Volgens Consolid, het grootste uitzendbureau voor buschauffeurs, dat zo'n twee derde van alle benodigde chauffeurs in het hele land levert, is de vergrijzing een probleem van de hele sector. "Wij verwachten dat de situatie nijpend wordt. Nu al is het moeilijk om aan goed personeel te komen, en zeker aan jong personeel dat de gemiddelde leeftijd omlaag kan brengen", zegt directeur Dennis Mortier.

"Jongeren met een mbo-opleiding hebben tegenwoordig de beroepen voor het uitkiezen. Buschauffeur is geen populair beroep", verklaart directeur Dennis Mortier. "Het heeft geen goed imago." Daarom zou er een grote imagocampagne op touw moeten worden gezet, vindt hij. "In de transportsector heeft dat ook goed gewerkt."

De gemiddelde leeftijd van buschauffeurs ligt nu boven de vijftig jaar. Velen van hen haalden hun groot rijbewijs gratis tijdens hun dienstplicht. Nu deze groep langzaam maar zeker met pensioen gaat, daalt het aantal mensen met zo'n rijbewijs. Daarnaast blijven veel buschauffeurs lang in dienst. "Ze blijven gemiddeld langer dan 20 jaar bij ons werken", zegt Breel. Daardoor is de instroom van jongeren beperkt.

Hij verwacht wel wat verlichting nu de overheid de minimumleeftijd voor buschauffeurs gaat verlagen van 21 naar 18 jaar. "Dat helpt wel. Maar het is niet voldoende."

Waar blijven de jongeren?

Om jongeren te trekken, doen steeds meer vervoersbedrijven onderzoek naar wat zij verwachten van hun baan. Arriva bijvoorbeeld is hiermee bezig en het GVB in Amsterdam heeft dit al gedaan.

"We moeten mensen verleiden om voor ons te komen werken," zegt Arriva-directeur Hettinga. "Daarom willen we weten wat ze belangrijk vinden." Arriva overweegt niet om het salaris te verhogen. "Dat effect is binnen een paar weken wel uitgewerkt. Wij willen mensen bijvoorbeeld meer flexibiliteit geven bij het indelen van de roosters." Ook Connexxion zoekt het in die richting.

Volgens Hettinga zou het goed zijn als er minder centraal via de cao wordt afgesproken, en meer per bedrijf. "De cao zou maar 2 of 3 A4'tjes moeten zijn. Per bedrijf kan je dan verder afspraken maken."

Het hele systeem wordt daarmee flexibeler, en de arbeidsvoorwaarden aantrekkelijker. "Wij zouden bijvoorbeeld veel meer aan her- en bijscholing willen doen. Dat is iets wat jonger personeel belangrijk vindt." Volgens Hettinga is het bijna onmogelijk om zoiets centraal door te voeren vanwege de houding van de vakbonden.

Langdurig werklozen

De meningen zijn verdeeld over de vraag of de overheid meer zou moeten doen om de sector uit de brand te helpen. Van het GVB mag er "meer aandacht komen voor het openbaar vervoer en de sector als werkgever". Bijvoorbeeld op het gebied van imagoverbetering zou de overheid kunnen helpen, vindt het Amsterdamse vervoersbedrijf.

Connexxion wil graag steun om langdurig werklozen achter het stuur in de bus te krijgen. "We zouden deze mensen graag aan werk helpen, maar hebben daar wel steun van de overheid bij nodig. Die wil wel, maar initiatieven verzanden vaak in bureaucratische regelgeving", aldus Breel.

Volgens Hettinga hebben vervoersbedrijven hun eigen verantwoordelijkheid. Daar ligt volgens de Arriva-directeur geen taak voor de overheid. Het is goed te doen om langdurig werklozen aan het werk te krijgen, zegt hij. "Afgelopen jaar hebben we 50 langdurig werklozen aan een baan geholpen. Dat ging veel sneller dan verwacht. Volgend jaar hebben we daarom de doelstelling verhoogd naar 100."

De ministeries van Sociale Zaken en Infrastructuur en Milieu laten desgevraagd weten dat zij geen signalen hebben gekregen van de vervoerders dat zij in de problemen komen met het uitvoeren van de concessies. "Als de nationale overheid iets kan betekenen, dan willen wij daar graag over praten", aldus een woordvoerder.