Leidse boerenkaas is, samen met Goudse en Edammer boerenkaas, vanaf dinsdagavond officieel 'immaterieel erfgoed'. (foto: Archief Sleutelstad)

Leidse boerenkaas is nu officieel immaterieel erfgoed

“Boerenkaas maken ia een manier van leven”. Het maken van boerenkaas is gebaseerd op kennis die al generaties wordt overgedragen, kennis en ervaring. Immaterieel erfgoed en de moeite waard bewaard te blijven. Dan is het belangrijk dat ‘boerenkaas maken’ is opgenomen in de Nationale Inventaris “Immaterieel Cultureel Erfgoed in Nederland”. Dinsdag 26 september is de grote dag. Dan tekenen boeren en gemeenten ’s avonds het certificaat; namens de boeren Nico Captein (Goudse Boerenkaas), Theo Warmerdam (Leidse Boerenkaas) en Sjaak en Lia Koopman (Edammer Boerenkaas). De gemeenten Gouda, Leiden en Edam en ook Slow Food ondersteunen de aanvraag. Voor Leiden tekent Ariela Netiv, directeur Erfgoed Leiden en omstreken.

De Nationale Inventaris vloeit voort uit het UNESCO Verdrag ter Bescherming van het Immaterieel Cultureel Erfgoed dat Nederland in 2012 ondertekende. Naast materieel erfgoed, zoals gebouwen, is er nu een nieuwe tak van erfgoed bij: de tradities die van generatie op generatie worden doorgegeven. Het immateriële erfgoed dat echt leeft in de harten, hoofden en handen van mensen. Het totaal van Nederlandse tradities staat nu op 129. Veel plaatsingen zijn nu hobby- of vrijwilligerswerk, zoals de 129ste erkenning: Grolse Wanten breien.

Opname in het register biedt niet dezelfde bescherming als opname op de bekende(re) lijst van UNESCO’s Werelderfgoed. Die is bedoeld om cultureel en natuurlijk erfgoed dat van unieke en universele waarde is voor de mensheid te bewaren. Er bestaat wel een ínternationale lijst voor immaterieel erfgoed: de Representatieve lijst van het Immaterieel Cultureel Erfgoed. Inmiddels zijn op deze lijst bijna vierhonderd elementen van immaterieel erfgoed ingeschreven, uit alle delen van de wereld. Bekende voorbeelden uit België zijn het Carnaval in Binche en, meer recent, de biercultuur in België. Nederland heeft voor het eerst een voordracht gedaan voor deze lijst: het Ambacht van Molenaar. Eind 2017 wordt daarover beslist.

Met deze ondertekening en opname in de Inventaris Immaterieel Erfgoed Nederland laten de partijen zien dat ze hun erfgoed willen doorgeven aan volgende generaties en zich daarvoor inzetten. De Inventaris Immaterieel Erfgoed is bedoeld als steun voor gemeenschappen om hun traditie toekomstbestendig te maken. Dat we nog lang(er) boerenkaas uit Leiden, Gouda en Edam kunnen blijven kopen en eten. Het is een middel en geen doel.