Nauczycielki zdradzają Onetowi, jak wyglądała naprawdę realizacja telewizyjnych lekcji

- Musiałyśmy same wszystko wymyślić. Nikt nam nie powiedział, jak to ma wyglądać, jak mamy się zachowywać przed kamerą, jak mówić, jak się ustawiać - opisują w rozmowie z Onetem

Po emisji odcinków na nauczycielki spadł ogromny hejt

- To wpłynęło na całe moje życie. Jesteśmy tak zaszczute, że boję się wyjść z domu, bo ktoś mnie rozpozna i będzie wytykał palcami albo wyśmiewał. To mnie przerasta. Budzę się o 3-4 w nocy i zastanawiam się, jak zniknąć - mówi jedna z nich

- Nawet w trakcie nagrań nikt nas nie poinformował, że dostaniemy za to jakieś pieniądze. Po prostu myślałyśmy, że musimy to zrobić w ramach naszej pracy. Miałyśmy podpisać umowę z TVP. Ale do tej pory żadnej umowy nie dostałyśmy, nikt nam nie zapłacił - dodaje

"Z satysfakcją obserwujemy, że "Szkoła z TVP" spotyka się przede wszystkim z wielkim zainteresowaniem setek tysięcy widzów. Akceptacja i zrozumienie wagi projektu przez dojrzałe środowiska sprawiły, że do TVP zgłaszają się obecnie kolejni eksperci i pedagodzy" - twierdzi z kolei TVP

Od kilku dni tematem dyskusji są lekcje dla uczniów szkół podstawowych, emitowane w telewizji publicznej pod hasłem "Szkoła z TVP". Projekt, będący wspólną inicjatywą TVP i MEN, powstał w związku z zamknięciem wszystkich szkół w Polsce z powodu zagrożenia koronawirusem.

Lekcje wzbudzają duże kontrowersje. Program krytykowany jest za formułę i mnóstwo błędów, a nauczycielki je prowadzące spotykają się z ogromną krytyką różnych środowisk. Tylko czy to one ponoszą winę za dyskusyjną jakość tego projektu?

Roztrzęsione, załamane, zaskoczone hejtem

Udało nam się porozmawiać z dwiema nauczycielkami, które poprowadziły lekcje w ramach "Szkoły z TVP". Są roztrzęsione, załamane i zaskoczone hejtem, jaki się na nie wylewa. Chcą zachować anonimowość, boją się kolejnego publicznego linczu.

RELACJA NA ŻYWO: Koronawirus w Polsce i na świecie

- Ludzie myślą, że zgłosiłyśmy się na ochotnika, po sławę i pieniądze. Nic bardziej mylnego. Kuratorium oświaty zgłosiło się do naszej dyrekcji i zostałyśmy po prostu wytypowane. Nie wiem, dlaczego akurat my. W naszym zawodzie, jak dyrektor prosi o wykonanie jakiegoś polecenia służbowego, to się nie odmawia. Wcale się do tego nie paliłyśmy, ale cóż było robić. Polecenia służbowe się wykonuje. Nie chciałyśmy stracić pracy, zwłaszcza w tak trudnych czasach - tłumaczą w rozmowie z Onetem.

Potem wszystko działo się bardzo szybko. W ubiegły piątek zostały wezwane na rozmowę. Usłyszały, że muszą do świąt nagrać trzy lekcje po 15 minut. Oprócz dyrekcji pojawili się tam też ludzie z TVP. Wtedy okazało się, że jednak ma to być po 25 minut i projekt ma trwać nawet do czerwca, a nie tylko do świąt. Nauczycielki przeraził również fakt, że już następnego dnia mają nagrać aż trzy lekcje.

- Okazało się też, że musimy wszystko same przygotować. Usłyszałyśmy w piątek po południu, że będziemy nagrywać następnego dnia od razu trzy odcinki, bo to w poniedziałek musi już iść w telewizji. Przecież to jest praktycznie niewykonalne, by w takim czasie przygotować materiał dydaktyczny na trzy lekcje, podczas gdy do normalnych hospitacji dyrektorskich trzeba przygotowywać się tydzień albo i więcej. Jakimś cudem udało nam się to przełożyć na niedzielę - mówi nam jedna z nauczycielek.

