Mensen met een laag inkomen kunnen in de toekomst niet meer vanzelfsprekend een beroep doen op een gesubsidieerde advocaat als zij bijvoorbeeld gaan scheiden, ontslagen worden of schulden hebben. Dat staat in conceptplannen van minister Dekker voor Rechtsbescherming, die de NOS in handen heeft. Uit de Tweede Kamer klinken kritische reacties. Ook de coalitiepartijen CDA en D66 vinden dat de plannen te ver gaan.

In de verkenning over de hervorming van de rechtsbijstand staat dat zaken in het civiel en bestuursrecht minder snel bij de advocatuur terecht moeten komen. Nu hebben mensen die het niet kunnen betalen in alle rechtsgebieden recht op gesubsidieerde rechtshulp. Dat kost jaarlijks ruim 400 miljoen euro en dat is te duur, vindt de minister.

Uitelkaar.nl

NRC Next schreef vanochtend al dat de plannen nog niet definitief zijn, maar dat het concept wel duidelijk maakt in welke richting Dekker denkt. "Bijstand door specialist/advocaat zal alleen worden vergoed in zaken waarin de overheid haar verantwoordelijkheid moet nemen", staat in het concept. Het gaat dan om zaken in het strafrecht en om asielzaken.

Bij andere zaken moet beter gekeken worden of de hulp van een advocaat echt nodig is. Het idee is dat mensen veel meer zelf kunnen doen als ze verwezen worden naar juridische spreekuren en websites met online begeleiding als Uitelkaar.nl.

Het ministerie van Justitie en Veiligheid wil nog niet reageren. Een woordvoerder laat weten dat er nog nog geen besluit is genomen en dat er nog meerdere varianten op tafel liggen.

'Onacceptabel'

De SP wil opheldering over het uitgelekte plan. "De toegang tot het recht is het fundament van onze rechtsstaat, maar dreigt nu te worden uitgehold. Dat is verkeerd", vindt Kamerlid Van Nispen. "Het uitsluiten van rechtsgebieden is onacceptabel."

Ook de regeringspartijen CDA en D66 zien niets in dit deel van het conceptplan. Zij willen Dekker aan het regeerakkoord houden. Daarin is afgesproken dat er "geen rechtsgebieden worden uitgezonderd waarvoor rechtsbijstand kan worden aangevraagd".