Een ambulance en politie op de plek waar een vrouw op straat door een man met een fles op haar hoofd is geslagen. De vrouw overleed ter plaatse aan haar verwondingen. Beeld anp

Uit rapporten van de GGZ in Friesland blijkt dat iedereen die Udo D. behandelde ervan overtuigd was dat hij een gevaar vormde voor de samenleving en dat hij niet moest worden vrijgelaten. Volgens de bron bij Justitie waren er wel degelijk mogelijkheden om D. langer vast te houden, omdat er een rechterlijke machtiging van een jaar van kracht was. Opname van D. zou de daarvoor verantwoordelijke instantie, de GGZ in Leeuwarden, achthonderd euro per dag kosten.



'Niemand wilde de financiële lasten dragen van een langere opname', zegt een justitiemedewerker tegen De Telegraaf. 'Het is een ordinaire centenkwestie waar onschuldige burgers nu het slachtoffer van zijn. Eén vrouw heeft deze wantoestand zelfs met haar leven moeten bekopen.'

Gevaarlijk en agressief

Eerder deze week werd al duidelijk dat de man bij politie, justitie, de gemeente Leeuwarden en hulpinstanties al jaren bekend stond als gevaarlijk, agressief en gewetenloos. Autoriteiten hadden, naar eigen zeggen, echter geen wettelijke middelen om tegen de voormalige tbs'er op te treden.



De man was in 2005 veroordeeld tot tbs met dwangverpleging en kwam begin augustus vrij uit een ggz-kliniek. Dat was tegen de zin van hulpinstanties en politie en justitie. Maar er waren volgens burgemeester Ferd Crone van Leeuwarden geen wettelijke mogelijkheden om hem gedwongen op te sluiten of te laten opnemen, ook al was bekend hoe gevaarlijk de man kon zijn. 'Er was geen wettelijk kader meer om hem vast te houden. We moesten hem vrijlaten, in de hoop dat het goed zou gaan. Er was een risico', zei psychiater Wouter Teer van ggz Friesland.



De verdachte heeft een lang strafblad en was in het verleden meermalen gewelddadig. 'Hij is geen persoon die zonder risico weer de maatschappij in kon', zei Crone. Maar politie, justitie, de burgemeester en de ggz hadden 'niet de bevoegdheid om vrijlating te voorkomen'. De man werd sinds augustus wel voortdurend in de gaten gehouden, zowel door de politie als door hulpinstanties. Sinds zijn vrijlating heeft hij zich op een klein incident na rustig gehouden. 'Er was geen aanleiding om hem weer op te pakken. Anders hadden we dat zeker gedaan', zei de burgemeester.



Crone heeft de inspectie van het ministerie van Veiligheid en Justitie om een onafhankelijk onderzoek gevraagd. Hij wil zo duidelijk krijgen of 'wij de juiste inschattingen hebben gemaakt'. 'De man heeft meer dan tien jaar doorgebracht in de psychiatrische zorg en gevangenissen. Wij konden niet voorkomen dat hij terugkeerde in de samenleving. Noem het een maas in de wetgeving. Misschien moet een burgemeester meer bevoegdheden krijgen zodat hij in zulke zaken toch kan ingrijpen.'