Barbara Burdzy, Radosław Gruca, dziennikarze Faktu: Przez 9 lat pracowała pani w Ministerstwie Zdrowia. Jako naczelnik negocjowała pani warunki refundacji leków, zasiadała w Komisji Ekonomicznej. Co się takiego wydarzyło, że została pani z hukiem zwolniona?

Edyta Matusik, była naczelnik wydziału refundacyjno-analitycznego Departamentu Polityki Lekowej i Farmacji w Ministerstwie Zdrowia: Stała się rzecz, której nikt się nie spodziewał, bo do tej pory nikt tak ostro nie interweniował. W lutym tego roku zaczęłam zgłaszać kierownictwu nieprawidłowości w procesie refundacji. Uważałam, że łamana jest ustawa refundacyjna, a ja, jako urzędnik państwowy mam obowiązek je zgłaszać. W przeciwnym wypadku, jako naczelnik wydziału mogłabym zostać w przyszłości pociągnięta do odpowiedzialności prawnej. Liczyłam, że z chwilą, gdy przekażę swoje wątpliwości i uwagi ministrowi Łukaszowi Szumowskiego, a także jego zastępcy Marcinowi Czechowi, zostaną one natychmiast wyjaśnione i sytuacja wróci do normy. Szybko jednak zauważyłam, że nic z tego. Przeciwnie: najpierw odsunięto mnie od moich obowiązków, nie uczestniczyłam w różnych ważnych spotkaniach, potem byłam szykanowana, a 3 lipca 2018 r. zwolniono mnie z pracy.

„Działania pani Matusik narażają dobre imię wiceministra Czecha” – tak odpisał nam na pytanie w sprawie pani zwolnienia resort...

Ustawa o służbie cywilnej nakłada na mnie obowiązek raportowania nieprawidłowości. Uważam, że pan minister Czech sam musi zadbać o to, jak będzie oceniany.

Opisywaliśmy kilka miesięcy temu list prezesa NFZ Andrzeja Jacyny, który pisał wprost, że przez złe decyzje resortu zdrowia w sprawie herceptyny, czyli leku na raka piersi, budżet państwa może stracić na przestrzeni roku nawet 100 mln zł. Zna pani tę sprawę?

Prezes Jacyna bezskutecznie całymi miesiącami domagał się wyjaśnień w kwestii programu leczenia raka piersi od ministerstwa. Potem doszły, w mojej opinii kuriozalne, decyzje w sprawie leków Xarelto i Pradaxa. Decyzje podejmowane w moim departamencie dotyczą bardzo wysokich kwot i dużej liczby pacjentów. Wobec biernej postawy moich szefów, którzy ignorowali moje uwagi, obawiałam się ingerencji służb takich jak ABW, CBA czy policyjnego wydziału do walki z przestępczością gospodarczą. Niektóre z działań już wtedy były przedmiotem zainteresowania wymienionych organów.

Po zwolnieniu napisała pani list do prezesa PiS, Jarosława Kaczyńskiego.

I nie dostałam odpowiedzi, a bardzo na nią liczyłam. Napisałam, że tyle z ust jego polityków nasłuchałam się o sygnalistach, a jak ja zasygnalizowałam nieprawidłowości, to straciłam pracę, a prawo nadal jest łamane. A święcie wierzyłam, że Jarosław Kaczyński nie pozwoli na to, żeby pacjenci przepłacali za leki, a jego urzędnicy dbali o interesy firm farmaceutycznych. Jeśli tyle się mówi o programie 75+, gdzie rzekomo próbuje się poszerzyć dostęp pacjentów do leków, to chcę, żeby prezes wiedział, że za chwilę ten 75-letni pacjent podejdzie do okienka i zostanie z niczym. Osobiście znam ludzi, którzy biorą lek Xarelto, o obniżenie ceny którego walczyłam. Wszyscy mówią, że to skandal, że lek bez refundacji jest tańszy niż ten dotowany z budżetu. Każdy normalny człowiek puka się w głowę: co to za eksperci opłacani z naszych podatków, którzy doprowadzają do takiej sytuacji?

CBA nie dopatrzyło się żadnych nieprawidłowości w resorcie, a wręcz broni ministrów Szumowskiego i Czech zapewniając, że resort nie może „agresywnie” negocjować cen leków, bowiem grozi to pogorszeniem relacji z firmami... Jak pani to ocenia?

