Een christelijke jongerenbeweging verzamelde 40.000 handtekeningen voor een verbod op prostitutie. Prominente christenen spraken zich in de Nashville-verklaring uit tegen homoseksualiteit. Dat de Nederlandse, joods-christelijke cultuur wordt bedreigd door invloeden van buitenaf is geen opvatting meer die je voor je hoeft te houden.

Christelijke organisaties manifesteren zich de laatste tijd nadrukkelijk in het publieke debat, bijvoorbeeld in de discussie over abortus. Ook de katholieke stichting Civitas Christiana, die een ‘contrarevolutie’ wil ontketenen, is op dit front actief. „Nederland is in oorlog. Een ideologische”, zegt voorzitter en oprichter Hugo Bos. Christelijke waarden winnen volgens hem terrein terug. „Ik wil niet te pretentieus zijn: wij zijn natuurlijk niet de enige die het publieke debat beïnvloeden. Maar ik zie wel de constructieve waarden, waarop wij ons ook toeleggen, groeien. En dat is goed om te zien.”

Sinds vijf jaar zet Bos zich fulltime in voor zijn stichting. Opereerde Bos in 2014 nog alleen, inmiddels is Civitas een actieve lobbyclub met elf medewerkers die zichzelf financieel kan onderhouden door middel van donaties van duizenden particuliere Nederlanders.

Civitas Christiana heeft drie hoofdcampagnes: Cultuur onder Vuur, gericht op het behoud van de Nederlandse cultuur en christelijke tradities waaronder Zwarte Piet; Gezin in Gevaar, tegen ‘de LGBT-plus propaganda en gender-ideologie’, en Stirezo, de in 1973 opgerichte Stichting voor Recht Zonder Onderscheid, die zich verzet tegen abortus.

Bos merkt dat conservatieve christenen in Nederland zich steeds meer laten horen. In media zoals De Telegraaf en Elsevier Weekblad, maar hij herkent het geluid ook bij Thierry Baudet. „Dat is geen fanatieke christen, maar hij heeft op zijn minst veel sympathie voor het christendom.” Die hernieuwde belangstelling voor het christendom komt volgens Bos doordat de islam een „aanval op onze cultuur” pleegt. „Die dwingt ons tot eenheid en terugkeer naar onze eigen identiteit.”

Lees ook: conservatieve christenen voelen zich aangetrokken tot Baudet

De groei van christelijk rechts ziet Bos ook bij de Mars voor het Leven. Bij deze jaarlijkse anti-abortusdemonstratie waren op 8 december zo’n 12.000 betogers op de been, meer dan ooit. In 2015 waren dat er nog ongeveer 2.500.

De potentie is groot: ruim 23 procent van de Nederlanders is katholiek, in totaal rekent 39 procent zich volgens het CBS tot een christelijke groepering. En Civitas richt zich niet alleen tot christenen: „Ook niet-gelovigen willen behoud van onze christelijke tradities, zoals Zwarte Piet.”

Protest tegen zoenende mannen

Trots somt Bos op wat er bereikt is: de eerste petitie van de stichting, ‘Red Zwarte Piet’, werd door bijna 200.000 mensen getekend; een flyer tegen een poster met zoenende mannen in het Reformatorisch Dagblad zorgde vorig jaar voor landelijke bekendheid.

Civitas zette ook het meldpunt ‘Klap uit de School’ op, waar mensen werden opgeroepen melding te doen wanneer de school van hun kind een bezoek bracht aan een moskee. De meldingen bundelde Civitas in het rapport ‘Klassen op de knieën voor de islam’. VVD en PVV stelden Kamervragen. De Kamer nam een motie van SGP-origine aan, waarin wordt gesteld dat openbare scholen kinderen niet mogen dwingen mee te doen aan religieuze handelingen, wanneer deze ingaan tegen de overtuiging van de ouders. Knielen in een moskee wordt hierbij expliciet genoemd.

