Po 11 latach spędzonych na „cmentarzysku samolotów” bombowiec B-52 powrócił do czynnej służby. Sytuacja na świecie jest zatem tak niebezpieczna, że USA chcą mieć do dyspozycji każdy samolot strategiczny, na jaki pozwalają traktaty.

Flota amerykańskich bombowców strategicznych wcale nie jest duża. Najpotężniejsze lotnictwo świata posiada „na papierze” 20 trudno wykrywalnych maszyn B-2 Spirit, 60 zimnowojennych B-1B Lancer i 75 ciężkich B-52 Stratofortress. Część z nich – 49 samolotów przystosowanych do przenoszenia broni jądrowej – wchodzi w skład sił strategicznych objętych traktatem rozbrojeniowym New START, podpisanym przez USA i Rosję w 2010 r.

Za każdym razem, gdy któraś maszyna wypada z tej puli z powodu awarii czy katastrofy, strategiczny balans sił się przechyla. Amerykanie wycofali z linii w ostatnich dekadach dziesiątki samolotów bombowych, ale zachowali rezerwę kilkunastu sztuk na uzupełnienie strat. B-52H „Wise Guy” spędził na pustyni w Arizonie ponad dekadę. Wycofana w 2008 r. maszyna nie trafiła na złom, ale do tzw. Rezerwy Typu 1000, umożliwiającej w miarę szybkie przywrócenie do służby. Oddająca samolot załoga napisała na jednej z metalowych klap: „Zajmijcie się nim dobrze do czasu, gdy znowu będziemy go potrzebować”. Te słowa miały się ziścić po dekadzie.

Czytaj także: Amerykanie inwestują w bomby atomowe i nowe pociski

Muzealne bombowce wracają do służby

Do służby wraca prawdziwy stary wiarus. Numer seryjny wskrzeszonego B-52H to 60-034. Oznacza to, że budowa samolotu została sfinansowana w roku fiskalnym 1960. Wtedy, u szczytu konfrontacji mocarstw, Boeing wyprodukował ponad setkę modelu H – ostatniej modernizacji legendarnego bombowca. Starsze wersje wycofano w latach 90., w służbie zostały tylko modele H.

Maszyny mogły więc uczestniczyć w zimnowojennych patrolach nuklearnych (swego czasu Amerykanie utrzymywali B-52 w powietrzu 24 godziny na dobę), wojnie w Wietnamie, operacji Kanion Kolorado w Libii, pierwszej i drugiej wojnie w Zatoce Perskiej, bombardowaniach Afganistanu. Siły powietrzne USA chcą utrzymywać flotę 76 B-52H, ale w ostatnich latach w wypadkach utracono dwa bombowce. Dlatego „Wise Guy” musiał powrócić, podobnie jak wcześniej „Ghost Rider” – pierwszy z dwóch muzealnych bombowców przywracanych do stanu lotnego.

Czytaj także: Czy grozi nam wojna atomowa?

Stare samoloty wracają, bo nie ma nowych

Mimo podeszłego wieku i kilkunastu tysięcy godzin spędzonych w powietrzu B-52H okazują się nadzwyczajnie żywotne. Zakonserwowany samolot wymagał tylko kilku tygodni pracy, by wzbić się samodzielnie w powietrze. Ze składowiska w Arizonie przeleciał do bazy operacyjnej w Luizjanie. Tam musi przejść poważniejszą modernizację, do służby wejdzie za dwa lata. Amerykanie planują, że już najstarsze maszyny w ich flocie powietrznej, wyprodukowane prawie 60 lat temu, będą latać do osiągnięcia 80 lat! Jeśli sytuacja światowa jeszcze się pogorszy, niewykluczone, że niektóre samoloty osiągną setkę. B-52H mają bowiem przejść jeszcze jedną modernizację – będą wkrótce wyposażane w nowe silniki.

Dlaczego Amerykanie w ogóle sięgają po samoloty w muzealnym wieku? Najbardziej brutalna, ale prawdziwa odpowiedź brzmi: bo nie mają nowych. Ostatni samolot bombowy powstał w USA w latach 80. B-2 Spirit – trudno wykrywalne latające skrzydło o futurystycznym wyglądzie – okazało się za drogie w zderzeniu z niesprzyjającą zbrojeniom sytuacją światową (koniec zimnej wojny).

Z planowanych początkowo ponad 160 sztuk zbudowano ledwie 21. Krótka seria sprawiła, że został najdroższym w przeliczeniu na sztukę samolotem na świecie – wartym 2,1 mld dol. 30 lat później B-2 nadal robi kosmiczne wrażenie, nie dziwi, że jego utajnione próby w Nevadzie były mylone z lądowaniem UFO. Ale 20 bombowców nawet o globalnym zasięgu nie daje USA potencjału wystarczającego w nowej rywalizacji mocarstw, o jakiej mówi tzw. doktryna Trumpa. Dlatego w służbie muszą zostać B-1B i B-52H, nieodzowne dla odstraszania, demonstrowania siły, a w razie czego – w walce.

Muzealne maszyny można coraz częściej spotkać choćby nad Bałtykiem. W tym roku Amerykanie już raz wysłali B-52 do Wielkiej Brytanii na loty ćwiczebne u granic Rosji i prawdopodobnie nie był to ich ostatni występ we wschodnioeuropejskim teatrze. Nadchodzące ćwiczenia morskie Baltops są z reguły wspierane przez lotnictwo strategiczne.

Czytaj także: Amerykańska strategia nuklearna zakłada, że ryzyko wojny atomowej rośnie