3,5 godziny dziennie na lekturę przepisów powinien poświęcić przedsiębiorca, który chciałby być na bieżąco ze zmianami w prawie – wyliczyła właśnie firma Grant Thornton. Rocznie statystyczna polska firma wysyła do urzędów 209 różnych dokumentów. Z wielu badań wynika, że właśnie biurokracja jest największą bolączką biznesu. I jeśli wszystko pójdzie zgodnie z planami rządu, już w lipcu dojdzie kolejny uciążliwy obowiązek.

Kilka dni temu do Sejmu trafił projekt ustawy o zmianie ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę oraz ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy. Zakłada m.in. minimalną stawkę godzinową dla umów-zleceń oraz dla samozatrudnionych – 12 zł za godzinę brutto. Aby wyegzekwować od pracodawców realizację tego przepisu, projekt ustawy zakłada konieczność prowadzenia pisemnej ewidencji liczby przepracowanych przez samozatrudnionego godzin. Kto ma to zrobić? Albo zleceniodawca (czyli przedsiębiorca), albo samozatrudniony (czyli także przedsiębiorca), jeżeli jego zleceniodawca nie jest w stanie sam skontrolować czasu pracy zleceniobiorcy. Przy czym samozatrudniony według tego przepisu to osoba fizyczna, prowadząca działalność gospodarczą, która przyjęte zlecenie lub usługi wykonuje osobiście na rzecz przedsiębiorcy lub innej jednostki organizacyjnej. I to niezależnie od tego, ilu biznesowych klientów ma osoba, prowadząca jednoosobowy biznes.

Wyobraźmy sobie księgowego – prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą – który obsługuje np. 20 klientów, również prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą. Za miesięczne prowadzenie księgi przychodów i rozchodów i wysyłanie deklaracji do US bierze od nich wszystkich określoną stawkę, w której zobowiązuje się np. do rozliczania pakietu od jednej do 20 faktur. Każdy z nich ma inną liczbę faktur, ale płacą tyle samo – na to się zgodzili i obu stronom ułatwia to wzajemne rozliczenia. Teraz nieszczęsny samozatrudniony księgowy będzie musiał dla każdego ze swoich klientów zrobić oddzielną ewidencję godzin – i zapewne spróbuje rozbić różną ilość czasu, którą zabrało mu rozliczenie każdego z nich, aby upchnąć je w takiej samej miesięcznej stawce, od każdego z nich zapewne pobierając inną stawkę godzinową. I tworząc tym samym zupełną fikcję. Jeszcze trudniej będzie rozbić na godziny pracę kreatywną, gdzie większość procesu przebiega w głowie zleceniobiorcy, a przełożenie go na finalny produkt to tylko kropka nad i.

Kara dla zleceniodawcy za nieprzestrzeganie obowiązku ewidencji – od 1000 do 30000 zł. Z mozolnego rozliczania godzin będą zwolnieni jedynie radcy prawni i adwokaci działający jako pełnomocnicy swoich klientów. Dlaczego? Bo trudno sobie wyobrazić, że mogliby być zmuszeni do pracy za stawkę mniejszą niż minimalna. Nowe przepisy miałyby wejść w życie 1 lipca 2016 r.

„Jeżeli chcemy mieć możliwość kontroli, czy pracownik jest wynagradzany zgodnie z prawem, to bez ewidencji czasu pracy nie damy rady. Nad tym mieliśmy długą dyskusję, tu jest trudny problem, ale musieliśmy wprowadzić mechanizm kontrolny. Być może w toku konsultacji te przepisy zostaną doprecyzowane” – mówi na łamach PB Stanisław Szwed, wiceminister rodziny, pracy i polityki społecznej.

Oby zostały. Bo nie każdy przedsiębiorca, pracujący dla innego przedsiębiorcy jest do tego zmuszony. Nie każdą pracę można łatwo przeliczyć na godziny. O czym doskonale wiedzą zresztą sami pomysłodawcy, pisząc w ocenie skutków regulacji, że „skutki finansowe wprowadzenia stawki godzinowej są trudne do oszacowania w związku z charakterem umów cywilnoprawnych, które odznaczają się dużą elastycznością, m.in. brakiem określenia pory i godzin wykonywania pracy oraz miejsca pracy. Pomimo tych zastrzeżeń, wprowadzenie minimalnej stawki godzinowej dla umów o świadczenie usług i umów zlecenia będzie określało standardy, które będą przestrzegane przez większość podmiotów, będących stronami takich umów, co przyczyni się do pozytywnego efektu ogółem”. Zaskakujący optymizm.