Een ooit chique Haagse winkelstraat, slagader van de ReVa-wijk, kampt met verpaupering en overlast door de vermenging van onder- en bovenwereld. Het versnipperde en relatief goedkope vastgoed is een belangrijke oorzaak.

Achter de vitrage ‘huist’ een groot aantal uitzendbureaus en andere bedrijven

‘Abi weet ervan, het moet gebeuren vandaag.’‘Waar ben jij?’

‘Ik sta voor het café, buiten.’

‘Hm… Oké, ik kom daar langs nu.’

Het is dit Haagse café waarover de recherche in januari 2017 een tip krijgt uit het buitenland. De Zweedse politie heeft iemand gesproken die in het café twee broers heeft ontmoet, die honderden kilo’s cocaïne, amfetamine en hennep voorhanden zouden hebben.

Een ‘familiebedrijf’, blijkt in de maanden erna, terwijl politietaps en een verborgen camera lopen. Vier broers, andere familieleden en aanhang telen niet alleen paprika’s en courgettes, maar produceren net zo goed hennep en heroïne onder de dekmantel van hun tuinbouwbedrijf – waar Oost-Europees personeel zwart en onderbetaald werkt. Een van de leiders, Bakki C., heeft een crimineel cv met straffen voor fraude en een enorme hennepkwekerij.

Café Fahrenheit in de wijk Regentesse- en Valkenboskwartier, ReVa in de volksmond, is hun vaste ontmoetingsplek. Hier bespreken ze zaken die te gevoelig zijn om telefonisch af te handelen, bijvoorbeeld als er een lading ‘water’ aankomt. In het versluierde taalgebruik van de mannen gaat het dan over azijnzuuranhydride, een belangrijke stof voor de bereiding van heroïne.

Als de politie het kroegje binnenvalt, dat op naam staat van een familielid van een van de verdachten, wordt er cocaïne gevonden. Voor burgemeester Pauline Krikke reden om het café meteen op slot te doen.

Alleen al in de afgelopen anderhalf jaar heeft de gemeente in hetzelfde gebied vijf horecagelegenheden gesloten. Meestal vanwege drugs en één keer nadat een koffiehuis – het toneel van de op YouTube 2,9 miljoen keer bekeken clip Juice van rappers Mula B en LouiVos – vanaf de straat onder vuur was genomen. Zes keer is een horecavergunning geweigerd of ingetrokken. De sluiting van Café Fahrenheit zal in 2018 eindigen in een kat-en-muisspel: de ene na de andere connectie van de drugscriminelen probeert er opnieuw intrek in te nemen.

Steekincidenten. Schimmen in een winkel na sluitingstijd. Een Mercedes die in het holst van de nacht met draaiende motor op iets of iemand wacht. Hennepplantages. Nachtelijk gesleep met lachgas bij een slijterij. Intimiderend gehang rond een Poolse winkel. Een koolmonoxide-dode in een kamer boven een kapperszaak. Vechtpartijen. Dubbel geparkeerde auto’s voor een van de vier coffeeshops die na middernacht nog open zijn. Verpaupering. Rondslingerende stortingsbewijzen van tienduizenden euro’s aan briefjes van vijftig. Bedreigingen.

Welkom in de Weimarstraat, een typisch Haagse winkelstraat, eind negentiende-eeuws en een van de mooiste van de stad. Hier huizen Haagse ondernemers met winkels als Supermarkt Firat en Bokstijn Feestartikelen, die de Weimar al tientallen jaren of zelfs generaties trouw zijn. Een straat ook die de hele wijk doorsnijdt en precies de scheiding tussen arm en rijk markeert waar Den Haag bekend om staat: die tussen zand en veen.

In Noordelijk ReVa, het deel van het Regentesse- en Valkenboskwartier ten noorden van de Weimarstraat, wonen veel hoogopgeleiden. Inkomens zijn er goed, de sociale cohesie is groot en verpaupering is er nauwelijks. GroenLinks is in ReVa de grootste partij en partijleider Jesse Klaver woont zelf in ‘Noord’.

Aan de overkant van de straat, in ReVa Zuid, zijn meer mensen arm. Een deel bezuinigt op eerste levensbehoeften en er wonen zzp’ers van wie niet bekend is of ze wel genoeg verdienen. Duizenden bewoners – niemand weet precies hoeveel – komen uit Polen en Oost-Europa. Zij zijn de arbeidskrachten voor de bouw en tuinbouw. Er is her en der overlast door grootschalige kamerverhuur en illegale bewoning.

De Weimarstraat zelf vertoont na een periode van verval een opgaande lijn. Het beginstuk is opgeknapt en zelfs hip te noemen, met het tot theater verbouwde voormalige zwembad De Nieuwe Regentes, koffietenten en artistieke winkels. Er is een jaarlijks zomerfestival. Maar de Weimar kent hardnekkige problemen in wat te boek staat als het ‘slechte deel’ achter in de straat.

In dit deel en in het aangrenzende stuk van ReVa Zuid wordt de sfeer bepaald door coffeeshops, nachtslijterijen, avondwinkels, koffiehuizen annex shishalounges, barretjes met dichtgeplakte ramen, schoonheidssalons, kappers, pizzeria’s en soms ronduit onbestemde winkels. Café Fahrenheit in de Fahrenheitstraat is er – midden in de woonwijk – een van de talloze horecazaakjes.

‘Het is geen vraag meer, het is geen wens meer, het is een eis.’ In de raadszaal van het ‘IJspaleis’, het stadhuis van Den Haag, richt een man zich in maart tot burgemeester Pauline Krikke en de gemeenteraad. Zijn grieven: het buitensporige aantal horecazaken en coffeeshops in de Weimarstraat en ReVa, en de verborgen criminaliteit die zich in de wijk heeft genesteld. Na – in zijn ogen – tientallen jaren van nietsdoen wil deze buurtbewoner dat het stadsbestuur ingrijpt.

‘We zien de buurt de laatste jaren steeds slechter worden’, zegt een andere inspreker. ‘Ik meld me suf bij de politie en met mij vele anderen, dus er zou een dossier van een kilometer moeten liggen. Ik begrijp werkelijk niet dat daar niets mee gedaan wordt.’

De vrouw, met een jong gezin, heeft ook kritiek op de grote concentratie coffeeshops in de buurt, die is ‘niet handig’, maar het probleem is volgens haar veel complexer. ‘Alles straalt uit dat ondermijning hier een enorm probleem is geworden. Het is een soort vrijstaat om te doen en laten wat je wilt.’

Beide sprekers wonen al een groot deel van hun leven in de buurt. Het verzet tegen overlast en de criminaliteit die daarvan de bron zou zijn is hier inmiddels luidkeels. Er is de activistische stichting Mafuganova, die – vergeefs – naar de Raad van State is gestapt om woningsplitsingen en huisjesmelkerij tegen te gaan. Maar er is ook de groep Wij Weimar die ‘positieve krachten in de wijk’ wil laten samenwerken om ‘huisjesmelkers en criminaliteit te verdrijven’. Ze zijn het erover eens dat het zo niet langer kan.

‘Wij kunnen ze met de neus aanwijzen, de winkels die niet kloppen’, zeggen ondernemers. ‘Nepwinkels’, die volgens hen nauwelijks klanten hebben en zich dus wel bezig móeten houden met duistere zaken. Oneerlijk, vinden de winkeliers. ‘Ik ben een gerenommeerd bedrijf, ik heb nog nooit iets fout gedaan, dan komen ze van de Belastingdienst bij mij controleren. En die witwaswinkels laten ze zitten. Ze beginnen er niet eens aan.’ Contact, laat staan samenwerking, met dit soort ondernemingen is voor hen niet mogelijk. ‘Je komt er niet binnen, de gemeente en politie komen er niet eens binnen.’

