"Sąd nad Judaszem" w Pruchniku, 19 kwietnia 2019 r./Youtube

Oburzenie reaktywacją antysemickiej tradycji na Podkarpaciu. Sprawa zyskała już międzynarodowy rozgłos. Polska prawica broni „ludowego zwyczaju”.

Opinia publiczna, również zagraniczna, wrze od komentarzy w sprawie wydarzenia opisanego przez “Ekspres Jarosławski”, które odbyło się w Wielki Piątek w Pruchniku na Podkarpaciu. Mieszkańcy miasta, nawiązując do “wielowiekowej tradycji”, wlekli ulicami kukłę Judasza Iskarioty, okładali ją kijami, by na koniec ją “wypatroszyć” ze słomy i uroczyście spalić. Uczestniczyły w tym dzieci, do “katowania” kukły entuzjastycznie zagrzewane przez dorosłych.

Jest to zwyczaj korzeniami sięgający czasów przedchrześcijańskich i powstał jako rytuał “egzorcyzmowania” zimy, tak jak topienie Marzanny, a wraz z upływem stuleci połączono go z symboliką biblijną, i tak przybrał postać “sądu nad Judaszem”, któremu wymierzano w ten sposób symboliczną karę za to, że według Nowego Testamentu zdradził Jezusa Chrystusa.

Oburzenie wielkanocną “atrakcją” w Pruchniku wywołuje przede wszystkim fakt, że kukle Judasza nadano stereotypowo żydowskie cechy wyglądu, m.in. wielki zakrzywiony nos i pejsy, można więc piątkowemu wydarzeniu przypisywać wymowę antysemicką. Tym bardziej, że według relacji reportera “Ekspresu Jarosławskiego” podczas zbiorowego wymierzania “razów” Judaszowi wołano: – Jeszcze pięć za to, że chcą odszkodowań od Polski!

W niedzielę wielkanocną portale chętnie opisywały piątkowy “sąd nad Judaszem” podkreślając cechującą go agresję i uczenie dzieci przemocy oraz wątek antysemityzmu. Sprawa została również w podobnym tonie przedstawiona przez anglojęzyczne media izraelskie, została też dostrzeżona przez Washington Post i New York Times.

Do wydarzenia w Pruchniku odniósł się z oburzeniem Światowy Kongres Żydów.

– Żydzi są głęboko zaniepokojeni koszmarnym powrotem średniowiecznego antysemityzmu, który prowadził do niewyobrażalnej przemocy i cierpienia – komentował przewodniczący organizacji.

W polskim internecie, oprócz całkowicie antysemickich komentarzy często anonimowych użytkowników sieci, nie zabrakło reakcji prawicowych portali, m.in. wPolityce i Nczas, które wypominają Żydom zwyczaj „wieszania Hamana”, próbując doszukiwać się w tym symetrii. Wielu broni “sądu nad Judaszem” w Pruchniku jako niewinnej ludowej tradycji wielkanocnej, pomijając fakt, że od tej “tradycji” odstąpiono dziesięć lat temu, a powrócono do niej w sytuacji nawracającej fali antysemityzmu na polskiej prawicy. Ponadto praktyki te, występujące też niegdyś w innych częściach Polski, zostały w XIX w. zakazane przez Kościół z powodu agresji, jaką rodziły. Zwyczaj ten, wcześniej powszechny, prawie zamarł na ziemiach polskich po Drugiej Wojnie Światowej.

Palenie kukły Judasza. Komu jest to potrzebne? To podanie na tacy argumentu tym, którzy głoszą tezy o prymitywizmie i antysemityzmie polskiego społeczeństwa. https://t.co/FQPEtmpUzW — Forum Zydow Polskich (@ForumFZP) April 21, 2019

Wydarzenie w Pruchniku potępiło Forum Żydów Polskich. “Zachęcanie dzieci do bicia kijami wleczonej po ulicach kukły człowieka, którego się później pali i topi (Judasz), czy kukły człowieka, którego się wiesza (Haman), jest wydobywaniem z nich i utrwalaniem najgorszych instynktów. W każdej sytuacji. (…) Trzeba ten skansenowy relikt wyrzucić na śmietnik w imię rozsądku. Jednocześnie nie należy robić z tego międzynarodowej afery.” – czytamy na blogu Forum.

„Gdy rozum śpi, budzą się demony”

Epoka pogardy dla mądrości/dobra, epoka wybudzania demonów/nienawiści. W sprawie tego skandalicznego wydarzenia wystąpię z interpelacją poselską do Min.Sprawiedliwości (konieczność reakcji na przejawy antysemityzmu)https://t.co/gwGrZrXc8I — Krzysztof Brejza (@KrzysztofBrejza) April 21, 2019

Głosy oburzenia padły też ze strony polityków, m.in. Roberta Biedronia i Krzysztofa Brejzy z KO, który zapowiedział interpelację w tej sprawie do Ministerstwa Sprawiedliwości.