"Mowa ptaków": twórcy

"Mowa ptaków" powstała na podstawie scenariusza zmarłego w 2016 roku Andrzeja Żuławskiego, wybitnego reżysera, scenarzysty i aktora, autora takich filmów jak: "Na srebrnym globie", "Opętanie", "Diabeł" czy "Trzecia część nocy". Za kamerą stanął Xawery Żuławski, który zrealizował m.in. "Wojnę polsko-ruską" oraz seriale: "Krew z krwi", "Druga szansa" i "Diagnoza".

- Zostawił mi tekst tuż przed śmiercią, mówiąc: "Zrób sobie z nim, co chcesz. Możesz nawet przeczytać. Albo wyrzucić przed czytaniem”. Odłożyłem go na jakiś czas na półkę. Nie czytałem, gdyż ważniejsze sprawy, związane z ojca chorobą i odejściem, nie pozwalały mi na niego spojrzeć... Popatrzyłem na ten tytuł i coś mnie tknęło - opisywał w rozmowie z Onetem reżyser "Mowy ptaków".

"Mowa ptaków": Kontrowersje. Festiwal w Gdyni

Film "Mowa ptaków" Xawerego Żuławskiego nie został zakwalifikowany do tegorocznego programu Konkursu Głównego Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni. Pominięcie filmu Żuławskiego, który rekomendowała Rada Programowa festiwalu, krytykowali dziennikarze i twórcy. "Zaczyna dominować narracja narodowo-patriotyczna. Wiadomo, że to się zaczęło kilka lat temu. Teraz zaczynamy zbierać żniwa" - napisała Agnieszka Smoczyńska. "Władza robi ludziom w głowach bagno" - ocenił sam Żuławski.

Po kontrowersyjnej decyzji członkowie Rady Programowej zaczęli składać rezygnacje. Scenografka i kostiumografka Jagna Janicka oraz reżyser Kuba Czekaj ("Baby Bump", "Królewicz Olch") poinformowali, że nie będą dłużej zasiadać w radzie. Oprócz nich Zespół Selekcyjny (po kadencji Michała Oleszczyka zrezygnowano z funkcji Dyrektora artystycznego), reprezentujący branżę filmową, tworzyli w tym roku: reżyser Leszek Dawid, operator i reżyser Wojciech Staroń oraz reżyserka i scenarzystka Kinga Dębska.

Foto: Materiały prasowe

Po rezygnacji Janickiej i Czekaja Kinga Dębska, przewodnicząca Zespołu Selekcyjnego, ogłosiła, że wszyscy członkowie rady złożyli rezygnację.

Oświadczenie krytykujące selekcję filmów wydała Gildia Reżyserów Polskich. Zdaniem sygnatariuszy listu wybór produkcji na tegoroczny festiwal jest kolejnym dowodem na rezygnację organizatorów festiwalu z artystycznych priorytetów na rzecz "branżowych" układów". Do sytuacji odniósł się także dyrektor naczelny festiwalu Leszek Kopeć, wskazując, że niezakwalifikowanie "Mowy ptaków" było zgodne z regulaminem imprezy.

"Mowa ptaków": obsada

W obsadzie "Mowie ptaków" są m.in.: Sebastian Fabijański (Marian), Eryk Kulm (Józef), Jaśmina Polak (Ania), Sebastian Pawlak (Ludwik), Katarzyna Chojnacka (Ala), Andrzej Chyra (Lucjan), Borys Szyc (Jakubiec), Marta Żmuda-Trzebiatowska (Jakubcowa), Daniel Olbrychski (Gustaw), Bartosz Obuchowicz (nauczyciel wf-u), Wiktor Zborowski (ojciec Ludwika), Monika Niemczyk (nauczycielka biologii) oraz Grzegorz Palkowski i Kacper Olszewski (uczniowie).

"Mowa ptaków": fabuła

"Licealny nauczyciel historii Ludwik zostaje upokorzony przez nacjonalistycznie i katolicko nastawionych uczniów. W jego obronie staje polonista i niespełniony pisarz Marian. Zostaje on jednak zwolniony, gdyż ratując historyka, użył w samoobronie noża. Brat Mariana, Józef to ambitny kompozytor, którego toczy... trąd. Obaj bracia próbują zarobić, napisawszy piosenkę przebój. Żeby utrzymać Józefa, jego dziewczyna Ania zatrudnia się jako sprzątaczka u dyrektora banku Jakubca, choć musi znosić szykany ze strony jego ciężarnej żony" - czytamy we fragmencie opisu filmu, przygotowanego przez dziennikarza Jacka Szczerbę, który rozmawiał z Xawerym Żuławskim w cyklu "Rozmowy na następne 30-lecie".

Foto: Materiały prasowe

"Mowa ptaków": opinie o filmie

Choć film nie miał jeszcze oficjalnej premiery, dziennikarze i krytycy mogli zobaczyć "Mowę ptaków" na specjalnych pokazach branżowych. Wśród opinii na temat produkcji Xawerego Żuławskiego zdecydowanie przeważają te, które uznają produkcję za jeden z najważniejszych polskich tytułów tego roku.

Xawery Żuławski zrobiłeś film wyjątkowy. Wygrałeś! - komentowała "Mowę ptaków" redaktor naczelna Onet Kultura Katarzyna Janowska.

Wybitny film Xawerego Żuławskiego, nakręcony według scenariusza jego Ojca, Andrzeja, film wściekły na Polskę, na świat, na miałkość i głupotę, na odrzucenie, na szalejący konformizm i oportunizm, film, jakiego nikt w naszym kraju nie nakręcił, bo może nie miał ani odwagi ani talentu, ten film, który zdaniem tych, którzy go widzieli, a należę do tego grona, jest największym wydarzeniem w polskim kinie od lat, tego filmu nie będzie w selekcji oficjalnej najważniejszego festiwalu i przeglądu kina w Polsce - pisała Karolina Korwin-Piotrowska.

Kilka tygodni temu, po obejrzeniu "Mowy ptaków", napisałem do reżysera: "Xawery, w filmie pada taki tekst: »Mówię rzeczy, których nie chcecie słuchać«. Zapamiętałem to. Mówisz w »Mowie ptaków« rzeczy których nie chce się słyszeć, ale dlatego trzeba o nich krzyczeć. Nie szeptać, ale krzyczeć. Sceny powracają, wsączają się w głowie. Sceny, obrazy, melodie tych scen, ich przesłanie. Bardzo Ci za to wszystko dziękuję" - komentował Łukasz Maciejewski, zapowiadając program Letniej Akademii Filmowej w Zwierzyńcu, w której programie pojawi się film Żuławskiego.

"Mowa ptaków": zwiastun

"Mowa ptaków": premiera, informacje

"Mowa ptaków" Xawerego Żuławskiego w na ekranach polskich kin od 27 września 2019.