Najnowszy obraz Wojciecha Smarzowskiego w przedbiegach zdobył tytuł najbardziej kontrowersyjnego filmu roku. Wystarczył jeden zwiastun i kilka głośnych wypowiedzi w mediach.



Pierwszy oficjalny pokaz "Kleru" odbędzie się na Festiwalu w Gdyni 18 września. Dziesięć dni później obraz wejdzie do kin. Nie będzie zaskoczeniem, gdy wespnie się na szczyt rodzimego box office'u. Atmosfera wokół filmu traktującego o patologii w polskim duchowieństwie jest rozgrzana do czerwoności.

Jedni uważają "Kler" za antykościelną propagandę, która zamiast obiektywnie mówić o przypadkach pedofilii czy chciwości księży, ukazuje patologię jako standard. Drudzy cieszą się, że ktoś w końcu pokazał prawdziwe oblicze "czarnej mafii" i skrzykują się w mediach społecznościowych na wspólne oglądanie "Kleru".

Jedni i drudzy biją na oślep po obejrzeniu sensacyjnego zwiastuna, w którym księża są ukazani jako cwaniacy, degeneraci, hipokryci, pijacy i złodzieje. Autorzy apelują, by nie oceniać filmu po zwiastunie. Tymczasem ks. Tadeusz Isakowicz-Zaleski opublikował swoje wrażenia po dwukrotnym obejrzeniu całego filmu, stając się celem krzywdzącej sugestii Tomasza Raczka.

Zarzuty piractwa

- Czyżby ksiądz Isakowicz korzystał z ukradzionej kopii? Czyżby był złodziejem? Dekalog poszedł w odstawkę? – napisał Raczek na Twitterze, powołując się na swoje informacje, że film jest jeszcze nieukończony i dystrybutor nie organizował pokazów filmu dla wybranych grup.

Zapytany o zarzut piractwa ks. Isakowicz-Zaleski powiedział w rozmowie z Wirtualną Polską, że nie zamierza komentować źródła pochodzenia swojej kopii. Przypomniał jednak powszechnie znaną informację, że "Kler" w niefinalnej wersji był pokazywany kilka tygodni temu grupie księży.

- Pan Tomasz Raczek rozkręca histerię, bo pierwsze wrażenia opublikowałem ponad miesiąc temu. Nikt mi przez ten czas nie zwracał uwagi i nie mówił, że nie mogę tego robić. Teraz napisałem drugi tekst na ten temat [dla serwisu RMF24 – dop. JZ] i* pojawiły się zarzuty, których nie zamierzam komentować. To niepoważna sprawa* – mówił ks. Isakowicz-Zaleski.

- Pan Raczek napisał obraźliwe sugestie pod moim adresem, a nawet nie raczył mnie zapytać czy chociaż oznaczyć w swoim wpisie. Gdyby się do mnie zgłosił, powiedziałbym mu, w jaki sposób mogłem obejrzeć "Kler" – dodał.

Według wiedzy ks. Isakowicza-Zaleskiego, film Smarzowskiego obejrzało przedpremierowo ok. 20 księży. Sam zna cztery osoby, którym udostępniano go różnymi metodami i nikt nie zabraniał otwarcie mówić o treści filmu.

"Ksiądz obejrzał film nielegalnie"

Justyna Goździewska reprezentująca dystrybutora Kino Świat potwierdziła, że "Kler" był pokazywany komisji festiwalowej i wybranym dziennikarzom, którzy jednak podpisywali umowę poufności. Ponadto Wojciech Smarzowski zaprezentował nieukończoną wersję filmu grupie księży.

Ks. Tadeusz Isakowicz-Zaleski nie podpisywał żadnych dokumentów, bo obejrzał "Kler" bez wiedzy i zgody reżysera oraz dystrybutora. Kino Świat nie wie, w jakich okolicznościach do tego doszło, ale musiało się to odbyć nielegalnie. Żadna z osób dopuszczonych do oglądania filmu nie mogła bowiem rozpowszechniać i ujawniać treści filmu. Dystrybutor ubolewa, że ks. Isakowicz-Zaleski napisał recenzję na podstawie nieukończonej wersji i zamieścił w niej ważne spojlery.

