Pomoc bezwarunkowa ma sens

Badania wykazują, że przekazywanie obywatelom transferów finansowych jest bardziej skuteczne od obdarowywania ich żywnością lub konkretnymi przedmiotami.

Coraz więcej krajów decyduje się na redystrybucję dochodów w formie przekazywania obywatelom gotówki. Czasami transfer jest uzależniony od podporządkowania się prawu, które rząd danego kraju uważa za dobre – na przykład obowiązkowi kształcenia lub szczepienia dzieci. Częściej jednak pomoc jest bezwarunkowa.

Przez dziesiątki lat politycy wyrażali obawy, że ubodzy zmarnotrawią te środki wydając je na alkohol i tytoń. Jednak badania przeprowadzone ostatnio przez Davida Evansa z Banku Światowego i Annę Popową z Uniwersytetu Stanforda (abstrakt: http://www.journals.uchicago.edu/doi/abs/10.1086/689575) wykazały, że dawanie ubogim gotówki ma wręcz negatywny wpływ na konsumpcję tych używek. Naukowcy przeprowadzili aż 19 tur badań, z których żadne nie wykazało wzrostu spożycia alkoholu i tytoniu po otrzymaniu bezwarunkowej pomocy finansowej – a wręcz część z nich wykazała jego spadek.

Badacze nazwali ten rezultat „the flypaper effect”. Badania zachowań związanych z ekonomią codzienności pokazują, że kiedy pieniądze przekazywane są na konkretny cel, beneficjenci czują się zobligowani na ten cel je przeznaczyć – nawet jeśli nikt ich do tego nie zmusza. W przypadku tego rodzaju pomocy ogólną zasadą jest, że gotówka powinna być wydawana na podwyższenie poziomu życia i dobrostan całej rodziny – i tak się dzieje.