Donderdagochtend ontwaakte Yassine Channouf, journalist bij onder meer DeWereldMorgen.be en veel gevraagd spreker, in een nachtmerrie. Hij werd door negen federale agenten om 7u 's ochtends van zijn bed getild en samen met twee broers meegenomen naar het politiekantoor. Het was het begin van een hallucinante ervaring die twee dagen duurde."

Spread the love

















Het

was enkele minuten voor 7. Het schemerde in mijn hoofd tussen fictie

en werkelijkheid. Ik hoorde snelle voetstappen op de trap, maar ik

kon ze niet plaatsen. Tot er plots “POLITIE, POLITIE, POLITIE”

werd geroepen door mannen die hun zaklamp op mij richtten.” JOUW

NAAM, NAAM”. Ik gaf hen mijn naam en één van hen zei: “Ja, da

is ’em.” Voor ik het goed en wel besefte hadden ze me in een

stevige greep. Ik vroeg of ik tenminste mijn kleren mocht aandoen. Ze

gaven me zelf enkele kledingstukken nadat ze die goed doorzocht

hadden.

Dan

werd ik geboeid en moest ik naar beneden. Mijn andere broers werden

ook gearresteerd maar ze moesten mij hebben, het mannetje met de

bril. De politie geloofde dat ik de dader was van een diefstal van

5.000 euro, een diefstal zonder geweld, zonder bedreiging of

bezwarende omstandigheden zoals letterlijk staat in het dossier. Toch

stormden negen agenten van de federale politie mijn huis binnen op

zoek naar het geld en de dader.

Ze

beweerden dat ik een auto had gehuurd waarmee de diefstal had

plaatsgevonden. Nu heb ik nog nooit in mijn leven in België een auto

gehuurd, dus was ik twee keer verrast. Ik een auto gehuurd? Ik een

diefstal gepleegd? Daar zat ik dan, verward, het hoofd gebukt, naast

een huilende verslagen moeder die haar drie zonen omringd zag door

politieagenten. Wat mijn moeder vooral verbaasde was dat ik werd

gehandboeid, en dat de politie vooral geïnteresseerd was in mij.

Ze vroeg me nog: “Wat heb je gedaan?”. Ik schudde mijn hoofd.

Mijn oudste broer heeft heel wat op zijn kerfstok, en ze twijfelden

eerst of ze hem ook mee moesten nemen. Maar ze namen ons dus alle

drie mee. Het was voor het eerst in mijn leven dat ik het koude

metaal van handboeien voelde. Maar er was nog veel dat ik voor het

eerst zou mogen ervaren.

Stinkend

deken en beton

Eerst

werden we naar het politiecommissariaat in de Handelstraat gebracht.

De buren keken vol verbazing hoe we met z’n drieën uit het huis

werden geëscorteerd. Hoewel er geen enkele reden voor was zetten de

twee jonge mannelijke agenten hun zwaailichten aan en reden als

cowboys door de straten, en zelfs over stoepranden als het te druk

was. Onze bestemming was het cachot, en de politieagenten wilden ons

in alle haast daarnaartoe brengen. Het was voor het eerst in mijn

leven dat ik een cachot van binnen zag. Het is helemaal van beton, en

het enige attribuut was een eerder gebruikt deken dat stonk. Er was

geen matras. Als je wou liggen dan moest je op beton liggen. Het

voelde verstikkend en het leek alsof de kamer van 2 op 2 steeds aan

het krimpen was. Ik ging op een gegeven moment zelfs in het midden

zitten. Spijtig genoeg kon ik het stinkende deken niet ver van mezelf

gooien.

Dan

werden we na wat ik schat een goed uur -het leek wel een eeuwigheid-

uit het cachot gehaald en naar Turnhout gebracht door de federale

politie. We werden alle drie in aparte auto’s vervoerd. Eenmaal in

Turnhout werd ik weer in een cachot gestopt. Rond half 10 werd ik

voor het eerst verhoord, maar niet voordat ik op arrogant gehoon werd

onthaald. “Gij hebt er zeker niks mee te maken. Jaja, da hebbe we

nogal ‘s gehoord hiere.” Ik kan me alle opmerkingen niet meer

herinneren, maar de teneur was duidelijk. Ik werd geminacht en alles

wat ik zei werd in twijfel getrokken. Het was voor hen duidelijk dat

ik ‘schuldig’ was.

