Με οξείς χαρακτηρισμούς, αλλά χωρίς αντιπρόταση, επιχειρεί η αντιπολίτευση να διαβάλει τους χειρισμούς της κυβέρνησης στο ζήτημα της ονομασίας της Πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας.

Μόνο που αυτό που προσπαθεί να κάνει σήμερα η κυβέρνηση είναι να διαπραγματευθεί με βάση την ενιαία πολιτική γραμμή στο ζήτημα, η οποία διαμορφώθηκε το 2007-2008, με κυβέρνηση δηλαδή Νέας Δημοκρατίας και επικυρώθηκε από όλες τις πολιτικές δυνάμεις.

Από εκεί προκύπτει και η δυσκολία της αξιωματικής αντιπολίτευσης να διατυπώσει με σαφήνεια τη σημερινή της άποψη: είναι υπέρ και εναντίον των συλλαλητηρίων, είναι υπέρ και κατά της επίλυσης του ζητήματος, είναι υπέρ και κατά της «σύνθετης ονομασίας».

Ορισμένα μέσα ενημέρωσης -με προεξάρχοντα δύο του συγκροτήματος Μαρινάκη, την «Ελευθερία του Τύπου» και τα «Παραπολιτικά»- επιχείρησαν χτες να εμφανίσουν ως «βόμβα» μια τοποθέτηση του Κώστα Καραμανλή, ο οποίος φέρεται να δηλώνει πως «δεν προκύπτει από πουθενά ότι εγώ είχα δεσμευτεί ότι θα υπάρχει ο όρος “Μακεδονία” στο όνομα». Ας δούμε αν και από πού προκύπτει αυτό.

ΝΤΟΚΟΥΜΕΝΤΟ ①

Ηδη από τις προγραμματικές δηλώσεις της δεύτερης κυβέρνησης Καραμανλή, μετά τις εκλογές του 2007, η υπουργός Εξωτερικών(φωτ.) είχε δηλώσει σαφώς ότι η πολιτική της κυβέρνησης είναι η προώθηση σύνθετης ονομασίας:

«Το ζήτημα του ονόματος της ΠΓΔΜ, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, δεν είναι μόνο ένα διμερές ζήτημα, ούτε είναι ένα ζήτημα ιστορίας και συναισθημάτων. Είναι εξόχως πολιτικό θέμα. Σκοπός τόσο των σχετικών με το ζήτημα αποφάσεων του Συμβουλίου Ασφαλείας και της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ όσο και της Ενδιάμεσης Συμφωνίας του 1995 είναι η εξεύρεση λύσης, λύσης αμοιβαία αποδεκτής. Οχι η διαιώνιση αυτής της εκκρεμότητας. Αυτό ακριβώς επιδιώκει και η Ελλάδα: την εξεύρεση αμοιβαία αποδεκτής λύσης, στη βάση μιας σύνθετης ονομασίας. Υπάρχουν βεβαίως δυσκολίες. Πιστεύω ότι τις γνωρίζουν και τις αναγνωρίζουν όλοι μέσα σ’ αυτή την αίθουσα. Τις δυσκολίες αυτές μπορούμε να τις αντιμετωπίσουμε με αποφασιστικότητα και ρεαλισμό. Με πίστη στην ορθότητα των επιχειρημάτων μας. Το υπουργείο Εξωτερικών, με εντολή του πρωθυπουργού Κώστα Καραμανλή, έχει καταστήσει την ελληνική θέση σαφή σε όλους τους φίλους, συμμάχους και εταίρους» (30.9.2007).

ΝΤΟΚΟΥΜΕΝΤΟ ②

Στις 4.1.2008 ο πρεσβευτής των ΗΠΑείχε μια «εγκάρδια συνάντηση» με τον Ελληνα πρωθυπουργό και συζήτησαν μεταξύ άλλων το ζήτημα της ονομασίας της ΠΓΔΜ, εν όψει της συνόδου του ΝΑΤΟ στο Βουκουρέστι. Σύμφωνα με εμπιστευτικό τηλεγράφημα του Σπέκχαρντ με ημερομηνία 5.1.2008, το οποίο έχει αποκαλυφτεί από τα WikiLeaks (08ATHENS21_a), ο Καραμανλής κράτησε μεν σκληρή γραμμή, αλλά στη βάση της σύνθετης ή ακόμα και διπλής ονομασίας:

