Bernard Haitink Beeld Joe Hart

Hij zou een sabbatical nemen, was het nieuws dat dirigent Bernard Haitink (90) in januari liet verspreiden. Wie gunde het hem niet, de maestro van wereldfaam die al 65 jaar in het vak zit? Maar in een exclusief interview met de Volkskrant bevestigt Haitink voor het eerst wat in de wandelgangen al werd gefluisterd: hij zet een punt achter zijn carrière. Zaterdag geeft hij zijn laatste optreden in het Amsterdamse Concertgebouw. En op 6 september, in de Zwitserse stad Luzern, dirigeert hij voor het laatst.

‘Luister even’, zegt Haitink in zijn Londense woning. ‘Ik ben 90. En als ik zeg dat ik een sabbatical neem, dan is dat omdat ik niet wil zeggen: ik houd op. Ik heb geen zin in al die officiële afscheidsdingen, maar het is een feit dat ik niet meer zal dirigeren.’

Toporkesten

Hij zwaait dus af, de man die 27 jaar chef was van het Koninklijk Concertgebouworkest, de dirigent voor wie ’s werelds toporkesten nog altijd de rode loper uitrollen. Informeel heeft hij al vaarwel gezegd in München en Chicago, Londen en Berlijn. ‘Ja, het is een hele verzameling. Natuurlijk heb ik er gevoelens bij, maar die probeer ik verder geïsoleerd te houden. Als ik al een traantje laat, doe ik dat privé.’

In januari stond Haitink voor het laatst op de bok bij het Koninklijk Concertgebouworkest, de 1509de keer sinds zijn debuut in 1956. In juni 2018, na een sublieme uitvoering van Mahlers Negende symfonie, struikelde hij in Amsterdam tijdens het slotapplaus. ‘Dat was een gemene klap. Sommige mensen dachten: dat is het dan. Dat dacht ik zelf ook.’ De val speelde mee in zijn beslissing te stoppen. Maar vooral wil Haitink voorkomen dat misprijzend wordt gezegd: ‘Bernard is een aardige kerel, maar hij moet niet meer dirigeren.’

Laatste kans

Zaterdag in het Concertgebouw leidt hij in Bruckners Zevende symfonie de club waarbij het in 1954 allemaal begon, het Radio Filharmonisch Orkest. Komende zomer rondt Haitink met twee andere gekoesterde orkesten zijn loopbaan af: het Chamber Orchestra of Europe en de Wiener Philharmoniker. Haitinkfans krijgen hun laatste kans in Salzburg, Londen en Luzern.

Wat hij met zijn vrije tijd gaat doen? ‘Gewoon, leven. Mijn vrouw is heel inventief in het organiseren van dingen. En ik ben een verwoed lezer.’ Overigens houdt Haitink de deur naar een rentree op een kiertje. ‘Mocht ergens de nood aan de man zijn, misschien kan ik dan inspringen. Maar of ik het doe hangt af van zo veel factoren. Het programma, de repetitietijd, de afstand. Naar Amerika vlieg ik bijvoorbeeld niet meer. Maar eerlijk gezegd: als ik eenmaal ben gestopt, geloof ik niet dat ik het nog kan, dirigeren.’