Staalbedrijf Tata Steel in IJmuiden. Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

‘Straks moeten we staal, benzine of chemie uit landen importeren die minder ambitieus zijn met maatregelen op het gebied van klimaat en broeikasgas-emissiereductie’, aldus de brief. Onder de open brief staan onder meer de namen van het staalconcern Tata Steel in IJmuiden, de chemiebedrijven Dow Benelux in Terneuzen, Sabic Limburg in Geleen, Trinseo in Hoek en de raffinaderijen en chemiebedrijven van Shell en BP. In totaal werken bij al deze bedrijven meer dan 50 duizend werknemers. Mogelijk zal het huidige kabinet-Rutte afhankelijk worden van de gedoogsteun van deze partijen in de Eerste Kamer die de taks willen.

Directeur Theo Henrar van Tata Steel Nederland stelde eerder al dat Tata Steel zal moeten sluiten als de CO 2 -taks waarvoor GroenLinks-voorman Jesse Klaver pleit er daadwerkelijk komt. ‘Als we inderdaad de ‘Klavertaks’ zouden doorrekenen, dan zouden we 600 miljoen à 1,2 miljard euro aan extra belasting moeten betalen. Dat is meer dan ons verdienvermogen, dan zijn we technisch failliet.’

OR-voorzitter Fred de Lange van Zeeland Refinery zegt dat ondernemingsraden verplicht zijn voor de belangen van de werknemers en hun bedrijven – ‘niet hun bestuurders’ – op te komen. ‘Wij zijn trots op onze bedrijven en trots op wat wij bijdragen aan de Nederlandse samenleving.’

Niet terecht

De ondernemingsraden zijn niet cynisch over de klimaatverandering en vinden de aandacht voor CO 2 -reductie terecht. ‘Maar het is niet terecht dat onze bedrijven worden weggezet als ‘de grote vervuilers’. Niet alleen omdat wij producten maken die onze klanten nodig hebben, maar ook omdat juist onze bedrijven binnen Europa nu al vooroplopen in energie-efficiëntie en lage CO 2 -uitstoot per eenheid product.’ Volgens de open brief heeft de industrie in Nederland sinds 1990 de uitstoot van broeikasgassen met 32 procent verminderd, terwijl in de transport en elektriciteit de emissies alleen maar zijn gestegen. ‘Hoezo zijn wij dan ineens de grote vervuilers? Vaak worden wij door vrienden en familie aangesproken over wat wij doen: ‘Hoe kunnen jullie nog bij een raffinaderij of chemiefabriek werken?’ Ons antwoord is dan: ‘Juist nu!’, want wij dragen bij aan de verduurzaming van onze fabrieken. Voor onze toekomst en die van onze kinderen.’

Ze onderschrijven de doelstellingen van het klimaatakkoord. ‘Onze bedrijven investeren voortdurend, maar u moet ook begrijpen dat ambitieuze CO 2 -reducerende investeringen in de honderden miljoenen en soms zelfs in de miljarden lopen. Dat zijn bedragen die zich niet op vijf jaar terug laten verdienen.’ En er staat veel meer op het spel dan alleen banen, aldus de brief. In Nederland steken werkgevers jaarlijks veel geld en energie in opleidingen aan ROC’s, hogescholen en technische universiteiten om de jonge generatie op te leiden. Er zijn samenwerkingsverbanden met high-tech centra, waar onderzoek, ontwikkeling en innovatie van wereldklasse centraal staan. En de fabrieken ondersteunen een ecosysteem van vele tienduizenden banen bij toeleveranciers in het midden- en kleinbedrijf.