Ĉefpaĝo

Lingvouzo



Vidu la 26 lingvojn en kiuj aperas Le Monde diplomatique



Via forumo



Ligoj Akceptejo >> 1a julio 2017



Redoni al la Eŭropa Unio legitiman politikan bazon



Kiam la juĝisto dissolvas la elektanton



La justico de la Eŭropa Unio fariĝis tereno de ne supozita alfrontiĝo inter entreprenoj kaj registaroj, kies fono estas la konstruo de la Komuna Merkato. En la fluo de la tempo tiel, ekster ĉia kontrolo, ellaboriĝis jurisprudenco, kiu kontribuas al mallegitimigo de la Unio. Ekde la 1970-aj jaroj, la germana Konstitucia Kortumo malkovris tiun demokratian deficiton.



de Dieter GRIMM KVANKAM la ekzisto de demokratia deficito de la Eŭropa Unio ne estas plu dubigata, oni tro malofte komprenas, ke ĝia precipa fonto troviĝas en la transformado de la eŭropaj traktatoj en konstitucion. Tio estas la konsekvenco de la jurisprudenco de la Justickortumo de la Eŭropa Unio (KJEU), kies efikoj kompromitas la pretecon de la loĝantaro akcepti la integriĝon. Ĝis en 1963 oni unuanime konsideris, ke la eŭropa juro estas parto de la internacia juro kaj pro tio devigas nur la membroŝtatojn kaj ne povis efiki por la individuoj de donita lando ĝis kiam ĝi estas transformita en ties nacian juron. Tute male, la KJEU de Luksemburgo samjare deklaris, ke la traktatoj estas rekte aplikendaj (decido Van Gend en Loos de la 5-a de februaro 1963). Tio signifas, ke subjektivaj juroj deriveblas de ili por la individuoj. Tiuj ĉi havas la eblecon postuli ilian respektigon antaŭ la tribunaloj de sia lando sen atendi la adapton de ilia nacia juro al la eŭropa juro. En sia decido Costa kontraŭ Enel (15-an de julio 1964), la KJEU iris eĉ pli antaŭen : ĝi deklaris, ke la eŭropaj traktatoj, kaj eĉ ĉiu eŭropa jura regulo, ĝuas antaŭrangecon antaŭ la nacia juro, inkluzive super la plej altaj normoj, nome la konstitucioj. La dispozicioj de la nacia juro, kiuj ne kongruas kun la eŭropunia juro, ekde tiam aŭtomate perdas sian valoron. Nenia kortumo nek publika aŭtoritato povas plu apliki ilin. Ĝuste tion oni kvalifikis „konstituciigo” de la traktatoj. Tiuj du decidoj estas la produkto de ŝanĝo en la jura metodo. Laŭ la KJEU, la eŭropa juro ne estas parto de la internacia juro. Ĝi estas aŭtonoma juro, kiu emancipiĝis el siaj naciaj kreintoj. Sekve, la kortumo interpretas ĝin ne plu, kiel tradicie, kiel internacia juro, do konforme al la volo de la traktintaj partioj, kaj en restrikta maniero kiam la nacia suvereneco tuŝiĝas. La kortumo, male, interpretas la traktatojn kiel konstitucion, do pli aŭ malpli sendepende de la volo de tiuj, kiuj subskribis ilin, referencante objektivan celon kaj sen atenti la nacian suverenecon. Kortumo taskita je misio TUJA KONSEKVENCO de tiu jurisprudenco : la interveno de la ŝtatoj jam ne necesas por starigi la Komunan Merkaton. La Komisiono (kiel la respondeca organo por realigi la traktatojn) kaj la KJEU (kiel la respondeca organo por interpreti la traktatojn en kazo de konflikto) povis preni en siajn manojn la ekonomian integradon. Kiam ili taksas, ke la nacia juro malhelpas la Komunan Merkaton, ili deklaras ĝin ne adaptita, sen ke la registaroj povus reale kontraŭagi tion. Efektive, de tiam ĉio dependas de la interpreto, kiun la KJEU donas al la traktatoj : ĉu favora al la merkato aŭ al la publika mastrumado, favore al la unueco de la normoj aŭ al la neunueco, ĉu liberala aŭ sociala. Tre rapide fariĝis klare, ke la kortumo, kun konsiderinda fervoro, sekvas celon (la ekonomian integradon) kaj al ĝi submetas ĉiajn ceterajn interesojn. Ĝi sentas sin taskita je misio. La kompetentoj transdonitaj al la Unio estis nun interpretataj vastasence, la kompetentoj konservataj de la membroŝtatoj limige. La profitantoj de ĝia jurisprudenco estas antaŭ ĉio la kvar ekonomiaj liberecoj (libera cirkulado de varoj, de servoj, de kapitaloj kaj de personoj), parto de la traktatoj. La starigo de la komuna merkato fariĝis jurisprudenca demando anstataŭ leĝdona. Tiel, la kontraŭprotektismaj reguloj estas interpretataj kiel malamikaj al ĉia regulo ; la malpermeso doni al entreprenoj ŝtatajn subvenciojn, kiuj distordas la konkurencon, estas pensata tiom larĝa, ke ĝi estas trudata ne nur al la privata sektoro, sed ankaŭ al la publikaj servoj – sen konsideri la celon de la leĝdonanto kaj senkonsidere la demandon, ĉu la merkato kapablas liveri samkvalitajn produktojn aŭ servojn. La esceptoj estas interpretataj limige. Multaj privatigoj okazintaj dum la lastaj jardekoj estas la rezulto de decidoj de la KJEU. Ni klare substreku, ke ĉio ĉi ne rezultas rekte el la traktatoj, sed el interpreto, kiu estis facile anstataŭebla. Tiu jurisprudenco havas profundan influon sur la naciaj leĝoj kaj politikoj. Ekzemple la vastiga interpreto de la malpermeso de komercaj baroj perdigas al la membroŝtatoj la eblecon konservi siajn postulojn pri kvalito de la produktoj, de dungo, de sano, ktp. Tiu de la malpermeso helpi al la publikaj servoj senigas la registarojn je la rajto decidi mem pri la kampojn, kiujn ili cedas al la merkato kaj pri tiuj, kiujn ili volas regi. Alia fundamenta diferenco : la vastiga interpreto de la Ĉarto de la fundamentaj rajtoj de la Eŭropa Unio (decidita en decembro de 2000) same kiel la fortigo de la kvar ekonomiaj liberecoj kondukas al tio, ke oni donas la preferon al la ekonomiaj rajtoj, dum la naciaj konstitucioj donas la prioritaton al la rajtoj de la personoj. La jurisprudenco de la KJEU estas ofte prezentata kiel sukceso por la eŭropa konstruado. Tamen, la ekonomia medalo havas reverson : la perdon de demokratia legitimeco de la Unio. Tiu reverso fariĝis videbla, kiam la loĝantaroj rimarkis, ke la celo de la integrado estis ne nur la ekonomio, sed ankaŭ la politiko, sen ajna ŝanco por ili influi ĝian evoluon. Rezulto de la jurisprudenco de la KJEU estas, ke nun ekzistas du vojoj al integrado anstataŭ nur unu. La komenca vojo, fiksita de la traktato, konsistas en tio, produkti unuarangan eŭropan juron (traktatojn) kaj duarangan (direktivojn, reguladojn adoptitajn de la institucioj de la Unio). La nova vojo konsistas en la interpretado kaj la aplikado de la traktatoj, tiaj, kiaj la KJEU komprenas ilin. Ĝi estas malfermita al la plenuma kaj jura potencoj de la Unio (Komisiono, KJEU). Tiuj du vojoj konsiderinde malsamas. Sur la unua, la membroŝtatoj transigas kompetentojn al la Unio. Tiu vojo estas politika kaj inkludas la legitimajn kaj demokratie kontrolatajn organojn de ĉiu lando same kiel la Eŭropan parlamenton. Sur la dua vojo, la Unio forprenas kompetentojn el la membroŝtatoj per vastiga interpreto de la traktatoj. Tiu vojo, administra kaj jura, ekskludas la legitimajn kaj demokratie kontrolatajn instancojn. Temas pri sekreta integrado, en kiu la administraj kaj juraj instancoj ĝuas grandan sendependecon. Ni notu, ke la ne politika maniero de la dua vojo ne forigas la politikan karakteron de la faritaj decidoj. Pli ĝuste, la kompetento decidi pri la larĝasvingaj demandoj estas transigita el la politikaj organoj al la ne politikaj organoj. Samtempe la instrumentoj por garantii la legitimecon kaj la respondecon estas senigitaj je efiko, nome la parlamentoj kaj la elektitaj registaroj. Tio ne signifas, ke la KJEU sekvas liberalan ekonomian politikon. Ĝi sekvas antaŭ ĉio la celon starigi