Ormanı yakan ormancı ifadeleri ile sosyal medyada adeta linç edilen orman çalışanının bir video görüntüsü sosyal medyada yer aldı. Ancak orman çalışanının, ormanı yakmadığı aksine, “karşı ateş” tekniği ile yangını söndürmeye çalıştığı ortaya çıktı.

Orman yangınlarının bulunduğu bölgede alev makinesi (pürmüz) ile yangını söndürmek için karşı ateş tekniğini uygulayan bir orman görevlisi, bir grup vatandaş tarafından linç edilmeye çalışıldı. Orman görevlisine ilişkin sosyal medyada, “ormanları yakarken suçüstü yakandı” şeklinde çarpıtma yayımlar yapılarak, bilgi kirliliği yaşandı. Olaylar, ilk önce birkaç sosyal medya kullanıcısının yaydığı görüntülerle ortaya çıktı. Onlardan biri de, “Bir Parça Tuhaflık” isimli Twitter kullanıcısıydı. Hesaptan atılan bir tweette, olay anının görüntüleri yer aldı. Görüntülerde, orman görevlisi vatandaşlara durumu açıklamaya gayret etse de, bilinçsizce hareket eden bir grup vatandaş, görevlinin sözlerini kesiyor.

Sosyal medyanın linç kültürü

Olay anının görüntüleri;

https://twitter.com/1parcatuhaftik/status/1163873270501785600?s=20

Tele 1 isimli yayın organı da yaptığı haberlerle ve sosyal medya paylaşımları ile yanlış enformasyona katkıda bulundu. Tele1, gelen uyarılara rağmen haberleri kaldırmamakta ve paylaşımlarını silmemekte ısrar ediyor.

Elinde alev makinesiyle görüntülendi! ‘Ağaçları Ornan Bakanlığı görevlisi tutuşturdu’ iddiası https://t.co/odPx3MRxQP pic.twitter.com/FCs6535ZCU — Tele1 TV – #Tele1Susturulamaz (@tele1comtr) August 20, 2019

Uzman görüşleri ile “karşı ateş” nedir?

Orman Mühendisleri Odası’nın karşı ateş uygulamasını açıklayan bir yayımı bulunuyor. Genel olarak orman yangınları teması işlenen makalede, yangın söndürme metodları arasında gösterilen karşı ateş uygulaması şu şekilde aktarılıyor:

“Hızlı yayılan ve doğrudan müdahale imkanı olmayan bir yangını yavaşlatmak için karşı ateş uygulaması etkili bir dolaylı müdahale yöntemidir. Bu yöntem; esas itibariyle ana yangına doğru oluşacak bir hava akımı ile ters yangının ana yangınla birleştirilmesi, bu arada yangın ilerleme hızının azaltılması, yönünün değiştirilmesi ve yangının müdahale edilebilir bir hale getirilmesini amaçlar.

Yangın Amiri veya Operasyon Amiri tarafından uygulanabilir. Orman alanında mevcut yangın emniyet yol ve şeritleri, orman yolları, tabii engeller ve açılacak yangın söndürme şeritlerine dayandırılır. Karşı ateş yangının ilerlediği yamacın arka yüzünde eğimin yüzde 20’den fazla olduğu durumlarda uygulanmaz. Özel ihtiyaçlarda kullanılmak üzere geliştirilmiş çeşitli şekillerde uygulanır. Bunların başlıcaları şunlardır; Rüzgara karşı ve yokuş aşağı yakmak, rüzgara karşı cepheden ve paralel olarak kanatlardan yakmak, rüzgarla beraber yokuş yukarı yakmak, şeritler halinde yakmak, halka yangını.” Yangın ekoloğu Tavşanoğlu orman görevlisine destek verdi

Yangın ekoloğu Hacettepe Üniversitesi Biyoloji Bölümü Ekoloji Anabilim Dalı’ndan Doç. Dr. Çağatay Tavşanoğlu, Twitter hesabından yaptığı paylaşımlarla “karşı ateş” tekniğini kısaca anlattı. Çağatay Tavşanoğlu’nun açıklaması: “Karşı ateş uygulaması, orman yangınları ile mücadele için yaygın olarak kullanılan bir yöntem. İzmir yangını sırasında haksız yere suçlanmış olan Özkan Özbedel ise bizzat tanıdığım ve bu konularda uzman olan bir orman mühendisidir.”

