Zbrodnia, za którą Tomasz Komenda spędził w więzieniu 18 lat, wróciła dziś na wokandę. Na ławie oskarżonych zasiadło dwóch mężczyzn: Ireneusz M. i Norbert Basiura

Nigdy nie miałem żadnych problemów z prawem. Byłem strażakiem, miałem normalną pracę i w ciągu jednego dnia życie wywróciło mi się do góry nogami - uważa Basiura

Spotkało nas coś, czego człowiek nawet nie jest w stanie normalnie opisać, jakie to cierpienie dla mojej rodziny i dla mnie - dodaje oskarżony

Jest to dla mnie wielkim zdziwieniem, że tak ta sprawa została obrócona przeciwko mnie - dodaje dzisiaj Basiura

Boję się, ale jestem dobrej myśli, że to wszystko pójdzie w sprawiedliwym kierunku - powiedział Onetowi jeden z oskarżonych

Zbrodnia, za którą Tomasz Komenda spędził w więzieniu 18 lat, wraca wokandę. Na ławie oskarżonych zasiądzie dwóch mężczyzn. Jeden z nich to Ireneusz M., który był już karany za inne przestępstwa seksualne popełnione w ciągu ostatnich 22 lat w pobliżu Jelcza-Laskowic pod Wrocławiem. Drugi z nich to Norbert Basiura. Do chwili zatrzymania, jesienią ubiegłego roku, był strażakiem.

Proces miał ruszyć dziś, jednak okazało się, ze jeden z ławników jest klientem obrońcy oskarzonego Ireneusza M. Wkrótce ma zapaść decyzja, czy zostanie wyłączona ze składu orzekającego. Jeśli tak się stanie, rozprawa zostanie odroczona do przyszłego tygodnia. W tym czasie trzeba będzie powołać ławnika rezerwowego.

Wniosek o wyłączenie pani ławnik złożyła prokuratura i rodzice zamordowanej Małgosi, którzy są oskarżycielami posiłkowymi. Pani ławnik sama tez złożyła wniosek o wykluczenie jej ze sprawy. O całym fakcie sąd poinformował Marcin Kostka obrońca jednego z oskarżonych. Gdyby ten fakt wyszedł w trakcie procesu, trzeba by było powtórzyć wszystkie czynności. Kostka zapewnia, ze nie znał wcześniej nazwisk ławników. Swoją klientkę rozpoznał dopiero dziś na sali sądowej.

Norbert Basiura 22 lata temu był ochroniarzem na dyskotece w Miłoszycach. Później próbował pomagać w śledztwie i wskazywał wielu potencjalnych sprawców. Jak twierdzą śledczy, dowody przeciwko oskarżonym są niezbite, bo na ich winę ma wskazywać między innymi DNA znalezione na ciele i ubraniach zamordowanej 15-latki.

***

Piotr Kaszuwara, Onet.pl: Dziś przed sądem będzie pan odpowiadał z wolnej stopy. Sąd Apelacyjny w styczniu zdecydował o niestosowaniu wobec pana tymczasowego aresztowania. Cztery miesiące spędził pan jednak za kratami. Jak się pan tam czuł i jak dziś czuje się pan z zarzutami, jakie kieruje w pana stronę prokuratura?

Norbert Basiura, oskarżony: Te kilka miesięcy w areszcie było dla mnie koszmarem. Byłem tam bez rodziny, jako osadzony w celi. Dla normalnego człowieka jest to niepojęte i tak samo dla mnie było czymś strasznym do przeżycia. Jeszcze w ubiegłym roku miałem całkowicie normalne życie, wspaniałą żonę, dwójkę dzieci.

POLECAMY: Wniosek o odszkodowanie dla Tomasza Komendy został przekazany Sądowi Najwyższemu

Nigdy nie miałem żadnych problemów z prawem. Byłem strażakiem, miałem normalną pracę i w ciągu jednego dnia życie wywróciło mi się do góry nogami. I tyle. Na tę chwilę sytuacja wygląda tak, jak wygląda. Jest skierowany akt oskarżenia i sąd będzie go teraz analizował.