Nauczycielki: dostałyśmy mikrofony do ręki i "nagrywamy, bo nie ma czasu"

Od TVP nie dostały też żadnego scenariusza programu. - Musiałyśmy same wszystko wymyślić. Nikt nam nie powiedział, jak to ma wyglądać, jak mamy się zachowywać przed kamerą, jak mówić, jak się ustawiać. Nie było żadnych prób oswojenia się z kamerą. Przyszłyśmy w niedzielę, zdjęłyśmy kurtki, pokazano nam studio, reżyserkę, dostałyśmy mikrofony do ręki i "nagrywamy, bo nie ma czasu". Nie było pani od makijażu, ani stylistki, nikt nam nie ułożył włosów, nie powiedział, jak mamy się ubrać - relacjonuje jedna z pań.

- Ja nigdy wcześniej nie miałam do czynienia z telewizją, może pan sobie wyobrazić, jaki to był dla mnie stres. Jeszcze zaczęła się wieszać tablica interaktywna, nie było markerów do pisania (na szczęście przywiozłyśmy własną kredę), a magnesów do przypinania było dziesięć - dodaje.

Wcześniej, jeszcze w piątek, zaproponowały, żeby nagrywać to wszystko w szkole, bo gdyby czegoś zabrakło, to szybko można uzupełnić. Ale pracownicy TVP nie chcieli o tym słyszeć. W grę wchodziło tylko studio.

Szczepan Twardoch komentuje hejt na nauczycielki z TVP

- Na początku w ogóle myślałyśmy, że to będzie tylko w regionalnej telewizji. A tu nagle, w trakcie nagrywania, okazało się, że to ma iść na całą Polskę. Oburzyłyśmy się, że nikt nas o tym nie poinformował. Ale było już za późno na wycofywanie się. Teraz myślę, że powinnyśmy przerwać te zdjęcia - wzdycha jedna z nauczycielek.

Nagrania i montaż trwały blisko dziesięć godzin. W tym czasie nauczycielki nie miały nawet jak zjeść obiadu. Dostały tylko kawę i wodę. - Wszystko na szybko, bo cały czas słyszałyśmy, że centrala naciska, żeby już im to dać. Nie miałyśmy możliwości nawet przejrzenia tych filmów przed publikacją, na to także nie było czasu. Gdyby była takaż możliwość, dałoby się wyłapać błędy, poprawić je i uniknąć całej tej paskudnej historii - podkreśla nasza rozmówczyni.

"Te lekcje nie mają nic wspólnego z rzeczywistością"

- Tak naprawdę to, co sobie ułożyłyśmy w scenariuszu, wyszło nam dobrze. Wyłożyłyśmy się na dogrywkach, które trzeba było zrealizować, bo zabrakło materiału na cały program - relacjonuje jedna z pań.

Obie panie podkreślają, że te lekcje w ramach "Szkoły z TVP" nie mają nic wspólnego z rzeczywistością: - Jednak podczas normalnych zajęć nie ma takiej sytuacji, że nauczyciel longiem mówi przez pół godziny. Jest interakcja z dziećmi, człowiek się uśmiecha, żartuje, uczniowie podchodzą do tablicy, odpowiadają na pytania, przepisują coś do zeszytów, rozmawiają z nauczycielem. A my od realizatora usłyszałyśmy: "wyobraźcie sobie, że kamery to wasze dzieci". Ale kamery nie mówią i nie ma z nimi żadnej interakcji.

Nie hejtuj nauczycielek. To wina producentów

Nauczycielki stały się obiektem kpin, niewybrednych komentarzy i potężnego hejtu. Wytykano im brak przygotowania, popełnianie dużej ilości błędów, sposób prowadzenia programu i brak profesjonalizmu.

- Najbardziej boli, że hejtują nas inni nauczyciele. Nie spodziewałam się, że tak nas potraktuje nasze własne środowisko, zamiast nas wspierać. Skrytykowała już nas nawet pani Dorota Zawadzka, czyli "Superniania", która chyba już zapomniała, jak sama była kiedyś hejtowana - wylicza jedna z naszych rozmówczyń.

Zakaz wykonywania zawodu?

- Mnie dotyka bardzo boleśnie, że inni pedagodzy mówią, że jesteśmy "hańbą dla nauczycielstwa" albo że powinnyśmy dostać zakaz wykonywania zawodu. Że się połasiłyśmy na pieniądze, na te dwa miliardy, które dostała TVP i że my mamy właśnie te pieniądze w kieszeni. Tymczasem prawda jest taka, że nawet w trakcie nagrań nikt nas nie poinformował, że dostaniemy za to jakieś pieniądze. Po prostu myślałyśmy, że musimy to zrobić w ramach naszej pracy. Miałyśmy podpisać umowę z TVP. Ale do tej pory żadnej umowy nie dostałyśmy, nikt nam nie zapłacił - dodaje druga z kobiet.