Karşı ateş uygulaması, orman yangınları ile mücadele için yaygın olarak kullanılan bir yöntem. İzmir yangını sırasında haksız yere suçlanmış olan @ozkanozbedel ise bizzat tanıdığım ve bu konularda uzman olan bir orman mühendisidir. #ormanyangini #izmiryanıyor https://t.co/MuXrAYqml7 — Çağatay Tavşanoğlu (@CTavsanoglu) August 22, 2019

Karşı ateş uygulayan orman çalışanı açıklama yaptı

Görüntülerde yer alan orman görevlisi Özkan Özbedel de sosyal medya hesabından paylaşımlar yaptı. Özkan Özbedel, “İzmir’deki yangın yerleşim yerlerine sıçramasın diye ekiplerimizle beraber “Karşı Ateş” uyguladım. Karşı ateş tüm dünyada ve ülkemizde uygulanan bir yangın söndürme yöntemidir. Ateşe karşı ateş kullanırız. Vatandaşlarımız o an çok hassas olduklarından tatsız bir olay yaşadık. Ben o vatandaşlarımıza asla kırgın değilim, onlar bizim vatandaşımız. Aslında o bölgede olmamaları gerekirdi. Bu yöntemi o yangında başka bir cephede de başarıyla uyguladık ve yerleşim yerine sıçramasını önledik. Sosyal medyada ve kamuoyunda destek veren herkese teşekkürler.” dedi.

İzmir’deki yangın yerleşim yerlerine sıçramasın diye ekiplerimizle beraber “Karşı Ateş” uyguladım. Karşı ateş tüm dünya’da ve ülkemizde uygulanan bir yangın söndürme yöntemidir. Ateşe karşı ateş kullanırız. Vatandaşlarımız o an çok hassas olduklarından tatsız bir olay yaşadık+ — ozkanozbedel (@ozkanozbedel) August 22, 2019

Orman Genel Müdürlüğü Yangın Yönetim Merkezi, Twitter’dan yaptığı bir paylaşım ile Özkan Özbedel’in karşı ateş yöntemine ilişkin açıklamalarına yer verdi;

Sosyal Medyada Hak Etmediği Bir Şekilde Farklı Şekillerde İtham Edilen Fakat Aslında Orman Genel Müdürlüğümüzün Alanında Uzman Bir Çalışanı Olan Özkan Özbedel, Karşı Ateş Uygulamasını Anlatıyor,#yangınıönle pic.twitter.com/3EF5pjyPGD — YanginYönetimMerkezi (@YanginMerkezi) August 22, 2019

Karşı ateş uygulamasına ilişkin sosyal medya paylaşımları

İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Orman Fakültesi’nde görevli öğretim üyesi olan Doğanay Tolunay da tweet zinciri yaparak görüntülere ilişkin açıklama yaptı. Tolunay, yangın çıkarttığı yönündeki suçlamalara maruz kalan orman görevlileri ile konuştuğunu aktardı. Tolunay, görevlilerle konuşmasını, “Az önce ormanı yaktıkları iddiasına maruz kalan ve eleştirilen orman mühendislerinden (Videodaki değil ama yine karşı ateş uygulayan) birisi ile görüştüm. Basın ve sosyal medyadaki yalan yanlış yorumların kendilerini çok üzdüğünü ve orman yangının evlere sıçramaması için karşı ateş yöntemini uyguladıklarını ve bunu başardıklarını anlattı. Halen bir yangında olan bu meslektaşım özellikle Tele 1 ve Halk TV gibi kanallardaki haberlerin kendilerini incittiğini ifade etti.” şeklinde açıkladı.

Az önce ormanı yaktıkları iddiasına maruz kalan ve eleştirilen orman mühendislerinden (Videodaki değil ama yine karşı ateş uygulayan) birisi ile görüştüm. Basın ve sosyal medyadaki yalan yanlış yorumların kendilerini çok üzdüğünü ve ++ pic.twitter.com/i5FBffjYYW — Doganay Tolunay (@DoganayTolunay) August 21, 2019

Sosyal medyada hızla yayılan çarpıtma gönderilerin ardından birçok kişi, orman görevlisinin yangını söndürmek için çabaladığını yazarak yanlış enformasyonun önüne geçmeye çalıştı. Tweetlerden bazıları;

Şu saçmalığı gördüm… ormanı ormancılar falan yakmıyor karşı ateş yöntemi dediğimiz bir yöntem vardır kısaca yangının oluşması için 3 etmen gereklidir ısı, yanıcı madde ve oksijen bu yöntem yangının geliş yönünden karşı ateş yakarak yanıcı maddeyi ortadan kaldırmaya dayalıdır https://t.co/nE2hpmjtiQ — Whiskey shot (@tamambocusu) August 21, 2019

https://twitter.com/HRNS1283_/status/1164091497198829569?s=20

Kaynaklar;

Orman Mühendisleri Odası-Karşı Ateş uygulaması nedir?