Het referendum gaat over het associatieverdrag dat de EU heeft gesloten met Oekraïne. Het is vorig jaar goedgekeurd door de Tweede en de Eerste Kamer, maar dat is hangende het referendum opgeschort. Delen van het verdrag zijn 1 januari wel al in werking getreden.

Volgens voorstanders gaat het verdrag vooral om economische samenwerking; tegenstanders denken dat het verdrag een eerste stap is naar een Europees lidmaatschap van Oekraïne en leidt tot problemen met Rusland.

Sterkere daling dan normaal

De daling komt neer op een op de tien stembureaus, maar de verschillen tussen gemeentes onderling zijn groot. Zo gingen in de gemeente Oldenzaal bij de afgelopen vier verkiezingen 17 of 18 stembureaus open, maar bij het referendum in april slechts vijf. Volgens die gemeente is dat om het referendum "kostenefficiënt te organiseren". In zes op de tien gemeenten verandert er helemaal niets.

Het aantal stembureaus fluctueert sowieso per verkiezing, maar bij het Oekraïne-referendum daalt het aantal stembureaus wel opvallend hard. Tussen de Europese en de provinciale verkiezingen daalde het aantal stembureaus in de onderzochte gemeentes met slechts 95.

De hoge daling kan in sommige gevallen leiden tot langere reistijd naar een stembureau. Dat is niet in alle gevallen zo: soms waren er op dezelfde locatie meerdere stembureaus, en is er nu maar één stembureau per locatie over. Ook zetten sommige gemeentes mobiele stembureaus in, die meerdere locaties bezoeken.