Zijn we gelukkig genoeg in ons werk? Dat is volgens de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) een vraag die te weinig aandacht krijgt. "De helft van uitval door ziekte wordt nu veroorzaakt door het werk zelf. Dat kan niet zo doorgaan", zegt onderzoeker Monique Kremer.

Werknemers en zzp'ers moeten daarom van de adviesraad meer greep krijgen op hun geld, werk en privéleven, zoals het kunnen combineren van werk met zorgtaken. Als de overheid en sociale partners hier niet op inzetten, dreigt de kwaliteit van werk achteruit te gaan.

De WRR voorziet de regering van gevraagd en ongevraagd advies op basis van de nieuwste wetenschappelijke inzichten. Ditmaal hebben onderzoekers in een 300 pagina's tellend rapport de arbeidsmarkt doorgelicht.

Basisbaan en arbeidsmarktbegeleiding

Met het rapport pleit de WRR voor minder verschillen tussen de verschillende arbeidscontracten en voor een stelsel met basisverzekeringen. Daarnaast zou de overheid moeten inzetten op meer arbeidsmarktbegeleiding en speciale basisbanen voor mensen met weinig kans op de arbeidsmarkt.

"Als werk psychologisch en sociaal zo belangrijk is, kunnen we mensen niet 'afschepen' met een uitkering", staat in het rapport. "Het sluitstuk van de sociale zekerheid zou daarom niet de bijstand maar de basisbaan moeten zijn."

Ook zou de overheid moeten investeren in ouderenzorg en kinderopvang. Verlofregelingen en meer zeggenschap op arbeidstijden zouden vastgelegd kunnen worden. Tot slot zou de overheid werkgevers kunnen stimuleren zich hiervoor in te zetten en de positie van werknemers kunnen versterken.

Kwaliteit onder druk

De raad stelt vast dat de kwaliteit van werk voor veel mensen nu al onder druk staat. Onder invloed van technologie, flexibilisering en intensivering dreigen werkenden de greep op hun werk te verliezen en nemen agressie, werkdruk en (baan-)onzekerheid toe. Kwaliteit van werk is belangrijk voor het geluk en de gezondheid van mensen en heeft daarmee ook gevolgen voor het werk, bijvoorbeeld door uitval en ziekte.

Bij Philadelphia Zorg staat sinds drie jaar het werkplezier centraal. Het personeel kan zelf oplossingen bedenken voor problemen waar het tegenaan loopt. Zo hadden Karin en Mariël moeite met de nachtdiensten en vonden daar zelf een oplossing voor: