Księża na spadochronach, podsłuchy w watykańskich komnatach, najsilniejszy nadajnik radiowy na świecie… Watykańska służba wywiadowcza oficjalnie nie istniała. A nieoficjalnie? Radziła sobie naprawdę przednio!

Mówiąc konkretnie, nie istnieje żadna służba wywiadu Watykanu. Mimo to Kościół posiadał agentów wywiadu – członków kleru, którzy składali raporty. Analizując owe raporty na potrzeby podejmowanych decyzji, Watykan przepuszczał je przez „wywiadowcze sito”. Następnie współpracownicy papieża przydzielali „misje wywiadowcze” zarówno przedstawicielom kleru, jak i świeckim agentom. Ponieważ Watykan posiadał agentów wywiadu, analityków, raporty i misje, papież de facto posiadał służbę wywiadowczą – napisał w raporcie o nowym papieżu Piusie XII oficer SS Albert Hartl. O tym, jak działał ów watykański wywiad i jakiego sprzętu używał, pisze w wydanej właśnie książce „Kościół szpiegów. Tajna wojna papieża z Hitlerem” amerykański historyk Mark Riebling. Niektórych gadżetów i sposobów działania papieskich szpiegów nie powstydziłby się sam agent 007! Taśmy Watykanu Gdy Pius XII zaprosił na audiencję czterech kardynałów przybyłych z Niemiec, spodziewał się uzyskać od nich ważne informacje na temat sytuacji Kościoła w III Rzeszy i stosunku katolików do hitleryzmu. Jako że Ojciec Święty nie ufał jednemu z przybyłych – prymasowi Wiednia kard. Theodorowi Innitzerowi, który otwarcie poparł nazistów – postanowił w tajemnicy… nagrać spotkanie. Zapis słowo w słowo miał mu pomóc rozwiać wszelkie wątpliwości co do prawdziwych intencji i poglądów jego gości. W tym celu już na początku pontyfikatu wyposażył swoją bibliotekę w szpiegowski system rejestracji dźwięku – czytamy w „Kościele szpiegów”. Techniczną stroną przedsięwzięcia zajął się sam wynalazca odbiornika radiowego Guglielmo Marconi. Sprzęt szpiegowski za unieważnienie małżeństwa Marconi już wcześniej pracował dla Kościoła, instalując za darmo w watykańskich budynkach najnowsze zdobycze techniki łączności: centralę telefoniczną, radiostację i radiowe połączenie z letnią willą papieską. W zamian za to otrzymał… anulowanie małżeństwa ze swoją żoną, Irlandką Beatrice O’Brien i zgodę na powtórny ożenek.

Kilku ludzi związanych z wynalazcą ciągle pracowało dla Watykanu. W oficjalnych dokumentach kościelnych ich zakres obowiązków określono jako nagrywanie przemówień papieża oraz „wykonywanie zadań specjalnych”, czyli… podsłuchiwanie jego gości. Wiertłem do biblioteki Jak wyglądało to od strony praktycznej? Prywatne audiencje Ojca Świętego odbywały się w Bibliotece Papieskiej. Przylegały do niej dwa pomieszczenia, w których pracowali podsłuchujący technicy. W nocy przed spotkaniem z niemieckimi kardynałami specjalny zespół roboczy wywiercił otwór w ścianie biblioteki, by można było przeciągnąć przez niego mikrofon na kablu. Aby uniknąć hałasu, używano wiertarek ręcznych. Dla dodatkowego wyciszenia, polewano je oliwą z oliwek. Tyle że wiertła rozgrzewały się, więc w pomieszczeniu niebawem rozszedł się zapach spalonej oliwy… By go usunąć otwierano drzwi wychodzące na Dziedziniec Papugi – Cortile del Pappagallo. Po kilku godzinach wiercenia robotnikom udało się przebić do biblioteki. Przez otwór przeciągnięto mikrofon kondensatorowy w kształcie smoczka na kablu i ukryto wśród książek. Mikrofon podłączono do przenośnego przedwzmacniacza, przypominającego dla niepoznaki aktówkę z brązowej skóry. Z przedwzmacniacza wychodziły kable biegnące przez tunel pod gajem dębowym w ogrodach Watykanu. Kable dochodziły do wieży z IX wieku. Stalowa taśma utnie głowę Tam przeszkoleni jezuici obsługiwali magnetofon systemu Marconi-Stille, o rozmiarach szafy. Dźwięk zapisywany był w nim na stalowej taśmie o szerokości 3 milimetrów, przesuwającej się z prędkością 1,5 metra na sekundę. Półgodzinne nagranie wykorzystywało trzy kilometry nawiniętej na szpulę taśmy. Taśma nazywana była „wędrującym ostrzem”, bo gdyby się zerwała, mogłaby poważnie zranić, a nawet zabić znajdujących się w pobliżu ludzi. Bez problemu odcięłaby im głowy… Dlatego magnetofon pracował w zamkniętym pomieszczeniu, a jezuici obsługiwali go na odległość z sąsiedniego pokoju. Rozmowa papieża z niemieckimi kardynałami w dniu 6 marca (a także druga, która odbyła się trzy dni później) została nagrana i spisana, a z jej transkrypcji korzystał Mark Riebling podczas pisania swojej książki. Polowanie na kurierów By utrzymać swój wpływ na atakowany przez nazistów Kościół w hitlerowskich Niemczech, papież potrzebował niezależnego kanału łączności. W tym celu do Berlina co tydzień miał przyjeżdżać incognito wysłannik Watykanu, by przekazać niemieckim biskupom papieskie polecenia. Odrębna sieć miała zapewnić łączność wewnętrzną Kościoła w III Rzeszy. Inny kurier miał poruszać się na trasie: Berlin – Monachium – Freiburg – Kolonia – Berlin. W punkcie kontaktowym zostawiano materiały dla Rzymu, a stamtąd miały być one przekazywane pierwszemu kurierowi. Watykańscy agenci musieli jednak uważać na tropiących ich funkcjonariuszom Sicherheitsdienst (SD), czyli służby bezpieczeństwa SS. Najsilniejszy nadajnik na świecie Szybkie i bezpieczne dostarczanie korespondencji było jedną z głównych trosk Watykanu. Papieskie służby od dawna wykorzystywały do tego rozmaite nowoczesne rozwiązania i urządzenia. W XVI wieku było to nowatorskie kodowanie informacji. Stosowano klucz pamięciowy, według którego w odpowiedni sposób mieszano litery alfabetu. Później metodę tę wykorzystały służby świeckie.