De Nederlandse Aardolie Maatschappij moet zich niet langer bemoeien met de schadeafhandeling in het Groningse aardbevingsgebied. Daarvoor pleit het Groningse provinciebestuur bij monde van gedeputeerde Eelco Eikenaar vandaag in NRC. Het SP-lid met de gasbevingen in zijn portefeuille, vindt dit een verkiezingsthema.

„Donder de NAM uit het systeem”, zegt Eikenaar. „Minister Kamp wil hier niet aan, maar zijn opvolger hopelijk wel. Het is hoog tijd dat we de wet veranderen.”

Lees ook: Scheuren tussen de mensen in Oosternieland

Nu melden gedupeerde Groningers hun schade bij het Centrum Veilig Wonen, een uitvoeringsorganisatie van de NAM. Het CVW bepaalt of de schade wordt vergoed. In het voorstel van Eikenaar komt er een schadefonds waarin de gaswinner, verantwoordelijk voor de bevingen, elk jaar een bijdrage stort. Vervolgens bepaalt de overheid „in totale openheid op basis van heldere, transparante en controleerbare richtlijnen” welke schades worden vergoed en welke huizen worden versterkt.

De Groningse gedupeerde hekelt de macht van de NAM in het aardbevingsgebied. Zo kocht de gaswinner, in handen van Shell en Exxonmobil, 54 huizen in Groningen op, 12 daarvan werden gesloopt. Soms zonder dat de betrokken gemeente het wist. Eikenaar: „De NAM verdeelt en heerst in Groningen, dat ontwricht onze dorpen, onze samenleving. Daar moeten we zo snel mogelijk vanaf.”

Eikenaar vindt nog twee zaken „cruciaal” in het gasdossier. Allereerst moet de gaskraan verder dicht. De provincie maakt bezwaar tegen de jaarlijks 24 miljard kuub Gronings gas die het kabinet de komende vijf jaar wil winnen. Eikenaar: „Dan houd je het aantal bevingen dat we nu hebben. Dat vind ik niet acceptabel.” Hierover is „een zienswijze” onderweg naar verantwoordelijk minister Kamp (Economische Zaken, VVD).

Ander punt is de uitvoering van meerjarenprogramma voor schadeafhandeling, versterking en verduurzaming dat de Nationaal Coördinator Groningen heeft opgesteld. Gemeenten, waterschappen en ook provincie werken daar samen aan mee. Zo zijn de eerste 150 huurwoningen verstevigd. Opdrachtgever en financier: het Centrum Veilig Wonen, de uitvoeringsorganisatie van NAM. Dat zit Eikenaar dwars: „We kunnen allerlei regelingen optuigen voor betere schadeafhandeling en versterking, maar zolang de NAM ertussen blijft zitten verbetert er feitelijk niets.”