Afgelopen donderdagavond is het systeem halsoverkop uit de lucht gehaald. Dat is ruim een jaar nadat een eerste, vertrouwelijke rapportage vernietigend over het systeem had geoordeeld, meldt het ministerie van Financiën. De Belastingdienst wilde het systeem vorig jaar nog in de lucht houden, maar begon toen wel met het 'schonen' van de informatie.

Een ambtelijke privacy-expert kreeg een latere versie van het rapport pas onder ogen na vragen van RTL Nieuws en Trouw. Hij concludeerde donderdag dat de zwarte lijst absoluut niet door de beugel kan. Daarop besloot de hoogste ambtenaar van de Belastingdienst om de stekker er uit te trekken.

Stigmatisering van hele groepen

Een tweede versie van het vernietigende rapport uit november, dat in handen is van RTL Nieuws en Trouw, waarschuwt voor de grote risico's van het systeem. Risico's als een 'zwarte-lijst-effect', 'stigmatisering' van hele groepen en voor het aanpakken van burgers op basis van onjuiste, verouderde of niet goed gecheckte informatie. "De kans is groot dat een deel van de betrokkenen onterecht of bovengemiddeld vaak als risicopost wordt aangemerkt", zo staat in het rapport.

Burgers werden vervolgens harder aangepakt 'dan noodzakelijk is', met mogelijk 'aanzienlijke nadelige gevolgen'. Het hele rapport kun je hier lezen.