De man die is opgepakt voor het stelen van een harde schijf met de autopsierapporten van de slachtoffers van de aanslagen van 22 maart 2016, is de 27-jarige Ilias Khayari. Hij trok in 2013 naar Syrië om er te strijden in naam van ISIS. Naar eigen zeggen onthoofdde hij er “een vijand van Allah”. Terug in ons land werd hij opgepakt en veroordeeld. Midden 2018 kwam hij vrij. Volgens het Brussels parket is er geen aanwijzing dat het om een gerichte diefstal ging of dat er een link is met het dossier van de aanslagen. De man, die ondertussen opnieuw werd opgepakt, blijft voorlopig aangehouden, zo liet het parket woensdagnamiddag weten.

De diefstal vond vorige week donderdag plaats in het Portalisgebouw in Brussel. Een persoon drong daar op de gelijkvloers verdieping het bureau van een wetsarts binnen en ging ervandoor met een aantal spullen, waaronder een harde schijf waarop verslagen van medische onderzoeken en autopsierapporten stonden met betrekking tot verschillende lopende gerechtelijke onderzoeken. Het ging onder meer om de autopsierapporten van de slachtoffers van de aanslagen van 22 maart 2016. “Aangezien de originele documenten zich in het dossier bevinden, heeft de diefstal geen impact op de lopende procedures”, aldus het parket in een mededeling. De schijf en andere voorwerpen die gestolen werden, konden nog niet teruggevonden worden.

27-jarige teruggekeerde Syriëstrijder

Het parket opende meteen na de diefstal een gerechtelijk onderzoek en kon snel een verdachte identificeren en oppakken: het gaat om de 27-jarige Ilias Khayari. De man is een teruggekeerde Syriëstrijder, afkomstig uit Laken en heeft de Belgische nationaliteit. Hij werd de dag van de feiten verwacht in het gerechtsgebouw omdat hij voor de probatiecommissie moest verschijnen.

De man ontkende elke betrokkenheid, maar werd door de onderzoeksrechter onder aanhoudingsbevel geplaatst en verschijnt woensdagvoormiddag voor de Brusselse raadkamer. Gerechtelijke bronnen betwijfelden dinsdagavond dat het om een gerichte diefstal ging, omdat hij naast de harde schijf nog verscheidene andere goederen gestolen zou hebben en omdat de verdachte aanvankelijk niet te linken was met de aanslagen van 22 maart of de slachtoffers. Het Brusselse parket bevestigt dinsdagochtend dat er geen aanwijzing is dat het om gerichte diefstal ging of dat er een link zou zijn met het dossier van de aanslagen.

Woensdag bleek dat de man weliswaar niet meteen in verband kan worden gebracht met de aanslagen, maar wel een teruggekeerde Syriëstrijder is. Woensdagmiddag benadrukt het parket dat het “voorbarig om te stellen dat het om een gerichte diefstal van specifieke documenten gaat”. De man blijft voorlopig aangehouden.

Syriëstrijder

Khayari trok in december 2012 naar Syrië, via het Duitse Düsseldorf. Volgens informatie van het gerecht nam hij wel degelijk de wapens op in Syrië. Hij zou zich daar hebben aangesloten bij Majlis Shura Mujahedi, een groep waar veel ex-Sharia4Belgium-leden zich bij aansloten. De groep werd in 2013 opgenomen in ISIS. Daarna zou Khayari zich aangesloten hebben bij het Free Syrian Army.

In juni 2013 keerde Khayari naar België terug. Een vijandige kogel had hem een klaplong en een gebroken bovenarm bezorgd. Na zijn terugkeer werd hij opgepakt, wellicht op 28 februari 2014. Op 26 september werd hij terug vrijgelaten in afwachting van zijn proces in 2016. Hij stond daar terecht voor deelname aan een terroristische groep, werd schuldig bevonden en kreeg vijf jaar cel, waarvan de helft met uitstel. Intussen heeft hij, met voorarrest, zijn straf uitgezeten en is sinds midden 2018 terug vrij.

Khayari werd dus toen enkel schuldig bevonden van deelname aan een terroristische groep. Hij zou ook nog in een telefoongesprek op 3 mei 2013 aan vriend bekend hebben dat hij iemand onthoofd had, maar daar stond hij alsnog niet voor terecht.

Gerekruteerd door Jean-Louis Denis

Hij werd gerekruteerd door de beruchte ronselaars Jean-Louis Denis en Khalid Zerkani. De haatprediker Denis werd veroordeeld tot vijf jaar cel, maar is intussen terug vrij. Zijn vrijlating ging gepaard met een opmerkelijk mediaoptreden. Hij noemde de vleugel waar hij zat, een afdeling speciaal voor geradicaliseerde moslims, een plaats van “psychische foltering” die mensen “enkel sterkt in hun overtuiging”.

Vilvoords burgemeester en sp.a-Kamerlid Hans Bonte is niet te spreken over het incident. “Alles valt telkens weer terug te brengen tot een falend en inefficiënt beleid”, hekelt hij. “Er is geen structurele opvolging van Syriëstrijders die terugkeren naar ons land en het deradicaliseringsbeleid in de gevangenissen flopt.” Bonte breekt opnieuw een lans voor de terbeschikkingstelling van teruggekeerde Syriëstrijders aan de regering. Zijn partij diende daarvoor vorig jaar al een wetsvoorstel in bij de Kamer.

Concreet pleit Bonte voor een terbeschikkingstelling voor een periode van vijf, tien of zelfs vijftien jaar. Nu is die maatregel enkel mogelijk voor veroordeelde terroristen die al een dodelijk slachtoffer maakten. “Doordat het deradicaliseringsbeleid in de gevangenissen te wensen overlaat, vormen teruggekeerde Syriëstrijders een reëel gevaar voor de samenleving. Terbeschikkingstelling biedt de beste garantie dat teruggekeerde Syriëstrijders ook na de vrijlating verder politioneel worden opgevolgd”, zegt hij.

Bonte benadrukt ook dat lokale besturen de situatie niet alleen de baas kunnen. “Een simpele verhuis van de ex-gedetineerde naar een andere stad of gemeente volstaat doorgaans om volledig van de radar te verdwijnen.” Vilvoorde hoort bij samen met Brussel en Antwerpen bij de steden met het grootste aandeel Syriëstrijders in ons land.