Limburg krijgt hoogstwaarschijnlijk de eerste Forum voor Democratie-bestuurder van Nederland. Ruud Burlet wil net als zes andere kandidaat-gedeputeerden zitting nemen in een zogenoemd extraparlementair provinciebestuur, wat ook een landelijke primeur is.

Een extraparlementair college sluit geen coalitieakkoord, maar zoekt wisselende meerderheden voor geformuleerde programmapunten. De formateurs hebben vrijdag alle zeven kandidaat-leden voor de Gedeputeerde Staten gepresenteerd. De Provinciale Staten spreken zich eind deze maand uit over hun voordrachten.

De zeven beoogde leden hebben allen een partijpolitieke achtergrond. Het CDA is met twee mensen vertegenwoordigd en FVD, PVV, VVD en GroenLinks met één. De zevende was eerder wethouder voor de Landgraafse lokale partij GBBL.

Ontsteltenis bij GroenLinks

Pikant is de kandidatuur van Carla Brugman, oud-fractievoorzitter van GroenLinks. Zij zegt ja te hebben gezegd omdat ze zich wil inzetten voor „een groen geluid en een inclusief Limburg”. De vertegenwoordiging van haar partij in Provinciale Staten heeft „met ontsteltenis” kennisgenomen van Brugsmans voornemen. De fractie distantieert ervan en beschouwt het voorgestelde nieuwe dagelijks bestuur als een „uiterst rechts” college.

Lees hier hoe de formatie in Zuid-Holland terug bij af lijkt

Ruud Burlet van Forum voor Democratie krijgt onder meer duurzaamheid in zijn portefeuille en zegt zich in te willen zetten voor een circulaire economie. Spanning met zijn partijprogramma ziet hij niet. „Wij scheiden klimaat, milieu en natuur wel nadrukkelijk. De juiste dingen doen en met de juiste urgentie, daar gaat het om. Maatregelen moeten betaalbaar, haalbaar en draagbaar zijn.”

Brede coalitie

Bij de Statenverkiezingen in maart kwamen Forum voor Democratie (zeven zetels), GroenLinks (vier zetels) en de Partij voor de Dieren (twee zetels) in Limburg als winnaars uit de bus. Het CDA verloor terrein, maar bleef met negen zetels de grootste partij. Tijdens de informatie werd ingezet op een brede coalitie met het CDA, VVD, PvdA en D66 als „motorblok”. Daar moesten extra partners bij worden gevonden. CDA en VVD wilden het proberen met Forum voor Democratie, maar dat stuitte op veto’s bij PvdA, D66 en GroenLinks. Een coalitie over rechts met CDA, VVD, FVD en PVV zou mogelijk zijn, maar is niet aangegaan.

‘Vernieuwend verbinden’

De lastige coalitievorming baande de weg voor een extraparlementair college. Het zou zich baseren op uitgangspunten, waarmee alle partijen uitgezonderd de SP, eerder volledig instemden. Maar PvdA, D66 en GroenLinks vreesden voor een college met een te rechtse signatuur.

Het beoogde college gaat de komende weken onderhandelen over een programma. Uitgangspunten zijn er al wel: „het belang van Limburg voorop, een inclusieve samenleving en oog voor de Europese ligging van Limburg”. Ook in een motto is al voorzien: vernieuwend verbinden.

Een versie van dit artikel verscheen ook in NRC Handelsblad van 8 juni 2019