De Nederlandse militairen maken deel uit van een multinationaal bataljon dat onder leiding staat van Duitsland. Behalve het bataljon in Litouwen zijn er nog drie andere multinationale bataljons in Estland, Letland en Polen.

Wat exact de oorzaak is van het incident met de Nederlandse militairen, is nog onbekend. Op 1 juli, in de hoofdstad Vilnius, escaleerde een ruzie. Twee van de vier militairen van de afdeling bevoorrading en transport vielen een Litouwer aan. Eén man schopte de Litouwer tegen het hoofd, een ander sloeg hem tegen het hoofd, meldt politiewoordvoerder Palius Radvilavicius. Over de toestand van de Litouwer kon de woordvoerder gisteren geen mededelingen doen. Welke rol de twee andere militairen speelden, is vooralsnog niet duidelijk.

Alcohol

De Litouwse politie arresteerde het viertal. Ze brachten vervolgens enkele uren door op het politiebureau. De Koninklijke Marechaussee haalde hen op en bracht het viertal naar hun basis in Rukla, op circa 90 kilometer ten noorden van Vilnius. Het is de eerste keer dat een dergelijk incident zich voordoet sinds de Navo-manschappen in maart en april arriveerden in Litouwen.

De Litouwse media melden dat de militairen tussen de 0,54 en 1,75 promille alcohol in hun bloed hadden (een auto besturen is vanaf 0,5 promille verboden). Dezelfde media wijzen naar een onbetaalde rekening als oorzaak van het conflict, maar dat willen de politie en de Koninklijke Marechaussee niet bevestigen aangezien beide instanties nog onderzoek doen in de zaak.

Nederland heeft Litouwen gevraagd geen gebruik te maken van zijn rechtsmacht, maar de berechting van de vier over te laten aan Nederland, aldus een woordvoerder van Defensie. De vier militairen zijn hangende het onderzoek nog altijd in dienst van Defensie. “Zo lang het onderzoek nog niet is afgerond, is er alleen sprake van een ordemaatregel”, aldus defensiewoordvoerder Joost de Vries.

Lokale bevolking

De lidstaten van de Navo besloten tot het instellen van de bataljons op de top van 2016 in Warschau omdat de Baltische landen over een beperkte eigen krijgsmacht beschikken. Hun defensiebudgetten blijven klein, ondanks snel oplopende verhogingen tot de binnen de Navo afgesproken 2 procent van het bbp. Na de Russische annexatie van de Krim zijn de Baltische staten bevreesd voor hun veiligheid. De aanwezigheid van de Navo-troepen moet Rusland afschrikken.

Bij deze missie is een goede band met de lokale bevolking belangrijk, om de aanwezigheid van buitenlandse militairen te legitimeren. De inzet in Litouwen is niet vergelijkbaar met missies in Afghanistan, Irak of Mali, waar militairen in een gewapend conflict opereren, maar is aanmerkelijk serieuzer dan bijvoorbeeld een oefening voor de Noorse kust. Incidenten zoals vechtpartijen met burgers zijn dan zeer ongewenst.

Vorige week woensdag keerde op Vliegbasis Eindhoven het eerste deel van de hoofdmacht van militairen van 43 Gemechaniseerde Brigade terug in Nederland. Zij worden afgelost door 13 Lichte Brigade uit Oirschot. De eerste groep kreeg naast het opbouwen van de relatie met de lokale bevolking de opdracht te zorgen voor de opbouw van de infrastructuur, zoals een goed communicatienetwerk. De tweede groep militairen die nu naar het gebied is afgereisd, test vooral het Boxer-pantservoertuig, een terreinvoertuig dat voor vele gevechtfuncties snel kan worden omgebouwd. Het is de eerste operationele test voor de Boxer.