De aanleiding

Goed nieuws over schone energie. Een groot windmolenpark dat moet verrijzen voor de Zeeuwse kust zal goedkoper uitvallen dan gedacht. Minister Henk Kamp (Economische Zaken, VVD) stelde op 5 juli in een persbericht: „Het is wereldwijd nog niet eerder voorgekomen dat een windpark tegen zulke lage kosten kan worden gebouwd.”

Waar is het op gebaseerd?

Kamp heeft het over Borssele 1 en 2, de eerste twee van in totaal vier kavels van het project. Het Deense energiebedrijf Dong Energy won hiervan de aanbesteding. Dong zal vijftien jaar lang energie produceren voor een prijs van 7,27 cent per kilowattuur (kWh). Dong bouwt het windpark en wordt eigenaar ervan.

Wat houdt deze prijs van 7,27 cent in? Voor energie geldt een marktprijs. Deze fluctueert, de laatste dagen tussen de 2,8 en 3,8 cent op de energiebeurs APX. De Nederlandse overheid zal de marktprijs vijftien jaar lang aanvullen met subsidie, tot de 7,27 cent waaraan Dong zich nu heeft verbonden. De overheid garandeert dus vijftien jaar lang inkomsten voor Dong. Hoe hoger de marktprijs, hoe lager de subsidie.

Daar bovenop betaalt de overheid de aansluiting van het windpark op het elektriciteitsnetwerk door netbeheerder Tennet. Tennet krijgt hiervoor 1,4 cent per kWh.

Kamp vergelijkt de 7,27 cent met de prijs voor het windpark dat eerder gold als het goedkoopste, Horns Rev 3 voor de Deense kust. Het Zweedse energiebedrijf Vattenfall rekent hiervoor 10,3 cent per kilowattuur, exclusief aansluitkosten.

Als Kamp het heeft over „lage kosten” waartegen het windmolenpark wordt „gebouwd”, dan heeft hij het dus over de prijs per kWh die de overheid aan het energiebedrijf garandeert om de investering voor het bedrijf rendabel te maken.

En, klopt het?

Was die prijs inderdaad nog nooit zo laag? Er bestaat wel een verschil tussen de manier van aanbesteden bij Borssele en bij Horns Rev. De gegarandeerde prijs geldt bij Borssele voor een vaste periode: 15 jaar. Daarna wordt de marktprijs niet meer aangevuld. Bij Horns Rev geldt geen periode, maar een vastgestelde hoeveelheid geproduceerde energie: 20 terawattuur, ofwel 20 miljard kilowattuur. Deze hoeveelheid stroom, maal de prijs van Vattenfall (10,3 cent per kWh), komt neer op totale kosten van 2,06 miljard euro.

Hoeveel kost 20 terawattuur in Borssele? Maal de prijs van 7,27 cent is dat 1,45 miljard euro, zo rekent Richard Aukland voor, onderzoeker bij het Britse adviesbureau 4COffshore. Dus Borssele is goedkoper.

De aansluitkosten worden in Nederland en in Denemarken ook verschillend berekend, maar hoe dan ook is Borssele inclusief aansluitkosten (7,27 cent plus 1,4 cent) goedkoper dan Horns Rev exclusief aansluitkosten (10,3 cent).

Andrew Ho, analist bij WindEurope, de lobby van de windenergiesector, noemt nog een derde goedkoop project, het Britse East Anglia One, met een prijs van 0,12 pond (14 eurocent) per kWh voor vijftien jaar. Dat is inclusief aansluitkosten, maar dus ook duurder dan Borssele.

Dat Borssele zo goedkoop is, is „goed verklaarbaar”, zegt Ho. De technologische ontwikkeling gaat snel. Borssele ligt bovendien niet te ver uit de kust en niet te diep, wat de bouwkosten drukt. En de staalprijzen zijn momenteel laag.

Conclusie

Kamp vergelijkt windmolenpark Borssele 1 en 2 met een Deens windpark dat tot dusver het goedkoopste was. Dat kent een ander subsidiesysteem, maar hoe je ook rekent, Borssele is goedkoper, ook dan een derde, relatief efficiënt project in het Verenigd Koninkrijk. We beoordelen de uitspraak als waar.