O kamienicy czytaj tutaj Apteka Królewska przed 2011 r. Oryginalny element wyposażenia: intarsjowana frontowa część szafki ściennej z 1797 r. z ozdobnymi pilastrami i płycinami drzwiczek górnych i dolnych. Oryginalny element wyposażenia: bogato zdobiony piec kaflowy, XVIII w. Oryginalny element wyposażenia: kasetonowy strop pomieszczenia w oficynie z motywami pozłacanych głów lwów, XVIII w. Gotycki szczyt tylny kamienicy mieszczącej Aptekę Królewską nie uległ przebudowie jak szczyt frontowy.

Najstarszą apteką toruńską i jednocześnie drugą najstarszą nieprzerwanie działającą na świecie była do niedawna Apteka Królewska. Została założona w 1389 roku za zgodą Rady Miejskiej Torunia przez aptekarza Alberta, który przybył z Wrocławia, w wyniku porozumienia burmistrzów Torunia i Wrocławia. W 1652 roku apteka otrzymała obecną nazwę, w 1901 roku czasowo zmienioną na Aptekę Pod Orłem, którego rzeźba stanowi jej godło, a znajduje się nad wejściem.

Budynek gotycki mieszczący aptekę przeszedł gruntowny remont w 1851 roku połączony z przebudową i zubożeniem elewacji, zachował się jedynie gotycki szczyt od podwórza. Więcej o zabytkowej kamienicy i jej wyposażeniu tutaj



Jedni powiedzą: koleje losu (nawet pomimo woli ostatniej, zmarłej właścicielki zachowania historycznej apteki!), decyzja biznesowa, sentymenty na bok tam gdzie w grę wchodzą dziesiątki milionów złotych, itp. Ale z drugiej strony Apteka Królewska była dziedzictwem i historią Torunia, a więc wartością tego miasta samą w sobie. Była szczegółem, który składa się na całość, szczegółem, który decyduje o wizerunku i charakterze całości. A każdy szanujący się podmiot dba o swoje tradycje i spuściznę, bo to dodaje splendoru.



Apteka Królewska była takim samym dziedzictwem jak inne obiekty historyczne, jak cały obszar toruńskiego

Zamknięcie Apteki Królewskiej nie obeszło nikogo we władzach miasta – o fakcie likwidacji elementu dziedzictwa i tradycji toruńskiej nie zająknął się publicznie w żadnej formie ani prezydent miasta Michał Zaleski, ani podległy mu miejski konserwator zabytków w osobie Mirosławy Romaniszyn, ani Biuro Toruńskiego Centrum Miasta (po co jest to Biuro?) z jego dyrektorem Andrzejem Szmakiem, ani Towarzystwo Miłośników Torunia z prezesem prof. Krzysztofem Mikulskim, ani tym bardziej nieświadomi radni miejscy... Nikt nie poczuł się odpowiedzialny za dorobek naszego miasta i jego wkład w historię ogólną.

Nie ma wytłumaczenia, że to własność prywatna, bo to było dobro wspólne, to był jeden z elementów tożsamości miasta i jego toruńskości, na tyle wrosły w historię Torunia, na tyle unikatowy, że godny szczególnej ochrony i zabiegów o zachowanie.



Bierna postawa i indolencja decydentów przyczyniła się do zniszczenia jednej z wyjątkowych i udokumentowanych tradycji toruńskich. To kolejny przykład, że w Toruniu - w przeciwieństwie do innych miast – nie ma świadomości, nie dba się o zachowanie dziedzictwa i jego szczegółów, tym cenniejszych, że unikatowych i oryginalnych.



Inną sprawą jest to, że Toruń posiadający tak bogate tradycje aptekarskie jak mało które miasto, nie ma nawet muzeum temu poświęconego! Posiadają je miasta o znikomych - w porównaniu z toruńskimi - tradycjach farmaceutycznych, a w Toruniu do tej pory pomysłu takiego nikt nie wysunął, ani środowisko muzealników, ani historyków, ani samorządowców. Można, mając oczywiście wolę, stworzyć w Toruniu np. muzeum-aptekę średniowieczną, na wzór tej w Tallinie. Tam do dziś funkcjonuje XV-wieczna Apteka Ratuszowa, oferująca specyfiki przygotowane na wzór dawnych receptur, sprzedawcy ubrani są w stroje nawiązujące do średniowiecznych, na półkach i gablotach eksponuje się historyczne utensylia oraz wystrój i atmosferę wnętrza.

Podobnie we Wrocławiu, w kamienicy przy Kurzym Targu 4, w której apteka funkcjonowała od 2. poł. XIII w. dziś działa Muzeum Farmacji. Tam, gdzie jest świadomość i są odpowiedni ludzie, tam można wykorzystać, promować i czerpać zyski ogólne dla miasta. W Toruniu tego nie ma, w Toruniu tożsamość i żywa historia miasta spokojnie znika sobie na naszych oczach.



Apteka Królewska przetrwała różne systemy polityczne, różne zwierzchności państwowe, okresy konfliktów zbrojnych, okresy nacjonalizacji. Poległa natomiast w czasach, w których dbałość o spuściznę historyczną i zachowanie pamiątek przeszłości jest punktem honoru cywilizacji XXI w. Poległa w epoce, w której władze z prezydentem miasta na czele dumnie chwalą się historią i dziedzictwem Torunia, w okresie szczególnej „ochrony” zabytków Torunia, w mieście objętym najwyższą światową formą ochrony – po 14 latach wpisu na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.