Odbieram to jako próbę pokazania mnie w złym świetle, a wręcz zdyskredytowania przed opinią publiczną. To próba pogrożenia palcem w stylu: „proszę uważać, bo my też potrafimy pani zaszkodzić i prosimy o tym pamiętać”. Clue to nieprawidłowości jakie zgłaszałam, a temu wątkowi CBA poświęciło najmniej miejsca. Skupia się na mojej osobie. A co to ma do rzeczy, dla oceny prawnej przekazanych przeze mnie informacji o łamaniu ustawy refundacyjnej? Albo były nieprawidłowości, albo nie! Zamiast zajmować się milionami złotych wyrzuconymi w błoto, CBA pisze o mnie.

Padają konkretne zarzuty. O konflikt interesów...

Tak, miał polegać na tym, że moja matka prowadziła aptekę. A jaka jest prawda? W 2015 r. sprzedała swoje udziały, a pozostałą ich część oddała w ramach darowizny. CBA zarzuca mi, że złożyłam w ministerstwie fałszywe oświadczenie w tej sprawie, a to nieprawda! Jest faktem, że sąd popełnił błąd formalny i nie usunął nazwiska mojej mamy z tej firmy z KRS. Jednak ja sama dowiedziałam się o tym dużo później. A całą sprawę wyjaśniał prokurator, który osobiście stwierdził, że był to błąd sądu, a nie żadne moje oszustwo. Przesłuchał mnie, moją rodzinę, a następnie postępowanie umorzył i kazał poinformować sąd o popełnionym błędzie. Po wyjaśnieniu tego nieporozumienia, dalej zasiadałam w Komisji Ekonomicznej, co odbywało się za wiedzą i zgodą ministra oraz prokuratora. Ten wątek CBA przemilczało. Oznacza to w mojej opinii, że świadomie manipuluje nieprawdziwymi danymi, chcąc mnie oczernić. Ja jestem transparentna i jeśli ktokolwiek ma pytania, bądź chce zobaczyć dowolne dokumenty, jestem do dyspozycji.

CBA zarzuca pani prowadzenie „agresywnych negocjacji” z koncernami. To zarzut?

To laurka dla mnie! Edyta Matusik – agresywny negocjator. Gwarantuję państwu i czytelnikom, że nie ma sytuacji bez wyjścia. Cenę zawsze można negocjować. Zdarzały się sytuacje, w których minister Szumowski okazywał się agresywnym negocjatorem. W tym samym czasie, gdy jego zastępca, Marcin Czech dla leku Pradaxa na marcowej liście zdecydował się na podwyżkę ceny leku o 25 proc., Szumowski odmówił identycznej podwyżki dla leku CoPrestarium. Wtedy producent zagroził wyjściem z rynku. Ale minister nie ustąpił. Skutek? Lek jest refundowany i to z ceną niższą o 50 proc. Państwu zostawiam dopowiedzenie, czemu w przypadku jednej firmy minister jest w stanie negocjować, a w przypadku innej już nie.

CBA napisało, że obniżenie cen leku w Polsce może skutkować obniżeniem cen w innych krajach i koncerny nam tego nie zapomną. „W praktyce może to oznaczać, że koncern farmaceutyczny zrezygnuje ze sprzedaży danego leku w Polsce dla ochrony swoich globalnych zysków” – ostrzega CBA. Takie sytuacje faktycznie się zdarzają?

Z tego typu argumentacją spotykam się po raz pierwszy. Jest on mniej więcej tak „mocny” jak ten, że ustawa refundacyjna jest zbyt skuteczna, bo i taką teorię zaprezentowało CBA. Ustawa refundacyjna mówi wprost, kiedy należy obniżyć cenę leku i o ile.

Co pani dalej zamierza?

Opowiem wszystko na Komisji Zdrowia. Będą kolejne doniesienie do prokuratury, a ja głęboko wierzę, że wygram w sądzie i wtedy ministrowie Szumowski i Czech oraz CBA będą przepraszać nie mnie, tylko tysiące polskich pacjentów.

napisz do autorów

barbara.burdzy@fakt.pl

radoslaw.gruca@fakt.pl

Koszty opieki zdrowotnej będą rosnąć. Pacjenci muszą się liczyć ze wzrostem wydatków na ochronę zdrowia

PiS ustępuje po interwencji ambasador USA? Chodzi o miliony na leki

Komisja Zdrowia wysłucha naczelnik zwolnionej z resortu zdrowia. Szumowski nie przyjdzie