Earth Hour in 2013. Beeld afp

Samen één uur het licht uit voor de aarde. Afgelopen weekend verscheen deze oproep van het Wereld Natuurfonds weer op mijn Facebooktijdlijn. Het WNF promoot Earth Hour, een jaarlijks moment van bezinning waarop aardbewoners een uur het licht uit doen en daarmee 'een signaal geven dat ze de toekomst van de aarde belangrijk vinden'. Vrienden van degene die het bericht postte vonden dat leuk. Zij gaven daarmee ook 'een signaal'.



Ik vind Earth Hour niet leuk. Ik heb moeite met Earth Hour omdat het mensen het gevoel geeft dat ze iets bijdragen. Door een uur het licht uit te doen, tonen ze zich kommervol om Moeder Aarde. Het geeft een goed, groen gevoel. Alle kleine beetje helpen, nietwaar?

Niet waar.



Stoplicht

Het probleem is dat het klimaat geen spat opschiet met al die goedbedoelde kleine beetjes. Iedereen die denkt iets bij te dragen door een uur in het donker te gaan zitten, snapt er niets van. Juist dit is het probleem. De meeste mensen hebben geen flauw idee van hun energieverbruik. Bijna niemand realiseert zich dat één keer per jaar wat minder hard optrekken bij het stoplicht al meer energie bespaart dan een uur lang in het donker zitten.



Misschien helpt deze vergelijking die de Britse natuurkundige David McKay een paar jaar geleden maakte: de gemiddelde Noord-Europese burger verbruikt evenveel energie als 500 spaarlampen van 10 watt. Die constant branden, 24 uur per dag. Een winkelcentrum aan licht per persoon. Altijd. Dag in dag uit. Vijfhonderd lampen.



Als je mensen het idee geeft dat ze met het uitschakelen van vijf lampjes en een lampionnenoptocht het klimaat een dienst bewijzen, ben je niet bezig met een beter klimaat, maar vooral met het promoten van je eigen organisatie. Dat de mensen die 'een signaal' wilden geven de volgende dag gewoon weer met hun auto de weekendboodschappen doen, maakt kennelijk weinig uit.



De echte boodschap zou deze moeten zijn: beste burger, u komt er niet door eens per jaar een uurtje het licht uit te doen, uw telefoonadapter na gebruik uit het stopcontact te trekken en uw tv niet op standby te laten staan.

Als je mensen het idee geeft dat ze met het uitschakelen van vijf lampjes en een lampionnenoptocht het klimaat een dienst bewijzen, ben je niet bezig met een beter klimaat, maar vooral met het promoten van je eigen organisatie

U bewijst het klimaat pas een dienst door te stoppen met zeuren over horizonvervuiling als aan uw einder nieuwe windmolens worden gepland. U helpt het klimaat door flink meer belasting te betalen voor grijze stroom. U helpt Moeder Aarde - ja Greenpeace, u ook - door uw verzet tegen kernenergie op te geven.



Want met kleine beetjes komen we er niet. We redden het klimaat alleen als we alles doen. Dus volop windmolens bouwen, zonnepanelen plaatsen, gebruikmaken van aardwarmte, kooldioxide opslaan en investeren in kernenergie. Daar zitten nadelen aan, en risico's bovendien. Ik hoef geen voorbeelden te geven. Maar niets doen is ook geen optie. Kleine beetjes evenmin.



Rotding

Ook ik heb trouwens boter op mijn hoofd. Drie jaar geleden kocht ik zonnepanelen en heb daar een tamelijk enthousiast verhaal over geschreven in de krant. Tot voor kort hadden we ook een tamelijk zuinige gezinsauto. Door voorzichtig te rijden haalde ik er 1 op 21 mee. Maar ik vond het een rotding en heb hem ingeruild voor een betere, die zwaarder is en meer verbruikt. Met dezelfde zuinige rijstijl haal ik nu 1 op 15.



Onlangs rekende ik eens uit wat deze onzuiniger auto in klimaattermen betekent, en dat was schrikken. In vier maanden tijd had het hogere verbruik de complete klimaatwinst van drie jaar zonnepanelen ongedaan gemaakt. In vier maanden. Terwijl ik alleen in het weekend rijd. Extra verontrustend: de nieuwe auto gaat zeker nog tien jaar mee.



Ik dacht groen bezig te zijn, maar toen ik goed keek naar mijn energieverbruik bleek het tegenovergestelde waar. Kleine beetjes helpen niet. En Earth Hour al helemaal niet.



Bard van de Weijer is redacteur van de Volkskrant.

'U helpt Moeder Aarde door uw verzet tegen kernenergie op te geven'