​Ερώτημα: Θα δίνατε ένα λεπτό του ευρώ για να διαβάσετε όσα ακολουθούν; Το διευρύνω για να γίνω σαφέστερος: Θα πληρώνατε έστω 5 ευρώ τον μήνα για να διαβάζετε καθημερινά τις απόψεις των δεκάδων αρθρογράφων της «Κ» και να έχετε την πλήρη ειδησεογραφία που προσφέρει η εφημερίδα;

Αν δεν έχετε καταλάβει το νόημα του προλόγου, θα το συνειδητοποιήσετε με δύο νούμερα: Το 2009 ο μέσος όρος των κυριακάτικων εφημερίδων ήταν 1.045.000. Τόσα φύλλα –περισσότερα από 1 εκατομμύριο– αγοράζαμε οι Ελληνες κάθε Κυριακή από τα περίπτερα. Ξέρετε ποιος είναι ο αντίστοιχος αριθμός στο πρώτο δίμηνο του 2016; Μόλις 452.000 φύλλα. Η πτώση δηλαδή φτάνει στο 60%. Ακόμη χειρότερα είναι τα πράγματα στα καθημερινά (Δευτ.-Σάβ.). Σε μια εβδομάδα του 2009 πωλούνταν συνολικά 2,1 εκατ. εφημερίδες και τώρα μόλις 810.000.

Το συγκεκριμένο φαινόμενο που συνδέεται ασφαλώς με το Ιντερνετ δεν είναι, βέβαια, μόνο ελληνικό. Σε όλη την Ε.Ε. ακόμη και εφημερίδες κολοσσοί καταρρέουν. Πριν από μόλις ένα μήνα η βρετανική Independent ανακοίνωσε ότι θα διατίθεται μόνο στο Ιντερνετ, ενώ το ίδιο προανήγγειλε και η ισπανική El Pais. Ο λόγος, ωστόσο, που επέλεξα να αναδείξω το θέμα είναι ότι ελάχιστοι ασχολούνται στην Ελλάδα με το σοβαρότατο πλήγμα που δέχεται η δημοσιογραφία και ότι είναι θέμα χρόνου η ενημέρωση να επαφίεται στην εκάστοτε κυβέρνηση, όπως συμβαίνει στα απολυταρχικά καθεστώτα.

Είμαι σίγουρος ότι αρκετοί με θεωρείτε υπερβολικό. «Και τι έγινε αν κλείσουν 3-4 εφημερίδες ή 2-3 κανάλια» θα αναρωτιέστε, σκεπτόμενοι ότι «στο Ιντερνετ όλα πια υπάρχουν δωρεάν». Αυτό, ωστόσο, που δεν έχετε συνειδητοποιήσει, όσοι σκέφτεστε έτσι, είναι ότι δεν υπάρχει δωρεάν ενημέρωση. Και δεν υπάρχει, διότι το σύνολο σχεδόν των ειδήσεων στο Ιντερνετ είναι προϊόν κλοπής από όσους έχουμε απομείνει να πληρωνόμαστε από τις εφημερίδες, με εκατοντάδες sites να αναπαράγουν τσάμπα όσα γράφουμε. Ολο αυτό το πανηγύρι, ωστόσο, θα τελειώσει σύντομα και θα σας εξηγήσω γιατί.

Ο,τι συμβαίνει διεθνώς, εδώ θα συμβεί με ακόμη πιο δραματικό τρόπο. Διότι απλούστατα η ελληνική αγορά είναι πολύ μικρή για να συντηρήσει στην εποχή του Ιντερνετ μια εκδοτική επιχείρηση αν δεν υπάρξει ένας τρόπος έμμεσης ενίσχυσής της. Για να το πω απλά, αν η «Κ» σταματήσει να εκδίδεται εντύπως, είναι ζήτημα λίγων ημερών το κτίριό της να αδειάσει, διότι τα συγκριτικά ασήμαντα έσοδά της (από τις διαφημίσεις στη διαδικτυακή μορφή της) δεν θα επαρκούν να καλύψουν τις ανάγκες ούτε του 20% του δυναμικού της.

Και κάπως έτσι φτάνουμε στην αφορμή όσων διαβάζετε. Προ 15νθημέρου έγραψα ένα σχόλιο αναδεικνύοντας την ανάγκη να μπει στην Ελλάδα ένα φρένο στην ιντερνετική πειρατεία μουσικής, ταινιών, βιβλίων κ.λπ. Συμφώνησα επίσης και με την πρόταση του κ. Αρ. Μπαλτά να επιβληθεί ένας συμβολικός φόρος (2%) στην αγορά υπολογιστών και ταμπλετών, ο οποίος θα διοχετεύεται στους συνθέτες, τους στιχουργούς, τους ηθοποιούς, τους συγγραφείς κ.λπ. ως εύλογη –και άπαξ– αμοιβή χρήσης του έργου τους.

Κάποιοι οπαδοί του φιλελευθερισμού έπεσαν να με φάνε, επειδή εισηγήθηκα, λέει, ένα φόρο υπέρ τρίτων, λες και είναι κομμουνιστικές οι 14 χώρες της Ε.Ε. που τον έχουν ήδη επιβάλει για να προστατέψουν τον πολιτισμό τους. Οι ακραίοι οπαδοί του «η αγορά τα ρυθμίζει όλα» δεν αντιλαμβάνονται ότι κάνουν ακριβώς το ίδιο λάθος που καταλογίζουν στην Αριστερά, όταν επιδεικνύουν μια άκριτη εμμονή στις απόψεις τους.

Για να το πω απλά, εθελοτυφλεί όποιος δεν βλέπει ότι αυτό που συμβαίνει σήμερα στον Τύπο είναι ακριβώς το ίδιο που συνέβη στη μουσική βιομηχανία, όταν το CD έδωσε τη θέση του σε μια άυλη μορφή μουσικής –εύκολα αντιγράψιμης– που τελικώς συνήθισε τους πάντες στο τζάμπα. Εν ολίγοις, και η ενημέρωση, όπως την ξέραμε, πεθαίνει και ο μόνος τρόπος να συντηρηθεί λέγεται αγγελιόσημο. Δηλαδή, η διατήρηση του φόρου που επιβάλλεται στις διαφημιστικές εταιρείες υπέρ των δημοσιογράφων, χάριν της δουλειάς των οποίων υφίστανται άλλωστε –μη γελιόμαστε– και οι διαφημίσεις.

Το ίδιο ισχύει και για τον πολιτισμό ο οποίος επίσης –λόγω της αντικειμενικής δυσκολίας να εκλείψει η πειρατεία στο Ιντερνετ– χρήζει έμμεσης ενίσχυσης κι είναι ανόητο το επιχείρημα ότι «δεν πληρώνω φόρο στον… Λαζόπουλο». Θα βρουν οι δημιουργοί πώς θα μοιράζεται αυτός ο φόρος.

Οσα διαβάσατε ας γίνουν αντικείμενο, έστω, προβληματισμού. Και κυρίως από σας που κρατάτε τώρα μια ταμπλέτα και θεωρείτε υπερβολή να δώσετε έστω 5 ευρώ τον μήνα για να απολαμβάνετε ακόμη και ιντερνετικά την εφημερίδα σας.