De vier regionale omroepen hebben de cijfers uit de winningsplannen van de gasvelden in de vier noordelijke provincies vergeleken met de daadwerkelijke productiecijfers. Daaruit blijkt dat er meer gas gewonnen wordt dan oorspronkelijk was gepland. Van veel productielocaties zijn inmiddels nieuwe winningsplannen ingediend bij controlerend orgaan Staatstoezicht op de Mijnen (SodM). Ook uit die nieuwe plannen blijkt dat de gasconcerns toestemming vragen om de productie op te voeren.

Dat blijkt uit onderzoek van RTV Drenthe, RTV Oost, RTV Noord en Omrop Fryslân. De omroepen namen winningsplannen van vijftien kleine velden in het Noordoosten van het land onder de loep.Daar komt een vast patroon uit. Zo gaat het in de meeste gevallen om het winnen van meer gas dan waar bij eerdere vergunningen sprake van was. Ook worden bij meerdere locaties de winperiodes ingekort en zo wordt het tempo opgevoerd. Oude putten worden na jaren weer in gebruik genomen.Voor oud NAM-medewerker en energiedeskundige Gerrit Wigger is het duidelijk: er wordt stevig gas gegeven. Dat brengt volgens hem extra risico’s met zich mee."Het opvoeren van de productiesnelheid leidt tot grotere risico’s op het gebied van bodemdaling en tot milieuschade. Ook kan het meer seismische activiteit in de bodem tot gevolg hebben. Dat moeten we niet willen."Voorzitter Monique Plantinga van de Friese actiegroep Tsjin Gas is er van overtuigd dat het vizier zich van Groningen naar de kleine velden verplaatst. "Oude putten worden afgestoft en er worden over steeds grotere afstand boringen gedaan vanuit bestaande putten."Minister Eric Wiebes van Economische Zaken en Klimaat kondigde recent aan dat de Groningse gaskraan versneld dicht wordt gedraaid. Eerder liet hij al weten dat ook de winning van gas uit de kleine velden gestaag wordt afgebouwd.Plantinga heeft daar zo haar gedachtes over: "De minister zegt dat er wordt afgebouwd, maar dat komt niet overeen met de werkelijkheid."Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) zag in twee jaar tijd het aantal gevraagde adviezen over kleine velden rap toenemen. Het groeide van vijf naar nu rond de dertig per jaar.Hoofd ondergrond Wouter van der Zee heeft daar deze verklaring voor: "Wij zijn als toezichthouder scherper geworden. Daardoor zijn gasconcerns actiever geworden met het up-to-date houden van winningsplannen. Met meer inspraakprocedures tot gevolg. Dat geeft de indruk dat er veel meer wordt gewonnen, maar dat is slechts bij een paar velden het geval."De stichting Gas Drenthe, Overijssel en Friesland (GasDrOvF) maakt zich zorgen over de gasvelden die onder het grondgebied van deze drie provincies liggen. Jeanette van der Velde van die organisatie zegt zich ‘overvallen’ te voelen door het hoge tempo. "Ze hebben haast, dat is wel duidelijk."De kleine gasvelden worden na het verder dichtdraaien van de Groningse gaskraan belangrijker dan ooit. Import van Russisch gas is duur en niet echt milieuvriendelijk. De kleine gasvelden staan nu al op het punt om voor het eerst sinds heel lange tijd meer op te leveren dan het grote Groningse gasveld.Wat gasminister Wiebes betreft wordt uit de kleine velden gewonnen ‘zo lang dat nodig is’ en ‘alleen waar het veilig kan’. Wel is besloten dat er geen nieuwe opsporingsvergunningen worden verstrekt. Met als gevolg dat de kleine velden - als het even kan - tot de laatste druppel worden leeggehaald, zo blijkt uit veel winningsplannen van zowel de NAM als het Canadese Vermilion.NAM-woordvoerder Hein Dek zegt het zo: "De NAM heeft zich altijd ingespannen om de gasvelden die ons ter beschikking staan zo snel en goed mogelijk te ontwikkelen. Dat verandert niet met de afbouw van Groningen."In de vier Noordoostelijke provincies liggen 147 kleine velden op het land; uit 71 wordt op dit moment gas gewonnen (cijfers van begin juli 2019). In Drenthe liggen 30 kleine velden; 14 hiervan zijn in productie.