Studenten van de TU Delft presenteerden vorig jaar voor het eerst hun Hyperloop-capsule. Beeld anp

Technische vooruitgang is steeds meer gestoeld op onverwachte en voorheen onhaalbaar geachte ideeën. Innovaties ontstaan mede daardoor steeds minder vaak bij grote bedrijven die zich verplicht zien risico's te mijden, maar bij de nieuwe Googles, Facebooks en Teslas, die de wereld hebben ontwricht met ideeën die door bestaande partijen onhaalbaar werden geacht. En zo maken steeds meer industrieën hun Kodakmoment mee.



De doorbraak van morgen is het vreemde idee van gisteren. In dat licht is het begrijpelijk dat veel mensen nogal enthousiast worden van afwijkende en tot de verbeelding sprekende ideeën, zoals nu de Hyperloop. Maar helaas is het niet andersom; verreweg de meeste onhaalbaar geachte ideeën blijken inderdaad onhaalbaar. Het is bij de beoordeling van dat soort ideeën goed om het oordeel van de wetenschap in gedachten te houden, zeker voordat er gemeenschapsgeld in wordt gestoken. Zelfs de meest vreemde en tot de verbeelding sprekende ideeën moeten zich immers aan de geldende economische, maatschappelijke en bovenal de natuurwetten houden. En op die vlakken bestaan er voor de Hyperloop enkele fundamentele bezwaren.

Een buis is niet flexibel

Een toekomstig vervoersysteem moet zich kunnen aanpassen aan een steeds onvoorspelbaardere toekomst. Vraaggestuurde mobiliteitsdiensten als Uber, Flixxbus en ook Ryanair danken hun succes voor een groot deel aan hun enorme aanpassingsvermogen. Als er ergens meer, minder of andere vervoersbehoefte blijkt past het aanbod zich daar snel aan aan de vraag. Een voor de toekomst robuust mobiliteitssysteem systeem moet mee kunnen bewegen.



Dit is nu al een groot probleem bij alle vormen van geleide systemen, of het nou een tram, magneetbaan, light- of klassieke rail betreft. Het is niet voor niks dat bij treinen in Europa tussen de 20 cent en 50 cent per reizigerskilometer verlies moet worden afgedekt met algemene middelen. Dat is door schoner en goedkopere wordende alternatieven zoals moderne auto's en elektrische fietsen niet meer goed te praten met duurzaamheidsvoordelen, of met economische of maatschappelijke argumenten. Het openbaar vervoer van de toekomst vergt impliciete flexibiliteit in routering en capaciteit, in combinatie met vraagsturing.



Wat die vereiste systeemflexibiliteit betreft is de Hyperloop een prachtige, opwindende hightech stap in de compleet verkeerde richting. We zitten met een groeiende behoefte aan een flexibel ingerichte infrastructuur niet te wachten op een nieuwe vorm van punt-naar-punt vervoer, dat ook nog eens niet aansluit op een bestaande infrastructuur. Dit essentiële probleem staat nog los van door wetenschappers aangehaalde Hyperloop-problemen op het gebied van capaciteit (je zou vijf tot tien Hyperloops nodig hebben om de capaciteit van een trein- of bus-systeem te halen), comfortproblemen (denk Python maar dan erger, tenzij je afziet van enige vorm van bochten), maar vooral veiligheid.



Google "hyperloop busted" en vind een behoorlijk goede onderbouwing waarom een hyperloop Al Qaeda's natte droom is: een gat ergens in de buis kan dodelijk zijn voor iedereen die zich in het systeem bevindt. Wellicht op te lossen maar niet zonder gigantische kosten te maken.

Carlo van de Weijer. Beeld .

Wat is het probleem?