Byłem dziś na marszu niepodległości i mnie olśniło: to nie jest erupcja nacjonalizmu i ksenofobii, tu nie chodzi o patriotyzm i Polskę, tu chodzi o manifestację obecności klasowej. Proszę mi wybaczyć marksistowski język, ale trudno od niego uciec. Otóż marsz niepodległości to w istocie manifestacja klasy „Masa”.

Opisałem już marsz antyfaszystów, który mnie sfrustrował, czułem się więc w obowiązku pójść na marsz narodowców. Ja, inteligent. No i powiem tak: narodowcy przykrywają antyfaszystów czapkami. Jest w nich moc, jest siła, jest autentyczność. Nawet w sumie sporo radości – jak na meczu. Jest taka prosta szczera energia: zaśpiewać, zaryczeć, zajebać. Pójść razem, wespół, w imię czegoś co ważne, solidarnie. Jest też doskonała organizacja są specjalne zastępy straży marszowej, oddziały medyczne, wszystko wolontariat. Wokół twarze, które znam z Powiśla, z Pragi, z Legii, z Syrenki (lokalny bar). Znam tych chłopaków i lubię, choć w zasadzie w niczym się z nimi nie zgadzam. Ale żyjąc z nimi i pijąc wódkę oraz oglądając mecze – nie raz nie dwa – nauczyłem się ich rozumieć, lubić ich i cenić. Prosty kod, trudne życie.

Dużo ich było. Ze 30 000 – choć przyznaję, że nie umiem tego ocenić. Niektórzy twierdzą, że 100 000. Część przyszła z dziewczynami, część w grupach kolegów. Większość młodziaki przed 30tką. Chłopaki z bocznych torów edukacyjnych, z techników i zawodówek, z osiedli, z transportu, ze straganów warzywnych, z budowlanki, z kombinatorki, z instalatorki, ze złodziejki i zadymy. Po prostu, z Polski.

Zjawiska klasowe nie skończyły się na świecie wraz z upadkiem komuny w 1989 roku. No przysięgam! Podziały klasowe istnieją i wygląda na to, że w XXI wieku znowu się nasilają. Oczywiście burżuazja i mieszczaństwo brzmią archaicznie, więc pojawiają się próby wprowadzenia nowych określeń. Na potrzeby tego tekstu proponuję takie:

Elityści – idąc za Susan George – ta klasa oznaczałaby 1% społeczeństwa, który posiada 90% majątku świata i charakteryzuje się daleko idącym kosmopolityzmem oraz wyalienowaniem. Establishment – to jakieś 10-15% społeczeństwa – ludzie dobrze osadzeni w rzeczywistości, zakorzenieni w środowisku branżowym i intelektualnym, dysponujący kompetencjami, wykształceniem, wysokim poczuciem własnej wartości i poczuciem bezpieczeństwa, celu i integralności. Wśród nich można wyróżnić: a) konserwatystów, którzy najczęściej związani są z biznesem, oraz b) postępowców, którzy związani są z ideami społecznymi. To między nimi właśnie trwa ten pozorny spór polityczny w podziale na prawicę i lewicę, to oni tworzą media, inteligencję, edukację, wyższą budżetówkę, przedsiębiorczość, korporacje, oraz dzierżą w ręku narrację – czyli opowieść o rzeczywistości. To oni tworzą kulturę – nie lubią disco polo. Masa – określana także niezrozumiełym słowem „prekariat”, do której odnosi się też przestarzała „klasa robotniczo-chłopska” oraz „drobna inteligencja” i „bezrobotni”, choć bezrobotnych dziś nie ma, gdyż wszyscy bez wyjątku ciężko pracują – takie czasy. To są ludzie, którzy raz pracują na umowę, raz nie, robią w Tesco za 1,200, żyją na dawnych PGRach, pracują w szkołach, w drobnej budżetówce, są na emeryturach, mają niskie poczucie własnej wartości i bezpieczeństwa, zerowy wpływ na rzeczywistość, niskie kompetencje społeczne. Krótko mówiąc, swojskie chłopaki, zwyczajne dziewczyny. To oni tworzą disco polo i nie lubią kultury (choć oczywiście nie wszyscy, gdyż jest to grupa olbrzymia i niejednorodna).

No i marsz niepodległości to właśnie marsz tej dolnej ale i największej masy społecznej. Dostrzegłem to w takiej wyrazistości wlaśnie dlatego, że byłem na smętnym marszu antyfaszystów, który jest dokładnie marszem lewej strony establishmentu!

Czym jest ta „polskość”?

Myślę, że należałoby to zdekodować w taki sposób: Polska to jest ten świat, który się tym ludziom należy, a który został im zabrany. Materialnie zabrany. Jako majątek. Własność. Polskość, tradycja i flaga, to są kwitki, które dano im w zamian za ten majątek. To ostatnie dowody, że coś do tych ludzi kiedyś należało. Trochę tak, jakby ktoś kiedyś do nich przyszedł i powiedział: „pożycz mi to, co masz, a w zamian ja ci dam kwit, i kiedyś na ten kwit ci to wszystko oddam, tylko że wtedy to będzie piękniejsze i wspaniałe!” No i okazało się, że ten ktoś zniknął. Nie ma go. A razem z nim cały ten majątek. Został kwit – czyli ta flaga. To jest kwit wielkiej wartości, z którego nie należy się śmiać. I teraz ci ludzie biegają z tym kwitem i potrząsają nim przed oczami świata, bo oni wiedzą, że gdzieś tam zza szyb patrzą na nich ci, którzy im wszystko zabrali. I rzeczywiście patrzą. I nawet się boją. A nawet są przerażeni. Że to dzicz z flagami lata…

