Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego już raz patronowało akcji za miliony. Konkretnie za 100 milionów euro. Tyle zapłaciło Fundacji Książąt Czartoryskich między innymi za "Damę z Gronostajem". Ale Fundacja przerzuciła miliony z Polski do Liechtensteinu. Teraz pada pytanie, czy narodowy interes na pewno na tym zyskał.

Ponad rok temu zakup "Damy z Gronostajem" był przedstawiany jako sukces i wielkie święto. Nie tylko kultury.

Teraz fundacja, której konto zasiliło prawie pół miliarda złotych, właśnie jest likwidowana.

- Ona spełniła już swoja misję, którą była ochrona kolekcji Czartoryskich - mówi Maciej Radziwiłł,

członek zarządu Fundacji Książąt Czartoryskich.

Teraz tym zajmuje się państwo, dlatego - jak dodaje Michał Radziwiłł - władze fundacji postanowiły ponad 90 procent majątku przelać na konto nowej - Le Jour Viendra - w Liechtensteinie.

- Uważamy, że prawodawstwo w Liechtensteinie jest o wiele bardziej stabilne, idziemy za przykładem między innymi fundacji Lanckorońskich - podkreśla Radziwiłł.

Rejs za miliony ma promować Polskę. "To jest złodziejstwo publicznych pieniędzy" Rejs za 20 milionów i pytania: kto popłynie, czemu płaci za to Polska Fundacja Narodowa i czemu kupuje jacht za granicą, skoro rejs ma być promocją Polski na stulecie niepodległości? Mamy przecież wyremontowany "Dar Młodzieży".

Inne prawo

To akurat nie dziwi. Nie tylko dlatego, że Liechtenstein do niedawna był uznawany za jeden z rajów podatkowych. Nie jest też tajemnicą, że polskie prawo trochę odstaje od tego w tym niewielkim księstwie.

- W świecie istnieje też pojęcie fundacji majątkowej, której zasadniczym celem jest ochrona majątku fundatorów - zaznacza prawnik Tomasz Wolski.

Za trzy tygodnie książę Czartoryski ma poinformować, czym ta nowa fundacja będzie się zajmowała - również w Polsce. Na razie jednak wracają pytania: jak to się stało, że kupiono kolekcję od księcia, który nie był jej właścicielem, jak twierdzi choćby były prezes Fundacji Książąt Czartoryskich. Wtedy, na znak protestu, podał się do dymisji.

- Czarę goryczy przelała informacja od członków rady fundacji, że w trakcie negocjacji z ministrem Czartoryski zażądał przelania całej kwoty na swoje prywatne konto, czyli to, co się teraz wydarzyło - uważa Marian Wolski, były prezes zarządu Fundacji Książąt Czartoryskich.

W tej sprawie wszystko było bez precedensu - wielkość kolekcji, liczącej ponad 250 tysięcy przedmiotów, jej szacowana na 10 miliardów wartość, kwota wykupu, tempo transakcji.

- Zabezpiecza prawo własności właśnie narodu polskiego - podkreślał wicepremier i minister kultury i dziedzictwa narodowego Piotr Gliński.

"To nie jest tak, że Czartoryscy wyjęli złote dukaty i kupili wielką kolekcję" Miałbym pretensje o sprzedaż kolekcji Fundacji Książąt Czartoryskich. Od początku była tworzona jako narodowa. Była latami zbierana przez wiele osób. To nie jest tak, że Czartoryscy wyjęli z tylnej kieszeni spodni złote dukaty i kupili za to...

Zaskakujące tempo

Były minister kultury Bogdan Zdrojewski przypomina jednak, że przed wiekami fundacja była zakładana i dedykowana narodowi polskiemu i że zgodnie ze statutem fundacji, zbiory nie mogły być sprzedane i podzielone.

- Zaskakujące jest czas, tempo. Według mojej oceny mamy do czynienia z sytuacją bez precedensu - podkreśla europoseł PO.

Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, które "Fakty" poprosiły o wypowiedź w tej sprawie, napisało jedynie, że "nie zajmuje się nadzorowaniem fundacji w zakresie zgodnego z prawem dysponowania ich majątkiem".

Autor: Paweł Płuska / Źródło: Fakty TVN