Woda nie gryzie, a mydło myje ręce, uszy i szyję! Wie o tym każdy przedszkolak. Od najmłodszych lat wpaja nam się zasady higieny zgodne z duchem naszych czasów. Św. Hieronim słysząc o nich zszedłby chyba na zawał.

Temat podejścia chrześcijan i chrześcijaństwa do czystości zasługuje na pokaźnych rozmiarów książkę i po prawdzie niejedną taką książkę napisano. Dzisiaj zajmiemy się poglądami tylko jednej postaci: wybitnego ascety, świętego Kościoła katolickiego, a zarazem człowieka, który ewidentnie nie lubił czystych rączek.

Święty Hieronim (ok. 340 – 420), bo o nim mowa, miał poglądy dość specyficzne (patrząc z dzisiejszej perspektywy). Sam żyjąc surowo, opowiadał się za przyjęciem podobnej postawy przez wszystkich chrześcijan, zwłaszcza przez kobiety. Jego poglądy odnośnie płci pięknej można by streścić w jednym zdaniu: kobieta powinna chodzić brudna, oszpecać swoją urodę, a w ogóle najlepiej to umrzeć dziewicą…

Być „fit” według świętego Hieronima

Dziś wzbudza to spory niesmak, ale w tamtych czasach św. Hieronim nie był odosobniony w swoich poglądach. Podzielała je między innymi jego przyjaciółka, Paula Rzymianka, przeorysza klasztoru żeńskiego w Betlejem. Jak dobra matka pouczała ona swoje mniszki słowami: Czyste ciało i suknia kryją nieczystą duszę. Wróćmy jednak do naszego świętego

W XXI wieku kobiety dbają o siebie i chcą być „fit”. W tym celu wiele z nich zostaje wegetariankami, bądź przechodzi czasowo na dietę warzywną. Ponadto ­biorą na przykład zimne kąpiele (podobno pomaga to w zachowaniu młodości) i unikają alkoholu. Hieronim byłby z nich dumny! Chociaż… chyba nie do końca.

Na początek sprawa dziewictwa. Słynny asceta był jego gorącym orędownikiem. Uważał, że najlepiej zachować je jak najdłużej, a już szczytem szczęścia byłaby śmierć nieskalanej miłością fizyczną niewiasty. Dla zachowania jak najdłużej dziewictwa, kobieta powinna od najmłodszych lat żyć spokojnie, unikać silnych wrażeń i stosować delikatną dietkę (warzywa lub zioła – niepotrzebne skreślić). Święty Hieronim uznawał dwie zależności, to znaczy „wino = seks” i „gorąca kąpiel = seks”. Czy to aby nie przesada?

Brud, dziewictwo, trzeźwość…

W każdym razie i wino i gorące kąpiele były dla dziewicy całkowicie niewskazane. Pierwsze rozgrzewało krew i przyspieszało jej przepływ, co oczywiście musiało skutkować seksem, albo przynajmniej myślą o nim. Drugie… no cóż… Zdaniem św. Hieronima cnotliwa niewiasta rozmyślnym zaniedbaniem śpieszy zepsuć swą przyrodnią krasę. Ponadto taka gorliwa dama powinna unikać kąpieli, zwłaszcza tych gorących, ponieważ gorąco niesie za sobą ryzyko rozbudzenia w młódce grzesznego zainteresowania własnym ciałem.

Zresztą: na dobrą sprawę po co się myć? Hieronim należał do grupy uczonych przekonanych, że chrzest to jedyna kąpiel, jakiej człowiek potrzebuje w swoim życiu. A jeśli niewiasta już by się – broń Boże! – umyła, to przynajmniej nie powinna nikomu pokazywać efektów: