Już w styczniu br. Krzysztof Czabański, poseł PiS i przewodniczący Rady Mediów Narodowych, zapowiedział, że od początku 2019 roku nie będzie obowiązywał abonament radiowo telewizyjny, a zamiast niego media publiczne będą otrzymywać dotację z budżetu państwa. Podkreślał, że prace nad sposobem finansowania mediów publicznych toczą się w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

W tym tygodniu Rada Ministrów przyjęła przygotowany przez MKiDN projekt nowelizacji ustaw o radiofonii i telewizji oraz o opłatach abonamentowych. Nowe przepisy zmieniają m.in. definicję misji publicznej oraz wprowadzają karty powinności i zasadę, środki publiczne mogą pokrywać tylko koszty netto tej misji. W nowelizacji nie wprowadzono jednak żadnych zmian w zakresie sposobu finansowania mediów publicznych.

- Ministerstwo Kultury jest przygotowane na każdą decyzję polityczną, jaka zostanie podjęta w kwestii finansowania mediów publicznych: czy ma być to uszczelnienie abonamentu, opcja PIT/KRUS czy finansowanie z budżetu państwa. Możemy uruchomić każdą z tych trzech możliwości - powiedział portalowi Wirtualnemedia.pl na początku marca Paweł Lewandowski, wiceminister kultury i dziedzictwa narodowego.

- Praktycznie jest już zdecydowane, że od przyszłego roku abonament radiowo-telewizyjny będzie pokrywany z budżetu państwa - utrzymuje swoje zapowiedzi Krzysztof Czabański w rozmowie z „Gazetą Wyborczą”.

Zdaniem przewodniczącego RMN, finansowanie mediów publicznych pochłania około 2,5-3 mld zł rocznie. Telewizja Polska i Polskie Radio emitują reklamy i zarabiają ok. 1 mld zł rocznie, dlatego pozostała część (czyli nawet dwa miliardy złotych) będzie przekazywana z budżetu państwa.

Wprowadzenie nowego sposobu finansowania mediów publicznych wcale nie oznacza jednak, że reklamy od razu znikną z TVP i Polskiego Radia. Czabański wyjaśnia, że jeśli finansowanie z budżetu byłoby „duże i stabilne, możliwe są ograniczenia”. - Najpierw solidny fundament finansowy, potem ewentualne korekty w polityce reklamowej - dodaje.

Sceptycznie do tych planów w lutym odnosiła się posłanka Elżbieta Kruk, była przewodnicząca Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, a obecnie zasiadająca w Radzie Mediów Narodowych. Dodała, że mimo wszystko pewnym jest, iż abonament w tej formule, w jakiej obecnie istnieje, musi być zlikwidowany. Ale Rada nie ma prawa do inicjatywy ustawodawczej.

Wiosną ub.r. Ministerstwo Kultury zgłosiło projekt nowelizacji obecnej ustawy abonamentowej, w ramach którego operatorzy płatnej telewizji mieliby przekazywać Poczcie Polskiej (która odpowiada za pobór abonamentu rtv) podstawowe dane swoich klientów i informować ich o obowiązku płacenia daniny. Resort szacował, że w efekcie tej zmiany abonament zacznie płacić ok. 2,8 mln użytkowników płatnej tv, co przyniesie mediom publicznym ok. 600 mln zł rocznie. Projekt przeszedł pierwsze czytanie w Sejmie, po czym trafił do komisji sejmowej. Ostatecznie nie opuścił komisji i w połowie ub.r. prace nad nim utknęły w martwym punkcie.

Według danych Krajowe Rady Radiofonii i Telewizji w ub.r. abonament rtv terminowo płaciło 1,03 mln gospodarstw domowych. 3,59 mln ma zarejestrowane odbiorniki i jest zwolnione z abonamentu, a 8,94 mln nie zarejestrowało odbiorników lub zrobiło to, ale nie płaci abonamentu.

W ub.r. Telewizja Polska zanotowała wzrost wpływów z abonamentu radiowo-telewizyjnego o 69,9 proc. do 622,5 mln zł. Natomiast Polskie Radio miało z abonamentu 193,4 mln zł, o 4,06 proc. więcej niż rok wcześniej.

Pod koniec ub.r. w ramach nowelizacji zeszłorocznego budżetu przyznano mediom publicznym 980 mln zł rekompensaty za wpływy z abonamentu utracone w latach 2010-2017 wskutek zwolnienia z tej opłaty niektórych grup społecznych. Z tej puli 860 mln zł dostanie Telewizja Polska, 62,2 mln zł - Polskie Radio, a 57,8 mln zł - 17 rozgłośni regionalnych Polskiego Radia. Dodatkowo Telewizja Polska pod koniec lipca ub.r. uzyskała 800 mln zł kredytu ze Skarbu Państwa.

Obecnie właściciele odbiorników telewizyjnych powinni płacić abonament wynoszący 22,70 zł miesięcznie. W przypadku radia taka opłata wynosi 7 zł miesięcznie.