Coś, co początkowo było tylko anegdotą i próbą politycznego lansowania się polityków prawicy, dziś urosło do rangi strategicznego celu polityki zagranicznej blisko 40 milionowego kraju. Tropienie każdej wzmianki, zasypywanie protestami i wreszcie ta koszmarna nowelizacja ustawy o IPN – wszystko to wynika z jednego. Prawica ubzdurała sobie, że jeśli ktoś przeczyta „polskie obozy śmierci” to tym samym serio uwierzy, że Polacy są odpowiedzialni za Auschwitz.

REKLAMA

A przecież gdy na przykład prezydent Obama używa frazy „polish death camps” to nie chodzi mu o to, że Polacy są nazistami, ale używa skrótu myślowego odnoszącego się do miejsca na mapie. O polskich obozach śmierci można przeczytać także w „Medalionach” Zofii Nałkowskiej! Przecież dokładnie ten sam mechanizm działa w przypadku nazwy getto warszawskie albo getto łódzkie. I jakoś nikt nie domaga się, żeby używać nazwy „nazistowskie getto na terenie okupowanym przez nazistów” (w skrócie NGNTOPN).

"Historia może narzędziem polityki zagranicznej"

Oczywiście cała ta histeria nie padłaby na podatny grunt, gdyby nie lata edukacji PRL, późniejsze lata biczowania się pedagogiką wstydu i wreszcie nawrót zjednoczenia patriotycznego „Grunwald” (tym razem w wersji z Nowogrodzkiej).

Zgodzę się, że historia może być jednym z narzędzi polityki zagranicznej, Izrael jest akurat w tym mistrzem i za to jest podziwiany przez filosemitów, antysemitów, cyników, pragmatyków i wszystkich, którzy interesują się dyplomacją. Ale właśnie dlatego należy podejść do tego profesjonalnie, a nie wedle polskiego „zmieścisz się, śmiało”.

Jeśli już rzeczywiście oczekiwania polskiego społeczeństwa są takie, żeby w sprawie „polskich obozów” interweniować, to co szkodzi wynająć kilka najlepszych światowych firm PR do obsługi tematu? PiS wolał dać facetowi z twittera Fundację dysponująca, bagatela, 100 mln budżetem, która dotychczas wsławiła się kampanią o sędziach kradnących kiełbasę.

"Izrael w sprawie ustawy o IPN ma rację"

Paradoksalnie Polska tak bardzo rwąca się do uprawiania polityki historycznej dostaje teraz lekcję takiej polityki, po której pół świata dowie się, że Polacy są niczym Turcy zaprzeczający rzezi Ormian. I paradoksalnie dostaje ją od Izraela rządzonego przez prawicowy Likud, który - jak trafnie zauważa Dawid Warszawski w „Wyborczej” - tak bardzo podobny jest do partii Kaczyńskiego.

Najgorsze, że Izrael w sprawie nowelizacji ustawy o IPN ma rację. W art. 50a pada zwrot, że karany ma być ten, kto „wbrew faktom” przypisuje Narodowi Polskiemu lub Państwu Polskiemu odpowiedzialność lub współodpowiedzialność za zbrodnie nazistowskie „lub w inny sposób rażąco pomniejsza odpowiedzialność rzeczywistych sprawców tych zbrodni”.

Jak to może być interpretowane? Wyobraźmy sobie wnuka świadka pogromu w Radziłowie, gdzie Polacy po przywitaniu Niemców ochoczo zabrali się do palenia Żydów w stodole i strzelania dzieciom w potylice (racjonalizując to sobie kłamstwem, że wszyscy Żydzi, w tym dzieci, to komunistyczni kolaboranci). Czy skoro znudzeni Niemcy byli wtedy w mieście i dali na to przyzwolenie, to obarczanie Polaków będzie twierdzeniem „wbrew faktom” albo „rażącym pomniejszeniem odpowiedzialności rzeczywistych sprawców tych zbrodni”? Czy świadkowie żyjący w Izraelu albo w Polsce mają za każdym razem się zastanawiać, czy ujawniając polskich zbrodniarzy czasem nie pomniejszają odpowiedzialności Wehrmachtu? Grożą za to „tylko” 3 lata. Kto będzie dla sądu historycznym ekspertem w tej sprawie? Czy ten pracownik IPN-u, który twierdził, że po wejściu Niemców sytuacja Żydów nie wyglądała bardzo źle? A może ten, który kłamał w sprawie zbrodni Dąbrowszczaków? Czy może ci, którzy promują film o „Burym” odpowiedzialnym za mordowanie białoruskich kobiet i dzieci?

"Ustawa przeciwko polskim naukowcom"

Najzabawniejsze i najsmutniejsze zarazem w całej tej sprawie jest jednak to, że nowelizacja ta nie była pisana przeciwko Izraelowi. Trudno bowiem sobie wyobrazić polskich prokuratorów ścigających stulatków w Tel Awiwie. Ta nowelizacja była pisana przeciwko Polakom. Dokładnie przeciwko polskim naukowcom, którzy od lat zajmują się porzuconym tematem holocaustu na polskiej wsi.

Do tej pory dane były przerażające ale szczątkowe, obejmują tylko kilka powiatów. Lada moment wyjść ma jednak monografia przekrojowa obejmująca cały obszar okupowany. Dyskusja podobna do tej o Jedwabnej może wybuchnąć na nowo. Tylko teraz zamiast argumentów naukowych na stole pojawią się paragrafy. Fakt, że wyłączono karalność wypowiedzi w ramach działalności naukowej wiele nie zmienia, albowiem nadal karalne pozostają wypowiedzi w ramach działalności publicystycznej, a to na tym polu odbywa się debata. Polscy historycy apelowali, aby tę groźną dla wolności słowa nowelizację odrzucić. Nie pomogło. Sejm był głuchy na argumenty. I dopiero teraz, gdy Izrael się zainteresował rząd zapowiada doprecyzowanie nowelizacji.

Mieliśmy mieć rząd, który przed nikim nie klęczy. A wygląda na to, że jeśli chcesz się pozbyć premier Szydło, musisz liczyć na humorki UE, jeśli chcesz wyoutować Macierewicza, musisz liczyć na nacisk US Army, a jeśli chcesz zmienić skandaliczną ustawę, możesz tylko czekać aż premier Izraela tupnie nogą.