Onder de rook van Venray ligt America. Het is een typisch Limburgs dorpje met een katholieke kerk, kleine Spar-supermarkt en het café Boems Jeu. Atypisch is de groep inwoners die zichzelf de Verontruste Particulieren hebben gedoopt. Ze wonen op Dorpslaan 1 en zijn bereikbaar via het nummer 06-12345678.

Het telefoonnummer is natuurlijk vals. En America kent geen Dorpslaan. De Verontruste Particulieren zijn er niet minder actief om. Sinds april exploiteren ze de informatiewebsite dynamiet.nl. Daarmee zijn ze een kwelling voor Deepak Thakoerdien van juridisch dienstverlener Dynamiet Nederland „Er komen opeens veel minder mensen op onze website dynamietnederland.nl terecht.”

Verontruste Particulieren

Dynamiet Nederland helpt particulieren met het verwijderen van negatieve BKR-noteringen. Bij het Bureau Krediet Registratie in Tiel staan ruim 10 miljoen Nederlanders geregistreerd met hun kredieten – van creditcards tot hypotheken. Wie een betalingsachterstand oploopt, krijgt een zo’n negatieve notering. Na aflossing blijft die vijf jaar in het register staan en gedurende die periode verstrekken banken vaak geen hypotheken.

Tien miljoen Nederlanders staan er met kredieten geregistreerd, maar het BKR staat niet onder toezicht. Consumenten staan vaak machteloos als ze van een negatieve notering af willen, bleek onlangs uit onderzoek van NRC. Lees ook: Helaas, geen nieuw huis dankzij BKR

Dat leidt soms tot absurde situaties, bijvoorbeeld van mensen die geen huis kunnen kopen vanwege een reeds afgeloste betalingsachterstand van een paar honderd euro bij H&M. Dynamiet helpt dat soort mensen BKR-noteringen aanvechten, bijvoorbeeld door op kredietverstrekkers af te stappen met het arrest van de Hoge Raad uit 2011 dat stelt dat BKR-registraties proportioneel moeten zijn.

Dynamiet is BKR een doorn in het oog. In februari scherpte BKR de regels aan om bedrijven als Dynamiet de pas af te snijden. In strijd met het Hoge Raad- arrest, is het sindsdien voor kredietverstrekkers onmogelijk om BKR-registraties te verwijderen. Volgens het BKR – dat niet onder overheidstoezicht staat – moet het register een compleet beeld van het betaalgedrag van consumenten geven en dat kan niet als „informatie wordt weggepoetst”.

Hulp uit mysterieuze hoek

In de strijd tegen Dynamiet Nederland kreeg BKR in april hulp uit mysterieuze hoek. De Verontruste Particulieren lanceerden dynamiet.nl: een website met „objectieve informatie” over het verwijderen van BKR-registraties waar gewaarschuwd wordt voor „dure bemiddelaars” zoals Dynamiet. Dankzij actief adverteren op Google prijkt de site bovenaan voor wie zoekt op bijvoorbeeld ‘bkr verwijderen’ of ‘dynamiet bkr’.

Tekst op dynamiet.nl. Screenshot

Het kostte Thakoerdien veel klanten en de concurrentie op dezelfde zoektermen dreef de advertentieprijs op van 46 cent per click in maart naar 1,98 euro begin augustus. Vanwege het maandelijks reclamebudget van 10.000 euro daalde het aantal clicks en daarmee nieuwe klanten dramatisch.

„Er is de nodige moeite gedaan om verborgen te blijven”, zegt advocaat Victor Bouman van Wieringa Advocaten die in april meteen door Thakoerdien werd ingeschakeld. De domeinnaam was eerst geregistreerd op naam van Anonymous Domain Registration Service, een bedrijf dat fungeert als dekmantel voor domeinnaamhouders die anoniem willen blijven. Na boze brieven van Bouman en een verzoek aan SIDN (de instantie die de .nl-domeinen beheert) kwamen de Verontruste Particulieren naar voren, maar hun adres én telefoonnummer was dus vals.

Bouman spande desalniettemin een zaak aan bij de Wereldorganisatie voor de Intellectuele Eigendom (WIPO) in Genève en won. Op 10 juli oordeelde WIPO dat de domeinnaam „verwarringwekkend overeenstemmend” is met merk en handelsnaam Dynamiet Nederland. Bovendien lijken de Verontruste Particulieren „de domeinnaam te gebruiken om de activiteiten van [Dynamiet Nederland] te verstoren” en duidt het valse adres in America op „kwade trouw”. WIPO oordeelde dat dynamiet.nl moet worden overdragen aan Thakoerdien.

