Z wewnętrznych statystyk TVP, które przeanalizował Onet, wynika, że w kampanii wyborczej „Wiadomości” promowały Jarosława Kaczyńskiego, celowo marginalizując premiera

Morawiecki pokazywany był rzadziej nawet od Beaty Szydło i Joachima Brudzińskiego

Kurski wprowadził zapis na Morawieckiego. To tzw. doktryna 9 sekund — w sumie w jednym wydaniu „Wiadomości” TVP premier nie powinien być pokazywany dłużej niż 9 sekund

Według nieoficjalnych informacji, Kurski przekonuje Kaczyńskiego, że marginalizacja Morawieckiego w TVP poprawiła wynik wyborczy PiS

Prezes TVP stanął jednoznacznie po stronie tych środowisk w Prawie i Sprawiedliwości, które chcą się pozbyć Morawieckiego

Próba odsunięcia Morawieckiego to jedna z najbardziej intrygujących rozgrywek toczących się obecnie w obozie władzy.

Każdy, kto oglądał programy informacyjne TVP, musiał mieć przez ostatnie tygodnie kampanii wyborczej takie subiektywne poczucie — to Jarosław Kaczyński stał się twarzą kampanii PiS i całej "dobrej zmiany". Premier Morawiecki, choć kieruje rządem i zjeździł przed wyborami pół Polski, nie był przesadnie eksponowany.

Oczywiście, można było podejrzewać, że to świadomy podział ról w obozie władzy. Tyle że — jak dowiedział się Onet — tak nie było. Morawiecki został wycięty z „Wiadomości”, „Teleexpressu” i „Panoramy” osobiście przez prezesa TVP Jacka Kurskiego.

Poniższy tekst jako pierwsi mogli przeczytać użytkownicy zapisani na informacyjny Newsletter Onetu! Dołącz do nich!

Kaczyński w każdym materiale

Najpierw trochę statystyk, bo są one w tej historii kluczowe. Pochodzą one z wewnętrznych raportów TVP dotyczących pokazywanych w „Wiadomościach” polityków PiS. Chodzi o tzw. setki — tak w żargonie telewizyjnym nazywane są wypowiedzi pokazywane w materiałach informacyjnych.

W ostatnim miesiącu kampanii do Parlamentu Europejskiego prezes PiS był pokazywany w sumie przez ponad 33 min, z czego w ostatnich dwóch tygodniach przed głosowaniem — przez niemal 20 min. To znaczy, że w trwających ok. 25 min „Wiadomościach” Kaczyński był pokazywany średnio przez ponad 1 min, czyli niemal w każdym materiale.

Do tego dodatkowo należy doliczyć m.in. wizytę Jarosława Kaczyńskiego w „Gościu Wiadomości” w ostatni przedwyborczy piątek, tuż przed ciszą wyborczą (11 min rozmowy w studiu) oraz jego głośny wywiad dla porannego programu TVP „Pytanie na śniadanie”.

Morawiecki robił w tym czasie za statystę. W ostatnich dwóch tygodniach kampanii dostał od Kurskiego 3 min 40 s, czyli drastycznie mniej niż m.in. kandydująca na europosłankę wicepremier Beata Szydło (9 min 42 s). Więcej było nawet szefa MSW Joachima Brudzińskiego (4 min 10 s), również kandydującego do Parlamentu Europejskiego.

Dziewięć sekund

Kurski wprowadził nieoficjalny zapis na Morawieckiego. To tzw. doktryna dziewięciu sekund — w sumie dziennie w „Wiadomościach” premier nie powinien być pokazywany dłużej niż przez 9 s.

W praktyce — ze względów technicznych — premier był pokazywany średnio nieco więcej (11-12 s). Morawiecki był wycinany nawet w końcówce kampanii, gdy uczestniczył w akcji pomocy powodzianom.

Premiera wciąż sporo jest w TVP Info, które relacjonuje jego liczne konferencje prasowe: przez ostatnie dwa tygodnie kampanii takich transmisji były ponad 4 godz. Tyle że TVP Info jest kanałem o znacznie niższej oglądalności niż TVP1. Ale nawet i tu Kaczyński przeważał: przez ostatnie dwa tygodnie kampanii TVP Info pokazywała go w sumie przez ponad 5 godz.

