Foto: Emmanuel Macron by villenevers is licensed under CC BY-NC-SA 2.0

Nu na een uiterst chaotische Brusselse top het stof is opgetrokken, rest het beeld van een Frans-Duits onderonsje met voor Nederland schadelijke gevolgen. Macron heeft zijn pionnen in positie om de EU-transferunie verder op te tuigen. De zwakke Merkel bood nauwelijks tegenstand en Nederland kwam er bekaaid af nadat Spitzenkandidat Timmermans werd afgeserveerd door Centraal- en Oost Europa.

🔊 Beluister dit artikel

Onderonsje

Wat betreft het falen van Timmermans heeft dat overigens weinig gevolgen voor Macron’s plannen. Niet voor niets was juist Timmermans – en niet de competentere, maar conservatieve Fransman Michel Barnier – Macron’s favoriete kandidaat om Juncker op te volgen, zoals was beklonken in een onderonsje tijdens de G20 tussen Macron, Merkel, Rutte en Sánchez. Macron zag het helemaal zitten met de diversiteit bejubelende socialist Timmermans aan het hoofd van de Europese Commissie.

In Nederland slaakten velen een zucht van opluchting toen bleek dat Timmermans na een hoop gesteggel en nog meer onderonsjes, was vervangen door de Duitse conservatieve familievrouw Ursula von der Leyen.

EU28: The EU Council nominates...



Ursula Von Der Leyen (CDU-EPP) 🇩🇪 for EU Commission President



Charles Michel (MR-RE) 🇧🇪 as EU Council President



Josep Borrell (PSOE-S&D) 🇪🇸 as High Representative



Christine Lagarde (LR-EPP) 🇫🇷 as ECB President#EUCO #EUTopJobs — Europe Elects (@EuropeElects) July 2, 2019

Zwakke opvolgster Juncker

Von der Leyen is nu minister van Defensie en stond bekend als de zwakste minister van Merkel en haar trouwste volgeling. Tal van affaires en ongelukken teisterden het ministerie van Defensie waar zij de scepter zwaaide. Von der Leyen kwam extra in opspraak toen bleek dat zij tientallen miljoenen euro’s had uitgegeven aan een bevriend adviesbureau. Uit onderzoek bleek dat 60% van de Duitsers haar incompetent achten. Maar in de wondere wereld van de EU is dat geen beletsel. Von der Leyen spreekt vloeiend Frans en is een overtuigd eurofederalist. Dat is kennelijk genoeg voor Macron.

Ein Sieg von Orbán & Co. Sie haben Timmermans verhindert, der für Rechtsstaatlichkeit steht. Die Regierungschefs dealen etwas aus, der Spitzenkandidatenprozess ist tot. Von der #Leyen ist bei uns die schwächste Ministerin. Das reicht offenbar, um Kommissionschefin zu werden. — Martin Schulz (@MartinSchulz) July 2, 2019

Macron slaat zijn slag

Het lijkt er sterk op dat de Fransman Macron ondanks het opofferen van Timmermans erin is geslaagd zijn eurofederale pionnen op het slagveld op te stellen. De richtingloze Mark Rutte heeft onlangs jarenlang geslijm bij Merkel en Macron, niets in de wacht kunnen slepen. Waarom Rutte zich heeft ingezet om de eurofederale socialist Timmermans tot voorzitter van de Europese Commissie te benoemen, is mij overigens een raadsel. Maar om de inhoud gaat het bij onze tefalpremier al lang niet meer.

Zoals Macron zelf na afloop van de benoemingstop tevreden constateerde heeft hij met Ursula von der Leyen, de Belg Charles Michel als opvolger van Tusk en Christine Lagarde als potentiële opvolger van Draghi, een Franstalig, eurofederaal gezelschap op het slagveld staan dat geacht moet worden de eurofederale plannen van de in eigen land min of meer mislukte en omstreden Fransman door te voeren.

Merkel en Rutte stonden erbij en keken ernaar. Onbegrijpelijk, wat een falend leiderschap!

Macron heeft het slim gespeeld. Hij heeft, zoals Syp zegt, de ECB en de Raad (waar de beslissingen genomen worden) in zijn zak. Von der Leyen is een zwakke bestuurder en zal weinig tegengas geven op post Juncker.https://t.co/B6mHiUEvxk — Jan Gajentaan (@jangajentaan) July 2, 2019

Overigens werd bij het voordragen van Lagarde als hoofd ECB de eigen benoemingsregels van de EU geschonden, waar prof. Lex Hoogduin fijntjes op wees. Mogelijk krijgt deze muis nog een staartje.

Het lijkt erop dat de Europese Raad de procedure voor de benoeming van de.ECB president cf het EU verdrag omdraait. Ook hier lijkt weer te worden gesjoemeld met de regels. — lex hoogduin (@lexhoogduin) July 2, 2019

Christine Lagarde

Over de potentiële benoeming van Christine Lagarde valt nog meer te zeggen. De Française is helemaal geen monetarist of econoom maar van oorsprong een topjurist, die later minister is geworden namens de Franse liberale partij UMP. Vervolgens is ze hoofd IMF is geworden, nadat Dominique Strauss-Kahn zich had vergrepen aan het hotelpersoneel. Het lijkt erop dat met Lagarde is gekozen voor een meer politieke rol van de ECB. Wederom iets dat volledig in tegenspraak is met de eigen verdragen van de EU en het oorspronkelijke europact.

Geen verlengstuk

Hier wil ik de kanttekening bij plaatsen dat ik Lagarde zie als een vrij krachtige figuur, die niet gezien moet worden als automatisch verlengstuk van Macron. In haar periode als minister in Frankrijk maakte Lagarde zich sterk voor hervorming van de arbeidsmarkt, een heet hangijzer in de Franse politiek. Te verwachten is dat Lagarde als chef van de ECB, Duitsland en Nederland zal manen meer te investeren op basis van het overschot op hun betalingsbalans. Afgelopen juni nog heeft zij zich in die zin uitgelaten in haar rol als IMF-baas.

Maar Lagarde zal ook de Zuid-Europese landen waaronder haar eigen Frankrijk manen hervormingen door te voeren, hun arbeidsmarkt en dienstensector te liberaliseren en hun economie competitiever te maken. Daarmee zal ze afwijken van het beleid van pappen en nathouden van haar voorganger Draghi.

Transferunie

Voorlopige conclusie mag zijn dat Macron het spel van de benoemingen heeft gewonnen en de EU verder zal stuwen in de richting van een door Frankrijk gedomineerde, eurofederale transferunie. Ook al mogen we daarbij de kanttekening plaatsen dat de Duitse christendemocraat Von der Leyen een verbetering is ten opzichte van Timmermans en dat Christine Lagarde bekend staat als hervormer, die niet onvoorwaardelijk de gratis geld-politiek van Draghi zal willen voortzetten.

Dit alles neemt niet weg dat Nederland zich zal moeten bezinnen op de eigen positie in de EU. In hoeverre willen we meegaan in het eurofederale geweld van Macron, terwijl de Tweede Kamer juist heeft besloten om het pad van de Ever Closer Union te verlaten.

Opt Outs

Op zijn minst zal Nederland moeten nadenken over een aantal Opt Outs in de federale transferunie van Macron. Dat zou betekenen dat de Nederlandse garantstellingen in allerlei fondsen en transfermechanismes beperkt worden en er nog eens goed wordt nagedacht over nut en noodzaak van een EMF, als Europese tegenhanger van het IMF.

Want wordt dat niet ook een speeltje in handen van de EU-federalist Macron?