Σε ποσοστό 85% δηλώνουν ότι η μεγαλύτερη ανησυχία για το μέλλον τους είναι οι χαμηλοί μισθοί, οι άσχημες συνθήκες εργασίας και η ανεργία ● Ενδιαφέρονται για την πολιτική και ζητούν βαθιές αλλαγές στην ελληνική κοινωνία.

Δηλώνουν έντονα ανήσυχοι για το εργασιακό τους μέλλον, είναι πολιτικοποιημένοι αλλά δύσπιστοι σε μια σειρά από θεσμούς, επιθυμούν βαθιές αλλαγές στην ελληνική κοινωνία, πιστεύουν πολύ στην έννοια του πατριωτισμού και δίνουν προτεραιότητα στην εθνική ταυτότητα έναντι της ευρωπαϊκής.

Αυτά είναι σε γενικές γραμμές τα κυριότερα συμπεράσματα για τη σημερινή νέα γενιά της πατρίδας μας, με βάση τα στοιχεία που προέκυψαν από την έρευνα που διενήργησε το Ινστιτούτο Νίκος Πουλαντζάς σε συνεργασία με την εταιρεία δημοσκοπήσεων Prorata και αντικείμενο τη νεολαία, τις συνήθειες, τις αντιλήψεις και την πολιτική της συμπεριφορά.

Κλιματική αλλαγή

Πιο αναλυτικά, το μεγαλύτερο πρόβλημα που φαίνεται να απασχολεί πιο σοβαρά τους νέους που έλαβαν μέρος είναι τα εργασιακά και η ανεργία (σε ποσοστό αθροιστικά 85%). Ακολουθούν ως ανησυχίες η κλιματική αλλαγή και ο φόβος για περιβαλλοντικές καταστροφές, καθώς και η απειλή ενός πολέμου ή έντασης στην περιοχή μας. Οι επιδημίες και οι ασθένειες δεν δείχνουν να κλονίζουν ιδιαίτερα τους ερωτηθέντες αν και πρέπει να σημειωθεί ότι η έρευνα πραγματοποιήθηκε πριν από τη ραγδαία εξάπλωση του Covid-19 σε όλο τον κόσμο.

Συνολικά ικανοποιημένη από τη ζωή της δηλώνει η πλειονότητα (67%) των νέων που συμμετείχαν στην έρευνα, εικόνα πλήρως αντίστροφη από εκείνη των ερευνών που έγιναν κατά τη διάρκεια της κρίσης.

Ωστόσο, είναι μειοψηφικό το ποσοστό (46%) εκείνων που δηλώνουν «πολύ» ή «αρκετά σίγουροι/-ες» για το προσωπικό τους μέλλον, γεγονός που καταδεικνύει ότι η νέα γενιά συναισθάνεται ότι δεν έχουν ακόμα ξεπεραστεί με σιγουριά οι δυσκολίες. Σε σχέση με το ενδιαφέρον τους για την πολιτική, οι 8 στους/στις 10 δήλωσαν ότι ενδιαφέρονται «πολύ» ή «αρκετά», ενώ 3 στους/στις 4 διατυπώνουν προοδευτικές αντιλήψεις.

Την ίδια ώρα, φανερώνουν την υψηλή επιφυλακτικότητά τους ως καχυποψία για κορυφαίους θεσμούς στη δημόσια κοινωνική και πολιτική ζωή, με τους πλέον χαμηλούς βαθμούς εμπιστοσύνης να συγκεντρώνουν οι τράπεζες, τα ΜΜΕ, η Εκκλησία και τα πολιτικά κόμματα.

Το 34% του συνολικού δείγματος δήλωσε χαμηλή ή καθόλου εμπιστοσύνη σε όλους τους θεσμούς για τους οποίους ρωτήθηκε, γεγονός ενδεικτικό της συνολικής απαξίωσης τουλάχιστον των παραδοσιακών, θεσμικών τρόπων οργάνωσης της πολιτικής, κοινωνικής και οικονομικής ζωής στη συνείδηση της νέας γενιάς.

Ωστόσο, αν και συνήθως η χαμηλή εμπιστοσύνη προς τους θεσμούς, ως ενδεικτικό στοιχείο πολιτικού κυνισμού, συνδέεται με αντιπολιτικές συμπεριφορές εν γένει καθώς και με την άνοδο της Ακροδεξιάς, από τα αποτελέσματα οι ερευνητές συμπεραίνουν ότι η αμφισβήτηση των θεσμών φαίνεται ότι προέρχεται από ένα πιο προοδευτικό και αριστερόστροφο τμήμα της νεολαίας.

Οι ερωτηθέντες θα ήταν πρόθυμοι να γίνουν μέλη μιας περιβαλλοντικής οργάνωσης, σε αντίθεση με το ενδεχόμενο να εγγραφούν σε μια πολιτική νεολαία, μια φοιτητική παράταξη ή ένα συνδικαλιστικό σωματείο, τα οποία δεν θεωρούν ελκυστικά για τη συμμετοχή τους. Παράλληλα, πιστεύουν ότι η ελληνική κοινωνία μπορεί να γίνει καλύτερη με βαθιές αλλαγές (67%), ενώ το 23% απαντά ότι χρειάζεται μια ριζική αλλαγή με επανάσταση.

Από την άλλη πλευρά, ο πατριωτισμός και η εθνική ταυτότητα δείχνουν να αποτελούν καταφύγιο για τη νεολαία, ιδίως σε καιρούς αβεβαιότητας, όπου παρατηρούνται συναισθήματα απειλής και φόβου και καλλιεργείται μια πολεμική ρητορική γύρω, όχι μόνο από την Τουρκία, αλλά και από τους πρόσφυγες. Στο πλαίσιο αυτό, οι συμμετέχοντες τοποθετούνται θετικά έναντι της έννοιας του πατριωτισμού (65%), δίνουν προβάδισμα στην εθνική ταυτότητα έναντι της ευρωπαϊκής και διαφωνούν με την κατάργηση της υποχρεωτικής στράτευσης και των μαθητικών παρελάσεων (47% και 50% αντίστοιχα).

Τέλος, ως προς τους τρόπους ενημέρωσής τους, βασική πηγή πληροφόρησης είναι οι ιστοσελίδες στο διαδίκτυο και τα social media, αφού με βάση τις απαντήσεις τους οι νέοι δεν αγοράζουν εφημερίδες και δεν βλέπουν τηλεόραση.