Terwijl CD&V haar wonden nog likt na de historische verkiezingsnederlaag strooit ACV-topman Marc Leemans op het feest van de christelijke arbeidersbeweging zout in de wonde. Het zet kwaad bloed bij CD&V.

Schermvullende weergave Volgens ACV-topman Marc Leemans wil de kiezer geen rechtser beleid. ©Photo News

'De vier regeringspartijen zijn afgestraft voor vijf jaar rechts liberaal beleid.' Zelfs na de verkiezingsnederlaag van CD&V blijft Marc Leemans, de topman van de christelijke vakbond ACV, de centrumrechtse regeringspartijen aanvallen.

'De Zweedse coalitie is afgestraft omdat ze een beleid voerde dat niet rechtvaardig was en bijgevolg op weinig draagvlak kon rekenen', zei Leemans naar aanleiding van Rerum Novarum.

'De indexsprong, het pensioengeknoei, de besparingen in de sociale zekerheid, de loonwet vol sjoemelsoftware, het onwerkbaar werk, de scheefgetrokken fiscaliteit, oplopende facturen, de patronale gunstpolitiek. Gewone mensen kunnen veel verdragen. Maar behandel ze niet als imbecielen, als kiesvee.' Volgens Leemans mag de verkiezingsuitslag ook niet worden geïnterpreteerd als een vraag om een rechtser beleid.

Kwelduivel

Bij CD&V vallen de uitspraken bijzonder slecht. De christendemocraten deden er de afgelopen jaren alles aan om de christelijke arbeidersbeweging tegemoet te komen. Ze probeerden een regeling te vinden voor de Arco-gedupeerden, pleitten voor een vermogenswinstbelasting en probeerden samen met de vakbonden en werkgevers oplossingen te vinden voor werkbaar werk.

Nooit waren de vrienden van de christelijke vakbond tevreden met de inspanningen van CD&V, die als kleinere regeringspartner niet alles kon binnenhalen. Integendeel: Leemans ontpopte zich als een constante criticus en kwelduivel van het regeringsbeleid. Hij noemde CD&V zelfs te klein voor het ACV en bracht kort voor de verkiezingen nog stemadvies uit tegen de partij onder de leuze: 'Een ander beleid is mogelijk.'

Dat Leemans zo kort na de historisch slechte uitslag voor CD&V extra zout in de wonde strooit, valt dan ook in slechte aarde. Volgens voormalig staatssecretaris Etienne Schouppe, die zelf uit de christelijke arbeidersbeweging komt, heeft de retoriek van Leemans zelfs mee tot het succes van het Vlaams Belang geleid.

Mensen als meneer Leemans hebben zeer links gezaaid, maar oogsten rechts. Etienne Schouppe Voormalig staatssecretaris

'Mensen als meneer Leemans hebben zeer links gezaaid, maar oogsten rechts', zei Schouppe. 'In de weken voor de verkiezingen heeft de voorzitter een taal gehanteerd die rechtstreeks uit het programma van een welbepaalde partij komt. Dan moet men niet verwonderd zijn dat leden denken: als de voorzitter in zijn woordgebruik zo dicht bij het Belang staat, waarom zouden wij hem dan niet volgen?'

Dedain

Luc Van Gorp, de voorzitter van de Christelijke Mutualiteit (CM), had het in zijn speech dan weer over 'de zieke politiek' en het 'groot dedain voor de gewone mens in de voorbije verkiezingsperiode'. Dat hij daarmee alle politici in één zak stak, viel eveneens slecht bij hooggeplaatste CD&V'ers. De relatie tussen CD&V en de christelijke arbeidersbeweging staat al jaren onder druk, maar na deze christelijke feestdag is die helemaal verziekt.