De Millennium Lounge, al jaren leeg

Een van zijn belangrijkste opdrachten, zegt minister Ferdinand Grapperhaus van Justitie en Veiligheid over de bestrijding van ondermijnende criminaliteit. Een speerpunt van het kabinet waar miljoenen voor worden uitgetrokken. De vermenging van boven- en onderwereld is boven alles een maatschappelijk probleem. Het gaat ten koste van de veiligheid, zorgt voor grimmigheid in het straatbeeld en levert allerlei economische schade op. Van het mislopen van belastingen tot oneerlijke concurrentie met ondernemers die zich wél aan de regels houden. Het ondermijnt het vertrouwen in het gezag. Uit het recente rapport De achterkant van Amsterdam van hoogleraar bestuurskunde Pieter Tops en journalist Jan Tromp, die vaker onderzoek hebben gedaan naar ondermijning, blijkt niet alleen hoe moeilijk het is om ondermijning in kaart te brengen, maar ook hoe groot het probleem is. Alleen al in de hoofdstad gaan in de drugshandel ‘honderden miljoenen, zo niet miljarden’ om. Een deel van dat geld vloeit ongezien terug de samenleving in.

Het is duidelijk dat deze vermenging ook plaatsvindt in de Weimarstraat en ReVa Zuid – in straten als de Beeklaan – achter de gevels van op papier gewone cafés, bedrijfjes en woonpanden. De problemen houden al jaren aan ondanks inzet van de buurt, een reeks gemeentelijke maatregelen en politieoptreden. Als het één ding duidelijk maakt, dan is het hoe moeilijk het is om criminele invloeden ongedaan te maken als deze eenmaal zijn geworteld.

Om antwoorden te vinden op de vraag hoe de ondermijning er hier uitziet en waarom de aanpak stagneert, deed De Groene Amsterdammer onderzoek, ook na tips van buurtbewoners.

Uit de ‘harde’ misdaadcijfers over ReVa is niet veel op te maken. Vergeleken met de rest van Den Haag zijn die niet alarmerend. Maar het Haags Economisch Interventie Team (Heit), de Haagse Pandbrigade en het gemeentelijk bureau Bibob zijn wél druk met overlast, oneerlijke concurrentie, illegale bewoning en louche cafés. Verschijnselen die niet op zichzelf staan. Vorig jaar zijn in een vertrouwelijk rapport van het Regionaal Informatie en Expertise Centrum (Riec) zeker tien gevallen van ‘georganiseerde ondermijnende criminaliteit’ vastgesteld in het Regentesse- en Valkenboskwartier.

‘Ik meld me suf bij de politie en met mij vele anderen, dus er zou een dossier van een kilometer moeten liggen. Ik begrijp werkelijk niet dat daar niets mee gedaan wordt’

Een vergelijking met andere plekken in Den Haag gaat niet goed op. Uit analyses van het Riec blijkt dat de haven en de anonieme vakantiewoningen in Scheveningen een aanzuigende werking hebben op criminelen. In het gebied Koningstraat-Hoefkade in de Schilderswijk is een crimineel jeugdnetwerk actief. In ReVa en de Weimarstraat missen dit soort duidelijk aanwijsbare oorzaken.

Wij spraken met buurtbewoners, winkeliers, pandeigenaren, een oud-winkelstraatmanager en specialisten van de gemeente Den Haag om te achterhalen hoe de Weimarstraat en de buurt eromheen ten prooi zijn gevallen aan vermenging tussen onder- en bovenwereld en wat kan bijdragen aan verbetering. Om namen en verbanden te vinden is gebruik gemaakt van kadaster en handelsregister.

Een honderd procent eenduidig antwoord is niet te geven. Net als elders komt de ondermijning – een containerbegrip – in allerlei gedaantes, en harde cijfers ontbreken. Een duidelijke groep daders is niet aan te wijzen. Maar het lijkt zeker dat vastgoed in ReVa meer dan in andere Haagse buurten een belangrijke rol speelt. De ooit chique Weimarstraat en de buurt eromheen zijn decennia geleden afgegleden en nooit meer helemaal de oude geworden. Panden zijn er nog steeds relatief goedkoop en daardoor kwetsbaar voor oneigenlijk gebruik. Een cafeetje is al te huur voor minder dan duizend euro per maand.

In de wijk is het eigendom van panden versnipperd en onoverzichtelijk. Huizen zijn er vooral particulier bezit. ‘Was er maar een organisatie of een grote instantie die die panden had opgekocht’, zeggen ondernemers van de winkeliersvereniging Weimarstraat. ‘Wij moeten over elk huis apart met een eigenaar onderhandelen. Daardoor is het moeilijk om de straat op gang te krijgen. Het zijn allemaal huisjesmelkers, allemaal particulieren, allemaal klein grut.’

Veel van deze particuliere pandeigenaren, die zelf niet in ReVa wonen, gebruiken hun bezit uitsluitend als bron van inkomsten. Voor sommige eigenaars lijkt het belangrijker dát een pand is verhuurd dan aan wie en voor welk doel. Er is een wildgroei aan zaakjes die allemaal hetzelfde doen, geen winkelend publiek trekken en de straat en de buurt zo in een vicieuze cirkel houden. In de wijk zijn er alleen al tussen de 160 en tweehonderd horecazaken en tientallen kappers en schoonheidssalons. Zaakjes die vaak net zo snel weer verdwijnen als dat ze zijn gekomen, of voortdurend van eigenaar of naam veranderen.

Een integrale aanpak voor het hele gebied is al die tijd uitgebleven. Voor horeca en coffeeshops geldt een vergunningplicht, maar voor andere ‘risicobranches’ zoals kappers, garages en uitzendbureaus ontbreekt die. En daarmee ontbreekt ook een middel om criminele invloeden en de aanwas van nauwelijks levensvatbare ondernemingen tegen te gaan. ‘Het woud heeft kunnen groeien en nu zijn er caterpillars (bulldozers – red.) nodig om de boel op te ruimen’, zegt een vertegenwoordiger van Wij Weimar.

Café Fahrenheit

De anderhalve kilometer lange ‘Weimar’, vernoemd naar een negentiende-eeuwse legercommandant, is in de jaren vijftig en zestig van de vorige eeuw een bloeiende winkelstraat, net als de rest van de wijk gebouwd voor de middenstand en de beter betaalde werknemer. Etalages zijn kunstwerkjes. Markiezen sieren monumentale gevels in neorenaissancestijl. Er is een keur aan speciaalzaken, van bakkers tot juweliers en veel schoenenwinkels. Winkelend publiek komt in volle trams.

Dat verandert wanneer eerst de tramroute door de Weimarstraat ophoudt te bestaan en eind jaren zeventig een nieuwe fietsroute dwars door de straat ook autoverkeer moeilijker maakt. ‘Geen fietspad maar klanten’, protesteren winkeliers tevergeefs. Zelfs vandaag de dag zeggen ondernemers dat de straat door verkeersmaatregelen ‘om zeep is geholpen’.

Groeiende concurrentie van andere winkelcentra kost nog meer klandizie. Met leegstand verdwijnt de allure en komen er andere ondernemers in de straat: coffeeshops, schimmige cafeetjes en snackbars. Tegelijkertijd verliezen de – tegenwoordig weer populaire – eind negentiende-eeuwse woningen in de wijk hun aantrekkingskracht op met name gezinnen. Huisjesmelkers grijpen hun kans.

