Utrecht, die dorp in KwaZulu-Natal wat al vir meer as ŉ week sonder water moet klaarkom weens ŉ munisipale staking, sal glo binne die volgende 24 uur weer water in hul krane hê. Dít nadat die gemeenskap Maandagoggend reg in eie hande geneem het.

Maroela Media het vroeër berig die gemeenskap sit vir die tweede keer hierdie jaar sonder water, nadat stakende munisipale werkers watertoevoer na die dorp afgesny het. Infrastruktuur wat nie onderhou word nie, het verder bygedra tot die krisis.

Tydens ŉ vreedsame protesaksie Maandag het inwoners van die dorp die slotte van die hekke wat na die dorp se waterwerke lei, afgebreek. “Die werkers is vriendelik versoek om die terrein te verlaat en vrywilligers uit die gemeenskap sal nou instaan om te verseker dat daar watertoevoer is na die dorp,” het Riana Homann, ŉ AfriForum-komiteelid, Maandag aan Maroela Media gesê.

Volgens Gerhard Smook, ŉ DA-raadslid, het daar ŉ skermutseling tussen lede van die gemeenskap en die werkers by die waterwerke uitgebreek, maar die polisie kon dit vinnig onder beheer kry. Die 14 stakende werkers het toe sommer ook besluit dat hulle Maandag sou begin werk en het ŉ onderneming van hierdie aard onderteken. Hulle sal nou na bewering saam met die dorpsmense werk.

Die gemeenskap het Vrydagmiddag in die stadsaal vergader waar talle voorstelle gemaak is oor die bestuur van die dorp se watersake. Daar is Sondag weer ŉ opvolgvergadering gehou waar ses eise uiteengesit is. Smook, sê die vergadering moes egter in die park langs die stadsaal plaasvind, omdat die stadsaal te veel gestink het weens die ablusie-geriewe wat tot oorlopens vol was. Dit is glo omdat die toilette vir lank nie gespoel is nie.

“Lede van die gemeenskap het geëis dat die 14 stakende werkers afgedank word en dat mense uit die gemeenskap self aangestel word om die werk uit te voer. Meeste van die werkers by die Utrecht-waterwerke woon nie op die dorp nie, en word dus nie deur die watertekort geraak nie. Die gemeenskap glo dat as plaaslike inwoners, wat self dan deur watertekort geaffekteer word, daar werk, sal dié soort ding nie gebeur nie,” sê Homann.

Die gemeenskap eis verder dat Richard Fourie, ŉ inwoner van Utrecht en superintendent van die wateraanleg op Dannhauser, terug na sy posisie as superintendent van Utrecht se water geskuif word. “Fourie was vir 28 jaar by die Utrecht-waterwerke, maar is verplaas na Dannhauser om die gemors daar reg te maak. Die personeellid wat in dié posisie op Dannhauser was, is intussen na Utrecht verplaas, en nou is die gemors hier,” het Smook gesê.

Die gemeenskap eis ook dat kontrakteurs die gebreekte waterpype, wat bygedra het tot die tekorte, moet herstel.

Die water wat na die dorp gevoer word moet nou eers gesuiwer word en dan na die dorp se groot reservoir gepomp word en die pype herstel word. “Ons sal seker eers teen môremiddag (Dinsdag) water hê,” sê Homann.

Utrecht het sy eie dam waaruit die dorp kan water pomp, maar weens die bestuur van die water wat van die uThukela-waterwerke na die Amajuba-munisipaliteit geskuif is, word Utrecht se water nou vanaf die Chelmforddam, duskant Newcastle, na die dorp gepomp. “Die gemeenskap het ook geëis dat die waterwerke weer onder die eMadlangeni- plaaslike munisipaliteit bestuur word, soos dit jare gelede die geval was,” sê Smook.

“Ons het regstappe oorweeg, maar ons geld is min. Ons is dankbaar dat dinge verloop het soos wat dit het,” sê Homann.

Sy stel voor dat elke dorp ŉ krisisvergadering moet belê om hierdie soort kwessies te bespreek en proaktiewe maatreëls implementeer om te verseker dat daar wel hulpbronne is in krisistye. “Nadat ons nie water gehad het vir drie weke in Mei vanjaar nie, het ons ŉ noodvergadering belê om ŉ noodplan vir water op te stel, maar die belangstelling uit die gemeenskap was teleurstellend min.”

Voorstelle wat wel gemaak is, is dat JoJo-tenks by strategiese plekke soos skole of kerke geplaas word om water aan die dorp se inwoners te verskaf, sou daar weer ŉ watertekort wees. “Ons aanvanklike begroting is maar klein en kan slegs vir drie tenks van so 5 000 liter elk voorsien,” sê sy.