W latach 60. jedynym polskim transatlantykiem był pamiętający lata 30. MS Batory. Statek ten ze względu na swój wiek był jednak ciężarem dla Polskiej Marynarki Handlowej i potrzebny był jego następca. Ograniczenia finansowe sprawiły, że polskie władze musiały się zdecydować na zakup jednostki używanej. W 1968 roku w Holandii kupiono statek pasażerski Maasdam, przemianowany następnie na Stefan Batory. Był to największy polski transatlantyk oraz ostatni statek tego typu pływający pod polską banderą.

Maasdam

Historia ostatniego polskiego transatlantyku sięga 1948 roku. To właśnie w tym roku holenderski armator Holland America Line zamówił 2 statki pasażersko-transportowe w stoczni Wilton-Fijenoord w Schieden – Maasdam i Ryndam. Nowe jednostki miały odświeżyć flotę armatora. Stępkę pod Maasdama położono 19 grudnia 1950 roku a wodowanie miało miejsce 5 kwietnia 1952 roku. Prace wykończeniowe trwały do 15 lipca, a do służby jednostka weszła 10 sierpnia.

W trakcie budowy zmieniono konfigurację wewnętrzną statku i jego przeznaczenie, ponieważ początkowo Maasdam (który miał nazywać się Dinteldyk) projektowany był jako statek towarowo-pasażerski z zaledwie 60 miejscami dla pasażerów. Sytuacja na rynku wymusiła jednak zmianę konfiguracji i przystosowanie statku do przewożenia znacznie większej ilości pasażerów.

W momencie wejścia do służby Maasdam mógł zabrać na pokład ponad 700 pasażerów i 331 członków załogi. Statek miał 153 m długości i nośność 6489 ton. Napęd stanowiły dwie turbiny parowe General Electric o mocy łącznej 8500 KM. Pozwalały one na osiągnięcie prędkości rejsowej 16 węzłów i maksymalnej 18 węzłów. Maasdam był dosyć nowoczesnym, średnim statkiem pasażerskim. Wyposażono go w rozbudowany system przeciwpożarowy składający się z czujników dymu oraz aż 1500 tryskaczy we wszystkich pomieszczeniach. Dodatkowo wyposażono go stabilizatory przeciwprzechyłowe znacznie poprawiające komfort podróży. Niestety pod względem wygód dla pasażerów nie prezentował się aż tak okazale.

W swój pierwszy rejs Maasdam wyruszył 11 sierpnia 1952 roku, płynąc z Rotterdamu do Nowego Jorku. Niestety kariera statku od początku była nieco pechowa. 10 grudnia w trakcie wychodzenia z portu w Rotterdamie, transatlantyk zderzył się z niemieckim zbiornikowcem Ellen, zatapiając go wraz z całą załogą.

Kolejny wypadek miał miejsce 3 października 1954 roku w Nowym Jorku, gdzie Maasdam zderzył się z francuskim statkiem Tofevo. Kilka rejsów później, doszło do kolejnego incydentu, tym razem w Rotterdamie. Podczas przybijania do nabrzeża, transatlantyk uderzył w nie dziobem tak mocno, że musiał przejść remont.

15 lutego 1963 roku Maasdam miał kolejny wypadek – w trakcie rejsu na nowej trasie Rotterdam-Bremerhaven-Halifax-Nowy Jork, uderzył w wrak brytyjskiego statku Harborough niedaleko Bemerhaven (warto dodać, że statek ten zatonął 18 kwietnia 1959 roku po zderzeniu się z… wrakiem innego statku w tym rejonie). Był to najpoważniejszy incydent z udziałem Maasdama, który omal nie zakończył się zatonięciem statku. Na szczęście dzięki szybkiej akcji ratowniczej udało się odholować poważnie uszkodzony transatlantyk do stoczni, gdzie dokonano napraw.

W kolejnych latach liniowiec regularnie kursował na trasach atlantyckich między Europą a Kanadą i USA. 1 kwietnia 1966 roku Maasdam zawinął po raz kolejny do Queebecu, gdzie doszło do spotkania z polskim transatlantykiem MS Batory – nikt nie wiedział wówczas, że za kilka lat holenderski statek również podniesie polską banderę. W tym samym czasie spadek popularności rejsów przez Atlantyk oraz fakt, że Maasdam nie do końca nadawał się na wycieczkowiec, sprawiły, że HAL zaczął szukać chętnych na zakup liniowca.

W 1968 roku Polskie Linie Oceaniczne zaczęły szukać następcy dla wysłużonego Batorego. Ze względu na ograniczenia budżetowe, zdecydowano się na zakup używanej jednostki. Wśród wielu ofert jakie się pojawiły, najbardziej korzystną okazała się propozycja zakupu holenderskiego Maasdama. Umowę na zakup statku podpisano 15 maja, a koszt transakcji wyniósł 3 mln dolarów (współcześnie około 20,4 mln dolarów).