Jarosław Kaczyński, zabierając głos na niedawnym zjeździe klubów „Gazety Polskiej” w Spale, wieszczył: „Musimy się obronić przed wielkim złem, przed anihilacją naszego państwa, anihilacją naszej kultury, doprowadzeniem do kompletnej demoralizacji. Pamiętajcie słowa Dmowskiego, on przestrzegał »To, co na Zachodzie grypą, to tutaj gruźlicą«”.

Prezes PiS najwyraźniej jest przywiązany do tego cytatu, bo posłużył się nim już w wywiadzie dla „Do Rzeczy” z 2013 r. Kreślił wówczas wizję mających zagrażać Polsce „rewolucji obyczajowej” i „ofensywy kulturowej” i wskazywał, że „ten mechanizm, który kiedyś Dmowski opisał słowami, że jeśli coś jest na Zachodzie grypą, to u nas gruźlicą, może się sprawdzić”.

Czytaj: Spisek odmieńców, czyli jak straszy PiS

Problem w tym, że Dmowski nigdy takich słów nie powiedział. Warto pamiętać, że przywódca Narodowej Demokracji wysoko cenił zachodnią kulturę polityczną i nieraz stawiał ją Polakom za wzór. Owszem, czasem ostrzegał też przed płynącym z Europy „radykalizmem wolnomularskim” oraz „trucizną, którą tam dziś obficie zażywają” – jako przykład podając modę na buddyzm i kabałę – ale tak barwnego porównania, jakie przypisuje mu prezes PiS, nigdy nie użył.

Metafora o grypie i gruźlicy pochodzi z przemówienia zupełnie innego polityka. To Władysław Gomułka, potępiając „zamęt ideologiczny w partii” spowodowany przez „amerykańskie wynalazki” w dziedzinie myśli społecznej, mówił na posiedzeniu plenum KC PZPR w 1957 r. „Grypy nawet w najcięższych objawach nie leczy się gruźlicą. Dogmatyzmu nie leczy się rewizjonizmem. Rewizjonistyczna gruźlica może tylko potęgować dogmatyczną grypę”.

Czytaj więcej: Towarzysz Gomułka walczy z Krzyżakami. Propaganda PZPR

Tak zarysowane przeciwstawienie miało zdefiniować politykę partii na najbliższe dziesięciolecia. Etykietą „rewizjonistycznej gruźlicy” określano wszelkie płynące z Zachodu prądy intelektualne, przede wszystkim liberalne koncepcje praw człowieka i wolności słowa. Gwarancją stabilności państwa miała być silna władza centralna, z pomocą cenzury o policji zdolna wymusić na obywatelach bezdyskusyjne posłuszeństwo. Dogmatyzm – w tej terminologii oznaczający po prostu powrót stalinowskiego terroru – uznawany był za zagrożenie o wiele mniejsze i w gruncie rzeczy akceptowalne.

To właśnie z takiej filozofii politycznej wyrósł Marzec 1968. „Antysyjonistyczna” nagonka rozpętana przez partię w równym stopniu wymierzona była w Żydów co w inteligencję. Kolektywny tradycjonalizm, swojskość i przaśność utożsamiano z patriotyzmem i polskością. Z kolei propagandowym wrogiem obwołane zostały wszelki koncepcje głoszące autonomię jednostki, traktowane „przejawy kosmopolityzmu” i przyrównywane do zdrady narodowej.

Dzisiaj antyinteligenckimi resentymentami naznaczona jest polityka Prawa i Sprawiedliwości. Mimo to (a może właśnie dlatego) Jarosław Kaczyński w publicznych wystąpieniach lubi pozować na erudytę i znawcę naukowych teorii. Faktu, że powołując się na Dmowskiego zacytował Gomułkę, trudno nie uznać za freudowską pomyłkę.

Zobacz: „Żyję skromnie”, czyli Jarosław Kaczyński kontra przeciętny 70-latek