kaj disvolvi la komunan merkaton, celon fiksitan de la traktatoj. Sed, ĉar la plej multaj proceduroj ĉe la Kortumo venas de ekonomiaj agantoj, kiuj asertas ke la naciaj leĝoj limigas ilian liberecon, la kortumo ne povas kontribui al starigo de la komuna merkato alie ol „negative” (malgravigi la naciajn regularojn), favorante la liberalismon. Kial tiu evoluo per la jurisprudenco estas problema ? Ĉu la membroŝtatoj, „mastroj de la traktatoj”, ne havas la eblecon refari la kadron por la KJEU kaj revizii la leĝojn ? La respondo estas „ne”, pro la konstituciigo de la traktatoj. Ĉio, kio estas reguligita kvazaŭ konstitucie, jam ne estas malfermita al politikaj decidoj. Tio ne faras problemojn, tiom longe, kiom la traktatoj enhavas nur regulojn de konstitucia naturo. Sed tio ne estas la kazo en la Unio, ĉar la traktatoj estas plenplenaj de normoj, kiuj en la membroŝtatoj estus de ordinara juro. Pro tio ili estas multe pli ampleksaj ol la plej detala ŝtata konstitucio. Tiu kontraŭkonstitucia procedo subfosas la pozicion de „mastroj de la traktatoj” tradicie atribuita al la membroŝtatoj. Okazas nerimarkebla transigo de la potenco. La limo inter revizio kaj interpreto de la traktatoj estingiĝas. La nesufiĉa distingo inter la konstitucia nivelo kaj la leĝa nivelo, kombinita kun la konstituciigo de la traktatoj, imunigas la Komisionon kaj la KJEU kontraŭ ĉia provo de la demokratiaj organoj korekti la jurisprudencon per revizio de la leĝoj. Ĝi imunigas ankaŭ la plenumajn kaj jurajn organojn de la Unio kontraŭ la premo de la publika opinio. La politikaj agantoj, kiuj devas konsideri tiun, ne havas la povon ŝanĝi la aferojn. La nepolitikaj agantoj, kiuj siavice povus interveni, estas en situacio en kiu ili povas neglekti la publikan opinion. La KJEU estas pli libera ol ĉia ajn nacia kortumo. Kompreneble, la membroŝtatoj ne estas komplete senkapablaj defendi sian pozicion kontraŭ la nerimarkebla erozio de siaj kompetentoj. Kiam tiu okazas pro faro de la Komisiono, ili povas pledi ĉe la KJEU. Kiam ĝi rezultas el la interpretado de la traktatoj, ili povas revizii tiujn. Sed tiuj rimedoj havas limigitan efikecon. La KJEU komprenas sin pli kiel motoro de la integrado ol kiel neŭtrala arbitracianto inter la Unio kaj ties membroj. Revizio de la traktatoj bezonas unuanimecon de la membroŝtatoj. Ŝajnas do preskaŭ maleble uzi ĝin por modifi la jurisprudencon. La rezulto estas stato de la eŭropa integriĝo, kiu neniam ricevis la konsenton de la civitanoj, kaj kiun ili ne povas ŝanĝi, eĉ se ili malakceptas ĝin. La plej multaj komentistoj serĉas la kaŭzon de la malkreskanta akcepto de la Unio en la malforteco de la eŭropa parlamento. Sed ŝajnas dubinde, ke transformado de la Unio en parlamentan sistemon povus solvi la demokratiajn problemojn en Eŭropo. Pluraj kaŭzoj klarigas tion. Unu el ili troviĝas en la malforta reprezenteco de la eŭropa parlamento. Ni voĉdonas laŭ dudek ok (baldaŭ dudek sep) malsamaj elektoleĝoj. Ni povas voĉdoni nur por naciaj partioj, kiuj faras sian elektokampanjon laŭ naciaj programoj. Tamen, la politikaj partioj de ĉiu lando – ili estas pli ol ducent – ludas nenian rolon en la strasburga parlamento. Ĝiaj decidaj agantoj estas eŭropaj politikaj grupoj. Sed ili ne havas siajn radikojn en la socioj kaj ne rekte kontaktiĝas kun la elektantoj. Tio reduktas la gravecon de la eŭropaj elektoj. Krome, parlamentoj povas plenumi sian perantan funkcion nur se ili troviĝas en vivanta kaj konstanta procezo de komunikado kun la socio, kiun ili reprezentas. Ne ekzistas vere eŭropa publika debato pri la komunaj demandoj. La interaj fortoj, kiuj devas fari la