Minister Sigrid Kaag. Beeld ANP

‘Het kan pijnlijk zijn, vooral voor mijn kinderen. Het raakt me’, aldus Kaag. De D66-minister deed haar uitspraken tijdens de jaarlijkse Abel Herzberglezing in de Rode Hoed in Amsterdam.

De voormalige diplomaat van de Verenigde Naties riep haar toehoorders op om ‘de stem van redelijkheid, respect en tolerantie’ te verheffen tegen de ‘funeste’ identiteitspolitiek waarbij ‘mensen gereduceerd worden tot één kenmerk van hun wezen, tot de kosmopoliet, de immigrant, de moslim, de jood’. ‘Stilte is dan levensgevaarlijk.’

Kaag, gehuwd met de voormalige Palestijnse onderminister Anis al-Qaq, noemde het ‘navrant en onverteerbaar’ dat de ‘oude reflexen van nationale stammenidentiteit’ ook gepaard gaan met een groeiende scepsis over de multilaterale orde. ‘We merken steeds meer dat delen van de samenleving vatbaar zijn voor halve waarheden, manipulatie en fake news waarbij de internationale orde wordt getypeerd als een zogenaamd cultuur-marxistisch project. Mensen worden verleid met een bedrieglijke notie van een romantisch 19de-eeuws nationalisme, een zogeheten ‘terugkeer’ naar de soevereine natiestaat. De internationale orde moet worden gesloopt.’

Geloof in internationale samenwerking

Volgens Kaag moeten dat soort ‘groteske ideeën’ bevochten worden met ‘feiten en idealen’. ‘Daarom zeg ik onbeschroomd: ik geloof in de kracht van internationale samenwerking. De Europese Unie is een uitdrukking van idealen, moed en visie. Ik geloof in het internationale en Europese bestel dat we hebben opgebouwd in de nasleep van de Tweede Wereldoorlog.’

Zonder zijn naam te noemen suggereerde Kaag ook dat iemand als PVV-leider Geert Wilders nu te weinig weerwerk krijgt. Volgens de D66’er blijft het te stil als er in Nederland ‘een totaalverbod op de bouw van gebedshuizen wordt bepleit’ of ‘als de gescandeerde roep om het verminderen van de aantallen van een hele bevolkingsgroep wordt opgezweept’. ‘Dat is stilte die een sluipend gevaar in zich draagt,’ aldus Kaag. ‘Dat is stilte die onze waarden en uiteindelijk ons allemaal bedreigt.’