Vorige week verwachtte het RIVM dat het effect van de maatregelen tegen de verspreiding van het coronavirus nu te zien zou zijn. Dat is ook gebeurd, maar minder dan het RIVM had verwacht. Bovendien is men een stuk somberder over het aantal coronapatiënten dat op de intensive care terecht zal komen. "De meest positieve scenario's van vorige week komen niet uit", zegt Jacco Wallinga, hoofdmodelleur van het RIVM.

"In het meest waarschijnlijke scenario liggen er half april 2500 coronapatienten op de intensive care. Dat is best wel een grote verschuiving ten opzichte van vorige week", aldus Wallinga. Vorige week gold dat aantal nog als het sombere scenario van het RIVM. Wallinga hoopte toen dat er maximaal 1000 bedden nodig zouden zijn begin april. Maar dat aantal is vandaag al bereikt.

Dat het aantal hoger ligt komt mede doordat het RIVM er nu van uitgaat dat patiënten langer op de IC blijven liggen. Rekende het RIVM vorige week nog met 10 dagen, inmiddels gaat men uit van 23 dagen. Hierdoor liggen er veel meer mensen tegelijkertijd op de IC. Ook is de stijging de afgelopen dagen sneller gegaan dan gedacht.

Nieuwe maatregelen

"Het enige wat je nu kan doen is de capaciteit verhogen. De patiënten die over twee weken op de intensive care liggen zijn nu al besmet. Nieuwe maatregelen nemen heeft voor deze mensen geen effect meer", denkt Wallinga.

2500 intensivecarepatiënten met het coronavirus is voor Nederlandse ziekenhuizen te veel, stelde Diederik Gommers van de Nederlandse Vereniging voor Intensive Care eerder deze week al. "Ik denk niet dat het zit in het kopen van meer apparaten. Ik denk dat de Nederlandse gezondheidszorg het dan gewoon niet aankan", zei Gommers in de Tweede Kamer, toen hem gevraagd werd naar een scenario met 2500 of 3000 coronapatiënten. Op dit moment is er op de IC's ongeveer plaats voor 1100 coronapatienten.

Goed nieuws

Toch is er ook goed nieuws: de verwachte 'afvlakking' heeft plaatsgevonden. Wallinga baseert zich in zijn analyse vooral op het aantal ziekenhuisopnames. Maar bij ziekenhuisopnames duurt het even voordat het effect in de cijfers zichtbaar is.

Mensen raken besmet, worden ziek, bellen de huisarts en gaan dan pas naar het ziekenhuis. Daardoor kan Wallinga nu pas zien wat de effecten zijn van de maatregelen die twee weken geleden zijn genomen.

De analyse van het RIVM gaat daardoor nu terug naar ongeveer 16 maart. "Op 16 maart zien we het reproductiegetal onder de 1 komen", constateert Wallinga. Daarmee bedoelt hij dat een besmet persoon vanaf die datum gemiddeld nog maar één ander persoon besmet. Eerder was dat nog bijna twee. Wel is die daling wat later gekomen dan hij had voorspeld. "De groeisnelheid wordt minder, maar is nog wel hoger dan we dachten", aldus de modelleur.

Verontrustend

Het gunstigste voorteken is de ontwikkeling in Noord-Brabant. Het aantal nieuwe ziekenhuisopnames is daar veel lager dan een paar dagen geleden, waardoor het erop lijkt dat de piek daar geweest is. "Daar zijn de maatregelen het eerst ingevoerd. Dus als je mij nu vraagt, waar baseer je het optimisme op, dan is dat het beeld van Noord-Brabant."

Daar tegenover staat dat de groei van het aantal ziekenhuisopnames in Zuid-Holland snel gaat. "Dat is het meest verontrustend. Echt iets om in de gaten te houden."