Volgens Eurocommissaris Cecilia Malmström van Handel kan het vrijhandelsverdrag tussen de EU en de Verenigde Staten (TTIP) mogelijk zelfs helpen de inkomenskloof tussen arm en rijk te verkleinen. Dat suggereerde ze dinsdag in reactie op vragen van de PvdA, bij een bezoek aan de Tweede Kamer. Ook zou met name het midden- en kleinbedrijf flink profiteren van de afspraken die gemaakt worden.

De Eurocommissaris maakt een tour langs de lidstaten om toelichting te geven op de voortgaande onderhandelingen tussen de EU en de Verenigde Staten. Volgens haar zijn de TTIP-onderhandelingen de meest transparante onderhandelingen ooit, wat ze nog eens onderstreepte doordat vanaf vandaag Nederlandse parlementariërs bij het ministerie van Buitenlandse Zaken TTIP-documenten kunnen inzien. In de hoorzitting vandaag waren er vooral veel vragen over wat TTIP nu precies zal opleveren voor Europa. PvdA-Kamerlid Jan Vos maakte zich zorgen over mogelijk banenverlies door toenemende concurrentie vanuit de Verenigde Staten. Ook vroeg hij zich af of de kloof tussen arm en rijk niet zou toenemen in Europa, omdat vooral de rijken van meer handel zouden profiteren: ‘We willen niet toe naar een situatie waarin de minder bedeelden drie banen moeten hebben om rond te kunnen komen’, zo stelde Vos.

‘We willen niet toe naar een situatie waarin de minder bedeelden drie banen moeten hebben om rond te kunnen komen’

Malmström herhaalde echter de mantra dat TTIP juist goed is voor de Europese werkgelegenheid, omdat handelsbarrieres worden weggenomen en met name ook het midden- en kleinbedrijf hierdoor de sprong over de Atlantische oceaan kan maken.

Beter betaalde banen

Bovendien suggereerde de Eurocommissaris dat de inkomenskloof tussen arm en rijk kleiner zou kunnen worden door TTIP, omdat ‘export- en handel gerelateerde banen doorgaans hoger gekwalificeerde en beter betaalde banen zijn’, aldus Malmström. ‘Door TTIP zullen er meer van dat soort banen komen. Zodoende kan het een rol spelen in de mogelijkheden om ongelijkheid tegen te gaan’. De rapporten waarop Malmström haar uitspraken baseert liggen echter wel onder vuur. Volgens het onderzoek van het Global Development and Environment Institute en Jeronim Capaldo, onderzoeker bij Tufts University, zullen de nationale inkomens in Europa juist dalen, zal de export afnemen, de lonen worden verlaagd en er 600.000 banen verloren gaan. Maar in zoveel detail kon tijdens de uur durende hoorzitting niet worden gegaan. Malmström hoopt ondanks ‘de grote hoeveelheid werk’ die nog verzet moet worden, tegen het eind van dit jaar de onderhandelingen over TTIP af te ronden. Wanneer die over de Amerikaanse verkiezingen heen getild moeten worden, zal dat immers ongeveer een half jaar vertraging opleveren, zo stelde ze. Maar volgens haar zal de kwaliteit van de afspraken voorop blijven staan.

ISDS

Een van de grote drempels die nog genomen moeten worden gaat over de wijze waarop handelsgeschillen tussen Europa en de Verenigde Staten geslecht zullen worden. De EU heeft voorgesteld het omstreden ISDS-systeem te vervangen door een systeem waarin niet advocaten, maar onafhankelijke rechters verantwoordelijk zijn voor de behandeling van handelszaken van bedrijven tussen beide continenten. Deze maand wordt hierover onderhandeld met de Amerikanen. Malmström kon echter nog niet zeggen of ze denkt dat de VS met het nieuwe voorstel willen instemmen, ‘maar ik denk dat we tot goede afspraken kunnen komen’. Als het gaat om het ISDS-systeem dat inmiddels al in het handelsverdrag met Canada is opgenomen (CETA), zei Malmström dat daar niet meer aan getornd kan worden 'omdat dan ook andere onderdelen van de onderhandeling weer ter discussie kunnen komen te staan'. Wel stelde ze nog in overleg te zijn met de Canadezen of er niet alsnog op onderdelen aan de wensen van de Europeanen tegemoet gekomen kan worden. Maar daarmee kon ze de zorgen dat ISDS via 'achterdeur' CETA alsnog TTIP raken, niet wegnemen.