De zeven vertrekkende Kamerleden. Beeld anp

1) Ton Elias (VVD)

Elias is recht voor zijn raap. Duidelijk, vinden sommigen. Bot, zeggen anderen. Werkte in de jaren 80 en 90 als parlementair journalist al op het Binnenhof. Kwam in 2006 in de Kamer, ging er als onderwijswoordvoerder met gestrekt been in: niet meer overheidsgeld, leerlingen en docenten moesten maar beter presteren. Hij was voorzitter van de parlementaire commissie ICT-projecten bij de overheid en toonde met zijn collega's aan dat ICT en overheid vaak een ongelukkige combinatie waren (elektronisch patiëntendossier, OV-chipkaart, politiesysteem C2000). Op voorzet van de commissie werd het Bureau ICT-Toetsing in het leven geroepen. Later nam hij plaats in de enquêtecommissie Fyra die het debacle met de hogesnelheidstrein onderzocht.



Elias wilde graag door als Kamerlid, maar kreeg van de kandidatencommissie van de VVD te horen dat hij 'veel vijanden' in de partij zou hebben. In de Volkskrant vandaag zegt Elias dat de VVD onder Mark Rutte een te eenvormige partij van jaknikkers is geworden. 'Onafhankelijkheid wordt niet op prijs gesteld.'

Ton Elias Beeld anp

2) Harry van Bommel (SP)

Was samen met SGP-leider Kees van der Staaij het langstzittende Kamerlid; Van Bommel neemt nu na 18 jaar afscheid. De SP'er is de held van onderdrukten in den vreemde. In verre oorden als Koerdistan en Nagorno Karabakh wordt hij op handen gedragen. Eigenhandig dirigeerde hij het buitenlandbeleid van de SP. Beleefde hoogtepunten tijdens de campagnes voor referenda over de Europese Grondwet (2005) en het Oekraïneverdrag (2016).

Harry van Bommel (SP) Beeld anp

3) Fred Teeven (VVD)

Stond als officier van justitie in Amsterdam te boek als 'cowboy', een man die het niet zo nauw nam met de regels in de strijd met criminelen. Kwam in 2002 onder de vlag van Leefbaar Nederland in de Kamer en keerde later terug als VVD'er. Onder premier Rutte werd hij staatssecretaris van Veiligheid en Justitie, samen met de rijzige Ivo Opstelten vormde hij het duo 'law & order'. Hij droomde van het ministerschap, maar zijn eigen verleden zat hem in de weg. 'Het bonnetje' van de Teevendeal werd Opstelten fataal in maart 2015, de twee crimefighters droegen het ministerie over aan partijgenoten Van der Steur en Dijkhoff. Opstelten ging met pensioen, Teeven keerde, voor een laatste periode, terug in de Kamer.

Fred Teeven Beeld Door Freek van den Bergh

4) Anouchka van Miltenburg (VVD)

De eerste Kamervoorzitter die vroegtijdig de hamer neerlegde. Van Miltenburg volgde aan de start van Rutte II PvdA'er Gerdi Verbeet op. Maar in tegenstelling tot Verbeet wist de VVD'er nooit te schitteren in haar rol. Vooral in verhitte debatten worstelde Van Miltenburg met orde houden. Eenmaal moest ze geëmotioneerd schorsen nadat CDA'er Buma haar van 'sturen' had beschuldigd. Uiteindelijk struikelde ze over een bijrol in de bonnetjesaffaire rond de Teevendeal. Ze had een anonieme brief van een klokkenluider over de Teevendeal door de shredder gehaald. Op een druilerige zaterdag in december maakte ze haar vertrek bekend.

Anouchka van Miltenburg (VVD) Beeld ANP

5) Lutz Jacobi (PvdA)

Geen toegankelijker, opener Kamerlid dan Lutz Jacobi van de PvdA. De authentieke Friezin met het hart op de tong kwam in 2006 de Tweede Kamer binnen. Daar stond zij zelden in de schijnwerpers, maar als woordvoerder natuur en landschap oogstte zij brede waardering, ook bij politieke tegenstanders. Stond op de bres voor het behoud van de vuurtorenwachters op de Wadden en voor het voortbestaan van de schaapherders. En stemde als enige PvdA'er tégen de aankoop van de JSF-gevechtsvliegtuigen.



Jacobi deed in 2012 een gooi naar het PvdA-leiderschap, maar verlaat nu na ruim tien jaar toch enigszins gedesillusioneerd het Binnenhof. Onlangs in het AD, zei ze: 'Mensen die mensen zoeken omdat ze macht hebben, niet met het idee: ik wil een bijzonder mens kennen. Politici die met me praten en over m'n schouder kijken of er een belangrijk iemand aankomt. Ik ben er klaar mee.'

Lutz Jacobi (PvdA) Beeld ANP

6) Fatma Koser Kaya (D66)

Comeback-kid Fatma Koser Kaya kwam drie keer tussentijds in de Tweede Kamer. In 2004, 2013 en 2015. Alleen in 2006 werd ze direct gekozen, en wel met voorkeursstemmen veelal afkomstig uit de Turkse gemeenschap. Ze verdreef D66'er Bert Bakker na twaalf jaar uit de Kamer en nam één van de drie D66-zetels in. Haar collega's waren toen Alexander Pechtold en Boris van der Ham. Samen met het CDA diende ze in 2010 een wetsvoorstel in om de rechtspositie van ambtenaren te 'normaliseren'; gelijk te trekken met gewone werknemers. Vorig jaar kreeg het voorstel een meerderheid in de Eerste Kamer.





Fatma Koser Kaya (D66) Beeld anp

7) Sharon Gesthuizen (SP)

Gesthuizen nam het eigenhandig op tegen het establishment van haar SP. Ze kruiste in 2015 de degens met voorzitterskandidaat Ron Meyer, de favoriet van Jan Marijnissen. Gesthuizen ging langs de afdelingen met een boodschap van meer interne democratie en debat. Ondanks, naar eigen zeggen, tegenwerking van het partijbestuur, kreeg ze veertig procent van de stemmen. Maar Meyer, de klassieke activist, ging de SP leiden. In de Kamer streed Gesthuizen voor een humanere opvang van vluchtelingen.

Beeld ANP