Καταρχάς υπάρχει μια μείωση στο δείκτη του ποσοστού ανεργίας. Ο δείκτης όμως αυτός τι είναι; Είναι ένα κλάσμα το οποίο στον αριθμητή έχει τον αριθμό των ανέργων και στον παρονομαστή έχει το εργατικό δυναμικό. Το εργατικό δυναμικό είναι όλοι όσοι έχουν την ηλικία να εργαστούν και επιθυμούν να εργαστούν, παρουσιάζονται δηλαδή στην αγορά εργασίας, αναζητούν εργασία. Είτε λοιπόν εργάζονται, είτε είναι άνεργοι. Αυτός είναι ένας πολύ κλασσικός ορισμός, ο οποίος λειτούργησε επί δεκαετίες στα χρόνια της ανάπτυξης.

Στη διάρκεια της κρίσης όμως αποδεικνύεται ότι έχει πολλές αδυναμίες.

Η πρώτη αδυναμία που έχει είναι ότι σε μια χώρα σαν την Ελλάδα που το εργατικό δυναμικό μειώνεται διότι ένα μεγάλο ποσοστό των ανέργων φεύγει, ο πληθυσμός έχει μειωθεί στην Ελλάδα περίπου κατά μισό εκατομμύριο στη διάρκεια της κρίσης. Έχει φύγει ο κόσμος.

Το εργατικό δυναμικό, δηλαδή με βάσει τον ορισμό που είπα πριν, έχει μειωθεί περίπου κατά 250.000 με 300.000 άτομα. Αφού λοιπόν φεύγει αυτός ο κόσμος από την Ελλάδα, που αν έμενε στην Ελλάδα θα ήταν άνεργος, προφανώς και πέφτει ο δείκτης. Αν φύγουν και όλοι οι άνεργοι θα έχουμε πλήρη απασχόληση.

Επομένως, υπάρχει εκεί μια στρεβλή εικόνα που δείχνει ότι έχει μειωθεί το ποσοστό ανεργίας και μάλιστα αρκετά. Εάν διορθώσουμε αυτό το δείκτη για το εργατικό δυναμικό που έχει φύγει τότε το ποσοστό ανεργίας έχει μειωθεί πολύ λίγο.

Στις ΗΠΑ έχουν μια μεθοδολογία που είναι πιο λεπτομερής από αυτή που έχουμε στην Ευρώπη και στην Ελλάδα για το ποσοστό ανεργίας. Υπολογίζουν δηλαδή το ποσοστό ανεργίας με διάφορους τρόπους, προσθέτοντας ή αφαιρώντας ειδικές κατηγορίες απασχολουμένων.

Πρόκειται για έναν δείκτη ο οποίος έχει 9 διαφορετικές εκδοχές. Ο δείκτης ανεργίας που χρησιμοποιούμε στην Ευρώπη είναι ένας από αυτούς. Θα σας δώσω ένα παράδειγμα μετά για να καταλάβετε τι εννοώ. Πρέπει να χρησιμοποιούμε αυτούς τους δείκτες ακριβώς γιατί μας δίνουν μια πιο πλήρη εικόνα της εργασίας. Ο παραδοσιακός δείκτης που χρησιμοποιείται, τον οποίο χρησιμοποιεί και η κυβέρνηση και θριαμβολογεί και λέει ότι μειώνεται [η ανεργία] κλπ είναι ανεπαρκής πρώτον για τον λόγο που είπα.

Ένας δεύτερος λόγος είναι ότι έχουμε μια ραγδαία αύξηση της μερικής απασχόλησης στην Ελλάδα. Ο δείκτης του ποσοστού ανεργίας μετράει κεφάλια, άτομα, επομένως στο οκτάωρο έχεις τώρα 2 εργαζομένους με τη μερική απασχόληση.

Αυτό είναι μια στρέβλωση, αυτό πρέπει να το διορθώνουμε για να βρούμε ποιος είναι ο πραγματικός δείκτης, ο διορθωμένος δείκτης ανεργίας.

Η δεύτερη διόρθωση αφορά στην ενσωμάτωση σε έναν από τους δείκτες της ακούσιας μερικής απασχόλησης, αυτής δηλαδή που δεν είναι ηθελημένη. Αυτή στην Ελλάδα είναι υψηλή, πάνω από 60%, κοντά στο 70%.

Μία άλλη πολύ σημαντική κατηγορία που έχουμε στην Ελλάδα είναι οι αποθαρρυμένοι άνεργοι. Είναι δηλαδή άτομα τα οποία πέρασαν στην ανεργία, αποθαρρύνθηκαν, δεν ψάχνουν πια για δουλειά και αυτούς η στατιστική δεν τους καταγράφει σαν άνεργους, τους καταγράφει σαν άεργους. Σαν κάποιους που δεν επιθυμούν να εργασθούν, ενώ αυτό δεν ισχύει. Επιθυμούν να εργασθούν αλλά είναι τόσο σίγουροι ότι δε θα βρουν δουλειά, που δεν αναζητούν καν.

Γίνεται και αυτή η διόρθωση λοιπόν με τους δείκτες του Αμερικάνικου Γραφείου Εργασίας, δηλαδή του Υπουργείου Εργασίας των ΗΠΑ. Εάν ενσωματώσουμε στην Ελλάδα αυτές τις διορθώσεις, το ποσοστό της ανεργίας είναι στο 33%. Ας μην το ονομάζουμε ποσοστό ανεργίας για να μην δημιουργείται παρεξήγηση, διότι είναι ποσοστό ανεργίας, υποαπασχόλησης και αποθάρρυνσης. Είναι ωστόσο ένα ποσοστό που μας περιγράφει την κατάσταση στην αγορά εργασίας πολύ καλύτερα, από το να μετρήσουμε μόνο τους άνεργους.

Προς το παρόν λοιπόν στην Ελλάδα δεν έχουμε κατορθώσει να καθιερώσουμε αυτούς τους δείκτες και σε αυτό το παιχνίδι δεν θέλει να έχει συμμετοχή ούτε η κυβέρνηση βεβαίως, διότι βλέπει έναν δείκτη που πέφτει (το ποσοστό ανεργίας) και λέει «εμείς κάναμε έργο»…