De komeetachtige opkomst van Forum voor Democratie heeft vriend en vijand verbaasd. Grote man achter de partij is Henk Otten, die is geboren en getogen op een boerderij in Hijken en studeerde in Groningen.

Henk Otten spreekt het liefst af bij het Hilton Hotel in Amsterdam-Zuid. Vlakbij waar hij woont. Het roemruchte hotel waar topcrimineel Klaas Bruinsma op de stoep werd vermoord en Herman Brood van het dak sprong. Nu is er in de lobby een fototentoonstelling te zien over John Lennon en Yoko Ono, die daar vijftig jaar geleden voor de wereldvrede én de wereldpers een week het bed deelden.

Otten laat zich voorrijden in een Jaguar. Hij komt een dik uur te laat op de afspraak. Zijn chauffeur is Jeroen de Vries, geboren en getogen Groninger, maar al weer heel wat jaartjes Amsterdammer. Hij is tevens woordvoerder van de partij, was nauw betrokken bij de campagne en kandidaat-Statenlid in Noord-Holland en Groningen.

Die zetels gaat De Vries niet bekleden, net zomin als Theo Hiddema op grond van voorkeurstemmen Statenlid wordt in Friesland of Otten Statenlid in Drenthe. Die kandidatuur was om kiezers over de streep te trekken. „Als lijsttrekker ga ik mij focussen op de Eerste Kamer”, zegt Otten zonder blikken en blozen.

Al het Groningse respectievelijk Drentse is van beide heren afgegleden als sneeuw voor de zon. Voormalig makelaar De Vries komt even gepokt en gemazeld over in het zakenleven als boerenzoon Otten. Als je het niet wist, zou je vermoeden dat hun wieg aan de Zuidas heeft gestaan, zo vlot en goedgebekt zijn ze. Met hun blauwe pakken passen ze ook naadloos in het Haagse plaatje.

Meneer Otten, hoe heeft u de afgelopen tien dagen beleefd?

„Redelijk hectisch. Maar ons hele bestaan is al een paar jaar vrij hectisch. Voorafgaand aan de verkiezingen zijn we het hele land doorgegaan. Twee weken lang, elke avond ergens anders. Drachten was een van de meest bijzondere bijeenkomsten. De zaal in De Lawei was tjokvol. Er heerste een unieke sfeer. Toen kreeg ik echt het gevoel: nu gaan we een heel goede uitslag maken.”

Wat voor mensen spreekt jullie boodschap aan?

„Dat is heel divers. Dat zie je ook in de zalen. Jongeren, ondernemers, boeren, academici, artsen.”

Uit onderzoek van I&O Research blijkt dat het vooral de werkende, lagere middenklasse is, iets hoger opgeleid dan de aanhang van PVV.

„Dat is volgens mij niet correct. We hebben allerlei soorten kiezers, juist ook de hoger opgeleiden. Het zijn in ieder geval belastingbetalers. Harde werkers die veel belasting betalen en niet genoeg terugzien van hun geld. En daar genoeg van hebben.”

Er was veel te doen over de overwinningsspeech van partijleider Thierry Baudet. Twee aanhangers van uw partij die ik sprak in Hoogezand waren er niet zo van gediend. De ene bekende dat hij er geen jota van had begrepen, terwijl de andere de toespraak ‘over de top’ vond. Wat vond u er eigenlijk van?

„Tja, dat moet je aan Baudet vragen, wat-ie van zijn speech vond.”

U heeft er toch ook wel een mening over?

„Ik heb ook een speech gegeven op de uitslagenavond. Ik heb een andere stijl. In mijn speech heb ik gezegd dat we bereid zijn verantwoordelijkheid te nemen op lokaal en provinciaal niveau. We gaan niet alleen aan de zijlijn wat roepen. We willen ook samenwerken.”

Hoe zou u FvD typeren als partij?

„Als een vernieuwingsbeweging. We hebben veel in beweging gebracht. Online zijn we leidend.”

U hecht veel waarde aan sociale media in de communicatie?

„Daar hebben we ons bereik mee opgebouwd. Dat heeft ook weer invloed op andere media. Dat is een strategie waarmee we al drie jaar geleden zijn begonnen. We hebben gezegd: ‘We gaan eerst kiezers bereiken en daarna richten we een partij op’. Dat is heel vernieuwend.’’

„Wij willen met goeie mensen innovatieve dingen realiseren. We willen een infrastructuur neerleggen in de politiek met nieuwe mensen die van buiten de traditionele politieke partijen komen. Bij de gevestigde partijen hebben politici allemaal zo’n beetje dezelfde achtergrond. Die komen vaak voort uit de jongerenbeweging, zoals Rutte is begonnen bij JOVD.”

Jullie zijn eigenlijk buitenstaanders in Den Haag?

„We zijn geen beroepspolitici. We kijken er met een frisse blik tegenaan. We zijn volksvertegenwoordigers met kennis van zaken.”

Heeft u wel zin om de Eerste Kamer in te gaan? Het is toch een totaal nieuwe wereld voor u?

