Ο ​​ΣΥΡΙΖΑ ανέλαβε την εξουσία τον περασμένο Ιανουάριο με σύνθημα την ελπίδα και την υπόσχεση μιας διαπραγμάτευσης που θα έθετε τέλος στη λιτότητα. Επί πέντε μήνες δοκίμασε την πολυδιαφημισμένη της συνταγή (τη «συνταγή Βαρουφάκη») και απέτυχε παταγωδώς, όπως άλλωστε η ίδια η κυβέρνηση παραδέχτηκε ανοιχτά, ρίχνοντας το φταίξιμο στους εταίρους. Και αφού βάφτισε την Τρόικα Θεσμούς, ξαναθυμήθηκε, διαμέσου του πρωθυπουργού, πως ήταν πάντοτε Τρόικα, μια παραδοχή που αποκάλυψε τη σαθρότητα της «περήφανης διαπραγμάτευσης». Τι πέτυχε λοιπόν αυτή η διαπραγμάτευση; Την αποσάθρωση των τραπεζών και την επιστροφή της οικονομίας σε μια νέα ύφεση, για την οποία απαιτούνται δυστυχώς πολύ πιο επώδυνα μέτρα. Οι προτάσεις της κυβέρνησης (και όχι των δανειστών) κάνουν τις προτάσεις Χαρδούβελη να μοιάζουν παιχνιδάκι.

Αντί λοιπόν η κυβέρνηση να παραδεχτεί την αποτυχία της, έκανε αυτό που οι τζογαδόροι αποκαλούν double down, δηλαδή προχώρησε σε μια κίνηση απελπισίας ελπίζοντας πως θα σώσει τη μίζα πάνω στο νήμα.

Οπως είναι όμως γνωστό, όταν χάνεις συνεχώς επί πέντε μήνες, αποκλείεται να κερδίσεις την τελευταία στιγμή. Καταστρέφεσαι. Και στη συγκεκριμένη περίπτωση καταστρέφεις τη χώρα που κυβερνάς.

Το δημοψήφισμα είναι άλλο ένα παράδειγμα του συνδυασμού τυχοδιωκτισμού, ψεύδους και πόλωσης που χαρακτήρισε την πορεία της κυβέρνησης ώς τώρα. Το δημοψήφισμα βαθαίνει τον διχασμό δίχως να προσφέρει ούτε τη δυνατότητα μιας λύσης, αλλά ούτε και την ευκαιρία μιας πραγματικής συζήτησης (γιατί δεν αρκούν βέβαια πέντε μέρες για να συζητηθεί ένα τέτοιο θεμελιώδες εθνικό ζήτημα). Κυρίως όμως το θέμα τίθεται με ψευδεπίγραφο τρόπο, με την κυβέρνηση να ισχυρίζεται πως το ερώτημα δήθεν δεν αφορά την παραμονή της χώρας στο ευρώ – το ίδιο άλλωστε δεν έλεγε για την περήφανη διαπραγμάτευση; Η πραγματικότητα είναι πως με κατάρρευση των τραπεζών και στάση πληρωμών, η χώρα οδηγείται στο οικονομικό χάος και ουσιαστικά στην έξοδο. Οταν αυτό συμβεί, ο πρωθυπουργός θα ρίξει την ευθύνη στους δανειστές. Αλλά η ευθύνη θα είναι και ολοδική του. Και αυτό δεν θα το ξεχάσουμε.

Τι σημαίνει έξοδος; Τα έχουμε πει πολλές φορές: οικονομική κατάρρευση, εξάτμιση εισοδημάτων, στρατηγική απομόνωση της χώρας, πολιτικό χάος. Και επίσης λιτότητα απίστευτα σκληρότερη απ’ ό,τι έχουμε δει ώς τώρα, καθώς η χώρα θα πρέπει να ισοσκελίσει άμεσα τον προϋπολογισμό της σε συνθήκες κατάρρευσης της οικονομίας χωρίς καμία απολύτως δυνατότητα χρηματοδότησης. Αυτή η αναμφισβήτητη πραγματικότητα παραμερίζεται από τον πρωθυπουργό και την κυβέρνηση που καλλιεργεί την απίστευτη ψευδαίσθηση πως ένα όχι δεν θα έχει συνέπειες. Και μιλάμε, βέβαια, για μια κυβέρνηση που είναι απόλυτα απροετοίμαστη να διαχειριστεί την επόμενη μέρα.

Μπαίνουμε σε μια περίοδο όπου οι εξελίξεις, πολιτικές και οικονομικές, θα είναι καταιγιστικές και ο χρόνος θα πυκνώσει απίστευτα. Κανείς δεν είναι σε θέση να γνωρίζει αυτή τη στιγμή το πώς ακριβώς θα εξελιχθούν τα πράγματα. Ολα παίζονται, ακόμη και το αν θα πραγματοποιηθεί το δημοψήφισμα. Το μόνο σίγουρο είναι πως στο τιμόνι της χώρας βρίσκονται επικίνδυνοι τυχοδιώκτες. Δεν είναι σαφές αν η χώρα θα καταφέρει να ξεπεράσει το αδιέξοδο στο οποίο βρίσκεται αυτή τη στιγμή (και πώς). Εκείνο που είναι σίγουρο είναι πως κάτι τέτοιο είναι αδύνατο με την παρούσα κυβέρνηση.

Εμείς το μόνο που μπορούμε να κάνουμε ως πολίτες, είναι να αναδείξουμε τα επικίνδυνα σχέδια της κυβέρνησης και να αγωνιστούμε για την παραμονή της χώρας στην Ευρώπη, έξω από την οποία τα πράγματα θα είναι δυστυχώς πολύ άσχημα.

* Ο κ. Στάθης Ν. Καλύβας είναι καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης στο Πανεπιστήμιο Yale.