Bartoszewski był więźniem o numerze 4427. W obozowym piekle spędził 199 dni, po czym został zwolniony. Wielu osobom wyjaśnienie nasuwa się samo: wyszedł, bo kolaborował. Czy tak było naprawdę? Do Auschwitz trafił 21 września 1940 roku, w drugim transporcie z Warszawy. Na porannym apelu wraz z resztą nowych więźniów usłyszał od zastępcy komendanta obozu: Popatrzcie tam, na komin. Popatrzcie, to jest krematorium. Wszyscy pójdziecie do krematorium. Trzy tysiące stopni ciepła. Komin to jedyna droga na wolność. Bartoszewski wyszedł jednak z oświęcimskiego kacetu przez bramę, w eskorcie SS-mana. Zrodziło to wiele internetowych mitów i zwykłych kłamstw. Najwyższa pora je zdemaskować. 1. Z Auschwitz wychodziło się tylko przez komin Przedstawianie przypadku Bartoszewskiego jako zupełnie niebywałego świadczy jedynie o słabej znajomości historii Auschwitz. W czasie istnienia kacetu zwolniono zeń około 2000 więźniów, w tym około 1600 Polaków. Zdecydowaną większość z nich wypuszczono w pierwszym okresie istnienia obozu, do połowy 1942 roku. W 1940 roku do oświęcimskiego kacetu trafiło w sumie 3671 warszawiaków, z czego wypuszczono 331 osób. Transport, którym przywieziono Bartoszewskiego, liczył 1705 osób, z czego zwolniono nie mniej niż 149, a więc blisko 10 procent. Każdy z tych więźniów miał gigantyczne szczęście, ale nie był to cud wymagający nadzwyczajnych wyjaśnień. 2. Zwolnienie to nagroda za donoszenie Mogłoby się wydawać, że na zwolnienie trzeba było sobie „zasłużyć”, na przykład donosicielstwem czy też brutalnością w roli więźniów funkcyjnych. Nic bardziej mylnego. Byłoby to wręcz sprzeczne z logiką działania władz obozowych. Tego rodzaju „kolaboranci” mogli liczyć na lepsze traktowanie, ale przydatni byli tylko w obozie. W praktyce zwolnienia były w ogromnej mierze przypadkowe. Szczęścia tego dostępowali również więźniowie najbardziej dziś godni podziwu. Najlepszym dowodem jest słynny raport Witolda Pileckiego. Bohaterski rotmistrz informował w nim, że z Auschwitz wypuszczono między innymi trzy osoby współpracujące z nim w obozowym ruchu oporu. Wśród zwolnionych bywali nie tylko ludzie przypadkowi, schwytani w czasie łapanek, ale też więźniowie polityczni przywiezieni z Pawiaka. Wielu wypuszczonych z obozowego piekła podejmowało później współpracę z polskim podziemiem. Przykładem może być inżynier lotnictwa Antoni Kocjan, który odegrał wielką rolę w wywiadowczym rozpracowaniu budowy rakiet V-2. Byli więźniowie Auschwitz wspominają. Poznaj ich niezwykłe historie w książce „ Dobranoc, Auschwitz” : 3. Przyczyną zwolnienia był „zły stan zdrowia” W 1940 roku Auschwitz nie było jeszcze obozem śmierci, ale już wtedy więźniowie byli programowo wyniszczani między innymi przez głód, fizyczne znęcanie się nad nimi i niewolniczą pracę. Choroby i wycieńczenie organizmu przybliżały raczej do krematorium niż wyjścia na wolność. Nic dziwnego, że wypuszczenia kogokolwiek z powodu złego stanu zdrowia budzi zdziwienie. Tyle że nic takiego nie miało miejsca. Było dokładnie na odwrót. 12 grudnia kompletnie wyczerpany i bliski śmierci Bartoszewski zemdlał na placu apelowym. Trafił do obozowego „szpitala” (gdzie leczenie polegało głównie na leżeniu) i tam dochodził do siebie przez kilka miesięcy, odzyskując część sił.

W dniu zwolnienia, 8 kwietnia 1941 roku, przyszły minister stanął razem z kilkoma innymi więźniami przed komisją lekarską. Polscy medycy przypudrowali mu czyraki i nakazali udawać w pełni zdrowego. Chorych ze względów propagandowych nie wypuszczano, powodem do zatrzymania w obozie mogła być nawet zbyt Po pomyślnym przejściu oględzin (bo trudno nazwać je badaniem) więźniowie podpisywali specjalne oświadczenie, w którym stwierdzali między innymi, że byli dobrze traktowani, na nic nie chorowali i nie mają o nic żadnych pretensji. Otrzymywali też zakaz opowiadania o kacecie i działalności antypaństwowej. Jakże często spotykane kpiny o wyjściu z Auschwitz na L4 są więc po prostu absurdalne. 4. „Prof. Mira Modelska-Creech…” Poprzednie mity są przede wszystkim świadectwem niewiedzy. Kolejne to już raczej zwykłe kłamstwa, na dodatek nonsensowne. Internet mówi tak: Mira Modelska-Creech, prof. Uniwersytetu Georgetown i tłumaczka Białego Domu, przekazuje taką oto opowieść więźnia Auschwitz: Przyjechali z Bundu, było ich czternastu. Zażądali spotkania z Frankiem. My jako więźniowie, widzieliśmy – kabriolet Franka stał przez dwa i pół dnia. […] I następnie ten staruszek kojarzy, że po wyjeździe Bartoszewskiego, co zresztą nastąpiło pociągiem pierwszej klasy z Oświęcimia i wyjeździe tych czternastu panów, rozstrzelano wysokich rangą akowców – dwudziestu jeden. Ów więzień był przekonany, że Bartoszewski był kolaborantem. Gdyby nie szkodliwa popularność tych kalumnii, najlepiej byłoby je przemilczeć. Kuriozalne jest już samo pochodzenie tych rewelacji. Modelska-Creech przekazała je w telefonie do Radia Maryja. Sama usłyszała je ponoć od nieznanej z imienia i nazwiska osoby, która znała z kolei innego anonimowego człowieka, rzekomo osadzonego w Auschwitz w tym samym czasie co Bartoszewski. Istny głuchy telefon. Bundowcy (a więc Żydzi) żądający w Auschwitz spotkania z Hansem Frankiem mogli liczyć nie na audiencję, lecz na brutalne pobicie i egzekucję. Już w 1940 roku zakazano przy tym zwalniania Żydów z kacetów, nie mogli więc zostać wypuszczeni w roku 1941. Przy tym jako konfidenci byliby dla Gestapo praktycznie bezużyteczni. Dodatkowo powinno być dla każdego oczywiste, że więzień przebywający w Auschwitz nie mógł niczego wiedzieć nie tylko na temat agenturalnej działalności Bartoszewskiego w Warszawie, ale też nawet o pociągu, którym wyjechał z Oświęcimia. Polacy mogli zresztą podróżować jedynie składami osobowymi. Pomińmy oczywisty fakt, że w 1941 roku AK jeszcze nie istniała. Dzieje konspiracji w Warszawie są jednak dość dobrze znane. Gdyby przedstawiona wyżej historia była prawdziwa, bez trudu można by wskazać owych dwudziestu jeden wysoko postawionych funkcjonariuszy polskiego podziemia rozstrzelanych wskutek donosu Bartoszewskiego. Nic takiego nie jest jednak możliwe. Podsumowując: kłamstwo na kłamstwie i kłamstwem pogania.