Flevoland wil de Oostervaardersplassen toeristisch aantrekkelijker maken. Politici in de provincie vinden dat er nu veel te veel grote grazers in het gebied lopen.



Met het voorstel van SGP en VVD (samen 9 van de 41 zetels) laait het debat over de grote grazers opnieuw op. De statenleden denken dat ze brede steun hebben in Provinciale Staten.

Eén groot nationaal park

Flevoland is sinds kort verantwoordelijk voor beheer en dierenwelzijn in het natuurgebied. De provincie wil van de Oostvaardersplassen, het Markermeer, de Lepelaarplas bij Almere én de toekomstige Marker Wadden één groot nationaal park maken, inclusief hotels en recreatiewoningen.



In de Oostvaardersplassen leven op dit moment ongeveer 2700 grote grazers - heckrunderen, konikpaarden en edelherten. De herten vormen de grootste groep. Ze leven er in het wild, iedere winter sterven er honderden zwakkere dieren door voedselgebrek. Staatsbosbeheer schiet alleen dieren af om uitzichtloos lijden te beperken. De vraag is of ingrijpen juridisch mogelijk is omdat het gebied grotendeels valt onder Natura 2000, het Europese netwerk van beschermde natuurgebieden.

Konikpaarden in de Oostvaardersplassen. Beeld anp

'Normale proporties'

Volgens SGP en VVD hebben de grazers een negatieve invloed op de biodiversiteit, de soortenrijkdom in het gebied. "We willen niet de kant op van bio-massaliteit", zegt Sjaak Simonse (SGP). "Het eerste doel is de vogels van de Oostvaardersplassen. De grote grazers kunnen geen doel op zich zijn."



Ook de VVD wil het aantal grote grazers terugbrengen tot 'normale proporties'. De liberalen vinden dat de Oostvaardersplassen niet meer aantrekkelijk zijn voor bezoekers. In 2014, kort nadat de bioscoopfilm 'De Nieuwe Wildernis' over de Oostvaardersplassen een kassucces werd, steeg het aantal bezoekers tot 900.000. Dat aantal loopt nu hard terug, een trend die Flevoland wil stoppen.



De Vereniging Het Edelhert, die opkomt voor de kwaliteit van leefgebieden van edelhert en damhert, stelde onlangs in een open brief dat 'na 25 jaar gemodder de rijke begroeiing in het natuurgebied totaal verdwenen is' en dat 'door voedselgebrek per jaar meer dan 1500 dieren de dood vinden'. De vereniging vindt dat er een eind moet komen aan het 'uithonger-model'.

Nieuwe impuls

Het voorstel van SGP/VVD voor een ander faunabeheer leidt tot zorgen bij bioloog Frans Vera, mede-bedenker van de 'nieuwe wildernis' in de Oostvaardersplassen. Vera is ongerust over een nog niet openbaar gemaakte visie, die een extern bureau onlangs schreef over de toekomstige ontwikkeling van het gebied. In die visie wordt gepleit voor verhoging van het grondwaterpeil om het natuurgebied een nieuwe impuls te geven.



In dat geval komen ook de droge graslanden rondom het moerasgebied in de winter onder water te staan. Als dat doorgaat, leidt dit volgens Vera op zich al tot grote problemen voor de grote grazers, omdat ze dan 's winters niet meer aan genoeg voedsel kunnen komen.



Volgens Vera zijn grote kudden grazers noodzakelijk voor de Oostvaardersplassen. "Haal je die weg, dan haal je de bodem onder het systeem vandaan." Vera zegt dat hij naar de rechter stapt als Flevoland beslissingen neemt die naar zijn idee strijdig zijn met Natura 2000.



Lees in Trouw meer over het debat over de grote grazers in de Oostvaardersplassen.