Vrouwen die overtijd zijn, hoeven binnenkort niet meer naar het ziekenhuis of een abortuskliniek als ze hun zwangerschap willen afbreken, maar kunnen daarvoor terecht bij hun huisarts. Althans, dat is wat minister Schippers van Volksgezondheid voorstelt. In een brief aan de Tweede Kamer schrijft ze maandag dat ze huisartsen de mogelijkheid wil geven de abortuspil voor te schrijven. De brief is mede namens minister Van der Steur van Justitie is verstuurd. Schippers wil rond de jaarwisseling een wetswijziging indienen.

Abortuspil tot 6 weken en 2 dagen zwangerschap

Schippers wil de abortuspil toestaan voor vrouwen die uiterlijk 16 dagen overtijd zijn, wat neerkomt op een zwangerschap van zes weken en twee dagen. Die periode wordt de overtijdbehandelingsperiode genoemd. Deze periode wordt aangehouden omdat uit onderzoek van de beroepsgroep van huisartsen is gebleken dat de abortuspil in de overtijdbehandelingsperiode veilig kan worden toegediend. Hoewel de abortuspil in principe tot negen weken zwangerschap zou kunnen worden toegediend, bleek uit het onderzoek dat de effectiviteit van de abortuspil iets afneemt en de kans op complicaties iets groter is in latere weken.

Rol van de huisarts

De keuze om huisartsen de mogelijkheid te geven de abortuspil voor te schrijven komt voort uit het feit dat de huisarts vaak al langer bekend is met de vrouw en haar situatie goed kent. “Ik kan mij voorstellen dat vrouwen vanwege deze vertrouwdheid een grotere rol van de huisarts willen bij de besluitvorming rondom hun zwangerschap en de mogelijke afbreking ervan,” schrijft de minister. Aan de andere kant begrijpt de minister ook dat sommige vrouwen liever naar een abortuskliniek gaan, juist vanwege de anonimiteit van de kliniek. Schippers vindt dat vrouwen bij een moeilijke beslissing als een abortus de keuze moeten hebben tussen verschillende hulpverleners.

Juridische opheldering

De huidige Wet op Afbreking Zwangerschap (Waz) schrijft voor dat iedereen die meewerkt aan het afbreken van een zwangerschap strafbaar is, een uitzondering voor artsen daargelaten. Artsen kunnen de behandeling echter alleen uitvoeren in een ziekenhuis of kliniek met een vergunning die afgegeven is onder de Waz. Juridisch gezien is het voorschrijven van de abortuspil door huisartsen op dit moment dus verboden.

De actiegroep Women on Waves is echter van mening dat het afbreken van zwangerschappen binnen zes weken en twee dagen niet onder de Waz valt en daardoor plaats kunnen vinden zonder Waz-vergunning. In haar brief aan de Tweede Kamer brengt minister Schippers duidelijkheid: voor de abortuspil is inderdaad een vergunning nodig onder de Waz, en de wetswijziging moet het mogelijk maken huisartsen ook een vergunning te geven.

Intensief debat

De minister verwacht dat de wijziging van de Waz gepaard zal gaan met een intensief parlementair debat, aangezien abortus een sensitief medisch-ethisch onderwerp is. Met name de christelijke partijen SGP en ChristenUnie zouden het voorstel tegen kunnen werken, terwijl hun steun nodig is om het wetsvoorstel aan de nemen.

Toch schrijft Schippers dat

als er echt redenen zijn om de wet te wijzigen, we ons dan niet moeten laten terugschrikken door de gevoeligheid van het onderwerp.