De Nederlandse markt voor koopwoningen kan de komende jaren een stijging van de hypotheekrente goed opvangen.

Dat is onder meer te danken aan de verwachte ontwikkeling van de inkomens van huishoudens, stelt de Amsterdam School of Real Estate in een dinsdag gepubliceerd rapport.

De huidige lage hypotheekrente hangt samen met het monetaire beleid van de Europese Centrale Bank (ECB). "In meer of mindere mate is de huidige lage rentestand daarom als kunstmatig te betitelen", stellen de onderzoekers. Zij hebben daarom bekeken wat er zou kunnen gebeuren als de rente weer gaat oplopen.

Een verhoging van de hypotheekrente met 1 procent, zal leiden tot een geleidelijke verlaging van de reële woningprijs met ongeveer 6 procent, verwachten de onderzoekers.

Als het hypotheekrentetarief stijgt, kunnen huizenkopers minder lenen. Gemiddeld komt de maximale hypotheeksom bij een hypotheekrentetarief van 5 procent ongeveer 8 procent lager uit dan nu het geval is.

Uit een doorrekening van het regeerakkoord voor de periode 2018 tot 2021 blijkt echter dat de inkomens met 3,1 procent per jaar zullen stijgen. Dit zou voldoende opwegen "tegen het negatieve effect van een eventueel stijgende hypotheekrente", concluderen de onderzoekers.

Huren

Ook zullen huishoudens bij een hogere hypotheekrente niet eerder kiezen voor huren in plaats van kopen, concludeert de Amsterdam School of Real Estate. Vooral de hoogte van het inkomen heeft invloed op deze keuze. Bovendien is er in de vrijehuursector een tekort aan betaalbare en aantrekkelijke woningen.

Ook van de afschaffing van de Wet Hillen verwachten de onderzoekers op korte termijn nagenoeg geen effect op de koopwoningmarkt. "Door de zeer geleidelijke invoering van het eigenwoningforfait bij (bijna) afgeloste koopwoningen, is het inkomenseffect gering", stelt het rapport.

Wel zullen huishoudens met een hypotheek uiteindelijk misschien minder snel kiezen voor een verhuizing naar een goedkopere woning zonder hypotheek.

"Een alleszins geruststellend rapport", zegt Ger Jaarsma, voorzitter van de Nederlandse Vereniging van Makelaars (NVM), in reactie op van het rapport. "De angst dat de koopwoningmarkt op slot zou gaan, mocht de rente gaan stijgen, blijkt op basis van dit rapport ongegrond."