Jak pan zareagował na zatrzymanie? Na oskarżenia, że śledczy oskarżają pana o tę makabryczną zbrodnię sprzed lat?

Dla mnie to było ogromne zaskoczenie. Nie byłem w stanie nawet racjonalnie pomyśleć. Dlaczego, po co?

Zatrzymano pana w drodze do pracy.

Tak. W drodze do drugiej pracy. Po pracy w straży pożarnej dorabiam... dorabiałem jeszcze jako kierowca autobusu. Jechałem jak zwykle na poranny kurs i zostałem zatrzymany przez drogówkę do kontroli pojazdu.

Policjanci sprawdzili, czy jestem trzeźwy i później wszystko się zaczęło. Zostałem wyprowadzony z autobusu do kontroli alkomatem i w tym czasie panowie policjanci z Wrocławia zatrzymali mnie i zawieźli do prokuratury.

*

"Spotkało nas coś, czego człowiek nawet nie jest w stanie normalnie opisać"

*

Wiedział pan, dlaczego policja pana zatrzymuje?

Nie. Z tymi policjantami rozmawiałem miesiąc wcześniej. Zostałem wtedy wezwany i stawiłem się sam. Nie wyglądało na to, żebym był w tej sprawie podejrzany albo coś.

Foto: Materiały prasowe

Jeśli więc zobaczyłem tych samych policjantów, którzy mnie przesłuchiwali, a teraz zatrzymują, to gdzieś tam w podświadomości człowieka wiązało się to, do której sprawy. Tyle że myślałem, że tym razem będę też dowieziony na jakieś czynności i później będę zwolniony do domu.

Jak wyglądało przesłuchanie?

W samochodzie nikt ze mną nie rozmawiał. Rozmowa zaczęła się dopiero we Wrocławiu z panem prokuratorem. Tyle.

Co na to wszystko pana rodzina?

Szok i niedowierzanie. Rodzina, przyjaciele. Nie wróciłem do domu na noc. Żona została poinformowana przez policję. Nie dowierzała w to wszystko i oczywiście dalej nie dowierza. Spotkało nas coś, czego człowiek nawet nie jest w stanie normalnie opisać, jakie to cierpienie dla mojej rodziny i dla mnie.

Czuje się pan jak „drugi Tomasz Komenda"?

Nie. Czuję się niewinny, ale nie chcę się porównywać do Tomka.

Parafrazując jedną z pańskich wypowiedzi: jak to się więc stało, że ktoś, kto chciał pomóc w rozwiązaniu tej sprawy wiele lat temu, dziś zasiada na ławie oskarżonych?

Jest to dla mnie wielkim zdziwieniem, że tak ta sprawa została obrócona przeciwko mnie. Jest to nie do zrozumienia i nie potrafię tego wyjaśnić.

Ma pan do kogoś żal? Bo przecież kiedyś robił pan wszystko, żeby wskazać winnych tej zbrodni.

Nie chciałbym na tę chwilę się wypowiadać na ten temat.

*

Zbrodnia miłoszycka. Co się wydarzyło tej nocy?

*

Co się stało w noc sylwestrową w 1997 roku w Miłoszycach?

Pracowałem jako pomocnik ochrony w sali wiejskiej w klubie Alcatraz. Byłem w pracy. Na drugi dzień dowiedziałem się, że została zamordowana jakaś dziewczyna. I tyle. Dyskoteka przebiegała jak każda inna dyskoteka. Tam nic takiego nad wyraz się nie wydarzyło.

Nie miał pan wyrzutów sumienia? W końcu to w miejscu, w którym miał pan zapewnić bezpieczeństwo, doszło do takiej tragedii.

Nie miałem.

Zastanawiam się, co pana pchnęło do tego, żeby później rozmawiać z dziennikarką Radia Wrocław, przychodzić do domu rodziców zmarłej Małgosi.

To pani Jolanta Krysowata wraz z rodzicami poprosiła mnie o rozmowę, na którą wyraziłem zgodę i dalej to już samo się potoczyło.

Czyli to oni poprosili pana o pomoc?

Byłem tam ochroniarzem, widziałem tam różne osoby, mogłem pomóc wpaść na jakiś trop, więc dlaczego nie.

A czy nikt pana nie zmuszał, żeby właśnie w tym czasie mówić akurat to i tym samym sprowadzać śledztwo na inne tory?

Nie... nie, nie było takiej sytuacji, żebym był do czegoś zmuszany.

Ale pogróżki wobec pana podobno były.

Tak. Były pogróżki i zastraszano mnie na przystanku autobusowym. Tą sprawą zajmowała się pani Krysowata i może ona to wszystko połączyła w jedno. No jakiś był cel tego zastraszania. Ciężko mi na tę chwilę coś więcej powiedzieć w tej sprawie.

Zastanawiam się ja i pan pewnie też – co mogło być na tyle istotnego w tym, co pan wtedy mówił, że zdecydowano się panu grozić?

Nie chciałbym się wypowiadać na ten temat.

Znajomi z pracy, koledzy, przyjaciele wierzą, że jest pan niewinny?

Tak, ale o tym też na razie nie chciałbym mówić. Przyjdzie czas, żeby wrócić do tej rozmowy na pewno.

Znał pan pozostałych ochroniarzy, którzy wtedy razem z panem stali na bramce w dyskotece?

Znałem. To znaczy... czy znałem... Znałem, bo byliśmy razem przez te sześć czy osiem godzin. Jeden z ochroniarzy był moim kolegą, to jego znałem, ale z tymi chłopakami z Wrocławia nie utrzymywałem żadnych kontaktów.

Ireneusz M., drugi z oskarżonych, mówi w swoich wyjaśnieniach, że ochroniarze tego dnia przyjechali na dyskotekę białym samochodem.

Nie wiem, nie widziałem.

Ale pan miał wtedy biały samochód.

Nie. To znaczy... samochód był taty. Rodziców. Bardzo rzadko nim jeździłem, ale jeździłem.

Wie pan, kto organizował tę imprezę? Skąd wzięli się tam ochroniarze z "Międzymostów"? W tej restauracji spotykał się wrocławski półświatek lat 90.

Organizatorem był pan Artur, który wynajmował tam salę. Takie same dyskoteki były tam organizowane co sobotę. Tyle wiem.

W jaki sposób będzie się chciał pan bronić przed sądem? Również przed tym, co może na sali sądowej powiedzieć współoskarżony.

Nie mogę się wypowiadać na ten temat.

Znał pan Ireneusza M.?

Nie, nie znałem.

I dopiero na tej dyskotece go pan spotkał?

On mówi, że tam był. Ja go nie kojarzę, żebym go tam widział albo z nim rozmawiał.

Ponoć pił wtedy wódkę z ochroniarzami. I pan go nie widział?

Nie. W ogóle nie widziałem, żeby był spożywany alkohol na terenie świetlicy.

Dziś nikt już panu nie grozi?

Na tę chwilę, nikt. Ani mnie, ani mojej rodzinie.

A nie boi się pan o rodzinę?

Oczywiście, że się boję, ale jestem dobrej myśli, że to wszystko pójdzie w sprawiedliwym kierunku.

*

"Wszyscy dobrze wiedzą, kto jest mordercą"

*

W całej tej historii jest wiele skrzywdzonych osób. Przede wszystkim Małgosia, jej rodzice, ale też Tomasz Komenda czy bracia Ł., których w latach 90. wskazywał pan jako potencjalnych sprawców.

Nie mogę się wypowiadać na ten temat.

Raz mówi pan, że znał pan Małgosię, a innym razem mówi pan, że jednak jej nie znał. Skąd te różnice w pana relacji?

Dla dobra sprawy nie mogę się na ten temat wypowiadać.

Znał pan jej ojca.

