Jesteśmy narodem bez uprzedzeń do duchów. Nawet sceptycy nie mają nic przeciwko nim.

Diagnozę „Świat nadprzyrodzony oczami Polaka”, zleconą przez kanał CI Polsat, poświęcony spektakularnym zbrodniom z kraju i ze świata, sporządzono na niespotykaną skalę. Przepytano prawie 2,5 tys. respondentów. Niemal wszyscy deklarowali, iż mieli w życiu co najmniej jeden dziwny incydent, i opisali go w detalach. Wybranych losowo poproszono o sprecyzowanie przeżyć w godzinnym interview. Wyszło strasznie.

Z interview: Halina

Respondentka nie ukrywa, że jest to dla niej temat pasjonujący. Ze zjawami ma regularne kontakty. Pierwszą zobaczyła w wieku pięciu lat. Podczas zabawy siostra krzyknęła: „Halina, ktoś tam jest”. Faktycznie, na korytarzu stała osoba w fartuchu, paląca perfidnie papierosa, i nie była to matka, bo spała w tym czasie po zażyciu leków na depresję.

Prawie cała rodzina respondentki ma incydenty z duchami: mąż, szwagier (popełnił samobójstwo i nie jest wykluczone, że pojawia się teraz jako demon), teściowa, sąsiadki, dwie koleżanki, trzech braci oraz wspomniana siostra, u której stwierdzono schizofrenię paranoidalną, choć tato upierał się, że to opętanie. Jakby tego było mało, COŚ zaczęło nawiedzać małoletnich synów respondentki. Starszy napotkał ducha z czerwonymi oczami, który śmiał mu się bezczelnie w twarz. Drugi, niespełna roczny, musiał zobaczyć coś podczas kąpieli, bo momentalnie się rozpłakał. Do dziś tak przestraszeni, że śpią z respondentką w jednym łóżku.

Raz nawiedziła ją zmora. Wyszła ze ściany pod postacią sinej kobiety, miała brudne pazury i wkładała respondentce palce do buzi, próbując udusić. (Być może było to spowodowane faktem, że – jak twierdzi respondentka – dużo zjadła przed snem). Ciągle czuje się przez COŚ obserwowana. Próbowała nawet porozmawiać z księdzem, lecz przestraszył się i uciekł.

Dorota

Przełomowe wydarzenie w zapatrywaniu respondentki na zagadnienia paranormalne to pęknięcie szyby w zimnym piekarniku podczas rozmowy o duchach podszytej kpiną. Odczytała to jako sygnał, że nie należy z nich drwić. Miała też epizod wyjścia z ciała podczas bioenergetycznego masażu u profesjonalisty. Aktualnie jest nieszczęśliwa i często ucieka w pozazmysłowość.

Z diagnozy:

Zasadniczy wniosek badawczy brzmi: wiara Polaków w świat nadprzyrodzony jest powszechna, a doznania związane z nią dotyczą połowy respondentów. Deklarowana paranormalna top dziesiątka to: cuda (41 proc.), sny prorocze (40 proc.), nieco niżej: egzorcyzmy, zawładnięcia demoniczne, odwiedziny zmarłych, jasnowidzenie, telepatia, obserwacja zjaw oraz przesuwanie rekwizytów siłą umysłu.

Jedna trzecia respondentów jest chętna wyżej wymienionych zdarzeń doświadczać (nadreprezentacja kobiet o prawicowych poglądach, częściej z miast niż wsi), a co dziewiąty nawet bardzo. Przy czym zdumiewa, iż skrajnie otwartych na duchy nadreprezentują ateiści, światopoglądowo centrowi, o wykształceniu humanistycznym, z województwa mazowieckiego. Zgłaszają szerokie spektrum incydentów nadprzyrodzonych, jakich zaznali, w tym klątwy, podróże w czasie, wspomnienia wcieleń poprzednich.

