Als je in juli 2010 had geïnvesteerd in bitcoin, die toen 5 eurocent kostte, was je aardig binnengelopen: de digitale munt is nu meer dan 3.500 euro waard. Niet zo gek dus dat de publieke interesse om te investeren in bitcoin en andere digitale munten toeneemt.

Dat merken ze onder meer bij onlinewisselkantoor Bitonic, waar je met iDeal bitcoins kunt kopen. Sinds de waarde van de bitcoin in mei de ‘magische’ grens van 2.000 dollar passeerde, stijgt het aantal Bitonic-accounts enorm, zegt marketingmanager Daan Kleiman: „Voor mei werden zo’n duizend nieuwe rekeningen per maand geopend, daarna zijn dat er soms meer dan zesduizend geweest.”

Lees ook: Hoe schaf je een bitcoin aan?

Een groot deel van de bitcoins wordt gebruikt om transacties te doen in andere cryptocurrencies, ruim achthonderd broertjes en zusjes van bitcoin. Op Coinmarketcap, een site die een overzicht biedt van alle munten en hun waardeontwikkeling, is te zien dat afgelopen maand al zeventig munten bijkwamen.

Droomproject

Voordat zo’n munt op de cryptomarkt belandt, krijgen geïnteresseerden vaak de kans ze eerder te kopen tijdens een zogenaamde ICO, een initial coin offering. Dit werkt als een soort crowdfunding: door coins te kopen investeer je in een project, vaak van een start-up. Dat project is gebaseerd op een soortgelijke technologie als die achter de bitcoin, blockchaintechnologie. Sommige start-ups willen met die technologie een wereldwijd betalingssysteem opzetten of zorgen dat er niet met entreetickets gefraudeerd kan worden.

Voor dat soort bedrijfsplannen zijn investeerders nodig. Aangezien het bedrijf nog niet naar de beurs is, kunnen geen aandelen uitgegeven worden. Daarom geven de bedrijfjes (via ICO’s) cryptogeld uit. Wordt het project een succes, dan is de kans groot dat ook jouw ‘aandeel’ (de cryptomunt) meer waard wordt. Flopt het, dan ben je je geld kwijt.

De bitcoinbelegger is allang geen anarchistische avonturier meer. Vier bitcoinbezitters vertellen.

Een voorbeeld van zo’n project is Follow Coin, een Nederlands initiatief van Thomas van der Bijl (28). Via een ICO hoopt hij in september 33 miljoen dollar op te halen. ‘Followcoins’ zijn te koop voor 3 dollarcent per stuk. Het geld is nodig voor de ontwikkeling van Van der Bijls droomproject: een online platform en een app die beginnende en ervaren cryptobeleggers aan elkaar koppelt. Dat werkt zo: via Follow Coin kun je je abonneren op ervaren handelaren. Elke keer als zij iets kopen, krijg je een notificatie met een koopadvies. Als je zo’n koopadvies opvolgt en het blijkt een succes, dan krijgt je ‘adviseur’ een klein deel van je winst. Alles wordt bijgehouden; als die adviseur steeds slechte adviezen geeft, komt dat bij zijn account te staan.

Om het aanzienlijke bedrag van 33 miljoen op te halen heeft Van der Bijl een aantal bekende ambassadeurs aangetrokken: de Amerikaanse boxer Floyd Mayweather (die afgelopen weekend het ‘Gevecht van de eeuw’ won) en rapper Nipsey Hussle. In Nederland doen fitnessmodel Joel Beukers en presentatrice Veronica van Hoogdalem mee. Ze hebben grote aantallen volgers op sociale media waar ze reclame zullen maken voor de ICO.

Hebben zij dan verstand van crypto? Niet per se, zegt Van der Bijl. „Ze vinden het een gaaf project en willen de boot niet missen. Bovendien zijn het allemaal ondernemers die bovenop de laatste techontwikkelingen zitten. Ze doen zelf ook mee met de ICO. Rapper Hussle heeft zelfs zoveel geld geïnvesteerd dat hij nu grootaandeelhouder is.”

Je kunt ICO’s dé hype van 2017 noemen: er zijn dagen dat meer dan tien ICO’s gepland staan. Er circuleren veel succesverhalen. Zo haalde digitale munt BAT voor de ICO in 24 seconden ruim 30 miljoen euro op. Bancor harkte in één dag 134 miljoen euro binnen.

