Warenhuisketen HEMA heeft ruzie met franchisenemers, waardoor de winkelketen lastig te verkopen is. De Britse eigenaar Lion Capital probeert de oer-Hollandse keten sinds september te verkopen. Waar gaat het mis?

De overname van HEMA lijkt deze week voor de derde keer mislukt. Eigenaar Lion Capital was in gesprek met de Belgische investeerder Core Equity. Dit leek een geschikte overnamepartij, maar volgens bronnen van De Telegraaf braken de Belgen de overnamegesprekken af toen bleek dat franchisenemers hun contract niet wilden aanpassen.

Momenteel gaat het best goed met HEMA. De winkelketen heeft succes in het buitenland, introduceerde onlangs een nieuwe winkelformule en bijna alle Nederlandse winkels maken winst. Toch is de HEMA lastig te verkopen en dat komt grotendeels doordat de winkelketen overhoop ligt met zijn franchisenemers.

Loopgravenoorlog

HP/De Tijd spreekt van een 'heuse loopgravenoorlog'. Het magazine concludeert dat op basis van vertrouwelijke documenten over de ruzie tussen franchisers en het warenhuismerk. Bronnen bevestigen aan De Telegraaf dat de onenigheid met de franchisenemers de reden is dat de Belgische investeerder afziet van de verkoop.

De franchisenemers zijn verenigd in de Vereniging Aangesloten Bedrijven Hema (VAB). De VAB beheert 40 procent van alle Nederlandse HEMA-winkels. Er lopen meerdere rechtszaken, waaronder over online verkoop.

Franchisecontracten

Als HEMA een product via de webshop verkoopt, gaat een deel van de opbrengst naar de winkel die in het postcodegebied van de koper ligt. Lion Capital wil deze afspraak stopzetten, maar de VAB wil juist meer geld verdienen aan de internetverkoop. De franchisenemers willen af van de bijdrage van ruim 5 miljoen euro die zij HEMA moeten betalen als bijdrage in de kosten voor de internetverkopen.

De Telegraaf schrijft dat Core Equity denkt dat de webshop met zulke afspraken nooit winstgevend kan worden. De franchisenemers willen het contract niet aanpassen, dus gaat de verkoop niet door.

De andere rechtszaak gaat over de verlenging van de franchiseovereenkomsten. De HEMA heeft verschillende ondernemers laten weten de huurcontracten te willen beëindigen. VAB eist dat de HEMA de contracten verlengt.

Geschiedenis met Lion Capital

De Britse investeerder Lion Capital is inmiddels meer dan tien jaar eigenaar van HEMA. De Britten kochten het winstgevende bedrijf in 2007 voor 1,1 miljard euro.

Vanaf dat moment ging het bergafwaarts met de winkelketen. De financiële crisis begon en in Nederland heeft HEMA last van concurrenten zoals Action, het Deense Flying Tiger en H&M. Daarnaast zadelde Lion Capital het Nederlandse bedrijf op met een lening van 269 miljoen euro tegen een forse rente van 13,5 procent.

HEMA maakte verlies en de omzet daalde, vooral in Nederland. De Britse investeerder wilde er dus weer vanaf. In 2010 onderhandelde Lion Capital over een verkoop, onder andere met retailgroep Ahold. De onderhandelingen liepen stuk, naar verluidt over de prijs. In 2014 probeerden de Britten het bedrijf nogmaals te verkopen, ook dat lukte niet.

Verbouwing

Ondertussen proberen Lion Capital en de HEMA-directie het bedrijf weer winstgevend te maken. In het buitenland ging het wel goed; de omzet per vierkante meter was daar hoger dan in Nederland. De winkelformule was daar net even anders dan in Nederland, dus besloot HEMA in 2017 de Nederlandse winkels naar buitenlands voorbeeld te verbouwen. Dat betekent bijvoorbeeld ruimere gangpaden en een andere indeling van de schappen.

In september 2017 maakten HEMA en Lion Capital bekend dat zij opnieuw spraken met potentiële kopers. De winkelketen zei hier zelf over: "HEMA is nu goed gepositioneerd om te profiteren van haar toekomstige groeipotentieel, dat ondersteund wordt door een sterke positie in de Benelux en succesvolle internationale groei daarbuiten."

Onder andere het Britse Clayton Dubilier & Rice en een consortium van het Nederlandse Gilde en Alpinvest zouden geïnteresseerd zijn.

Stroef verloop

Begin april meldde het Financieele Dagblad (FD) dat de verkoop stroef verliep. De potentiële kopers vonden dat HEMA een te rooskleurig beeld schetste van het herstel van de winkelketen. Daarom vonden zij de vraagprijs nog steeds te hoog. Het is niet bekend welke prijs eigenaar Lion Capital precies vraagt. Bronnen van het FD noemen bedragen tussen de 1 en 1,3 miljard euro.

Alleen het Belgische Core Equity had nog interesse. De investeringsmaatschappij is vorig jaar opgericht door oud-medewerkers van de Amerikaanse investeerder Bain Capital. HEMA zou hun tweede investering worden. Een bron van het FD zegt dat de investeringsmaatschappij zich richt op 'bedrijven waar flink ingegrepen moet worden' en dit soort bedrijven ook pas na zeven tot vijftien jaar weer wil doorverkopen.

Verkoop of beursgang

Volgens De Telegraaf waren Lion Capital en Core Equity het al eens over de prijs: 1 miljard euro. De Belgische investeerder had met HEMA twee doelen voor ogen: nog meer winkels in het buitenland en een toonaangevende webshop in de Benelux. Maar door de ruzie met de franchisenemers wordt dat laatste lastig en ging de deal niet door.

Tot op heden geven Lion Capital, HEMA, VAB en Core Equity geen commentaar op het nieuws. Volgens bronnen zouden er nog andere kopers geïnteresseerd zijn die geen problemen hebben met de slechte relatie met de VAB.