Marley en Thunder bleven maar blaffen. Dick Vledder keek uit het raam van zijn IJmuidense woonboot en zag twee mannen op het erf. Hij haalde de Dobermanns binnen om de vreemdelingen te woord te kunnen staan. „U wordt beschuldigd van discriminatie en haatzaaien”, zeiden ze. Agenten in burger. Vledder was lang niet zo verbaasd geweest. Dat was in februari. Vorige maand kwam de boete: 350 euro. Die gaat hij uit principe niet betalen. „Al moet ik de bak in.”

We spreken af op de golfbaan in Velsen-Zuid. Daar komt hij wekelijks. In het begin sloeg hij vaak te hard, vlogen de pollen in het rond. Nu weet hij dat rustig slaan meer effect heeft. „Je moet je armen losjes houden. Altijd naar de bal blijven kijken.” Vledder, 52 jaar en klusjesman, legt het heel geduldig uit. Hij gaat expres naar een openbare golfbaan, niet naar eentje waar je lid van moet zijn. „Hier spelen allerlei soorten mensen.” Ze zien me aankomen op zo’n chique baan, zegt Vledder. „Met mijn staart.” Vledder draagt zijn golfkleren. Een zwarte joggingbroek van Nike, een rode Adidas-polo. In één oor een gouden ring. Door zijn wenkbrauw een zilveren bolletjespiercing.

Hij kon zich die opmerking niet eens meer herinneren, vertelt hij later in het restaurant. Op de Facebookpagina Steun de PVV had iemand een link geplaatst naar een nieuwsbericht van De Telegraaf, over een brandbom die op een moskee in Zweden was gegooid. Daar kwamen goedkeurende reacties op, zoals:

Mooi zo gooi er twee voor mij mee maat

Massaal alle moskees afbranden

En die van Vledder: Moeten ze hier in Nederland ook eens wat vaker gaan doen

Acht mensen kregen een boete van tussen de 350 en 450 euro. Eén man hoefde van de rechter niets te betalen omdat hij door zijn comment werd ontslagen. Er was aangifte gedaan door verschillende organisaties.

PvdA-Kamerlid Ahmed Marcouch riep het OM op om te reageren.

Een pluim voor Poetin

‘Steun de PVV’ (ondertitel: „Nederland is in verzet”) heeft bijna dertigduizend likes. Er worden veel berichten geplaatst en gesprekken gevoerd over de keerzijde van de multiculturele samenleving. Het laatste bericht is een pluim voor Vladimir Poetin, die terroristen in tegenstelling tot Europese leiders wel „vernietigt”.

„We nemen afstand van uitspraken die onder serieuze bedreigingen vallen”, postte de beheerder van ‘Steun de PVV’ in reactie op de aangiftes. Maar likers moesten zich niet van hun stuk laten brengen. „Als wij zwakte tonen binnen de groep zal men aanvallen als een groep hongerige haaien.” De „groep” bestaat uit veel verschillende mensen, het overgrote deel is wit en een minderheid is jong. Zoals de beheerder de aanhang omschreef: „Een PVV’er is geen tokkie – het zijn slechts kiezers.”

Ook nu ziet Vledder de ernst van zijn opmerking niet in. Ten eerste: hij zei het in een omgeving met mensen die er ongeveer hetzelfde over denken. Hoe kan hij dan haatzaaien? Bovendien: zo ernstig is de opmerking toch niet? „Als ik iemand met de dood had bedreigd was het anders geweest. Ik heb opgeschreven wat spontaan in me opkwam.” Dat betekent niet dat je het echt wilt, zegt hij. Hij verwijst naar de vrijheid van meningsuiting.

Vledder is écht bang voor wat er in Nederland gaat gebeuren. Hij denkt er elke dag aan. Sinds we niet meer op de golfbaan zijn maar in het restaurant zitten, is hij harder gaan praten. Minder geduldig. „Straks komt er een burgeroorlog.” Waarom, denkt hij, zijn er ook veel mensen die de toekomst onbezonnen tegemoet zien? „Die zijn naïef.” Hij vreest dat de Nederlandse cultuur naar de klote gaat als er veel asielzoekers komen. Vledder neemt een slokje van zijn french coffee (sterke koffie, Grand Marnier en room) en licht zijn angst toe. „Ik was de honden aan het uitlaten samen met een vrouw. Zaten er vijf Marokkaantjes te blowen. Ik kijk ze wat langer aan om te zien wat ze uitvreten.” Die jongens begonnen te roepen, zegt Vledder. Ze gebruikten steeds het woord kanker. „Met je kankerhoer”, zeiden ze. Ik gaf de honden aan die vrouw. „Zeg dat nog eens.” Toen hielden ze op. „Mijn blonde dochter van 21 wordt elke dag uitgescholden.” Vledder zoekt de oorzaak van zulke voorvallen in cultuurverschil en weet zeker dat de kloof te groot is om ooit te dichten.

viezeeeeeeeeeeeeeeee kkhollander je kkkkkhoereeeemoeder je doet alleen stoer achter je pc (...) vieze kkkkkrascist ik ga jou huis in de fik steken wist ik maar waar je woonde

Dat soort verwensingen krijgt Vledder vaker in zijn Facebook-inbox. Hij heeft er dit keer aangifte van gedaan. Dat zou eerder nooit in hem opgekomen zijn, maar nu is hij geïrriteerd door de boete die hij zelf kreeg. Eigenlijk wordt Vledder alleen maar bozer. „Ik heb nog nooit zo’n achterlijke kutregering gezien. Besluiten worden genomen, het volk heeft niets te zeggen. De politiek is alleen maar met zichzelf bezig.”