Obie są oburzone również tym, że w internecie już się roznosi z jakiej szkoły są, pojawiają się ich prywatne zdjęcia, na których upublicznienie się nie zgodziły. Mówią, że jeszcze tylko brakuje ich adresów.

- Na jednym z serwisów internetowych zostały umieszczone nasze zdjęcia. Napisałam do nich, że nie ma mojej zgody na wykorzystanie mego wizerunku i poprosiłam, żeby usunęli moje zdjęcie. I co usłyszałam? Że przecież się zgodziłam. A tak w ogóle to telewizja publiczna dostała przecież dwa miliardy złotych, więc o co w ogóle chodzi - wzdycha nauczycielka.

- Ten hejt wpłynął na całe moje życie. Jesteśmy tak zaszczute, że boję się wyjść z domu, bo ktoś mnie rozpozna i będzie wytykał palcami albo wyśmiewał. To mnie przerasta. Budzę się o 3-4 w nocy i zastanawiam się, jak zniknąć. Nie wiem, co będzie, jak wrócę do pracy. Żałuję, że się na to wszystko zgodziłam - dodaje.

- Ja też nie sypiam dobrze, budzę się nad ranem i zastanawiam się, jak mam tę sytuację rozwiązać. Nic nie jadłam od dwóch dni, bo nic nie mogę przełknąć. Chce mi się tylko wymiotować. Żałuję, że dałam się w to wmanewrować - mówi druga nauczycielka.

Sposobem na hejt... telewizja śniadaniowa

Obie podkreślają, że z tej całej sytuacji wyłania się smutny obraz Polaków: - Nagle jesteśmy wszyscy nieomylni, nikt nie ma prawa do błędu, wszyscy musimy być idealni. Każdy jest najmądrzejszy. Ludzie oglądają teraz tę "Szkołę z TVP", żeby wyłapywać błędy, potknięcia, przejęzyczenia, to, że ktoś jest zestresowany, że "ma kij w d..." - bo i takie komentarze się zdarzają. Szkoda mi teraz tych kolejnych pań, które biorą w tym udział.

Po tych koszmarnych dla nich dniach obie stwierdziły, że nie będą już brać w tym udziału. Boją się, że gdy staną przed kamerą, znowu każdy szczegół, każda nawet drobna pomyłka, zostanie wyśmiana. Powiedziały o tym dyrekcji, a ta na ich prośbę, odsunęła je od robienia tych programów.

- TVP nie zapewniła nam żadnego psychologa w tej trudnej sytuacji. Ale zaproponowali nam za to, żebyśmy... przyszły do telewizji śniadaniowej. Na pewno się nie zgodzę już na występ w telewizji. To był mój pierwszy i ostatni raz - zapewnia jedna z naszych rozmówczyń.

Kulisy powstania lekcji w TVP. "Wszystko było robione na ostatni moment"

- Ja jestem szarym nauczycielem, do którego na lekcje wrócą niedługo uczniowie i nie wiadomo, czego mamy się spodziewać. Co prawda akurat sygnały od naszych rodziców są przyjemne i pozytywne: "nie przejmujcie się", "dzieci ucieszyły się, że zobaczyły swoje panie". To raczej słowa otuchy. Wiemy jednak, jaka może być młodzież, mamy w szkole ósmoklasistów i z ich strony mogą pojawić się docinki. Też nie wiem, jak to rozwiązać, czy wysłać takiego ucznia do dyrektora czy odpuścić i nie reagować? I nie wiem, jak bym zareagowała w takiej sytuacji. A mogą się one wydarzyć - podsumowuje.

Poprosiliśmy Telewizję Polską o odniesienie się do tych wszystkich zarzutów. Jednak TVP nie odpowiedziało właściwie na nasze pytania. Przysłało tylko oświadczenie. W związku z tym publikujemy wszystkie nasze pytania i to, co otrzymaliśmy jako odpowiedź - w całości.

