„Mówię wam to jako ekonomista. Nie uda wam się!” - te słowa Ryszard Petru rzucił z trybuny sejmowej niedługo po wyborach 2015 roku. Chodziło oczywiście o program 500 plus i o jego rzekomą niewykonalność. Miało być tak: budżet eksploduje, kapitał czmychnie z Polski, siądzie koniunktura, a rozwścieczeni obywatele pogonią PiS-owców z Alej Ujazdowskich najpóźniej na koniec obecnej kadencji. Hasło „scenariusz grecki” było na ustach większości krytyków Kaczyńskiego. Od starej balcerowiczowskiej gwardii po młodych z Nowoczesnej.

REKLAMA

I co? I nic. Budżet się nie rozleciał, a koniunktura nie siadła. Przeciwnie. Teraz doniesienia o stanie polskiej gospodarki są chyba najmniej chętnie śledzoną przez ortodoksyjny anty-PiS częścią medialnego szumu. Z jego punktu widzenia już od dawna nic użytecznego nie da się tu znaleźć. Dług publiczny w konstytucyjnej normie, spadło zadłużenie zagraniczne, ruszyła konsumpcja u „pięćsetplusów”, przewidywania tempa wzrostu na 2018 rok idą wręcz w kierunku przegrzania, bezrobocie niskie, płace szybko w górę, nierówności się zmniejszają. Olaboga!

PiS-owcy, tuskowcy i inne szkodniki

Oczywiście można argumentować, że dobrą koniunkturę robią nam Niemcy. Albo że została ona odziedziczona po poprzednikach, którzy niczym wiewióreczki zgromadzili orzeszki, a PiS teraz je sobie smacznie przejada. Taka opowieść to w demokracji nic nowego. Dokładnie w ten sam sposób ekipa „drugiego Balcerowicza” utyskiwała na SLD-owców Kwaśniewskiego, potem SLD-owcy Millera i Hausnera na wraży AWS (czyli w gruncie rzeczy POPiS wtedy grający do jednej bramki), potem PiS-owcy na tuskowców. I w każdej takiej opowieści było oczywiście ziarno prawdy. Ale chyba tylko partyjny propagandysta z klapkami na oczach będzie się upierał, że dziedziczenie koniunktury wyjaśnia wszystko. Bo karty, które rządzący dostają, to jedno. Ale są jeszcze licytacja i sam przebieg rozgrywki. I to one decydują, czy ktoś jest dobrym graczem czy partaczem.

PiS odrobił lekcję z ekonomii

I tu dochodzimy do najgorszego elementu całej tej układanki. Najgorszego dla ortodoksyjnych przeciwników PiS-u. Jeśli się bowiem popatrzy na sposób, w jaki PiS po 2015 roku rozgrywa swoje gospodarcze karty, to nie jest to styl ignoranta. Spójrzcie na zeszłotygodniowe Davos. Temat nierówności ekonomicznych po raz kolejny nie był tam tylko ciekawostką - był realnym zadaniem do wykonania w najbliższych lata. Podobnie temat przyszłość i godności pracy w kontekście nadciągającej robotyzacji. Pojawiła się krytyka nowych monopolistów spod znaku GAFA (Google, Amazon, Facebook, Apple). Sporo mówiono o aktywnej roli przedsiębiorczego państwa w gospodarce. Te rzeczy to już powoli „oczywiste oczywistości” współczesnej ekonomii.

Jak na tym tle wygląda PiS? Nieźle. I nie chodzi tylko o deklaracje, którymi PiS sobie słodzi (Morawiecki znów dał wywiad pod hasłem „gospodarka dla ludzi, nie dla elit”). 500 plus okazało się w praktyce mocnym impulsem do zmniejszenia nierówności dochodowych oraz likwidacji pola ubóstwa. Nastąpiła częściowa repolonizacja systemu bankowego. A państwo próbuje (całkiem po keynesowsku) odgrywać rolę drugiego silnika polskiej gospodarki. Oczywiście można pokazać wiele pól, których PiS nie dotknął (choćby bardziej sprawiedliwe podatki), ale to już nie jest tylko czcze gadanie. W Polsce mamy do czynienia z daleko idącą korektą neoliberalnego modelu, której sedno polega na większej redystrybucji dochodu narodowego w kierunku biedniejszych i wzmocnieniu roli państwa jako gwaranta takiego stanu.