Uitspraak WIPO

Zo ver kwam het niet, want eind juli, vlak voor de deadline van beroep ontving Dynamiet een dagvaarding voor een zitting bij de rechtbank Den Haag in september waar vernietiging van de WIPO-uitspraak wordt geëist.

Op die dagvaarding staat opeens een nieuwe naam: Boeijend B.V. Een vennootschap dat NRC herleidt naar het huisadres van Mark Boeijen, financieel-directeur van LVB Networks uit Amersfoort. LVB heeft een bijzondere band met het BKR, het is namelijk het pr-bureau.

Na vragen treedt niet Boeijen, maar LVB Networks-directeur Richard van Berkel naar voren. In een lange mail stelt hij dat BKR niets te maken heeft met de website. „Dynamiet.nl is een initiatief van enkele mensen die vanuit hun vrijwilligerswerk of achtergrond betrokken zijn bij de schuldhulpverlening”, onder wie Boeijen en hijzelf.

Volgens Van Berkel richten bedrijven zoals Dynamiet zich op kwetsbare mensen in de schuldhulpverlening en worden die mensen nog dieper de schulden in gejaagd als kredieten worden weggepoetst. Overigens stelt Dynamiet juist zulke klanten niet aan te nemen. „Het is ook niet logisch, want zij kunnen onze dienstverlening niet eens betalen”, zegt Thakoerdien die spreekt van een gemiddelde prijs van zo’n 500 euro per klant.

Geld in gestoken

Dat de website nu juist leidt naar de top van het pr-bureau van Dynamiet-tegenstander BKR is opvallend. De verklaring dat het om een privé-initiatief gaat ook. Er is namelijk het nodige geld gestoken in de website. De domeinnaam stond te koop bij een professionele handelaar en was niet voor een paar euro te registreren, zoals Van Berkel aanvankelijk doet voorkomen.

Google-resultaten na zoekopdracht ‘BKR verwijderen’. Screenshot

Dynamiet Nederland gaf sinds april maandelijks zo’n 10.000 euro uit aan Google. Het bedrijf heeft bij Google een hoge ‘kwaliteitsscore’, wat als belangrijke factor meeweegt in de advertentieprijs in het Google-veilingmodel. Dat maakt aannemelijk dat de Verontruste Particulieren minimaal een vergelijkbaar bedrag of zelfs meer dan Dynamiet spendeerden.

In twee telefoongesprekken die NRC met Van Berkel voerde, schoof hij qua kostenvlak steeds verder op. Aanvankelijk zou het geheel van websitelancering en advertenties „enkele honderden euro’s” hebben gekost, dat werd na kritische vragen „een paar duizend euro”. Toen NRC aangaf moeite hebben ook dat bedrag te geloven, antwoordde Van Berkel: „En dan?! Al heeft het het dubbele gekost.” Om toe te voegen dat hij vanwege zijn goedlopende pr-bureau over veel middelen beschikt en zijn tijd en geld vanuit filantropisch oogpunt graag in de schuldhulpverlening steekt.

Van Berkel stelt ook dat Google-advertenties hem niet veel kosten, omdat hij de advertentiewereld op zijn duimpje kent. „Met Google kun je onderhandelen.” Een Google-woordvoerder stelt echter desgevraagd dat hun advertentiedienst niet zo werkt. „Onderhandelen over tarieven kan niet.”

Stichting BKR, dat met 15 miljoen euro aan reserves ruim in de jas zit, gaat niet in op de vraag of het de advertentiecampagne financiert. BKR stelt „niet de initiatiefnemer” van de website te zijn en er „geen zeggenschap” over te hebben.

Afgelopen weekend besloot SIDN de domeinnaam dynamiet.nl alsnog uit de lucht te halen. Sinds begin deze week linkt die door naar Dynamiet Nederland. Van Berkel is daar bijzonder ontstemd over. Na de rechtszaak in september krijgt hij die weer terug, daar heeft hij „alle vertrouwen” in.

Een versie van dit artikel verscheen ook in NRC Handelsblad van 25 augustus 2017