Met het ontwijken van de effectentaks is alleen al bij Degroof Petercam honderden miljoenen euro's gemoeid.

De meest vermogende Belgische families schuiven met hun aandelen in beursgenoteerde bedrijven om aan de effectentaks te ontsnappen. Dat stellen de gespecialiseerde vermogensbanken vast.

De effectentaks, die op 1 januari van kracht werd, is de eerste belasting op het financiële vermogen van de Belgen. De fiscus heft 0,15 procent op een of meerdere effectenrekeningen met een totale waarde van minstens 500.000 euro. Wie een effectenportefeuille van 1.000.000 euro bezit, riskeert dus een effectentaks van 1.500 euro per jaar.

Ondertussen blijkt dat zakenfamilies hun aandelen van hun effectenrekening halen en ze omzetten in aandelen op naam, die vrijgesteld zijn van de nieuwe taks.

‘De effectentaks heeft sommige families ertoe aangezet hun effecten anders te organiseren. Sommige klanten hebben een deel van hun aandelen nominatief gemaakt. Dat kan snel gaan. En als het om een grote familiale participatie gaat, zijn daar niet onaanzienlijke bedragen mee gemoeid’, zegt Philippe Masset, de CEO van Bank Degroof Petercam. Hij plakt er geen cijfer op, maar uit de dinsdag gepubliceerde jaarcijfers is af te leiden dat het bij alleen al die bank om honderden miljoenen euro’s moet gaan.

Sommige klanten hebben een deel van hun aandelen nominatief gemaakt. Dat kan snel gaan. Philippe Masset CEO van Bank Degroof Petercam

Volgens Masset hebben alle gespecialiseerde vermogensbanken met het fenomeen te maken, maar weegt het zwaarder door bij Degroof Petercam, dat als klassieke private bank veel zakenfamilies met grote, historisch opgebouwde posities als klant heeft.

Miljarden euro's

Uit een peiling van De Tijd bij de beursgenoteerde bedrijven eind januari bleek dat Belgische beleggers voor minstens 418 miljoen euro aandelen hebben laten omzetten in aandelen op naam. Op basis van de huidige informatie is dat een onderschatting. Het gaat wellicht om meerdere miljarden euro’s.

Dat zulke portefeuilles van de ene dag op de andere van de effectenrekeningen gehaald worden, illustreert hoe snel grote kapitalen naar fiscaal gunstigere regimes vloeien bij een wijziging in de spaar- en beleggingsfiscaliteit.

Allerrijkste families

Ook bij andere banken en vermogensbegeleiders is te horen dat het vooral de allerrijkste families de fiscale vluchtroute van aandelen op naam kiezen. In veel gevallen neemt de pater familias, de leider van de zakenfamilie, de beslissing voor het hele familiale belang. Voor kleinere beleggers wegen de nadelen - onder meer extra administratie en geen praktische steun meer van de bank - zwaarder dan de voordelen.

Voor kleinere beleggers wegen de nadelen - onder meer extra administratie en geen praktische steun meer van de bank - zwaarder dan de voordelen.

De grote vraag is of het ontwijkingsgedrag zo’n vlucht neemt dat een gat in de begroting ontstaat. De regering-Michel mikt dit jaar op een opbrengst van 254 miljoen euro. Bij de eerste inning in het najaar zal blijken of die raming te optimistisch was.