Het overleg over de opvang voor uitgeprocedeerde illegalen, de zogenoemde 'bed-bad-broodregeling', tussen Rijk en gemeenten is geklapt.

Dat meldt staatssecretaris Klaas Dijkhoff (Veiligheid en Justitie) maandag.

Volgens Dijkhoff zijn het Rijk en de gemeenten het niet eens geworden over het faciliteren van de gemeentelijke opvang. Zo wil een aantal gemeenten vast blijven houden aan de eigen opvang, terwijl het kabinet een beperkt aantal gemeenten die mogelijkheid wil bieden.

Na anderhalf jaar overleg constateert de staatssecretaris dat "we weer op hetzelfde punt zijn als we waren".

Dijkhoff zal de gemeenten nu niet langer financieel compenseren voor het bieden van bed, bad en brood, omdat gemeenten in zijn ogen niet het Rijksbeleid mogen ondermijnen.

Ook werkt hij aan een wet die het gemeenten verbiedt om opvang te bieden aan uitgeprocedeerde asielzoekers. Die verantwoordelijkheid zou enkel moeten zijn voorbehouden aan het rijk.

Hij wijst erop dat er altijd opvang beschikbaar is voor wie nog in de asielprocedure zit. Ook is er een regeling voor mensen die om wat voor reden dan ook niet terug kunnen keren naar hun land van herkomst.

Kabinetscrisis

VVD en PvdA sloten vorig jaar een felbevochten compromis over deze kwestie. In het akkoord werd afgesproken dat illegalen recht krijgen op tijdelijke opvang in de grote vijf steden en Ter Apel. In andere gemeenten moesten de bed-bad-brood-voorzieningen worden gesloten.

Het akkoord was een tussenoplossing die de VVD en PvdA tevreden moesten houden. De sociaal-democraten vinden namelijk dat asielzoekers die de hele procedure doorlopen hebben en niet in Nederland mogen blijven moeten worden opgevangen; voorzien moet worden van kleding en onderdak; en een ontbijt- en avondmaaltijd moet krijgen (bed-bad-brood).

De VVD wil dat alleen bieden als de uitgeprocedeerde asielzoekers ook meewerken aan terugkeer naar het land van herkomst. Doe je dat niet, dan ontneem je de uitgeprocedeerden de prikkel om daadwerkelijk terug te keren, is de opvatting van de liberalen.

Na nachtenlang crisisoverleg kwamen de coalitiepartijen tot het compromis waarbij een beperkt aantal bed-bad-broodlocaties konden blijven bestaan. Voorwaarde was daarbij wel dat de illegalen moesten meewerken aan terugkeer.

PvdA-Kamerlid Attje Kuiken laat aan NU.nl weten teleurgesteld te zijn dat het overleg is mislukt. Haar fractie zal de wet om gemeenten te verbieden opvang voor uitgeprocedeerden te bieden dan ook vrijwel zeker niet steunen.

"Een wetsvoorstel dat geen menswaardige opvang biedt en uitgeprocedeerden geen nieuw perpectief geeft gaan we niet steunen", aldus Kuiken. "Dit kabinet en het volgende kabinet moeten werk maken van goede bed, bad, brood-opvang, want er is nog nooit iemand beter geworden van op straat leven."

Coalitiegenoot VVD reageert verbaasd op het standpunt van de PvdA. "Ik verwacht dat de PvdA de afspraken nakomt", stelt VVD-Kamerlid Malik Azmani.

"We hebben afspraken gemaakt in een eerder bestuursakkoord dat de gemeenten geen opvang voor illegalen mogen bieden. Dat gaan we nu handhaven. Anders verkleint het draagvlak voor de opvang voor wie daar wel recht op heeft."

GroenLinks spreekt er schande van dat Dijkhoff wil doorzetten met zijn wet. "Niemand heeft er baat bij dat mensen op straat leven, zeker niet in de winter. Ik vind het onbegrijpelijk dat het kabinet wil tegenhouden dat gemeenten deze mensen opvang", aldus Kamerlid Linda Voortman.