Του Σπύρου Δημητρέλη

Τον τίτλο της πρωταθλήτριας στην αύξηση των φόρων τα τελευταία χρόνια κερδίζει επάξια η Ελλάδα. Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΟΟΣΑ που περιλαμβάνονται στην ετήσια έκθεσή του για τα στατιστικά των δημοσίων εσόδων (Public Revenue Statistics 2018) τα συνολικά δημόσια έσοδα ως ποσοστό του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος ήταν το 2014 στην Ελλάδα στο 35,7% ενώ ο μέσος όρος στην περιοχή του ΟΟΣΑ ήταν στο 33,6%. Με άλλα λόγια η Ελλάδα βρισκόταν το 2014 μόλις δυο μονάδες πάνω από τον μέσο όρο των χωρών του ΟΟΣΑ. Το 2017 που είναι και τα πιο πρόσφατα στοιχεία του οργανισμού τα δημόσια έσοδα ως ποσοστό του ΑΕΠ εκτοξεύθηκαν κατά περίπου τέσσερις μονάδες στο 39,4% ενώ ο μέσος όρος στον ΟΟΣΑ αυξήθηκε λιγότερο από μια μονάδα, δηλαδή κατά 0,6 της μονάδας στο 34,2%.

Η αύξηση αυτή μόνο τυχαία δεν είναι. Από το 2015 και μετά έγινε γενικευμένη αύξηση των άμεσων και έμμεσων φόρων καθώς αυτό επιλέχθηκε ως βασικό μέσο για την επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων του τρίτου μνημονίου αντί της μείωσης των κρατικών δαπανών που θα στοίχιζε περισσότερο πολιτικά στην κυβέρνηση.

Να σημειωθεί ότι αύξηση των φόρων βίωσαν σχεδόν όλες οι χώρες τις Ευρώπης το 2010-2014. Μετά όμως ισορρόπησαν ή και μείωσαν τους φόρους. Το αντίθετο συνέβη στην Ελλάδα, που συνέχισε να τους αυξάνει.

Αύξηση έμμεσων φόρων

Οι έμμεσοι φόροι θεωρούνται ως πιο "άδικοι" επειδή επιβάλλονται με τους ίδιους συντελεστές σε φορολογούμενους με υψηλά και χαμηλά εισοδήματα. Οι φόροι επί των εισοδημάτων και των κερδών, δηλαδή οι άμεσοι φόροι, διαμορφώθηκαν το 2017 στο 9% του ΑΕΠ και αποτελούσαν το 22,8% του συνόλου των κρατικών εσόδων, ενώ οι φόροι σε αγαθά κι υπηρεσίες έφτασαν στο 15,4% του ΑΕΠ ή στο 39,1% του συνόλου των φόρων. Στον αντίποδα, σε χώρες όπως η Γερμανία οι έμμεσοι φόροι αποτελούσαν το 26,2% εσόδων, στην Ισπανία το 29,1%, στη Γαλλία το 24,4% εσόδων και μόνον η Πορτογαλία από τις χώρες της Ευρωζώνης ξεπέρασε την Ελλάδα, καθώς οι έμμεσοι φόροι έφταναν στο 39,8% του συνόλου των εσόδων.

Οι φόροι στην περιουσία εξαπλασιάστηκαν την περίοδο 2010-2017. Το 2010, οι φόροι στην ακίνητη περιουσία αντιστοιχούσαν σε μόλις 0,2% του ΑΕΠ ή κοντά στα 600 εκατ. ευρώ. Τα τελευταία δεδομένα για το 2017 δείχνουν φόρους στην ακίνητη περιουσία δέκα φορές πάνω ως ποσοστό του ΑΕΠ (2,1%) ή έξι φορές πάνω σε απόλυτα μεγέθη, στα 3,7 δισ. ευρώ. Ο λόγος; Η επιβολή αρχικά του "χαρατσιού" και μονιμοποίησή του με τον ΕΝΦΙΑ ο οποίος υποτίθεται ότι θα καταργούνταν μετά το 2015.