Ονομάζομαι Πέτρος Μαλιχούδης. Κάποιοι με ξέρετε ως Tsekouratos, κάποιοι ως «Πέτρος, Πάνος, Beers n Games», Κάποιοι ως Tzitzis Fiogkos, κάποιοι ακόμα ως «ναι ρε συ, εκείνος εκεί που…». Μπορεί να έχετε διαβάσει κάποιο άρθρο μου, κάποιοι όχι (κακώς!!!), λίγο πολύ όμως ξέρετε την λατρεία μου προς την μπύρα, και ειδικότερα προς την διαδικασία παραγωγής αυτής, γωστή και ως ζυθοποίηση. Αφορμή για αυτό λοιπόν το άρθρο θα σταθεί το δεύτερο μέλος της παραπάνω πρότασης, η ενασχόληση μου δηλαδή με την ζυθοποίηση.

Είμαι και εγώ ένας από εκείνους που πέρασαν σε κάποια σχολή, χωρίς να τους ενδιαφέρει κάτι συγκεκριμένο. Για την ακρίβεια, και δεν ντρέπομαι καθόλου να το πω, πέρασα κάπου για να πιάσουν τόπο τα λεφτά που ξόδευε τόσα χρόνια η μητέρα μου σε φροντιστήρια, ιδιαίτερα και λοιπά ιδρύματα «εκπαιδευτικού-επιμορφωτικού» χαρακτήρα.

Ηλεκτρονικός Μηχανικός, λοιπόν, στο ΤΕΙ Πειραιά (το οποίο πρόσφατα πήρε level και έγινε ΑΕΙ). Ωραίες προοπτικές επαγγελματικής αποκατάστασης, ενδιαφέρουσα ειδικότητα στο σύνολό της, αρκετές προτάσεις στην αγορά εργασίας, δεν ήθελε και πολύ, άρχισε σιγά σιγά να με προσελκύει και να ασχολούμαι και εκτός σχολής. Βλέψεις για μεταπτυχιακά κοντά στα τελειώματα, με λίγα λόγια ένα «τρανό» και «λαμπρό» μέλλον. Κάπου στο 4ο έτος, όμως, γνώρισα την craft μπύρα και την ζυθοποίηση. Και κάπου εκεί όλα μου τα όνειρα έκαναν φτερά!! Τι μεταπτυχιακά, τι ενισχυτές κιθάρας, εγώ ήθελα όλη την ώρα να είμαι χωμένος σε ένα καζάνι και να δοκιμάζω λυκίσκους, να δοκιμάζω καινούργιες μπύρες και να προσπαθώ να καταλάβω (και να ονειρεύομαι) πως θα φτιάξω κάτι παρόμοιο! Άρχισα λοιπόν να διαβάζω Οργανική Χημεία, να ψάχνω τεχνικές ζυθοποίησης, να χάνω τον ύπνο μου προσπαθώντας να συνδυάσω στο μυαλό μου λυκίσκους και βύνες, και να μου τρέχουν τα σάλια και μόνο στην ιδέα! Και παράλληλα να ψάχνω και πτυχία ζυθοποίησης στο εξωτερικό! Και κάπου εδώ σκάει και η πρώτη απογοήτευση, καθώς τα εν λόγω πτυχία είναι πανάκριβα, με μέσο όρο τα 10.000€. Η λύση λοιπόν ήταν η εργασία σε κάποιο ζυθοποιείο, εγχώριο ή μη. Όχι τίποτα τρελό. Να πλένω καζάνια, να φτυαρίζω βύνες, να κουβαλάω τσουβάλια και βαρέλια, ούτως ώστε την πολυπόθητη εμπειρία! Διάβαζα και άρθρα, παράλληλα, ώστε να ξέρω τι προσόντα είναι καλό να κατέχω, τι θα περιμένουν από μένα.

