Exterieur van Paleis Soestdijk. Beeld anp

Onze toenmalige Prins van Oranje, de latere koning Willem II, speelde een grote rol bij de slag bij Waterloo en Quatre-Bras. Vanwege zijn bij delen beslissende bijdrage kreeg hij onder meer de Militaire Willemsorde en een huwelijk met de zus van de Russische tsaar. Maar dat was niet alles. Op 8 juli 1815 vaardigde Koning Willem I, de vader van, de 'wet van Soestdijk' uit. Hiermee werd bepaald dat het jachthuis Soestdijk zou worden verbouwd ter gebruik van de 'held van Waterloo'. Met deze wet kwam Soestdijk weer stevig in handen van de Oranjes, die het in de persoon van koning-stadhouder Willem III verkregen hadden.



Soestdijk is een paleis dat prachtig een aantal episoden uit onze vaderlandse geschiedenis vertelt. Het is dan ook zeer zonde om het paleis een bestemming te geven die daar niet bij past. Want hoe mooi het standbeeld van koningin Juliana en prins Bernhard in de voortuin van het paleis ook is, verder heeft Soestdijk helemaal niets met sculpturen te maken. Een herbestemming in een historische context is veel logischer.



Het is daarom verstandig om een oud plan weer uit de kast te toveren en de mottenballen ervan af te kloppen: het Nationaal Historisch Museum moet gevestigd worden in Paleis Soestdijk. Vier jaar geleden was iedereen daar nog voor: vijftien toonaangevende hoogleraren in een opinieartikel in deze krant, de provincie Utrecht en het toen nog een bestemming zoekende Museum zelf.

Zonde

Nu is dit nobele streven verdwenen. Eeuwig zonde, wat Nederland verdient een museum waar het prachtige en boeiende verhaal van onze historie verteld wordt. Van bijvoorbeeld de tocht die stadhouder Willem III ondernam naar Engeland, waarmee hij de Engelse kroon verkreeg. Van de opstand van de Patriotten, die in 1787 nog tot een handgemeen kwamen bij Soestdijk. Van de gruwelijke onderdrukkingsoorlog die Nederland uitvocht in Indonesië in de late jaren '40.



Het Nationaal Historisch Museum kwam er in 2011 om een logische reden niet: er moest bezuinigd worden en veel ook. Toenmalig staatssecretaris van Cultuur, VVD'er Halbe Zijlstra, trok daarom de stekker uit het project. De wind staat nu anders: het gaat goed met de economie en er kan geïnvesteerd worden.



Waar de PvdA niet vies is van een subsidie hier of daar, staat de VVD daar terecht een stuk sceptischer tegenover. Als er echter iets is dat op een overheidsbijdrage moet kunnen rekenen vanuit liberaal perspectief, is dat ons nationaal erfgoed. Erfgoed is bij uitstek een collectief goed, iets wat je niet kan en niet moet willen vermarkten.

Uitstekende locatie

Paleis Soestdijk is om meerdere redenen een uitstekende locatie. Ten eerste het indrukwekkende paleis zelf, dat het Nationaal Historisch Museum de statuur geeft die het verdient. Bovendien geeft de landelijke omgeving het museum volop ruimte om indien noodzakelijk uit te breiden. Tevens ligt het vlakbij dat andere Nationale museum: het Nationaal Militair Museum in Soesterberg. Een goede samenwerking tussen de beide musea kan toeristen uit Amsterdam lokken, dat steunt en kreunt onder de talloze busladingen bezoekers.



Een Nationaal Historisch Museum in Soestdijk kan daarnaast snel van start gaan. De steun voor het instellen van een Nationaal Historisch Museum was in 2006 bijna Kamerbreed. Alleen de elitepopulisten van D66 en GroenLinks wilden blijkbaar liever een sculptuurpaleis dan het centraal stellen van de vaderlandse geschiedenis. Daarnaast zijn de plannen grotendeels voorbereid door de vorige initiatiefnemers. Daarom is het nu de taak van het kabinet om er een klap op te geven en het verhaal van onze Held van Waterloo, de veroveraar van de Engelse kroon en de vele andere gebeurtenissen weer een plek te geven.



Tom Leijte is Landelijk Voorzitter van de JOVD