Anish Giri tijdens het Tata Steeltoernooi van 2019. Beeld ANP

Het leek voor schaker Anish Giri een symbolische presentatie in het Philips Stadion. De 25-jarige grootmeester ontspoorde evenals voetbalclub PSV in de tweede helft van 2019. Toch kwalificeerde Giri zich voor het kandidatentoernooi, in maart in Jekaterinenburg. De winnaar mag eind dit jaar wereldkampioen Magnus Carlsen uitdagen. ‘Een match om de wereldtitel maakt mijn carrière 500 procent beter.’

Giri faalde bij de grandprixtoernooien en speelde vorige maand een bijrol op het WK rapid en blitz. Hij zakte naar de negende plaats op de wereldranglijst, al is het verschil met nummer 4 Grisjoek slechts 10 Elo-punten. Twee plaatsen boven hem staat de Fransman Vachier-Lagrave, die zich niet wist te plaatsen voor het kandidatentoernooi.

Giri, met uitzicht op het veld van PSV: ‘De Grand Prix was een ramp, maar ik heb mijn doelen bereikt. In Shenzen won ik eindelijk een toptoernooi, het was ook een mentale kwestie. Je zag het bij Vachier-Lagrave die telkens een kans miste om zich te kwalificeren voor het kandidatentoernooi. Het werd onbewust een psychologisch spel, een barrière in zijn hoofd.

‘Of hij de plek bij het kandidatentoernooi meer verdiende dan ik? Sommige mensen vonden het oneerlijk dat ik me op basis van mijn rating over 2019 wist te plaatsen. De kwalificatie is veranderd, maar bij elke andere regel zou ik ook bij de acht spelers voor het kandidatentoernooi hebben behoord.’

Die laatste horde op weg naar een tweekamp om de wereldtitel overschaduwt Tata Steel Chess, het Wimbledon van het schaken dat zaterdag begint. Wereldkampioen Magnus Carlsen heeft als titelverdediger niets te verbergen in Wijk aan Zee. Fabiano Caruana, nummer 2 van de Fide-ranking, en Giri combineren Tata Chess met het kandidatentoernooi. Zij willen met het oog op dat laatste toernooi niet al hun openingsvarianten prijsgeven in Wijk aan Zee.

Giri: ‘Het kan ook voordelig uitpakken. Ik wil plan B spelen in Wijk aan Zee en soms is dat beter dan plan A. Ik ontdekte tijdens diverse rapidtoernooien dat zelfs een slecht idee rendement kon opleveren. Ik ben benieuwd hoe ver ik kom met deze aanpak, al wordt het lastig wanneer Carlsen en Caruana hun plan-A inzetten tegen mijn plan B.’

Geen moment heeft Giri overwogen om Tata Chess te mijden. ‘Ik kan Wijk aan Zee niet overslaan, voor mij is dat toernooi een soort wereldkampioenschap. Bovendien kan ik met één zege in Wijk aan Zee weer van 9 naar 4 stijgen op de Fide-ranking. Ik vind het vreemd dat de Rus Nepomniatsjtsji zich op het laatste moment terugtrok. Typisch divagedrag, hij wil laten zien hoe bijzonder hij is.’

En lachend: ‘Schakers zijn bijgelovig. Caruana won het kandidatentoernooi in 2018 nadat hij slecht had gespeeld in Wijk aan Zee. En dus kiest hij dezelfde route, al verwacht ik niet dat Fabiano net zo slecht wil spelen als twee jaar geleden.’

In 2016 zorgde Giri bij het kandidatentoernooi in Moskou ongewild voor hilariteit door al zijn 14 partijen remise te spelen. Het imago van remisekoning kleefde lang aan hem. Een avontuurlijke en frivole speler zal de zoon van een Russische moeder en Nepalese vader nooit worden. Giri volgt ook nu de klassieke wet in het schaken, hij wil de best geprepareerde deelnemer zijn in Jekaterinenburg.

Met dank aan de steeds beter ontwikkelde schaakcomputer maakt de voorbereiding het verschil in de wereldtop, aldus Giri. ‘Jaarlijks worden de schaakcomputers sterker en dat verandert je samenwerking met de machine. Het zou naïef zijn om dit jaar mijn strategieën uit 2016 toe te passen. Je moet de trends blijven volgen, maar ook een stap vooruit denken.

‘Je krijgt als schaker steeds meer informatie, maar de analyses verlopen ook sneller door de kracht van de computer. In 2010 zou je tien dagen nodig hebben voor een diepgaande analyse van een stelling. Twee jaar geleden kostte het twee dagen en tegenwoordig heb je de oplossing in een half uur gevonden. Zelfs varianten die al duizenden keren zijn gespeeld krijgen door de zich telkens vernieuwende schaakcomputer een andere dimensie.’

Bij het kandidatentoernooi is Giri allerminst favoriet in een veld met acht deelnemers, aangevoerd door Caruana en de Chinees Ding Liren die in 2019 de Grand Chess Tour won. Hij moet zich dus presenteren als de koning van de voorbereiding. Onder regie van coach en adviseur Erwin L’Ami organiseert Giri in februari een trainingsstage ‘in een warm oord’ met nieuwe secondanten en ‘sterke grootmeesters’, waarvan hij de namen nog niet wil prijsgeven.

Op Twitter daagde hij Carlsen, de onaantastbare nummer 1 van de wereld, al geregeld uit. Zelfs in 21 ronden bij het WK blitzschaken, eind december in Moskou, kwam Giri zijn Noorse rivaal niet tegen. ‘Ik zie je in 2020, het liefst one on one’, twitterde Giri. Een match om de wereldtitel zou zijn definitieve doorbraak betekenen.

Giri: ‘Een tweekamp met Carlsen is de gedroomde stimulans in mijn loopbaan. Van uitdager tot wereldkampioen; die stap is niet uit te drukken in prijzengeld of Elo-punten. Ik weet dat Caruana, Ding en Nepomniatsjtsji het kandidatentoernooi kunnen winnen. Maar ik zie mijn weg naar de eindzege en daarmee een WK-match voor me, ik weet op welke gebieden in het schaakspel ik beter ben dan mijn tegenstanders. Al zal ik ook de wind in mijn rug nodig hebben.’