Premier Mark Rutte vraagt de Tweede Kamer om een kans om te proberen om tot een oplossing te komen die recht doet aan de uitslag van het referendum over het associatieverdrag tussen de Europese Unie en Oekraïne.



Mocht het hem niet lukken om tot een aangepast verdrag komen dat zorgen van de nee-stemmers meeweegt, dan zal het kabinet het verdrag niet ratificeren.

"Als het niet lukt om de komende maanden, voor de zomer, een antwoord te formuleren dat recht doet aan de uitslag, dan zal het kabinet het verdrag niet ratificeren", zei premier Rutte woensdag tijdens het debat over de uitkomst van het raadgevend referendum over het verdrag met Oekraïne.

Het kabinet probeert vervolgens voor de zomer met een standpunt te komen. Dat besluit laat zo lang op zich wachten, omdat de andere EU-lidstaten eerst de uitkomst van het Brexit-referendum (23 juni), over een eventuele uittreding van het Verenigd Koninkrijk uit de EU, af willen wachten. Op aandringen van de PvdA zal het kabinet per direct de gesprekken starten en de Kamer over het verloop van die gesprekken informeren.

Drie opties

Volgens Rutte stond het kabinet voor drie opties nadat 61 procent van de kiezers tegen het verdrag stemden. Omdat het ging om een raadgevend referendum, kon het kabinet de uitslag naast zich neerleggen, maar "die optie is vervallen", zei Rutte.

De optie om de 'nee' op te volgen is volgens de premier onverstandig omdat Nederland dan "buitenspel" zou komen te staan. "Het risico bestaat dat er dan met de nee-stem niets gebeurt."

Daarom kiest de premier ervoor om met het nee-kamp in gesprek te gaan om de grieven te inventariseren en daarna in Brussel verder te onderhandelen met de andere 27 EU-lidstaten. Zo ziet het kabinet bezwaren in het nee-kamp die uiteenlopen van uittreding van Nederland uit de EU, tot een stem tegen toetreding van Oekraïne in de EU tot zorgen over plofkippen. Met deze optie behoudt Nederland haar "entreeticket" voor gesprekken over aanpassing van het verdrag.

Initiatiefnemers van het referendum GeenPeil en Forum voor Democratie lieten via Twitter weten dat zij er niets voor voelen om dat gesprek aan te gaan.

'Nee is nee'

Volgens PVV-leider Geert Wilders zit Nederland niet te wachten op een "entreeticket", maar op een exit-ticket. Wilders vindt dat de vraag die gesteld werd op het referendumformulier heel duidelijk was en de kiezer vroeg om voor of tegen het verdrag te stemmen. "Nee is nee. Nee is niet aanpassen. Nee betekent dat dit verdrag niet kan doorgaan."

Ook de SP vindt dat het kabinet het verdrag zo snel mogelijk moet intrekken. Kamerlid Harry van Bommel vindt dat er geen gesprekken meer nodig zijn, omdat de discussies al hebben plaatsgevonden. Zijn motie om het verdrag zo snel mogelijk in te trekken werd door de gehele oppositie gesteund.

Ook het CDA en D66, die voor de samenwerking met Oekraïne zijn, vinden dat het kabinet niet anders kan dan het verdrag niet ratificeren. Kees Verhoeven (D66): "De kiezer heeft gesproken, dit verdrag kan niet doorgaan."

Coalitiepartijen VVD en PvdA willen het kabinet wel de tijd gunnen om in gesprek te gaan met de tegenstanders en de andere EU-lidstaten. VVD'er Han ten Broeke: "We moeten luisteren naar zorgen van de kiezer en zoeken naar een vorm van overeenstemming."

De PVV diende nog een motie van wantrouwen in, maar die haalde geen meerderheid.

Video: Het Oekraïne-referendum

In 60 seconden: Het Oekraïne-referendum

Animatie: In60seconds