Jonas en Dorine Martens-Baars in het vliegtuig. Beeld Jonas Martens-Baars

Hij moet snel beslissen, maar toch twijfelt Jonas Martens-Baars even. Het is zaterdagavond 19.30 uur. Hij is net gebeld dat hij mee kan op de repatriëringsvlucht uit Casablanca, die iets meer dan 24 uur later zal vertrekken. Neemt hij dan niet de plek in van iemand die de vlucht terug nog harder nodig heeft?

‘We werden erdoor overvallen, want we gingen er eigenlijk al vanuit dat we niet mee konden. Het voelt naar om de plek in te nemen van mensen met een medische noodzaak, maar ze geven je een uur om te beslissen of je mee wilt, we kregen niet de tijd om te bepalen wie anders de voorkeur moest krijgen. En eigenlijk is het geen keuze die ik zou moeten maken.’

Hij besluit het te doen. Naar huis. Terug naar Rotterdam. Naar zijn moeder, die binnenkort een operatie ondergaat vanwege alvleesklierkanker. Volgens de dokter is het een levensbedreigende operatie, dan wil hij niet in Marokko zitten. Om 5.00 uur ’s ochtends moet hij in Agadir zijn, de dichtstbijzijnde plaats waar een van de georganiseerde busreizen naar de luchthaven vertrekt. Dat is 2,5 uur verwijderd van het kuststadje Mirleft waar hij op dat moment is.

Beloofde brief

Zonder helemaal zeker te zijn dat hij op de passagierslijst staat en zonder de hem beloofde brief die hem toestemming geeft binnen Marokko te reizen, stapt hij met zijn vrouw in de huurauto. Na meerdere keren aan agenten met handen en voeten te hebben uitgelegd dat ze echt naar Agadir moeten, kan het stel beginnen aan de busreis, die door een vergeten paspoort bij een pompstation ook nog eens 2,5 uur langer duurt dan normaal.

De bus waarin Jonas Martens-Baars naar de luchthaven van Casablanca werd vervoerd Beeld Jonas Martens-Baars

Martens-Baars haalt op tijd het vliegveld, en dus zit hij zondagavond in een propvol vliegtuig, een paar rijen voor zangeres Anouk. De afgelopen weken ontpopte hij zich per toeval tot actievoerder, woordvoerder zo je wil, van de gestrande Nederlanders in Marokko.

‘Dat begon toen ik lid werd van een Telegramgroep met vierhonderd gestrande reizigers en ik bij iedereen de paniek merkte, ook bij mezelf. Ik wil dan meteen iets doen. Dus ik stelde een brief op, met persoonlijke verhalen en gericht aan minister Blok.’ De brief werd opgepikt door verschillende media en leidde zelfs tot Kamervragen. ‘Dat had ik niet verwacht, heel bijzonder.’

Overgebleven Nederlanders

Dat hij nu terug is, betekent niet dat de overgebleven 2.700 Nederlanders in Marokko Martens-Baars loslaten. ‘Het is nog niet klaar. De organisatie en communicatie kloppen niet. Toen ik op de luchthaven aankwam, zei een medewerker van de ambassade dat ze al weken deze vlucht aan het voorbereiden zijn. Waarom zijn mensen dan niet ingelicht dat ze op een lijst stonden en mogelijk een nacht voor de vlucht groen licht konden krijgen?’

Ook voor financiële compensatie wil hij zich hard maken, vooral voor de gestrande Nederlanders met een wat dunnere portemonnee. Maar eerst neemt hij tijd voor de reden dat hij naar Nederland kwam: zijn moeder. Ze was maandag al even op bezoek in de tuin, voor de zekerheid op drie meter afstand. Volgens de regels moet hij na terugkomst twee weken in zelfquarantaine. ‘Precies op tijd. Over twee weken is de operatie.’