Om de uitslag van het referendum überhaupt geldig te laten zijn, moet minimaal 30 procent van de kiezers komen opdagen. Voor het Oekraïne-referendum van twee jaar geleden leek het erom te gaan spannen of die 'opkomstdrempel' gehaald zou worden. Uiteindelijk gebeurde dat wel, met 32 procent.

Omdat het referendum over de Inlichtingenwet op dezelfde dag is als de gemeenteraadsverkiezingen, op 21 maart, is de stap voor mensen om ook voor het referendum te stemmen mogelijk minder groot. Daardoor lijkt de kans dat de opkomstdrempel gehaald wordt wat groter.

Hoe de uitslag van het referendum ook is: na 21 maart is de politiek aan zet. Want de uitkomst wordt niet automatisch opgevolgd.

Wat zal er vervolgens gebeuren bij een uitgesproken 'nee'?

De Kiesraad schrijft daarover: als de meerderheid van alle kiezers tegen de wet stemt én de opkomst is hoger dan 30 procent van het totale aantal kiesgerechtigden, dan moet de wetgever de wet opnieuw in overweging nemen.

Maar dat betekent niet dat de Tweede- en Eerste Kamer bij een 'nee' automatisch verplicht zijn om opnieuw over de gehele wet te stemmen, legt hoogleraar staatsrecht Wim Voermans uit. "De regering mag het advies naast zich neer leggen. De nieuwe Inlichtingenwet zal er dus gewoon komen. Maar de wet schrijft wel voor dat de wetgever de wet opnieuw in overweging moet nemen. Er moet dus in de Kamer wel opnieuw gepraat worden over de wet."

Dat lijkt hem geen slecht idee. "Er zijn toch wel een paar redenen te bedenken om opnieuw naar de details van deze wet te krijgen", zegt hij. "Neem de termijn waarop ongerichte verzamelde tapgegevens bewaard mogen worden. Dat is drie jaar. In de lopende discussie hoor je dat veel mensen dat als lang ervaren. Zoiets is met een wijziging van de wet aan te passen."

De Tweede- en Eerste Kamer kunnen over eventuele wijzigingen stemmen, zonder dat de hele wet eerst van tafel moet. "De uitslag van het referendum zou bij de besprekingen kunnen worden meegenomen", zegt Voermans.

Maar helemaal afschaffen van de wet zal niet gebeuren, omdat de wet te belangrijk wordt gevonden voor terreurbestrijding en veiligheid, zegt ook Ron Fresen, politiek verslaggever bij de NOS. "Maar bij een sterk afgetekende tegenstem sluit ik niet uit dat samen met de oppositie en tegenstanders gekeken zal worden op welke punten de wet kan worden aangescherpt. Zoals dat eigenlijk ook gebeurde na het Oekraïne-referendum. Een paar zorgen bleken toen dominant. En daar is Rutte toch tot op zekere hoogte aan tegemoet gekomen."