De eindtoets in groep 8 van het basisonderwijs moet eerder worden afgenomen, in de eerste helft van maart. Minister Slob wil dat die toets direct na het schooladvies voor toelating tot de middelbare school wordt gehouden. Het advies van de leraar blijft leidend in de beslissing of leerlingen naar het vmbo, mavo, havo of vwo kunnen.

Door de toets kort na het advies van de leraar te geven hoopt de minister 'kansenongelijkheid' aan te pakken. Omdat er nu nog maanden tussen het schooladvies en de eindtoets zit, worden leerlingen door hun ouders steeds vaker naar eindtoetstrainingen gestuurd als het schooladvies tegenvalt. De kinderen van ouders die dat kunnen betalen kunnen daarmee in het voordeel zijn.

Nadat de leerlingen de eindtoets hebben gemaakt wordt er landelijk één moment vastgelegd waarop basisscholen de definitieve schooladviezen geven, tussen 15 april en 1 mei. Daarna schrijven leerlingen zich gelijktijdig in op een middelbare school. Dat gebeurt nu vaak al na het eerdere schooladvies. De plannen moeten nog behandeld worden door de Tweede Kamer en kunnen op zijn vroegst van kracht worden vanaf het schooljaar 2021-2022.

Leraar leidend

Vijf jaar geleden werd het advies van de leraar leidend voor het niveau waarop de leerling naar de middelbare school gaat. Uit een peiling onder 2500 leerkrachten uit groep 7 en 8 blijkt dat driekwart van de leraren deze volgorde wil behouden. Minister Slob is het daarmee eens. "Ik heb vertrouwen in het professionele oordeel van de leraar. Daarnaast vind ik het belangrijk dat de druk om goed te presteren op de eindtoets voor leerlingen en hun ouders niet verder toeneemt."

Op de langere termijn wil Slob toewerken naar een overgang tussen het primair en voortgezet onderwijs, die minder definitief en bepalend is voor het vervolg van leerlingen op de middelbare school. "Ik wil dat de eindtoets een doorstroomtoets wordt, die een beeld geeft van waar een leerling aan het einde van groep 8 staat op het gebied van taal en rekenen. In de eerste en tweede klas van het voortgezet onderwijs kan opnieuw worden bepaald of de leerling op de juiste plek zit", zegt minister Slob. "Daardoor kunnen leerlingen makkelijker naar een ander niveau overstappen en neemt de druk op de toets en het schooladvies af."

Vorige maand ging het fout met de eindtoets, waardoor 20.000 basisschoolleerlingen een onjuiste uitslag kregen.