Na większość pytań zawartych w badaniu Polacy odpowiadali z lepszą świadomością konieczności szczepień niż mieszkańcy większości innych unijnych krajów

Aż 38 procent z 27 524 osób ankietowanych stwierdziła, że szczepionki mogą powodować chorobę, przed którą mają chronić – tak uważało 30 proc. badanych Polaków

Tylko 40 procent badanych Polaków – przy unijnej średniej 48 procent – uznało szkodliwość szczepionek i znaleźliśmy się w ten sposób w grupie najbardziej światłych krajów, obok Szwedów, Holendrów i Duńczyków

Badanie Eurobarometru wykazało, że 88 procent ludzi zgadza się, że szczepionki są ważne dla ochrony siebie i innych. Jednak względna większość twierdzi, że szczepionki są często powiązane z poważnymi działaniami niepożądanymi, choć twierdzeniu temu przeczą dowody naukowe.

W sumie 48 procent ankietowanych osób zgodziło się z tym fałszywym twierdzeniem, w porównaniu do 41 procent, które się nie zgodziło. W 16 krajach liczba ta wynosiła co najmniej 50 procent, w tym we Francji, Irlandii, Wielkiej Brytanii i Rumunii.

Tylko 40 procent badanych Polaków uznało szkodliwość szczepionek i znaleźliśmy w ten sposób w grupie najbardziej światłych krajów, obok Szwedów, Holendrów i Duńczyków.

Ponad jedna trzecia z 27 524 osób ankietowanych stwierdziła, że szczepionki mogą powodować chorobę, przed którą mają chronić, co również jest niezgodne z faktami. (Niektóre szczepionki, takie jak przeciw grypie, są powiązane z łagodnymi objawami przypominającymi działanie zakaźnego wirusa).

W krajach takich jak Belgia, Francja, Czechy, Słowenia i na Malcie ponad połowa uważa, że szczepionki mogą powodować chorobę, przeciwko której chronią. W Polsce 30 procent.

Polecamy: POLITICO w oryginale - Czy Szkoci zechcą oderwać się po brexicie od Wielkiej Brytanii

Czy Unia może coś na to poradzić

Wyniki te pokazują skalę wyzwania, jakim jest zapewnienie Europejczykom prawidłowej informacji o szczepionkach, ponieważ choroby zakaźne, takie jak odra, odradzają się na całym kontynencie.

– Liczba szczepień spada, a chorób rośnie, co jest zagrożeniem dla zdrowia publicznego i bezpieczeństwa – powiedział wiceprzewodniczący Komisji Europejskiej Jyrki Katainen podczas briefingu prasowego. Komisja ostrzegła w październiku, że Europa jest regionem o najniższym poziomie zaufania do szczepionek na świecie.

W Europejskim Obszarze Gospodarczym odnotowano ponad 12 000 przypadków odry, a 35 osób zmarło w zeszłym roku, powiedział Katainen, a jednocześnie mniej niż 40 procent ankietowanych było świadomych, że odra jest nadal przyczyną zgonów w UE.

Kraje takie jak Włochy i Francja zwiększyły liczbę obowiązkowych iniekcji w ostatnich latach, podczas gdy inne, takie jak Niemcy, zastanawiają się, czy w ogóle konieczne jest wykonywanie szczepień przeciwko odrze.

Chociaż szczepionki mogą powodować pewne łagodne działania niepożądane, takie jak gorączka lub miejscowy obrzęk w miejscu szczepienia, "cięższe reakcje są bardzo rzadkie", jak podaje Europejskie Centrum Zapobiegania i Kontroli Chorób. Eksperci twierdzą, że liczba potencjalnych ofiar śmiertelnych lub możliwość długotrwałych skutków zdrowotne chorób, którym można zapobiec dzięki szczepionkom, znacznie przewyższają ryzyko wynikające ze szczepień.

Badanie wykazało, że ludzie nie wątpią w skuteczność szczepionek: 85 procent zgadza się, że szczepionki mogą być skuteczne w zapobieganiu chorobom zakaźnym.

Jednak ponad jedna trzecia osób, które nie otrzymały szczepionki w ciągu ostatnich pięciu lat, stwierdziła, że to dlatego, że "nie widziały potrzeby szczepienia. W przypadku niektórych szczepień, takich jak tężec i błonica, zaleca się dorosłym szczepienia przypominające co 10 lat.

Podczas gdy większość Europejczyków zwraca się do lekarzy o informacje na temat szczepionek, około 20 procent twierdzi, że szuka informacji na stronach internetowych i w mediach społecznościowych – eksperci ds. zdrowia ostrzegają, że podnosi to poziom nieufności.

Mieszkańcy Łotwy i Litwy wymienili cenę szczepionek jako jeden z głównych powodów, dla których nie otrzymali żadnych szczepień w ciągu ostatnich pięciu lat.

Badanie zostało przeprowadzone dokładnie rok po komunikacie Komisji w sprawie potrzeby ściślejszej współpracy w zakresie chorób, którym można zapobiegać za pomocą szczepionek. Uwypukliło jednak również problem, przed którym stoi UE, aby przekonać ludzi, że polityka dotycząca szczepionek powinna być realizowana wspólnie. Trzydzieści osiem procent ankietowanych stwierdziło, że programy szczepień powinny być koordynowane na szczeblu krajowym, a 29 procent poparło koordynację na szczeblu UE, a 36 procent poparło koordynację międzynarodową.

– Po prostu nie mamy kompetencji. Potrzebna byłaby zmiana traktatu. Nawet gdybyśmy chcieli, nie mamy uprawnień do działania i dlatego promujemy dobrowolną współpracę – powiedział Katainen, wspominając niedawną umowę między niektórymi krajami pod egidą Komisji, która dotyczy wspólnych zamówień na szczepionkę przeciw grypie pandemicznej.

Krajowi ministrowie zdrowia w grudniu obiecali "zbadać wykonalność" skoordynowania harmonogramów szczepień w krajach UE do 2020 roku.

Redakcja: Michał Broniatowski

(dp)