‘Onroerend goed, dat gaat dan eigenlijk per ongeluk.’ Aan het woord is, eind jaren negentig, de Haagse gokbaas wijlen Rob de Meij. Van speelautomaten belandt hij in de pandjes; huisjesmelkerij en coffeeshops. Cafés heeft hij ook, vooral om er gokkasten te kunnen plaatsen, vertelt hij in tv-programma Mylène de la Haye P.A. De opbrengsten haalt hij zelf op in enveloppen, met zijn Rolls-Royce.

De Meij is een markant maar ook gevreesd figuur, en niet alleen in het horecagebeuren. Op aandeelhoudersvergaderingen – De Meij belegt ook – werkt hij zich soms met geweld naar binnen. ‘Het is natuurlijk moeilijk om mij buiten de deur te houden. Gaat het niet goedschiks, dan maar kwaadschiks’, zegt De Meij in 1988 in NRC Handelsblad. De fiscus legt beslag op al zijn bezittingen. ‘De belasting eist nu nog zes miljoen gulden van me’, zegt hij. Het houdt hem niet tegen. Bezittingen staan op naam van zijn zoon. ‘Namens hem mag ik naar de aandeelhoudersvergaderingen. Aardige zoon, hè.’ Spreekuur voor zijn Haagse imperium houdt De Meij in De Boel, een wat schimmige tent in de Weimarstraat met op de bovenverdieping een bar en banken met gescheurde bekleding. De gokexploitant koopt links en rechts panden in de buurt.

In 2006 overlijdt hij. Het zijn geregeld dit soort panden, die gokbazen en huisjesmelkers als De Meij in de jaren tachtig en negentig kochten, die nog altijd een stempel op de straat en de buurt drukken.

Zelfs als het café open is, zit de deur op slot en is er van buiten door de geblindeerde ruiten niet meer te zien dan een vage gloed. Boven de ingang en aan de buitenmuren hangen camera’s. Op de ramen staat ‘3:45 Lounge’, maar in het handelsregister heet de bar ‘Cafe No Name’. De uitbater, een jonge twintiger die niet uit Den Haag komt, reageert niet op telefoontjes en appberichten.

Dit soort etablissementen roept vragen op bij buurtbewoners. Zelf bezoeken zij dit café aan de Noorderbeekdwarsstraat – een zijstraat van de Weimarstraat – nooit en ze kennen ook niemand uit de buurt die er wel komt.

Cafe No Name is een van de panden waar we na tips van buurtbewoners onderzoek naar hebben gedaan. Al gauw blijkt dat No Name en enkele andere cafés die worden genoemd een gedeeld verleden hebben: het zijn de oude cafépanden van Rob de Meij. De zeggenschap erover is nog altijd in één hand.

Het meest prominent van deze cafés is de Millennium Lounge, een bar in het hart van het ‘slechte’ deel van de Weimarstraat die al jaren leegstaat. Met – onlangs verwijderde – graffiti op de muren en dichtgeplakte ramen is het café een doorn in het oog van omwonenden. Toen het nog open was, stond het in de buurt bekend als centrum van drugsgebruik en bron van overlast.

Eind 2011 heette de bar nog Chelly’s en was er midden in de nacht een dodelijke schietpartij. De dag voor Kerst zagen buurtbewoners hoe de lijkzak naar buiten werd gedragen. Het café heropende in 2012 als Millennium Lounge, met twee neven van twintig als uitbaters. Maar zij en hun opvolger bleven niet lang en sindsdien is het van binnen compleet gestripte café dicht.

Een ander voormalig De Meij-café, op steenworp afstand aan de Beeklaan, valt vooral op doordat er zelden meer dan twee of drie man binnen zit. Ook hier hangen camera’s, gericht op de omgeving. Het is maar liefst een half jaar gesloten geweest na een drugsvondst, maar opende daarna gewoon weer zijn deuren.

