De VDAB zal vanaf volgend jaar niet alleen het vorige beroep, maar ook de ‘competenties’ in rekening nemen bij een jobaanbieding. Zo’n jobaanbod weigeren, wordt moeilijker. De deur naar snellere sancties staat open.

Groot werd er niet over gecommuniceerd, maar in het federaal zomerakkoord voegde de regering-Michel ook een kleine, maar niet onbelangrijke zin toe aan de wet. Ten laatste op 1 januari 2018 wordt de definitie van een ‘gepaste job’ (letterlijk: passende dienstbetrekking) voor werkzoekenden uitgebreid naar ‘het beschikken over de vereiste competenties’. Lees: een ‘gepaste’ jobaanbieding van de VDAB hoeft niet langer iets te maken hebben met het vorige beroep. Door ook de brede competenties mee te rekenen zijn er plots veel méér ‘gepaste jobs’ voor werklozen. Maar even belangrijk: dat ene zinnetje opent meteen ook de deur naar een snellere bestraffing.

Nu kan een werkzoekende boven de dertig jaar de eerste vijf maanden nog weigeren om een job te aanvaarden als het niet in de lijn van zijn of haar vorig beroep ligt. Onder de dertig jaar is dat de eerste drie maanden. Maar vanaf 2018 wordt weigeren dus een pak moeilijker, aangezien de definitie van ‘vereiste competenties voor de job’ redelijk breed is. ‘Een ex-werknemer van Ford Genk bleek na onze screening bijvoorbeeld voldoende competenties te hebben om in de zorgsector aan de slag te gaan. Of iemand die vroeger in de jeugdbeweging zat, kan de competenties hebben om in de jeugdsector te beginnen’, zegt Thomas Pollet, woordvoerder van Vlaams minister van Werk Philippe Muyters (N-VA).

In Vlaanderen zijn ze in hun nopjes met de beslissing van de federale regering. ‘We drongen daar samen met de VDAB al langer op aan’, zegt Pollet. ‘Vandaag is die oude omschrijving complete onzin, alsof je nog altijd voor de rest van je leven in één job en één sector werkt’, zegt hij. ‘Nu kunnen we de werkzoekenden op een moderne manier aan een job helpen én beter en sneller sanctioneren als ze toch niet aan het werk willen.’

Opbrengst: 20 miljoen

Ook bij de VDAB benadrukken ze het belang van die aanpak volgens competentie en talent. ‘Er zijn veel mensen die aan de slag kunnen in een nieuwe job zonder dat die aansluit bij hun vorige beroep’, zegt woordvoerster Shaireen Aftab. ‘Een leraar heeft bijvoorbeeld 80 procent van de competenties van een vertegenwoordiger. Die laatste 20 procent kunnen we met een korte bijscholing al aanvullen.’

De federale regering rekent er ook op dat de maatregel geld in het laatje zal brengen. In de begroting van 2018 staat al een opbrengst van 20 miljoen euro ingeschreven door werklozen die sneller aan de slag gaan. Federaal minister van Werk Kris Peeters (CD&V) wijst er wel op dat de regering daarbij afhankelijk is van het werk van de gewestelijke arbeidsbemiddelingsorganisaties (de Vlaamse VDAB, het Waalse Forem en het Brusselse Actiris). ‘We geven hen een belangrijke duw in de rug om beter te activeren en indien nodig te sanctioneren’, klinkt het bij Peeters.