De Nederlandsche Bank (DNB) is bezorgd over het afnemend gebruik van contant geld in de samenleving. Nieuwe cijfers van DNB en Betaalvereniging Nederland laten zien dat nog slechts vier op de tien mensen contant betalen. Volgens de bank is een cashloze samenleving "kwetsbaar".

Dat zegt directeur cash Coen Voormeulen van DNB maandag in gesprek met het Algemeen Dagblad (AD). Aanleiding voor het interview zijn nieuwe cijfers over de hoeveelheid pinbetalingen in Nederland.

Nederlanders doen voor het eerst minder dan vier op de tien betalingen contant. Volgens Voormeulen moet het mogelijk blijven om contant te betalen. "Veel mensen hebben moeite met pinnen, zoals ouderen en visueel gehandicapten", stelt Voormeulen. "Ook zijn er 2,5 miljoen laaggeletterden."

Verder wijst de directeur op het gevaar van hackers en storingen in het betalingssysteem. "Cashloos maakt je als samenleving kwetsbaar."

Volgens het onderzoek van DNB en Betaalvereniging Nederland zijn 39 procent van de betalingen sinds mei met contant geld gedaan. In 2014 stelden banken, verzekeraars en betaaldienstaanbieders nog als doel om 60 procent van de Nederlanders elektronisch te laten betalen. Toen betaalden we nog in zes op de tien gevallen met contant geld.

De DNB wil dat er afspraken worden gemaakt door banken, de detailhandel en belangenverenigingen over het gebruik van contant geld. Dit moet volgens de centrale bank algemeen geaccepteerd blijven. "Wij hopen op de poldermanier", zegt Voormeulen tegen het dagblad. "Lukt dat niet, dan kun je aan regels denken. Dat zie je in Scandinavië ook. Het is aan de politiek om dat te bepalen."

Elektronisch betalen veel groter in Scandinavië

In Zweden wordt ongeveer 1 procent van de betalingen met cash verricht. In juni riep een comité van de Zweedse overheid de banken op contant geld breed beschikbaar te houden. Anders zouden meerdere delen in het land volledig cashloos worden, wat voor kwetsbare groepen leiden tot een verminderde toegang tot contant geld.

Volgens het voorstel van het overheidscomité zouden er voor 99 procent van de Zweden binnen 25 kilometer pinautomaten beschikbaar moeten zijn. Het plan zou de banken 8 tot 15 miljoen Zweedse kronen (760.000 tot 1,44 miljoen euro) kosten.

Het elektronische betalen in Zweden gaat zelfs zo ver, dat de Zweedse centrale bank, Riksbanken, vanaf 2019 een digitale munt, de e-krona, gaat testen. Mocht de proef een succes zijn, dan zou de e-krona in 2021 ingevoerd kunnen worden, aldus Riksbanken.