Sociaal advocaten hebben boos een debat met minister Dekker in de Tweede Kamer verlaten. Ze hadden genoeg van de "stoïcijnse houding" van de minister voor Rechtsbescherming, die steeds herhaalde dat hij geen extra geld heeft voor de rechtsbijstand voor mensen die geen advocaat kunnen betalen.

Dekker zei in een emotioneel debat met de Tweede Kamer steeds dat hij gebonden is aan afspraken in het regeerakkoord. Hij wil er - tot woede van de sociaal advocaten en de oppositie - voor zorgen dat er minder vaak een beroep op de gesubsidieerde rechtsbijstand wordt gedaan.

Wat Dekker betreft hoeft er bij echtscheidingen, arbeids- of huurconflicten, burenruzies of schulden niet meer standaard een advocaat te worden ingeschakeld. Dit soort problemen kan volgens hem ook buiten de rechtbank worden opgelost. Als er minder zaken komen, kan dat er volgens hem toe leiden dat de vergoedingen voor sociaal advocaten op termijn omhoog gaan.

Geen geldmachine

Dekker erkende dat er een probleem is met de sociale advocatuur: het beroep op de rechtsbijstand is in 20 jaar met 40 procent toegenomen en de vergoedingen voor advocaten voldoen volgens hem niet meer. "Maar de advocatuur weet ook dat ik niet ergens een geldmachine heb staan", zei hij.

Sociaal advocaten zijn woest. Zij vinden dat ze al te veel onbetaalde uren draaien en dreigen het werk in de eerste twee weken van het nieuwe jaar neer te leggen. Ze deden vanmorgen, voor aanvang van het debat, een klemmend beroep op de minister om nog eens te kijken naar een rapport uit 2017. Daarin staat dat het budget voor de rechtshulp met 127 miljoen euro per jaar omhoog moet.

'Dovemansoren'

Dekker wil binnen het beschikbare budget van zo'n 400 miljoen euro per jaar blijven. Dat is in 2017 zo tussen de coalitiepartijen VVD, CDA, D66 en ChristenUnie afgesproken. Volgens Dekker geeft Nederland relatief veel uit aan de rechtshulp. "En ik moet het doen met het geld dat er is. Dat is niet de gemakkelijkste opdracht." Hij zegt dat hij hooguit wat kan "schrapen", maar dat hij niet kan beloven dat dit iets oplevert.

De oppositie in de Tweede Kamer ergerde zich aan houding en toon van de minister. PvdA-Kamerlid Kuiken zei dat het debat eigenlijk geen zin meer had. "Het schiet niet op en ik ben er wel klaar mee. We praten tegen dovemansoren. Waarom kan de minister geen handreiking doen? Het is niet zo dat er geen geld zit in de schatkist."

SP-Kamerlid Van Nispen zei bij het vertrek van de sociaal advocaten: "Sorry hoor, maar dit zegt alles. Hoe de minister dit nou weer voor elkaar krijgt." De oppositie vreest voor een tweedeling in de maatschappij, met aan de ene kant mensen die een advocaat kunnen betalen en anderen die dat niet kunnen.