«Ο Καραμανλής κράτησε σκληρή γραμμή στο θέμα του ονόματος της Μακεδονίας. [...] “Επιτρέψτε μου να είμαι πολύ ειλικρινής”, είπε ο Καραμανλής. “Νομίζω ότι έκανα όσα μπορούσα από την πλευρά μου”. Σύμφωνα με τον πρωθυπουργό, η ελληνική κοινή γνώμη παλαιότερα είχε αντιταχθεί έντονα σε οποιαδήποτε χρήση του ονόματος “Μακεδονία”, αλλά μετά από τις προτάσεις του Νίμιτς, η κυβέρνηση Καραμανλή αποφάσισε το “τολμηρό βήμα” της αποδοχής τους ως βάσης διαπραγμάτευσης, κάτι το οποίο προκάλεσε τεράστιο πολιτικό κόστος για τον Καραμανλή και τη Νέα Δημοκρατία. Η υποστήριξη της Ν.Δ. στην πατρίδα του Καραμανλή, την ελληνική Μακεδονία, υποχώρησε από πάνω από 50 τοις εκατό σε 40 τοις εκατό.

»Η Ελλάδα είναι ανοιχτή σε ένα σύνθετο όνομα, “Νέα, Βόρεια, Ανω, οποιαδήποτε Μακεδονία”, υποστήριξε ο Καραμανλής, και πρόσθεσε ότι ένας συμβιβασμός είναι απαραίτητος, αλλά έως τότε η ΠΓΔΜ παρέμενε αδιάλλακτη, κάτι που ο Καραμανλής το απέδιδε εν μέρει στην απόφαση των ΗΠΑ να αναγνωρίσουν τη Μακεδονία με το συνταγματικό της όνομα. Ο Καραμανλής πρόσθεσε ότι είχε πει στους ηγέτες της ΠΓΔΜ ότι όποια ελληνική κυβέρνηση προχωρούσε περισσότερο, θα έπεφτε. [...] Χωρίς μια λύση, είπε, “δεν μπορούμε να εγκρίνουμε την είσοδο της ΠΓΔΜ στους ευρωατλαντικούς θεσμούς”. Ως προς την πρόταση του Νίμιτς για μια λύση διπλής ονομασίας (Δημοκρατία της Μακεδονίας για εσωτερική χρήση και ένα σύνθετο όνομα για τον ΟΗΕ, το ΝΑΤΟ και διεθνή χρήση), ο Καραμανλής είπε ότι η Ελλάδα θα μπορούσε να το αποδεχτεί, αλλά το σύνθετο όνομα θα έπρεπε να χρησιμοποιείται σε όλα τα διεθνή φόρα και η Ελλάδα περιμένει να χρησιμοποιούν και οι ΗΠΑ το σύνθετο όνομα».

Είναι φανερό ότι σε σύγκριση με τις θέσεις αυτές της κυβέρνησης Καραμανλή, οι θέσεις της σημερινής κυβέρνησης μοιάζουν «αδιάλλακτες».

ΝΤΟΚΟΥΜΕΝΤΟ ③

Αυτά που ακούγονται σήμερα από μερίδα της Νέας Δημοκρατίας και των μέσων ενημέρωσης λέγονταν εκείνη την περίοδο (2007-2008) μόνο από τον Γιώργο Καρατζαφέρη. Αυτό προκύπτει από τη συζήτηση προ ημερησίας διατάξεως που προκάλεσε στη Βουλή ο ΛΑΟΣ στις 10.4.2008. Οπως κάνει σήμερα η αντιπολίτευση για τον Αλέξη Τσίπρα, έτσι και τότε ο κ. Καρατζαφέρης είχε καταγγείλει τον Κ. Καραμανλή για «κλειστή και κρυφή πολιτική» και υποστήριξε ότι «δεν είχε ενημερωθεί επαρκώς η Βουλή και ο ελληνικός λαός», κάνοντας λόγο «για σημαντικό έλλειμμα ενημέρωσης».

Ο Καραμανλής απάντησε ότι «δεν υπάρχει καμιά κρυφή ατζέντα» και ανέπτυξε την πολιτική της σύνθετης ονομασίας: «Είπαμε, με σαφήνεια και ειλικρίνεια, ότι θέλουμε λύση που να υπηρετεί την περιφερειακή ασφάλεια, να συμβάλλει στην ενδυνάμωση των διμερών σχέσεων και να οδηγεί τη γειτονική χώρα στις ευρωατλαντικές φιλοδοξίες της. Είπαμε δημόσια και καθαρά ότι επιδιώκουμε μια πρακτική, εφαρμόσιμη λύση, που να αντανακλά τις πραγματικότητες της περιοχής. Επιδιώκουμε πραγματικά σύνθετη ονομασία, που να ισχύει “erga omnes”, έναντι όλων».

