De Europese Commissie heeft dinsdag een wetsvoorstel naar het Europees Parlement gestuurd waarmee het zegt de privacy van internetgebruikers beter te willen beschermen. Onderdeel van het aangekondigde pakket van maatregelen is een aanpassing van de cookiewet, waar al jaren veel kritiek op is.

Het wetsvoorstel moet eerst nog door het Parlement en de afzonderlijke lidstaten worden goedgekeurd alvorens het in werking kan treden, een proces dat enkele jaren in beslag kan nemen. Mocht het aangenomen worden, dan regelt de nieuwe wetgeving dat internetgebruikers niet meer per individuele website toestemming hoeven te geven voor het opslaan van cookies. Dit laatste zou namelijk averechts werken: veel mensen klikken de cookiemeldingen routinematig weg.

Geen toestemming meer

In de toekomst hoeven gebruikers slechts één keer aan te geven of zij privacygevoelige cookies, die surfgedrag bijhouden voor bijvoorbeeld adverteerders, willen accepteren. Voor andersoortige, minder privacygevoelige cookies kan geen toestemming of weigering meer worden gegeven door internetters. Dan gaat het om cookies die bijvoorbeeld het aantal bezoekers van een website tellen, of die onthouden wat je bij een webshop in je ‘winkelmandje’ hebt. Volgens het wetsvoorstel mogen websites deze gegevens voortaan opslaan zonder instemming vooraf.

Deze verandering kan forse gevolgen hebben voor internetbedrijven die geld verdienen aan de verkoop van persoonlijke advertenties, denk bijvoorbeeld aan Google. Als veel internetgebruikers onder de nieuwe wetgeving het opslaan van cookies uitschakelen, dan leidt dat in potentie tot een daling van advertentie-inkomsten voor dit soort internetgedreven ondernemingen.

Tegelijkertijd lijkt de Commissie ook tegemoet te willen komen aan bedrijven die geld verdienen met online advertenties. Websites wordt onder de nieuwe wetgeving toegestaan te controleren of bezoekers programma’s gebruiken die advertenties blokkeren - zogeheten adblockers. Doen gebruikers dat, dan kunnen websites hen verzoeken het programma uit te schakelen, of hem of haar zelfs weren van de site.

Meer maatregelen

De Commissie vindt ook dat gebruikers van elektronische berichtendiensten als Whatsapp, Facebook Messenger en Skype betere bescherming moeten krijgen. Deze diensten moeten nadrukkelijk de vertrouwelijkheid van de communicatie van hun gebruikers garanderen. Ook dienen ze toestemming te vragen voor het verwerken van deze gegevens. Een goede ontwikkeling, zegt Micha Schimmel, die zich als juridisch medewerker bij advocatenbureau SOLV bezighoudt met privacywetgeving.

“De oude privacywetgeving komt uit 2002 en regelde de vertrouwelijkheid van telefonienetwerken. Maar tegenwoordig heb je diensten die feitelijk hetzelfde zijn als bellen, zoals Whatsapp, maar denk ook aan e-mailen via Gmail. De huidige wetgeving is daar niet op van toepassing. Met dit nieuwe wetsvoorstel worden die diensten gelijkgeschakeld aan telefoneren.”

Ook wil de Commissie in de strijd tegen ongewenste commerciële telefoontjes, e-mails of reclames op websites - ook wel ‘spam’- dat lidstaten een lijst invoeren waarop consumenten kunnen aangeven dat ze niet wensen te worden benaderd voor commerciële doeleinden.