De Nederlandse overheid moet actief bijdragen aan de uitbanning van negatieve stereotyperingen die aan de persoon Zwarte Piet vastzitten.

Daarbij gaat het bijvoorbeeld om kenmerken die mensen kunnen doen denken aan het slavernijverleden. Dat adviseert het VN-comité dat optreedt tegen rassendiscriminatie vrijdag.

Een Nederlandse delegatie was vorige week twee dagen bij het VN-comité (CERD) in Genève. Dat comité bestaat uit mensenrechtenexperts en beoordeelt om de vier jaar of landen zich houden aan de VN-verdragen die zij hebben ondertekend.

Het ging in Zwitserland onder meer over arbeidsmarktdiscriminatie en de rol van lokale overheden bij de aanpak van discriminatie. En dus ook over Zwarte Piet.

Discriminatie

Een van de belangrijkste conclusies van het rapport is dat Nederland meer moet doen aan het voorkomen van discriminatie. Nu ligt volgens het VN-comité de nadruk vooral op reactieve maatregelen, en wordt pas actie ondernomen als discriminatie zich al heeft voorgedaan.

Een woordvoerder van de Nederlandse delegatie zei vorige week al dat de overheid niet bepaalt hoe Piet eruit ziet en dat de overheid ook geen verbod oplegt. Maar ook dat de Nederlandse overheid de dialoog blijft stimuleren en de pijn begrijpt.

Rutte

Premier Mark Rutte reageert afwijzend op de conclusies van de VN. Hij vindt de discussie over Zwarte Piet iets voor de samenleving en niet voor de politiek.

"Zwarte Piet is geen staatsaangelegenheid. Hoed je voor het land waar de politiek bepaalt hoe een volkstraditie eruitziet. Zwarte Piet is symbool geworden voor een diepere discussie over racisme en discriminatie. Hoe het ventje eruitziet staat daar volgens mij los van", aldus de premier.

Bekijk de reactie van Rutte:

Verbod

Minister Lodewijk Asscher (Integratie) sluit zich wel aan bij de conclusies in het VN-rapport. Het rapport pleit volgens de minister voor een actieve rol van de overheid om te zorgen dat de traditie van Zwarte Piet niet kwetsend is voor mensen, maar pleit nergens voor een verbod.

''Ik vind het goed dat ze niet zeggen dat de overheid Zwarte Piet moet verbieden. Ze geven aan dat de traditie er voor iedereen moet zijn, dat is precies wat ik ook zeg'', aldus Asscher in een reactie. ''Ook al is het een oude traditie, de overheid moet zich ervoor inspannen dat het een feest is voor iedereen en daar ben ik het mee eens.''

Volgens Asscher is de traditie al heel snel aan het veranderen, met creatieve invullingen van gekleurde pieten. Asscher gaat zorgen dat het debat tussen voor- en tegenstanders op een ''normale en beschaafde manier'' verder kan. Iets opleggen of verbieden wil hij zeker niet.

Discussie

Het figuur Zwarte Piet is al geruime tijd onderwerp van discussie in Nederland. Tegenstanders hekelen de stigmatiserende kenmerken van Zwarte Piet. Voorstanders spreken vooral van een belangrijke traditie die in stand moet worden gehouden.

Omroep NTR speelde in het Sinterklaasjournaal al eerder in op de discussie. Er kwamen vorig jaar voor het eerst ook Witte Pieten voorbij: een blanke piet-in-opleiding kwam door de schoorsteen en was zodoende iets zwarter geworden. In het Sinterklaasjournaal waren overigens ook volop traditionele Zwarte Pieten te zien.

In de laatste aflevering van het programma was een Zwarte Piet te zien die volkomen gelijkwaardig was aan de Sint, met een mijter op en een tabberd aan, op een wit paard.

Tijdens de intocht in Gouda waren er naast Zwarte Pieten ook kaas- en stroopwafelpieten te zien. De intocht is dit jaar in Meppel. Of de gemeente inspeelt op de discussie is nog niet bekend.