De weigerambtenaar wordt definitief verleden tijd. De Eerste Kamer steunde dinsdag een initiatiefwetsvoorstel van D66.

Het wetsvoorstel regelt dat ambtenaren voortaan niet meer kunnen weigeren om mannen- of vrouwenstellen in de echt te verbinden. Zittende weigerambtenaren blijven ongemoeid maar gemeenten mogen hen wel overplaatsen.

Sinds de openstelling van het huwelijk voor homoseksuelen in 2001 is een uitzondering gemaakt voor ambtenaren die uit gewetensnood geen homohuwelijk willen sluiten. Zij hoefden dat niet te doen als de gemeente ervoor zorgde dat andere trouwambtenaren hiervoor wel beschikbaar zouden zijn.

Aanvankelijk werd verwacht dat gemeenten vanaf 2001 geen nieuwe ambtenaren aanstelden die gewetensbezwaren zouden hebben. Dat gebeurde echter toch, aldus D66.

Vanaf nu kunnen gemeenten deze zogeheten weigerambtenaren niet langer tot ambtenaar van de burgerlijke stand benoemen. Daarmee sterft de weigerambtenaar langzamerhand vanzelf uit.

Verzet

De christelijke partijen hebben zich krachtig verzet tegen het initiatiefwetsvoorstel van D66-Kamerleden Pia Dijkstra en Gerard Schouw. Net als in de Tweede Kamer in juni vorig jaar stemden CDA, met uitzondering van senator Wopke Hoekstra, ChristenUnie en SGP tegen het voorstel.

Volgens D66 moeten ambtenaren neutraal zijn en zich te allen tijde houden aan de wet en mogen ze geen onderscheid maken op grond van hetero- of homoseksuele gerichtheid. Iedereen mag gewetensbezwaren hebben, maar als ambtenaar moet je in de eerste plaats de wet uitvoeren. Gelijke behandeling is een belangrijk recht en moet voor iedereen gelden'', aldus Dijkstra.

COC

Het COC is ''bijzonder gelukkig'' met de brede steun voor de afschaffing van het fenomeen. De belangenorganisatie streed hier 13 jaar voor, aldus voorzitter Tanja Ineke. Ze gaat nog wel proberen of er iets valt te doen aan alle zittende weigerambtenaren. Volgens schatting van het COC telt Nederland nu 87 weigerambtenaren in 48 gemeenten.