Sport, de belangrijkste bijzaak van het leven, kent de meedogenloosheid van tirannen. De wielersport is een bijna ondoordringbaar bastion van conservatisme waar vaak de strijd voor het beste team beslist wordt door de dollar of euro. Het is letterlijk ‘win or die trying’ op en naast de fiets!



De afgelopen drie weken hebben we ontzettend genoten van Tom Dumoulin. De Maastrichtenaar vertelde het verhaal van de onbekende klassementsrenner die bijna La Vuelta a España won, maar zesde werd. Dumoulin vocht als de hoofdpersoon van Cervantes tegen de molenwieken van het Kazachs kapitaal maar werd vakkundig afgeslacht op de Sierra's in het achterland van Madrid door de mannen in het lichtblauw. Tom Dumoulin vertelt ook het verhaal van zijn ploeg Giant-Alpecin dat op een Moneyball-achtige manier werkt. Voor diegene die Moneyball: The Art of Winning an Unfair Game niet kennen, hier een korte synopsis en de trailer van de film.



“Oakland A's general manager Billy Beane's successful attempt to assemble a baseball team on a lean budget by employing computer-generated analysis to acquire new players.”







LottoNL-Jumbo renner Laurens ten Dam zat zaterdag naar de Vuelta te kijken en stuurde op het moment suprême van Fabio Aru een tweet de wereld in. The Oakland Athletics movie waar Ten Dam in de tweet op duidt, is dus Moneyball met Brad Pritt in de hoofdrol als de algemeen manager Billy Beane van de Oakland Athletics.

Het boek Moneyball werd in juni 2003 uitgebracht door Michael Lewis. Billy Beane had een methode gevonden om de efficiency en het potentieel van spelers in Major League Baseball beter te monitoren en te berekenen. Hierop bouwde hij zijn team. In de wielersport bestaat ook zoiets. Performance directors zoeken in empirische data zoals maximaal testen, VO2Max-metingen en de wattage/kilogram lichaamsgewicht ratio, naar hét talent. Daarnaast kijken ze ook naar de psychologie van de geteste persoon zoals koersmentaliteit, karakter, empathie, eigenwijsheid, strategie, intelligentie en vooral hoe een renner zijn koersen wint, is dat op pure kracht of op strategisch inzicht, of is het geluk? Of toch dope?



De film Moneyball laat onderbuikgevoel, aannames en persoonlijke voorkeuren van scouts zien, die zonder onderliggende kennis van data beslissingen nemen. Billy Beane veranderde dat. De weerstand in dit veranderingsproces is enorm. Je moet die weerstand in je eigen team, je sport maar ook bij de media overwinnen, om de zaken gedaan te krijgen waarin jij gelooft dat het succes ligt. Dat is waar Iwan Spekenbrink met #KeepChallenging bij Giant-Alpecin tegenaan loopt.

Scouting

We gaan even terug naar 2012. Toen liet Rabobank Tom Dumoulin gaan. Erik Breukink was toen sportief verantwoordelijk voor de Rabobank wielerploeg en zag niks in de jonge Limburger. Dit leidde tot een discussie tussen Breukink en Louis Delahaije, de trainer van de ploeg. Volgens Delahaije was Dumoulin hét talent van de toekomst omdat alle empirische data daarop wees. Toch hield Breukink stijf vol dat Dumoulin niet in het plaatje van het Rabobank-team paste.



Merijn Zeeman, performance director bij het toenmalige Argos-Shimano, had Tom in het najaar van 2012 benaderd of hij prof wilde worden. Ja, riep Tom gelijk. Zeeman kon het bijna niet geloven dat Rabobank Tom zonder slag of stoot liet gaan. Hij en Iwan Spekenbrink kregen Dumoulin in de schoot geworpen. Dat kunstje flikten ze ook bij Marcel Kittel, John Degenkolb en Warren Barguil. Zeeman was de ontdekker van de sprinter Kittel, die eerst een tijdrijder was, maar te zwaar was om bergop te rijden. Juist deze vier vormen nu de pijlers van het huidige Giant-Alpecin succes. Inmiddels gelooft ook Erik Breukink in Tom Dumoulin. Voortschrijdend inzicht zullen we maar zeggen.

