Boeren gaan op 18 december weer actievoeren. Dat is gisteravond besloten tijdens een overleg van actiegroep Farmers Defence Force (FDF). Dat de boeren opnieuw zouden gaan protesteren was al bekend, maar nu is dus duidelijk geworden dat het volgende week woensdag zover is.

Farmers Defence Force overweegt de Nederlandse voedselvoorziening te ontregelen door wegen naar distributiecentra van supermarkten te blokkeren. De actiegroep wil nog niet bevestigen dat boeren dat gaan doen. "Dat zou een optie kunnen zijn, maar we hebben een groot aantal locaties op het oog", laat FDF-vicevoorzitter Jos Ubels weten. "We komen later met de exacte details."

'Het wordt een harde actie'

De actievoerende boeren wordt gevraagd om die ochtend om 6.00 uur op een afgesproken plek te verzamelen. "Om 7.00 uur vertrekken we", vertelt Ubels. "Waarheen? Dat houden we expres nog even stil."

Volgens Ubels wil Farmers Defence Force niet per se de burgers raken. "Daar gaat het ons niet om, maar het wordt wel een harde actie. Dus we kijken ook zeker naar distributiecentra." Ubels hoop op een korte actie, maar sluit langdurige acties ook niet uit. Overigens sluit Stichting Bouw in Verzet ook aan.

Stikstofmaatregelen in januari

Het kabinet komt later met het beloofde pakket aan stikstofmaatregelen die vooral de agrarische sector zullen treffen. De coalitiepartijen moeten nog veel afstemmen over dit politiek gevoelige onderwerp, maar ook berekeningen en de uitwerking van voorstellen vragen meer tijd.

De stikstofplannen voor de landbouw zijn daarom 'grotendeels' pas na de kerst rond zijn. Ubels vindt dat onbegrijpelijk. "We hebben alle mogelijk moeite gedaan om een hapklare oplossing aan te bieden", vertelt hij. "Dat plan kan één op één overgenomen worden. Dan kan Nederland verder. Maar ons land mist leiderschap. Het probleem is nu zó groot. Je kan toch geen bedrijven en gezinnen kapot laten gaan, omdat je het over de feestdagen heen wil tillen?"

Voorstellen voor drempelwaarden, plannen voor natuurgebieden en afspraken met provincies worden overigens wel al deze maand naar de Tweede Kamer gestuurd. Voorstellen voor de boerensector, zoals richtlijnen voor het opkopen van boerenbedrijven, komen naar verwachting in januari. Het kabinet wil vaart maken met de plannen, ook omdat de boeren erop aandringen dat snel duidelijk wordt waar ze mee te maken krijgen. Maar de maatregelen voor de landbouw liggen politiek gevoelig. De standpunten van de vier regeringspartijen lopen sterk uiteen.

'Of het uit de hand loopt, ligt aan de overheid'

Ubels weet niet of de acties van volgende week woensdag uit de hand gaan lopen. "Dat ligt aan de opstelling van de overheid", waarschuwt hij. Het is niet voor het eerst dat boeren actievoeren. Wegens de stikstofcrisis trokken ze eerder massaal naar Den Haag. Ook werden verschillende op- en afritten van snelwegen geblokkeerd en werd er geprotesteerd bij provinciehuizen en het RIVM. Vorige maand presenteerde het Landbouw Collectief (met dertien boerenorganisaties, waaronder Farmers Defence Force en LTO) zelf plannen om de stikstofuitstoot te verminderen.

De stikstofuitstoot in Nederland moet omlaag, omdat te hoge concentraties natuurschade veroorzaken. Afgelopen mei bepaalde de Raad van State dat de manier waarop de overheid in vergunningsaanvragen omging met stikstof in strijd was met de wet.