Het is niet altijd zo geweest

Vledder heeft zich niet altijd genegeerd gevoeld door de regering. Zestien jaar geleden ging hij ‘het zien’. Net gescheiden, het zat om te leven naar verwachtingen. Hij was vinoloog, elke dag in pak, geen piercing of oorbel en ook nog geen tatoeages.

Dat sommige mensen minder bang zijn voor de toekomst, ligt aan de media die ze consumeren, denkt Vledder. „Jij leest niet wat ik lees. De televisie is door links gefilterd.” Een voorbeeld. Laatst was Jeroen Pauw in gesprek met die Nederlandse man van Pegida, een van oorsprong Duitse beweging tegen de islamisering van Europa. „Walgelijk om te zien hoe Pauw met hem praat.” De presentator was druk bezig hem te ontmaskeren als extreem-rechts. „What the fuck heeft dat ermee te maken, dacht ik de hele tijd. Vraag naar zijn standpunten.” Pauw voelde zich beter dan die man en deed geen moeite het te verbergen, vindt Vledder. En die afgebrande auto’s van die Groenlinkser. „Die man wist meteen wie het gedaan had, terwijl er geen onderzoek was geweest of iets. Alle media schreven dat op.” De vijand kwam zonder twijfel van rechts, bedoelt Vledder. Toen Halbe Zijlstra, die pleit voor een soberder opvang van vluchtelingen, een kogelbrief kreeg, hoorde je daar volgens Vledder bijna niemand over. „Dingen worden niet op dezelfde manier behandeld.”

Vledder neemt nieuws daarom vooral tot zich via Facebook, veel mensen die hij kent doen dat. „Op ‘Steun de PVV’ postte laatst iemand dat er al 2.300 geweldsdelicten in azc’s zijn voorgevallen. Dat vertelt de NOS niet.” Vledder weet zeker dat het waar is. „Het gaat er in de mainstream media steeds over dat mensen tegen azc’s zijn, en hoe zij zich uiten. Weet je waar het niet over gaat? Over waarom mensen boos zijn.” Omdat ons van alles door de strot geramd wordt, zegt hij. „Als er niet naar je geluisterd wordt, ga je harder praten.”

Dick Vledder stuurde een brief naar het Openbaar Ministerie, om te benadrukken dat hij onschuldig is. Bijvoorbeeld omdat hij zich niet specifiek tot één persoon richt. Vorige week kreeg hij antwoord.

Ik begrijp uit uw brief dat u niet begrijpt op welk strafbaar feit de betreffende boete ziet. (…) Voor de strafbaarheid bij het aanzetten tot haat of discriminatie of geweld (artikel 137d Wetboek van Strafrecht) is het niet noodzakelijk dat er een met naam genoemde persoon wordt aangezet. De strafbaarheid is al bereikt bij het “in het algemeen aanzetten’’. Ik ga er van uit dat ik u hiermee voldoende heb geïnformeerd.

„Totale waanzin dit.”

Wat mag op Facebook? De regels zijn onduidelijk Waneer is een reactie strafbaar? Je bent strafbaar als je in het openbaar bewust aanzet tot haat tegen mensen vanwege hun ras, geloof of levensovertuiging, geslacht, seksuele gerichtheid of handicap. Thuis mag je bijvoorbeeld wel een haatspeech geven, maar in een café niet. Uit de boete die de acht mensen kregen voor hun opmerkingen op de Facebookpagina Steun de PVV, valt op te maken dat die pagina’s als openbaar terrein worden gezien. Een groep mensen kreeg ook al eens een boete omdat zij racistische opmerkingen hadden geplaatst bij een selfie van voetballer Leroy Fer. Je kunt een geldboete krijgen of een celstraf van maximaal één jaar. Wie bepaalt of het strafbaar is? Na aangifte bij de politie bepaalt een ‘discriminatie officier’ van het Openbaar Ministerie of er een zaak begonnen wordt. De rechter kijkt daarna naar de begrenzing van de vrijheid van meningsuiting: die wordt afgewogen tegen de ernst van wat er gebeurd is. Sinds 1 januari 2013 kunnen burgers discriminerende uitingen op het internet melden bij MiND Nederland, opgericht op initiatief van het ministerie van Veiligheid en Justitie en het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. In 2013 heeft MiND 251 meldingen over discriminatie op internet ontvangen en verwerkt. In de eerste elf maanden van 2014 waren dat er 278. Maar in 2014 werd ook campagne gevoerd voor MiND. Wat doet Facebook? Je kunt op dit moment melding maken van ‘ongepaste of beledigende content’. Zo’n melding wordt bekeken door een speciaal Facebook-team in Dublin, met mensen uit de hele wereld. Als zij vinden dat het in strijd is met de ‘Facebook Community Standards’, en dat is ‘hate speech’, wordt het verwijderd. Soms blijven er hatelijke opmerkingen staan die in strijd zijn met de wetten van een land, maar niet met de policy van Facebook: in het Dublinse team zitten per land geen juristen, schreven verschillende Duitse media nadat zij er eind oktober rond mochten kijken. Facebook gaat zelf niet actief op zoek naar mensen die hatelijke opmerkingen plaatsen. Ook het OM doet dat niet. Daar zijn organisaties zoals MiND (Meldpunt Internet Discriminatie) voor. Particulieren kunnen aangifte doen.