'Hans Brusselmans' in het spotje van de SP Beeld SP

De hoofdpersoon uit de SP-video mag dan Hans Brusselmans heten, hij lijkt wel verdacht veel op eurocommissaris Timmermans. Hetzelfde grijze haar, dezelfde bouw, identieke bril. En net als de PvdA-lijsttrekker bij de komende EU-verkiezingen heeft Brusselmans meegewerkt aan de Europese grondwet en verdient hij een vorstelijk salaris in Brussel, zo laat de voice-over weten. En wat staat daar op zijn bureau? Een foto van Jean-Claude Juncker die Timmermans op het brede voorhoofd kust.

Ook verder maakt de spot zich niet schuldig aan al te veel subtiliteiten. ‘Hans Brusselmans wil één Europese superstaat, een groots en machtig Brussel, dat heerst over heel Europa’, klinkt het terwijl de Timmermans-lookalike pianospeelt in zijn onderbroek. ‘Groot, groter, grootst – dat is het motto van Hans. Waarom zou je die boerenpummels zelf laten beslissen?’

Even later gooit een cynisch lachende Brusselmans de resultaten van EU-referenda in het haardvuur. ‘Andere kaft, andere naam, dezelfde inhoud. Dat is Hans.’

Aandacht

Als de SP aandacht wilde generen met de op Amerikaanse leest geschoeide ‘attack-ad’, dan is dat gelukt. Binnen een mum van tijd was de clip ‘trending topic’ op sociale media. Het wachten is op talkshows die de video gaan verspreiden onder een groot publiek. Gratis publiciteit is tenslotte de heilige graal van iedere moderne campagne.

Negatieve reacties moet de SP op de koop toe nemen, al probeerden partijprominenten woensdag al meteen weer te sussen. Voorzitter Meyer suggereerde tegenover het AD dat de gelijkenissen met Timmermans hem eerder niet waren opgevallen: ‘Verrek, nu u het zo zegt.’ Volgens SP-Kamerlid Peter Kwint is Brusselmans eerder een mengeling van Timmermans, Juncker, Guy Verhofstadt en ‘meer van de Brusselse bazen’.

PvdA-leider Lodewijk Asscher reageerde desondanks afkeurend. ‘Verdeeldheid op links is een feest voor rechts’, waarschuwde hij. D66-vicefractievoorzitter Steven van Weyenberg sprak van een ‘ranzige en populistische spot van de SP’. ‘Vol op de man, volledig anti-Europees... Bah.’ Ook toekomstig VVD-senator Eric van der Burg was niet te spreken over de vondst van de SP. ‘Als dit je campagne is dan ben je of in paniek, of in stervensnood of echt heel erg van het padje. Deze anti-PvdA-spot is zo persoonlijk, dit hoort niet bij Nederlandse campagnes.’

Eigenlijk een heel Europees filmpje van de SP. Hij gaat over alle grenzen heen. Heel goed. Want een beter Europa maakt Nederland ook beter. https://t.co/smPE2v44Rp Matthijs Sienot

‘Bravoure en branie’

Toch gaan binnen de SP juist al langer stemmen op om weer‘minder aangepast’ te opereren. Partijvoorzitter Meyer kondigde dan ook meer ‘bravoure en branie’ aan. ‘Mensen hebben deze verkiezingen gekozen met hun middelvinger’, concludeerde een lokale SP’er in NRC Handelsblad na de desastreuze uitslag bij de provinciale verkiezingen. ‘En wij zijn die middelvinger niet meer.’

Ook bij de komende Europese verkiezingen zit de SP in een lastige positie. De partij is sceptisch over de EU, maar minder negatief dan FvD of PVV, zo verklaarde Marijnissen tijdens een recente speech over Europa. ‘Ik voel me geenszins verbonden met die eurofanatici, die meer macht voor Brussel als panacee voor alle problemen zien’, aldus de SP-leider. ‘Ik voel me evenmin verbonden met hun eurofobe tegenhangers, die elke Europese samenwerking juist kortzichtig de rug willen toekeren en zich achter dichtgetimmerde grenzen willen verbergen.’

Voor de campagne is zo’n ‘middenpositie’ niet altijd aantrekkelijk: de extremen trekken vaak de meeste aandacht. Met de harde spot over Hans Brusselmans staat de SP weer even in het middelpunt van de belangstelling.

Of zo ook een nieuwe nederlaag kan worden afgewend, moet op 23 mei blijken.