Door de stijgende kosten houden gemeenten minder geld over voor andere taken. In de helft van de gevallen gaat het ten koste van de langdurige zorg aan chronisch zieken en ouderen, zoals thuiszorg. In een kwart van de gemeenten wordt het geld ook weggehaald bij andere posten die niets met de zorg te maken hebben, of worden de algemene reserves aangesproken.

Knellende situatie

Het is de vraag hoe lang gemeenten dat vol kunnen houden. Een aantal gemeenten staat het water inmiddels tot aan de lippen. Deze week nog stuurde Rotterdam een brandbrief naar minister Hugo de Jonge over een verwacht tekort van 15 miljoen.

Het geld dat Rotterdam van het rijk krijgt voor jeugdzorg "staat niet in verhouding tot de knellende situatie waarin wij ons bevinden", schrijft het stadsbestuur. Het geld gaat vooral op aan specialistische zorg voor jongeren, waardoor er minder geld is voor zaken zoals onderwijsbegeleiding en wijkteams die minder complexe zorg bieden.

Het roer om

De gemeente Midden-Groningen, waar maar liefst een op de zes jongeren professionele hulp krijgt, zit door de hoge uitgaven voor jeugdzorg in financieel zwaar weer. "Als we niets doen kan het tekort op de jeugdhulp over 2018 verdubbelen van 3,9 miljoen tot 7,9 miljoen euro. Dat bedrag is niet op te brengen", stelt wethouder Peter Verschuren. De gemeente vreest onder toezicht te worden gesteld en heeft naar eigen zeggen een paar weken geleden het roer omgegooid.

2100 jongeren in Midden-Groningen krijgen hulp; 70 procent van het budget voor jeugdzorg gaat naar 300 gezinnen. De gemeente gaat onderzoeken of al die professionele hulp nodig is, of dat het zinvoller is om deze gezinnen op een andere manier te helpen.

De wethouder wil af van "het systeem waarin steeds duurdere en zwaardere hulp wordt ingezet en waarvan het twijfelachtig is of dat ook echt tot het gewenste resultaat leidt". Hij wil de omgeving van de gezinnen meer inschakelen en bijvoorbeeld kijken of het niet zinvoller is om de ouders te helpen van hun schulden af te komen.