SP-partijvoorzitter Ron Meyer en lijsttrekker Emile Roemer bij de partijraad in Amersfoort, 25 maart 2017. Beeld anp

Vernieuwing van de partijdemocratie was een van de belangrijkste twistpunten in de voorzittersstrijd tussen Ron Meyer en tegenstrever Sharon Gesthuizen in het najaar van 2015. De partijstatuten schrijven voor dat lokale afdelingen per vijftig leden één afgevaardigde (met één stem) naar het congres mogen sturen. Toenmalig Tweede Kamerlid Gesthuizen voerde campagne voor het voorzitterschap met de slogan: 'One man, one woman, one vote.' Ieder lid verdiende een eigen stem, vond zij.



Vakbondsman Meyer won met 60 procent van de (afgevaardigde) stemmen en nam het stokje over van Jan Marijnissen, die na 27 jaar afscheid nam als voorzitter. De discussie die Gesthuizen had aangezwengeld werd in de partij voortgezet, er werd een commissie voor in het leven geroepen. Die bestond uit drie lokale voorzitters en algemeen secretaris Hans van Heijningen. Zij waren van plan in gesprek met lokale afdelingen meerdere varianten uit te werken, van stemrecht voor iedereen tot verschillende vormen van getrapte democratie. 'We zijn op weg naar een kleine revolutie', rapporteerde commissielid Tjitske Hoekstra in september vorig jaar nog aan de partijraad.

'Stemmen vanaf de bank'

Daar bleek al dat 'stemmen vanaf de bank, inspraak van leden van achter de computer zonder enige verdere betrokkenheid, grote weerstand opriep bij een deel van de afdelingsvoorzitters. Een 'drempel' bleef volgens hen noodzakelijk, zodat het stemrecht beperkt blijft tot actieve leden. Enkele andere lokale voorzitters herhaalden juist Gesthuizens inzet: ieder lid een stem. De discussie mondde uit in het verzoek aan de commissie om haar werk voort te zetten en op een volgende partijraad te beslissen.



Dat liep spaak. Het dagelijks bestuur, met daarin onder anderen Ron Meyer en Hans van Heijningen, vroeg de commissie onlangs slechts één variant uit te werken. Drie van de vier commissieleden bedankten daarvoor. Waar de voorkeur van de partijtop precies ligt, is niet duidelijk, wel dat het principe van de getrapte democratie goeddeels overeind blijft. De commissieleden bevestigen dat ze hun werk hebben gestaakt, maar verwijzen voor commentaar door naar voorzitter Meyer en Van Heijningen.

'Storm in glas water'

Volgens Van Heijningen beperkte de onenigheid zich tot de taakverdeling: 'Het was een misverstand over wie, wat, wanneer.' Van een groot inhoudelijk meningsverschil is volgens hem geen sprake. 'In de discussie over evaluatie zijn door het bestuur dingen ingebracht waarvan mensen in de commissie zeggen: dit komt niet van onderaf en wij zijn niet degenen die de boodschap van het dagelijks bestuur verder gaan uitwerken.' Hij noemt het conflict 'een storm in een glas water'. 'Zij maken een pas op de plaats en dat mogen ze doen.'



Partijvoorzitter Meyer vindt het 'volstrekt logisch' dat de partijtop een eigen voorstel inbracht. 'Het is niet gek dat het dagelijks bestuur zegt: wij geloven in deze richting.' Wat die richting is, wil Meyer nog niet zeggen. 'Op de partijraad van juni komen we met een definitief voorstel uit het partijbestuur.' Hij zegt dat het bestuur een 'zeer weloverwogen en constructieve discussie' heeft gevoerd en benadrukt dat het partijbestuur een brede vertegenwoordiging van de SP is. 'In het partijbestuur zitten meer dan veertig mensen, van wie de helft uit het regiobestuur. Als je daar een goeie discussie hebt, dan wordt dat al breed gedragen in de partij.'