Z interview: Sylwester

Sceptyk, w przeciwieństwie do swojej matki nadużywającej odpłatnych wizyt u chiromantek z Białorusi, uważa, że wszystko jest wytłumaczalne, tylko jeszcze niezbadane. Przyznaje jednak, iż regularnie doświadcza telepatii. To znaczy respondentowi zdarza się, że druga osoba mówi dokładnie to, o czym on właśnie myśli. Zjawisko narasta, jednak budzi w nim odczucia neutralne.

Urszula

Respondentka, posiłkując się wiedzą z horrorów, wkłada dużo wysiłku w szukanie dowodów na życie po życiu. Długo nie mogła ich doświadczyć. Aż do zeszłego roku, gdy zmarł ojciec respondentki. Pomyślała: jest okazja, może dusza nie przeszła jeszcze na tamtą stronę. Z nadejściem północy zaczęła wywoływać tatę, a po chwili zatrzeszczał parkiet i nastąpiło głośne uderzenie, jakby nożem o słoik, choć w domu nie było żadnych słoików. Ucieszył ją fakt istnienia czegoś poza światem realnym, gdyż ten respondentkę zasmuca. Mając naturę empiryczną (hobby respondentki to fizyka w ujęciu teoretycznym), intensywnie trenuje wychodzenie z ciała metodą zaczerpniętą z internetu. Jeszcze nie dość wytrenowani muszą prosić o pomoc neutralne byty znajdujące się w pobliżu. Raz prawie się jej udało, jednak przestraszyła się.

Połowa rodziny respondentki to jasnowidzący, ciotka wróży nawet zawodowo. Respondentka lubi odwiedzać ciotkę, by – skoro ma możliwość wglądu w przyszłość – zabezpieczyć się przed nieszczęściem bądź spytać, gdzie można poznać kogoś ciekawego. Jest jednak rozdarta. Skoro teoria kwarków mówi o tym, że świat się staje w każdej chwili, skąd wróżka wie to zawczasu? Podaje też przykład niespokrewnionej jasnowidzki, u której bywały z matką. Podczas jednego z seansów martwiły się, czym zapłacą, gdyż dysponowały tylko bilonem. Kobieta uprzedziła je: wiem, że nie macie pieniędzy, dzisiaj mi nie płaćcie. Ale nie przewidziała zasadniczej sprawy. Otóż w dniu kolejnej umówionej wizyty umarła.

Z diagnozy:

Najbardziej sceptycznie („nie wierzę/lecz dopuszczam, że coś może być na rzeczy”) respondenci wyrażają się o magicznych stworzeniach. 78 proc. podważa istnienie elfów, jednorożców, skrzatów, wilkołaków, smoków. Nieco mniej dystansują się wobec kryptydów, czyli dziwolągów zwierzęcych, z których najbardziej znane to potwór wodny z Loch Ness i małpolud o imieniu Yeti.

Połowa powątpiewa w: przepowiednie, sterujące życiem układy gwiezdno-planetarne, równoległe istnienie światów, możliwość przejęcia kontroli nad ciałem, wyjście poza nie oraz widzenie aury. Zaskakujące, że tylko co dwudziesty jest pewien, iż w świecie nie ma absolutnie nic nadzwyczajnego i nie chciałby mieć z czymś takim do czynienia.

Większość z segmentu sceptycznych nie jest definitywnie uparta w poglądach. Pytani, czy uwierzyliby w COŚ, nie wykluczają, ale pod warunkiem że relacje z pierwszej ręki usłyszeliby od męża/żony/najbliższej rodziny. Za najmniej wiarygodnych uznają księży, wróżki, celebrytów. Tylko 17 proc. nie dałoby wiary nikomu.

