W USA od kilku tygodni znaczna część administracji rządowej nie pracuje z powodu częściowego zawieszenia działalności rządu, czyli tzw. goverment shutdown. 15 stycznia to wstrzymanie prac rządu stało się najdłuższym w historii. Trwa już 27. dzień.

Nam, Europejczykom, ciężko zrozumieć, jak ponad 300-milionowy kraj może niemal stanąć, a ludzie zatrudnieni w administracji czy agencjach nie dostawać przez ten czas wynagrodzenia. Za oceanem tak jednak bywa. To nie pierwszy taki przestój w historii tego kraju.

Goverment shutdown w USA

W trakcie prezydentury Donalda Trumpa, która rozpoczęła się w styczniu 2017 roku, dochodzi do niego już trzeci raz. Za czasów prezydenta Obamy administracja przestała częściowo pracować w 2013 roku, a np. za czasów Billa Clintona doszło do tego dwukrotnie - w 1995 roku i na przełomie 1995 i 1996.

Bezpośrednim powodem trwającego zawieszenia jest nieprzyjęcie prowizorium budżetowego. Powinno się to wydarzyć 21 grudnia. Nie przyjęto go, bo Donald Trump domaga się zagwarantowania w budżecie kwoty 5 mld dol., która ma pozwolić wybudować mur na granicy z Meksykiem i wspomóc służby zajmujące się ochroną na granicy.

Prowizorium zatwierdza Kongres, a zasiadający w nim demokraci nie godzą się na włączenie do budżetu wydatków na kosztowny projekt budowy muru. Pomysł jak dotąd wspierają natomiast republikanie, ale nie wszyscy. Donald Trump zapowiedział pod koniec grudnia, że zawetuje każdą ustawę, która nie będzie przewidywała wydatków na budowę muru.

Foto: Pool / Pool / Getty Images

Zobacz też: Donald Trump nie wyklucza stanu wyjątkowego, by zbudować mur na granicy z Meksykiem bez zgody Kongresu

Bez prowizorium budżetowego niektóre urzędy, agencje i inne instytucje finansowane z budżetu federalnego, musiały wstrzymać pracę, a osoby w nich zatrudnione udały się na przymusowe urlopy. Ci, którzy pracują w instytucjach uznanych za kluczowe, nie otrzymują natomiast wynagrodzenia. Częściowym zawieszeniem rządu dotknięci są m.in. pracownicy amerykańskiego urzędu podatkowego, agencji zajmującej się ochroną środowiska i odpowiednika naszego Sanepidu, parków narodowych czy muzeów.

Spośród tej grupy, która musi wykonywać swoje obowiązki, bo zagrażałoby to bezpieczeństwu USA, nie wszyscy godzą się na pracę bez wypłaty. Ostatnio media za oceanem informowały, że na zwolnienia lekarskie udają się np. niektórzy pracownicy TSA (urzędu ds. kontroli bezpieczeństwa), którzy odpowiadają za kontrolę na lotniskach.

Foto: Natalie Behring / Stringer / Getty Images

Wstrzymanie pracy rządu dotknęło 800 tysięcy pracowników dziewięciu departamentów i mniejszych agencji. Ok. 380 tysięcy zostało wysłanych na przymusowe urlopy, a 420 tysięcy od 22 grudnia nie otrzymuje za pracę wynagrodzenia.

[AKTUALIZACJA: 17.01 po g. 18:00 polskiego czasu Donald Trump podpisał ustawę, zgodnie z którą pracownicy nieotrzymujący w tej chwili pensji z powodu wstrzymania pracy rządu, po uchwaleniu prowizorium budżetowego otrzymają jednak wynagrodzenie za ten czas pracy].

Skutki wstrzymania pracy rządu

Niektóre skutki wstrzymania pracy administracji są mniej oczywiste - na przymusowe urlopy udali się np. kucharze zatrudnieni w Białym Domu. Zatem gdy prezydent Trump zaprosił na spotkanie uniwersytecką drużynę futbolu amerykańskiego, która zwyciężyła w ostatnich mistrzostwach, nie zasiadła ona do uroczystej kolacji. Bo nie miał jej kto przygotować.

Donald Trump zaserwował im za to szeroki wybór "amerykańskiego fast foodu", za który – jak twierdzi – sam zapłacił. Na stole piętrzyły się hamburgery od McDonalda, Burger Kinga i sieci Wendy's.

"Wspaniałe amerykańskie jedzenie" - mówił prezydent Trump, stojąc za stołem z trzystoma hamburgerami (większościowym udziałowcem Burger Kinga jest obecnie brazylijsko-amerykański fundusz, więc nie jest ona całkowicie "amerykańska", jak mówił Trump).

Foto: SAUL LOEB/AFP / East News

Warto zaznaczyć, że skutki wstrzymania prac administracji będą odczuwane jeszcze długo po tym, jak wznowi ona pracę. "New York Times" pisze, że załamani są amerykańscy rolnicy, korzystający z federalnych pożyczek, by sfinansować zakup paszy czy ziarna. Przyznawanie pożyczek i związana z tym cała machina biurokracyjna jest od 22 grudnia wstrzymana, co oznacza, że część rolników nie zasadzi nowych upraw, co wpłynie nie tylko na ich przychody, ale i na dostępność warzyw, owoców i innych artykułów spożywczych w sklepach.

Na początku stycznia Trump zapowiedział, że zawieszenie rządu może potrwać miesiące, a nawet lata, bo nie zamierza ustępować w sprawie muru.

WARTO WIEDZIEĆ: