De golf van schietpartijen en explosies zet ook de Zweedse politie schaakmat. De stad Malmö in Zuid-Zweden wordt zwaar getroffen. Afgelopen weekend werd een 15-jarige jongen tijdens een vuurgevecht doodgeschoten, een leeftijdgenoot raakte zwaargewond. De explosievendienst rukte dit jaar meer dan honderd keer uit. De afgelopen twee maanden zelfs gemiddeld om de dag. "Er is geen westers land waar zoveel explosies per inwoner voorkomen", zegt Ylva Ehrlin van de nationale explosievendienst.

Volgens openbaar aanklager Neela Frisell worden de zelfgemaakte explosieven door criminelen ingezet omdat het "makkelijk en effectief" is. Eerder gebruikten bendeleden vooral geïmporteerde handgranaten uit Oost-Europese landen. De zelfgemaakte explosieven hebben een veel grotere kracht. Ook kunnen ze op afstand worden bediend.

Minderjarige jongeren worden door oudere bendeleden ingezet om de bommen te plaatsen en gaan vaak vrijuit. Frisell: "Het probleem bij dit soort explosies is dat al het bewijsmateriaal wordt vernietigd. Bovendien zijn getuigen vaak bang om te vertellen wat ze hebben gezien of gehoord."

Woede

Het doorbreken van deze angstcultuur is volgens Frisell een absolute voorwaarde om de negatieve geweldsspiraal te doorbreken. Al begrijpt ze de angst van buurtbewoners heel goed: "Daders schuwen geen enkel geweld. En getuigen vrezen niet alleen voor hun eigen veiligheid, maar ook voor die van hun familie."

In de wijk Almgård, niet ver van de rijschool van Al-Jobory, ontplofte twee weken geleden een explosief in een trappenhuis. Voordeur en ramen werden eruit geblazen. Een jonge vrouw die in het naastgelegen flatgebouw woont, vertelt dat ze bang is. Ze is vaker wakker geworden van nachtelijke explosies. "We grenzen hier aan de wijk Rosengård", vertelt ze, een beruchte wijk in de stad.

Al-Jobory was vlak na de explosie bij zijn rijschool vooral bezorgd over zijn vrouw en kinderen: "Ik dacht: worden zij nu het volgende slachtoffer?" Inmiddels is die angst overgegaan in woede. De verzekering dekt minder dan de helft van de vernielingen. Hij krijgt hulp van vrienden bij reparaties, maar heeft een deel van zijn klanten verloren. "Veel van hen zijn oorlog en bommen ontvlucht. Die willen hier niet mee geconfronteerd worden."

Maar de rijschool-eigenaar is ervan overtuigd dat steeds meer slachtoffers hun verhaal zullen doen over de bedreigingen en het geweld. "Criminelen hebben een grens overtreden. Mensen zijn het goed zat. Zo kun je niet leven."