A jeszcze niedawno Morawiecki był gwiazdą mediów narodowych. Gdy w 2018 r. został szefem rządu i twarzą PiS-u w jesiennych wyborach samorządowych, niemal nie wychodził z TVP. Te statystyki też mamy — w samych „Wiadomościach” w ostatnich dwóch tygodniach przed głosowaniem w październiku ub.r. Morawiecki był pokazywany przez niemal 21 min (czyli prawie 1,5 min dziennie, a zatem wypowiadał się praktycznie w każdym materiale), zaś Kaczyński — zaledwie przez 9 min.

Wszystko przez Onet

Odpowiedzi na pytanie, co się wydarzyło pomiędzy wyborami samorządowymi i europejskimi, należy szukać w wyniku wyborów w 2018 r. PiS wypadło w nich znacznie poniżej swych własnych oczekiwań. Partia zwyciężyła w dziewięciu z 16 regionów, choć wewnętrzne sondaże dawały partii nadzieje nawet na 14 sejmików wojewódzkich. Do tego PiS dostał potężnego łupnia od opozycji w miastach.

W wewnątrzpartyjnych porachunkach, odpowiedzialnością za wynik poniżej oczekiwań obarczano Kurskiego. Według jednych, kierowana przez niego telewizja swoją zmasowaną propagandą zmobilizowała zwolenników opozycji. Według innych, było przeciwnie — TVP nie dość zdecydowanie wspomagała PiS.

Kurski przekonywał jednak, że powodem słabego wyniku PiS-u był właśnie Morawiecki. Na spadek jego popularności - zdaniem prezesa TVP - wpłynęły publikacje Onetu z początku października 2018 r. Ujawniliśmy wówczas zeznania kelnerów z restauracji „Sowa i Przyjaciele”, którzy opowiadali w prokuraturze o taśmie, na której Morawiecki miał mówić o kupowaniu nieruchomości na podstawione osoby, czyli tzw. słupy.

Ujawniliśmy wówczas też inną taśmę — z biesiady Morawieckiego z biznesmenami kojarzonymi z PO. Padło tam wiele cytatów niewygodnych dla niego jako szefa rządu PiS.

Po publikacji taśm notowania PiS spadły. Według wewnętrznych analiz partii, uderzenie w wiarygodność Morawieckiego było główną przyczyną słabszego wyniku partii. — Robiliśmy, co mogliśmy. Staraliśmy się omijać ten temat, wrzucaliśmy inne taśmy, które miały uderzyć w PO. Na niewiele się to zdało, choć tam gdzie ludzie czerpią informacje głównie z TVP, wynik PiS był lepszy — w rozmowie z Onetem przyznaje z rozbrajającą szczerością jeden z menedżerów TVP.

Prezes ociepla prezesa

Przed wyborami europejskimi Kurski zmienił więc taktykę. Postanowił zmarginalizować Morawieckiego, promując w jego miejsce Jarosława Kaczyńskiego. Czy miał na to zgodę prezesa PiS — nie jest jasne. Ale to był sprytny zabieg. Wszak nikt w PiS nie mógł mieć do niego pretensji o to, że twarzą kampanii czyni szefa partii.

Był to jednocześnie krok ryzykowny, bo dotąd Kaczyński odstręczał wyborców i podczas kolejnych kampanii wyborczych był raczej przez partię chowany.

Kurski postanowił więc najpierw ocieplić wizerunek prezesa. Do groteskowego starcia między TVP a ekipą Morawieckiego doszło, gdy PiS przygotowało swą wyborczą „piątkę” — czyli 500 zł na pierwsze dziecko, jednorazową „trzynastkę” dla emerytów, przywrócenie połączeń autobusowych, wyższą kwotę wolną od podatku oraz likwidację podatku PIT dla młodych.

Kurski zaczął ten program PiS-u lansować na antenie TVP jako „piątkę Kaczyńskiego”, co zresztą prezes początkowo prostował, twierdząc, że to pomysł rządu, a nie jego. — Morawiecki próbował przedstawiać ten pakiet jako „nową piątkę", bo chciał zostać twarzą tego projektu. Wtedy my wymyśliliśmy „jarkowe” i graliśmy tym non stop na antenie i na paskach. Przyjęło się, a Morawiecki przegrał — cieszy się menedżer TVP odpowiedzialny za informacje.

