Samsom: 'We stoten nu uit wat leuk is voor onze welvaart en over tien jaar kijken we hoe de wereld erbij ligt'. Beeld Freek van den Bergh

Het is voor het eerst in 35 jaar dat twee fractieleiders samen een initiatiefwet maken. Dat de ene leider deel uitmaakt van de coalitie en de ander van de oppositie is niet eerder voorgekomen. Voor Samsom en Klaver is het bovendien voor het eerst in lange tijd een serieuze stap naar concrete samenwerking op de linkerflank. Samsoms coalitiepartner, de VVD, is zeer huiverig voor dwingender milieu-afspraken, uit vrees dat die de economie schaden.



'Klimaatverandering overstijgt het coalitie-oppositiestramien', zegt Samsom tegen de Volkskrant. 'Daarom vond ik het ook belangrijk om het zo te doen, met een oppositiepartij.' Klaver: 'Coalitie, oppositie, laten we die hokjes op dit belangrijke onderwerp nou eens laten varen. Dit is geen bezigheidstherapie; we willen dit fixen.'



Aan de vooravond van de internationale klimaattop, volgende week in Parijs, willen de twee linkse leiders met hun wet een eind maken aan het zwabberen van het milieubeleid. Dat geeft de overheid nu nog de ruimte om af te wijken van de eigen doelstellingen als dat beter uitkomt.

Interview

Lees hier het gehele interview met Diederik Samsom en Jesse Klaver. 'Wegkijken kan niet meer'

Hoe gaan mensen om met klimaatverandering? De Volkskrant reist rond met cameradrone om daar achter te komen. Lees en bekijk alles hier.

Aanvaring

Dat leverde het kabinet Rutte II eerder dit jaar een aanvaring op met de Haagse rechtbank, die in het Urgenda-klimaatvonnis stelde dat de overheid zich aan z'n eigen doelstellingen dient te houden. Het kabinet gaat daartegen in beroep. 'Dat is puur een juridisch aangelegenheid en heeft weinig met het klimaat te maken', stelt Samsom.



Hij en Klaver willen onduidelijkheid voortaan voorkomen en stellen daarom voor dat de regering jaarlijks verplicht wordt een 'klimaatbegroting' te maken, analoog aan de Miljoenennota. In die begroting moet komen te staan wat er op de korte termijn gebeurt en moet gebeuren om de doelstellingen voor 2050 te halen. Dat betekent volgens het tweetal dat vermindering van broeikasgassen, stimulering van duurzame energie en energiebesparing wettelijke doelen worden, waaraan de overheid zich dient te houden. Slechts enkele andere landen, waaronder Groot-Brittannië en Mexico, hebben al zo'n klimaatwet.



Samsom: 'Niemand, van links tot rechts, zegt: je geeft gewoon uit aan justitie wat nodig is en dan zien we over een paar jaar wel verder. Gek genoeg is dat precies wat we nu doen met het klimaat. We stoten gewoon uit wat leuk is voor onze welvaart en dan kijken we over tien jaar wel eens hoe de wereld erbij ligt.' Klaver: 'Dat noemen we de 'tragedie van de horizon': wel doelstellingen definiëren, maar bijbehorend beleid uitstellen. Wij doorbreken dat: klimaat krijgt een probleemeigenaar.'

De feiten De harde data achter de wereldwijde opwarming in drie visualisaties

Milieudoelen

De milieudoelen komen van Greenpeace, waar Samsom ooit campagneleider was. Volgens de milieuorganisatie kan de wereld binnen 35 jaar volledig afscheid nemen van fossiele energie als olie, gas en kolen. In 2050 zou dan wind, zon, biomassa en aardwarmte (maar niet kernenergie) de energiebronnen zijn. Dat vergt de komende 35 jaar volgens Greenpeace wel een investering van 56.570 miljard euro.



Wetenschappers reageerden sceptisch op de '2050-plannen' van Greenpeace. Weliswaar vinden de specialisten de door de organisatie geschetste scenario's technisch voorstelbaar, maar als de werkelijkheid iets afwijkt is het scenario 'weg'. Enkele milieuactivisten hebben kritiek op het realiteitsgehalte van de 2050-doelstelling. Ze wijzen erop dat Greenpeace geen rekening houdt met een veel grotere wereldbevolking over 35 jaar.



De twee politici gaan nu maatschappelijke organisaties, de Algemene Rekenkamer en adviesraden voor energie en klimaat raadplegen voordat ze hun Klimaatwet aanmelden voor behandeling in de Tweede Kamer. Of ze daar een meerderheid krijgen, is onzeker. Coalitiepartij VVD en oppositiepartijen CDA en PVV hebben regelmatig te kennen gegeven minder belang te hechten aan klimaatbeleid en vergroening. Veel zal afhangen van de steun van SP en D66, en van de verkiezingsuitslag in 2017.