Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o handlu możesz przeczytać o tym tutaj.

W zeszłym roku Amy Novogratz zgromadziła hodowcę wodorostów, właściciela wylęgarni ostryg, twórcę chipsów z suszonych skórek łososia, zaopatrzeniowca z branży spożywczej, restauratora i reportera na kolację w jej lofcie na Manhattanie. Podczas gdy jej goście delektowali się arktycznym golcem (gatunek ryby z rodziny łososiowatych – przyp. red.) gotowanym w szafranie z pomidorami i pistacjowym pesto, wstała, by wyjaśnić pochodzenie ryby. Była to Matorka, farma w Grindavík na Islandii, która przy użyciu energii geotermalnej hoduje w zbiornikach na lądzie ryby wolne od antybiotyków.

W 2016 r., kiedy fundusz Aqua-Spark (należący do Novogratz) zainwestował w Matorkę 2,5 mln dol., farma produkowała zaledwie 50 ton ryb rocznie. Do czasu wspomnianej kolacji w 2019 r. Matorka miała sprzedaż na poziomie trzech tysięcy ton, w tym dla sławnego szefa kuchni Nobu Matsuhisy oraz amerykańskiej firmy dostarczającej artykuły spożywcze FreshDirect. Kiedy uderzyła pandemia koronawirusa, sprzedaż Matorki do restauracji spadła, dlatego Aqua-Spark pomógł jej poprzez pożyczkę pomostową w wysokości 750 tys. dol. - Marka wróciła teraz na dobre tory – wyjaśnia Novogratz. Jej zdaniem do 2022 r. Matorka osiągnie sprzedaż na poziomie sześciu tysięcy ton. - To naprawdę dobre miejsce, w którym można kontrolować produkcję, poznać swój rynek, klienta i śledzić dosłownie wszystko – dodaje.

Matorka to farma w Grindavík na Islandii, która przy użyciu energii geotermalnej hoduje w zbiornikach na lądzie ryby wolne od antybiotyków Fot.: Materiały prasowe/Matorka

Niepełnosprawna kobieta, która usprawnia branżę akwakultury

45-letnia Novogratz sama też jest w idealnym miejscu. Dziesięć lat temu zdiagnozowano u niej guza mózgu, a lekarze ostrzegali ją, że może być dla niej śmiertelny. Przeszła ryzykowną, 20-godzinną operację wycięcia guza, po której ma problemy z równowagą i poruszaniem się – prócz tego wskutek wypadku w dzieciństwie Novogratz nie widzi na jedno oko.

Dziś ona i jej 50-letni mąż Mike Velings prowadzą Aqua-Spark, holenderski fundusz zrównoważonej akwakultury, który przyciągnął 148 mln dol. od 190 inwestorów z 29 krajów. Obejmują one ImpactAssets, fundusz obsługujący darczyńców z siedzibą w Bethesda w stanie Maryland (umożliwia on osobom fizycznym lokowanie swoich wkładów w inwestycje mające wpływ na zysk przed ostateczną dystrybucją pieniędzy do działających organizacji charytatywnych) oraz Louis Dreyfus Company, giganta towarowego kontrolowanego przez szwajcarską miliarderkę Margaritę Louis-Dreyfus. Sama Novogratz ma znaczące koneksje. Jej starsza siostra Jacqueline jest założycielką i dyrektorem generalnym pionierskiego funduszu inwestycyjnego Acumen oraz żoną Chrisa Andersona, szefa TED Talks. Z kolei jej brat Michael jest byłym miliarderem, inwestującym w makrofinansowe fundusze hedgingowe, który stał się wybitnym inwestorem kryptowalut.

W czerwcu ubiegłego roku udziały Aqua-Spark w 19 spółkach wyceniono na 180 mln dol. W 2019 r. fundusz wykazał wewnętrzną stopę zwrotu netto (IRR) na poziomie 21,75 proc. - imponującą, zwłaszcza biorąc pod uwagę, że nie ma tu uwzględnionej rocznej opłaty w wysokości 1 proc. i 20 proc. zysków, które trafiają do spółki zarządzającej, która w 60 proc. należy do Novogratza i jej męża (właścicielami pozostałych 40 proc. jest fundacja należąca do małżeństwa oraz pracownicy). Pomimo pandemii Novogratz spodziewa się, że IRR w tym roku przekroczy 20 proc.

Brudna branża

Mówiąc prościej, Aqua-Spark to rybka w światowej branży akwakultury wartej 265 mld dol. Sektor ten dostarcza obecnie ponad połowę wszystkich owoców morza produkowanych do spożycia przez ludzi. Jednak Aqua-Spark, jako pierwszy i największy fundusz inwestycyjny na świecie poświęcony wyłącznie akwakulturze przyjaznej dla środowiska, wywiera ponadprzeciętny wpływ na branżę.

Amy Novogratz zdecydowała wraz z mężem się na branżę akwakultury, ponieważ niewielu inwestorów interesowało się tym dużym i niespokojnym rynkiem. Niektóre farmy rybne w rzeczywistości potęgowały tylko problem przełowienia ryb na wolności, wykorzystując dzikie ryby jako paszę Fot.: Materiały prasowe/Aqua-Spark

Na przykład w 2015 r., w ramach swojej pierwszej inwestycji, Aqua-Spark przelał 3,4 mln dol. na konto Calysta, start-up’u z Doliny Krzemowej, który produkuje nowatorską mączkę rybną. Calysta wykorzystuje sfermentowane drobnoustroje, będące produktem ubocznym produkcji gazu ziemnego, do tworzenia paszy dla ryb, która jest lepsza dla środowiska niż dostępne na rynku wersje na bazie ryb lub soi. Pieniądze od Aqua-Spark pomogły w opłaceniu pilotażowego zakładu, co z kolei pomogło firmie Calysta przyciągnąć 150 mln dol. dodatkowych inwestycji, w tym od firm Cargill i BP Ventures. Obecnie start-up buduje fabrykę w Chinach, która ma produkować 20 tys. ton paszy rocznie - co może zmienić zasady gry na światowym rynku pasz dla ryb o wartości 40 mld dol.