Ik

spelde hen zelfs de les over welke onderzoeksmethodes zij konden

hanteren om mijn alibi’s te checken, maar dat was buiten hun

goodwill gerekend. Ze confronteerden me met camerabeelden en ze wezen

naar de dader. Ik vertoonde een sterke gelijkenis met hem want hij

draagt een bril, en ik draag een bril. Dit zou gouden inspiratie

moeten zijn voor stand-up comedians, maar ik heb dit dus echt

meegemaakt bij de federale politie – de ‘intelligente’ politie.

Het was al op die camerabeelden duidelijk dat buiten de bril, de

dader en ik geen andere opvallende gelijkenis deelden. Maar de

agenten die mij verhoorden bleven de nadruk leggen op die bril.

Na

het verhoor werd ik weer naar het cachot gebracht en niet veel later

werd ik voorgeleid bij de onderzoeksrechter. Daar waren een heleboel

mensen aan het wachten, dus het leek me onmogelijk om te zien hoe de

onderzoeksrechter de dossiers goed kon onderzoeken alvorens tot een

beslissing te komen. Het is hallucinant dat de onderzoeksrechter dus

op basis van een indruk en hetgeen hem wordt ingefluisterd door de

onderzoekers kan beslissen om over te gaan tot een aanhouding. Ik had

dus geen ‘geluk’. Weer zei ik aan de onderzoeksrechter dat ik er

niets mee te maken had, en ik vroeg hem of hij gewoon de moeite kon

nemen om de camerabeelden te bekijken. Dan zou duidelijk blijken dat

ik de persoon niet was. Ik vertelde de onderzoeksrechter dat ik de

volgende dag belangrijke verplichtingen had, en een zeer belangrijke

deadline te halen voor mijn studies aan de universiteit van Leiden.

Dat stond zwart op wit in verschillende mails.

Blanco

strafregister

De

onderzoeksrechter gaf geen krimp en alsof ik er niet toe deed vroeg

hij mij of ik wel de ernst van de feiten besefte. Het meest pijnlijke

was het moment waarin hij zei dat hij geen onschuldige mensen laat

arresteren. Awch. Hij besloot om mijn aanhouding te bevelen, dus ik

was wel schuldig! Hij beloofde wel dat hij de agenten zou bevelen om

mijn alibi’s die dag nog te checken zodat ik mijn belangrijke

afspraken niet zou missen. Dom als ik was hechtte ik geloof aan die

belofte. Dom was het inderdaad omdat de volgende dag zou blijken dat

het niet was gebeurd. In het bevel tot aanhouding stond, en ik citeer

letterlijk: “Overwegende dat er immers een ernstig gevaar bestaat

dat de inverdenkinggestelde bij voorlopige invrijheidsstelling zal

recidiveren, gelet op het lucratief en georganiseerd karakter van de

feiten”. Het gebruik van termen zoals ernstig gevaar en werkwoorden

als zullen en recidiveren was een verdere indicator dat ik echt wel

schuldig werd geacht. Ik had dus een blanco strafblad, en was nog

nooit in contact gekomen met het gerecht. Toch geloofde de

onderzoeksrechter dat ik zou ‘recidiveren’.

Van

de onderzoeksrechter ging het naar de gevangenis. Onderweg vroeg ik

mijn escorterende agenten hoe ik thuis zou geraken nadat de

onderzoeksrechten mijn alibi zou hebben gecheckt. Ik geloofde dus

echt dat ik die dag nog vrij zou komen en maakte me al zorgen over

hoe ik thuis kon geraken, nu mijn telefoon, geld, portefeuille en

identiteitskaart allemaal in beslag waren genomen. Maar de agenten

zeiden simpelweg dat ze geen taxidienst waren. Tot daar het

empathisch vermogen van de federale politie in België.

Hersendodende

soap



Voor het eerst in mijn leven zag ik de binnenkant van een

gevangenis. Ik werd meteen in een reguliere cel gestopt. De cel

stonk, de muur zat vol met vlekken waar ik de oorsprong niet van kon,

en ook niet wou raden. Ik zat daar en probeerde te beseffen wat er

mij overkwam. Die avond zou ik normaal vergaderen met Movement X, en

14 medebestuursleden zouden van overal komen naar Brussel waar ze op

mij zouden wachten. Ik had namelijk de sleutel van de vergaderzaal.

