Premier Rutte vanmiddag bij aankomst in Brussel. Beeld anp

Volgens een vertrouwelijk verslag van de vergadering van de EU-leiders heeft Rutte gezegd dat hij bereid is het Oekraïneakkoord ongewijzigd te ondertekenen, mits de Nederlandse zorgen op juridisch bindende wijze worden geaddresseerd. Na afloop van de Europese Raad nuanceerde Rutte de notulen met de opmerking dat hij een wijziging van het verdrag niet uitsluit. 'Het zal heel moeilijk worden om tot een oplossing te komen', zei hij. Een mogelijke uitkomst is dat Nederland niet ratificeert, maar daar zijn de zorgen van het nee-kamp niet mee geholpen, stelde Rutte.



Tijdens het Nederlandse Oekraïnereferendum op 6 april stemde 61 procent van de kiezers tegen het verdrag. Na de grote overwinning voor het nee-kamp vroeg Rutte aan de Tweede Kamer om geduld. Hij wilde het onderwerp in Brussel pas aansnijden na het Brexit-referendum. Vandaag kwam hij die belofte na en deed een voorstel aan zijn Europese collega's.



Hij benadrukte tijdens de vergadering van de Europese Raad dat hij niet kan negeren dat 61 procent van de kiezers tijdens het referendum tegen het associatieverdrag stemden. Zijn handen zijn gebonden, hield hij zijn collega's voor. Rutte stuurt aan op een uitkomst waarbij de tekst van het associatieverdrag ongewijzigd blijft en waarbij geen nieuwe ratificatie wordt vereist van andere lidstaten. Maar om de Tweede Kamer aan boord te krijgen heeft hij een 'echte oplossing' nodig en niet een 'cosmetische', stelde hij.



Rutte zet in op een 'wettelijk bindende' oplossing die recht doet aan de zorgen van Nederlandse burgers. Tijdens het referendum kwamen drie belangrijke zorgen naar voren, zei de premier tegen zijn Europese collega's: de vrees dat het akkoord een stap is richting EU-lidmaatschap, de angst dat de afspraken over militaire samenwerking neerkomen op een Europese veiligheidsgarantie voor Oekraïne, en de weerzin tegen financiële steun aan Oekraïne.



De premier benadrukte dat hij haast wil maken omdat hij anders gedwongen zal zijn het akkoord niet te ratificeren. Hij stelde dat hij in overleg treedt met EU-president Donald Tusk en Europees Commissievoorzitter Juncker over het vraagstuk. De gewenste Nederlandse oplossing zal voor sommige landen 'moeilijk te verteren' zijn, zei hij. Hij bedankte zijn collega's voor hun begrip en geduld.

GeenPeil dwong referendum af

Met een succesvolle campagne wist GeenPeil, ontstaan uit weblog GeenStijl, dit voorjaar een raadgevend referendum af te dwingen over het Europese associatieverdrag met Oekraïne. De GeenPeil-campagne leverde ruim 400.000 handtekeningen op, ruimschoots boven het vereiste aantal voor een referendum.



Op 6 april won het Nee-kamp met een ruime zege. De opkomst kwam net boven de kiesdrempel uit: 32 procent. Tot teleurstelling van het Nee-kamp weigerde Rutte om meteen een Nederlandse streep door het Oekraïneverdrag te zetten. Hij stelde dat hij een betere onderhandelingspositie zou hebben in Europa door de optie van ratificatie open te houden. Alle andere lidstaten hebben het verdrag inmiddels geratificeerd en delen ervan zijn al in werking getreden.