Bijna de helft van 78 willekeurig gebelde uitzendbureaus werkt mee aan discriminatie op afkomst. Dat meldt consumentenprogramma Radar. De uitzendbureaus zijn bereid om geen Turken, Marokkanen of Surinamers aan te dragen voor een baan als een opdrachtgever daarom vraagt.

Redacteuren van het tv-programma deden zich voor als opdrachtgever en vroegen het uitzendbureau om personeel te zoeken voor een callcenter. Maar het mochten geen Turken, Marokkanen of Surinamers zijn. Daar hadden ze slechte ervaringen mee gehad, zeiden ze.

In de uitzending, die vanavond is te zien, zijn verschillende telefoongesprekken te horen waarin de uitzendbureaus reageren op het verzoek om te discrimineren. "Mag ik eigenlijk niets van vinden en zeggen, maar ik snap het", klinkt het. Of: "Ik mag het niet hardop zeggen, maar ik heb het gehoord." Een andere reactie is: "We mogen natuurlijk niet discrimineren, maar we gaan er wel rekening mee houden."

Daarmee zijn de uitzendbureaus in overtreding. "Dit is bij wet verboden" zegt Adriana van Dooijeweert van het College voor de Rechten van de Mens in de uitzending. "Dit is geregeld in de Algemene Wet Gelijke Behandeling. Wat opvalt is dat ze weten dat ze discrimineren en het toch doen. De wet aan hun laars lappen."

Onacceptabel

Staatssecretaris Van Ark van Sociale Zaken noemt de handelwijze van de uitzendbureaus volstrekt onacceptabel. Ze zegt dat discriminatie op de arbeidsmarkt "toekomstdromen verwoest en ervoor zorgt dat ambitie eindigt in frustratie en dat talent wordt verspild".

Van Ark benadrukt dat de overheid zelf geen zaken doet met bedrijven die strafrechtelijk zijn veroordeeld voor arbeidsdiscriminatie. Ze wijst er verder op dat de Inspectie SZW een speciaal team heeft dat discriminatie op de arbeidsmarkt aanpakt en dat in het regeerakkoord apart aandacht wordt besteed aan discriminatie in sollicitatieprocedures. De staatssecretaris roept slachtoffers op altijd melding of aangifte te doen.

Ook de branchevereniging van uitzendbureaus ABU vindt de uitkomsten van het onderzoek van Radar onacceptabel en teleurstellend. "We moeten onze leden blijven informeren en trainen. Discriminatie is een hardnekkig probleem, het vraagt om een cultuuromslag. Wij blijven daarop inzetten", zegt ABU-directeur Koops.

Heftig

Radar belde 78 uitzendbureaus in de provinciehoofdsteden van Nederland. Van de gebelde uitzendbureaus wilde 47 procent meewerken aan de discriminatie. Ruim een derde (36 procent) liet meteen duidelijk weten dat niet te doen en 14 procent liet het min of meer in het midden en legde de verantwoordelijkheid bij de opdrachtgever. Die moest dan maar kiezen tussen de kandidaten die voorgedragen zouden worden.

"Het blijft heftig om te horen hoe groepen worden uitgesloten", zegt Iris Andriessen van het Sociaal en Cultureel Planbureau in de uitzending. Wel ziet zij ook nog iets positiefs. In 2011 deed zij een vergelijkbaar onderzoek. "Toen zei 15 procent nee tegen het verzoek. Het is positief dat dat cijfer flink is gestegen."