Kinderen kunnen het beste tot hun veertiende op de basisschool blijven. Dat is beter voor de ontwikkeling en om de leerling beter inzage te geven in zijn of haar mogelijkheden, zegt onderwijskundige Marie-Christine Opdenakker van de Rijksuniversiteit Groningen.

Opdenakker hield een groot onderzoek naar drie onderwijsstelsels in negen Europese landen. De conclusies daarvan publiceert ze begin februari, schrijft het AD.

Opdenakker pleit voor een systeem waarbij kinderen langer naar de basisschool gaan en daarna direct doorstromen naar een beroepsopleiding, een algemene vooropleiding voor een hbo of universiteit. Voornamelijk jongens, migrantenkinderen en laatbloeiers profiteren van het later naar een vervolgopleiding gaan.

Volgens Opdenakker vergroot het Nederlandse onderwijssysteem verschillen en werkt het ongelijkheid in de hand. Dat vroege selectie kinderen de kans zou geven om zich te ontwikkelen, houdt volgens haar geen stand. "Juist landen waar men vroeg selecteert, doen het niet beter in internationale vergelijkingen."

Schooladvies

Er gaat volgens de onderwijskundige nog veel mis bij het bepalen van het juiste schooladvies dat kinderen meekrijgen. "Kinderen van laagopgeleide ouders scoren vaker een te laag advies. Ook speelt werkhouding mee en daarop scoren jongens lager dan meisjes."

Momenteel blijft 12 procent van de middelbare scholieren zitten. Ook zit een op de drie kinderen op een ander onderwijsniveau dan ze van de basisschool kregen. Opdenakker: "Deze cijfers wijzen erop dat het toch behoorlijk fout gaat bij het plaatsen van leerlingen op een passend niveau."

Opdenakker beargumenteert dat de ontwikkeling van de hersens van meisjes en jongens niet gelijk lopen. "Op hun twaalfde wordt een groot deel van de toekomst van Nederlandse kinderen bepaald. Zo beknot je ze."

Finland

Opdenakker ziet het Finse onderwijssysteem als een voorbeeld. Daarbij is de vroege selectie vervangen voor een basisvorming van negen jaar. Ieder kind krijgt daar een eigen programma waarin ze langer kunnen werken aan vakken die ze moeilijk vinden en vice versa.

De gevolgen van het Finse systeem zijn volgens de onderzoeker positief. "In Finland komt zitten blijven bijna niet voor. Ook zijn de verbale prestaties van leerlingen toegenomen en zijn de resultaten van kinderen van laag opgeleide ouders omhoog gegaan."

De VO-Raad, de organisatie voor het voortgezet onderwijs, legt uit dat momenteel al wordt gewerkt met brede brugklassen, waarin leerlingen pas na twee jaar hoeven kiezen voor een definitief niveau. De raad is het eens met Opdenakker dat kinderen al op te jonge leeftijd een keuze moeten maken.