W Sejmie na pierwsze czytanie czeka projekt ustawy, który przedłuży wyższe stawki podatku VAT. Ma być omawiany na najbliższym posiedzeniu, które zaczyna się w środę. Podwyżka, przeprowadzona przez ministra finansów Jacka Rostowskiego w 2011 r., była przewidziana tylko do końca 2013 r. A potem była sukcesywnie przedłużana do 2018. Obecne przepisy uzależniają zmiany od stanu gospodarki.

Warto przypomnieć, że niższy VAT to jedno z haseł, z którymi PiS szedł do wyborów w 2015 roku.

Prawo i Sprawiedliwość w swoim programie jasno wskazywało, że wielkim błędem Platformy "było przekonanie, że podwyższenie stawek VAT do 23 proc., 15 proc. i 8 proc. spowoduje dodatkowe wpływy do budżetu i pomoże w zmniejszeniu dziury budżetowej (będącej zresztą skutkiem błędnej polityki finansowej ekipy rządzącej po 2007 roku)".

"Aby zapewnić wzrost dochodów budżetowych, trzeba powrócić do niższych stawek VAT" - czytamy w programie PiS.

Beata Szydło również mówiła o obniżeniu podatku VAT do 22 proc., na partyjnej konwencji w lipcu 2015 r.

Wyższy VAT - pomysł Jacka Rostowskiego

W 2011 r. podwyższono podstawową stawkę VAT z 22 do 23 proc. oraz tzw. obniżoną stawkę z 7 do 8 proc. Stawki VAT miały wrócić do poziomu 22 i 7 proc. w 2013 r., potem przedłużono ich obowiązywanie do końca 2016 r. Następnie uchwalona została przygotowana przez rząd nowelizacja, na mocy której podwyższone stawki mają obowiązywać do końca 2018 r.

- Jesteśmy gotowi do decyzji, w tym do korekty, do podwyższenia o 1 punkt procentowy VAT, ponieważ uznaliśmy, że ta metoda jest stosunkowo najmniej dotkliwa dla obywateli, a uzupełnia dochody państwa w taki sposób, który uchroni Polskę przed niebezpiecznym poziomem zadłużenia – tłumaczył Donald Tusk w 2011 r., tuż po zakończeniu posiedzenia rządu, na którym przyjęto projekt zmian w podatkach.

Nowy projekt w przeciwieństwie do poprzednich, nie zakłada konkretnego terminu, w którym VAT wróci do niższego poziomu. Obniżka będzie uzależniona od wskaźników gospodarczych, m.in. relacji państwowego długu publicznego netto do produktu krajowego brutto.

Aleksander Łaszek, ekonomista Forum Obywatelskiego Rozwoju, podkreśla, że obecnie nie ma za dużej przestrzeni do wprowadzania obniżek.

- Przede wszystkim nie powinniśmy się spieszyć z obniżaniem VAT-u, bo na tle innych podatków jest on relatywnie mało szkodliwy. W długim okresie znacznie bardziej szkodzą podatki obciążające pracę i kapitał niż konsumpcję tak jak podwyżka VAT. Jeżeli pojawi się przestrzeń w finansach publicznych, to przede wszystkim powinniśmy myśleć o obniżeniu podatku PIT i CIT - czyli opodatkowania pracy - mówi Łaszek.

Polska Rostowskiego a Polska Morawieckiego

Warto zwrócić uwagę, że czasy, w których wprowadzano podwyżkę podatku VAT, były skrajnie różne od dzisiejszych, w których o obniżce już nikt nie chce słyszeć. 2010 r. był rokiem, w którym Polska nieśmiało wychodziła na ścieżkę wzrostu gospodarczego. PKB Polski wzrósł wtedy o 3,8 proc., co było dużym postępem wobec 1,7 proc. w 2009 roku. Konfederacja Lewiatan w podsumowaniu gospodarczym 2010 r. pisała, że głównym motorem wzrostu była konsumpcja indywidualna.

"W 2010 r. wiele ryzyk, które negatywnie wpływały na działalność firm w 2009 r. uległa osłabieniu. Przedsiębiorstwa uznają, że w największym stopniu zmniejszyło się ryzyko braku możliwości rozpoczęcia planowanych inwestycji (...) Problem w tym, że przedsiębiorstwa postrzegały w 2010 r. sytuację jako ciągle niestabilną i nie planowały inwestycji" - czytamy w analizie.

Przepaść widać przede wszystkim, gdy patrzy się na wykonanie budżetu, którego dochody były o blisko 100 mld zł niższe niż w 2017 roku. Biorąc pod uwagę same wpływy z VAT, w 2010 r., było to ponad 107 mld zł. W ubiegłym roku poziom ten wzrósł do 156 mld zł.

Foto: Business Insider Polska

Foto: materiały prasowe

Dużą zasługę w poprawie wyników ma dobry stan ogólny polskiej gospodarki. Wartość wszystkiego, co polska gospodarka wytworzyła w 2010 roku, szacowana jest na 1,135 mld zł, tymczasem w 2017 r. było to 1,982 mld zł. Patrząc jednak na relację dochodów podatkowych w stosunku do PKB, w ubiegłym roku poziom ten wrócił dopiero do wyniku z 2010 r.

Foto: Ministerstwo Finansów

WARTO WIEDZIEĆ: