België moet meer techbedrijven met wereldpotentieel telen. Nu geraken ambitieuze bedrijven na de opstartfase niet aan het nodige kapitaal, waardoor sommige ‘scale-ups’ naar het buitenland verhuizen. Minister van Financiën Johan Van Overtveldt (N-VA) wil die trend keren.

Zijn kabinet werkt aan een ‘superfonds’ dat op zijn beurt zal investeren in Belgische privéfondsen die geld in groeibedrijven pompen, vernam De Tijd van meerdere bronnen.

Van Overtveldt wil zo de slagkracht van de Belgische durfkapitaalsector uitbreiden. België telt nu niet veel investeringsfondsen die grote bedragen aankunnen. ‘Vroeger haalden groeiers 5 miljoen euro op bij hun tweede kapitaalronde, nu is dat 10 à 15 miljoen euro. Voor kleinere fondsen is dat moeilijk’, zegt een betrokkene.

400 miljoen Superfonds Volgens minister van Financiën Johan Van Overtveldt kan het fonds voor zogenaamde scale-ups 400 miljoen euro bevatten.

Ondernemers als Duco Sickinghe (ex-CEO Telenet) en Jurgen Ingels (ex-Clear2Pay) lanceerden onlangs nieuwe fondsen die gespecialiseerd zijn in die grotere kapitaalrondes. Van Overtveldt wil de vuurkracht van die en andere Belgische durffondsen vergroten door ze elk enkele tientallen miljoenen euro’s toe te stoppen.

Het project ligt nog op de tekentafel, maar de contouren zijn al duidelijk. Op een conferentie van Euronext sprak Van Overtveldt gisteren over een kapitaal dat kan oplopen tot 400 miljoen euro. Andere betrokkenen spreken over 200 à 300 miljoen euro.

Dat geld zal afkomstig zijn van institutionele beleggers zoals verzekeraars en pensioenfondsen, en van de overheid. De FPIM, de financiële arm van de federale overheid, zou een rol krijgen als facilitator om het kapitaal van het fonds te versterken. Ook andere publieke investeerders, zoals de Vlaamse PMV of de Waalse SRIW, kunnen mee investeren. Het groeifonds is geïnspireerd op een gelijkaardig model in Denemarken, het Danish Growth Fund.

Het idee voor het superfonds om techbedrijven hier te doen groeien en vervolgens ook te houden werd uitgetekend door een werkgroep waarin onder anderen Max Jadot (CEO BNP Paribas Fortis) en Jürgen Ingels zitten. Het advocatenkantoor Baker McKenzie neemt de juridische uitwerking voor zijn rekening.

Scale-ups

Ons land telde tussen 2010 en 2016 ruim negentig techbedrijven die al meer dan 1 miljoen euro kapitaal opgehaald hebben. België is daarmee, volgens data van de consultant SEP Monitor, goed voor slechts 0,2 procent van de 4.200 Europese scale-ups. Ook het totale opgehaalde bedrag van 600 miljoen dollar verdwijnt in het niets bij het Europese totaal van 58 miljard dollar.

In de hele grote kapitaalrondes van meer dan 100 miljoen dollar komt ons land zelfs niet meer voor in de Europese ranglijst. Nederland en Zwitserland telden elk drie zulke bedrijven, de ministaatjes Luxemburg en IJsland elk één. België heeft ook nog geen enkele ‘eenhoorn’ (unicorn) afgeleverd, een privébedrijf dat op minstens 1 miljard dollar wordt gewaardeerd.

Gefragmenteerd

Het ontbreken van zulke groeibedrijven met wereldpotentieel heeft meerdere redenen. Het gebrek aan grote lokale durfkapitaalfondsen is er één van. ‘Er is wel lokaal kapitaal, maar het is te gefragmenteerd. Rondes van 10 tot 50 miljoen euro zijn daardoor moeilijk in ons land’, zegt minister van Financiën Johan Van Overtveldt (N-VA).

Daardoor trekken heel wat grote techbedrijven naar het buitenland als de behoefte aan kapitaal te groot wordt. Bekende voorbeelden zijn de techbedrijven Collibra en Silverfin, die zijn uitgeweken naar respectievelijk de VS en het VK. Andere beloftevolle bedrijven, zoals de Gentse mobielekassamaker Posios, belandden in buitenlandse handen.

Tijd is een grondstof die de meeste scale-ups te weinig hebben. We willen hen die tijd helpen winnen. Jurgen Ingels Oprichter scale-ups.eu

Met meer lokaal kapitaal moeten we in staat zijn zulke bedrijven in ons land te verankeren, tot ze zo groot zijn dat ze de stap naar het buitenland niet meer doen, zegt de overheid. Een belangrijke maatregel om dat doel te bereiken is de oprichting van het nieuw ‘fund of funds’ voor groeibedrijven.

Van Overtveldt wil ook de taxshelter, het fiscale gunstregime voor investeringen in groeibedrijven, uitbreiden. Voor investeringen tot 0,5 miljoen euro komt er een fiscale aftrek van 25 procent, op voorwaarde dat het gaat om bedrijven met tien of meer werknemers die jaarlijks minstens 10 procent groeien in omzet of personeel.

Ecosysteem

Geld is evenwel niet het enige smeermiddel dat de Belgische scale-ups naar de wereldtop moet helpen. Groeiende techbedrijven hebben ook behoefte aan een netwerk en aan kennis die ze sneller helpt op te schalen. Met dat doel voor ogen richtte de bekende fintechondernemer Jurgen Ingels onlangs het platform Scale-ups.eu op. Dat brengt scale-ups samen met investeerders, overheden, de academische wereld en grote bedrijven.

‘Tijd is een grondstof die de meeste scale-ups te weinig hebben’, zegt Ingels. ‘We willen ze helpen tijd te winnen door snel de juiste contacten te leggen, het juiste antwoord te geven op hun vragen en het juiste talent te vinden.’

De organisatie werkt volop aan de voorbereiding van diverse managementtrajecten voor scale-ups. Het hoogtepunt van het komende ‘scale-upjaar’ wordt de techconferentie SuperNova in Antwerpen.

Supernova zet België in de verf Om ons land ook internationaal als een broeinest voor scale-ups op de kaart te zetten bereidt Scale-ups.eu de techconferentie SuperNova voor. Die vindt van 27 tot 30 september plaats op het Eilandje in Antwerpen. Flanders DC, de organisatie voor ondernemen in de creatieve industrie, trekt mee aan de kar. Initiatiefnemer Jurgen Ingels ziet het groot. Dertig jaar na de Gentse techbeurs Flanders Technology moet SuperNova ons land weer op de kaart zetten als technologische hot spot bij internationale investeerders en bedrijven, zegt hij. Om dat te bereiken werkt Ingels samen met enkele grote Europese durfkapitalisten zoals Columbia Lake Partners en Summit Partners. Die gaan elk in hun regio een selectie maken van in totaal 55 verborgen parels, Europese groeiverhalen die onder de radar zijn gebleven. Die bedrijven kunnen zich in Antwerpen presenteren aan ruim 200 internationale durfkapitalisten. De selectie van 15 Benelux-bedrijven zal gebeuren door Fortino, Volta en HPE. Het festival krijgt ook een gratis luik voor het grote publiek, dat er met digitale technologie kan kennismaken.