Marcelina Zawisza: Stać na krótszy dzień pracy

Autor: Paweł Wiśniewski/Super Express Marcelina Zawisza

Od 26 lat mamy nieustający wzrost gospodarczy. Bardzo dobrze sytuację Polek i Polaków na rynku pracy obrazuje prosty wskaźnik – udział płac w PKB. Od 1989 roku jesteśmy jednym z niewielu krajów, w których ten udział spada. A to oznacza, że jako pracownicy wypracowujemy dużo więcej bogactwa, niż dane jest nam skonsumować. Pora więc skończyć z mówieniem o tym, że Polska jest na dorobku. I pora zacząć bardziej sprawiedliwie dzielić to, co wspólnie wypracowujemy - mówi Marcelina Zawisza z partii Razem.

„Super Express”: - Od miesiąca partia Razem zbiera podpisy pod projektem ustawy skracającej czas pracy z 40 do 35 godzin tygodniowo. I co ludzie na to? Pukają się w czoło i pytają, czemu chcecie przywrócić komunizm?

Marcelina Zawisza: - Wręcz przeciwnie! Spotykamy się z bardzo pozytywnymi reakcjami ludzi, którzy bardzo często przyznają, że są przepracowani. Zwracają uwagą na to, że zbyt rzadko mówi się o czasie pracy Polek i Polaków. Słyszymy od nich wyrazy wsparcia. Są przekonani, że zmniejszenie liczby godzin, które spędzamy w pracy to bardzo sensowy postulat i cieszą się, iż ktoś w końcu zebrał się do napisania projektu ustawy w tej sprawie.

- I nie mówią, że jesteśmy państwem na dorobku i musimy więcej pracować, żeby nadgonić bogaty Zachód?

- Oczywiście, spotykamy się takimi argumentami, ale wystarczy przytoczyć fakty, żeby ich przekonać. Od 26 lat mamy nieustający wzrost gospodarczy. Bardzo dobrze sytuację Polek i Polaków na rynku pracy obrazuje prosty wskaźnik – udział płac w PKB. Od 1989 roku jesteśmy jednym z niewielu krajów, w których ten udział spada. A to oznacza, że jako pracownicy wypracowujemy dużo więcej bogactwa, niż wytwarzamy. Pora więc skończyć z mówieniem o tym, że Polska jest na dorobku. I pora zacząć bardziej sprawiedliwie dzielić to, co wspólnie wypracowujemy.

- I ma w tym pomóc skrócenie czasu pracy?

- Dokładnie tak – skrócenie czasu pracy przy zachowaniu tych samych pensji. Dzięki temu będziemy mieli więcej czasu dla siebie, dla rodziny i swoich bliskich.

- Liberał jednak powie, że oczywiście jesteśmy bogatsi, ale PKB na głowę mieszkańca nadal dramatycznie odstaje od tego w najbardziej rozwiniętych krajach.

- Ale zobaczmy, jak wygląda sytuacja w krajach, w których już skrócono czas pracy, czyli np. we Francji, Danii czy Szwecji. Okazuje się oto, że produktywność pracowników tam wzrasta, tzn. ludzie, którzy spędzają w pracy mniej czasu są bardziej wydajni. Są też bardziej wypoczęci i zrelaksowani, więc chętniej przychodzą do pracy, gdzie stają się bardziej kreatywni. Co więcej, skrócenie czasu pracy wpływa też pozytywnie na zdrowia pracowników, więc rzadziej chodzą na zwolnienia lekarskie. Zyskują na tym pracodawcy, ponieważ pracownicy rzadziej znikają, oraz państwo, które mniej wydaje na służbę zdrowia.

- Wspomniała pani o krajach, w których funkcjonuje już od dawna krótszy dzień pracy. Ale w takiej Francji powracają pomysły wydłużenia tego czasu.

- No tak, ale mówią neoliberałowie, którzy chcą zabrać wiele praw pracowniczych. Od 40 lat słyszymy z ich ust tą samą śpiewkę i kiedy sprawdzimy, jak ich rozwiązania realnie wpływają na życie ludzi oraz gospodarkę, okazuje się, jak fatalne są w skutkach. Widzimy pozytywne efekty wprowadzenia krótszego czasu pracy i nie przejmowałabym się tym, że ci sami ekonomiści, którzy nie potrafili przewidzieć kryzysu z 2008 roku, teraz krytykują to rozwiązanie. No i jest jeszcze jedno.

- Co takiego?

- Przypomnijmy, że 8-godzinny dzień pracy został wprowadzony w Polsce w 1918 roku. Żyjemy więc z tym rozwiązaniem już 100 lat. Wtedy po ulicach polskich miast jeździły jeszcze dorożki. W tej chwili żyjemy w zupełnie innym świecie i nie ma żadnego powodu, żeby nadal tak długo pracować. Wystarczy pracować mądrzej.

- A nie jest tak, że zanim zabierzemy się za skracanie czasu pracy, trzeba by wyegzekwować przestrzeganie 8-godzinnego czasu pracy? Wiemy bowiem, że Polacy po Grekach są najbardziej zarobionymi ludźmi w Unii Europejskiej, co wynika z faktu, że mało kto się kodeksowym czasem pracy przejmuje.

- Skrócenie czasu pracy to niejedyne rozwiązanie, dzięki któremu partia Razem chce ucywilizować polski rynek pracy. Uważamy, że trzeba m.in. zwiększyć budżet Państwowej Inspekcji Pracy, powinny zostać zwiększone jej uprawnienia oraz powiązać kary dla pracodawców z obrotami. W tej chwili czasami bardziej opłaca mu się łamać kodeks pracy, niż działać zgodnie z nim, bo kary, jakie są na niego nakładane są po prostu śmiesznie niskie. Ona po prostu nie odstraszają, choć powinny. To dlatego zmusza się dziś pracowników do pracy ponad siły.

Rozmawiał Tomasz Walczak