Dominique Dufourny (MR), de burgemeester van Elsene, zei in de stadskrant Bruzz dat haar gemeente enkel een Vlaamse schepen heeft omdat die wettelijk verplicht was. Dat is niet zo. Brusselse gemeenten moeten geen Vlaming tot schepen benoemen, maar als ze dat doen, krijgen ze daar federaal geld voor. Heel veel geld. De Vlaamse publieke opinie heeft weinig weet van die situatie, die er gekomen is om Vlaamse Brusselaars op gemeentelijk vlak hun zaken te laten regelen.

Brusselse gemeenten moeten geen Vlaming tot schepen benoemen, maar als ze dat doen, krijgen ze daar federaal geld voor. Heel veel geld.

De uitspraak van Dufourny is tekenend voor een helaas nog niet verdwenen mentaliteit bij een groot deel van de lokale Franstalige klasse, waarin franskiljonse echo’s uit een donkere periode doorklinken. Elsene noemde zichzelf ooit fier een ‘oasis francophone’, wat toch wel getuigde van een complexloze Vlaamsvijandigheid. Toen ik in de jaren 90 als eerste Vlaming in een kwarteeuw een zitje kreeg in de gemeenteraad van Elsene kreeg ik van de meerderheid geen felicitaties maar blikken van misprijzen. FDF-coryfee Antoinette Spaak bekeek me alsof ik een pestlijder was. Men had mij tot Vlaamse schepen kunnen benoemen, maar dat deed men uiteraard niet. Omdat er toen nog geen geld mee gemoeid was.

Vlaamse Zorro

Dat is meer dan twintig jaar geleden en ondertussen is veel veranderd in Brussel. Vooral bij de gewone Brusselaar is het respect voor de Vlamingen groot en beseft men het belang van tweetalig onderwijs. In de culturele wereld werken theaters van de gemeenschappen creatief samen. Maar de politieke klasse loopt zoals op veel andere vlakken een paar decennia achter. Het vijandbeeld van de op weerwraak beluste Vlaamse imperialisten wordt zonder enige schroom gecultiveerd. Het is de motor van het verzet tegen elke aantasting van de macht van de 19 gemeenten, omdat Franstalige politici de roep naar een sterker gewest zien als een alibi om de macht van de Brusselse Vlamingen te versterken. De N-VA is dan de drager van die verborgen agenda, met Bart De Wever als Vlaamse Zorro die Brussel als Vlaams wingewest wil inlijven.

Schermvullende weergave Dominique Dufourny, burgemeester van Elsene ©BELGA

Franstalige politici hebben Brussel nooit als een tweetalig gewest gezien, niettegenstaande dat wettelijk is vastgelegd. Op lokaal vlak is de situatie van de Vlamingen ongelijk. Soms krijgt een Vlaamse schepen er zelfs andere bevoegdheden bij, naast de puur taalgebonden materies. Maar meestal beperken de gemeenten zich tot wat wettelijk verplicht is, vaak met duidelijke tegenzin en sabotage. Ambtenaren worden contractueel aangenomen, om ze niet tot tweetaligheid te verplichten.

Er is veel veranderd in Brussel. Vooral bij de gewone Brusselaar is het respect voor de Vlamingen groot. Maar de politieke klasse loopt een paar decennia achter

De zelfverklaarde Franstalige openheid voor andere culturen staat in schril contrast met de houding tegenover de Vlamingen. Wat men uit de mond van lokale politici hierover hoort, zou zonder enige twijfel als racistische praat worden veroordeeld mocht het over andere bevolkingsgroepen gaan. Die schijnbaar onverklaarbare weerzin gaat terug naar lang vervlogen tijden, toen Franstaligen neerkeken op de Vlaamse ‘boerkens’ wier koeterwaals pijn deed aan hun geraffineerde oren. Dat superioriteitsgevoel is nooit echt weggegaan, omdat weinigen interesse hadden voor wat in Vlaanderen gebeurde en bijna principieel weigerden om Nederlands te leren.

Centre Pompidou

Die onwil is de reden dat politiek Brussel niet enthousiaster heeft gereageerd op de nochtans aanstekelijke dynamiek van Vlamingen in Brussel vanaf de jaren 90. Terwijl een Vlaamse culturele generatie complexloos wereldpodia veroverde, bleven de Franstalige politici naar hun navel kijken. In hun gemeentelijke culturele centra was geen plaats voor Vlaamse artiesten. Hun blik bleef gericht op Frankrijk. Wat in hun eigen stad aan Vlaamse kant gebeurde, was hen onbekend. Een pijnlijke illustratie van die mentaliteit vandaag is de beslissing van het Gewest om met het Centre Pompidou in zee te gaan. Men maakt van de Citroën-site liever een bijhuis van een Frans museum dan gebruik te maken van de dynamiek rond de in de stad gegroeide kunsthal Wiels, die op korte tijd internationaal gereputeerd werd.