Kurski idzie za ciosem

Teraz, korzystając ze świetnego wyniku wyborczego PiS-u, Kurski idzie za ciosem. Według naszych informacji, namawia nawet Kaczyńskiego na usunięcie premiera.

Prezes TVP ma dwa argumenty. Po pierwsze twierdzi, że widzowie nie chcą oglądać Morawieckiego, bo premierowi brakuje charyzmy i wiarygodności w elektoracie PiS. Drugi argument jest znacznie poważniejszy — to niejasności z majątkiem Morawieckiego.

Po raz pierwszy zasygnalizowane zostały one w zeznaniach kelnerów ujawnionych przez Onet, ale w tej kampanii dały znów o sobie znać, gdy „Gazeta Wyborcza” opisała zakup przez Morawieckiego kościelnych nieruchomości na preferencyjnych warunkach. — Prędzej czy później to może nas zatopić. Im więcej Morawieckiego, tym większe ryzyko. Było to widać w kampanii samorządowej. On był twarzą, wy puściliście taśmę i była katastrofa — mówi Onetowi wpływowy polityk PiS.

Minister propagandy

Kurski jest zaledwie jednym z prezesów dużych spółek skarbu państwa. W teorii, bo w rzeczywistości pełni funkcję ministra propagandy, a po druzgocącym zwycięstwie PiS w wyborach europejskich — do czego TVP wydatnie się przyczyniła — jego notowania w obozie władzy jeszcze rosną.

W praktyce niewielu ministrów jest dziś w obozie władzy ważniejszych od niego. — Kurski rozpoczął grę, której celem jest zmarginalizowanie Morawieckiego albo wręcz całkowite pozbycie się go — twierdzi wpływowy polityk PiS.

Takie zagrywki to nie pierwszyzna dla prezesa TVP. W przeszłości Kurski już wycinał z anteny i prezydenta Andrzeja Dudę, i ówczesnego ministra obrony Antoniego Macierewicza, który zresztą do dziś jest na telewizyjnym marginesie.

Kurski nie jest samobójcą, uderza w Morawieckiego z konkretnych powodów. Po pierwsze, premier kilkakrotnie próbował doprowadzić do jego odwołania, jednak Kaczyński nigdy się na to nie zgodził. Prezes TVP wie także, że w obozie władzy jest spora grupa ważnych polityków niechętnych Morawieckiemu. Są wśród nich: Zbigniew Ziobro, Beata Szydło, a także znacząca część członków tzw. zakonu Porozumienia Centrum, czyli najstarszych towarzyszy Kaczyńskiego z czasów jego pierwszej partii.

Za Morawieckim stoją jednak np. wicepremierzy Jarosław Gowin i Piotr Gliński, a także wpływowe środowisko „Gazety Polskiej”.

Emisariusz od premiera

Morawiecki czuje pismo nosem. Skarży się więc Kaczyńskiemu na to, że TVP go dyskryminuje. Premier wysłał też do Kurskiego swego emisariusza, szefa Kancelarii Premiera Michała Dworczyka, próbując wynegocjować zawieszenie broni. Bezskutecznie.

Czy Kaczyński rozważa usunięcie Morawieckiego? Takie plotki pojawiły się tuż przed publikacją tekstu „Gazety Wyborczej” o kościelnych działkach premiera i jego żony. Jednak Morawieckiemu udało się przetrwać. Z drugiej strony jednak przy tej okazji lider PiS zapowiedział lustrację majątkową rodzin polityków, co zostało odebrane w partii jako dystansowanie się od Morawieckiego.

— Kłopot w tym, że Kaczyński nie ma żadnego innego kandydata na to stanowisko. Do wyborów na pewno zmiany nie będzie, chyba że wybuchnie jakiś skandal. A po wyborach? Zakładam, że będzie chciał ściągnąć Brudzińskiego z europarlamentu — mówi Onetowi ważny polityk PiS.

A Kurski? Po wyniku wyborczym PiS może spać spokojnie. I — jak wynika z informacji Onetu — nie zamierza w kampanii sejmowej zmienić swego podejścia do Morawieckiego.

(sp)