Zelfs de politieke linkervleugel heeft het nu gehad met de heren Van Gorp en Leemans. Bron CD&V

CD&V-kopstuk Hilde Crevits besloot in het begin van de week al haar traditionele speech op Rerum Novarum af te gelasten. Ze vond het niet opportuun nu te speechen omdat CD&V zich na het verlies van zondag bescheiden wil opstellen. In de partij wordt opgemerkt dat haar afwezigheid als een sterk signaal aan Leemans mag worden gezien.

CD&V heeft in de centrumrechtse regering veel moeten slikken in ruil voor wensen die vanuit de christelijke zuil kwamen. 'Zelfs de politieke linkervleugel heeft het gehad met de heren Van Gorp en Leemans', luidt het. 'Nadat onze vrienden van het ACV en ACW ons jaren hebben gematrakkeerd, durven ze zelfs nog oproepen op andere partijen te stemmen.'

Wonden likken

Hoe moet het nu verder? Niemand voelt zich geroepen opnieuw bruggen te slaan tussen de partij en de christelijke zuil. Zelfs de nummer één van de linkervleugel, Hilde Crevits, lijkt het even te hebben gehad met de uithalen van Leemans en co.

De partij likt haar wonden nadat ze zondag nog amper 15,4 procent van de stemmen heeft gehaald, terwijl ze voor zichzelf de lat op 20 procent had gelegd. Een interne werkgroep neemt zowel de boodschap als de boodschappers onder de loep.

Wouter Beke is zo goed als zeker geen kandidaat om zichzelf op te volgen als CD&V-voorzitter. Maar een timing voor de voorzittersverkiezingen is er nog niet en Beke leidt samen met Crevits wel nog de regeringsonderhandelingen. Dat ligt moeilijk, want het zijn precies Beke en Crevits die de campagne leidden die in de slechte uitslag resulteerde. N-VA-partijvoorzitter Bart De Wever vroeg zich in het VTM-programma 'Jambers in de politiek' openlijk af of hij deze week nog naar Beke kon bellen.

Dossier: Verkiezingen Verkiezingen 2019 Op de hoogte blijven van het meest recente nieuws over de regeringsvorming? Neem dan een kijkje op de dossierpagina over de verkiezingen.

In de partij worden vragen daarover afgewimpeld. 'We kunnen nu niet de tijd nemen om met onszelf bezig te zijn als over regeringen wordt onderhandeld. Beke en Crevits hebben nog altijd het draagvlak in de partij om strategische keuzes te maken.'

Hilde-effect

Uiteraard is er teleurstelling dat een 'Hilde-effect' in de rest van Vlaanderen is uitgebleven. Voor de verkiezingen leefde het gevoel dat de christendemocraten zich in de campagne hadden geknokt door de populaire Crevits als kandidaat-minister-president uit te spelen. Maar hoewel ze het in haar eigen provincie goed deed en er persoonlijk op vooruit ging, straalde haar populariteit niet af op andere CD&V-lijsten. Bovendien kon ze de historische doorbraak van het Vlaams Belang in West-Vlaanderen niet tegenhouden.

Er wordt op gewezen dat de N-VA er in West-Vlaanderen fors op achteruit ging, en er dus ook geen 'Bart De Wever-effect' was op N-VA-lijsten buiten Antwerpen. Crevits wordt volgens verschillende bronnen overspoeld met steunbetuigingen om vooral verder te doen. Mocht dat langer niet het geval zijn, zou ze haar conclusies hebben getrokken.

We zitten in een existentiële crisis. Het onszelf opofferende staatsmanschap van CD&V is met deze uitslag definitief dood en begraven. Bron CD&V

Als binnenkort een nieuwe voorzitter wordt gezocht, wordt dus in de eerste plaats in haar richting gekeken. De vraag is ook: wie anders? Jonge talenten als Benjamin Dalle of Sammy Mahdi hebben met een paar duizend stemmen niet het electorale gewicht om het voorzitterschap te claimen. De uittredende ministers hebben allemaal hun deel van de klappen gekregen. Al wordt opgemerkt dat Koen Geens in Vlaams-Brabant standhield en zich opvallend gedeisd houdt.