De volgende Vlaamse regering kan meer geld uitgeven, maar kampt wel met een historisch hoge schuldenberg. Die stijgt tot 34 miljard euro.

Vlaanderen torst volgend jaar 27 miljard euro schulden op een totale begroting van 42 miljard euro. Dat is ongeveer evenveel als de budgetten voor onderwijs, welzijn en werk samen.

Schermvullende weergave ©Mediafin

De komende jaren stijgt die schuld tot 33,8 miljard in 2024, blijkt uit de meerjarenraming van Vlaams minister van Begroting Bart Tommelein (Open VLD). Ter vergelijking: de totale Belgische overheidsschuld bedraagt ongeveer 470 miljard euro.

Vlaanderen had oorspronkelijk het idee om tegen 2020 schuldenvrij te zijn. In 2008 bedroeg de schuld slechts 8 miljard. Maar de Vlaamse regering is van die doelstelling afgestapt, onder meer door de onverwachte uitgaven tijdens de financiële crisis. Bij de zesde staatshervorming kwamen ook extra schulden over met de nieuwe bevoegdheden.

Omzeilen

Bovendien zette Vlaanderen jarenlang in op alternatieve financiering om de strenge Europese begrotingsregels te omzeilen.

De regeringen investeerden in scholen en rusthuizen via de samenwerking met een privébedrijf waardoor de schulden niet bij de overheid terechtkwamen. Vervolgens betaalde de overheid een vergoeding om bijvoorbeeld de school te gebruiken.

De jongste jaren tikte Europa Vlaanderen op de vingers en werd minder gebruik gemaakt van alternatieve financiering

De jongste jaren tikte Europa Vlaanderen daarvoor op de vingers en werd minder gebruik gemaakt van alternatieve financiering. Ook daardoor stijgen de schulden.

Vlaanderen leent deels om te investeren. De bouwkosten voor de geplande Oosterweelverbinding in Antwerpen doen de schulden de komende jaren met 2,7 miljard euro stijgen. Ook daarna zal Oosterweel nog op de begroting wegen. Vlaanderen houdt die kosten buiten zijn begrotingsdoelstellingen omdat het volgens de regering enkel om de prefinanciering van een investering gaat die zich op termijn zal terugbetalen.

Sociale leningen

Daarnaast verstrekt de Vlaamse regering ook sociale leningen en leningen voor de bouw van sociale huurwoningen. Dat sociaal woonbeleid verklaart ook deels de stijging van de schulden.

Tommelein wijst erop dat tegenover die leningen concrete activa staan die indien nodig verkocht kunnen worden. ‘De vermarktbare activa blijven groter dan de Vlaamse schuld waardoor de schuld altijd kan worden ingelost door de verkoop van bezittingen’, zegt Tommelein.

De schulden blijven in 2024 beperkt tot 6,2 procent van het bbp en daarmee blijft Vlaanderen binnen de schuldnorm die het zichzelf heeft opgelegd.

Onze schuld blijft onder controle. bart tommelein vlaams minister van begroting

‘Onze schuld blijft onder controle. Dat is belangrijk om onze gunstige rating voor Vlaanderen, die zelfs beter is dan die van België, te kunnen behouden’, zegt Tommelein.