Aleksandr Doegin vernam het nieuws over de monsterzege van Thierry Baudet bij de Provinciale Statenverkiezingen met „grote blijdschap en groot enthousiasme”, zo vertelt de ultraconservatieve Russische denker aan de telefoon in Moskou. Doegin (57) spreekt lyrisch over de leider van het Forum voor Democratie. „Een van de meest intellectuele denkers die ik ooit heb ontmoet. Een volkomen originele en onafhankelijke man. Een rijzende ster.”

Baudet en Doegin kennen elkaar sinds vorig jaar. Op 7 april trad de Rus op tijdens een filosofisch congres in de Westerkerk in Amsterdam. Een kwartier voor tijd glipte Thierry Baudet binnen. Na afloop van de bijeenkomst sprak Baudet de Rus aan.

De volgende dag troffen de twee mannen elkaar weer, en nu spraken ze urenlang met elkaar: over de EU, maar ook over de geschiedenis van de Reformatie en de invloed van de Keltisch-Romaanse en Germaanse cultuur. Baudet was goed bekend met Doegins ideeën over het nakende einde van het liberalisme, en de ‘vierde politieke theorie’ – de ideologie na het communisme, fascisme en liberalisme.

De Russische denker was meteen gecharmeerd van het 36-jarige Tweede Kamerlid. „Hij heeft een fantastische stijl, heel klassiek, heel aantrekkelijk. Ik hou van het dandyisme van Thierry Baudet.”

Populair bij Europese populisten

Sinds de annexatie van de Krim en de confrontatie tussen Rusland en het Westen hebben de ultrareactionaire ideeën van Aleksandr Geljevitsj Doegin school gemaakt. Westerse media noemen hem ‘Poetins adviseur’. Onder populisten in Europa is Doegin populair vanwege zijn nietsontziende kritiek op de liberale maatschappij, met haar ‘doorgeschoten’ aandacht voor gelijke rechten, genderpolitiek en individuele zelfontplooiing.

Volgens Doegin staat het liberalisme aan de rand van de afgrond – een idee dat overeenkomsten vertoont met Baudets beeld van de teloorgang van de westerse beschaving. „We hebben lang en inhoudelijk gesproken over wat er zou gebeuren als mensen met opvattingen zoals ik en hij die hebben aan de macht zouden komen in Nederland”, vertelt Doegin. „We waren het eens dat de Nederlandse nationale identiteit moet worden versterkt.”

Lees ook dit eerdere interview met Aleksandr Doegin: ‘Toen ik me het fascisme volledig eigen had gemaakt, kwam ik tot een totale verwerping van het racisme en nationalisme.’

Niet dat de twee mannen het over alles eens waren. De Russische denker is geen aanhanger van de natiestaat, zoals Baudet, en is geen tegenstander van de EU („Ik denk dat Europa één moet zijn”).

Ondanks zijn jarenlange flirt met fascistische denkers heeft Doegin naar eigen zeggen een broertje dood aan racisme. In een interview met NRC sprak hij zich eerder laatdunkend uit over Geert Wilders. Maar Baudet heeft weinig last van vreemdelingenhaat, zegt Doegin: „Hij staat afwijzend tegenover migratie en de verspreiding van de islam, maar dat geldt voor een aanzienlijk deel van de Europese samenleving. Maar ik heb bij hem niets gemerkt van enige xenofobie.”

‘Niet meteen demoniseren’

Politici als Baudet voldoen aan een maatschappelijke vraag, zegt Doegin. „Een vraag waar het liberale globalistische discours volstrekt geen antwoord op heeft.” De overwinning van het Forum voor Democratie van vorige week toont volgens hem nog maar eens aan dat er een fundamentele verandering op til is in de westerse samenleving.

Doegin vergelijkt het Westen vaak met de Sovjet-Unie aan het einde van de jaren tachtig. „Het Westen staat, daar heb ik geen enkele twijfel over, op de rand van het einde van het liberale paradigma. Wat er in de plaats gaat komen, weet niemand, Baudet ook niet. Maar hij begrijpt dat er alternatieven moeten komen. Wat dat betreft is Baudet een ticket voor de toekomst.”

Commentaren als dat het ‘fascisme heeft gewonnen in Nederland’ wuift Doegin weg. „Iemand die het niet eens is met het liberalisme is niet meteen een fascist. In plaats van demoniseren is het beter om rustig intellectueel gesprek te voren over de toekomst te voeren.”

En dat woord ‘boreaal’ dan, dat Baudet opnieuw gebruikte in zijn overwinningsrede afgelopen woensdag? Doegin, schamper: „Boreaal betekent gewoon ‘noordelijk’. Noord-Europa. Om daar meteen een soort van racisme in te zien is gewoon lachwekkend. Paranoïde.”

Met enige stemververheffing: „Hoeveel kan een mens verdragen? De Nederlanders hebben een interessante nieuwsgierige politicus gekozen. Waarom hem meteen vervloeken omdat hij een bepaald woord heeft gezegd? Lachwekkend is het! Net als russofobie, de haat voor Poetin. U moet weten: ‘boreaal’ was ook een van de lievelingswoorden van Baudelaire.”

Een versie van dit artikel verscheen ook in NRC Handelsblad van 25 maart 2019