Coalitiepartijen VVD, CDA, D66 en CU stemden donderdag tegen een motie van de PvdA waarin premier Mark Rutte wordt opgeroepen met de Turkse president Recep Tayyip Erdogan in gesprek te gaan over het SP-raadslid Murat Memis. Het raadslid zit momenteel vast in Turkije.

PvdA-Kamerlid Lilianne Ploumen riep Rutte op om dit weekend op de G20-top in Japan op het allerhoogste niveau bij Erdogan te pleiten voor de vrijlating van de fractievoorzitter van de SP in Eindhoven. De motie werd gesteund door PVV, SP, GroenLinks, PvdD, DENK, 50PLUS en FVD.

"Het gaat hier om een volksvertegenwoordiger die Turkije niet uit kan", aldus Ploumen. De PvdA'er vindt dat het kabinet duidelijk moet maken dat Nederlanders erop kunnen rekenen dat de Nederlandse regering in staat is de eigen staatsburgers in het buitenland te beschermen.

'Turkije heeft een grens overschreden'

SP-Kamerlid Sadet Karabulut: "Turkije heeft een grens overschreden. De premier moet duidelijk maken dat er zo niet met onze burgers kan worden omgegaan." Karabulut wijst erop dat er momenteel ongeveer twintig Turkse Nederlanders vastzitten in Turkije, onder wie een Nederlandse moeder met een klein kind.

"Nederland kan de banden met Turkije dan wel hebben aangehaald, maar dit doen bevriende landen elkaars onderdanen niet aan", aldus de SP'er.

'Kamer heeft een helder signaal afgegeven'

De coalitiepartijen staan er echter anders in. VVD-Kamerlid Sven Koopmans vindt dat het PvdA-Kamerlid de zaak uitbuit voor eigen politiek gewin.

"De Tweede Kamer heeft een heel helder signaal gegeven aan de Turkse regering. Wij vinden allemaal dat Murat Memis moet worden vrijgelaten", aldus Koopmans, die de opstelling van Ploumen hekelt. Hij vindt dat de PvdA de zaak "politiseert".

"Eerder op de ochtend zijn wij door Buitenlandse Zaken in een besloten bijeenkomst op de hoogte gesteld van de stappen die zijn ondernomen", aldus de VVD'er." Daar is uitgelegd wat er is gebeurd en welke stappen er nog genomen gaan worden. Mevrouw Ploumen was daar niet bij." Koopmans was er zelf overigens ook niet bij.

De PvdA'er beaamt dat zij de bijeenkomst heeft overgeslagen. "Ik ben er niet bij geweest, omdat ik het een oneigenlijke methode vind om Nederland te informeren over de inspanningen die dit kabinet levert. Bovendien ging de briefing over diplomatieke inspanningen, ik wil politieke interventie." Karabulut was er wel bij en vindt ook dat de briefing geen rol speelt, omdat er in het openbaar niet over gesproken mag worden.

'Bied diplomaten ruimte'

D66-Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma stelt dat Nederlandse diplomaten en minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken) de ruimte moeten krijgen om zelf te bepalen welk diplomatiek middel zij inzetten om het maximale resultaat te bereiken. "Dat kan zijn de ambassadeur ontbieden of zelfs de premier inzetten. Maar wij moeten niet bepalen hoe het kabinet die diplomatieke middelen moet gebruiken."

De coalitiepartijen stellen dat het resultaat - het vrij krijgen van Nederlanders die momenteel om politieke redenen vastzitten in Turkije - het belangrijkste is.

Karabulut prijst de inzet van de Nederlandse diplomaten, maar wijst erop dat het wel degelijk de taak van de Tweede Kamer is om zich uit te spreken. "Wij zijn de volksvertegenwoordiging. Wij hebben de plicht om te zeggen wat wij willen dat het kabinet doet. De Kamer vraagt niet hoe het kabinet onderhandelt of wat er wordt gezegd. Wij vragen of het kabinet dit met de premier op het allerhoogste niveau aankaart. Niet om ruzie te maken met Erdogan, maar om een grens te trekken."

Memis werd ruim een maand geleden in Turkije opgepakt. De SP'er wordt op basis van uitingen op sociale media ervan verdacht lid te zijn van de PKK, een organisatie die strijdt voor Koerdische autonomie en door Turkije en de Europese Unie wordt beschouwd als een terreurorganisatie.

Minister Blok zei woensdag in een Kamerdebat niet te zullen pleiten voor vrijlating, omdat het kabinet zich niet wil bemoeien met de Turkse rechtsgang.