Bos, 47 jaar, stopte in 2014 met zijn werk als ergonoom, omdat hij „zag hoe alles kapot gaat in Nederland”. „Soms zitten je kinderen heel erg te klieren en sla je als vader met je vuist op tafel: en nou is het afgelopen! Dat had ik voor Nederland”, vertelt hij vanuit pelgrimshuis Casa Nova in het dorp Heilig Landstichting, waar de stichting zetelt.

Bos wilde eerst uiting geven aan zijn verontwaardiging over abortus, maar al snel besefte hij dat abortus onderdeel is van een groter geheel. „Hoe kijk je tegen het menselijk leven aan? Tegen voortplanting, het gezin?”

Antwoord vond hij bij de van oorsprong Braziliaanse organisatie TFP (Tradition, Family, Property). Oprichter professor Plinio Corrêa de Oliveira (1908-1955) bepleit een contrarevolutie: terugkeer naar de waarden die sinds de Verlichting omver zijn gehaald en onze samenleving in betekenisloze, seculiere chaos hebben gestort. Dat begon bij de Franse Revolutie en heeft zich doorgezet in de communistische, de seksuele en de huidige culturele revolutie van politieke correctheid.

Bos reisde meerdere malen naar Brazilië en begon de Nederlandse tak, die hij Civitas Christiana noemde. Eerst kreeg de stichting financieel ondersteuning vanuit de moederorganisatie, nu staat de Nederlandse tak volgens Bos op eigen benen. „Wij krijgen nul procent subsidie”, zegt Bos, niet zonder trots. „En die linkse organisaties? Het COC draait voor 93 procent op subsidie. Terwijl wij zijn wat de mensen echt willen.” Maar inzicht in de financiën weigert Bos te geven uit angst voor „misbruik door onze vijanden”. Ook het exacte aantal donoren weigert hij te noemen, maar er zijn geen geheime grote donateurs, zegt hij. „Wij leven van tientjes en twintigjes.”

Die ondersteuning is bereikt door campagne te voeren op onderwerpen die grote groepen mensen aanspreken, zegt Bos. „Gewone Nederlanders die zich zorgen maken over onze cultuur en tradities en die willen behouden.” Alle campagnes van de stichting zijn contrarevolutionair, zegt Bos. „Het is onze missie de christelijke beschaving te verdedigen en onze acties baseren we op Gods wet en op de natuurwet.”

Conservatief Café

Maar de campagnes roepen ook veel weerstand op. Drie keer bezochten tegenstanders het onderkomen van Civitas in Heilig Landstichting. Ze drongen binnen, plakten overal posters en stickers, maakten het hek dicht met kettingen en vernielden het slot. Bos: „De laatste keer hebben ze met bakstenen naar onze auto’s gegooid. Daar is niets onschuldigs meer aan.”

Bos zag zich genoodzaakt het pand te beveiligen voor 24.000 euro – wederom via donaties ingezameld. Wie de aanvallen uitvoerden, is niet bekend, maar Bos denkt dat de antifascistische beweging erachter zit. „Het zijn steeds dezelfde mensen, en websites in de antifa-hoek, zoals Indymedia, bejubelen de acties.”

Bos heeft ook medestanders. Michiel Hemminga (1986), oud-medewerker van Civitas Christiana, begon de Nederlandse tak van de Spaanse organisatie CitizenGo, die ook petities verspreidt, maar uitsluitend online. Ook La Manif pour Tous, een Franse katholieke actiegroep die zich sinds 2012 inspant tegen het homohuwelijk en adoptie door homoseksuele koppels, is een inspiratiebron voor Hemminga, die zichzelf ‘dorpsfilosoof’ noemt en en de Middeleeuwen „in cultureel opzicht een hoogtepunt” vindt.

Dan zijn er filosoof Tom Zwitser (1979), oprichter van de conservatieve uitgeverij De Blauwe Tijger in Groningen; Cor Verkade (1967), een protestantse vastgoedondernemer van wie Forum voor Democratie een ruimte in Amsterdam huurt; Henk Rijkers (1957), oud-hoofdredacteur van het Katholiek Nieuwsblad en nu medewerker bij Civitas. Allemaal gelovige mannen die elkaar bijvoorbeeld ontmoeten in het Conservatief Café in Gouda, waar vier keer per jaar een bijeenkomst wordt georganiseerd rondom een actueel politiek thema.

