Die United National Transport Union (Untu) sê die Passasierspooragentskap (Prasa) se geldkoffers is leeg – ŉ situasie wat groot kommer wek.

“Die realiteit op grondvlak is dat daar nie geld is om eenvoudige goed soos remme vir die versiening van Braamfontein, byvoorbeeld, se treine te koop nie. Die aankoopproses is ŉ totale nagmerrie. Dit was nog altyd, maar dis nou regtig soveel erger,” het Sonja Carstens, Untu-woordvoerder, gesê.

GroundUp het vroeër berig die regsfirma Werksmans-prokureurs het boonop nou sy regsdienste aan Prasa opgeskort weens ŉ uitstaande rekening van R19 miljoen. Die firma moes die sukkelende agentskap in verskeie hofsake verteenwoordig. Talle van dié sake word gevoer om miljoene rande se skuld, wat weens korrupte tenderprosesse uitbetaal is, te probeer invorder.

Werksmans het Prasa vyf dae gegee om die skuld te vereffen of verdere stappe gaan volg.

Die minister van vervoer, Fikile Mbalula, het Prasa in Desember onder administrasie geplaas en die tussentydse raad ontbind. Bongisizwe Mpondo is as administrateur aangestel.

Mbalula het toe gesê sy departement het ŉ oorsig van Prasa gedoen en op grond hiervan besluit dat deurslaggewende ingrypings op leierskap- en bestuursvlak nodig gaan wees om die instelling reg te ruk. Volgens die minister sou die blote vervanging van ’n tussentydse raad met ’n permanente een nie Prasa se probleme oplos nie.

“Ek het tot die gevolgtrekking gekom dat ’n meer indringende ingryping belangriker is as die aanstel van ŉ permanente direksie. Só ŉ ingryping moet vinnige omkeertye in die besluitneming moontlik maak om die bedryfsprestasie te stabiliseer,” het Mbalula verlede maand gesê.

Die regering het verlede jaar ook R9 miljard van Prasa eerder aan die Suid-Afrikaanse Nasionale Padagentskap (Sanral) toegeken.

“Nou sit ons met die gebakte pere,” het Carstens gesê.

“Die realiteit is dat Prasa se bankrekening op die oomblik gevries is. Daar is nie geld in Prasa se bankrekening nie. Dit is regtig vir ons ŉ uiters kommerwekkende situasie.”

Carstens het gesê Mpondo het Untu verseker dat hy alles moontlik doen om Prasa weer op dreef te kry. Wanneer die vervoervakbond aanstaande maand weer met hom vergader, is daar hopelik minstens weer geld in die Prasa-rekening.

“Daar is geen waarborge nie. Daar is byvoorbeeld ook geen waarborg dat daar geen afleggings by Prasa gaan wees nie, wat vir ons uiters kommerwekkend is.”

Prasa se kernbates sluit in Metrorail en die Shosholoza Meyl.

“Dit is ŉ situasie waar die regering en spesifiek pres. Cyril Ramaphosa, toegelaat het dat die een na die ander minister Prasa die afgelope vyf jaar in die afgrond kon dryf. Dit is waar ons vandag sit: daar is geen behoorlike spoorvervoerstelsel in hierdie land vir pendelaars nie en die land se ekonomie is geweldig geknou,” het Carstens gesê.

Maroela Media het ŉ navraag aan Prasa gerig en wag op terugvoer.