PVV’er Joram van Klaveren vertrekt uit de fractie van de PVV in de Tweede Kamer. Ook het Haagse PVV-raadslid Chris van der Helm stapt op. Zij vertrekken, net als Roland van Vliet gisteravond, na de omstreden Marokkanen-opmerking van partijleider Geert Wilders tijdens verkiezingsavond.

De opmerking van Wilders was één van de redenen voor het vertrek van Van Klaveren, schrijft de politicus in een brief aan zijn fractiegenoten. Het Kamerlid deelde de brief met persbureau ANP. RTL Nieuws zette hem integraal online. Van Klaveren schrijft onder meer dat “de weg die wij als Partij voor de Vrijheid bewandelen inmiddels vruchteloos is geworden”.

Een eigen partij

Volgens René Moerland, chef van de Haagse redactie van NRC, bestond er al langer onvrede bij Van Klaveren.

“Hij wilde zijn eigen rechtse partij oprichten en zei in NRC onder andere dat hij ontevreden was over enkele andere fractieleden, onder wie Martin Bosma. Die noemde hij “heel erg lui”. Dat zal ook niet bevorderlijk zijn geweest voor zijn positie. Wat er nu precies speelde, is onduidelijk. Deze beslissing past bij het verhaal van een man die met zijn eigen partij bezig was.”

Andere drijfveer

In de brief die Van Klaveren deelde met het ANP, schrijft Van Klaveren dat de partij een kant opgaat die hij niet op wil gaan. Het “groeien in zetelaantal en het genereren van media-aandacht” staan centraal, in plaats van bijvoorbeeld “de oplossingen voor grote vraagstukken als de multiculturele samenleving (toenemende invloed van de islam), veiligheid en een almaar groeiende overheid”. Van Klaveren schrijft volgens ANP:

“Dit is uiteraard een onderdeel van ‘het spel’ maar het is niet mijn drijfveer om actief te zijn in de politiek.”

Van Klaveren is naast Tweede Kamerlid voor de PVV ook Statenlid in Flevoland. Het is niet duidelijk of hij daar voor de PVV aanblijft.

Update 22.00 uur: Geert Wilders komt vandaag niet meer met een reactie op het vertrek van PVV-Kamerlid Joram van Klaveren. Wilders reageerde de hele dag niet op verzoeken om een reactie, meldt persbureau Novum. Hij verbleef vanmiddag en vanavond in de PVV-vleugel in het gebouw van de Tweede Kamer, maar stond ook daar de journalisten niet te woord.

Ook Haags raadslid weg

Ook het Haagse gemeenteraadslid Chris van der Helm stapt op, meldt Telegraaf-journalist Alexander Bakker op Twitter. Van der Helm is woordvoerder onderwijs, armoedebeleid en sociale zaken en werkgelegenheid. Hij stond voor de gemeenteraadsverkiezingen vijfde op de kandidatenlijst van de PVV.

Volgens René Moerland is het opstappen van de PVV’ers geen gecoördineerde actie.

“Nu is het een moment voor de mensen bij de PVV met grieven: die hebben nu wat ze willen, een moment waarin Wilders erg in opspraak is. Dit was de gelegenheid voor hen om eruit te stappen.”

Volgen er nog meer?

Wilders liet woensdagavond zijn aanhangers scanderen dat ze minder Marokkanen willen. “Nou. Dan gaan we dat regelen”, voegde de PVV-leider toe. Gisteren zei hij nog dat zijn optreden in de PVV-fractie niet omstreden was. “Dat is absoluut niet het geval. Er is helemaal niets aan de hand.” Ook vandaag zei hij dat hij dacht dat er niemand meer zou opstappen.

De vraag is nu volgens René Moerland of er nog meer PVV’ers zullen volgen.

“Dat is makkelijk om te vragen, moeilijk om te beantwoorden. “Als de sfeer op het Binnenhof je als PVV’er niet bevalt, en je weg wilt dan heb je twee mogelijkheden: of je zorgt dat je een andere functie krijgt, bijvoorbeeld op de EU-lijst komt, of je vertrekt naar een gemeente. Is die andere functie er niet, dan kun je alleen opstappen. “Voor Wilders staat het voortbestaan van de partij op het spel. Het blijkt met zijn optreden van deze week dat de basis binnen zijn partij weg is. Hij zet de onvrede binnen zijn eigen partij zo onder druk. Het is schadelijk voor hem. Hij heeft vuurwerk afgestoken en dat ontploft nu in zijn handen.”

Grote ophef

De uitspraken van Wilders hebben voor grote ophef gezorgd. Advocaat Gerard Spong vindt dat de uitspraken van Wilders strafbaar zijn. Het kabinet heeft afstand genomen van de opmerkingen en ook nieuwsorganisaties als NRC, RTL Nieuws en De Telegraaf vonden dat Wilders te ver is gegaan. Wilders zelf vindt dat er sprake is van een hetze tegen hem en zijn partij.

De VVD in Den Haag en Almere lieten in navolging van hun landelijke partijleider Mark Rutte weten dat ook zij niet willen samenwerken met de PVV in die gemeenten, als die geen afstand nemen van de gewraakte uitspraken over Marokkanen. Dat meldde persbureau Novum eerder vandaag.

De opmerkingen gingen evenmin onopgemerkt voorbij in de internationale media. Onder meer persbureau DPA vergeleek het met een optreden van nazi-minister van Propaganda Joseph Goebbels. Le Monde schreef onder de kop ‘In Nederland verliest Wilders de gemeenteraadsverkiezingen, maar hij blijft in de schijnwerpers staan’: