Beeld Shutterstock

In de afgelopen vijf jaar is de animo voor de studie Nederlands gekelderd. Dit jaar zijn aan de Universiteit van Amsterdam 54 studenten begonnen, dat is de helft minder dan vijf jaar geleden.



Op de Vrije Universiteit Amsterdam zijn het er slechts zes, dat aantal is ook gehalveerd. "Het zat eraan te komen," zegt Diederik Oostdijk, afdelingshoofd Taal, Literatuur & Communicatie op de VU. "Nu moeten we beslissen: gaan we door met de opleiding of niet."



Het afdelingshoofd luidt de noodklok. Hij vreest voor het einde van de studie Nederlands aan de VU. Met zes stafleden op zes studenten past de opleiding simpelweg niet meer in het economisch model van het instituut. "Ik voel me klemgezet. Los van het economisch belang is er een groter maatschappelijk belang om de opleiding in stand te houden."



Onderdeel van onze identiteit

Volgens Jan Don, opleidingsdirecteur Nederlands op de UvA, kan het verdwijnen van de studie verstrekkende gevolgen hebben. "De noodzaak van goed schrijven en lezen wordt onderschat. We moeten niet vergeten dat de onlinewereld ook grotendeels uit schrift bestaat."



Ook identiteit en verbondenheid staan op het spel. Oostdijk: "Onze taal is wat ons met elkaar verbindt, het is onderdeel van de Nederlandse identiteit."

In de afgelopen tien jaar is het aantal inschrijvingen landelijk met bijna 60 procent gedaald, blijkt uit onderzoek van de Vereniging van Samenwerkende Universiteiten. Vorig jaar kozen slechts 222 studenten in Nederland voor de studie Nederlands. Aan de VU studeren er dit jaar slechts drie af.



"Die willen vast niet allemaal docent worden," zegt Sonja van Overmeeren, die docenten in spe opleidt aan de UvA. "Er is al een groot tekort." De bestuurders vragen zich af of er genoeg bekwame docenten zullen zijn om nieuwe generaties de taal te leren.



Veel vooroordelen

Van Overmeeren, die ook middelbare scholieren lesgeeft, merkt dat de studie weinig populair is bij jongeren. "Er zijn zo veel vooroordelen. Helemaal bij scholieren die het vak verplicht volgen." Het zou saai zijn en niet nuttig. "Dat sijpelt er op jonge leeftijd al in. Zie daar maar ­tegenop te boksen."



Ook kiezen studenten vaker voor Engelstalige studies, volgens het afdelingshoofd van de VU. En als ze toch een taal willen, dan wint Engels het van Nederlands. "Bij de opleiding Engelse taal en cultuur is het aantal zelfs stabiel."



En dan is er ook nog de lobby voor bètastudies. "De politiek heeft lang campagne gevoerd voor technische studies," zegt VU-afdelingshoofd Oostdijk. Met resultaat: in de afgelopen tien jaar is het aantal leerlingen op technische opleidingen met 25 procent gestegen. Logisch, vindt Oostdijk. "Studenten maken steeds zakelijker afwegingen."



Dat komt volgens Van Overmeeren mede door het huidige studiestelsel. "Een verkeerde studiekeuze wordt haast dubbel beboet; ruimte voor een betaalbare tweede opleiding is er niet. En eerlijk gezegd: het financiële plaatje na het studeren maakt Nederlands niet de aantrekkelijkste studie." Al zou dat niet de motivatie moeten zijn, volgens Oostdijk: "Het is dramatisch als de studie van onze eigen taal en cultuur verdwijnt."



Lees ook: Deze studenten kozen nog wél voor Nederlands

6 Dit jaar starten zes studenten met de studie Nederlands op de VU.