

त्रिभुवन विश्वविद्यालय मानवशास्त्र विभागका प्रमुख डम्बर चेम्जोङको नियुक्तिबारे पहिलो पेजमा छापिएको समाचार तथ्यगत रुपमै गलत रहेको प्रमाणसहित माइसंसारमा ब्लग प्रकाशित भएपछि अङ्ग्रेजी राष्ट्रिय दैनिक रिपब्लिकाले माफी माग्दै भूल सुधार गरिसकेको छ। तर त्यही विषयको ‘चुरो कुरो’सँग सम्बन्धित भई आफ्नो धारणाविपरीतका व्यक्तिलाई खुइल्याउने अभियानमा भएको अर्को ‘ब्लन्डर’ सच्याइएको छैन। गल्ती सच्याउनुको साटो ढाकछोप गर्न खोज्दा अर्को ठूलो गल्ती भएको भेटिएको छ।

गएको मंगलबार (जुन ४, २०१९ मा) रिपब्लिकाको पेज ३ मा TU Research head found plagiarizing शीर्षकमा एउटा समाचार छापियो।

पत्रिकामा छापिएको समाचारमा कसैको बाइलाइन छैन। तर सोही दिन बिहान रिपब्लिकाको अनलाइनमा राखिएको समाचारमा भने विष्णुप्रसाद अर्यालको बाइलाइन थियो। TU research head found plagiarizing (with documents) शीर्षकको समाचारमा ६ वटा पिडिएफ डकुमेन्ट पनि राखिएका थिए।



समाचार त्रिभुवन विश्वविद्यालयको रिसर्च डिभिजनमा कार्यरत रही हालै अवकाशप्राप्त प्राध्यापक नीलमकुमार शर्माको बारेमा थियो। उनले आफ्नो जर्नल आर्टिकल अरुबाट चोरेको (plagiarized गरेको) भेटिएको आरोप लगाउँदै समाचारमा केही डकुमेन्ट प्रमाणका रुपमा राखिएको थियो।

समाचार पूरै नपढी हेडलाइनका भरमा धारणा बनाउने गर्छन् अचेल मानिसहरु। यो समाचार हेरेर मान्छेले के बुझ्छन् ? टियुको रिसर्च प्रमुख नै बौद्धिक चोरीमा रहेछन् भन्ने नै बुझ्ने हो।

हेडलाइनमात्र नहेरी सर्सर्ती समाचार पढ्ने हो भने पनि प्रा.डा. नीलमकुमार शर्मा फटाहा नै रहेछन् भनेर बुझ्ने हो, किनभने ‘ज्ञाता पत्रकार’ले डकुमेन्टहरु पनि राखेका छन्। पहेँलो पहेँलो चिह्न राखेर यो यो चोरी भयो भनेका छन्, नभई लेख्यो होला र त्यत्रो ठूलो राष्ट्रिय अङ्ग्रेजी दैनिकले? लाग्ने यस्तै हो।

प्रोफेसर शर्मालाई खुइल्याउन उनका विपक्षीहरुले दिएको जानकारीलाई भेरिफाइ गर्न चुक्दा रिपब्लिकाले गल्ती गर्‍यो। प्रोफेसर शर्माको यो लेख International Journal of Interdisciplinary Studies मा ६ वर्षअघि December 15, 2013 मा प्रकाशित भएको थियो।

समाचारमा लेखिएको थियो-

Republica scanned Sharma’s article for evidence of plagiarism and found that texts had been heavily lifted from other published sources without any citation.

..Even the abstract of the research paper was heavily plagiarized – 86 percent of the first chapter (64 percent of the total content) has been plagiarized. The contents were plagiarized from published international journal articles.