Geert Wilders in januari 2013 bij de herdenkingsdienst voor de overleden Israëlische oud-premier Ariel Sharon in Jeruzalem. Beeld getty

Dat de dienst daartoe overging, toont dat er serieuze vragen bestonden over Wilders' loyaliteit en mogelijke Israëlische beïnvloeding.



De interesse van de geheime dienst blijkt uit onderzoek van de Volkskrant naar twaalf jaar beveiliging van Wilders en de gevolgen daarvan op de politicus en de verantwoordelijke diensten. Daarvoor is gesproken met 37 personen.



Het onderzoek door de AIVD is opmerkelijk, omdat de dienst terughoudend is met elke vorm van naslag of een operatie tegen een zittend politicus. Het brengt het risico mee dat de geheime dienst een verlengstuk van de regering wordt als hij op verzoek politici onderzoekt, zeker die van de oppositie. Aan de andere kant moet een geheime dienst alert zijn op oneigenlijke inmenging van buitenlandse overheden in Nederland of als er een bedreiging voor de nationale veiligheid is. Dat is een wettelijke taak. Bovendien zit Wilders sinds 2006 in de commissie-Stiekem, waar informatie van de AIVD en MIVD wordt gedeeld. Inlichtingen over het Midden-Oosten staan vaak hoog op de agenda.

Bouman antwoordt niet, Wilders reageert niet

Diverse oud-leidinggevenden van veiligheidsdiensten zeggen dat een onderzoek naar een politicus een 'absolute no-go' is. Bij het doen van naslag zet de AIVD geen bijzondere opsporingsmiddelen in, zoals het tappen van een telefoon of het doen van observatie. Daarom hoeft de minister niet te worden geïnformeerd. In diezelfde periode constateerde de AIVD dat PVV-kandidaat Gidi Markuszower in het najaar van 2010 een 'risico voor de integriteit van Nederland' was vanwege contacten met een 'buitenlandse veiligheidsdienst'. Het kan niet anders dan dat dit de Israëlische geheime dienst Mossad betrof.



Wat de naslag van Wilders' contacten heeft opgeleverd, is niet bekend. Ook is onduidelijk of toenmalig minister Guusje ter Horst (Binnenlandse Zaken) op de hoogte is gesteld door verantwoordelijk diensthoofd Gerard Bouman. Bouman wil geen vragen beantwoorden. 'Het interesseert me niets waarvoor u komt', reageert hij op diverse verzoeken. De AIVD is om een reactie gevraagd, maar heeft aangegeven niet op de inhoud van het stuk in te willen gaan. Wilders kreeg meerdere keren de gelegenheid de bevindingen van de Volkskrant in te zien, maar hij sloeg dit af en wil ook geen commentaar geven.

De Telegraaf schreef in 2007 dat de AIVD Geert Wilders schaduwde bij bezoeken aan de Israëlische ambassade. Twee inlichtingenbronnen van de Volkskrant ontkennen dat er toen een onderzoek heeft plaatsgevonden. Ook publiekelijk ontkende de AIVD destijds de berichtgeving van de Telegraaf. Het onderzoek dat de Volkskrant nu onthult beslaat een andere periode en betreft het bekijken van de Israëlische contacten van Wilders.

Gerard Bouman. Beeld anp

Hoe de interesse van de AIVD werd gewekt Onderzoek doen naar een politicus is hoogst ongebruikelijk. Toch deed de AIVD het. De Israëlische contacten van PVV-leider Wilders gaven daar aanleiding toe. Wie waren de Israëlische contacten van Wilders en hoe bedreigend was het?

Serieuze machtsfactor