Transfermarkt

De transfermarkt komt laat op gang dit jaar. Een trend die de laatste jaren sinds de economische crisis toeneemt omdat ploegeigenaren op hun handen en geld blijven zitten. De plekken in de WorldTour worden steeds schaarser. Hoe langer je kan wachten als ploeg, hoe goedkoper de renner is of wordt. De keuzes die ze maken hangt tegenwoordig ook af van het verleden van een renner. ProCyclingStats.com heeft een mooi overzicht van contract vrije renners, thans waarvan nog steeds niet officieel een transfer bevestigd is. Take your pick op de ProCyclingStats-lijst. Je hebt één kans! Dat is waarom data en inzicht in data in de wielersport zo belangrijk is geworden. Daarbij komen ook nog de data en de interpretaties van het bloedpaspoort. Alleen zo weet je of je geen 'Caruso' in een zak koopt! Om maar even in wielertermen van het spreekwoord af te wijken.

Teambudgetten

De WorldTour in het wielrennen kun je verdelen in laten we zeggen vier tranches van armlastig tot brisant rijk. Europcar en IAM Cycling hebben veruit de kleinste budgetten. Voor de meeste ploegen is het overleven in het middensegment (10-15 mln), zij vechten tegen de ploegen met suikerooms en/of die met grote corporates als sponsors. Giant-Alpecin zit aan de bovenkant van het middensegment qua geld, wat betekent dat ze niet kunnen betalen wat Astana, BMC, Trek, Tinkoff-Saxo, Sky en Etixx - Quick Step betalen voor meesterknechten en kopmannen.

Het contract van Tom Dumoulin werd in januari van dit jaar verlengd tot eind 2016. De messen worden nu al geslepen en managers zullen Tom Dumoulin benaderen met hoge salarisvoorstellen. Hierbij moeten we echt denken aan twee tot drie miljoen euro. Want de vraag naar een Dumoulin-achtige renner is groot maar het aanbod zeer klein! Klassementsrenners met een tijdrit staan gelijk aan Tourwinst! BMC hoopt die te vinden in Tejay Van Garderen. LottoNL-Jumbo in Wilco Kelderman. Trek in Bauke Mollema, maar die heeft geen goede tijdrit in huis.



Spekenbrink zal zijn spel spelen. Volgend jaar wil Tom alles zetten op de Olympische tijdrit in Rio. Alle ploegeigenaren en ploegleiders willen de bevestiging van de klassementskwaliteiten in de Tour de France van 2016 zien. Maar Tom en zijn managers Rik van Dongen en Orlando van den Bosch schuiven die bevestiging voor zich uit door in 2016 de Olympische tijdrit als hoofddoel aan te merken. Zo houden ze de prijs van Tom op het maximum zonder dat hij echt kan afgaan in de Tour, waardoor ook de prijs van Tom zou zakken.



Ook voor Spekenbrink geldt dat hij tijd koopt als Tom in 2016 definitief voor de Spelen kiest. Dan kan Spekenbrink met zijn staf zijn strategie voor de toekomst uit zetten. Als Spekenbrink geen extra grote sponsor vindt in 2016 of meer geld uit Giant en Alpecin trekt, betekent dat hij afscheid zal moeten nemen van minstens één van zijn 'Fab Four', tenminste, als hij Tom Dumoulin wil of kan behouden voor zijn ploeg. Maar Spekenbrink laat een beetje in zijn keuken kijken door een nieuwe ploegleider aan te stellen in 2016 met de naam Arthur van Dongen. Gaat er al een belletje rinkelen? Thans, dat is het geroezemoes in de wandelgangen.

De prestaties van Tom Dumoulin zet ook Iwan Spekenbrink op scherp. Giant-Alpecin werkt dus op een Moneyball-achtige manier. Vanuit goede scouting en opleiding en bij gebrek aan ongelimiteerde financiële middelen, samen met de coureur groeien en investeren. Maandag liet Tom Dumoulin weten dat Giant-Alpecin gaat investeren in een rondeploeg. De vraag is wat kan ervan af? Scherp financieel toezicht op het teambudget gaat ook gepaard met kneuterigheid. In Moneyball wordt dat mooi in beeld gebracht want daar moeten spelers de frisdrank uit de automaat zelf betalen.