- Kiedy poznałem Novogratz i Velings, powiedziałem im, że może to zająć 10 lat. Oni naprawdę mają zaufanie - wspomina Alan Shaw, współzałożyciel i dyrektor generalny Calysta.

Dzięki długodystansowemu podejściu, Aqua-Spark nie sprzedał jeszcze ani jednego holdingu. Oczekuje, że firmy z jego portfela będą płacić wszystkim pracownikom wystarczającą na utrzymanie pensję i priorytetowo traktować przejrzystość wyników naukowych. Kilka z jego inwestycji dotyczy gospodarstw, które muszą minimalizować stosowanie antybiotyków i chemikaliów oraz ograniczać zrzuty zanieczyszczeń.

- Akwakultura była postrzegana jako bardzo brudny, pełen chorób przemysł. (Novogratz i Velings ) zmienili sposób myślenia i uczynili z niej inwestycję - mówi Lisa Kleissner, inwestorka, która zasiada w zarządzie Aqua-Spark.

Jak Amy Novogratz znalazła się w branży akwakultury

Novogratz jest szóstym z siedmiorga rodzeństwa, którego ojciec, pułkownik armii amerykańskiej, oczekiwał, że w weekendy będą wstawać o 6 rano. Po studiach teatralnych na Uniwersytecie Nowojorskim odbyła staż w Waszyngtonie, badając strategie polityczne dotyczące nastoletnich matek, a następnie podjęła pracę ze swoim szwagrem i zarządzała wydarzeniem TED Prize, czyli coroczną nagrodą przyznawaną osobie stojącej za pojedynczą ideą zmiany świata. W ten sposób wiosną 2010 r. Novogratz znalazła się na statku badawczym na Galapagos. Była to wycieczka łącząca wykłady o ochronie oceanów i nurkowanie. Podczas tej podróży poznała Velingsa, holenderskiego przedsiębiorcę, który założył swój pierwszy biznes w wieku 18 lat.

Ryby można wyprodukować przy użyciu 1/5 ilości paszy, jaka jest potrzebna do produkcji wołowiny Fot.: Materiały prasowe/Aqua-Spark

Ich związek rozkwitał przez następne siedem miesięcy, ale Novogratz zaczęła mieć niepokojące ataki. W październiku otrzymała diagnozę guza mózgu. Po operacji Velings oświadczył się przy jej łóżku szpitalnym. Zgodziła się, ale powiedziała, że potrzebuje czasu, aby odzyskać swoje życie - musiała ponownie nauczyć się chodzić. Po kilku miesiącach Novogratz wróciła do pracy w TED. - Było o wiele za wcześnie - przyznaje teraz. Wreszcie konferencja TEDx zaplanowana w Doha w Katarze sprawiła, że zrobiła krok dalej. - Nie mogłem nawet chodzić po piasku, a zgodziłem się poprowadzić warsztaty na pustyni. To było szaleństwo - mówi. Kupiła bilet do Holandii, gdzie wraz z Velingsem zaczęli wspólnie budować życie i firmę.

Duet wybrał akwakulturę, ponieważ niewielu inwestorów interesowało się tym dużym i niespokojnym rynkiem. Niektóre farmy rybne w rzeczywistości potęgowały tylko problem przełowienia ryb na wolności, wykorzystując dzikie ryby jako paszę. Jak wyjaśnia Novogratz, bardziej zrównoważone farmy, o ile istniały, „sprzedawały się na naprawdę małe, ekskluzywne rynki jako towary premium” i miały niewielki dostęp do kapitału zewnętrznego. Razem z mężem spotykali się z dziesiątkami potencjalnych inwestorów z Doliny Krzemowej oraz z Europy i czekali na oficjalne rozpoczęcie zbierania funduszy we wrześniu 2013 r. Wtedy jednak w ich życiu wydarzyła się kolejna tragedia - Novogratz urodziła pierwsze dziecko w lipcu 2013 r., zaledwie miesiąc później niemowlę zmarło. Start funduszu został przełożony. Pod koniec 2014 r. Novogratz urodziła drugie dziecko (ona i Velings mają teraz troje zdrowych dzieci), a para miała zobowiązania na ponad 8 mln dol. od 26 inwestorów. Początkowe koszty operacyjne pokryli 4 mln dol. z własnych pieniędzy.

Oboje mówią, że chcą mieć od 60 do 80 firm w portfelu Aqua-Spark, czyli ponad trzy razy więcej niż obecnie. Na początku obawiali się, że nie będzie wystarczająco dużej liczby przedsiębiorstw z możliwością inwestycji, a teraz aktywnie śledzą co najmniej 1550.

Pomimo swojej niepełnosprawności, Novogratz rzuciła się na poszukiwanie perspektyw, wspina się po drabinach łodzi w Wietnamie i chodzi po platformach służących do karmienia, które zlokalizowane są nad wodami rojącymi się od krokodyli w Mozambiku. - Bywa, że się wycofuję, ale głównie sama siebie popycham do przodu – mówi.

Chociaż pandemia obecnie uniemożliwia im dokonywanie wizyt na miejscu, Novogratz i Velings są niezrażeni, wykonując swoją należytą staranność zdalnie. - Wszystko, co przeszliśmy, pcha nas do przodu - mówi.