Stel je krijgt een ongeluk en bent er plotseling niet meer. Wat gebeurt er dan met je telefoon, je laptop en al je online data? De meeste mensen denken daar niet over na. Hoog tijd voor bewustwording en regelgeving, vinden deskundigen.

"Tijdens het leven heb je er niet zoveel benul van," vertelt Heidi van Haastert, directeur van de Branchevereniging Uitvaartondernemingen. "Op het moment dat iemand komt te overlijden kom je er pas achter welke sporen online achterblijven."

En dat zijn er veel. Denk aan accounts op sociale media, maildiensten, online opslagaccounts, berichtendiensten, profielen bij webwinkels, streamingdiensten, datingsites, het account op mijnoverheid.nl, enzovoort. "Voor bezittingen zijn er regels en wetten als iemand overlijdt, maar voor data niet", constateert notaris Lucienne van der Geld.

Niet jouw bezit

Van der Geld, directeur van brancheorganisatie Netwerk Notarissen pleit al lange tijd voor het regelen van de digitale nalatenschap. Internationale bedrijven als Facebook en Google bepalen namelijk wat er met jouw data gebeurt als je er niet meer bent. Het is niet jouw bezit, dus valt het buiten de erfwet. Partners of familieleden hebben geen recht op de inhoud van je accounts of telefoon en laptop.

Via zijn werk als politierechercheur komt Sander van der Meer vaak in contact met nabestaanden die grote moeite hebben om toegang te krijgen tot online accounts. Zo is zijn onderneming Digitale Nazorg ontstaan, dat inmiddels is uitgegroeid tot een kenniscentrum over online nalatenschap.

"Nabestaanden willen toegang tot telefoons en laptops, maar ze willen ook weten welke online accounts ze moeten opzeggen." Ook al is opzeggen van accounts niet altijd de beste oplossing, want dan raken de nabestaanden dierbare of belangrijke data kwijt.

'We bleven achter met ontzettend veel vragen'

De familie van Femke weet hoe belangrijk data van een dierbare kunnen zijn. "Femke overleed plotseling aan een overdosis pijnstillers," vertelt haar moeder Janke Poortvliet. "We bleven achter met ontzettend veel vragen. Wij konden bij veel van haar online gegevens, maar we weten de toegangscode van haar telefoon niet."

De familie is ervan overtuigd dat ze via haar WhatsApp-gesprekken antwoorden kunnen krijgen op hun vragen. "De politie ziet het niet als een strafzaak dus ook zij kunnen niets doen." Twee jaar na haar overlijden, blijft Femke's familie proberen om bij haar WhatsApp-gesprekken te komen. Tot nu toe zonder resultaat.

Dat is waarom Lucienne van der Geld van Netwerk Notarissen pleit voor het regelen van je digitale nalatenschap. "Inventariseer op bijvoorbeeld je mobiele telefoon wat je hebt aan online bezittingen zoals cryptomunten, de inhoud van je iCloud en al je publicaties op het internet zoals je website en sociale media-accounts."

Wil jij weten hoe je dat nu al kunt regelen? Bekijk deze video.