419 voltijdse personeelsleden en bijna 22 miljoen euro. Dat moet VDAB de komende jaren inleveren door de besparingen binnen de Vlaamse regering. Nochtans wordt in het nieuwe regeerakkoord alleen maar meer gevraagd van de VDAB. Opvallend: heel veel zorgen maken ze er zich niet over, in tegenstelling tot andere ‘slachtoffers’.

Meteen na de aanstelling van de Vlaamse regering was al duidelijk dat er fors bespaard moest worden. Als “een goede huisvader” deed de regering-Jambon dat ook in de eigen werking: door 1.440 ambtenaren niet te vervangen, kon 75 miljoen bespaard worden. Intussen is ook duidelijk waar er geschrapt zal worden. Vooral de VDAB is het slachtoffer: daar staan 419 voltijdse jobs op de helling. Maar ook het Agentschap Wegen en Verkeer (-62 VTE’s), de Vlaamse Milieumaatschappij (-59 VTE’s) en verschillende andere milieu- en energieagentschappen (-70 VTE’s) zullen de besparingen de komende vijf jaar voelen. Vlaams minister van Binnenlands Bestuur Bart Somers (Open VLD) verzekert dat het niet om naakte ontslagen gaat en dat de besparingen “weloverwogen” zijn. Zo worden ambtenaren die met pensioen gaan niet of gedeeltelijk vervangen en wordt vooral gekeken naar de diensten die nog niet eerder moesten besparen.

“Het signaal was al gegeven”

Bij de VDAB, die op dit moment 5.100 werknemers telt, zijn ze niet verbaasd over de geplande besparingen. “Het signaal was al eerder gegeven”, zegt woordvoerster Joke Van Bommel. “We bereiden ons voor op de impact.” Dat gebeurt vooral door efficiënter te werken, zo blijkt. “We zijn vorig jaar al gestart met een nieuw model waarbij we via digitaal contact en een 0800-servicenummer heel gericht kunnen inspelen op de noden van werkzoekenden. Dat leidt tot efficiëntiewinst.”

Dat de Vlaamse overheid voor een aantal opdrachten in het nieuwe regeerakkoord nog meer in de richting van de VDAB kijkt, is daarbij geen bezwaar. “Wij blijven regisseur”, zegt Joke Van Bommel. “Door nog meer in te zetten op onze partnerwerking met onder meer lokale overheden en andere overheidsorganisaties kunnen we het banenverlies opvangen.”

Bij andere ‘slachtoffers’ klinkt een ander verhaal. De Vlaamse Milieumaatschappij bijvoorbeeld, die voor verschillende gemeenten de lucht- en waterkwaliteit meet en voorspellingen doet over wateroverlast en droogte, deed het negen jaar geleden nog met 1.067 personeelsleden. Intussen zijn dat er 878. En daarvan worden er de komende vijf jaar dus nog eens 59 geschrapt. “Op een bepaald moment is de rek er wel uit”, zegt Katrien Smet. “Met nog minder mensen en middelen moeten we onze kerntaken toch eens bekijken. Ik kan nog niet vooruitlopen op de beslissingen, maar het lijkt me logisch dat we straks sommige dingen niet meer gaan doen.”

Nog meer uitbesteden

“Zij die Vlaanderen naar eigen zeggen net willen versterken, ontmantelen haar”, is de conclusie van SP.A-parlementslid Maxim Veys. “De dienstverlening zal daar sowieso onder lijden.” Hij vraagt dat het Rekenhof een onderzoek opent naar de besparingen van de vorige Vlaamse regering, om de impact ervan te kunnen inschatten.

Ook de vakbond vreest voor de dienstverlening én het kostenplaatje. “Het zal ertoe leiden dat de regering nog meer taken gaat uitbesteden”, zegt Ilse Remy van het ACV. “Dat kost doorgaans drie keer meer en uiteindelijk is de factuur toch voor de belastingbetaler. Dit is trouwens al de derde legislatuur op rij dat er geschrapt wordt in het overheidspersoneel. In vijftien jaar tijd – de vorige twee regeringen en deze – zal uiteindelijk een op de vijf jobs verdwenen zijn. En het personeel zit nu al op zijn tandvlees.”