Ακόμα και το ζήτημα του δημοψηφίσματος που ακούγεται σήμερα από τους όψιμους Μακεδονομάχους, το είχε θέσει τότε ο Γ. Καρατζαφέρης: «Το θέμα της σύνθετης ονομασίας, το οποίο εσείς προβάλλετε, το οποίο –ο μη γένοιτο– θα περιέχει το όνομα “Μακεδονία”, πρέπει να το αποφασίσει ο λαός μέσω δημοψηφίσματος!».

Στην ίδια συνεδρίαση, το ΠΑΣΟΚ διά του Γ. Παπανδρέου, το ΚΚΕ διά της Αλ. Παπαρήγα και ο Συνασπισμός διά του Αλ. Αλαβάνου συντάχθηκαν με την κυβερνητική άποψη για σύνθετη ονομασία.

Την ταύτιση όλων των κομμάτων πλην Ακροδεξιάς με την κυβερνητική γραμμή επιβεβαίωσε ο ίδιος ο πρωθυπουργός Κ. Καραμανλής: «Είπαμε καθαρά ότι οι μακρόχρονες διαπραγματεύσεις είχαν και έχουν ως τελικό στόχο μια αμοιβαία αποδεκτή σύνθετη ονομασία. Σχεδόν όλα τα κόμματα συμφωνήσαμε στην επιδίωξη αυτή. Και αυτό οφείλω να το υπογραμμίσω».

ΝΤΟΚΟΥΜΕΝΤΟ ④

Λίγες μέρες αργότερα, η υπουργός Εξωτερικών Ντόρα Μπακογιάννη ενημέρωνε το αμερικανικό κοινό σχετικά με τις θέσεις της Ελλάδας, μέσω άρθρου στην εφημερίδα «Ουάσινγκτον Τάιμς» (29.4.2008). Στο άρθρο αναφέρεται:

«Ο όρος “Μακεδονία” περιγράφει μια ευρύτερη γεωγραφική περιοχή, της οποίας μόνο ένα μέρος ανήκει στην ΠΓΔΜ. Θα αναρωτηθεί κανείς για το κατά πόσον η ΠΓΔΜ προβάλλει γεωγραφικές αξιώσεις για ολόκληρη την περιοχή. Οι ηγέτες της ισχυρίζονται ότι δεν έχουν τέτοια σχέδια, και θέλουμε να τους πιστέψουμε. Ας θυμηθούμε ότι το όνομα αυτό δεν έχει νόημα μόνο για τον λαό της ΠΓΔΜ αλλά και για τον ελληνικό λαό. Η Ελλάδα έχει κάνει γενναία βήματα προς την εξεύρεση λύσης. Με μια πρωτοφανή στροφή, προσήλθαμε στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων διατεθειμένοι να δεχτούμε ένα σύνθετο όνομα με γεωγραφικό προσδιορισμό του όρου “Μακεδονία”. Αυτό που ζητάμε από την άλλη πλευρά είναι να καλύψουν την απόσταση που τους αναλογεί ώστε να συναντηθούμε στο ενδιάμεσο».

Τι διαφορετικό υποστηρίζει η σημερινή κυβέρνηση;

ΝΤΟΚΟΥΜΕΝΤΟ ⑤

Υπάρχει, τέλος, ένα αδιάσειστο ντοκουμέντο για την κεντρική γραμμή της Ελλάδας τα τελευταία χρόνια απέναντι στο ζήτημα. Στην επίσημη ιστοσελίδα του υπουργείου Εξωτερικών υπάρχει ειδικό κεφάλαιο με τίτλο «Το ζήτημα του ονόματος της ΠΓΔΜ». Αν επισκεφτεί κανείς σήμερα την ιστοσελίδα θα διαβάσει μεταξύ άλλων τα εξής:

