Eerst zout op je arm leggen, daarna ijs. Het is een nieuwe, gevaarlijke rage op het internet, die ook naar België is overgewaaid. De uitdaging veroorzaakt echter zware brandwonden. 'De Salt and Ice Challenge veroorzaakt levenslange littekens', luidt het bij het nazorgcentrum voor brandwonden Oscare. Zij lanceren de campagne #keepchallengesfun.

De ‘challenge’ komt overgewaaid uit de VS en het Verenigd Koninkrijk, waar tal van filmpjes en foto’s circuleren onder de hashtag #saltandicechallenge en waar al honderden jongeren in het ziekenhuis belandden. 'Ze leggen eerst zout en daarna geruime tijd ijs op hun polsen, armen of handen', legt Peter Van Rossum van vzw Oscare uit. 'Die combinatie leidt tot een fysische reactie, waardoor er temperaturen tot min twintig graden bereikt worden. De brandwonden die daarbij ontstaan, zijn vaak van tweede (blaasjes) en soms derde graad (open wonden). Beide leiden tot blijvende letsels.'

Oscare besloot een campagne op ­poten te zetten toen het verschillende telefoons kreeg van huis­artsen. 'Blijkbaar heeft de hype­ ­finaal de oversteek naar Vlaanderen ­gemaakt en zijn er ook hier jongeren mee begonnen. We kunnen ze niet ­genoeg waarschuwen.'

Dat Vlaamse tieners hier ook aan deelnemen, verwondert gezinstherapeut Freddy De Staercke niet. Hij werkt samen met de VUB aan een onderzoek over zelfverminking bij jongeren. Daaruit blijkt dat één op de vijf zich ooit al bewust verminkte. 'Dit valt zeker onder die noemer', vertelt hij. Waarom vooral jongeren daar zo vatbaar voor zijn? 'Ze hebben het almaar moeilijker om een emotionele uitlaatklep te vinden. Velen zijn teruggetrokkener en individueler gaan leven. De verminking vormt een manier om hun emoties er toch uit te laten.'

Volgens klinisch psychologe Imke Baetens is zelfverminking besmettelijk. 'Het is een manier om erbij te ­horen', zei ze eerder. 'Ze delen tips over hoe de wonde het felst is of op welke plek ze het best te verbergen is.'

Zeker niét onder koud water

Oscare hoopt de rage een halt toe te kunnen roepen. Maar als jongeren het toch doen, raden ze ouders aan zo snel mogelijk naar de huisarts te gaan. 'Hou de wonde zeker niet onder koud water', zegt Van Rossum. 'Veel beter is er een lauwe doek over te leggen en dan zo snel mogelijk naar de dokter te trekken.'