Het voltallige schepencollege van de stad Vilvoorde dreigt met juridische actie tegen de Vlaamse regering. Reden: de stad - goed voor bijna 43.000 inwoners en zo'n 30.000 arbeidsplaatsen - vindt het niet kunnen dat ze 519.000 euro misloopt door een besparingsmaatregel die vanuit Vlaanderen wordt opgelegd.

‘Het is niet vijf voor twaalf, het is vijf na twaalf’, zegt burgemeester van Vilvoorde Hans Bonte (SP.A). ‘Alle cijfers tonen aan dat Vilvoorde de snelst groeiende en de snelst verkleurende stad is van Vlaanderen. Vandaag is bijvoorbeeld 71,5 procent van de 0 tot 5-jarigen van buitenlandse herkomst, ten opzichte van gemiddeld 31 procent bij de centrumsteden. Daarbovenop komt nog dat Vilvoorde – op Antwerpen na – de stad met de hoogste bevolkingsdichtheid per vierkante kilometer is.’

‘Bovendien is er de toenemende invloed van het Brussels Gewest, die voor bijkomende grootstedelijke problemen zorgt zoals de radicalisering, huisjesmelkers en overbewoning, en illegaliteit.’

Al die argumenten haalt Bonte aan om Vilvoorde te laten erkennen als centrumstad. Sinds jaar en dag zijn er 13 centrumsteden: Aalst, Antwerpen, Brugge, Genk, Gent, Hasselt, Kortrijk, Leuven, Mechelen, Oostende, Roeselare, Sint-Niklaas en Turnhout. Een centrumstad biedt diensten aan (denk aan een sterk onderwijs- of zorgaanbod, een handelscentrum, een zwembad, cultuur en ontspanning, enzovoort) die niet alleen ten goede komen aan de eigen inwoners, maar ook aan de inwoners van de aangrenzende gemeenten.

‘Het is absoluut niet duidelijk aan welke criteria een stad moet voldoen om centrumstad te worden’, zegt Bonte. ‘Men heeft ons lang afgescheept met het argument dat Vilvoorde te klein is. Maar vandaag zijn we met bijna 43.000 inwoners groter dan Turnhout.’

‘Er is dus geen enkele reden waarom andere centrumsteden, zoals Turnhout, deze erkenning krijgen en Vilvoorde niet’, zegt burgemeester Hans Bonte (SP.A). ‘Het blijft opmerkelijk dat Vlaams-Brabant (met Leuven) slechts één centrumstad telt en de moeilijke regio Halle-Vilvoorde geen enkele. De andere provincies zijn op dat vlak een stuk beter af.’

Drietrapsraket

Vilvoorde lanceert een drietrapsraket om de erkenning af te dwingen.

Trap één: vanavond zal de gemeenteraad zich uitspreken over een motie waarin de Vlaamse regering gevraagd wordt om de besparingsmaatregel in kwestie in te trekken.

Twee: het Toekomstforum Halle-Vilvoorde moet zich dringend over deze zaak buigen.

En drie: wie niet horen wil, moet voelen. Als Vlaanderen dan nog niet reageert, neemt het stadsbestuur zich voor om een juridische procedure op te starten bij de Raad van State. Die zal dan vermoedelijk via een prejudiciële vraag bij het Grondwettelijk Hof belanden. Want de stad voelt zich ontoelaatbaar gediscrimineerd in vergelijking met Turnhout, dat 8 miljoen euro meer op jaarbasis krijgt uit het gemeentefonds.

Jo De Ro, schepen van Financiën (Open VLD): ‘Acht miljoen euro op een begroting van 65 miljoen, dat is geen slok op de borrel. Dat is een ganse bak Orval.’

Reactie op besparingsmaatregel

Het juridische dreigement van Vilvoorde is een rechtstreeks gevolg van een besparingsmaatregel van de Vlaamse overheid. Die wil de compensatie schrappen die gemeenten krijgen voor de verlaging van de onroerende voorheffing voor bedrijven.

Daardoor zullen de gemeenten in heel Halle-Vilvoorde jaarlijks zo’n 2,5 miljoen euro moeten inleveren. Voor Vilvoorde zou het om 519.000 euro gaan. Dat is een hele hap uit het Vilvoordse budget, dat al erg krap is voor de uitdagingen waar de voorstad van Brussel voor staat. Vandaar dat de burgemeester een versnelling hoger schakelt in zijn strijd om een erkenning als centrumstad.

De SP.A-burgemeester probeert al sinds zijn aantreden die erkenning te bemachtigen. Volgens Bonte levert de titel ‘centrumstad’ ook andere voordelen op. Zo voorziet de VDAB in extra mogelijkheden voor de aanpak van jeugdwerkloosheid.