Tunahan Kuzu (r) en Selcuk Öztürk Beeld anp

De Partij van de Arbeid wil het roer radicaal omgooien. 'Niet meer van boven af, maar van onder op.' PvdA-bestuurders, raads- en Kamerleden moeten ten minste een kwart van hun tijd 'onder de mensen doorbrengen'. Een commissie onder leiding van burgemeester Jan Hamming, waarin ook de vicefractievoorzitter Martijn van Dam zitting had, publiceerde op 13 november haar rapport.



Een dag later meldde de Volkskrant dat de PvdA twee Kamerleden uit de fractie had gezet die het programma van de Commissie-Hamming al jaren in de praktijk brachten. Tunahan Kuzu en Selcuk Öztürk waren niet erg zichtbaar in de Tweede Kamer, maar ze formuleerden beleid van onderop. Zij luisterden naar de mensen, hún mensen, die de twee Turken met 23- en 10 duizend voorkeurstemmen in de Tweede Kamer kozen. Zij waren van mening dat het integratiebeleid van Lodewijk Asscher allochtonen uitsloot in plaats van insloot.



Er zijn overigens ook autochtone PvdA-ers die dat vinden. In het partijblad Socialisme & Democratie van september schreef prof. Kees Groenendijk een stuk met als titel: 'PvdA bemoeilijkt integratie'. Groenendijk noemt een reeks van PvdA-maatregelen die integratie belemmeren.



Kuzu en Öztürk ergeren zich er vooral aan dat Asscher bepaalde Turkse organisaties wil gaan volgen om er op toe te zien dat zij de Nederlandse normen en waarden onderschrijven.

Achterlijke ideeën

Hoewel het mij bevreemdt dat ze bij de PvdA zitten - de twee mannen ogen uiterst conservatief - vind ik dat ze wel een punt hebben. Waarom zou een organisatie die zich aan de Nederlandse wet houdt ook nog de Nederlandse normen en waarden moeten onderschrijven? En welke zijn dat precies?



Veel Turken houden er in mijn ogen achterlijke ideeën op na, maar ik ken ook autochtone Nederlanders die er achterlijke ideeën op na houden. Neem de leden van het Utrechts Studenten Corps dat alleen mannelijke studenten toelaat; neem de oudste sociëteit van Nederland, Trou moet Blijcken in Haarlem, waar alleen mannen lid van kunnen zijn. Of neem de synagogen waar vrouwen gescheiden van de mannen achter een gordijn moeten zitten. Ik hoop niet dat Asscher ook die organisaties in de gaten laat houden. Het grote voordeel van een liberale democratie is dat je er achterlijke ideeën op na mag houden.



Uit onderzoek dat Jean Tillie en ik 15 jaar geleden deden, bleek dat Turken meer vertrouwen hebben in de Amsterdamse gemeenteraad en de Amsterdamse politieke partijen en ook vaker stemmen dan Marokkanen, Surinamers en Antillianen. Dat komt omdat Turken een hechtere gemeenschap vormen dan de andere etnische groepen in Amsterdam. Wij constateerden destijds dat de Turken politiek geïntegreerd zijn.

Vervolgonderzoek

Een vervolgonderzoek van Floris Vermeulen wees uit dat Turken in Berlijn veel meer gericht zijn op het land van herkomst dan Turken in Amsterdam. De verklaring voor dat verschil lag volgens hem vooral in het verschil in integratiebeleid. In Amsterdam werden etnische organisaties ruimhartig en zonder ideologische controle gesubsidieerd.



Het nieuwe integratiebeleid van Lodewijk Asscher heeft 'Duitse' trekken: de overheid moet volgens hem de Turkse organisaties die zij faciliteert en subsidieert niet alleen financieel maar ook ideologisch scherp in de gaten houden. Zijn zij niet te veel gericht op Turkije, zijn ze wel vrouwvriendelijk genoeg? Lopen ze niet te veel aan de leiband van Erdogan?



Ik vrees dat hij daarmee het omgekeerde bereikt van wat hij beoogt. Democratie is voor veel mensen juist zo aantrekkelijk omdat er vrijheid heerst, ook voor mensen voor wie de gelijkheid tussen man en vrouw, of tussen hetero- en homoseksuelen, geen vanzelfsprekendheid is.

Ruimte voor Turkse Partij

Janny Groen suggereert in de Volkskrant van 15 november dat 'de neuzen nog vaak richting Turkije staan'. Ze verwijst naar de commotie die in 2013 ontstond rond het Turkse pleegkind Yunus dat bij een lesbisch stel werd ondergebracht. Zelfs Erdogan bemoeide zich ermee! De twee Turken die nu uit de PvdA-fractie zijn gezet hadden daar destijds een helder standpunt over: kinderroof. Daarmee verwoordden ze wel de gevoelens van hun Turkse achterban. Dat dat bij Tweede Kamerleden van de PvdA tot problemen leidt, is begrijpelijk.



Maar hoe kwamen die twee conservatieve Turken eigenlijk in de Tweede Kamerfractie van de PvdA terecht? Dat zou ik graag van de kandidatenselectiecommissie horen. Ik wed dat ze geselecteerd zijn omdat ze Turk waren en niet omdat ze socialist waren.



Nu de PvdA geen Partij van Allochtonen meer wenst te zijn - of alleen nog maar een partij voor socialistische allochtonen - is er ruimte voor een Turkse partij in de Tweede Kamer. Gevreesd moet worden dat dat zowel voor de PvdA als voor de meeste Turken in Nederland een slechte ontwikkeling is.