„Ik loop al twee jaar in de Tweede Kamer rond. Ik heb de fractie ondersteund. Ik kom dus niet als een nieuweling binnen. De Eerste Kamer is wel nieuw voor me. Maar het Haagse gebeuren niet.”

U bent advocaat geweest, zakenbankier, ondernemer. Hoe beschouwt u uzelf eigenlijk?

„Ik denk niet zo in hokjes. Ik doe alles. Ik ben cum laude in de economie afgestudeerd. Klaas Knot zat bij mij in het eerste jaar. Ik ben er rechten bij gaan doen. Heb ik beide afgerond. Ik ben mr. drs., maar ik gebruik die titels nooit.”

Een volksvertegenwoordiger is toch wat anders. In een profiel van u in de Volkskrant zeggen bekenden van u dat u direct bent, eigengereid, ongeduldig.

„Eigengereid valt wel mee. Wel ongeduldig.”

Gaat dat werken in de Eerste Kamer?

„Het werkt in elk geval wel om de grootste partij van Nederland te worden. Blijkbaar gaat er ook een hoop goed met die eigenschappen. Ik doe het natuurlijk niet alleen. We hebben een goed team. Baudet is een belangrijke factor. Hiddema ook.”

Net als Hiddema bent u boerenzoon. Uw ouders hebben een boerderij in Hijken. Komt u er nog steeds?

„Mijn ouders leven nog. Ik probeer elke maand naar hen toe te gaan. Mijn vader heeft ook nog steeds de boerderij. Het is een gemengd bedrijf. Hij is 76. Hij heeft de koeien weggedaan. Maar hij werkt gewoon door. Dat zit bij ons in de familie. We zijn workaholics.”

Heeft u een echte plattelandsjeugd gehad? Over slootjes springen, kattenkwaad uithalen, met rubberlaarzen in de blubber staan springen, dat soort dingen?

„Nou, nee. Ik was vroeger altijd aan het lezen. Ik wilde weten wat er in de wereld gebeurt.”

U was een studiebol?

„Dat viel ook wel weer mee, maar ik wilde graag zien wat er nog meer in de wereld te koop was. Ik ben ook al op jonge leeftijd de hele wereld over geweest. Dat heeft mij enorm gevormd.”

U hoefde het bedrijf van uw vader niet over te nemen?

„Mijn vader was daar heel makkelijk in. Hij zei altijd: ‘Maakt niet uit wat je doet, maar doe het goed’. Zo zijn wij opgevoed. Daar ben ik ze ook erkentelijk voor. Ik heb een heel goede jeugd gehad. Ik hielp ook wel mee in de boerderij. Koeien naar de stal brengen en ophalen. Voor een kind is het erg leuk op een boerderij op te groeien. Je bent altijd buiten en kunt overal met vriendjes spelen.”

U heeft in Groningen gestudeerd. Hoe was uw studententijd?

„Leuk. Gezellig.”

U was niet lid van een studentenvereniging?

„Nee. Dat heeft me nooit zo beziggehouden. Ik ben autonoom.”

loading

U heeft alle kansen in het leven gehad én gegrepen.

„Ik heb inderdaad alles gedaan. Dat is wel typerend voor de mensen die bij het Forum zitten. Ik heb eerst een aantal jaren in de advocatuur gewerkt. Daarna zat ik in Hong Kong en Londen. Daar heb ik veel transacties gedaan, waardoor ik veel onderhandelingsvaardigheid heb meegekregen. Ik zat op mijn dertigste al grote deals te onderhandelen. Ik ben gewend met grote belangen om te gaan.”

Waarom wilde u ineens een politieke partij mee helpen oprichten?

„Omdat ik vind dat het niet de goede kant opgaat met Nederland. Ik heb twee kinderen van 11 en 14. Een meisje en een jongen. Op een gegeven moment zit je te denken: dit gaat niet helemaal goed in dit land. Gaan we daar iets aan doen? Of gaan we emigreren?”

Zo slecht gaat het toch niet met dit land. Uit onderzoek blijkt dat Nederlandse kinderen gemiddeld het gelukkigst van de hele wereld zijn.

„Dat kan allemaal wel zijn, maar er kunnen wel dingen beter. Ik vind dat het hier niet goed gaat qua immigratie en integratie. En het land wordt niet goed bestuurd.”

Immigratie is een belangrijke focus van Forum voor Democratie.

„Wij willen gecontroleerde immigratie naar voorbeeld van het Australische migratiemodel. We moeten eerst kijken wat voor beroepsgroepen we nodig hebben. Hebben we behoefte aan mensen in de zorg, de bouw of de IT? Laten we mensen toelaten die iets komen brengen en niet alleen mensen – zoals nu – die iets komen halen.”

Oorlogsvluchtelingen kunnen het wel vergeten?

„Die moet je opvangen in de regio. Daar kun je ook het geld voor ontwikkelingssamenwerking voor gebruiken.”