Nog tijdens ons onderzoek gaat ook Cafe No Name dicht – kort nadat er zware stalen rolluiken voor de deur en de ramen zijn geplaatst. De buurt staat voor een raadsel. Er blijkt een flinke investering voor een verbouwing te zijn verzwegen. De herkomst van het geld is onduidelijk. Voor de gemeente is het reden om de zaak te sluiten op basis van de Wet Bibob.

Net als De Meij is ook de nieuwe eigenaar geen echte horecaondernemer. Uitbaters haalt hij uit zijn eigen netwerk. De coffeeshops van De Meij heeft hij doorverkocht, maar doordat de nieuwe eigenaar hypotheken verstrekt voor coffeeshoppanden – ook in de ReVa – is er nog steeds een connectie met de cannabisbranche. Hij wil niet on the record met ons praten. In de wijk is er niet veel over hem bekend, maar het is duidelijk dat hij uitbaters na een incident liever een nieuwe kans geeft dan dat hij het huurcontract opzegt.

Café Fahrenheit, een ‘familiecafé’ waar zaken worden besproken die te gevoelig zijn om telefonisch af te handelen

‘Intimidatie is aan de orde van de dag. We vinden ons wijkje fijn. En dit is het waard om voor te vechten. We zien onze buren de strijd opgeven en verhuizen’

De cafés van de opvolger van De Meij zijn maar een voorbeeld. Uit een overzicht van politieberichten, rechtbankvonnissen, dagvaardingen en faillissementsverslagen blijkt dat malafide ondernemers in de Weimarstraat en RevA Zuid behalve in horeca ook actief zijn in winkels, uitzendbureaus en kamerverhuur.

Deze lijst met voorbeelden is lang. Twee broers met een groente- en fruitwinkel waar 1,8 miljoen euro drugsgeld is witgewassen. Een professionele pokertafel en duizenden euro’s aan cash in een leegstaand bedrijfspand. Uit Indonesië afkomstige vrouwen die worden uitgebuit in de prostitutie in wat een gewone woning lijkt. Verkoop onder de toonbank, zoals wij zelf hebben vastgesteld, van goedkope en illegale Wit-Russische sigaretten in een Poolse supermarkt. Massagesalons waar seks wordt aangeboden. Een makelaar die niet alleen hennepplantages onderbrengt, maar zich ook schuldig maakt aan illegale verhuur tegen exorbitante prijzen aan Poolse arbeiders.

Een bijzondere categorie zijn de uitzendbureaus en kamerverhuurbedrijven in de wijk, waar grote aantallen Poolse en Oost-Europese uitzendkrachten dagelijks met busjes heen en weer reizen tussen kamerpanden en werk. Illustratief is een adres in ReVa Zuid waar tientallen bv’s staan ingeschreven, waaronder een klein kerkhof van failliete uitzendbureaus. Bureaus die geen omzetbelasting hebben betaald, geen administratie bijhielden, boetes kregen omdat ze de cao niet naleefden en daarna failliet zijn gegaan, met achterlating van tonnen belastingschuld. Eigenaren zijn uit beeld, hebben geen geld of runnen op steenworp afstand een ander uitzendbureau, waar buitenlandse werknemers zich beklagen over onderbetaling of erbarmelijke huisvesting.

De locatie is een bedrijfspand met altijd gesloten vitrage voor de ramen, waar als er ’s avonds laat een deur openstaat mensen lijken te wonen, mannen, vrouwen en zelfs kinderen, waarschijnlijk uit Oost-Europa. Een fysiek uitzendbureau is hier niet te vinden.

Oneigenlijk gebruik van woonruimte is in de wijk van oudsher een probleem. De beruchte Haagse huisjesmelker en crimineel Harrysingh O. werd in de jaren tachtig groot in ReVa, waar hij ook kantoor hield. O. is veroordeeld voor witwassen van panden, hypotheekfraude en oplichting en zette zelfs voortvluchtig zijn praktijken voort – reden om hem in juli op de nationale opsporingslijst te plaatsen waarna hij in Suriname kon worden opgepakt.

