"Is hij/zij alweer dood?", lijkt standaard de eerste vraag na het overlijden van de oudste persoon. NU.nl dook in de gegevens en zocht uit waarom de oudste persoon ter wereld steeds vaker lijkt te overlijden.

De 112-jarige Japanner Sakari Momoi overleed zondag 5 juli, waarmee hij de eretitel van oudste man op aarde doorgaf aan zijn landgenoot Yasutaro Koide (ook 112). Een maand eerder overleed de oudste mens ter wereld, namelijk de 116 jaar en 25 dagen oude Jeralean Talley.

"Is de oudste man ter wereld alweer dood?", is vervolgens een van de vele reacties op NUjij . Ook veelgehoord : "Technisch gezien gaat de oudste mens van de wereld nooit dood." En verwarring: "Eerst lezen we dat de oudste mens 116 jaar oud is, en nu is hij ineens 112?"

Meer ouderen, korter de oudste

NU.nl bekeek de gegevens sinds 1957 en vond dat de oudste mens steeds vaker overlijdt. Sinds 1997 overlijdt de oudste persoon gemiddeld elke negen maanden, en neemt iemand anders die titel over. Voor die tijd gebeurde dat nog elke achttien maanden. Ook de oudste mens van Nederland overlijdt vaker.

De verklaring hiervoor is eenvoudig: de oudste personen worden op steeds latere leeftijd 'de oudste van'. De kans dat zij die titel ontvangen terwijl ze in goede gezondheid zijn, wordt daarmee dus kleiner.

Ook blijkt uit Spaans onderzoek ( pdf ) uit 2007 dat de groep zogeheten 'supercentenarians', personen die minstens 110 jaar oud zijn, al decennialang groeit. Er zijn dus meer oude mensen, die elkaar kort in leeftijd opvolgen. Zodra de oudste overlijdt, zit de opvolger daar dus niet ver vanaf qua leeftijd.

De oudste man, vrouw of mens

Daarnaast zijn er meerdere eretitels in omloop, namelijk de oudste man, vrouw en mens ter wereld. Ook heeft elk land zijn eigen oudste persoon, en sommige wereldsteden hebben ook prominent een 'oudste van'.

Dat betekent dat elke paar maanden wel een nieuwsbericht aan een overleden oudste man, vrouw of mens kan worden geschreven, zowel globaal, landelijk als regionaal. Daardoor kan het soms lijken alsof de leeftijden van oudste personen door elkaar worden gehaald.

Records en fraude

Uiteraard zijn er ook enkele leeftijdsrecords in de gegevens te vinden, zoals de Franse Jeanne Calment. Zij werd op 21 februari 1875 geboren, ontmoette Vincent van Gogh toen zij tiener was, werd op haar 113e de oudste persoon ter wereld en hield die titel vervolgens 3.493 dagen vast. Op 4 augustus 1997 overleed zij op 122-jarige leeftijd als oudste mens ooit.

Niet alle oudste personen waren zo gelukkig als Calment, die bijna tien jaar lang de oudste persoon ter wereld was. De Amerikaanse Emma Tillman werd op 24 januari 2007 de oudste mens ter wereld. Vier dagen later overleed zij.

De eretitel kan ook fraude onthullen. In 2010 werd de Japanse Sogen Kato de oudste man van Tokio. Echter, telkens wanneer de Japanse autoriteiten de 111-jarige Kato wilden feliciteren, werden ze door familieleden weggejaagd.

De functionarissen raakten wantrouwig en schakelden de politie in, die de deur van Kato's woning forceerden. Het bleek dat nabestaanden Kato al dertig jaar lang dood op zijn bed lieten liggen om zijn pensioenuitkering te incasseren.

Het geheim van ouderdom

De tips om de oudste persoon te worden zijn uiteenlopend. Het advies van de oudsten der aarde luidt onder meer: acht uur per nacht slapen , vriendelijk zijn voor anderen , gezond eten . Maar ook elke dag vier stukken bacon eten en sexy lingerie dragen, zoals de Amerikaanse Susannah Mushatt Jones adviseerde .

De meest voor de hand liggende oorzaak dat deze personen zo oud worden, is een genetische. Onderzoek naar 2.872 Deense tweelingen toonde aan dat een hoge leeftijd grotendeels erfelijk wordt bepaald. Deze groep heeft van nature een kleine kans op ziekte en bereikt relatief gemakkelijk de honderd jaar.

Het maakt dus weinig uit hoeveel bacon je eet, uren je slaapt of uitdagend ondergoed je draagt. Of je zelf ooit de oudste persoon wordt, hangt voornamelijk af van je genen.

Meer langere verhalen en achtergronden op NUweekend