Beeld Charlotte Odijk

Onderwijswethouder Marjolein Moorman (PvdA) spreekt van een crisis. Het lerarentekort in Amsterdam is zo groot dat de gemeente onconventionele maatregelen neemt: komend schooljaar zullen gemeenteambtenaren bijspringen als er klassen zonder leerkracht dreigen te komen.



Een noodgreep die noodzakelijk is om te voorkomen dat leerlingen naar huis worden gestuurd als hun docent ziek is.



Voor de zomervakantie stonden bij Amsterdamse scholen 300 onvervulde vacatures open en nu, aan het begin van het schooljaar, zijn die nog lang niet allemaal vervuld.



Door de inzet van onderwijsassistenten en uitzendkrachten en door het samenvoegen van klassen zal elke klas weliswaar een docent hebben, maar nog steeds staan meer dan 100 vacatures open. "Het raakt de kwaliteit van het onderwijs. Dit vraagt om flexibiliteit en creativiteit," zegt Moorman.



Administratief werk

De wethouder vroeg haar eigen ambtenaren of zij bereid waren om basisscholen waar de nood het hoogst is, af en toe een handje te helpen. Zestig onderwijsambtenaren meldden zich aan, van wie er vier bevoegd zijn om voor de klas te staan. De overigen kunnen scholen waar nodig ondersteunen bij bijvoorbeeld administratief werk.



Het is nadrukkelijk niet de bedoeling dat onbevoegde ambtenaren les gaan geven, zegt een woordvoerder van de gemeente. Enkele schoolbesturen hebben al aangegeven dat ze graag van het aanbod gebruikmaken.



Statushouders

Daarnaast is met lerarenopleidingen afgesproken dat studenten die in de laatste fase van hun opleiding zitten, al voor de klas mogen staan. Ook hier wordt als voorwaarde gesteld dat de kwaliteit van het onderwijs niet in het geding komt en dat aspirant-leraren de opleiding uiteindelijk wel afronden.



Vijftien Syrische statushouders die in hun thuisland ook als leerkracht werkzaam waren, worden omgeschoold om vanaf volgend schooljaar les te geven op middelbare scholen. Het gaat om dertien wiskundeleraren, een natuurkunde- en een scheikundeleraar. Komende maand beginnen ze aan een traject waarbij ze vier dagen op school werken en een dag per week een speciaal onderwijsprogramma volgen.



Druppel op gloeiende plaat

Onderwijsbonden zijn blij met de maatregelen, maar benadrukken dat dit geen structurele oplossing kan zijn. Thijs Roovers, woordvoerder van PO in Actie, noemt het een druppel op een gloeiende plaat. "Dat Amsterdam met deze noodoplossing komt, is goed, maar om de enorme uitstroom van leerkrachten het hoofd te ­bieden is echt meer geld uit Den Haag nodig."



Ook CNV Onderwijs spreekt van een korte­termijnoplossing. "Op lange termijn moet het vak van docent aantrekkelijker worden: dat betekent meer zeggenschap en een hogere beloning," aldus woordvoerder Sonja Kloppenburg.



Liesbeth Verheggen, voorzitter van onderwijsvakbond AOb, vindt het essentieel dat geen onbevoegde leerkrachten voor de klas komen te staan. "De kwaliteit moet vooropstaan."



Lees ook: Minister juicht Amsterdamse aanpak lerarentekort toe en Gezocht: leraren. 'Waar kan ik met mijn bloed tekenen?'