In de gevangenis werd ik verwelkomd door cynisch gehoon van een

cipier. “Onschuldig zeker? Jaaa. Hier zeggen ze dat allemaal. Teken

hier voor uw nieuwe kleren.” Daarna moest ik me omkleden. Daar

stond ik dan, helemaal naakt voor twee cipiers. De vernedering die ik

toen voelde kan ik niet beschrijven. Mijn eigen ondergoed of sokken

mocht ik zelfs niet meer aanhouden. Ik kreeg een complete set. Die

gevangeniskledij vodden noemen, is oneer doen aan het woord vodden.

De kleren waren veel te groot.

Dan

werd ik geleid naar mijn nieuwe cel die gelukkig niet stonk. Mijn

celgenoot was niet blij door mijn onverwachtse bezoek. Hem werd

beloofd dat hij een eigen kamer zou krijgen. De cipier zei dat het nu

eenmaal zo was en dat hij mijn aanwezigheid moest aanvaarden. Mijn

celgenoot verliet boos de kamer. Ik wist niet waar hij naartoe ging

maar later bleek dat hij ging werken. Een tweetal uren later kwam hij

terug en we begonnen wat te praten. Hij was de eerste persoon die mij

als mens behandelde en mij vroeg of ik al had gegeten of gedronken.

Tijdens

alle voorgaande procedures werd er mij zelfs geen glas water

aangeboden. Hij maakte vlug wat koffie klaar en gaf me een wafel.”

Hij vertelde me over zijn leven en over het leven in de gevangenis.

Hij maakte mijn bed op en hij zei dat ik mij niet moet generen en dat

ik alles van hem kon gebruiken. Hij keek veel televisie en het

verbaasde me enigszins dat deze ‘zware jongen’ geen enkele

aflevering miste van soaps als ‘Thuis’ en ‘Familie’. Voor mij

is het een marteling om te kijken naar zulke hersendodende soaps maar

daar keek ik er naar als een zombie. Dan kwam ons avondmaal. Een

stapel boterhammen met simpel beleg en wat koffie.

Het

enige moment van ‘ontspanning’ was de wandeling die 45 minuten

duurde. Ik voelde me een vogel in een kooi. Een vogel omdat de

beperkte ruimte waarin we ons vrij konden bewegen onmetelijk groot

leek in vergelijking met de cachots en de cellen waar ik in die

ellendige lange dag had gezeten.

Doorgeslagen

stoppen

Eenmaal

terug in de cel probeerde ik te slapen, maar het lukte gewoonweg

niet. Gedetineerden communiceren met elkaar via de raampjes door naar

elkaar te roepen. En het lawaai en de voetstappen van de cipiers

enerveerden mij. Ik bleef een hele nacht naar het plafond staren.

De

volgende ochtend werd de deur omstreeks 7 uur opengedaan. Het ontbijt

bestond uit simpele sneetjes boterhammen en een 5-tal

speculooskoekjes. Daarna moest ik verplicht naar de dokter. Na

minutenlang te hebben geflirt met de verpleegsters keek hij mij

eindelijk aan en zei droogjes: “Klachten?”. Ik schudde mijn

hoofd. Dan zei hij: “Geen klachten. Daag.”

Ik

ging meteen weer naar mijn cel en keek uit naar de wandeling. Ik

drukte op de knop die aangaf dat ik wou wandelen. Niet veel later zei

de cipier tegen mij dat ik niet mocht wandelen omdat ik naar de

dokter was geweest. “T’is oftewel den dokter of de wandeling. Da

zijn de regels”, zei hij. Voor het eerst werd ik boos en gooide ik

met de boterham die in mijn handen lag. In mijn Marokkaanse cultuur

hebben we enorm veel eerbied voor brood, en als je met brood gooit,

dan betekent dat dat de stoppen echt zijn doorgeslagen. Ongelooflijk

hoe hard ik uitkeek naar die wandeling, maar dat me dat werd ontzegd.

Er werd me niet verteld dat ik kon kiezen tussen de twee. Er werd me

gewoon bevolen om naar de dokter te gaan. Als gedetineerde word je

dus niet ingelicht over je rechten.

Het

kan zijn dat …



Omstreeks

9 uur werd ik weer uit de cel gehaald, deze keer om opnieuw

ondervraagd te worden in Hoogstraten waar de diefstal plaatsvond. We

werden eerst aan een grondige en vernederende fouille onderworpen

alvorens te worden geboeid. In een gekooide wagen werden we naar

Hoogstraten gereden. Twee ongeüniformeerde keken me goed aan en

zeiden tegen mij: “Ja, dat is em hé.” Waarop ik antwoordde: “The

one and only.” Eenmaal daar werden we weer in een cachot gestopt.

Wat er tegen mijn broers werd gezegd weet ik niet.

Maar

af en toe kwam er een vriendelijke agent –de eerste die ik had

ontmoet- mij vragen stellen over mijn alibi’s. Toen werd het

duidelijk dat de onderzoeksrechter zijn beloftes niet was nagekomen.

Als de politie de moeite had genomen om mijn alibi’s te checken –

en die waren zeer overtuigend, dan had ik die hel niet moeten

doorstaan.

Ik

werd uit het cachot gehaald na een tweetal uren. De politie nam toen

mijn vingerafdrukken. Daarna moest ik weer in het cachot. Na 3 à 4

uur in het cachot te hebben doorgebracht kwamen de agenten met de

volgende boodschap: “Het kan zijn dat jij niet de persoon bent op

de camerabeelden.” Wat ik al sinds het eerste moment probeerde te

zeggen werd nu pas bevestigd. Maar in plaats van verheugd te zijn was

ik woedend omwille van de formulering. Ik riep: “Kan zijn?! KaN

ZIJN???!!! Ik wist niet dat jullie zo amateuristisch waren dat jullie

twee dagen nodig hebben om te checken of iemand dezelfde persoon is

als op de camerabeelden.”

Ik

werd dan verhoord en de agenten zeiden dat mijn alibi inderdaad

klopte maar dat het ook een andere persoon kon zijn die zich

aandiende in de plekken waar ik op het moment van het misdrijf was.

Ik bevestigde en zei dat het inderdaad een andere persoon kon zijn,

en dat de kans ook bestond dat ik plastische chirurgie onderging om

een andere gezichtsuitdrukking te hebben na die diefstal. Ik was zeer

arrogant tijdens dat verhoor.

De

agenten vroegen of ik vrijwillig een DNA-staal wou afgeven. Ik

weigerde en zei dat ik niet meer wenste mee te werken aan het verdere

onderzoek omdat de onderzoeksrechter zijn beloftes niet had

nagekomen. Het was op dat moment duidelijk dat ik helemaal onschuldig

was, maar toch wilden de agenten dat ik belastende verklaringen

aflegde. Ze probeerden nog goodwill te creëren door te zeggen dat ze

mijn alibi’s evengoed pas na het weekend zouden kunnen checken. Dus

normaal politiewerk is tegenwoordig een gunst. Normaal politiewerk is

niet meer vanzelfsprekend. De opsluiting van een onschuldige persoon

is iets dat normaal is.

Cel 77



De

agenten bleven aandringen en zeiden dat het toch niet uitmaakte of ik

een DNA-staal gaf als ik onschuldig was. Ik weigerde en zei dat ik

niet graag in herhaling viel. Mijn vertrouwen in het ‘gerecht’

was volkomen verdwenen. Dan zeiden ze dat de procureur mijn weigering

kon interpreteren als schuld en dat ik gedwongen kon worden om mijn

DNA-staal te geven. Toen zei ik: “Alsof ik hier al niet gedwongen

zit.” Ze zeiden doodleuk dat ik daarna nog gearresteerd kon worden

indien ik vrijgelaten zou worden omwille van mijn weigering. Ik

haalde mijn schouders op.

Hoewel het toen duidelijk was dat ik

onschuldig was – mijn alibi’s klopten en de man met de bril op de

camerabeelden was duidelijk een andere persoon – werd ik geboeid

naar de gevangenis gebracht, deze keer in een gewone combi. De mensen

op straat konden mij zien, geboeid en in een gevangenisplunje. Ik kon

de reacties al aflezen op hun gezicht. Wat zal die Marokkaan nu weer

hebben gedaan.

