Hoe kan het dat die rente zo laag staat?

Alle rentes in de eurozone zijn momenteel bijzonder laag. Dat is een direct gevolg van het beleid van de Europese Centrale Bank (ECB), die via die weg de economie probeert aan te jagen. Een lage rente, zo is de redenering, zorgt ervoor dat bedrijven meer gaan investeren en consumenten meer gaan kopen.



Als de economie aantrekt volgt op enig moment vanzelf de omslag: de inflatie loopt dan op en om die in toom te houden zal de ECB de rente weer verhogen. Overigens is dat punt nog lang niet bereikt: de inflatie in de eurozone staat op 0,2 procent bleek gisteren. Dat is ver verwijderd van de 2 procent die de ECB nastreeft.



En daar betalen spaarders dus de prijs voor.

Ja, zij zien al enkele jaren de rente steeds verder omlaag gaan. Onderzoeksbureau Moneyview becijfert dat gemiddeld genomen spaarders deze week precies 1 procent rente op hun spaarrekening krijgen. In 2008 boden banken tot wel 5 procent rente. Begin 2012 was het gewogen gemiddelde van de spaarrente nog bijna 2,5 procent. Grotere banken bieden al een tijd minder dan die 1 procent. ING, ABN Amro en Rabobank bieden 0,8 procent. En ING kondigde deze week aan dat zij in dat tarief 'voldoende ruimte voor verdere verlagingen' ziet.



Aan de andere kant zijn veel spaarders tegelijkertijd ook 'lener', bijvoorbeeld in de vorm van een hypotheek voor het huis. Die tarieven gaan eveneens omlaag. Volgens De Nederlandsche Bank (DNB) is de hypotheekrente in de twaalf maanden tot mei zelfs sneller gedaald dan de spaarrente.



Maar in de afgelopen weken zijn verschillende hypotheektarieven juist weer verhoogd. Uit onderzoek van de Universiteit van Amsterdam in opdracht van Vereniging Eigen Huis blijkt bovendien dat banken al jaren veel hogere winstmarges maken op hypotheken dan voor de financiële crisis.

Beeld Trouw

Als de vergoeding zo laag is, dan sparen we vast minder.

Nee, het omgekeerde lijkt eerder het geval. Terwijl de rente alsmaar verder daalt groeien de tegoeden op Nederlandse spaarrekeningen tot nieuwe recordhoogtes. Uit gegevens van DNB blijkt dat er eind juni 345,3 miljard euro aan spaargeld bij de banken was gestald.



Daarmee lijkt de trend van de afgelopen twee jaar gekeerd. Toen groeide het spaargeld veel langzamer dan de jaren daarvoor, en gebruikten veel huishoudens het geld om schulden af te lossen. De totale hypotheekschuld daalde van ruim 650 miljard euro in 2012 tot onder de 630 miljard euro eind vorig jaar. Sindsdien lopen zowel de hypotheekschuld als de spaartegoeden allebei weer op.



Kan de rente ook negatief worden?

Dat lijkt onwaarschijnlijk, hoewel er buiten Nederland wel voorbeelden zijn van banken die rente vragen in plaats van betalen in uitzonderlijke situaties. Eind vorig jaar kwam de Duitse internetbank Skatbank in het nieuws omdat het een negatieve rente ging rekenen voor tegoeden vanaf 500.000 euro. Ook bedrijven moeten soms geld toeleggen als zij grote bedragen willen stallen bij banken. En banken zelf leggen geld toe op saldi die zij bij de ECB in Frankfurt onderbrengen.



Voor particulieren die geen enorme bedragen bij de bank willen onderbrengen lijkt 0 procent wel de ondergrens. ING noemde eerder deze week de 0,2 procent rente die het in België vergoedt aan spaarders wel zo'n beetje het minimum.