Noordoost-Groningen is al lange tijd een links bolwerk als de Communistische Partij Nederland (CPN) in de jaren 30 populair wordt. "De meeste mensen waren er straat- en straatarm", vertelt politicoloog Marianne Braun in NOS Met het Oog op Morgen. Zij deed onderzoek naar de gebeurtenissen in het 'rode dorp' in de jaren dertig.

De dagloners en landarbeiders werkten in mensonterende omstandigheden. "Ze werkten bijvoorbeeld in de aanslibbingskust van de Dollard, waar ze tien uur lang moesten staan en geen moment pauze kregen."

De bittere armoede stond in schril contrast met een kleine groep met wie het extreem goed ging: de zogeheten herenboeren, die veel grond bezaten. "Deze 'dikke boeren' buitten de landarbeiders echt uit en vernederden ze. En de CPN kwam voor de arbeiders op", zegt Braun.

Boerderijen overgenomen, stakers worden gesteund

De tegenstellingen kwamen ook tot uitdrukking in de gemeenteraad: de herenboeren stemden op de partij Gemeentebelangen, de landarbeiders op de CPN. De communisten kregen na de verkiezingen van 1951 een meerderheid van zes van de elf zetels in handen, tot grote schrik van PvdA-burgemeester Tuin en de Gedeputeerde Staten van Groningen.

Het luidt het begin van groot politiek tumult in. Zo worden met de Woningverordeningswet rijke boeren uit hun boerderij gezet om er arme arbeiders te laten wonen. Een staking van seizoensarbeiders vormt de druppel. Aanleiding daarvoor is de verplichting ook op zaterdagmiddagen te gaan werken. De stakers worden ontslagen, maar ontvangen een uitkering van de communistische wethouders.

Dat ging Gedeputeerde Staten te ver: stakers moet je niet belonen. Ook politiek Den Haag begint zich te bemoeien met het 'Kremlin van Nederland', zoals de raad van Finsterwolde genoemd werd. Een wetsvoorstel om de gemeenteraad wegens wanbeleid buitenspel te zetten, lekt voortijdig uit.

Uiteindelijk wordt burgemeester Tuin als regeringscommissaris aangesteld om "het communistische gevaar" onder de duim te houden. "De gemeenteraad vergadert niet meer", valt er op een bordje te lezen.