In

de gevangenis ging ik meteen naar mijn cel. Daar zat ik gewoon naar

de televisie te kijken. Omstreeks half drie kreeg ik dan eindelijk te

horen dat ik naar huis mocht. Ik heb mezelf nog nooit zo snel

aangekleed. Ik schreef snel een briefje voor mijn celgenoot en

bedankte hem voor zijn gastvrijheid en wenste hem sterkte. Dan

verzamelde ik mijn spullen en spurtte ik weg. Ik vroeg aan de cipier

of ik iemand mocht bellen om mij op te pikken. Dat mocht niet. Dan

moest ik wachten in een kooi tot er andere vrijgelaten gedetineerden

zouden komen. Het wachten duurde eindeloos. Ik snapte niet waarom ik

niet gewoon naar buiten mocht gaan. Uiteindelijk kregen we onze oude

kleren terug – heerlijk gevoel om in je eigen kleren te zitten –

en werden we met zijn vieren naar een cel geëscorteerd. Dat was

toevallig dezelfde stinkende cel waar ik naartoe werd gebracht in het

begin. Cel 77.

We

wachtten daar bijna een uur. En geen enkele cipier wou mijn zus

bellen om te zeggen dat ik vrij was. Zelfs een onschuldige

ex-gedetineerde die buiten wandelt wordt nog behandeld als een

crimineel, en wordt op een denigrerende manier toegesproken.

Het

was pas na zessen dat ik eindelijk buiten was. Daar stond ik dan in

de kou in Turnhout. Ik had geen geld, geen indentiteitsbewijs, geen

abonnement van het openbaar vervoer, geen GSM. Alles werd in beslag

genomen thuis. Zelfs mijn laptop, studentenkaart en reispas. Wat die

zaken te maken hebben met een diefstal van geld is me echt een

raadsel.

Bedelaar

Ik

pleegde onmiddellijk mijn eerste misdrijf na het vrijkomen uit de

gevangenis. Ik reed zwart in het openbaar vervoer. Toen besefte ik

dat het systeem zo misdadigers creëert.

Eenmaal in Antwerpen

kwam ik meteen een familielid tegen die verbaasd was om mij te zien.

Hij nam me mee naar een restaurant en stopte me 50 euro toe. Wat voelde

ik me als een bedelaar op dat moment. Ik moest mijn moeder de hele

tijd troosten omdat ze twee dagen lang had liggen huilen. Haar brave,

studerende zoon werd geboeid meegenomen uit haar huis om 7 uur ’s

ochtends na een inval van 9 agenten van de federale politie. Meer dan

wie dan ook heeft mijn moeder geleden onder dit voorval.

Zaterdag

ging ik naar het politiekantoor in de Handelstraat waar ik een attest

van identiteit wou. Ik had namelijk geen enkel document waarin mijn

identiteit opstond.

De

receptioniste aan de balie was even arrogant als bijna alle agenten

die ik de voorbije dagen was tegengekomen. Ze weigerde mij te helpen

omdat, en ik citeer: “de federale politie zal wel een goeie reden

hebben om al uw documenten in beslag te nemen.” Ik was woedend –

en begon te schelden. Ik verliet al spuwend het politiekantoor en

ging naar een café om wat koffie te drinken. Ik probeerde alles te

laten bezinken, ik probeerde alles op een rijtje te zetten, maar het

lukte me niet. Ik werd op zo’n korte tijd met zoveel onrecht

geconfronteerd.

Verhalen



Voor

mij is het duidelijk. België is geen rechtstaat, het is een

onrechtstaat. Na wat vrienden te hebben gesproken heb ik besloten om

de tijd die me rest te investeren in het verzamelen van soortgelijke

verhalen.

Het

kan niet dat zulke voorvallen anno 2014 kunnen plaatsvinden. Ik heb

veel mails met steun gekregen. Mensen proberen me ook te bellen maar

mijn GSM is nog steeds in beslag genomen. En ik heb geen enkele

verontschuldiging gekregen van een agent(e), cipier of

onderzoeksrechter. Niemand gaf me enig advies over hoe ik klacht kan

indienen tegen de transgressies die hebben plaatsgevonden. Ik werd

letterlijk op straat gedumpt en vandaar moest ik mijn plan trekken.

En die straffeloosheid zit me het meest dwars van allemaal.

Maandagochtend

ging ik terug naar de federale politie. Zij waren nu al een stuk

vriendelijker en vertelden me dat het onderzoek nu wordt gevoerd door

de lokale politie van Hoogstraten. Ik reed naar Hoogstraten waar ik

na een uurtje wachten mijn spullen terugkreeg. Voor mij eindigt het

verhaal natuurlijk niet hier. Ik ben blij dat ik niet de enige ben

die gechoqueerd is over hoe makkelijk een onschuldige burger in de

gevangenis kan belanden. Ik hoop dat ik gelijkaardige verhalen kan

verzamelen om ze kenbaar te maken aan de wereld.