Ook ‘Harry’ O. is maar een voorbeeld. Bij een handhavingsactie in de wijk werden vorig jaar in bijna alle zestien gecontroleerde panden overtredingen als illegale verhuur vastgesteld. De zichtbare gevolgen van dit soort misstanden: overbewoning en niet zelden verkrotting.

‘De Weimarstraat is de slagader van de wijk. Als die verpaupert, verpaupert de rest mee.’ Het zijn rond de eeuwwisseling uitgesproken waarschuwende woorden van de toenmalige voorzitter van de winkeliersvereniging in de Haagsche Courant. Signalen zijn er ook dan al tijden. In gemeenterapporten uit de jaren negentig staan leefbaarheidsproblemen, oneigenlijk gebruik van panden en afgeplakte etalages beschreven.

Twintig jaar later is dit niet veranderd en klinkt de roep om verdergaande maatregelen. ‘Dit zijn geen incidenten meer. Deze buurt staat op een kantelpunt. Met meer toezicht en handhaving gaan we het tij niet keren. Met de bewoners vragen wij daarom om ander beleid’, zeggen ChristenUnie/SGP, vvd, GroenLinks en pvda in januari in een gezamenlijke verklaring.

De aanpak is tot nu toe vooral gericht op het beperken van overlast. Sinds vorig jaar geldt er een blowverbod in de hele wijk, en coffeeshops moeten sinds januari ‘gastheren en gastvrouwen’ op straat hebben om de stroom klanten in goede banen te leiden, hoewel deze beveiligers er in de praktijk lang niet altijd staan. De politie heeft extra aandacht voor de wijk en er wordt door de gemeente ingegrepen op basis van signalen uit de buurt, bijvoorbeeld bij overbewoning.

Na het zoveelste ernstige geweldsincident in de Weimar – de 25-jarige Björn Amattarmoedji raakt op 17 januari dodelijk gewond door messteken – is cameratoezicht ingesteld op de kruising Weimarstraat-Noorderbeekdwarsstraat. Saillant is dat burgemeester Krikke enkele uren eerder het ‘wijklaboratorium’ van Wij Weimar had geopend aan deze kruising, op enkele tientallen meters afstand van de steekpartij. Het ‘laboratorium’ is het pand waar bewoners samenwerken om de buurt leefbaarder te maken.

Al deze initiatieven en maatregelen brengen niet de gehoopte verlichting. In juni ondertekenen meer dan zestig omwonenden van de kruising een brandbrief aan burgemeester Krikke. ‘Intimidatie is aan de orde van de dag. We vinden ons wijkje fijn. En dit is het waard om voor te vechten. Tegelijkertijd doet het ons extra pijn dat er niets mee lijkt te gebeuren. We zien onze buren de strijd opgeven en verhuizen.’

Een van de vele kapperszaken in de Weimarstraat, momenteel in verbouwing

Om iets aan de problemen te doen, is dieper ingrijpen nodig, denkt ook Paul Ganzeboom. Hij is van 2010 tot 2017 winkelstraatmanager geweest in de Weimarstraat. Zijn taak: de zieke straat weer gezond maken. Ganzeboom heeft dit werk op tal van andere plekken in Den Haag en Nederland gedaan, zoals de Voorstraat-Noord in Dordrecht en de Amsterdamse Czaar Peterstraat.

In een gedeelte van de Weimar heeft de aanpak geholpen. ‘Dit beginstuk was het verrotte stuk, mensen wilden hier niet eens meer komen, er lagen naalden op straat. Dus de aandacht ging heel erg uit naar dit deel. Het slechte verschuift zich dan, naar de plek waar het voor dat soort ondernemingen nog wel interessant is om zich te vestigen’, verklaart Ganzeboom het verschil tussen het hippe stuk en het grimmige deel achter in de straat.

