"Een volstrekt ondemocratische moloch" en "een kartel bovenop het kartel." Dit zijn teksten op de website van Forum voor Democratie over de Europese Unie.

"Kiezen vóór Europa", is de slogan van D66 bij de Europese verkiezingen. "D66 zegt JA tegen Europa", valt te lezen op de partijwebsite.

Het is overduidelijk dat Forum en D66 uitersten zijn als het aankomt op Europa. D66 wil op meer gebieden samenwerking tussen EU-lidstaten, staat open voor nieuwe toetreders tot de unie en pleit voor meer macht voor het Europees Parlement en vaste zetels voor de EU bij wereldwijde organisaties zoals het IMF.

Forum daarentegen wil de "macht van Brussel naar Den Haag". De partij wil landen weer zelf laten beslissen over immigratie en wil een einde aan 'overbodige' EU-regelgeving. De partij wil best samenwerken met andere landen, maar is tegen de EU en wil dat er een referendum komt over het lidmaatschap van de unie.

Kiezers lang niet zo verdeeld

Het is maar zeer de vraag of een referendum de voor Forum voor Democratie gewenste uitkomst geeft. Want de Nederlandse kiezers, en zelfs de eigen Forum-achterban, zijn helemaal niet zo sceptisch over Europa.

Maar één op de vijf ondervraagde Nederlanders geeft in recent onderzoek van de Universiteit van Amsterdam aan vóór een vertrek van Nederland uit de EU te zijn. Samen met mensen die zeggen PVV te gaan stemmen (61 procent) zijn potentiële Forum-stemmers (55 procent) het meest voor een nexit, maar de achterban lijkt hierover een stuk minder uitgesproken dan de partij zelf.

"Het is een gespleten achterban", zegt onderzoeker Claes de Vreese. "En het percentage Forum-stemmers dat voor uittreden is, is lager dan je zou verwachten als je kijkt naar tegenpolen GroenLinks en D66."

Van de respondenten die van plan zijn GroenLinks of D66 te gaan stemmen, zegt meer dan negentig procent te willen dat Nederland in de EU blijft. "Bij GroenLinks en D66 is een heel nauwe relatie tussen de meningen van de achterban en het standpunt van de partij", zegt de Vreese.