμή το όνομα της χώρας στον ΟΗΕ είναι Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατίας της Μακεδονίας οπότε τόνισε πως «τώρα μπορούμε να βρούμε μια λύση, ο όρος Μακεδονία περιλαμβάνεται στην ονομασία (ΠΓΔΜ) και αναγνωρίζεται από την Ελλάδα. Επίσης πάνω από 100 χώρες αναγνωρίζουν αυτή την χώρα ως "Republika Makedonija" και άρα ο όρος Μακεδονία συνδέεται με την χώρα αυτή».

Υπογράμμισε ακόμη πως στην Ελλάδα εκτιμούν ότι «η χώρα μπορεί να παίξει πιο σημαντικό ρόλο στην περιοχή και ότι τώρα που τελείωσε η οικονομική κρίση πολλοί περιμένουν από την Ελλάδα να παίξει αυτό το ρόλο . Ένας από τους τρόπους να γίνει αυτό είναι να λύσουν το ζήτημα με τον βόρειο γείτονά τους. Στα Σκόπια από την άλλη πλευρά υπάρχει το σκεπτικό ότι κάποιες από τις ιδέες του παρελθόντος δεν ήταν απαραίτητα ευνοϊκές και ότι ήρθε η ώρα για να λυθεί το θέμα και να ασχοληθούν με την ευρωπαϊκή και βορειοαντλαντική πορεία της χώρας και να λύσουν το πρόβλημα με την Ελλάδα».

Η εμπλοκή της Μόσχας

Με αυτά τα δεδομένα, δεν στερείται σημασίας και η ανοιχτή πλέον εμπλοκή της Μόσχας στην υπόθεση – μια εμπλοκή, που αποτελεί ουσιαστικά και σύσταση προς την Ελλάδα να μην κάνει εκπτώσεις στον όποιο συμβιβασμό για την ένταξη της πΓΔΜ στο ΝΑΤΟ. Το σχετικό μήνυμα έστειλε με τις προχθεσινές του δηλώσεις ο ίδιος ο υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας Σεργκέι Λαβρόφ ο οποίος είπε πως η διαδικασία επίλυσης του Μακεδονικού επανεκκίνησε επειδή το επιδιωξαν οι ΗΠΑ προκειμένου να εξυπηρετήσουν στον στόχο τους για ένταξη της πΓΔΜ στο ΝΑΤΟ.

«Σε όποια ονομασία και αν καταλήξουν η Αθήνα και τα Σκόπια , εάν αυτή αποφασισθεί επίσημα και επικυρωθεί στο σύνταγμα της πΓΔΜ, ασφαλώς και όλοι θα την αναγνωρίσουν», είπε ο κ. Λαβρόφ προσθέτοντας: «Όμως την ουσία των όσων συμβαίνουν, ελπίζω ότι όλοι την αντιλαμβάνονται και συνίσταται στο εξής: στην περίπτωση αυτή το θέμα δεν είναι να ληφθούν υπ’ όψιν κάποια γενικά και ιδιαίτερα γνωρίσματα των δύο γειτονικών λαών, αλλά το να κάνουν τη μια από τις χώρες αυτές οπωσδήποτε μέλος του ΝΑΤΟ». Με αυτή την θέση ο Σεγκέι Λαβρόφ έθεσε μάλλον αρκετά ψηλά τον πήχη της όποιας συμφωνίας για την Ελλάδα, καίτοι η Ρωσία ήταν από τις πρώτες χώρες που είχαν αναγνωρίσει την πΓΔΜ ως «Δημοκρατία της Μακεδονίας».