Een studie van de Universiteit van Amsterdam (UvA) over vrouwen die zich hebben aangesloten bij terreurbeweging IS, is uitgevoerd door een onderzoeker die zelf op internet de gewelddadige jihad prijst. UvA-wetenschapper Aysha Navest schrijft onder een pseudoniem op webfora lovend over jihadgangers, blijkt uit onderzoek van NRC. De UvA schakelt externe deskundigen in om de studie nader tegen het licht te houden.

Navest interviewde voor haar onderzoek 22 vrouwelijke jihadgangers, die zij voor een deel zelf al kende voor hun vertrek. Een van de conclusies luidt dat veel van de vrouwen niet deelnemen aan de jihadstrijd, maar slechts een huiselijk leven leiden in het kalifaat.

Lees ook: Zuster Aicha: cyberjihadist én UvA-wetenschapper

Het onderzoek uit 2016 kan voordelig uitpakken voor vrouwen die terugkeren uit IS-gebied. Justitie baseert zich in strafzaken tegen terugkeerders tot dusver op onderzoeken die vrouwen wél een rol toedichten in de jihadstrijd, namelijk het rekruteren van nieuwe vrouwelijke uitreizigers.

Navest laat in het onderzoek onvermeld dat zij sympathiseert met jihadgangers. NRC ontdekte dat zij op het forum Marokko.nl berichten schreef onder het pseudoniem ‘Ought Aicha’ (Zuster Aicha). Op het forum schrijft ze dat Syriëgangers een beloning wacht in het paradijs en dat IS-strijders onterecht worden gecriminaliseerd door mede-moslims. Ook hoopt ze dat Allah twee Haagse jihadronselaars snel zal bevrijden, en geeft ze blijk van instemming met een zelfmoordaanslag van IS. Terroristenleider Osama bin Laden roemt ze voor de strijd die hij leverde „om onze moslimgemeenschap te beschermen”.

Extern onderzoek naar studie

Navest zegt in een reactie niet te sympathiseren met de gewapende jihad. Ze wil niet ingaan op de vraag of het forumaccount van haar is.

Navest voerde het onderzoek uit samen met Annelies Moors (hoogleraar Hedendaagse Moslimsamenlevingen, UvA) en Martijn de Koning (antropoloog, UvA en Radboud Universiteit). Zij stellen dat hun „niets is gebleken van mogelijke vooringenomenheid” van Navest en blijven achter het onderzoek staan.

Collega-onderzoekers hebben kritiek op de gebruikte onderzoeksmethode. Die zou onvoldoende transparant zijn. De gesprekken met de vrouwen in IS-gebied zijn gevoerd via WhatsApp, zonder dat hun namen bekend waren bij de onderzoekers. Volgens de critici is van belang dat onderzoekers weten wie hun respondenten zijn, om fraude te voorkomen.

De UvA zal externe deskundigen vragen de omstreden studie nader te bekijken. Navest zou inmiddels niet meer bij de UvA werken.

Een versie van dit artikel verscheen ook in NRC Handelsblad van 17 januari 2017