De aanleiding

Tweede Kamerlid Daniel Koerhuis, VVD-woordvoerder woningmarkt, reageerde op 25 januari op een Twitterdiscussie die was begonnen door Dominique van der Heyde, chef van de politieke redactie van de NOS. Zij had een anonieme internetmonteur geciteerd, die al zes jaar ingeschreven stond voor een huurwoning, maar nog steeds geen huis had. „Alle nieuwe woningen gaan naar asielzoekers”, had hij volgens haar gezegd. Volgens Koerhuis gaat 100 procent van de „nieuwe, gebouwde huurwoningen” naar statushouders. Koerhuis is Kamerlid, geen anoniem geciteerde internetmonteur. We checken zijn uitspraak.

Waar is het op gebaseerd?

In een tweet van een dag later geeft Koerhuis duidelijkheid over zijn bron. Hij schrijft dan: „Voor degenen die [het] niet kunnen geloven, het aantal sociale huurwoningen dat naar statushouders gaat: - 2015 14.647 woningen - 2016 25.194 woningen - 2017 13.529 woningen. Dit tegenover rond 15.000 nieuwe, gebouwde sociale huurwoningen per jaar.” Deze cijfers haalt hij uit antwoorden van de minister van Binnenlandse Zaken op vragen van Kamerleden.

En, klopt het?

In het document van BZK staat dat corporaties in 2017 circa 15.500 nieuwe sociale huurwoningen hebben gebouwd. De overige cijfers zijn er niet één op één in terug te vinden, want Koerhuis is zelf aan het rekenen geslagen. En daarbij heeft hij een foutje gemaakt, zegt zijn voorlichter. „Als je het narekent, blijkt dat er zelfs meer statushouders zijn gehuisvest dan het aantal nieuwe, gebouwde sociale huurwoningen. Waar het Daniel om ging, is dat de VVD vindt dat iedereen op zijn beurt moet wachten, ook statushouders. Als die voorrang krijgen bij de toewijzing, worden de wachtlijsten voor andere burgers niet korter, ook al worden er jaarlijks 15.000 woningen bijgebouwd.”

We proberen de rekensom toch even te maken. Uit het BZK-document blijkt dat gemeenten in 2015, 2016 en 2017 gemiddeld 31.633 statushouders moesten huisvesten. De meesten kregen een sociale huurwoning toegewezen, vaak met meer mensen samen. Het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers gaat uit van gemiddeld 1,7 personen per woning. Dan zouden deze statushouders samen dus in 18.607 sociale huurwoningen gehuisvest zijn – flink wat meer dan het aantal sociale huurwoningen dat jaarlijks werd gebouwd.

Lees ook: 'Huizen zijn er wel, statushouders niet'

Maar er zijn ook vergunninghouders die nog wachten op een woning. Hoeveel is niet bekend, schrijft BZK. We kunnen uit deze cijfers dus niet opmaken hoeveel statushouders er precies zijn gehuisvest.

Dat doet er ook niet toe, volgens Aedes, de koepel van woningcorporaties. „Heel simpel gezegd: Daniel Koerhuis vergelijkt appels met peren”, aldus een woordvoerder. „Het aantal toewijzingen aan statushouders moet je afzetten tegen het totale aantal toewijzingen in een jaar. Het aantal nieuwbouwwoningen is iets heel anders.” Want niet alle nieuwe, gebouwde huurwoningen gaan naar statushouders. Integendeel. „Deze vallen over het algemeen in een wat hogere huurprijs. Vergunninghouders hebben over het algemeen een wat lager inkomen, waardoor ze zijn aangewezen op de goedkopere woningen. Vandaar: appels met peren.”

Welke cijfers geven volgens Aedes dan wel een goed beeld van de huisvesting van statushouders? Aedes meldt: in 2015 werd 7 procent van de vrijgekomen huurwoningen toegewezen aan statushouders, in 2016 was dat 12 procent en in 2017 opnieuw 7 procent.

Lees ook over het toewijzen van huizen aan statushouders: Voorrang hoeft niet, huisvesting moet.

Conclusie

De berekening van Koerhuis klopt niet en zijn vergelijking gaat mank. We beoordelen de uitspraak daarom als onwaar.

nrccheckt@nrc.nl of tip via Twitter met de hashtag #nrccheckt Ook een bewering zien langskomen die je gecheckt wilt zien? Mailof tip via Twitter met de hashtag

NRC De Haagse Stemming Het belangrijkste nieuws van het Binnenhof en een inkijkje in de politieke dag die komen gaat Inschrijven

Een versie van dit artikel verscheen ook in NRC Handelsblad van 8 februari 2019