'That's a dollar man! What? Welcome to Oakland"

Zo moest Tom vorige winter lang zeuren voor een mountainbike van Giant. Dumoulin traint in de winter namelijk bij slecht weer veel off-road in de Zuid-Limburgse bossen. Hij kon er één tegen kostprijs kopen! Uiteindelijk kwam de mountainbike afgemonteerd met een Shimano XT-groep. Tom zeurde niet om een Shimano Di2 XTR-groep en stapte op zijn mountainbike en trainde zich fit voor het seizoen. Een mooie analogie met de frisdrank in Moneyball en ook een verdienste van Spekenbrink en de zijne. Maar het blijft kneuterig. Aan de andere kant, 28 keer € 1.500,- is toch geld.

Eeuw oude tactiek

Geld is goud in de team- en technische sporten. Met geld houd je de kampioen in het zadel of koop je de toekomstige kampioen af. In de wielersport kennen we dit van Rik Van Steenbergen, Rik Van Looy en Eddy Merckx. Koop de juiste kopmannen of concurrent weg bij de kleinere ploegen, zet ze op kop en je beheerst de wielersport voor langere tijd.

Rik Van Steenbergen deed het met Raymond Impanis die in het shirt van Mercier-Hutchinson in 1954 de grote Rik Van Steenbergen naar huis reed in Parijs-Roubaix en de Ronde van Vlaanderen, en beide wedstrijden won. Een jaar later reed Impanis voor Elvé-Peugeot, de ploeg van kopman Rik Van Steenbergen. Impanis won nooit meer een grote koers.

Rik Van Looy haalde een dergelijke streek uit bij Eddy Merckx in 1965. Merckx debuteerde in 1965 in de Waalse Pijl bij Solo-Superia de ploeg van de grote Van Looy. Op het Belgisch kampioenschap in Vilvoorde liet Van Looy een kopgroep met Walter Godefroot wegrijden terwijl Merckx kon winnen. Van Looy stapte af, Merckx reed alsnog naar de kopgroep maar werd door Godefroot geklopt. Het jaar later tekende Merckx voor Peugeot en verloste zichzelf van Rik Van Looy maar hanteerde dezelfde tactiek. Roger De Vlaeminck en Jean-Pierre Monseré kregen aanbieding op aanbieding om bij de ploeg Merckx te komen. Ze weigerden. De Vlaeminck staat nog steeds haaks op Merckx. Jempie werd in Retie tijdens een koers doodgereden door een auto.

€25 miljoen

Voor €25 miljoen euro per jaar heers je tegenwoordig over de wielersport. Je krijgt een markt van 3.9 miljard tv-kijkers (cumulatief) in de WorldTour en dat is inclusief de hoofdrol in de Tour de France, het grootste jaarlijks terugkerende sportevenement van de wereld. Voor bedrijven als Sky een schijntje.

De UCI doet hier niets aan. Terwijl van een kapitaal equilibrium geen sprake is en een echte bedreiging vormt voor de sportieve strijd in de wielersport. In een wereld waarin ploegen onderling geen transfersommen hoeven te verrekenen voor talenten en renners zoals Tom Dumoulin, betekent het voor ploegen die ze kwijtraken misschien wel het einde. Het zijn juist deze renners die nieuw kapitaal aantrekken voor ploegen. Kijk naar de ontwikkeling van Skil-Shimano tot Giant-Alpecin.

De strategie van teameigenaren of kopmannen is al oud. Koop de concurrentie weg en zet ze in als kanonnenvoer voor de 'echte' kopman. Hierdoor wordt de wielersport een duurzame ontwikkeling ontnomen en de kijker een sportieve strijd. Een salarisplafond zou dat kunnen voorkomen. Hiermee wordt de wielersport ook financieel gezonder, want minder geld te besteden betekent vaak ook gemiddeld minder hoge salarissen. Het salarisplafond zorgt automatisch voor een betere en eerlijkere economische verhouding in het peloton. De NFL heeft een salarisplafond. In Draft Day komt deze vaak ter sprake. Wielerploegeigenaren moeten beseffen dat op de lange termijn het kopen van en bundelen van toppers averechts werkt voor het verdienmodel in de wielersport. Maar de bloemen maakt blind. Komt er een salarisplafond via de UCI? Dan wordt het Moneybike: the Art of Winning a Fair Race.