Tak. Znałem jej tatę. Poznałem go podczas dwudniowej praktyki w jelczańskich zakładach samochodowych. Byłem przydzielony do pana Krzysztofa i stąd go znałem.

Małgosia pana znała?

Nie. Nigdy nie bywałem u nich w domu. Nie utrzymywałem z nimi kontaktu. Byłem tylko na szkoleniu u pana Krzysztofa.

Prokuratorzy zapewniają, że mają niezbite dowody na to, że Ireneusz M. był jednym z katów Małgosi. Ma o tym świadczyć DNA znalezione między innymi na jej ciele. Jego imię przewija się kilka razy w pierwszym tomie akt tej sprawy. Ale to nie był jedyny Irek na tej dyskotece.

Nie wiem. Nie chciałbym spekulować.

DJ, o którym pan mówił w swoich zeznaniach z lat 90., też miał na imię Irek. A Ireneusz M. do winy się nie przyznaje.

Nie mogę na ten temat rozmawiać.

Około północy wiele dziewcząt, które bawiły się wtedy na dyskotece, zaczęło się źle czuć. Nie tylko Małgosia wymiotowała, nie tylko ona straciła świadomość.

(przytakiwanie)

Coś mogło być w szampanie, który im podano?

Nic mi na ten temat nie wiadomo.

Jest takie podejrzenie, że to któryś z ochroniarzy mógł coś dorzucić do alkoholu. To była, można powiedzieć, dość popularna w latach 90. praktyka.

Nic mi na ten temat nie wiadomo.

Dlaczego żadna z tych osób, które pan wskazywał, nigdy nie usłyszała zarzutów, a pan je usłyszał?

Nie mogę się na ten temat wypowiadać.

Dlaczego ciało Małgosi zostało znalezione w innym miejscu niż części jej garderoby i krew?

Nie wiem.

Ta zbrodnia wstrząsnęła okolicą i można powiedzieć, że także całą Polską. A panem?

Mną to też wstrząsnęło. Jestem w szoku, że to się w ogóle wydarzyło i że po tylu latach wróciło i dotknęło moją osobę i moją rodzinę.

Ireneusz M. nie bywał w tej dyskotece regularnie. Był obcą osobą. Nie wzbudził żadnych obaw, zainteresowania? To w końcu niewielka wieś i większość ludzi się tam pewnie znała.

Nie. To była zabawa sylwestrowa. Było tam dużo ludzi i nikt nie zwracał uwagi na to, że pojawiła się jakaś nowa twarz czy jakaś nowa grupa przyjechała. Wszyscy się bawili tak, jak to młodzież wtedy się bawiła na dyskotece. Tyle.

Kiedy kolejnego dnia się pan dowiedział, że zginęła młoda dziewczyna, to nie zastanawiał się pan, co tam się mogło stać? Kto mógł to zrobić?

Ja nie wiedziałem nawet, że ona była na tej dyskotece. Myślałem, że może gdzieś na jakiejś domówce się to stało. Tam naprawdę było tyle osób, że nawet nie podejrzewałem, że to mogła być córka pana Krzyśka. Nie podejrzewałem... nie wiedziałem po prostu. Ja jej nie znałem.

Dziś w Miłoszycach ludzie mówią, że wszyscy dobrze wiedzą, kto jest mordercą.

Jeśli wiedzą, to dlaczego nie doniosą do prokuratury?

Zdaniem śledczych, DNA, które znaleziono na ubraniu Małgosi, należy do pana.

Ja kwestionuję to badanie, ale o szczegółach nie mogę się teraz wypowiadać.

Ireneusz M. chce, żeby zbadać i porównać DNA ponownie. Pan też?

Tak. Mam dobrego adwokata, nie będę unikał spraw sądowych. Jestem osobą niewinną i zamierzam całą tę sytuację wytłumaczyć w sądzie. Będę składał wyjaśnienia. Jestem zdania, że prawda się obroni.

Chcesz być na bieżąco z najważniejszymi informacjami dnia? Polub Onet Wiadomości na Facebooku!

(sp)