Warzecha zgrzyta zębami, a ludziom to się podoba

Przy okazji widać, że ugrupowanie Kaczyńskiego to zupełnie inne PiS niż to z lat 2005-07. Wtedy gospodarka była tematem ewidentnie pobocznym. Oddanym jako udzielne księstwo spadochroniarce z PO Zycie Gilowskiej. Ewentualnie ekonomistom mniejszego kalibru bez realnej politycznej siły (Stanisław Kluza, Paweł Wojciechowski). Po 2015 roku jest inaczej. Kiedy Szydło weszła do kancelarii premiera, przynosiła ze sobą spory dorobek koncepcyjny tworzony w latach 2011-15 przez swojego głównego doradcę Pawła Szałamachę i jego Instytut Sobieskiego. A jej następca Mateusz Morawiecki to niby też spadochroniarz, ale jednak coraz lepiej zakotwiczony w PiS.

Trzeba również dodać, że sam PiS poczuł się dobrze w skórze ekonomicznej lewicy. Ku przerażaniu ekonomicznych liberałów w rodzaju Łukasza Warzechy wyborcom prawicowym też się to podoba. Okazało się, że po zdrapaniu naskórkowego symbolicznego antykomunizmu PiS-owi faktycznie bliżej do swojskiego postulatu redystrybucji i tego, że „państwo ma zadbać”, niż do liberalnych koncepcji samoregulującego się rynku oraz ględzenia, że „biedni w zasadzie zasłużyli na swój los”.

Jasne, poprzeczka nie była zbyt wysoko postawiona. Na suchej ziemi III RP - wyjałowionej z jakichkolwiek progresywnych idei ekonomicznych - rewolucyjne wydają się nawet drobne gesty solidarności ze światem pracowników (np. szybsze podniesienie płacy minimalnej). Ci, którzy zbywają je starą śpiewką, że Kaczyński cynicznie kupił sobie poparcie wykluczonych, niewiele zrozumieli z natury politycznej dynamiki dwóch ostatnich lat.

Świat się zmienia, zmień się i ty!

Nie ulega wątpliwości, że PiS jest za co krytykować. Za brak cywilizowanej rozmowy z krytykami, za Trybunał albo za wazeliniarskie media publiczne. Nie twierdzę też, że dobre ekonomiczne wiatry są mu dane raz na zawsze (bo nigdy nie są!). Oceńmy jednak fakty bez politycznych okularów. Co widać? Że w 2018 roku to PiS ma bardziej trafny i łapiący światowe trendy program ekonomiczny. A do tego całkiem znośnych ludzi do jego realizacji. A opozycja parlamentarna? Głupio pisać po raz kolejny, że zawodzi. Ale zawodzi! Z uporem godnym lepszej sprawy odmawia przemyślenia ekonomii w XXI wieku. Przy każdej okazji uderzają jej anachronizm, konserwatyzm i przekonanie, że krytyka neoliberalizmu to tylko „chwilowa moda”.

Drogi anty-PiS-ie, to nie jest moda! Świat się zmienia, zmień się więc i ty. Bo na razie pracujesz na to, by dać PiS-owi kolejne cztery lata władzy.

*Rafał Woś (1982) jest czołowym polskim symetrystą, pracuje w tygodniku „Polityka”. Od wielu lat pracowicie „naraża na szwank” oraz „rozbija jedność” jedynie słusznego obozu liberalnego. Jest za to nagradzany nie tylko srebrnikami Kaczyńskiego, lecz także licznymi nagrodami dziennikarskimi (m.in. Grand Press Economy). Jego skandaliczne książki, takie jak „Dziecięca choroba liberalizmu” oraz „To nie jest kraj dla pracowników”, w perfidny sposób atakują światłą myśl Leszka Balcerowicza. Ogólnie rzecz biorąc, Woś to wyjątkowy szkodnik. Swoje szkodliwe tezy będzie od dziś ogłaszał w portalu Gazeta.pl. Ostrzegamy, Redakcja.