Κάπως έκατσε λοιπόν, και γνωρίστηκα με τον κύριο Λιονάκη Γιάννη, ιδιοκτήτη και brewmaster της Κρητικής Ζυθοποιίας Χάρμα (Μαρία, σε ευχαριστώ πάρα πολύ!!!). Και εδώ θα μου επιτρέψετε μία παρένθεση, καθώς θέλω να τονίσω κάτι που είδα και με απογοήτευσε από την Ελληνική μπυροσκηνή. Από όλες τις ζυθοποιίες, μόνο η Κρητική Ζυθοποιία Χάρμα και η Ζυθοποιία Χίος ανταποκρίθηκαν θετικά σε mail, μηνύματα και λοιπούς τρόπους επικοινωνίας που επιχείρησα. Και οι συγκεκριμένες δύο εταιρίες δεν είναι και οι μεγαλύτερες μκροζυθοποιίες στην Ελλάδα. Από τις υπόλοιπές έλαβα αρνητικές ή και καθόλου απαντήσεις. Εδώ ήταν και η δεύτερη μεγάλη απογοήτευσή μου, καθώς αντιλήφθηκα έναν φόβο και μία απόρριψη των μεγάλων προς τους ερασιτέχνες ζυθοποιούς, και, ειλικρινά, δεν μπόρεσα να το καταλάβω. Φόβος προς τι; Μην σας κλέψουμε τις συνταγές; Μην σας κλέψουμε τις ιδέες και βρεθούμε ανταγωνιστές μία μέρα; Καταλάβετε επιτέλους ότι, όπως εσάς σας ενδιαφέρει το κέρδος (και λογικό, καθώς αυτός είναι ο σκοπός μίας επιχείρησης), εμάς μας ενδιαφέρει το περιεχόμενο της δουλειάς! Μας ενδιαφέρει να εργαζόμαστε σε έναν τομέα που παράλληλα είναι το χόμπυ μας! Για ποιον άλλον λόγο άλλωστε θα έφευγα από την πόλη που μεγάλωσα, θα άφηνα πίσω γονείς, φίλους, κοπέλα, ανέσεις και ό,τι άλλο μου είναι μέχρι τώρα γνωστό και οικείο, για να εγκατασταθώ σε ένα χωριό στην μέση του πουθενά, που τον Χειμώνα φτάνει τους 10 μόνιμους κατοίκους; Σταματήστε να μας βλέπετε σαν ανταγωνιστές, και δίτε μας σαν συναγωνιστές. Όπως οι ερασιτέχνες ζυθοποιοί χρειάζονται τις ζυθοποιίες, καθώς δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα να αρχίσουν κάτι δικό τους, έτσι και οι επαγγελματίες ζυθοποιοί χρειάζονται τους σπιτοζυθοποιούς, για τις ιδέες τους, το μεράκι τους και την αγάπη τους στο αντικείμενο. Όταν αυτά τα δύο συνυπάρχουν, τότε το αποτέλεσμα είναι προϊόντα που μένουν και προτιμούνται από τους καταναλωτές, και όχι μπύρες που βγαίνουν απλά για να γεμίσουν τα ράφια ενός σούπερμάρκετ!

Επιστρέφοντας, λοιπόν, στην ιστορία μου, μετά από κάποιες κουβέντες και συναντήσεις με τον κύριο Λιονάκη, μου έκανε πρόταση για δουλειά. Η χαρά μου μπορείτε να φανταστείτε πόση ήταν. Επιτέλους ανοιγόταν μπροστά μου ένας δρόμος που τόσο καιρό πάλευα να διαβώ. Τόσα όνειρα φάνταζαν όχι μόνο κοντινά, αλλά και πραγματοποίησιμα. Θα ζούσα το όνειρο κάθε ερασιτέχνη χομπίστα ζυθοποιού στην Ελλάδα! Πρώτο βήμα, λοιπόν, να ψάξω στο διαδίκτυο και να ρωτήσω κάποιους γνωστούς ζυθοποιούς του εξωτερικού τι με περιμένει!! Καθαριότητα, κουβάλημα, ζέστη, κούραση… Όλοι για αυτά μου γράφανε. «Θα μπαίνεις σε ζεστές δεξαμενές με με καυτές και κολλώδεις επιφάνειες, και θα τις καθαρίζεις», «θα σου φύγει ο ώμος από το κουβάλημα», «θα καθαρίζεις όλη την μέρα», «θα γυρνάς σπίτι χώμα»… Δεν την φοβάμαι την δουλειά, αλλά ομολογώ πως τα παραπάνω λόγια μείωσαν λίγο τον ενθουσιασμό μου. Όχι τόσο, όμως, ώστε να μην κλείσω το χωρίς επιστροφή εισιτήριο για τα Χανιά, και με ένα αμάξι γεμάτο ρούχα, κουβέρτες, και λοιπά συμπράγκαλα, να αρχίσω την αναζήτηση στέγης, και να την βρω τελικά σε ένα ήσυχο και σχετικά ευρύχωρο δυάρι, μακριά από την βαβούρα της πόλης.

