Een jihadiste (23) die in Syrië zit, wil terug naar Nederland. De vrouw is zwanger en zit met haar kinderen in een vluchtelingenkamp in de buurt van Raqqa, het Syrische bolwerk van terreurbeweging Islamitische Staat (IS).

‘Ik kan pas worden uitgeleverd als het Nederlandse consulaat daarom vraagt,’ zegt de vrouw, die onder het alias ‘Aisha’ spreekt met de Belgische zender VRT.

Vrouwen in vluchtelingenkamp, mannen in gevangenis

Tot voor kort woonden ‘Aisha’ en haar zoontje (1) in Raqqa, de stad die op het punt staat heroverd te worden door Koerdische en Arabische milities. IS-families ontvluchten daarom massaal de stad. Vrouwen van IS-leden en hun kinderen worden in een speciaal deel van vluchtelingenkamp Ain Issa vastgehouden. De mannelijke IS-leden worden in een gevangenis opgesloten in afwachting van hun berechting.

In kamp Ain Issa zitten veel IS-gezinnen. ‘Aisha’, die in 2013 naar Syrië afreisde – ze was toen 19 jaar oud – was getrouwd met een Belgische strijder, met wie ze een zoon kreeg. Hij werd in het ‘kalifaat’ van IS geboren. ‘We slapen hier op een matras op de grond, er waren ziektes en de winter komt eraan,’ zegt de vrouw. Dat is de reden dat ze terug naar Nederland wil.

Raket op je huis

‘Aisha’ lijkt haar reis naar Syrië niet te betreuren. Dat het ‘kalifaat’ nu op instorten staat, is volgens haar te wijten aan het niet volgen van religieuze regels. ‘Al dat onrecht was er vroeger niet in Raqqa. Het was er aanvankelijk heel goed. Ik was er vrij om een niqab te dragen, terwijl ik er in Nederland voor zou worden aangestaard. En in Nederland leef je als een robot: je staat vroeg op, gaat naar school of werkt, komt thuis en gaat weer slapen. Daar hou ik niet zo van,’ zegt ze tegen de Belgische zender. ‘Ik heb hier ook dingen meegemaakt. Dat er een raket op je huist valt, is een levenservaring. Dat maak je niet mee in Nederland.’

Volgens de commandant van het kamp kan de vrouw echter pas terugkomen als het Nederlands consulaat om uitlevering vraagt. Het Nederlandse beleid is dat uitgereisde jihadisten niet worden geholpen om terug te komen, maar dat ze zich zelf moeten melden bij een Nederlands consulaat of de ambassade. Bovendien worden ze bij succesvolle terugkeer naar Nederland eerst aangehouden, vastgezet en verhoord. Vervolgens worden ze mogelijk vervolgd voor het zich aansluiten bij een terreurorganisatie, zoals onder meer gebeurt bij Laura Hansen – die vorig jaar uit het ‘kalifaat’ vluchtte.

Er zitten nu voor zover bekend nog zo’n 190 Nederlanders in IS-gebied. Verreweg de meesten zijn mannen, maar er zijn ook vrouwen en kinderen. De vrouwen reisden over het algemeen op jonge leeftijd naar het ‘kalifaat’ om met een IS-jihadist te trouwen.