Z interview: Grażyna

Miała styczność ze zjawą u cioci na wakacjach. Obudziwszy się, zobaczyła dziwną postać. Chodziła wokół łóżka, nachylając się nad respondentką. Rano sąsiadki przyleciały, krzycząc, że pod oknem pokoju, w którym spała, jest jakaś mokra plama. Innym razem odwiedziła z rodzicami dziadków mieszkających obok czarownicy. Ojciec respondentki podczas libacji źle spojrzał na tę osobę i się rozchorował. Dwa dni leżał w gorączce, zlany potem, czego nikt logicznie nie potrafił wytłumaczyć.

W rodzinie jest chiromantka. Przepowiedziała respondentce z dyndającej obrączki, że będzie miała dzieci, co sprawdziło się w stu procentach. Respondentka jak najbardziej wierzy w UFO. Niemożliwe, byśmy byli sami w galaktyce.

Bożena

Jest siódemką numerologiczną, a siódemki mają ku duchom predyspozycje. Dodatkowo na kursie reiki pootwierano respondentce czakramy, by kontakt z nimi był jeszcze łatwiejszy. Korzysta z tego jednak tylko zdrowotnie, gdy poczuje się źle. Respondentka była świadkiem wielu nadprzyrodzonych zjawisk w swoim pokoju. Którejś nocy na przykład wyrwał ją ze snu kobiecy głos: obudź się, bo cię zabiję. Przez szparkę w oku ujrzała na suficie cień zajączka, rzucony jakby przez rozbite lusterko. Nabrał prędkości i zniknął. Bywało, że czuła straszliwy chłód, słyszała odgłosy gniecionego papieru do pakowania, stuk paznokciami o blat, samoistny szelest leków trzymanych w wiklinowym koszyczku. Śpiącą respondentkę stale odwiedzają zmarli kuzyni. A wizyty te pamięta w szczegółach, łącznie ze strukturą materiału spodni nieżyjącego ojca. Jest bardzo zadowolony. Mówi, że siedzi teraz w innych krajach.

Z diagnozy:

Ponad połowa respondentów wychowała się w atmosferze bojaźni przed duchami, a bojaźń ta ma charakter regionalny. Największa nonszalancja wobec tych spraw cechuje województwo pomorskie i warmińsko-mazurskie. Śląskie, świętokrzyskie oraz lubelskie wyróżnia ponadprzeciętny respekt, zaś ich mieszkańcy deklarują wiarę w niemal wszystkie zjawiska z paranormalnej listy top 10.

Przy czym, o ile na obszarach śląsko-wschodnich dominuje sympatia dla zjawisk o charakterze ezoteryczno-ludowym (jasnowidzenie, psychokineza), na południu najpopularniejsze są bardziej kościelnej proweniencji (egzorcyzmy, opętania).

Zastanawia, że – bez względu na podziały administracyjne – wraz z wiekiem respondentów rośnie wiara w UFO, zaś maleje w duchy.

Z interview: Antoni

Matematyk, w wolnym czasie pogłębiający wiedzę magiczną. Będąc na kursach psychotronicznych w Kielcach, natknął się na arcyciekawe zjawiska. Weźmy takie: słuchacze ustawili szklanki z wodą jakieś cztery metry od siebie, po czym wysyłali do nich myśli. PH wody zmierzone przed i po eksperymencie wykazało, iż szklanki, które zebrały myśli negatywne, zmieniły odczyn z neutralnego na kwasowy.

Respondent zakupił na targach ezoterycznych unikatowy aparat do mierzenia aury, wyposażony w kolorowe diody prześwietlające człowieka. Fotografuje nim m.in. aurę uczniów przed korepetycjami i po. Różnice są diametralnie. Podczas pokazu aparatu w Pucku w trzech przypadkach wykrył średniozaawansowane nowotwory. Jedna ze zdiagnozowanych nie uwierzyła i zaczęła się leczyć dopiero dwa miesiące przed śmiercią.

Michał

Miewał sny prorocze o miejscach, w których zjawił się dopiero dwa, trzy lata po przeżyciu snu, wiedząc, że skądś te miejsca zna. Spacerował tam z realną (a wcześniej wyśnioną) blondynką z krótkimi włosami.

