Decyzję Sądu Najwyższego skrytykowała m.in. Kancelaria Prezydenta

Na początku sierpnia kancelaria podkreśliła, że "działanie Sądu Najwyższego (...) nastąpiło bez prawidłowej podstawy prawnej i nie wywiera skutków wobec prezydenta ani jakiegokolwiek innego organu

Pytania zadane przez SN dotyczą m.in. zasady przechodzenia sędziów w stan spoczynku

- Decyzje mogą być bardzo różne, ale Trybunał jest władny podjąć decyzję o zabezpieczeniu poprzez poparcie stanowiska SN lub wydać własne oświadczenie w tej sprawie - mówił TVN24 Waldemar Żurek, były rzecznik KRS. - Niepokoją mnie słowa Gowina, który mówił, że być może Polska będzie zmuszona zignorować decyzję TSUE - dodał. Zabezpieczenie oznaczałoby, że TSUE zdecyduje o zawieszeniu wykonalności ustaw, co do których zgłoszono wątpliwości.

- Cieszę się, że tak szybko doszło do rozpoznania sprawy, myślę, że ma to duże znaczenie nie tylko dla naszego sądownictwa, ale w ogóle dla kraju i dla obrony wartości, których Unia bronić powinna różnymi sposobami, także poprzez orzeczenia TSUE. Myślę, że Trybunał doskonale zna sytuację w Polsce i będzie podejmował dobre dla nas decyzje - mówił Michał Laskowski, rzecznik SN.

POLECAMY: "Iustitia" ws. SN: wzywamy władze do zaniechania działań podważających porządek prawny Polski i UE

- Ta procedura stosunkowo szybko się rozpoczęła, Trybunał wie o decyzji zabezpieczającej, a takie sprawy są rozpatrywane szybciej - podkreśla Bartłomiej Przymusiński. - Jeśli polski rząd się nie dostosuje do odpowiedzi TSUE na pytania SN, będzie to pierwszy krok w stronę wyjścia z Unii - dodaje członek stowarzyszenia "Iustitia".

- To jest podwójne przyspieszenie - tłumaczy Monika Frąckowiak ze stowarzyszenia "Iustitia". Podkreśla, że chodzi zarówno o wagę pytań SN, ale również o zawieszenie wykonywania ustawy. - Ta procedura się dzisiaj rozpoczęła. Wydaje się, że przynajmniej orzeczenie zabezpieczające może zostać ogłoszone bardzo szybko - dodała.

- Nie mam pojęcia, jakie rozstrzygnięcie wyda Trybunał w Luksemburgu. Jest tu pewna analogia ze prawą puszczy białowieskiej, gdzie nakazano zawieszenie prac w lesie do czasu ogłoszenia orzeczenia - oceniła.

Polska zignoruje ewentualne orzeczenie TSUE?

Wicepremier, minister nauki i szkolnictwa wyższego Jarosław Gowin został spytany w wywiadzie dla "Do Rzeczy" m.in. o pytania prejudycjalne, które Sąd Najwyższy skierował niedawno do unijnego Trybunału Sprawiedliwości, zawieszając przy tym stosowanie trzech artykułów ustawy o SN określających zasady przechodzenia sędziów tego sądu w stan spoczynku. Na uwagę, że SN do czasu uzyskania orzeczenia TSUE "zawiesił obowiązywanie rządowych ustaw", polityk odpowiedział, że "to coś poważniejszego niż zawieszenie działania prawa".

- Jeżeli Trybunał (Sprawiedliwości Unii Europejskiej) dopuści się precedensu i usankcjonuje zawieszenie prawa przez Sąd Najwyższy, to nasz rząd zapewne nie będzie miał innego wyjścia jak doprowadzić do drugiego precedensu, czyli zignorować orzeczenie TSUE jako sprzeczne z traktatem lizbońskim oraz z całym duchem integracji europejskiej - powiedział Gowin.

POLECAMY: Prof. Wyrzykowski: Nie mamy kryzysu konstytucyjnego. Mamy wojnę z konstytucją

Michał Dworczyk: trzeba wierzyć, że TSUE zachowa się racjonalnie i nie dojdzie do konfrontacji z Polską

Jak zaznaczył Michał Dworczyk, w Polsce "żaden organ ani żadna instytucja" nie ma uprawnień do zawieszania obowiązującej ustawy. - W związku z tym Sąd Najwyższy również nie posiada takiego prawa - podkreślił.

- Trzeba wierzyć, że wszystkie instytucje będą się tutaj zachowywały racjonalnie, w tym bardzo ważny trybunał europejski - zaznaczył szef KPRM.

O co pyta Sąd Najwyższy?

