Het verbod geldt voor winkels die zich alleen richten op toeristen en dagjesmensen, of eten verkopen voor snelle consumptie Beeld Marc Driessen

Amsterdam heeft er een jaar aan gewerkt en het resultaat is een, volgens wethouder Kajsa Ollongren (Economie), voor Nederland ongekend besluit: de binnenstad en veertig straten daaromheen gaan op slot voor winkels die zich richten op toeristen.



Ondernemers met plannen voor nóg een ijs- of wafelwinkel in het Wallengebied, de Hoogstraten, Elandsgracht, Haarlemmerbuurt, Waterlooplein, Leidsestraat en meer van dat soort drukke straten: vergeet het maar.



Dat geldt ook voor nieuwe fietsverhuurders, Nutella­winkels, Tours&Tickets of andere kaartjesverkopers; ze komen de binnenstad niet meer in.



"Ik durf te zeggen dat nergens ter wereld zo'n besluit is genomen," aldus Ollongren.

Hiermee wil Amsterdam de monocultuur van toeristenwinkels en zoetigheid doorbreken.



In de binnenstad en aanpalende straten zijn momenteel 280 van dit soort zaken. "De balans is zoek. We kregen alleen nog maar meer van hetzelfde. Dat is niet goed voor de leefbaarheid."



Overrompelingstactiek

Het verbod op nieuwe toeristenwinkels is een volgende maatregel die de gemeente neemt om de overlast van toerisme in te dammen. Eerder is al een stop afgekondigd op nieuwe hotels in het centrum, is de bierfiets verboden en is veel geïnvesteerd in het sluiten van illegale hotels en de aanpak van vakantieverhuur.



Donderdagochtend stond de vergrendeling van de binnenstad aangekondigd in de Staatscourant, waarmee de maatregel per direct ingaat. Het is een in het geheim voorbereide overrompelingstactiek; de gemeenteraad heeft er achter gesloten deuren mee ingestemd. Unaniem.

85 & 195 In postcodegebied 1012 en 40 omliggende straten zijn nu 85 eetwinkels (zoals Nutella- en ijswinkels) en 195 op toeristen gerichte winkels.

Deze geheimzinnigheid was volgens Ollongren nodig om te voorkomen dat toeristische winkeliers, vooruitlopend op het verbod, nog snel nieuwe posities zouden innemen in het centrum. "Dan hadden we een explosieve toename gezien van dit soort winkels."



Snelle consumptie

De gemeente legt de beperking vast in het bestemmingsplan. Dat kost tijd en daarom is donderdag al een maatregel afgekondigd die het winkelaanbod bevriest en de gemeente de tijd geeft.



Het verbod geldt voor winkels die zich alleen richten op toeristen en dagjesmensen, of eten verkopen voor snelle consumptie. Hierbij kijkt de gemeente naar assortiment, bedrijfs­voering, presentatie en reclame-uitingen.



De kans dat een ondernemer die donderdag in Het Parool leest dat hij geen winkel meer mag openen, naar de rechter stapt, is aanzienlijk. "Daarover maak ik mij geen enkele zorgen," zegt Ollongren, "we zijn niet over één nacht ijs gegaan."



Lees ook de analyse: De gemeente bijt van zich af in de strijd tegen drukte



En het interview met wethouder Ollongren: 'Kaaswinkel die zich richt op de buurt is nog wel welkom'