Het kabinet wil de regels rondom het loon voor mensen met een arbeidsbeperking vereenvoudigen, zodat meer ondernemers arbeidsgehandicapten in dienst nemen. Een deel van de werknemers gaat er in de plannen op achteruit.

Er moet volgens de kabinetsplannen één regeling komen voor mensen die door een beperking niet in staat zijn om het minimumloon te verdienen, blijkt dinsdag uit een uitgewerkt voorstel van staatssecretaris Tamara van Ark (Sociale Zaken en Werkgelegenheid).

Bij nieuwe contracten zouden werkgevers alleen moeten betalen voor wat iemand kan produceren. Ze betalen minder als de werknemer vanwege een beperking minder snel werkt of minder taken kan vervullen dan collega's. Daarmee zou de zogenoemde loondispensatie in de nieuwe situatie ook voor mensen met een bijstandsuitkering gelden.

Het loon wordt in dat geval met een uitkering aangevuld tot het minimumloon. In totaal houdt een werkende arbeidsgehandicapte dan meer over dan wanneer hij of zij alleen een uitkering zou ontvangen.

Nadelen

Een nadeel is dat het aanvullende pensioen en de WW over het loon worden opgebouwd. Als het loon lager uitvalt, bouwen werknemers dus minder pensioen en WW op.

Arbeidsgehandicapten die geen recht op een uitkering hebben, omdat ze eigen vermogen of een werkende partner hebben, houden minder over dan zij nu overhouden. Toch houden ze in de nieuwe situatie met een baan meer over dan zonder werk.

"Elke regeling heeft voor- en nadelen. Wat voor het kabinet het zwaarst weegt, is dat meer mensen de kans krijgen om aan het werk te komen", aldus het kabinet.

De maatregel moet ervoor zorgen dat op termijn ruim 200.000 mensen met een beperking aan het werk kunnen gaan. Van Ark verwacht na de zomer met een wetsvoorstel te kunnen komen.

Verschillende regels

Nu gelden er nog verschillende regels als een werkgever iemand met een arbeidsbeperking aanneemt. Het maakt daarbij uit of iemand vanuit de bijstand werkt of een Wajonguitkering heeft.

Mensen die vanuit de bijstand werken, ontvangen een volledig loon over de gewerkte uren. De werkgever krijgt daarvoor loonkostensubsidie van de gemeente.

Naar verwachting kan het Rijk met de vereenvoudiging op de lange termijn tot 500 miljoen euro besparen. Dit geld kan door gemeenten gebruikt worden om mensen met een beperking te helpen bij het werk en meer banen te realiseren.

Volwaardig inkomen

Vakbond CNV noemt het "principieel onjuist" om mensen blijvend in een uitkering te laten zitten. "Kort niet op mensen met een beperking. Deze groep verdient een volwaardig inkomen, net als iedereen", stelt CNV-bestuurder Willem Jelle Berg in een reactie.

De bond zegt dat met name jongeren in de achterban ongerust zijn over de mogelijke invoering van deze maatregel. Bovendien zouden de meeste werkgevers tevreden zijn met de huidige situatie met loonkostensubsidie. "Het zou goed zijn als we in overleg met de werkgevers nog tot een alternatief kunnen komen", meent Berg.

CNV pleit voor behoud van de bestaande regeling. "Loonkostensubsidie geeft de doelgroep van mensen met een arbeidsbeperking de kans op een 'echt' loon en een 'echte' pensioenopbouw."

Bureaucratie

Werkgeversorganisaties VNO-NCW en MKB-Nederland verwachten dat de maatregel leidt tot minder bureaucratie en minder administratieve rompslomp. "Het aantrekken van mensen met een arbeidsbeperking is al ingewikkeld genoeg. Zeker voor kleinere bedrijven", aldus de organisaties.

"Nu werken de 35 arbeidsmarktregio's en alle gemeenten op verschillende manieren, waardoor werkgevers in de ene regio compleet anders worden behandeld dan pakweg 30 kilometer verderop." Bovendien zouden de regelingen ingewikkeld en complex zijn. "Één loket en een uniforme aanpak zouden enorm helpen", menen VNO-NCW en MKB-Nederland.

Ook gaan de organisaties ervan uit dat bedrijven in de nieuwe situatie meer mensen aan het werk kunnen helpen. "En dat is nodig, want een groot deel van de mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt zit nog altijd thuis."