Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Libya'da yaklaşık bir milyon Köroğlu Türkünün etnik temizlik riskiyle karşı karşıya kaldığını açıkladı. Peki, Erdoğan'ın Libya'ya askeri müdahaleye gerekçe olarak gösterdiği "Köroğlu Türkleri" kimdir?

Tarihi kaynaklarda geçen adıyla "Kuloğlu" (Kouloughlis), Osmanlı döneminde sadece Libya'ya değil, Kuzey Afrika'ya (Cezayir, Tunus, Libya) gönderilen Osmanlı askerlerinin ailelerini ifade ediyor. Bunlara Osmanlı için savaşan Türk korsanlar da dahil. Zamanla yerli halktan kadınlarla evlenen Osmanlı askerlerinin soyundan gelenlere verilen Kuloğlu sıfatı "Sultan'a hizmet edenlerin oğulları" anlamında kullanılıyor.

Kuloğlu aşiretleri

Bugün Libya'daki 13 aşiret kendilerini Kuloğlu olarak tanımlıyor: Yadar, al-Maqasba, al-Charaksa, al-Jahanat, al-Faratsa, al-Ramla, al-Daradfa, Ibad, al-Chawahda, al-Maqawba, Qarara, al-Zawabi ve al-Balabla aşiretleri.

Bu aşiretler 2011'de Kaddafi'nin devrilmesinde önemli rol oynadı ve bugün de Türkiye'nin bölgeye asker göndermesini destekleyen grupların başında geliyor. 2015'te bir dernek kuran Kuloğlu aşiretleri kendileri için "Köroğlu" ismini tercih ettiklerini açıkladı. Dernek kuruluş amacını bölgede "Osmanlı kültürel mirasını yaşatmak" olarak tanımlıyor.

Ancak Kuloğlu aşiretlerinin tamamı etnik olarak Türk kökene sahip değil. İçlerinde Kürt, Arnavut, Kafkas ve Libya dışındaki Osmanlı vilayetlerinden gelen Araplar da bulunuyor.

Türk kökenli nüfus ne kadar?

Kuloğlu nüfusu ağırlıklı olarak Mısrata, Trablus, Zawiya, Derna ve Zliten ve Bingazi'de yaşıyor.

Libya'da bulunan Kuloğlu aşiretlerinin nüfusu 1936 sayımlarına göre yaklaşık 35 bin. Bu rakam o tarihteki Libya nüfusunun yüzde 4.7'sine tekabül ediyor. Bu nüfusun 25 bini Mısrata bölgesinde yaşıyordu.

Ancak Girit'tin Osmanlı'nın elinden çıkmasının ardından Türk nüfusun bir kısmının Libya'ya gelmesi, ülkedeki demografik yapıyı büyük oranda etkiledi. 1971 tarihli kayıtlara göre bu rakam yaklaşık 100 bindir. Son tahminlere göre Libya'daki Türk kökenli nüfusun bir milyonu geçtiği sanılıyor (ülke nüfusu 6.6 milyon). Özellikle 500 bin nüfuslu Mısrata'da yaklaşık 300 bin Türk kökenli yaşadığı tahmin ediliyor. Bu rakama Girit'ten gelen Türkler de dahil.