Ahmet Kıvanç akivanc@haberturk.com

Kanun uyarınca Sosyal Güvenlik Kurumu’na (SGK) BAĞ-KUR veya genel sağlık sigortası (GSS) prim borcu bulunanlar sağlık hizmetinden yararlanamaz. Ancak, bu kişilerin mağdur olmamaları için bir süredir geçici düzenlemelerle sağlık hizmetinden yararlanma hakkı tanınıyor. En son 29 Mart 2019 tarihinde yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı uyarınca, prim borcu bulunanların sağlık hizmetlerinden yararlanma süresi 31 Aralık 2019 tarihine kadar uzatıldı. Yeni bir karar alınmadığı veya kanun değişikliği yapılmadığı takdirde, prim borcu bulunan BAĞ-KUR’lular ile herhangi bir işte çalışmayıp GSS primine tabi olanlar, prim borçları varsa yeni yıldan itibaren sağlık hizmetinden yararlanamayacaklar.

Prim borcunu yapılandırmış ve taksitini düzenli olarak ödeyenler ise sağlık hizmetlerinden yararlanmaya devam edecekler.

ÖZEL HASTANELERDEN HİZMET ALAMAZLAR

SGK’ya prim borcu bulunanlar sadece Sağlık Bakanlığı ve bağlı kuruluşlarına ait hastaneler ile devlet üniversitelerine ait hastanelerden tedavi hizmeti alabiliyorlar. Özel hastaneler ile vakıf üniversitesi hastanelerinden hizmet alamazlar.

YAPILANDIRMASI BOZULANLAR

Kamuoyunda bir süredir, vergi ve prim borçları için yine af beklentisi oluşmaya başladı. Ancak, Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak, en son Plan Bütçe Komisyonu’ndaki bütçe görüşmelerinde, 2020-2022 yıllarını kapsayan Yeni Ekonomi Programı (YEP) döneminde bir yapılandırma yasası çıkmayacağını vurguladı. Bununla birlikte, daha önce çıkartılan yapılandırma kanunlarından yararlanmak için başvuran fakat taksitlerini aksattıkları için yapılandırması bozulanlara yönelik yeni bir hak tanınması bekleniyor.

İŞTEN AYRILANLAR SAĞLIK HİZMETİNDEN NE KADAR SÜREYLE YARARLANABİLİR?

4/a, 4/b ve 4/c kapsamında çalışan herkes, işten ayrıldıkları tarihten itibaren on gün süreyle genel sağlık sigortasından yararlanırlar. Bu kişilerin işten ayrıldıkları tarihten geriye doğru bir yıl içinde 90 gün çalışmaları varsa, hem kendileri hem de bakmakla yükümlü oldukları kişiler 90 gün süreyle sağlık hizmetlerinden yararlandırılırlar.

İşsizlik maaşı alanlar ise maaş aldıkları dönem boyunca bakmakla yükümlü oldukları kişiler dahil sağlık hizmetlerini almaya devam ederler.

ASKERLİK SONRASI 30 GÜN SAĞLIK GÜVENCESİ

Askerlik görevini tamamlamış olanlar da terhis tarihinden itibaren 30 gün süreyle genel sağlık sigortasından yararlanırlar.

MEZUNLARA İKİ YIL SAĞLIK HİZMETİ

Herhangi bir işte çalışmayan kişiler açısından GSS primi yükümlülüğü 18 yaşında başlıyor. Bu süre lise ve dengi okul mezunları için 20, üniversite mezunları için ise 25 yaş olarak uygulanıyor. Öğrenciler, okuldan mezun oldukları tarihten itibaren iki yıl süreyle, prim ödemeden sağlık hizmeti alabiliyorlar. Ancak, bu ilave süreler hiçbir şekilde, öğrenim görenlere tanınan 20 ve 25 yaş sınırını aşamıyor.

Örneğin, 1 Şubat 1995 doğumlu bir genç üniversiteyi 2018 yılı haziran ayında bitirdi ise iki yıllık sürenin dolması beklenmeksizin, 1 Şubat 2020 tarihinden itibaren sağlık hizmeti alamaz. Bu tarihe kadar bir işe girmemiş ise genel sağlık sigortasına tabi olur. Bu durumda, 2019 yılı rakamlarıyla aylık 76.75 TL tutarında prim öderler.

Ödeme gücü olmayanların GSS primi devlet tarafından karşılanıyor. Bunun için ilçelerindeki sosyal yardımlaşma ve dayanışma vakıflarına başvurarak gelir testi yaptırmaları gerekiyor. Gelir testinde hane içinde kişi başına gelirin brüt asgari ücretin 3’te 1’inden az olup olmadığına bakılıyor.

Hane içinde kişi başına geliri bu yıl 852.80 TL’nin altında olanların primini devlet hazineden karşılıyor. Dört kişilik bir ailenin toplam net geliri 3 bin 411 liranın altında ise prim ödemeleri gerekmiyor.