Jak mówił rzecznik SN Michał Laskowski, pierwsze pytanie prejudycjalne dotyczy zasady nieusuwalności sędziów. - W ocenie Sądu Najwyższego taka zasada jest łamana wtedy, kiedy ustawodawca decyduje się na obniżenie wieku emerytalnego, czyli przechodzenia w stan spoczynku i zastosowanie tego przepisu także wobec tych sędziów, którzy tego nie chcą - powiedział Laskowski.

Drugie pytanie dotyczy wykładni przepisów prawa unijnego w kontekście przepisu ustawy o Sądzie Najwyższym, który uzależnia możliwość dalszego orzekania przez sędziego SN, który przekroczył 65 rok życia od zgody organu władzy wykonawczej - w tym przypadku prezydenta. Zdaniem SN takie rozwiązanie "budzi wątpliwości co do rozumienia zasady niezależności sądów i niezawisłości sędziów". - Jest to niezgodne z dotychczasowym orzecznictwem Trybunałów w Luksemburgu i Strasburgu - dodał rzecznik SN.

POLECAMY: SN wstrzymuje wykonanie decyzji KRS. Mitera: piłka po stronie prezydenta

Trzecie pytanie dotyczy wykładni przepisu dyrektywy unijnej zakazującego dyskryminacji ze względu na wiek. Pytanie czwarte jest związane z potrzebą doprecyzowania przez TSUE, "jak Sąd Najwyższy powinien zapewnić skuteczność unijnemu zakazowi dyskryminacji ze względu na wiek".

Piąte pytanie dotyczy obowiązków SN jako sądu unijnego w zakresie zastosowania środków zabezpieczających. - Należy bowiem podkreślić, że w tej sprawie SN na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego zdecydował się zawiesić stosowanie art. 111 (ust. 1 i 1a) i 37 oraz 39 ustawy o Sądzie Najwyższym - poinformował rzecznik SN.

Pytania do TSUE zostały zadane na tle rozpoznawanej przez SN sprawy, która "dotyczyła obowiązku opłacania składek ubezpieczeń społecznych w sytuacji kiedy Polak ma firmę w Czechach albo na Słowacji". Skład trzech sędziów - jak przekazał rzecznik SN - "nabrał wątpliwości co, do tego jak powinno to zostać rozstrzygnięte i zgodnie z procedurą przekazał te kwestie do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów SN".

Dworczyk: trzeba wierzyć, że TSUE zachowa się racjonalnie

W powiększonym składzie orzekającym znalazł się jeden sędzia, który przekroczył już 65 rok życia i co do którego trwa procedura związana z przeniesieniem go w stan spoczynku lub ewentualnym umożliwianiem mu dalszego orzekania. - Na tle kwestii, związanej z możliwością orzekania przez tego sędziego, Sąd Najwyższy zadał pytania Trybunałowi Sprawiedliwości UE - dodał rzecznik SN.

Kancelaria Prezydenta krytykuje inicjatywę Sądu Najwyższego

W odpowiedzi na decyzje SN Kancelaria Prezydenta oświadczyła, że działanie Sądu Najwyższego polegające na zawieszeniu stosowania niektórych przepisów ustawy o SN nastąpiło bez prawidłowej podstawy prawnej i nie wywiera skutków wobec prezydenta ani jakiegokolwiek innego organu. Takie stanowisko przedstawił też w piątek wiceszef Kancelarii Prezydenta Paweł Mucha.

Mucha podkreślił, że "nikt w Polsce nie kwestionuje możliwości zwracania się przez sądy na podstawie traktatu o funkcjonowaniu UE z pytaniem prejudycjalnym do TSUE". - Natomiast jest absurdem, jest niedorzecznością tego rodzaju postanowienie, jak ten punkt trzeci w zakresie zawieszenia stosowania ustawy. Polskie prawo nie zna takiej instytucji i nijak ma się do tego TSUE - powiedział prezydencki minister.

Zastępca prokuratora generalnego Robert Hernand w oświadczeniu z ubiegłego piątku stwierdził, że Sąd Najwyższy wydając postanowienie zawierające pytania prejudycjalne do Trybunału Sprawiedliwości UE i zawieszając stosowanie niektórych przepisów ustawy o SN dopuścił się szeregu naruszeń prawa.

Z kolei rzecznik SN podkreślał, że Sąd Najwyższy postąpił zgodnie z prawem. Według niego były "pełne podstawy" do wydania przez SN takiego postanowienia i wstrzymania wykonywania przepisów trzech artykułów ustawy o SN.

Źródło: TVN24

Chcesz być na bieżąco z najważniejszymi informacjami dnia? Polub Onet Wiadomości na Facebooku!

(bmp)