Nederland weigert tot nader order alle uitleveringsverzoeken van België. Aanleiding is het vernietigende rapport van het antifoltercomité van de Raad van Europa, waarin ons land vorige maand fors op de vingers werd getikt voor de toestand in de gevangenissen tijdens stakingen.

De concrete aanleiding voor de schorsing door de Internationale Rechtshulpkamer (IRK), was een verzoek van een Antwerpse onderzoeksrechter om acht verdachten die in Nederland verblijven, over te leveren. De acht worden verdacht van deelname aan een criminele organisatie die drugs smokkelt vanuit Zuid-Amerika naar Europa, onder meer via de Antwerpse Haven.

Maar tot er meer duidelijkheid is over de detentieomstandigheden in de Belgische gevangenissen, blijven de verdachten in kwestie in Nederland. Ook alle andere uitleveringsverzoeken van ons land worden voorlopig aangehouden.

Het antifoltercomité van de Raad van Europa publiceerde vorige maand namelijk een rapport waarin het de ‘mensonterende’ situatie in de Belgische gevangenissen aanklaagt. Vooral tijdens stakingen stelde de Raad een 'vernederende behandeling' van Belgische gedetineerden vast. Het noemde de toestand in onze gevangenissen 'ongezien'..

De Nederlandse officier van justitie moet daar nu meer informatie over inwinnen. Maar de rechtbank zegt niet enkel rekening te houden met dat rapport, maar ook met 'berichten in Belgische media over overbevolking in de gevangenissen'.

Gegarandeerde dienstverlening

Toen het rapport uitkwam, reageerde Minister van Justitie Koen Geens (CD&V) dat hij overleg pleegde met de vakbonden van het gevangenispersoneel en de gevangenisdirecties over een gegarandeerde dienstverlening. Hij gaf mee dat hij ‘al sinds het begin van deze regeerperiode bekijkt hoe we aan de eis van het CPT kunnen voldoen'. Voor de minister moet de vraag ‘eindelijk gerealiseerd’ worden: ‘Het strekt niet tot eer dat binnen de grenzen van Europa enkel België dit nog niet gerealiseerd heeft.’

Dinsdag klinkt het op het kabinet van Geens dat akte wordt genomen van de beslissing. 'Volgens deze rechtbank kan vooralsnog niet worden geconcludeerd dat gedetineerden in Belgische gevangenissen in het algemeen een reëel gevaar van onmenselijke of vernederende behandeling lopen. De Internationale Rechtshulpkamer in Amsterdam wil dit verder onderzoeken. Daartoe wordt overleg gepleegd met de Belgische FOD justitie.'

De minister zegt 'geen voorafopname' te willen doen op dit onderzoek, en geeft verder dus ook geen commentaar. Ter informatie klinkt het wel dat 'nog voor het rapport van het CPT er is gekomen, de Belgische regering al maatregelen genomen heeft.' De gevangenispopulatie is daardoor 'teruggelopen naar 10.444, terwijl dat in mei 10.808 betrof. Jaren daarvoor liep de gevangenisbevolking steeds op tot boven de 11.000 gedetineerden.'

'Verder zal vanaf augustus het FPC Antwerpen geïnterneerden die in de gevangenis verblijven opnemen', aldus nog woordvoerster Sieghild Lacoere. 'Op de Ministerraad van 20 juli werd de vergunning voor Haren goedgekeurd, de procedures bij de bouw van de gevangenis in Leopoldsburg gaan vooruit.'