Neem Japan: daar mochten reizigers gratis mee met de bus bij een protestactie eerder dit jaar in de stad Okayama, schrijft The Guardian. In plaats van hun bus aan de kant te zetten, lieten chauffeurs passagiers mee zonder de kaartjes te controleren.

Maar dat kan in Nederland helaas niet, legt Kees de Vos, persvoorlichter van CNV Vakmensen uit. "We hebben dat in het verleden wel eens gedaan, maar daar heeft de rechter toen een stokje voor gestoken." De actie kostte werkgevers veel geld en zij stapten daarom naar de rechter. Die gaf hen gelijk, en nu mag het niet meer.

'Om zeep geholpen door de rechter'

Dat vinden ze wel jammer bij de vakbond. "Het was een ludieke actie en dus via de rechter om zeep geholpen", vertelt De Vos. En omdat niets doen geen optie is, worden de bussen aan de kant gezet. Dat is namelijk de enige manier om nog echt indruk te maken op de werkgevers, vindt men bij de vakbond.

Dat mensen kritiek hebben op de actie, snapt hij wel. "Als actievoerder moet je ook openstaan voor kritiek", legt De Vos uit. Daarom is er zelfs een mogelijkheid om reacties achter te laten op vakbondwebsite.

Een blokkade van een Franse snelweg door boze boeren. (Foto: AFP)

Dat in het ene land het publiek meer hinder ondervindt van stakingen dan in het andere land, heeft geen duidelijk aanwijsbare reden. Dat vertelt Sjaak van der Velden, historicus verbonden aan het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis.

Poldermodel

In Nederland zijn, ondanks het hoge aantal stakingsdagen vorig jaar, maar weinig stakingen in vergelijking met bijvoorbeeld België of Frankrijk. Dat komt onder meer door de Nederlandse volksaard, aldus Van der Velden. "Vanwege onze handelsachtergrond zijn we gewend om compromissen te sluiten en met ons poldermodel wordt veel bereikt."

Het heeft ook te maken met de mate van organisatie bij vakbonden en het aantal leden. Hij wijst naar Frankrijk, waar vakbonden relatief minder leden hebben en verdeelder zijn. Dat zorgt er volgens hem ook voor dat protesten heviger zijn. "Denk aan gegijzelde directieleden en in brand gestoken banden", zegt Van der Velden. "Als de organisatiegraad laag is, hebben bonden een probleem en moeten ze zich meer profileren."