ligon inter la civitanoj kaj la politikaj organoj inter la elektoj, mankas aŭ estas malmulte evoluintaj. Tiom, kiom la socia substrato nemalhavebla por vivanta demokratio mankas, tiom la transformado de la Unio en parlamentan sistemon ne sukcesos plenigi la fosaĵon, kiu malfermiĝas inter la civitanoj kaj la institucioj. Krome necesas rimarkigi, ke oni ne povas pligrandigi la rolon de la eŭropa parlamento sen malgrandigi tiun de la Konsilantaro, en kiu sidas la registaroj de la membroŝtatoj. Multaj proponitaj reformoj tamen havas ĝuste tiun celon. La Konsilantaro tiam fariĝus dua ĉambro de la parlamento. Aliflanke, la Komisiono fariĝus parlamenta registaro. Tamen la institucia altigo de la parlamento nur malmulte kontribuus al la demokratiigo. Oni povas eĉ diri, ke la transformado de la Unio en parlamentan sistemon malfortigus anstataŭ fortigi la demokration en Eŭropo. Komence la demokratia legitimigo de la Unio venis nur el la membroŝtatoj. La Konsilantaro estis la centra organo de la Unio kaj ĝia sola leĝdonanto. Ĝiaj decidoj estis farataj unuanime. Sekve, neniu membroŝtato troviĝis sub juro, kiun ĝiaj demokratiaj organoj ne estis aprobintaj. Se la civitanoj ne estis kontentaj pri la eŭropa politiko de sia registaro, ili povis esprimi sian malkontenton dum la naciaj elektoj. La principo de unuanimeco estis malvastigita en la jaro 1987. En la plej multaj fakoj la Konsilantaro povas nun decidi per plimulto. Tiel fariĝis ebla, ke membroŝtato estas submetita al leĝo, kiu ne estis aprobita de siaj demokratie elektitaj kaj kontrolataj organoj. Eĉ pli malfortigi la Konsilantaron malaltigus la eksteran legitimecon de la Unio, sen altigi ĝian internan legitimecon. Repreni la jurisprudencon en siajn manojn FINE, kaj antaŭ ĉio, la transformado de la Unio en parlamentan sistemon ŝanĝus neniom pri la konsekvencoj de la hiperkonstituciigo. Sur la kampo kovrita de la konstituciigitaj traktatoj, la elektoj ne havas gravecon. La Eŭropa Parlamento havas nenian influon. La fonto de la demokratia deficito sekigeblas nur per repolitikigo de la plej gravaj decidoj. Se oni volas altigi la legitimecon de la Unio, tiam necesas transigi la vere politikajn decidojn de la administraj kaj juraj organoj al la politikaj organoj. La sola ebleco atingi tio konsistas en limigo de la traktatoj al la dispozicioj kun konstitucia karaktero (do al tiuj, kiuj difinas la politikan kadron en kiu la decidoj farendas sen konsideri ilian enhavon) kaj pri kiuj respondecus la ŝtatoj „mastroj de la traktatoj”. Samtempe ĉiuj normoj kun nekonstitucia karaktero metendas en juron de duaranga nivelo. Tiel la politikaj organoj de la Unio (Konsilantaro kaj Parlamento) povos preni la jurisprudencon en siajn manojn, kiam ili opinias necesa ŝanĝi tion, kio estas sur la nivelo de ordinara leĝo. Jure tio estas tre facila. Politike, tio malfacilas. Ĉiukaze tiom longe, kiom la demokratiaj kostoj de la konstituciigo restas ekster la publika atento. Dieter GRIMM. Tiu ĉi teksto estas parto de prelego de Dieter Grimm laŭ invito de la Collège de France, la 29-an de marto 2017. Vidu, pri la sama temo, Anne-Cécile Robert : Tiom longe, kiom … Presebla versio



En tiu ĉi numero:



- Dudek kvin jaroj post la starigo de la unua karbonimposto

- Inter energiaj suvereneco kaj modeleco

- La sennoma lingvo de Balkanio



- La kompleta resumo 1a julio 2017









echo "La aŭtoro"; ?>



Dieter GRIMM

Eksmembro de la germana Federacia Konstitucia Kortumo kaj profesoro ĉe la Wissenschaftskolleg de Berlino.

(vidu)



La lastaj artikoloj de tiu ĉi aŭtoro:







Tradukita de:

Vilhelmo Lutermano

el la franca.



Klaku