Ook zien ze elkaar op andere, los-vaste plekken: bij borrels van De Blauwe Tijger of het evenement ‘De Nederlandse Leeuw’. Ze drinken, discussiëren, wisselen ideeën uit over geloof en filosofie. Ze willen terug naar een wereld die niet „zo fluïde” is, waar de waarheid gewoon de waarheid is en objectiviteit wél bestaat.

Flyers, flyers, flyers

Om dat ideaal te bereiken werkt Civitas Christiana vooral met een simpel campagnemodel: flyers, flyers, flyers. De eerste en grootste campagne was de ’Red Zwarte Piet’-petitie waarvoor vijf jaar geleden binnen anderhalve maand 1,6 miljoen flyers werden verspreid. Deels naar willekeurige adressen, deels via kranten en tijdschriften waaronder De Telegraaf, Elsevier Weekblad en Libelle.

De conversie, marketingtaal voor het percentage mensen dat tot actie overgaat, was bij die actie enorm hoog: 11 procent van de 1,6 miljoen flyers leidde tot een handtekening.

Nu werkt Civitas met een uitgebreide database. Op iedere flyer staat een unieke code, zo kan de stichting volgen welke flyer van welk tijdschrift komt. „Dat moet ook wel, als je aan fondsenwerving wil doen,” zegt Bos. Training voor deze vorm van campagnevoeren kreeg hij in het buitenland, voornamelijk de VS, via moederorganisatie TFP.

Bos volgt meer buitenlandse trainingen, ook mediatraining. Bijna iedere vraag pareert hij als een geoefend politicus en buigt hij om naar zijn eigen verhaal. Over de training zelf wil hij niet vertellen, behalve dat er „mensen zijn die het nog veel beter kunnen”.

Lees ook: Anti-abortuslobby voelt wind in de rug

Dat vasthouden aan zijn eigen verhaal wordt duidelijk wanneer Bos wordt geconfronteerd met andersdenkenden. „Mensen die serieus zeggen: ‘Ik ben Napoleon’, en dat echt geloven, die hebben een psychisch probleem. Is het dan wel normaal dat je zegt: ‘Ik ben een vrouw’, terwijl je een man bent?” Over homoseksualiteit zegt Bos: „Dat stond vroeger in het handboek psychiatrie, maar dat hebben ze eruit gehaald, niet om wetenschappelijke redenen, maar omdat dat politiek correct was.”

Homoseksualiteit heeft veel overlap met pedofilie, zegt Bos. Als voorbeeld noemt hij het misbruik in de Katholieke Kerk. „Dat waren allemaal mannen die jongetjes hebben misbruikt.” Bos is fel tegen het homohuwelijk, want: „Dat is stap één, stap twee is pedofilie legaliseren.”

Civitas Christiana voelt zich vaak bedreigd door homoseksuelen. „Bij vreedzame demonstraties van ons in Nijmegen en Gouda zijn we aangevallen met confetti en zijn onze kleren verscheurd”’, vertelt Bos. Toch ziet Bos niet iedere homoseksueel als tegenstander. „De homolóbby is mijn vijand. Die is begonnen, met het ophangen van onsmakelijke posters, de indoctrinatie op scholen. Het gaat altijd maar om de homo’s die zijn gekwetst, nou, dit kwetst mij! Ik word daardoor beledigd en erger nog, het is een belediging voor de Kerk en voor Onze Lieve Heer!”

Correctie 25-06-2019: In een eerdere versie van dit artikel stond dat Hemminga heeft gezegd liever „in de Middeleeuwen” te leven. Dat klopt niet: wel vindt hij de Middeleeuwen „in cultureel opzicht een hoogtepunt”.

Een versie van dit artikel verscheen ook in NRC Handelsblad van 17 juni 2019