Of de brexitdoorbraak van dinsdag voor België voldoet, hangt af van de mate waarin ze de wereld verandert. Hoe minder hoe beter.

Al sinds het brexitreferendum van juni 2016 is de Britse beslissing om de Europese Unie te verlaten uitgedraaid op een pijnlijk gevecht tussen de Britse Conservatieven. Dinsdag leek de Britse premier Theresa May op weg die burgeroorlog tussen de Tory’s te beslechten, door toch haar akkoord te geven voor een deal met de Europese Unie.

Het is moeilijk dat akkoord te beoordelen. Daarvoor weten we nog onvoldoende. Hoe de Britse regering vandaag reageert, wordt cruciaal. Dat wordt, weten we sinds eerdere pogingen tot eenheid onder de Tory’s deze zomer, een eerste hindernis. Als die genomen wordt, rijst de vraag of het Lagerhuis de komende maanden groen licht kan geven.

Kan de brexit voor de Britten zo voordelig uitdraaien dat nog andere EU-landen zin krijgen om te vertrekken?

Ook inhoudelijk zijn er nog grote vragen. De allergrootste wordt of de brexit kan doorgaan zonder een harde grens door het Ierse eiland te trekken die de demonen van de twintig jaar geleden gebluste burgeroorlog weer doet opleven. Vooral op dat punt zal de duivel in de details zitten. En die kennen we nog niet.

Toch weten we al enkele dingen. Dat er eindelijk vooruitgang is in de gesprekken. Dat is goed nieuws, omdat al zoveel deadlines werden gemist en zoveel tijd werd verloren. We weten ook dat dit begin van akkoord misschien nog net op tijd komt om mogelijke nieuwe calamiteiten op te vangen.

Ook dat doet ertoe, want deze race is nog niet gelopen. Stel dat een deal vandaag in de regering sneuvelt. Stel dat het Britse parlement het akkoord de komende maanden afschiet. Stel dat er problemen rijzen op de Europese top die later dit jaar groen licht moet geven. Stel dat het Europees Parlement lastig doet, omdat de brexitdeal misschien verrassend goed lijkt op het felbevochten CETA-vrijhandelsakkoord met Canada.

In al die gevallen komt de deal van vandaag nog op tijd om bij een calamiteit naar een ultiem plan B te grijpen en het worstcasescenario - geen brexitdeal - te vermijden. Hopelijk moet het zover niet komen, maar de voorbije jaren zijn al zoveel afspraken gemist dat het moeilijk is niet aan een plan B te denken.

Tegen die achtergrond van getalm, verkeerde beslissingen en ontgoocheling is de doorbraak van dinsdag goed nieuws. Eindelijk lijkt er een kans op een zo schokvrij mogelijke brexit.

Of het zo loopt, hangt af van veel dingen: steunen de Britse regering en het Britse parlement de deal? Zit het akkoord intelligent genoeg ineen om de belofte van vrede en stabiliteit voor Noord-Ierland in zich te dragen? Zal na de brexit de - voor Vlaanderen belangrijke - internationale handel tussen de EU en het VK zo weinig mogelijk worden verstoord? Kan de brexit doorgaan zonder dat het pond naar beneden kletst, wat de Britse klanten van de Vlaamse exportbedrijven in betaalproblemen brengt? Of zal de brexit voor de Britten zo voordelig uitdraaien dat nog andere landen van de EU-27 in de verleiding komen uit de Unie te vertrekken, waardoor de nachtmerrie herbegint? Al die criteria doen ertoe.