Και κάπως έτσι ξεκίνησα να δουλεύω στην Χάρμα. Θέλω λοιπόν να σας πω για τα τρία προαναφερθέντα θέματα:

1) Καθάρισμα Δεξαμενών και καζανιών, μέσα σε καθαριστικά όλη την ώρα…

Ε ναι, λοιπόν, δεν φαντάζεστε πόσο ισχύει. Καθάρισμα συνέχεια. Από τις 5:00 το πρωί που αρχίζει η παραγωγή, όπου γίνεται απολύμανση και πλύσιμο των καζανιών, μέχρι το βράδυ που ξαναπλένουμε τα ίδια καζάνι, παίζει να «ξοδεύονται» πολλά λίτρα νερού και καθαριστικών-απολυμαντικών. Και όχι άσκοπα. Αρχικά πρέπει να είμαστε σίγουροι ότι, οι επιφάνειες που θα έρθουν σε επαφή με μπύρα είναι καθαρισμένες, απολυμασμένες, ξεπλυμένες και πεντακάθαρες. Εξασφαλίζεις, έτσι, σε μεγάλο βαθμό ότι, η μπύρα δεν θα μολυνθεί από ανεπιθύμητους μύκητες και πως δεν θα αλλοιωθεί η γεύση της από υπολείμματα άλλων ουσιών. Υπάρχουν, έπειτα, και άλλες επιφάνειες (πχ σωλήνες) που δεν έρχονται σε άμεση επαφή με την μπύρα. Και αυτές, φυσικά, πρέπει να είναι πεντακάθαρες, για την σωστή και υγιή λειτουργία του brewhouse. Τέλος, έχουμε τις δεξαμενές ζύμωσης και ωρίμανσης μπύρας. Με το που αδειάζουν από μία παρτίδα, πρέπει να καθαριστούν, να απολυμανθούν και να ξεπλυθούν, ώστε να μπει επόμενη παρτίδα ζύθου. Και εννοείται ότι ενδιάμεσα σε κάθε ξέπλυμα/απολύμανση και πριν ακουμπήσουμε οτιδήποτε, πρέπει να έχουμε απολυμάνει και τα χέρια μας. Με λίγα λόγια, βουτάω τα χέρια μου σε κάθε λογής απολυμαντικά-καθαριστικά κυριολεκτικά κάθε 5-10 λεπτά!

2) Κουβάλημα Βαριών Φορτίων

Και αυτό ισχύει, και σε μεγαλύτερο βαθμό από όσο πιστεύετε. Για παράδειγμα, μία μόνο καζανιά χρειάζεται τεράστιες ποσότητες βύνης. Το κάθε τσουβάλι βύνης ζυγίζει γύρω στα 25 κιλά. Ο χειριστής του μύλου θα πρέπει να είναι σε θέση να το σηκώσει και να το στηρίζει σε κάποιο μέρος του σώματος του όσο το αδειάζει, χωρίς η βύνη να χυθεί έξω από τον μύλο. Γι’ αυτό και το σακί συνήθως στηρίζεται στον ώμο. Εφικτό από όλους, θα μου πείτε. Μετά από 3 τσουβάλια, όμως, όταν ο ώμος αρχίζει και πονά, και τα πλευρά παραπονιούνται, εκεί δεν είναι θέμα εφικτού ή όχι. Ύστερα, υπάρχουν τα βαρέλια. Ένα γεμάτο βαρέλι 20 λίτρων ζυγίζει περίπου 27 κιλά. Όταν λοιπόν έχεις να κουβαλήσεις 50+ βαρέλια, δεν θα πιάσεις το βαρέλι και με τα δύο χέρια. Θα προτιμήσεις να πιάσεις ένα βαρέλι σε κάθε χέρι. Άρα πάμε στα 54 κιλά. Δεν είναι και λίγα! Ειδικά μετά από κάποιες διαδρομές, όταν αρχίζει η μέση και σε προειδοποιεί να σταματήσεις, αλλιώς θα σηκώνουν και εσένα μαζί με τα βαρέλια. Αν δεν έχεις και καλή στάση σώματος κατά το αρασέ, τότε το πιάσιμο σε μέση και χέρια (το λιγότερο) είναι εγγυημένο.

