Commandant kolonel Dick van Ingen erkent de problemen, maar benadrukt dat ze voortkomen uit het streven naar optimale veiligheid. "Het credo van de luchtverkeersleiding is 'veilig, vlot en ordelijk'. Veiligheid staat altijd voorop en om die te waarborgen moeten wij inderdaad af en toe beperkingen opleggen aan de dienstverlening."

'Can do'-mentaliteit

De vijf militaire luchtverkeersleiders die de NOS gesproken heeft, zeggen dat er wel risico's genomen worden. Ze ervaren ook in hun organisatie de bekende 'can do'-mentaliteit: militairen zeggen niet gauw 'nee' en lossen een probleem ondanks alles op.

Volgens de Onderzoeksraad voor Veiligheid leidde deze mentaliteit bij andere krijgsmachtonderdelen tot dodelijke ongelukken, zoals bij het mortier-ongeluk in Mali en bij een schietoefening in Ossendrecht. "Dat risico bestaat hier ook", zegt een betrokkene. "We lossen het wel weer op en ergens komt de veiligheid in het geding, we weten alleen niet waar en wanneer".

Brug

"Het is net als bij een brug waar je met een schaaf steeds een beetje vanaf haalt", stelt een van hen. "Het brugdek wordt steeds dunner, maar wanneer wordt het echt onveilig? Dat weet niemand." Het liefste zou hij willen dat de Onderzoeksraad voor Veiligheid de situatie zou onderzoeken. "We nemen risico's, dat weet iedereen", concludeert een ander.

Kolonel Van Ingen bestrijdt dat: "Ik ben niet bezorgd over de veiligheid. We doen geen dingen die niet veilig zijn. Ik maak me wel zorgen over het personeelstekort. Ik bespreek dat met mijn mensen, ook op de werkvloer, zodat we de juiste keuzes maken." Zo wordt er voortaan een extra dienst ingepland om de kleine luchtvaart vaker van vluchtinformatie te kunnen voorzien.

Eindhoven Airport

Volgens de bezorgde luchtverkeersleiders vormt ook de oplopende werkdruk op luchthaven Eindhoven een risico. Eindhoven Airport is van oorsprong een militair vliegveld, waar de militaire luchtverkeersleiding verantwoordelijk is voor al het vliegverkeer. De laatste jaren is de burgerluchtvaart sterk toegenomen, maar het aantal verkeersleiders is niet meegegroeid. Zij hebben het alleen maar drukker gekregen.

Een luchtverkeersleider vertelt dat hij tot voor kort op zaterdagnacht elf uur achter elkaar moest werken. Het laatste uur is tussen 07.00 en 08.00 uur 's ochtends. Dan moeten ze na tien uur werken luchthaven Eindhoven openen en de eerste Ryanair- en Transavia-vliegtuigen die willen opstijgen begeleiden. "Ik voelde me daar niet goed bij", aldus de luchtverkeersleider. Sinds begin deze maand nemen verkeersleiders op andere radarposten een paar uur over in de nachtdienst, waardoor de collega even kan slapen en vanaf 06.30 uur 's ochtends weer frisser achter zijn radarscherm zit.

Veiligheidsfunctionaris

Een ander wijst erop dat er nog maar één veiligheidsfunctionaris is die alle veiligheidsmeldingen moet afhandelen. "Hij moet in zijn eentje tientallen incident-meldingen per maand beoordelen, en bekijken of er sprake is van een veiligheidsprobleem. Het lijkt me moeilijk om alles goed te beoordelen". Als de veiligheidsfunctionaris iets ziet wat erg belangrijk lijkt, zal hij een onderzoek gelasten. "Maar dat moet gebeuren door verkeersleiders die daar geen tijd voor hebben. Onderzoeken liggen dan ook lang op de stapel, soms tot wel een jaar lang."