Kitty Courbois is op 79-jarige leeftijd overleden. Dat maakt Toneelgroep Amsterdam zondag bekend.

Ivo van Hove van het gezelschap noemt haar ''een onvergetelijke grande dame van het Nederlandse toneel''.

Courbois speelde in talloze Nederlandstalige films en toneelstukken. Haar debuut op het witte doek maakte ze in 1963, toen ze een rol speelde in de korte film Helden in een schommelstoel van regisseur Frans Weisz.

De actrice was later te zien in films als Het Gangstermeisje (1966), Het Debuut (1977), Leedvermaak (1989) en recent nog in Hartenstraat (2014). Sinds 1987 was Courbois verbonden aan Toneelgroep Amsterdam.

Naast films en theater was de actrice ook te zien in televisieseries. Zo speelde ze in Beatrix, Oranje onder vuur, een VPRO-programma uit 2012 prinses Wilhelmina. Van 2012 tot 2014 was ze te zien in de SBS-serie Dokter Tinus.

Van Hove noemt Kitty Courbois ''een eigenzinnige, bezielde vrouw die het toneel een onvergetelijke stempel meegaf''. ''Een ensemblespeler pur sang die de kunst verstond om als geen ander moeiteloos tussen het theater, televisie, radio en film te balanceren. Een voorbeeld voor velen na haar.''

Bekijk de trailer van 'Het gangstermeisje (1966)'

Medea

Catharina Anna Petronella Antonia Courbois werd geboren op 13 juli 1937 in Nijmegen. Vanaf 1971 speelt ze bij diverse gezelschappen: het Amsterdams Toneel, Zuidelijk Toneel Globe en Baal waar ze in 1979 voor haar rol in Nekrassov de Colombina ontvangt. Tot 1987 werkte ze bij dit gezelschap. Wanneer in 1987 Toneelgroep Amsterdam wordt opgericht, vraagt Gerardjan Rijnders haar om bij dit nieuwe gezelschap te komen werken.

En tot op heden - sinds 2001 onder de vleugels van Ivo van Hove - was Courbois bij dit gezelschap een van de vaste acteurs. Ze speelde er onder meer in Medea, Mooi weer vandaag, Richard III, Sonic Boom, Phaedra, Na de zondeval en in 2015 nog in Kings of war.

'Verdrietig'

"De prachtige, geestige, onwerkelijk goede actrice en geweldig mens Kitty Courbois is overleden", schrijft filmjournalist René Mioch op Twitter. Cornald Maas noemt Courbois een "eigenzinnige, mooie, genereuze, vitale actrice". "Hoe verdrietig", zegt hij.

"Dag lieve grote schat...wat was je prachtig in alle opzichten... goeie reis lief", laat Huub Stapel op Facebook weten. "Wat een actrice!", vult schrijver Arthur Japin aan. "In 1992 speelde zij een van mijn eerste stukken, een hoorspel, De Roering van het Kielzog. Die stem, ik kan hem zo horen! Dat zal zo blijven."

Ook Ricky Koole haalt herinneringen op aan Courbois. "Geweldige actrice. En zo grappig! Ik heb in scenes met haar op 't toneel echt gehuild van het lachen...", aldus de actrice. "Mijn Lieve Kitty", schrijft Danny de Munk op Instagram. "Rust zacht ... Koester mijn herinneringen aan onze samenwerkingen."

NPO 2 herhaalt zondagavond om 23.55 uur een uitzending van het programma Opium met Kitty Courbois.