«Βασική αρχή κάθε διαπραγμάτευσης μεταξύ κρατών είναι ότι τα εμπλεκόμενα μέρη πρέπει να διαπραγματεύονται με καλή πίστη και εποικοδομητικό πνεύμα και να εξαντλούν κάθε δυνατότητα προκειμένου να καταλήξουν σε συμβιβαστική λύση. Η Ελλάδα είναι σταθερή στην ειλικρινή επιθυμία της για την επίτευξη μιας βιώσιμης συμφωνίας στο ζήτημα του ονόματος της Πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας. Η ελληνική κυβέρνηση έχει προτείνει ένα ρεαλιστικό και βιώσιμο πλαίσιο διευθέτησης, το οποίο στοχεύει στην εξεύρεση οριστικής λύσης στο θέμα του ονόματος. Η θέση μας είναι σαφής: σύνθετη ονομασία με γεωγραφικό προσδιορισμό πριν από τη λέξη “Μακεδονία” που θα ισχύει έναντι όλων (erga omnes), για κάθε χρήση, εσωτερική και διεθνή. [...]

»Η λύση πρέπει να περιλαμβάνει συμφωνία επί του γεγονότος ότι οποιαδήποτε πρόταση οφείλει να εμπεριέχει σαφή και οριστικό προσδιορισμό του ονόματος που δεν θα αφήνει περιθώρια αμφιβολιών σχετικά με τη διάκριση μεταξύ του εδάφους της Πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας και περιοχών σε γειτονικές χώρες, ειδικότερα, της περιοχής της Μακεδονίας στη Βόρεια Ελλάδα και ότι το συμφωνημένο όνομα θα χρησιμοποιείται έναντι όλων (erga omnes) και για όλους τους σκοπούς. Η ανταπόκριση διεθνώς υπήρξε θετική. [...] Η ελληνική κυβέρνηση καταβάλλει κάθε δυνατή προσπάθεια προς την κατεύθυνση αυτή. H Ελλάδα παραμένει σταθερά προσηλωμένη στη διαπραγματευτική διαδικασία υπό τον ειδικό μεσολαβητή του ΟΗΕ, κ. Nimetz». Αυτά από την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ με πρωθυπουργό τον Αλέξη Τσίπρα και υπουργό Εξωτερικών τον Νίκο Κοτζιά. Οπως είναι φανερό, οι σημερινές κυβερνητικές πρωτοβουλίες βασίζονται σ’ αυτή τη στρατηγική.

Αλλά τι έλεγαν οι προηγούμενες κυβερνήσεις για το ίδιο ζήτημα; Αναζητήσαμε τα αποθηκευμένα στιγμιότυπα της ίδιας ιστοσελίδας σε προγενέστερες ημερομηνίες (2014, 2012, 2011).

● Οσο κι αν δεν θέλουν να το θυμούνται, οι διατυπώσεις αυτές εκφράζονται πανομοιότυπες από την κυβέρνηση Σαμαρά με υπ. Εξωτ. τον Ευάγγ. Βενιζέλο (στιγμιότυπο 27.9.2014).

● Η διατύπωση της πρώτης κυβέρνησης Σαμαρά (υπ. Εξωτ. Δ. Αβραμόπουλος) είναι ακόμα πιο κατηγορηματική: «Η Ελλάδα, επιδεικνύοντας το απαιτούμενο εποικοδομητικό πνεύμα, προέβη σε ένα μείζον συμβιβαστικό βήμα, αποδεχόμενη σύνθετη ονομασία με γεωγραφικό προσδιορισμό και χρήση έναντι όλων (erga omnes). [...] H σύνθετη ονομασία με γεωγραφικό προσδιορισμό που θα ισχύει έναντι όλων αποτελεί την καλύτερη δυνατή βάση για την εξεύρεση ενός έντιμου συμβιβασμού αμοιβαίως επωφελούς που δεν θα δημιουργεί νικητές και ηττημένους, αλλά θα θέτει τις βάσεις για την ανάπτυξη μιας υγιούς και σταθερής διμερούς σχέσης που θα βασίζεται στην αρχή του σεβασμού της καλής γειτονίας και θα ενισχύσει την ειρήνη και τη σταθερότητα στην ευρύτερη περιοχή» (στιγμιότυπο 26.12.2012).

● Ακριβώς ίδια με τη διατύπωση αυτή ήταν και της κυβέρνησης Λ. Παπαδήμου με υπ. Εξωτ. τον Σταύρο Δήμα (στιγμιότυπο 3.5.2012).

● Τα ίδια έλεγε επισήμως και η κυβέρνηση Γ. Παπανδρέου με υπ. Εξωτ. τον Σταύρο Λαμπρινίδη (στιγμιότυπο 24.9.2011).