Wszystkie grzechy Kościoła

W recenzji dla RMF24 ks. Isakowicz-Zaleski podkreślił, że cenił pana Wojciecha Smarzowskiego za jego "niepokorną twórczość" w "Wołyniu", który został zrealizowany "obiektywnie i uczciwie". "Kler" go jednak bardzo rozczarował, ponieważ ukazał zło w Kościele w "sposób niesłychanie tendencyjny, wręcz propagandowy".

- Miałem wrażenie, że scenariusz pisał ktoś, kto zna Kościół katolicki nie z autopsji, ale jedynie z podglądania "przez dziurkę od klucza" lub z opracowań IV Wydziału Służby Bezpieczeństwa, który w czasach komunizmu miał zwalczać "reakcyjny kler".

- Pełniąc ponad 40 lat posługę w strukturach Kościoła zetknąłem się prawie ze wszystkim grzechami kapłańskimi, w tym z pazernością na pieniądze, tuszowaniem afer obyczajowych i finansowych, alkoholizmem, łamaniem celibatu, działaniem lobby homoseksualnego itp. Pisałem też o tym w swoich książkach m.in. w "Księża wobec bezpieki", "Moje życie nielegalne" czy "Chodzi mi tylko o prawdę" – pisał ponad miesiąc temu na Facebooku.

Obejrzyj zwiastun filmu "Kler":

Oczyszczanie siekierą

Krzysztof Zanussi zasiadał w komisji PISF przyznającej łącznie 3,5 mln zł dotacji na "Kler" i mówił Wirtualnej Polsce, że film Smarzowskiego, którego jeszcze nie widział, ma szansę oczyścić Kościół.

- Kościół potrzebuje oczyszczenia. Ta rzeczywistość, o której rok temu pisał Smarzowski w scenariuszu, jeszcze się zaostrzyła i jest jeszcze większym problemem. Scenariusz, który czytałem, nie uderzał w Kościół. Uderzał w to, w co uderza papież Franciszek i co potępiał Jan Paweł II. Mówienie, że krytyka kleru jest walką z Kościołem, to pomylenie pojęć. Antyklerykalny nie znaczy antykościelny, dlatego że kler jest tylko cząstką Kościoła, a lud boży obejmuje wszystkich - stwierdził Zanussi.

W tym kontekście ks. Isakowicz-Zaleski napisał:

- Jeżeli na jakimś organizmie pojawia się wrzód (a taki wrzód w polskim Kościele niewątpliwie istnieje), to dobry lekarz usuwa go skalpelem, a nie wali siekierą na odlew, jak to zrobili twórcy "Kleru".

Jego zdaniem wcale nie zależało im na uzdrawianiu, ale "dokopaniu ile wlezie". Co gorsza, treść filmu uderzy "w zwykłych księży, którzy pracują na parafiach i uczą w szkołach, a którzy z ukrywaniem pedofili nie mają nic wspólnego".

- Stanie się to w myśl zasady "Kowal zawinił, Cygana powiesili". Także siostry zakonne, które pracują z dziećmi i pomagające biednym, a które Smarzowski i Rzehak [współscenarzysta – dop. JZ] też przedstawili jako degeneratki.

- Po premierze filmu na pewno niejednemu wikaremu czy katechecie lub zakonnicy się oberwie. Będą szykany, wyzwiska, napisy na murach czy wybijanie szyb, tak jak to zostało pokazane w filmie. Winny czy niewinny, ale "każdy klecha musi oberwać". Zwłaszcza, że jest to chwytliwe i na czasie – przewiduje ks. Tadeusz Isakowicz-Zaleski.