Bedrijfsinvesteringen zijn een belangrijke polsslag voor de gezondheid van een bedrijf. Een bedrijf dat op volle toeren draait en zijn afzet ziet groeien, moet investeren om zijn capaciteit uit te breiden. Om competitief te blijven, moet het investeren in modernisering, in nieuwe technologieën of procedés. Een bedrijf dat niet meer investeert, staat stil en zal langzaam uit de markt worden geduwd.

Schermvullende weergave ©Jan Locus

Dat is evident voor bedrijven, maar geldt evenzeer voor landen. Een land dat weinig investeert in een degelijke basisinfrastructuur, onderwijs en onderzoekscapaciteit maakt weinig kans om zijn burgers te verzekeren van een welvarend bestaan. Niet toevallig liggen de overheidsinvesteringen in de competitiefste landen van Europa een stuk boven het gemiddelde.

België behoort spijtig genoeg niet tot die groep. Al enkele decennia bedragen de overheidsinvesteringen in ons land gemiddeld zo’n 1,5 procent van het bruto binnenlands product (bbp), lager dan bijvoorbeeld in Zweden of Finland. Iets meer dan 2 procent van het bbp aan overheidsinvesteringen volstaat amper om de bestaande infrastructuur in stand te houden. Nochtans zijn de transities en opportuniteiten om een omslag te maken enorm.

Terwijl de overheid de mond vol heeft van de nieuwste technologieën, boert ons onderwijssysteem stelselmatig achteruit.

Om te beginnen is de bevolkingsgroei in België sterker geweest dan werd verwacht. Ten opzichte van 2000 zijn we al met 1,1 miljoen inwoners meer. Daar zouden uitbreidingsinvesteringen tegenover moeten staan, zelfs los van de nood aan modernisering. Spijtig genoeg stellen we vast dat er bijvoorbeeld in het openbaar vervoer, maar ook in het wegtransport, amper capaciteitsuitbreiding is. Integendeel, de bestaande wegen of tunnels kunnen amper in stand worden gehouden. Op de A12 worden de wachttijden aan de verkeerslichten plots langer omdat de lichten manipuleren goedkoper is dan te zorgen voor een echte, veilige doorstroming van het verkeer door bijvoorbeeld een ondertunneling van kruispunten.

Gascentrales

Een andere grote uitdaging is de energietransitie. Die is belangrijk voor onze economie, wegens de grote concentratie aan energie-intensieve industrie in ons land en wegens het belang van de omslag naar een koolstofarme economie. Het welles-nietesspelletje over de verlenging van de levensduur van de oude kerncentrales houdt maar aan. Er is zelfs sprake van om gesubsidieerde gascentrales in stelling te brengen om te vermijden dat het licht uitgaat. We hebben weer eens een winter achter de rug met de billen dichtgeknepen over de al dan niet activering van het afschakelplan.

De investeringsagenda van ons land schiet schromelijk tekort om enkel en alleen de capaciteit bij te houden, laat staan de sprong te maken naar de modernisering.

En terwijl de overheid de mond vol heeft van de nieuwste technologieën en mogelijkheden van artificiële intelligentie, virtuele realiteit en andere sciencefictiontoepassingen, boert ons onderwijssysteem systematisch achteruit.

Kortom, de investeringsagenda van ons land schiet schromelijk tekort om enkel en alleen de capaciteit bij te houden, laat staan de sprong te maken naar de modernisering. Met de verkiezingen in aantocht is het reikhalzend uitkijken naar de partijen die pleiten voor een investeringsagenda. Want investeren betekent jobs, jobs, jobs... Die zullen in de volgende legislatuur waarschijnlijk nodig zijn nu de economie begint te slabakken en het allerminst duidelijk is of de bedrijven in de komende maanden en eerstvolgende jaren wel willen of kunnen investeren.