Om jou lewensmaat aan die dood af te staan nadat hy of sy tydens ŉ plaasaanval koelbloedig voor jou oë geskiet is, is sekerlik een van die ergste traumas wat enige mens kan deurmaak. So, hoe tel jy die stukke op wanneer dit twee keer met jou gebeur?

Ek ontmoet vir Jurie Steenberg (53) in ŉ koffiewinkel in Pretoria. Die hartseer kyk in sy oë val my dadelik op. Moedelose oë. Oë wat al te veel gesien het. Hy kyk wantrouig na die kamera wat op die tafel lê. “Hoekom wil julle nou foto’s van so lelike ou neem?” vra hy.

Hy bestel ŉ koffie en ons begin gesels. Hy begin sommer reg by die begin, die oggend van 16 April 2010 – die oggend wat sy lewe handomkeer verander het. Jurie en sy vrou, Suna (42), het op ŉ kleinhoewe in Leeuwfontein in Kameeldrift noordoos van Pretoria gewoon van waar Jurie sy pale-en-lapas-onderneming bedryf het. Suna het hom met die besigheid gehelp.

“Omtrent 10:00 die oggend was ek en my werkers besig om voorraad daar op die kleinhoewe af te laai. Suna was daar by ons om die papierwerk te doen en het teruggestap na die huis toe. Toe wag hulle vir haar in die huis. Suna het gegil en toe klap die eerste skote.”

Volgens Jurie was daar ses verdagtes in die huis wat polisie-uniforms en koeëlvaste baadjies aangehad het. Hulle het toe reeds sy bejaarde ma in die huis oorval en haar gedreig om hulle “te wys waar die geld is”. ŉ Struweling het tussen Suna en die verdagtes ontstaan en Jurie het nader gehardloop toe hy haar gille hoor. Die verdagtes het hom sien nader hardloop en op hom losgebrand, maar gemis. Suna is intussen op kort afstand in die huis in haar bolyf en kop geskiet voordat die rowers met leë hande op die vlug geslaan het.

Suna is na ŉ hospitaal gehaas, waar dokters vir Jurie gesê het sy sal nie die nag oorleef nie. “Hulle het gesê ek moet haar organe skenk en huis toe gaan, maar ek wou haar nie los nie. Ek het net daar gesit en gebid en bid en bid. Wat anders kan mens doen? Jy vra die Here om in te tree.”

Suna is nie daardie nag dood nie, maar het ondanks twee groot operasies en omvattende mediese behandeling nooit weer herstel nie. Verpleegsters het haar vir ses maande dag en nag by die egpaar se huis versorg wat Jurie “soos ŉ hospitaal laat inrig” het, voordat sy uiteindelik aan longontsteking gesterf het.

Jurie vertel hy het nie kans gesien om alleen saam met die donker herinneringe in die huis agter te bly nie en het die huis uitverhuur, terwyl die kleinhoewe in die mark was. Weens oneindige probleme met huurders wat nie huur betaal het nie, nie voornemende kopers wou toelaat om na die huis te kom kyk nie en nadat talle goed uit die huis gesteel is, is Jurie uiteindelik gedwing om na die eiendom terug te keer en te red wat te redde was.

“Toe trek ek maar terug, maar ek moes nooit. Ek moes nooit teruggegaan het nie,” sê hy hartseer. Nadat hy teruggetrek het na die kleinhoewe, het hy vir Riekie ontmoet en hulle is in 2014 getroud.

Die nuwe egpaar het opgewonde planne gemaak vir hul nuwe lewe saam en onder meer beplan om ŉ huis in St. Francis in die Oos-Kaap te bou en daarheen te verhuis. Die erf is gekoop, bouplanne is opgetrek en nuwe huurders vir die Leeuwfontein-kleinhoewe is gekry.

Op 28 Junie 2016, ure voordat die nuwe huurders sou intrek, het gewapende rowers wéér op die kleinhoewe toegeslaan en Riekie is vermoor.

“Ek het 04:30 die oggend opgestaan om te gaan koffie maak. Riekie het nog geslaap en ek het haar gelos. Ek het die kamerdeur oopgemaak en die honde het voor my uitgehardloop. Ek het twee treë gegee toe tref die crowbar my teen die kop.” Die drie rowers was klaar in die huis.

“My vuurwapen het op die bedkassie langs my bed gelê. Ek het vir Riekie geskree ‘skiet, skiet!’. Toe ek weer sien, toe is een van hulle by haar. Ek het losgeruk van die ander twee en die derde een van agter gegryp en gewurg. Toe skiet hulle my agter in my rug. En toe skiet hulle haar, langs die bed.”

Die rowers het gedreig om Jurie dood te skiet indien hy nie vir hulle sou sê waar die kluis is nie. Riekie was steeds by haar bewussyn, maar die koeëlwond in haar skouer het erg gebloei. “Ek het vir hulle gesê: ‘Then shoot me. I want to die, shoot me.’ Hulle het mos nou klaar my en my vrou geskiet.” Een van die rowers het uit woede ŉ losstaande lugversorger teen die kamer se glasdeur vasgeskop en die glasstukke het die hele kamer vol gespat.

