De Turkse president Recep Tayyip Erdogan zegt dat Turkije naar het Europees Hof voor de Rechten van de Mens stapt vanwege de Nederlandse weigering van Turkse ministers.

Liveblog

Afgelopen weekend werden de landingsrechten van het toestel van de Turkse minister van Buitenlandse Zaken, Mevlut Cavusoglu, ingetrokken. Hij wilde in Nederland campagne voeren voor het Turkse referendum over de beoogde Turkse grondwetswijziging in april.

De Turkse minister van Familiezaken, Fatma Betül Sayan Kaya, werd Nederland uitgezet toen zij net als Cavusoglu campagne wilde voeren onder Turkse Nederlanders.

69 Turkse minister staande gehouden en teruggestuurd

Rellen

Bij het Turkse consulaat in Rotterdam hadden zich in de nacht van zaterdag op zondag honderden mensen verzameld. Toen na middernacht duidelijk werd dat Sayan Kaya het land zou worden uitgezet, liep de situatie uit de hand.

Demonstranten gooiden voorwerpen naar de politie, die waterkanonnen en agenten te paard inzette. De Mobiele Eenheid voerde charges uit. Zeven mensen raakten gewond, onder wie een agent.

Koenders

Minister van Buitenlandse Zaken Bert Koenders ziet een eventuele behandeling van Turkse klachten over de Nederlandse overheid door Europese Hof voor de Mensenrechten positief tegemoet.



"De gang naar het Europees Hof voor de Rechten van de Mens staat open voor Turkije. Mocht de klacht ontvankelijk worden verklaard zien we de zaak met vertrouwen tegemoet", reageerde Koenders.



"Overigens staat Turkije zo goed als bovenaan de ranglijst als het gaat om veroordelingen door het Europees Hof voor de Rechten van de Mens."

Partijdige rechter

Hoogleraar internationaal recht Willem van Genugten van de Universiteit van Tilburg vindt het een mogelijk interessante zaak. "Maar je stapt pas naar het Europees Hof als alle nationale rechtsmiddelen uitgeput zijn", legde hij uit in het Radio 1-programma Met het oog op morgen. "Ik denk niet dat het een serieuze zaak gaat worden. Het heeft er alle schijn van dat Erdogan dit met heel andere redenen doet."

Door de zaak nu al aan te kondigen, lijkt Erdogan volgens de hoogleraar te willen zeggen "dat hij ervan uitgaat dat de Nederlandse rechter in die mogelijke zaak partijdig zal zijn."

Zuiver op de graat

Van Genugten denkt dat Erdogan zich in zijn mogelijke aanklacht zal beroepen op de belemmering van vrijheid van meningsuiting, vrijheid van vereniging of vrijheid van beweging. "Maar een Nederlandse rechter zal zeer zuiver op de graat oordelen: wat waren de feiten, welke rechten zijn mogelijk geschonden. Je kan zeggen dat Turkije daar nog iets van kan leren, want rechters zijn hier écht onafhankelijk."

Overigens zal een eventuele klacht van Erdogan bij het Europees Hof pas over luttele jaren worden behandeld. "Het aantal hangende zaken bij het Hof ligt rond de 90.000", rekent de hoogleraar voor.

Sancties

Erdogan zei eerder al dat hij van plan was stappen te nemen tegen Nederland nadat de landingsrechten van Cavusoglu werden ingetrokken. "Nederland zou nu na moeten denken over hoe hun diplomatieke vliegtuigen gaan landen in Turkije", zo sprak Erdogan afgelopen weekend.

Ook dreigde Erdogan toen met economische sancties. Zondag riep hij internationale organisaties op om net als Turkije ook sancties tegen Nederland aan te kondigen. Maandag onderstreepte Erdogan dat standpunt nog eens.

Naar aanleiding van de diplomatieke rel tussen Turkije en Nederland heeft Turkije in ieder geval al gezegd dat de Nederlandse ambassadeur voorlopig niet meer welkom is in Turkije. De ambassadeur verblijft momenteel niet in het land.

De-escaleren

Verschillende Europese landen hebben maandag gezegd dat ze willen dat Nederland en Turkije samen zoeken naar een oplossing van de diplomatieke rel. Zo heeft de Europese Commissie Turkije gemaand zich te onthouden van 'buitensporige verklaringen' en acties die de verhouding met Nederland verder kunnen doen verslechteren.

Ook de NAVO roept op tot kalmte tussen Nederland en Turkije. ''Robuuste discussies zijn het hart van de democratie, maar ook respect. Ik roep alle NAVO-bondgenoten op respect voor elkaar te tonen en de situatie te de-escaleren", zei NAVO-chef Jens Stoltenberg maandag.

Nazi-vergelijkingen

Erdogan heeft in de afgelopen dagen niet alleen opgeroepen tot het instellen van sancties, maar liet zich ook op andere manieren in harde bewoordingen uit over Nederland. Zo noemde hij Nederland een overblijfsel van het nazisme en betitelde hij Nederland als fascistisch en als een bananenrepubliek.

Premier Rutte veroordeelde de woorden die Erdogan sprak over Nederland en zei dat de Turkse president daar zijn excuses voor aan moet bieden.

Rutte kreeg maandag bijval van de Duitse bondskanselier Merkel, die zei dat de nazi-vergelijkingen "compleet misplaatst" waren.

Erdogan sprak eerder gelijke woorden over Duitsland nadat Turkse bewindspersonen ook daar niet welkom waren om campagne te voeren.