De cellulose in het toiletpapier kan hergebruikt worden in de wegenbouw. Beeld anp

Fietsen over toiletpapier: dat riekt naar een wereldprimeur.

Dat is het ook. In Jelsum, net boven Leeuwarden, ligt 's werelds eerste fietspad dat gemaakt is met gebruikt toiletpapier. Jaarlijks wordt voor 180 duizend ton aan papier door Nederlandse wc's gespoeld - en laat de cellulose die erin zit nou net geschikt zijn voor het maken van asfalt. Het bedrijf KNN Cellulose zag er daarom wel iets in het toiletpapier uit het riool te vissen. Samenwerking met de provincie en het waterschap Friesland en geïnteresseerde wegenbouwers deed de rest: sinds september is Jelsum een duurzame kilometer aan wc-weg rijker.

Duurzaam of niet: het opvissen van vies papier lijkt geen pretje.

Klopt, maar wie denkt dat er dagelijks een duikteam het riool afspeurt naar bruikbaar papier heeft het mis. KNN Cellulose-directeur Erik Pijlman legt uit hoe het proces wél in zijn werk gaat. 'De vieswaterstroom komt bij de waterzuivering binnen, waar die wordt gezeefd. Met een speciale zeeflaag kunnen we de papieren vezeltjes cellulose er zo uit vissen.'



Uiteraard zitten er dan nog allerlei bacteriën in, dus de lading wordt eerst grondig schoongemaakt. 'Daarna is het drogen, vermalen en naar de asfaltmolen.'

Hoe draagt de opgedoken cellulose bij aan een stevig wegdek?

De stof wordt gebruikt als zogenoemde 'afdruipremmer', zegt Pijlman. 'Die heb je nodig bij het maken van asfalt. Anders mengen de steenslag en de bitumen, de ingrediënten die samen het asfalt vormen, niet goed met elkaar.' Om te voorkomen dat de bitumen van de steenslag 'afdruipt', worden vezels als bindmiddel ingezet. Een van de daarvoor geschikte vezels is cellulose. 'Dat wisten we al, en cellulose werd ook al als bindmiddel ingezet', vervolgt Pijlman. 'Maar nu wordt het voor het eerst gewonnen uit toiletpapier.'

Is dat rendabel genoeg om er fietspaden van te blijven maken?

Op dit moment gaan de kosten nog voor de baten uit, maar dat hoort volgens Pijlman bij de onderzoeksfase. In 2017 wil hij de volgende stap zetten: het 'juridisch kwalificeren' van zijn toiletcellulose. Daarvoor zijn nog twee experimentele fietspaden nodig. Doemen er geen problemen op en krijgt zijn cellulose groen licht, dan wordt afname financieel interessant voor gemeenten en provincies. Die slaan twee vliegen in één klap: ze krijgen een fietspad én zijn deels af van hun rioolafval.

Nog even voor de zekerheid: op de fiets ruik je niets, toch?

Pijlman garandeert: aan zijn fietspad zit geen luchtje. 'Er zijn testjes op gedaan, maar we hebben niks ontdekt. Het ziet er precies hetzelfde uit als een gewoon fietspad en zo ruikt het ook.'