To πρώτο ακαδημαϊκό στην Πάντειο με Ανδρέα, Μητσοτάκη , Φλωράκη.

Το πρώτο τηλεοπτικό με Σημίτη, Εβερτ.

Εντάξει, η Ελλάδα δεν είναι Αμερική, που κάνει τηλεμαχίες από το 1960 (μεταξύ Τζoν Κένεντι και Ρίτσαρντ Νίξον). Δεν είναι ούτε Γαλλία, που τις καθιέρωσε το 1974 (μεταξύ του Ζισκάρ Ντ’ Εστέν και του Φρανσουά Μιτεράν). Αλλά μάλλον άργησε πολύ. Χρειάστηκαν 21 χρόνια ελεύθερου τηλεοπτικού βίου (από το 1975), για να γίνει το πρώτο debate σε τηλεοπτικό στούντιο (1996).

Αυτό ήταν το πρώτο καθαρά τηλεοπτικό. Είχε προηγηθεί ένα ακαδημαϊκό debate τον Μάρτιο του 1990 στην (τότε) Πάντειο. Μεταδόθηκε από την ΕΡΤ και τα δύο πρώτα ιδιωτικά κανάλια Mega και ΑΝΤ1. Και ήταν η πρώτη φορά που δέχτηκαν να καθήσουν στο ίδιο πάνελ οι θανάσιμοι αντίπαλοι Ανδρέας Παπανδρέου και Κωνσταντίνος Μητσοτάκης. Μαζί τους ο τότε επικεφαλής του ενιαίου Συνασπισμού της Αριστεράς και της Προόδου Χαρίλαος Φλωράκης. Τη συζήτηση συντόνισε ο δημοσιογράφος και πρώην υπουργός Γιάννης Καψής και ερωτήσεις δεν έθεταν μόνο δημοσιογράφοι, αλλά και καθηγητές της Σχολής. Η συζήτηση επικεντρώθηκε αποκλειστικά στα εθνικά θέματα και τη θέση της Ελλάδας στα Βαλκάνια.

Το πρώτο τηλεοπτικό debate διεξήχθη έξι χρόνια αργότερα, όταν οι αποκαλούμενοι και δεινόσαυροι της πολιτικής είχαν αποχωρήσει (ο Ανδρέας είχε πεθάνει). Έγινε σε στούντιο της ΕΡΤ, στην Αγία Παρασκευή, τον Σεπτέμβριο του 1996, λίγες μέρες πριν από τις εκλογές μεταξύ των διαδόχων τους Κώστα Σημίτη και Μιλτιάδη Εβερτ. Στο στούντιο ήταν τέσσερις δημοσιογράφοι: Πέτρος Ευθυμίου (μετέπειτα υπουργός του ΠΑΣΟΚ) ως συντονιστής και Θόδωρος Ρουσόπουλος (μετέπειτα υπουργός της ΝΔ), Παύλος Τσίμας και Γιάννης Παπουτσάνης.

Τηρήθηκαν δύο όροι: Πρώτον, οι απαντήσεις έπρεπε να δίνονται σε συγκεκριμένη χρονική διάρκεια (υπήρχε χρονόμετρο) και, δεύτερον, οι δύο αρχηγοί απαντούσαν μόνο σε ερωτήσεις των δημοσιογράφων και δεν έκαναν διάλογο μεταξύ τους.

Σε ελάχιστες περιπτώσεις, πάντως, ο όρος παραβιάστηκε και αντάλλαξαν απευθείας ατάκες και επιχειρήματα.

Ο τότε πρωθυπουργός (που είχε εκλεγεί τον Ιανουάριο του ίδιου έτους από την Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΠΑΣΟΚ) ήθελε να εξελιχθεί το debate προγραμματισμένα, χωρίς πιθανές «εξάρσεις», στις οποίες θα κατέφυγε ο αντίπαλός του, ο οποίος εμφανίστηκε φουριόζος, σε μια εμφανή προσπάθεια να δικαιολογήσει το προσωνύμιο «μπουλντόζας».

Μεγάλο μέρος της τηλεμαχίας αφιερώθηκε στα εθνικά θέματα και ειδικά στην υπόθεση των Ιμίων. Αν και είχαν περάσει εννιά μήνες, το πολεμικό επεισόδιο κυριαρχούσε στη δημόσια συζήτηση. Ο Σημίτης είπε ότι βασική του επιδίωξη ήταν να αποτραπεί η πολεμική εμπλοκή, την οποία επιδίωκε η Τουρκία. Και δεν δίστασε καθόλου να υπερασπιστεί το «ευχαριστώ την κυβέρνηση των ΗΠΑ», που είχε πει τότε στη Βουλή. «Αν χρειαστεί να το ξαναπώ για να υπερασπιστώ το συμφέρον της χώρας, θα το κάνω», είπε. Ο Έβερτ εμφανίστηκε οξύς στο θέμα αυτό, κάνοντας λόγο για «πράξη που αγγίζει τα όρια της προδοσίας».

Οι δημοσιογράφοι ρώτησαν και τους δύο τι θα κάνουν αν χάσουν τις εκλογές. Ο Σημίτης απάντησε «θα αναλάβω τις ευθύνες μου, όπως έχω κάνει στο παρελθόν». Ηταν μια έμμεση προειδοποίηση ότι θα υπέβαλε την παραίτησή του. Ο Έβερτ αρνήθηκε να απαντήσει, λέγοντας ότι πάει μόνο για νίκη. Μάλιστα επικαλέστηκε το παράδειγμα του Πύρρου Δήμα και όλης της ελληνικής ομάδας Άρσης Βαρών στους Ολυμπιακούς Αγώνες, που «πήγαν να νικήσουν και νίκησαν».

Στα οικονομικά, ο Έβερτ κατηγόρησε τον Σημίτη ότι, ως υπουργός Οικονομίας προηγούμενων κυβερνήσεων, υποτίμησε το νόμισμα και έφερε λιτότητα. Ο Σημίτης απάντησε ότι ο αρχηγός της ΝΔ υπόσχεται να μοιράσει ενάμισι τρισεκατομμύριο δραχμές και τον ρώτησε «πού θα τα βει»…

Το debate κύλησε σχετικά ομαλά. Ο Εβερτ προσπάθησε με επιθετικές αναφορές και ερωτήσεις να δυσκολέψει τον Σημίτη και να κερδίσει τις εντυπώσεις. Ο τότε Πρωθυπουργός απέφυγε να υψώσει τους τόνους και έμεινε πιστός στο πλάνο που είχε σχεδιάσει, με στόχο να περάσει στους τηλεθεατές την εικόνα ότι ήταν πιο αξιόπιστος από τον αντίπαλό του.

Το αποτέλεσμα των εκλογών, με τη νίκη του ΠΑΣΟΚ, έδειξε ότι ο Σημίτης τα πήγε καλύτερα στο πρώτο debate της ελληνικής τηλεόρασης. Η εταιρεία τηλεοπτικών μετρήσεων ανακοίνωσε ότι η τηλεθέασή του έφτασε το 33,6%. Το επόμενο έγινε το 2000 μεταξύ (πάλι) του Κώστα Σημίτη και του νέου αρχηγού της ΝΔ Κώστα Καραμανλή. Η τηλεθέασή του έφτασε το 38,7%. Οι εκλογές ανέδειξαν και πάλι νικητή τον κ. Σημίτη.

Στις επόμενες εκλογικές αναμετρήσεις έγιναν τηλεμαχίες με όλους τους πολιτικούς αρχηγούς στο ίδιο στούντιο.