Het grote voordeel voor de start-ups achter deze coins is dat ICO’s niet worden gecontroleerd door de overheid, waardoor je als startend bedrijf aan weinig regels hoeft te voldoen om toch relatief makkelijk je financiering rond te krijgen. Een nadeel voor de consument: dat trekt ook criminelen aan – zo bleken ICO’s van Opair, DeClouds en Ebitz een scam. Toch jammer als achteraf blijkt dat iemand van jouw geld met vervroegd pensioen naar de Bahama’s is vertrokken.

Vertrouwen

Naast dit risico is er bij zo’n ICO vaak nog helemaal geen werkend product. Alles moet nog bewezen worden. Investeerders kopen omdat ze vertrouwen hebben in de potentie van een idee. Of omdat ze bang zijn om de boot te missen, waarschuwt Michiel Gosens van de Autoriteit Financiële Markten (AFM). „Voor particuliere investeerders is het géén geschikte manier om geleidelijk vermogen op te bouwen. Investeren in cryptovaluta is zeer risicovol, gelet op de hoge volatiliteit, de complexiteit van de achterliggende techniek en de fase waarin de markt zich bevindt. Het is nog maar de vraag of mensen weten waarin zij investeren.”

Tot zo’n goed doordachte keuze kom je wél als je goed research doet, meent handelaar Tim Lon Wong (20) uit Brussel. Zelf steekt hij daar zo’n vier uur per dag in. Hij is nu bijna een jaar bezig met cryptogeld en investeerde vier maanden geleden gaandeweg zo’n 4.000 euro. De teller staat nu op zo’n 16.000 euro.

Wong is de beheerder van een Nederlands-Vlaamse openbare appgroep genaamd ALT/BTC Talk. De groep heeft bijna 200 leden. Er wordt de hele dag door over cryptocurrencies gechat, van opmerkingen als ‘Ik word de laatste drie dagen steeds minder vrolijk van mijn portfolio’ tot vragen als ‘Is Ripple de moeite om te kopen vandaag?’ of ‘Wat zijn jullie verwachtingen van TenX?’ Er zitten veel beginners in de groep, constateert Wong.

Hij heeft een duidelijk doel: hij wil voor zijn afstuderen in 2020 stapje voor stapje een mooi kapitaal opbouwen. Los daarvan vindt hij het belangrijk om mee te werken aan projecten die volgens hem de toekomst hebben. „We moeten niet vergeten dat deze cryptomarkt bedoeld is om projecten te kunnen ontwikkelen die straks geïntegreerd worden in het echte leven.”

Bitcoin mag het prototype-stadium zijn ontgoeid, de ruim 800 andere cryptocurrencies moeten zich nog bewijzen. Het is afwachten welke van deze munten de volgende zeven jaar hun waarde zullen houden. Wil je toch speculeren, dan steek je je geld wellicht het beste in een cryptomunt met een revolutionair idee dat ook van betekenis zal zijn in de echte wereld.

Lees ook de column van techredacteur Marc Hijink van afgelopen week: Koop geen bitcoins, uit principe

Drie tips voor de cryptobelegger

1. Doe grondig onderzoek Volg niet blind adviezen die je online krijgt. Doe je eigen research. Lees je in over het project achter een coin. Wie zitten er in het team, hoeveel ervaring hebben zij, hoe ziet de website eruit, wat wil het bedrijf bereiken? Lees de ‘white paper’, een soort bedrijfsplan van het project. Begrijp je wat erin staat en kun je dit navertellen aan vrienden? Als de white paper er niet is, hoe komt dat? 2. Spreid je investering Het belangrijkste advies is: investeer alleen geld dat je kunt missen. Stop vervolgens niet al je geld in dat ene project waar je in gelooft, maar investeer bijvoorbeeld de helft in bekendere projecten en de rest in enkele nieuwkomers met potentie. Realiseer je ook dat minimaal de helft van je geld op termijn zal verdwijnen. Je investeert in start-ups; zelfs al zit alles mee, dan nog overleeft maar een heel klein percentage op de lange termijn. 3. Denk aan de lange termijn Beginnende cryptobeleggers kunnen nogal eens overvallen worden door de fear of missing out, oftewel de angst om de boot te missen. Zeker in onlinegroepen met veel deelnemers die dagelijks in coins handelen, kun je nog wel eens het gevoel krijgen dat je ‘nu, nu, nu’ moet kopen. Trap daar niet in. Neem de tijd voor je research, wees je bewust van de risico’s en denk ook aan de lange termijn. Koop de coins waar je in gelooft en kijk er een paar jaar niet naar om.

Een versie van dit artikel verscheen ook in NRC Handelsblad van 29 augustus 2017