Polska obronność po Macierewiczu

Zdolności do walki w cyberprzestrzeni – wciąż de facto zerowe. Obrona przeciwrakietowa i przeciwlotnicza – nieadekwatna do zagrożeń. Marynarka i lotnictwo bez szans na zapewnienie wystarczającej obrony szlaków dostaw surowców. Kontrwywiad – sparaliżowany przez fatalne decyzje kadrowe oraz absurdalną nagonkę na jego byłych szefów

Antoni Macierewicz zużył dwa lata w MON (i niemal 80 miliardów złotych) głównie na przygotowywanie Polski nie do takiej wojny, jaka może nam w rzeczywistości grozić, lecz na teatralne gesty oraz na budowę sekty swoich wyznawców. Jego następca ma szanse okazać się nieco lepszym ministrem – ale tylko dlatego, że będzie mniej samodzielny wobec kierownictwa partii, a PiS w okresie przedwyborczym zapewne zechce unikać spektakularnych kompromitacji.

Zdolności do walki w cyberprzestrzeni – wciąż de facto zerowe. Obrona przeciwrakietowa i przeciwlotnicza – nieadekwatna do zagrożeń. Marynarka i lotnictwo bez szans na zapewnienie wystarczającej obrony szlaków dostaw surowców. Kontrwywiad, istotny z punktu widzenia zapobiegania dywersji i potencjalnym atakom asymetrycznym, zwłaszcza na infrastrukturę krytyczną, sparaliżowany przez fatalne decyzje kadrowe oraz absurdalną nagonkę na jego byłych szefów. Wobec najbardziej prawdopodobnych scenariuszy agresji na nasz kraj jesteśmy więc tak samo (albo i bardziej) bezbronni, jak w momencie obejmowania MON przez Antoniego Macierewicza.

„Przesuwanie na wschód” jednostek pancernych to tak naprawdę tylko kołowrotek ludzi i sprzętu w trójkącie Żagań-Wesoła-Braniewo i generowanie chaosu

Gdyby natomiast (co znacznie mniej prawdopodobne, ze względów politycznych i strategicznych, wobec państwa członkowskiego NATO i UE, graniczącego z Niemcami i mającego relatywnie wysoki poziom zachodnich inwestycji bezpośrednich) Rosja zdecydowała się jednak na klasyczne, zakrojone na dużą skalę uderzenie wojsk pancerno-zmechanizowanych i na okupację naszego terytorium? Nasze zdolności przeciwdziałania takiemu scenariuszowi – wbrew szumnym deklaracjom – też wcale nie wzrosły. Zwiększenie stanów wojsk lądowych to bardziej obciążenie dla budżetu niż realny wzrost siły bojowej. „Przesuwanie na wschód” jednostek pancernych to tak naprawdę tylko kołowrotek ludzi i sprzętu w trójkącie Żagań-Wesoła-Braniewo i generowanie chaosu. Niezwykle kosztowne Wojska Obrony Terytorialnej, sztandarowy projekt ministra Macierewicza, wobec nieuniknionych słabości w wyszkoleniu i chyba jednak przy braku racjonalnej koncepcji taktyczno-operacyjnej będą zdolne co najwyżej do „pięknego umierania” w konfrontacji ze znacznie bardziej profesjonalnym i bezwzględnym przeciwnikiem. Nadzieje, pokładane w nielicznych pododdziałach sojuszniczych, są w tym kontekście dość naiwne.

Do kompletu mamy brak zmian w powszechnie krytykowanych już za poprzednich rządów systemach: dowodzenia, szkolenia rezerw oraz dokonywania zakupów. Także – wyraźne osłabienie jakościowe kadry, związane z przedwczesnym odchodzeniem ze stanowisk doświadczonych generałów i pułkowników, wypychanych do cywila z powodów natury ideologicznej. I bodaj największą kompromitację MON – wśród licznych, tajemniczo ślimaczących się przetargów – niedotrzymanie kolejnych, uroczyście ogłaszanych przez ministra, terminów zakupu śmigłowców wielozadaniowych. Potrzebnych przecież nie tylko „specjalsom” i nie tylko w operacjach „out of area”, z których to, przynajmniej teoretycznie, możemy zrezygnować. A na pewno bardziej potrzebnych niż liczne czysto propagandowe projekty, w rodzaju przywracania przedwojennych stopni i dystynkcji.

Paradoks polega na tym, że Antoni Macierewicz traci stanowisko bynajmniej nie z powodu wymienionych błędów i zaniedbań, ani kierowania pary głównie w gwizdek. Raczej jest to skutek braku zaufania nowego premiera, konfliktu z prezydentem Andrzejem Dudą, a przede wszystkim – kilkukrotnego zirytowania Jarosława Kaczyńskiego, m.in. upartym forowaniem swoich „cherubinów”. Nie bez znaczenia jest też zapewne kalkulacja przedwyborcza prezesa PiS, który liczy, że ponowne schowanie takiego kontrowersyjnego radykała jak Macierewicz pozwoli nieco zyskać wśród elektoratu umiarkowanego.

Mariusz Błaszczak wydaje się z punktu widzenia PiS idealnym nowym szefem MON. Co prawda, na wojskowości zna się jeszcze mniej niż Antoni Macierewicz. Za to samodzielnej frakcji (a tym bardziej sekty) z pewnością nie będzie budował

Mariusz Błaszczak wydaje się więc, z punktu widzenia PiS, idealnym nowym szefem MON. Co prawda, na wojskowości zna się jeszcze mniej niż Antoni Macierewicz. Za to samodzielnej frakcji (a tym bardziej sekty) z pewnością nie będzie budował. Linię partii zrealizuje wiernie i dokładnie. Już spowodował dymisję iście kabaretowego szefa SKW Piotra Bączka. A najbardziej zabagnione przetargi pewnie jakoś stopniowo podopina, bo nawet wśród przeciwników ma opinię sprawnego administratora. Dla PiS oznacza to po prostu minimalizację ryzyka wyborczego. Dla wojska – być może nieco więcej porządku i pragmatyzmu, choć oczywiście bez jakichś rewolucyjnych zmian kursu.

To jednak na dłuższą metę nie wystarczy. W obliczu coraz poważniejszych wyzwań i ewidentnego końca tzw. „pauzy strategicznej”, armię trzeba modernizować i szybciej, i przede wszystkim mądrzej niż dotychczas. Nie da się tego robić bez przynajmniej minimalnego porozumienia głównych sił politycznych co do fundamentalnych założeń strategii, a w konsekwencji – kierunków i charakteru zmian. Dlatego warto z uznaniem powitać choćby propozycję Nowoczesnej, dotyczącą audytu stanu bezpieczeństwa Polski, a także apel o częstsze zwoływanie Rady Bezpieczeństwa przez Prezydenta. Oczywiście, pod warunkiem, że jedno i drugie stanie się okazją do pogłębionej, merytorycznej debaty z udziałem niezależnych ekspertów, a nie do partyjno-plemiennej naparzanki.