Daarna het die rowers op die vlug geslaan met talle items wat hulle reeds vroeër in die huis bymekaargemaak het, onder meer die egpaar se selfone.

Jurie vertel dat hy oor die glasstukke nader aan Riekie gekruip het – die brandende, verlammende pyn van die koeëlwond het dit vir hom onmoontlik gemaak om regop te staan. “Ons het nie meer fone gehad nie en ek het besef ek sal moet hulp kry. Ek het op ŉ manier in my bakkie gekom en uitgery by die kleinhoewe. Daar was klaar baie voertuie op die pad en ek het my ligte geflits om te wys ek het hulp nodig. Niemand het gestop nie. Die mense in daardie omgewing ken my bakkie, maar niemand het gestop nie. Kan jy dit glo?” sê hy.

Hy het gejaag na die plek waar hy elke oggend sy werkers opgelaai het en daar van een van hul selfone af hulp ontbied. “Dit het gevoel of ek kort-kort my bewussyn verloor, maar dan kom ek weer by. Ek het net aanhou ry.” Van daar is Jurie na ŉ hospitaal net ŉ paar kilometer verder waar hy hulle gevra het om onmiddellik ŉ ambulans vir Riekie te stuur. Paramedici het dadelik na die kleinhoewe gehaas, maar Riekie is met hul aankoms dood verklaar.

Nog ŉ kleinhoewe-aanval. Nog ŉ geliefde weggeruk. Nog ŉ statistiek.

“Wat met my gebeur het, gebeur elke dag met ander mense ook. Ek weet net nie hoekom dit twee keer met my moes gebeur nie,” sê Jurie. Is hy kwaad vir God? “Nee. Ek wil net weet hoekom. Ons was al die jare net goed vir mense. Ek rook nie, ek drink nie, ek slaap nie rond nie. Ek was al die jare getrou aan my vrou, ek was ŉ diaken, my ma-hulle het selfs Sondagskool gegee. Ons het probeer om goed en reg te leef. Hoekom moes dit gebeur?”

Van die nou gewraakte kleinhoewe is hy nog steeds nie ontslae nie. “Ek het die prys nou al so laag moontlik gemaak en daar is baie belangstelling, maar die banke maak dit te moeilik vir die ouens om te koop.”

In sy huurhuis elders in Pretoria probeer Jurie om sy lewe so normaal moontlik voort te sit. “Hierdie aanvalle het my geruïneer. Ek gee nie om oor die geld nie, ek gaan maar net aan. Maar my menswees … ek het vertroue in mense verloor. En nou is ek alleen.”

Hy frons en kyk af na die koppie koffie wat teen dié tyd al yskoud geword het. “Mense sê ek moet vir berading gaan sodat ek oor dit kan kom. Kom ek sê jou nou, jy kom nooit oor dit nie. As jy die aand in jou bed klim en jy sien weer voor jou geestesoog wat gebeur het, is daar nie ŉ sielkundige om jou te help nie. Ek lewe elke dag saam met hierdie goed. Daardie ou wat voor jou staan, die gun in jou gesig druk en lag as hy sê: “You think you are brave you white c**t. You are going to die tonight.’ Dink jy jy vergeet ooit so iets?”

Vir emigrasie sien hy ook nie kans nie, sê hy. Nie op sy ouderdom nie en ook nie om sy bejaarde ma alleen agter te laat nie.

“As jy Kersfees alleen by jou huis sit, is jy alléén. En jy wil ook nêrens wees nie, want nooi iemand jou vir ŉ braai, dan mis jy jou vrou wat altyd langs jou was. Of iemand vertel oor ŉ plek waar julle ook saam was, dan slaan dit jou só,” sê hy en beduie met sy vuis teen sy bors.

“Jy probeer maar uit die huis kom en weer aangaan met jou lewe. Ek kan ook nou nie die res van my lewe soos ŉ kluisenaar lewe nie. Maar ek sal nooit weer trou nie. Dis net te seer.

“Plaas het hulle my maar doodgeskiet. So, dis wat ek vir die Here vra: Wil Hy my nie hê nie? Ek is reg om dood te gaan. Ek is enige tyd reg. Mense sê ‘die Here is seker baie lief vir jou dat jy nog hier is’. Ek wil nie meer hier wees nie.”

Daar is nog geen verdagtes in verband met een van die twee aanvalle vasgetrek nie. Volgens Jurie het die polisieondersoeke na die saak nog niks opgelewer nie en lyk dit nie asof een van die twee sake vir die polisie ŉ prioriteit is nie. Hy beweer dat die dossier van die eerste aanval op die kleinhoewe ook in ŉ stadium weggeraak het.

Maroela Media het die Kameeldrift-polisie vir kommentaar genader en moes met verskeie beamptes by die stasie praat voordat die verslaggewer uiteindelik na ŉ stasiewoordvoerder verwys is. Die woordvoerder het versoek dat die navraag per e-pos aan haar gestuur word en Maroela Media wag op terugvoer.