3) Επιστροφή στο σπίτι σε άθλια σωματική-ψυχική κατάσταση

Αυτό ισχύει λιγότερο -αλλά συνάμα και περισσότερο- από τα άλλα δύο. Υπάρχουν μέρες που η δουλειά θα γίνεται σε χαλαρούς ρυθμούς, όλα θα γίνονται στην ώρα τους και όπως πρέπει, θα είναι και η τύχη με το μέρος μας, και επιστρέφω σπίτι, ναι μεν κουρασμένος, αλλά με αρκετή όρεξη και κουράγιο να συνεχίσω την ημέρα μου με άλλες ασχολίες. Σίγουρα, όμως, υπάρχουν και οι μέρες που μας πιέζει τόσο πολύ ο χρόνος και τρέχουμε σαν παλαβοί να τα προλάβουμε όλα επειδή η τάδε αντίσταση σταμάτησε να δουλεύει, επειδή για κάποιο λόγο η μπύρα δεν ζυμώνει, επειδή η πυκνότητα δεν βγήκε όση θέλουμε ή όση έπρεπε. Εκείνες τις μέρες επιστρέφω σπίτι και δεν έχω το κουράγιο να συρθώ μέχρι το κρεβάτι, με αποτέλεσμα να αποκοιμιέμαι στον καναπέ του σαλονιού. Ευτυχώς, όμως, η δεύτερη περίπτωση δεν είναι και τόσο συχνή.

Υπάρχει όμως κάτι ανάμεσα σε όλους αυτούς τους καθαρισμούς και στα κουβαλήματα. Κάτι που μας δίνει κουράγιο να συνεχίζουμε να κουραζόμαστε και να τα δίνουμε όλα στη δουλειά. Είναι η ώρα της δοκιμής. Εκείνη η στιγμή που ανοίγεις τον δειγματολήπτη της δεξαμενής και παίρνεις ένα μικρό δείγμα, το δοκιμάζεις, και αντιλαμβάνεσαι ότι χαμογελάς. Χαμογελάς επειδή σου αρέσει, και επειδή συνέβαλες και εσύ στην παραγωγή αυτού που θα απολαύσει τόσος κόσμος. Χαμογελάς επειδή διαβάζεις τα δελτία παραγωγής, και βλέπεις ότι εκείνη η στιγμή φώτισης και η μικρή αλλαγή που είχες κάνει στην συνταγή, τελικά έδωσε άλλον χαρακτήρα στην μπύρα, ωραίο και ενδιαφέρον. Χαμογελάς επειδή σκέφτεσαι τα πρόσωπα εκείνων που θα την δοκιμάσουν, επειδή ξέρεις ότι θα τους αρέσει, όπως άρεσε και σε σένα. Και μετά, όταν θα ακούσεις τυχαία σε μαγαζιά να ζητάνε την μπύρα σου, θα δεις ότι τους αρέσει, όταν θα μιλάς με συγχωριανούς και μη, όταν θα σε συγχαίρουν γιατί η μπύρα τους φάνηκε νόστιμη, δεμένη, γεμάτη, αρωματική, τότε αντιλαμβάνεσαι ότι ο κόπος και η κούραση χάνονται μέσα στην ηθική ικανοποίηση που νιώθεις. Τότε αντιλαμβάνεσαι ότι, τελικά, δεν θες να ασχοληθείς με τίποτα άλλο στην ζωή σου, επαγγελματικά τουλάχιστον. Και αυτό ακριβώς είναι που δεν θα σε αφήνει να πεις: «πω, ρε γαμώτο, πάλι δουλειά αύριο!!!».

Κι εγώ, ο Πάνος, συμφωνώ σε όσα λέει ο Πέτρος. Χαιρετίσματα. Από τη Χίο. 🙂