GroenLinks-leider Jesse Klaver reageert in de Volkskrant op de verbazing die zijn besluit over de kabinetsbegroting heeft opgeroepen. Zijn partij, zo werd woensdagavond duidelijk, steunt die plannen sowieso. Heeft hij de oppositie niet vleugellam gemaakt?

Nog voordat de begrotingsbehandelingen van de verschillende ministeries goed en wel begonnen waren, maakte GroenLinks bekend alle begrotingen te zullen steunen. Een strategie die verbazing wekt, omdat de regering dan ook in de Eerste Kamer een meerderheid heeft. Geeft de partij daarmee al zijn wapens uit handen? Is deze algehele instemming ‘de nieuwe politiek’ waarover Jesse Klaver twee weken geleden bij de Algemene Beschouwingen sprak? De partijleider legt uit.

‘Ik begrijp dat dit niet overal goed begrepen wordt’, begint hij, nog voor de eerste vraag gesteld is. ‘Laat ik herhalen wat ik op Prinsjesdag zei: dit dreigt een verloren jaar te worden. Voor de stikstofproblematiek wordt te weinig geld vrijgemaakt. Ook voor het onderwijs komt er niet genoeg geld bij. Problemen worden vooruit geschoven. We gaan er dit najaar alles aan doen de voorstellen van het kabinet beter te maken.

‘Maar het kabinet stelt wel extra geld beschikbaar. Dus wat nou als je tegenstemt? Dan gaat al het geplande beleid van tafel en komt er minder geld voor onderwijs bij, en minder voor de uitkoop van dieren. Dan is het raar om tegen te stemmen of daarmee te dreigen.’

Wilt u dit artikel liever beluisteren? Hieronder staat de door Blendle voorgelezen versie

Er zijn drie smaken: je kunt voorstemmen, tegenstemmen, of vooraf niet zeggen wat je gaat doen. Ook daarmee kun je druk uitoefenen, zonder te dreigen. Waarom niet daarvoor gekozen?

‘Dat is misschien gebruikelijk hier, maar net doen alsof je wellicht tegen gaat stemmen, terwijl je weet dat je voor bent: ik geloof niet in dat politieke spel. We gaan ons keihard inzetten voor verbeteringen. Volgende week al –riemen vast. We gaan ook maatschappelijke druk organiseren. Die brengt veranderingen teweeg.’

Door op voorhand in te stemmen met alle begrotingen zet u de samenwerking op links met PvdA en SP op het spel. Hun dreiging verliest aan kracht.

‘Zo zie ik het niet. Bij het pensioenakkoord was er ook één die niet tekende. Dat stond de samenwerking niet in de weg. Zij zijn niet de tegenstander. Dat is het kabinet dat niet beweegt.’

Ze hebben nu weinig reden GroenLinks als medestander te zien.

‘Wij vinden hetzelfde als de PvdA, en hetzelfde als de vakbonden.’

Vakbond PO in actie zegt als reactie op uw strategie: we gaan alvast stemadvies uitbrengen. Dat klinkt niet alsof dat voor GroenLinks zal zijn.

‘Ik kan niets zeggen over hoe zij dit ervaren. Wij staan achter hun eisen en knokken daar hard voor. We bewandelen een andere weg dan de andere oppositiepartijen om er te komen. Dat gaat tegen de Haagse logica in, dat zie ik. We willen niet tegen een begroting stemmen, als die tegenstem tot gevolg heeft dat mensen slechter af zijn.’

Deze begrotingen – en dan vooral die van onderwijs en landbouw – gaan wat u betreft lang niet ver genoeg. Dan is dit toch hét moment om er wat aan te doen?

‘Ja. Maar niet met een dreigement dat ik, als puntje bij paaltje komt, niet bereid ben waar te maken. Moet ik dan straks tegen de docenten zeggen: we hebben keihard geknokt maar het is niet gelukt en nu is er minder geld voor onderwijs? Dat is geen goed verhaal.’

Waarom zou de regering niet gewoon bakzeil halen als ze ziet dat de onderwijsbegroting niet door de Eerste Kamer gaat komen omdat GroenLinks dwarsligt?

‘Het kabinet moet sowieso iets doen aan de onderwijsbegroting. Niet omdat welke partij dan ook voor of tegen stemt, maar omdat er een groot probleem is. Maar alleen iets doen omdat oppositie dreigt tegen te stemmen, dat vind ik niet de manier.’

Daarmee geeft de oppositie een belangrijk wapen weg.

‘We zouden niet tegenstemmen, dus is het geen wapen. Wij willen alleen dreigen met tegenstemmen als we bereid zijn dat echt te doen. Dat heeft met een nieuwe manier van politiek bedrijven te maken. Ik ben ervan overtuigd: er gaat geld voor onderwijs komen, die ruimte is al geboden in de Algemene Beschouwingen. Voor de aanpak van de stikstofproblematiek geldt hetzelfde.’

Had GroenLinks niet beter in dit kabinet kunnen gaan om van binnenuit invloed uit te oefenen?

‘Nou nee, het is niet gelukt in dit kabinet te komen. We kiezen andere methoden en een andere weg. Daarmee hebben we al belangrijke dingen gerealiseerd dit najaar: jeugdzorgcentra voor kwetsbare jongeren, meer mensen bij de zedenpolitie. Er volgt meer.’

Denkt u nu: er is nog wel wat pedagogie te verrichten over onze nieuwe methode?

‘Zo zou ik het nooit noemen. We vertellen er over. De tijd zal leren wat effectiever is: deze manier of hoe het hier gewoonlijk gaat. Als je gaat klussen heb je een hamer nodig, voor de dividendbelasting zelfs een sloophamer. Maar niet alles los je met een hamer op. Dat is het inzicht. Mensen zijn ook wel klaar met dat gebeuk.’