Het is midden in de nacht als het nog steeds een drukte van jewelste is in de Nijmeegse Holtermanstraat in Bottendaal. En al die mensen komen maar voor één ding: de trappetjes bij het woonhuis op nummer 17a, die leiden naar de kelder: het Parijse Keldertje, de unieke friettent van ‘Vette Herman’ (Nee… geen Vieze Herman!). Tot begin 1992 bakte Herman hier in dit souterrain tot diep in de nacht zijn frietjes, serveerde die meestentijds met een halve haan uit het vet, een gehaktbal uit de jus, ruim voorzien van uien, of met zijn specialiteit: gebakken lever…

Uitgave maart 2018

Tekst: Leo Preusting

Roemrucht was deze tent in Nijmegen en verre omstreken. Maar in januari 1992 was het na 35 jaar (!) over en uit en sloten de deuren van Herman’s frietparadijs. Een laffe overval deed hem in het ziekenhuis belanden en behalve hijzelf natuurlijk, deed dat honderden, misschien wel duizenden mensen pijn. Want Herman was de goedzak zelver. Niet voor niks verschenen de opgeschmuckte auto’s van menig kampbewoner in de Holtermanstraat op de dag dat het Keldertje sloot.

Want van een groot deel van zijn clientèle kon je bepaald niet zeggen dat dit de goedzakken zelver waren. De nachtelijke klandizie die Herman wist te vinden was niet altijd van het meest frisse soort. De Nijmeegse (en Groesbeekse!) horeca en penoze kwamen elkaar hier tegen om zich op de schouder te slaan, zitplaatsen voor zichzelf op te eisen en voor hen onwelvoeglijk volk met zachte, en soms met harde drang naar buiten te wijzen. Of gewoon met elkaar de degens te kruisen.

Herman zag dat allemaal voor zich gebeuren in zijn onmiskenbare witte schortjas, maar bakte stoïcijns door, hij liet zich nooit van de wijs brengen. Hij kende zijn pappenheimers maar al te goed, als het maar niet tot knokken kwam in zijn zaak, dan ging het meestal vanzelf wel weer over.

Plafond

Vet was het hier zeker, het droop bijkans van het plafond af. De walm die uit de pannen op het vuur omhoog kringelde, vond geen uitweg in een afzuigsysteem en het frituurvet bleef ook lekker hangen. Op dat moment merkte je er niks van, pas de volgende dag deed de geur van je kleding onmiskenbaar aan Herman denken. Dat de trappetjes vaak spekglad waren van de mayo en het vet, dat het onduidelijk is of de pannen ooit een wasbeurt kregen, of dat het frituurvet wel werd vernieuwd, ach, het zal allemaal.

Dat hinderde al die studenten, dat kroegvolk, die buurtbewoners, politici en bestuurders allerminst. De friet was lekker en de reputatie van zijn paardenbiefstuk tot in verre omstreken extreem hoog. Natuurlijk, de roddels deden gretig de ronde. Het verhaal dat Herman de frikandellen met zijn nagel opensneed om er een speciaal van te maken, is een van die bekende stories, maar nooit hard gemaakt.

Anita Bar

Zelf werkte ik in de tachtiger jaren langere tijd in de Anita Bar aan de Priemstraat in de Benedenstad en daar werd het vaak laat (dat kon toen nog). Tja, en dan heb je om een uurtje of 3, 4 wel trek in een vette hap. En dus belde ‘rooie’ Anita met Herman of we nog even langs konden komen. En nooit was het antwoord ‘nee’. Integendeel: ‘Voor jou altijd Duifje!’, hoorde ze steevast. Aan de telefoon somden we alvast onze bestelling op en eenmaal in de Holtermanstraat – als het in de zomer langzaam weer licht werd en de vogels al ontwaakten – kregen we ons bord met friet met toebehoren voorgeschoteld. En dan waren we zeker niet de enigen. Afrekenen? “Doe maar een tientje!”

Dat Herman nooit wordt vergeten, werd afgelopen zomer weer eens duidelijk op de Kaaij. De friettent aldaar heet…: Vette Herman!