Er zijn mensen die zich zorgen maken. Sommigen denken dat jullie pleiten voor een blank Nederland.

„Onzin. Dat heeft er niks mee te maken. Wij willen gewoon een gecontroleerd immigratiemodel. Als je kijkt naar de Somalische vluchtelingen die hier naartoe zijn gekomen: na tien jaar is 95 procent nog steeds werkloos. Neem wat er is gebeurd op dat Haga-Lyceum in Amsterdam. Je kunt toch niet hard maken dat de integratie geslaagd is.”

Jullie vinden ook dat Nederland in de ban is van een klimaathype.

„Het is allemaal heel ondoordacht. De klimaatwet is op de laatste avond voor het kerstreces aangenomen. Dat kost honderden miljarden euro’s. Het effect is verwaarloosbaar, namelijk 0,00007 graden minder opwarming in 2050.”

Er zijn veel wetenschappers die zeggen dat de klimaatverandering veel groter is dan die 0,00007 graden.

„Mijn getal is geverifieerd door NRC Checkt checks. Als wij een kolencentrale sluiten, bouwen ze er in China zeshonderd bij. Door onze klimaatwet stellen we de opwarming van de aarde met drie dagen uit. Dat kost duizend miljard euro. Dat staat in geen enkele verhouding tot elkaar.”

Willen jullie nu uit de EU of onder voorwaarden erin blijven?

„We vinden de EU, zoals het nu gaat, een doodlopende weg. We willen economisch samenwerken. We hebben ons in Brussel aangesloten bij een aantal eurosceptische fracties. We willen eerst intelligente allianties vormen om te kijken of we een blokkerende minderheid kunnen vormen om de centralistische tendens te stoppen.”

Dat kan uitmonden in een nexit?

„Als het niet lukt dan moet je het voorleggen aan de bevolking in een bindend referendum.”

Jullie willen ook de koopkracht verbeteren. Waar willen jullie al die plannen van bekostigen?

„We willen de overheidsbestedingen met 5 procent per jaar terugdringen. Dan kun je denken aan minder bureaucratie. Ook in de zorg. We zijn de grootste nettobetaler aan de EU. Op ontwikkelingssamenwerking zou je kunnen besparen. Veel subsidie kun je afschaffen. De NPO gaat ook veel geld naartoe. Er zijn veel dingen waarop je kunt besparen.”

Er zijn toch ook leden weggegaan, die vonden dat er meer democratie moest zijn in de partij.

„Nou, dat waren er maar vier of vijf. Dat staat uitgebreid beschreven in het boek van Hiddema. Heb jij het boek van Hiddema bij je? Heb je het gelezen? Dan heb je heel goede achtergrondinformatie over de partij en dit hele gebeuren. Dat waren gewoon een aantal mensen die een VVD-structuur wilden produceren. Dat willen we niet. Toen is het een beetje gecrasht, maar dat is ook alweer anderhalf jaar geleden. Het heeft wel meteen duidelijkheid gecreëerd.”

„We hebben sindsdien veel tijd geïnvesteerd om mensen te selecteren. We hebben meer dan 1600 mensen gesproken in het hele land. Ook in Drachten, Assen en Hoogkerk. Veel mensen zijn afgevallen. Zo’n tweehonderd zijn doorgegaan. Die zijn getraind. Nu hebben we ook mensen achter de hand voor de Tweede Kamerverkiezingen. Wij verwachten dat die er eind dit jaar wel eens aan kunnen komen.”

Wat is jullie ultieme doel?

„De Hond zet ons nu op 26 zetels in de Tweede Kamer. Maar misschien worden het er wel meer.”

De grootste partij van Nederland?

„Dat zijn we al en dat willen we blijven. Hoe groter, hoe beter. Dat wil elke partij toch. We hebben nu 35.000 leden. Sinds de verkiezingen hebben we er weer 2000 bij gekregen. We waren al de vierde ledenpartij van Nederland. We zijn op weg naar nummer 1 en daar gaan we ook voor.”

Wat is uw belangrijkste politieke doel straks als u in de Eerste Kamer zit?

„De klimaatwet afschaffen of terug naar de tekentafel. En de koopkracht omhoog, via een veel hogere belastingvrije voet van 20.000 euro. Dat heb je ook in Groot-Brittannië. Er zijn veel werkenden die het eind van de maand niet halen. Daar moet je snel wat aan doen. Ik ben best wel begaan met de armen; dat komt misschien omdat ik uit het Noorden kom. We willen echt iets bereiken. We zijn heel pragmatisch, maar gaan niet in achterkamertjes met Rutte klooien. We gaan ervoor.”

Terwijl Otten zich nog even snel voor de krant in de lobby laat fotograferen, loopt rechterhand De Vries naar de Jaguar. Hij opent de kofferbak die vol zit met campagnemateriaal en grist er een exemplaar uit van Mr. Hiddema in de politiek .

Dat krijgt de verslaggever cadeau om nog eens na te lezen hoe het nou precies zit met de partij.