‘Iedereen die in de winkelstraat zit, weet dat dit aan de hand is’, zegt hij over de criminele invloeden. Hij analyseert waarom malafide ondernemers juist in de Weimarstraat en directe omgeving zijn gaan zitten: ‘Toen ik hier begon stonden er veertig panden leeg. De huur: heel laag. Deze jongens kijken waar ze goedkoop pandjes kunnen huren.’

Over oplossingen is Ganzeboom duidelijk. Die beginnen volgens hem bij de aanpak van de miljarden aan zwart geld in Nederland. Ook vindt hij het belangrijk om, eveneens landelijk, weer vestigingseisen in te voeren, zoals de vroegere verplichting om een middenstandsdiploma te hebben. ‘Anders kon je niet eens een winkel openen. Om de economie een boost te geven, hebben we dat losgelaten. Maar het gevolg daarvan is dat je dit soort ontwikkelingen tegenkomt.’

In het geval van de Weimarstraat en omgeving is het volgens hem hard nodig dat de gemeente meer invloed krijgt op de ‘branchering’, het winkelaanbod. Dit moet zorgen voor méér winkelend publiek en minder schimmige ondernemers.

Zo’n structureel plan voor de hele buurt is er nog altijd niet. Burgemeester Krikke denkt daar inmiddels wel over: ‘Het college werkt aan een bredere, gebiedsgerichte aanpak voor het deel van de stad waar ook de Weimarstraat ligt. Het vergt langdurige inzet van gemeente, politie, handhavers, bewoners, ondernemers en andere betrokkenen om de situatie structureel te verbeteren’, kondigde Krikke onlangs aan.

Daarbij wordt ook gekeken naar een gebieds- of branchegebonden vergunningplicht. Dat zou de gemeente niet alleen meer invloed geven op het winkelaanbod, maar ook preventie mogelijk maken – meer bedrijven kunnen worden gescreend op basis van de ‘integriteitswet’ Bibob voordat ze zich vestigen.

Een voorstel van de Haagse d66-fractievoorzitter Hanneke van der Werf tegen ondermijning dat in juli door de Haagse gemeenteraad is aangenomen, sluit hierbij aan. Hierin staat de eis dat ondernemers voortaan moeten aantonen waar hun startkapitaal vandaan komt, om de invloed van zwart geld tegen te gaan. Maar ook dat er in een gebied als de Weimarstraat en omgeving systematisch wordt gekeken naar wie er panden bezitten, wat voor ondernemingen er zijn gevestigd, hoeveel mensen en bedrijven er staan ingeschreven en of de omzet verklaarbaar is en strookt met de belastingaangifte. ‘Het combineren van deze data vindt nu nog niet plaats’, aldus d66.

Ondertussen staat voormalig drugscafé Fahrenheit nog steeds te huur, met bar en bankstellen er nog in, voor negenhonderd euro per maand. Niet dat er geen belangstelling voor is geweest. Het netwerk van de in februari veroordeelde heroïnebroers probeert – terwijl de strafzaak loopt – opnieuw voet aan de grond te krijgen.

Achtereenvolgens vragen familie, aanhang en een ex-personeelslid van de criminele broers een nieuwe vergunning aan voor het café, en ook voor een horecapand even verderop, op de Beeklaan. Een neef is failliet en heeft dus zelf geen geld om een café mee te beginnen, de anderen hebben te nauwe banden met de criminelen en dus zijn de aanvragen afgewezen.

Bij Cafe No Name zijn eind juli de metalen rolluiken op last van de gemeente verwijderd. Een paar weken geleden heeft een nieuwe uitbater zich ingeschreven in het handelsregister. De nieuwe naam is de oude naam: 3:45 Lounge.

Een aantal bronnen in dit artikel wil niet met naam worden genoemd, omdat zij in de buurt wonen of werken en vrezen voor intimidaties. Hun identiteit is bekend bij de redactie. Dit stuk kwam tot stand met steun van Fonds 1877