Hoewel in vacatures steeds vaker wordt gevraagd om personeel zonder '9 tot 5-mentaliteit', is acht uur werken per dag in Nederland nog altijd de norm. En dat is het al honderd jaar: vandaag is het precies een eeuw geleden dat de Tweede Kamer akkoord ging met werkdagen van acht uur in fabrieken, kantoren en werkplaatsen.

Er lijkt wat dat betreft niet zoveel veranderd, maar schijn bedriegt, zegt arbeidseconoom Joop Schippers van de Universiteit Utrecht. "Er is veel meer flexibiliteit dan vroeger. Steeds meer werknemers en natuurlijk zzp'ers kunnen zelf hun begin- en eindtijden bepalen."

Bovendien zijn we de afgelopen honderd jaar minder gaan werken, zegt hij. Want acht uur per dag werken is misschien al een eeuw de norm, tot begin jaren 60 deden we dat wel zes dagen per week. "De vrije zaterdag kennen we pas sinds 1960. En inmiddels werken steeds meer mensen 36 uur, dus op sommige dagen al minder dan acht uur."

Zesurige werkdag

Jan de Leede, universitair docent Human Resource Management aan de Universiteit Twente, wil nog wel een stapje verder gaan dan die 36 uur. Als het aan hem ligt, worden werkdagen van zes uur de norm. "Dat leidt tot een hogere productiviteit, minder stress en minder ziekteverzuim. Ook wordt de balans tussen werk en privé hersteld, een van de grote issues van de huidige arbeidsmarkt."

Het pleidooi van De Leede lijkt op dat van historicus en journalist Rutger Bregman, die een aantal jaar geleden ook pleitte voor een kortere werkweek. In Zweden is daar al volop mee geëxperimenteerd. Werknemers bleken zich daar inderdaad minder vaak ziek te melden en hadden minder stress, maar de kosten van de proef vielen hoog uit, vooral in de publieke sector. Zo moest een deelnemend verpleeghuis extra mensen aannemen om de 'verloren' uren op te vullen.