Jakiś czas temu respondent znalazł się w głębokim dołku psychicznym, gdyż doskwierała mu samotność. Kontakt z duchami śp. rodziców powstrzymał go wówczas przed samobójstwem (respondent nadmienia, że nie ma przekonania do psychiatrów). Co do tego, że byli to rodzice, jest pewien. („Każde dziecko pozna kroki matki, prawda?”). Rozmawiali o problemach respondenta naprzemiennie, raz jedno, raz drugie, czemu towarzyszyła poświata. Obecnie nawet lekarze są zdumieni optymizmem respondenta. Choć z powodu kręgosłupa narażony na wózek inwalidzki, nie przeraża go ta perspektywa.

Z diagnozy:

Miejsca, gdzie respondenci szczególnie odczuwają strach, to: cmentarze, miejsca zbrodni, porzucone budynki, strychy, piwnice, kościoły, lasy, bagna. Wskazywano konkretne adresy. Najczęściej Jasną Górę, Łysą Górę, wawelskie krypty, Sokółkę, Oświęcim, stary szpital w Oleśnie, kolegiatę w Tumie, zbożowe pola w Wylatowie i liczne zamki, m.in. w Nidzicy, Kórniku, Ogrodzieńcu, Łańcucie, Janowcu oraz w Książu, gdzie widywany jest duch księżnej Daisy.

Należy tu pochylić się nad anonimowymi domami osób prywatnych, w których mają miejsce ciche dramaty. Może nie przypominają scen z amerykańskich horrorów, niemniej ich właściciele (od pana mieszkającego z białą damą w salonie po paranormalny blok w Warszawie, gdzie ze ścian wychodzą zjawy) cierpią, nie mogąc pozwolić sobie na zmianę lokum.

Z interview:

Pani T., emerytowana laborantka, sny o zmarłych kuzynach odbiera jako ostrzeżenie. Rano staje się ostrożniejsza i dzwoni do córki: Ewunia, idź do lekarza i to biegiem. B., wędkarz z zamiłowania, wie z baśni, które ogląda z dziećmi, że lepiej duchami nie gardzić, bo mogą się zrewanżować. Czasem, gdy jest sam ze sobą przy tafli jeziora, widzi zjawiska paraliżujące go. Kiedy S. umierała matka, w domu poruszyły się ulubione kwiaty. Cztery osoby to widziały. W momencie odchodzenia matki X. zrobił się silny przeciąg, choć okna były zamknięte i wyleciała szyba w ganku, ale jakby celowo tak, żeby nikogo nie skaleczyć. Zwierzaki M. czasem dostają szału i miauczą do ścian. Do T. przychodzi śp. pamięci ojciec, chcąc porozmawiać na aktualne tematy. A. podczas operacji nagle znalazła się wysoko nad łóżkiem, niemal rozbijając głowę o numer sali. Do dziś pamięta ten numer. J. wydaje się, że żyła w USA w latach 20., gdyż ma dziwną fascynację dla ówczesnej Ameryki. Nie może być przypadkiem, że zawodowo zajmuje się końmi, a relaksuje tylko przy westernach. Y. ma w podświadomości obrazek ze Skandynawii. Zima, prymitywna chałupa na odludziu, wiek może XVII. Stoi przy piecu w wielu warstwach niebieskich spódnic. Z mężem, rudym mężczyzną o imieniu Natanel. R. wyczuwa ludzkie wibracje. Niektórzy brzmią niczym Beethoven, inni jak wrzask niemowląt.

Z diagnozy:

Zaskakuje brak uprzedzeń ogółu do paranormalnych Polaków. Jeden na 25 nie wyklucza daru, błogosławieństwa, co szósty obawiałby się o ich zdrowie psychiczne, zaś prawie 40 proc. wyraża się następująco: są normalni, tacy jak wszyscy.