Nasze pytania do TVP

1. Rozmawialiśmy z dwoma nauczycielkami, które brały udział w projekcie "Szkoła z TVP" i z ich relacji wynika, że za dyskusyjną jakość tych lekcji w ramach projektu "Szkoła z TVP" oraz publiczny hejt, jakie je spotkał, współodpowiedzialna jest TVP. Zarzucają TVP m.in., że nikt ich nie przeszkolił, jak zachowywać się przed kamerą (z którą nigdy wcześniej nie miały styczności), podczas realizacji nagrań nikt nie sprawował nad nimi opieki związanej z realizacją telewizyjną, dostały zdecydowanie za mało czasu na przygotowanie tych lekcji, podczas nagrywania ich były pośpieszane, co powodowało dodatkowy stres, a co za tym idzie - błędy. Jak TVP odpowie na te zarzuty?

2. Jak informują nasze rozmówczynie, po nagraniu trzech lekcji pozbawiono je możliwości obejrzenia całego materiału, by chociażby móc skorygować ewentualne błędy. Dlaczego?

3. Jak relacjonują nasze rozmówczynie, miały obiecane honorarium za prowadzenie lekcji na antenie TVP, tymczasem do tej pory nie otrzymały żadnego wynagrodzenia, ani nie podpisano z nimi żadnej umowy. Natomiast na pytania o to, nikt w TVP im nie odpowiada. Dlaczego tak się dzieje?

4. Na jakiej podstawie typowano nauczycielki do udziału w tym projekcie? Z naszych informacji wynika, że TVP zwróciło się w tej sprawie do kuratoriów oświaty. Czy TVP zaproponowało jakiś sposób na wytypowanie nauczycielek, które miałyby pojawić się w telewizji, przed kamerą?

5. Czy po hejcie, jaki spotkał te nauczycielki, TVP zapewniło im opiekę psychologiczną?

6. W związku z powyższym, czy TVP czuje się współwinna za publiczną krytykę, jaka spotkała nauczycielki biorące udział w projekcie "Szkoła w TVP"? Czy według TVP popełnione zostały jakieś błędy w trakcie realizacji tego projektu?

Oto odpowiedź TVP

"Projekt "Szkoła z TVP", realizowany wspólnie z MEN, jest projektem niezwykle trudnym. Decyzja o rozpoczęciu cyklu powstała w stanie niemal wyższej konieczności, w warunkach trwającej epidemii. Lekcje, zgodne z podstawą programową, nagrywane są na bieżąco i dzięki temu zastępują zawieszone stacjonarne zajęcia szkolne. Warunki pracy i nagrań są trudne ze względu na presję czasu oraz podwyższone wymogi bezpieczeństwa związane z epidemią. Wszyscy uczestnicy tego projektu: nauczyciele, pracownicy TVP, urzędnicy oświatowi, wkładają wiele odwagi, wysiłku i poświęcenia, aby umożliwić dzieciom i młodzieży łatwy dostęp do aktualnych lekcji.

Niestety niedojrzałość społeczna oraz niskie pobudki hejterów skutkują piętnowaniem nauczycieli i innych osób ofiarnie pracujących na rzecz tego wartościowego projektu. Aktywność przeciwników ",Szkoły z TVP" przypomina chorą radość niektórych mediów i środowisk, jaką demonstrowali podczas ubiegłorocznego strajku nauczycieli. To zadziwiające, że ataki te mają miejsce w czasie epidemii, a ich celem są nauczyciele ofiarnie i bezinteresownie realizujący misję zawodową, wyrażający w ten sposób swoją solidarność i odpowiedzialność społeczną.

Dla atakujących projekt, drobne pomyłki i niedociągnięcia techniczne są ważniejsze niż realizowane przez nauczycieli szlachetne cele, a także poświęcenie przez nich własnej prywatności i komfortu. Nieodpowiedzialne ataki zarówno osób prywatnych, jak i mediów komercyjnych doprowadziły do napiętnowania osób zaangażowanych w projekt. TVP ze swojej strony zadeklarowało nauczycielom wszelką pomoc i wsparcie.

Z satysfakcją obserwujemy, że "Szkoła z TVP" spotyka się przede wszystkim z wielkim zainteresowaniem setek tysięcy widzów. Akceptacja i zrozumienie wagi projektu przez dojrzałe środowiska sprawiły, że do TVP zgłaszają się obecnie kolejni eksperci i pedagodzy. Dzięki ich wsparciu postępuje stała poprawa jakości audycji oraz następuje budowa docelowego profesjonalnego "formatu telewizyjnego".Przy doborze nauczycieli Telewizja Polska współpracuje z MEN oraz kuratoriami i niezależnymi ekspertami. Wszystkim zaangażowanym w projekt osobom zostaną wypłacone stosowne honoraria.

Z poważaniem, Centrum Informacji TVP S.A."