Tijdens het bezoek van koning Willem-Alexander en koningin Maxima aan het Witte Huis heeft president Obama nog eens gevraagd of Nederland gevangenen uit Gauntánamo Bay wil opvangen. Minister Koenders van Buitenlandse Zaken heeft geantwoord dat Nederland dit in overweging neemt.

Obama vroeg dit tijdens de officiële ontmoeting met de koning en de koningin, die zo’n 25 minuten duurde - langer dan was gepland. Koenders heeft het verzoek van de Amerikanen twee gevangenen op te nemen al maanden in beraad. Obama beloofde de omstreden gevangenis op Cuba met terreurverdachten te sluiten, maar het Congres verbiedt opvang van de gevangenen in de VS. Een meerderheid van de Tweede Kamer is echter tegen opvang van Guantánamo Bay-gevangenen: Kamerleden vinden dat Nederland wordt opgezadeld met een Amerikaans probleem.

Althans, dat is de officiële reden, schreef onze redacteur Mark Kranenburg vandaag op de voorpagina van NRC Handelsblad (€):

“Maar veel meer nog speelt bij een grote Kamermeerderheid de angst voor het beeld dat Nederland de deuren wijd openzet voor terroristen. Dat de gedetineerden die de Amerikanen ‘in de aanbieding’ hebben van niet beschuldigd kunnen worden, doet niet ter zake.”

Twee Eerste Kamerleden zijn wél voor. Volgens de senatoren, tevens rechtsgeleerden Hans Franken (CDA) en Nico Schrijver (PvdA) moet minister Koenders (Buitenlandse Zaken, PvdA) een besluit nemen en ingaan op het verzoek van de Amerikanen.

Bekijk ook: ‘Guantánamo-gevangenen opnemen? Wij willen niet, deze (buur-)landen wel’

Steun VS onderzoek MH17

Obama heeft ook zijn plechtige belofte uitgesproken dat ook zijn land zich zal inzetten om de daders van het neerhalen van MH17 te vinden en te berechten. Hij steunt de manier waarop Nederland het onderzoek uitvoert naar de toedracht van het neerstorten van het toestel, waardoor 298 mensen om het leven kwamen.

Daarnaast roemde Obama de lange, warme vriendschap tussen Nederland en de VS. Kees Versteegh, onze verslaggever van het koningshuis, was bij het persmoment in oval office aanezig:

“Obama grapte dat die 400 jaar betrekkingen misschien voor Nederland niet zo’n big deal zijn, maar voor de Amerikanen wel. Hij had ook warme woorden voor het werk van Máxima voor de VN, waar ze zich inzet voor microkredieten.”

Verder werd onder meer gesproken over oorlog en de hulp van Nederland bij de bestrijding van ebola. Ook spraken de president en het koningspaar over terreurbestrijding. Versteegh:

“De koning zei dat de VS en Nederland ‘schouder aan schouder’ staan in de strijd tegen Islamitische Staat, ‘ook al hebben wij kleine schouders, en jullie grote’.”

Driedaags bezoek in de VS

Het koningspaar is voor een driedaags officieel bezoek in de VS. Eerder op de ochtend waren koning en koningin op de nationale begraafplaats Arlington, waar een krans werd gelegd bij het graf van de onbekende soldaat. Ook was er een ontmoeting met een aantal Amerikaanse veteranen die in de Tweede Wereldoorlog in Nederland hebben gevochten.