Polska flaga, hymn, tradycja to wszystko są symboliczne rekwizyty majątku, który został tym ludziom odebrany. Nie chodzi tu tylko o pieniądze, ale o wpływ na rzeczywistość, o jakieś miejsce na ziemi, o przynależność, poczucie bezpieczeństwa. To wszystko miało do nich wrócić, ale nie wróciło. Kapitaliści i politycy mieli to tylko pożyczyć, żeby unowocześnić i oddać. Ale teraz w fabryce siedzi jakiś gbur kierownik, który mówi „wypierdalaj”, w sklepie siedzą tacy sami jak oni, bo kierownika nawet nie zobaczysz i sprzedają im wszystko za szmal, którego oni nie mają. Ziemia nie jest ich, bo należy do ludzi z miasta, albo do kapitalisty, albo do Niemca (przysłowiowego). Samochody należą do bogatych, domy do jeszcze bogatszych, do nich nie należy nic. Jedyni mili ludzie wokół nich to sprzedawcy promocji w Play i naciągacze na chwilówki. Nie tak miało być!

Stąd właśnie te wszystkie okrzyki o złodziejstwie. Złodzieje Unia, złodziej Tusk, złodziej Żyd.

A wokół sporo ludzi, którzy mówią podniosłym tonem: ten kwit, który macie w ręku, ma wielką wartość… nie dajcie nim szargać, nie dajcie sobie go odebrać, bo zostaniecie zupełnie z niczym. Jak bydło.

Duża potrzeba zmilitaryzowania się.

Trzeba przyznać, że marsz niepodległości jest mężczyzną. Twarde słowa, dosadne przyśpiewki, ryki, przekleństwa siarczyste, mocne spojrzenia, twarde pięści. Prosty kod – jako się rzekło. Dziewczyny są, ale jako towarzyszki – nie grają pierwszych ról. Widać narzucającą się potrzebę umundurowania. Całe grupy chłopaków w jednakowych dresach, z podobnymi czapeczkami, za lub pod wspólnie trzymaną flagą. Są dowódcy i drużynowi, którzy wydają rozkazy, są też elementy prawdziwych wojskowych mundurów. Są symbole, które ich odróżniają i pieśni, które przypominają pieśni wojskowe. Są okrzyki wznoszone na cześć Narodowych Sił Zbrojnych.

I teraz pytanie: czemu? Otóż ja sądzę, że to jest próba odreagowania zdewastowanego poczucia wartości własnej.

Żaden z tych chłopaków nie ma porządnej pracy i stanowiska, które dawałoby mu władzę. Żaden z nich nie jeździ mercedesem. Żaden z nich nie mieszka na ogrodzonym osiedlu, większość z nich dostawała wpierdol, gdy miała 10 lat – albo od najebanego ojca, albo od starszych kumpli. Teraz większość z nich ma jakiegoś szefa chuja, który w każdej chwili może ich wyrzucić z pracy. 90% z nich nie dysponuje budżetem miesięcznym wyższym niż 2,000 złotych – co powoduje, że na cały ten zaczarowany świat patrzą przez szybę. Część z nich ma sprawę u prokuratora, była w pierdlu lub tam pójdzie. Nic z tych rzeczy nie buduje poczucia stabilności, nic nie pozwala poczuć się kimś.

Ale umundurowani, zdyscyplinowani i głośni wreszcie są kimś. No i przyszli tu pogonić złodziei, wyegzekwować kwit (patrz wyżej).

Narodowe Siły Zbrojne to także tylko rekwizyt. Nie chodzi tu o rzeczywistą armię, ale o symbol tych, którzy tak jak i oni dostali wpierdol i zostali opluci. A też mieli narodowe kwity.

O co chodzi z tymi uchodźcami?

Wydaje mi się, że trzeba to czytać tak: odebraliście nam wszystko, co mieliśmy, wsadziliście nas w rudery, kazaliście wegetować, a teraz jeszcze chcecie nam na łeb spuścić jakichś innych biedaków, którym oddacie resztki tego, co nam się należy.

I koniec. Nie sądzę, by było w tym coś więcej. Jakaś głębsza myśl rasistowska lub polityczna. To jest walka o przetrwanie. Nam, establishmentowi łatwo jest to oceniać, patrzeć na to z góry i stosować do tego nasze establishmentowe oceny. Ale prawda jest taka, że nikt z nas nie wie, czym jest wykorzenienie i utrata bezpieczeństwa na takim najbardziej zwyczajnym poziomie jak choćby rodzinny dom. Doskonale puentowało to hasło jednej z warszawskich knajp modnej w środowisku agencji reklamowych, fashion gejów i pań z korpo: Let’s all pretend we are working class.

Nie da się.

Powinniśmy być mądrzejsi w ocenach.

Mam głębokie przeczucie, że lewica powinna iść dzisiaj w tym marszu z masą. Wiem, że jest to przeczucie perwersyjne, ale tylko wtedy, jeśli damy się nabrać, że między nami (establishmentową lewicą) a nimi (masą) istnieje jakiś spór ideologiczny lub na poziomie symboli. Otoż właśnie w tym marszu idą ludzie, którym powinniśmy pomóc. Być może czas to zrozumieć.