W Toruniu jest jeszcze dużo obiektów, miejsc historycznych i wyjątkowych, których wkrótce może już nie być. Znowu nikogo z ważnych to nie obejdzie? W 2011 r. po ponad 622 latach nieprzerwanego istnienia ta druga najstarsza na świecie ciągle funkcjonująca apteka toruńska została zlikwidowana. Po jej zamknięciu tytuł najstarszej dzierży apteka w Dubrowniku (1317 r.) oraz Apteka Ratuszowa w Tallinie, powstała przed 1422 r. W Toruniu natomiast najstarszą stała się Apteka Radziecka z 1623 r.Jedni powiedzą: koleje losu (nawet pomimo woli ostatniej, zmarłej właścicielki zachowania historycznej apteki!), decyzja biznesowa, sentymenty na bok tam gdzie w grę wchodzą dziesiątki milionów złotych, itp. Ale z drugiej strony Apteka Królewska była dziedzictwem i historią Torunia, a więc wartością tego miasta samą w sobie. Była szczegółem, który składa się na całość, szczegółem, który decyduje o wizerunku i charakterze całości. A każdy szanujący się podmiot dba o swoje tradycje i spuściznę, bo to dodaje splendoru.Apteka Królewska była takim samym dziedzictwem jak inne obiekty historyczne, jak cały obszar toruńskiego Średniowiecznego Zespołu Miejskiego , będący częścią światowego dziedzictwa kulturowego UNESCO, a więc znajdujący się pod ochroną, opieką. Co ważniejsze – wartość polegała na fakcie, że była to najstarsza nieprzerwanie działająca apteka na świecie i żadne polskie miasto nie mogło poszczycić się takim unikatem! Nikt z decydentów w Toruniu nie potrafił docenić tego faktu, nikt nie wysilił się aby w jakikolwiek sposób zadbać o zachowanie tej toruńskiej wyjątkowości i tradycji, tego unikatu na skalę międyznarodową.Zamknięcie Apteki Królewskiej nie obeszło nikogo we władzach miasta – o fakcie likwidacji elementu dziedzictwa i tradycji toruńskiej nie zająknął się publicznie w żadnej formie ani prezydent miasta Michał Zaleski, ani podległy mu miejski konserwator zabytków w osobie Mirosławy Romaniszyn, ani Biuro Toruńskiego Centrum Miasta (po co jest to Biuro?) z jego dyrektorem Andrzejem Szmakiem, ani Towarzystwo Miłośników Torunia z prezesem prof. Krzysztofem Mikulskim, ani tym bardziej nieświadomi radni miejscy... Nikt nie poczuł się odpowiedzialny za dorobek naszego miasta i jego wkład w historię ogólną.Nie ma wytłumaczenia, że to własność prywatna, bo to było dobro wspólne, to był jeden z elementów tożsamości miasta i jego toruńskości, na tyle wrosły w historię Torunia, na tyle unikatowy, że godny szczególnej ochrony i zabiegów o zachowanie.Bierna postawa i indolencja decydentów przyczyniła się do zniszczenia jednej z wyjątkowych i udokumentowanych tradycji toruńskich. To kolejny przykład, że w Toruniu - w przeciwieństwie do innych miast – nie ma świadomości, nie dba się o zachowanie dziedzictwa i jego szczegółów, tym cenniejszych, że unikatowych i oryginalnych.Inną sprawą jest to, że Toruń posiadający tak bogate tradycje aptekarskie jak mało które miasto, nie ma nawet muzeum temu poświęconego! Posiadają je miasta o znikomych - w porównaniu z toruńskimi - tradycjach farmaceutycznych, a w Toruniu do tej pory pomysłu takiego nikt nie wysunął, ani środowisko muzealników, ani historyków, ani samorządowców. Można, mając oczywiście wolę, stworzyć w Toruniu np. muzeum-aptekę średniowieczną, na wzór tej w Tallinie. Tam do dziś funkcjonuje XV-wieczna Apteka Ratuszowa, oferująca specyfiki przygotowane na wzór dawnych receptur, sprzedawcy ubrani są w stroje nawiązujące do średniowiecznych, na półkach i gablotach eksponuje się historyczne utensylia oraz wystrój i atmosferę wnętrza.Podobnie we Wrocławiu, w kamienicy przy Kurzym Targu 4, w której apteka funkcjonowała od 2. poł. XIII w. dziś działa Muzeum Farmacji. Tam, gdzie jest świadomość i są odpowiedni ludzie, tam można wykorzystać, promować i czerpać zyski ogólne dla miasta. W Toruniu tego nie ma, w Toruniu tożsamość i żywa historia miasta spokojnie znika sobie na naszych oczach.Apteka Królewska przetrwała różne systemy polityczne, różne zwierzchności państwowe, okresy konfliktów zbrojnych, okresy nacjonalizacji. Poległa natomiast w czasach, w których dbałość o spuściznę historyczną i zachowanie pamiątek przeszłości jest punktem honoru cywilizacji XXI w. Poległa w epoce, w której władze z prezydentem miasta na czele dumnie chwalą się historią i dziedzictwem Torunia, w okresie szczególnej „ochrony” zabytków Torunia, w mieście objętym najwyższą światową formą ochrony – po 14 latach wpisu na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.W Toruniu jest jeszcze dużo obiektów, miejsc historycznych i wyjątkowych, których wkrótce może już nie być. Znowu nikogo z ważnych to nie obejdzie?

Arkadiusz Skonieczny

18-04-2012