Alle zware rokers tussen 50 en 74 jaar om de twee jaar preventief onder de scanner leggen. Dat is het advies van experts aan de Vlaamse overheid, nu blijkt dat een grootschalige screening het aantal overlijdens door longkanker in die groep met minstens een kwart vermindert.

Sorry, maar we kunnen voor u nog maar weinig doen. Die boodschap krijgen veel patiënten met longkanker te horen. Het is de meest dodelijke vorm van kanker in België: jaarlijks sterven er duizenden mensen aan, vooral mannen. De kans op genezing is erg klein: na vijf jaar is nog maar 16 procent van de mannelijke patiënten in leven, bij de vrouwen iets minder dan een kwart.

Sombere prognoses, en dus is het cruciaal er zo vroeg mogelijk bij te zijn. Alleen lukt dat bij longkanker vaker niet dan wel. De tumor wordt vaak pas laat ontdekt, omdat er in het begin weinig symptomen zijn. “Met een grootschalige screening kan je dat verhelpen”, zegt Kristiaan Nackaerts, longarts van het UZ Leuven. “Dat hebben we voor het eerst bewezen.”

Pakje per dag

Nackaerts is een van de onderzoekers die de NELSON-studie uitvoerde. Ook het Belgisch Kankerregister werkte mee. De resultaten van de studie werden gisteren bekendgemaakt op een internationaal congres. In totaal namen 16.000 vrijwilligers deel: Belgen en Nederlanders tussen 50 en 74 jaar. Allemaal hadden ze minstens 25 jaar lang een pakje per dag gerookt, of het equivalent daarvan. Sommigen waren ex-rokers, maar niemand was al langer dan tien jaar gestopt.

De helft van de proefpersonen is ruim vijf jaar lang regelmatig onderzocht met een CT-scan met een lage dosis, op zoek naar letsels die op kanker wijzen. Als die groot genoeg waren, of snel groeiden, werden ze doorgestuurd voor meer onderzoek. De andere helft ging niet onder de scanner. Na tien jaar was bij 443 mensen uit de eerste groep longkanker ontdekt: meer dan in de controlegroep, maar veel vaker in een vroeg stadium. Gevolg: ruim een kwart minder overlijdens bij de mannen, en tot 60 procent minder bij de kleine groep vrouwen die deelnam.

Minister van Welzijn Jo Vandeurzen (CD&V) noemt de studie “zeer interessant”. De kost van een nieuwe screening moet wel opwegen tegen de baten, benadrukt hij, en dat is nog niet onderzocht.

Nu al zijn er in Vlaanderen (gratis) bevolkingsonderzoeken voor darm-, borst- en baarmoederhalskanker. “Daar moet zo snel mogelijk longkanker bijkomen”, zegt professor Nackaerts. “Als je kijkt naar hoeveel levens je hiermee redt, dan mag de overheid eigenlijk niet twijfelen.”