The following text, originally written in Yiddish by Henryk Erlich, is presented below alongside an English translation that was done by the author of this blog (another English translation exists but is not available online). Henryk Erlich was one of the most prominent leaders of the Polish Bund. Under Erlich’s leadership in the 1920s and 1930s, the Bund became the Polish Jewry’s most important party, representing the Jewish worker on the national stage and building hundreds of Yiddish-language schools, which educated tens of thousands of students. The Bund’s stark opposition to fascism, communism, and Zionism put the Bund in a hopeless situation on the eve of World War II. After the war, the Bund was decimated, along with Polish Jewry at large. Henryk Erlich himself was executed by a special order of Joseph Stalin in 1942. The following essay, written by Erlich in 1938, aims to elucidate the Bund’s uncompromising anti-Zionist position. Let us honor the memory of Henryk Erlich, who spent his life tirelessly fighting reactionary rhetoric on all fronts. See also part 2 and part 3.

צי איז דער ציוניזם אַ באַפֿרײַענדיקע דעמאָקראַטישע באַוועגונג? (טײל 1/3)

Is Zionism a Liberating Democratic Movement? (Part 1/3)

אַן ענטפֿער פּראָפֿ. ש. דובנאָוון



An answer to Prof. Simon Dubnow

פּראָפֿעסאָר דובנאָוו מאַכט אַ פּרוּוו זיך עפֿנטלעך דורכצושמועסן מיטן „בונד“ וועגן אַ רײ עיקר-פּראָבלעמען פֿונם אייִדישן לעבן. אין דעם נאָמען פֿון דעם „בונדיסטין פֿרײַנט“, צו וועלכן עס איז געווענדט זײַן בריוו, וויל איך גערן אַנטקעגנקומען דעם וווּנטש פֿון פּראָפֿעסאָר דובנאָוו און אין אַ מעגלעכסט זאַכלעכער פֿאָרם אויפֿנעמען דעם אָנגעבאָטענעם שטרײַט.

Professor Dubnow is making an attempt to start a public conversation with the Bund about a series of important problems in Jewish life. In the name of the “Bundist Friend”, to whom he addressed his letter, I would like to return professor Dubnow’s wish and in the most positive form to respond to his argument.

=====================

=====================

דער „בונד“ אין פּוילן איז הײַנט די שטאַרקסטע פּאַרטײ אויף דער אייִדישער גאַס איבערהויפּט, און נישט בלויז די שטאַרקסטע אייִדישע סאָציאַליסטישע פּאַרטײ. דאָס האָבן באַוויזן אַלע וואַלן פֿון די לעצטע צווײ יאָר (צו די שטאאָט-ראַטן און קהילות). דאָס באַצווײפֿלט נישט קײנער אין פּוילן, נישט אונזערע קעגנער און נישט אונזערע פֿרײַנט. אונזערע קעגנער קאָנענן האָפֿן, אז דאָס איז – אַ פֿאַרבײַגײענדיקע דערשײַנונג. דאָס איז זײער זאַך. יעדער טרײסט זיך, ווי ער קאָן. אָבער דאָס ענדערט נישט דעם פֿאַקט.

The Bund is the strongest Jewish party in Poland today in general, and not just the strongest Jewish Socialist party. Over the last two years, all elections to city councils and kehillas showed this. Nobody doubts this in Poland, neither our opponents nor our friends. Our opponents are hoping that this is a passing phenomenon. Let them! Everybody comforts themselves however they can. But that does not change the fact.

אײדער מיר טרעטן צו צו דער טעמע: לאָמיר לאָזן צורו אויטאָריטעטן. ווײַל ערשטנס קאָן איך קעגן די נעמען פֿון בלום, וואַנדערוועלדע, בערנשטײן אַרויסרוקן די נעמען פֿון אַנדערע, נישט ווײניקער בכבודיקע מיטגלידער פֿון סאָציאַליסטישן אינטערנאַציאָנאַל, ווי – קאַוטסקי, באַוער, אַדלער, דאַן, וואָס שטײען אין דער פֿראַגע ציוניזם אויפֿן בונדישן שטאַנדפּונקט. און, צווײטנס, איז דאָס איבערהויפּט קײן אַרגומענט נישט. איך באַצי זיך מיטן גרעסטן דרך-ארץ צום חבֿר וואַנדערוועלדע, הײַנט – אפֿשר מיט אַ גרעסערן, ווי ווען נישט איז: אָבער וואָס קענ ער וויסן וועגן ציוניזם, וועגן אונזערע אינערלעכע אייִדישע פּראָבלעמען איבערהויפּט? לאָמיר שוין בעסער אויסטראָגן דעם שטרײַט מיט אײגענע כוחות, אָן דער הילפף פֿון אויטאָריטעטן.

Before we tread into the subject: let’s put authorities to rest. Because first of all, against names such as Leon Blum, Emile Vandervelde, and Eduard Bernstein, I can juxtapose names of no less honorable members of the Socialist International, such as Karl Kautsky, Otto Bauer, Victor Adler, and Fyodor Dan, who adhere to the Bundist standpoint on the question of Zionism. And second, that is not an argument at all. I have the greatest respect for Comrade Vandervelde, and today – maybe even greater than ever: but what can he know about Zionism, about our internal Jewish problems in general? Let’s rather mend our disagreements with our own forces, without the help of authorities.

און איצט – צו דער טעמע:

And now – to the subject:

ה׳ דובנאָוו דריקט אויס דעם וווּנטש, אַז דער „בונד“ – „זאל זיך אָפּזאָגן פֿון זײַן אַלטער נעגאַטיווער שטעלונג צום ‘כּלל ישראל’ און ווערן אַן אָרגאַנישער טײל פֿון דעם אייִדישן פֿאָלק אין דעם זעלביקן גראַד, ווי די ענגלישע אָדער פֿראַנצויזישע סאָציאַל-דעמאָקראַטיע איז אָרגאַניש פֿאַרבונדן מיט איר פֿאָלק און שאַפֿט אַ געמײנזאַמען פֿראָנט מיט אַלע פּראָגרעסיווע עלעמענטן.“

Mr. Dubnow is expressing a wish that the Bund “should renounce its old negative disposition toward klal yisroel, and become an organic part of the Jewish people to the same degree, as English or French Social Democracy is organically bound to her people, creating a common front with all progressive elements.”

איך ווײס נישט, פֿון וואַנען פּראָפֿעסאָר דובנאָוו האָט עס גענומען, אַז דער „בונד“ פֿילט זיך נישט אָרגאַניש צונויפֿגעבונדן מיטן אייִדישן פֿאָלק, אָדער ווי ער פֿאָרמולירט דאָס אין אַן אַנדער אָרט פֿון זײַן בריוו – אַז דער „בונד“ האַלט זיך נישט פֿאַר אַ טײל פֿון אייִדישן פֿאָלק, נאָר פֿאַר אַ טײל פֿון „אייִדישן פּראָלעטאַריאַט“? פּראָפֿעסאָר דובנאָוו דערקלערט, אַז אָט די לעצטע פֿאָרמולירונג האָט ער געהערט „אין נאָמען פֿון עטלעכע פּאַרטײ-פֿירער פֿון „בונד“. אויב אַזוי, דאַן קאָן איך אים פֿאַרזיכערן, אַז זײַנע אינפֿאָרמאַטאָרן זײַנען, אַלס אינפֿאָרמאַטאָרן, קײן פּרוטה נישט ווערט, און אַז פֿון קײן שום בונדישן פֿירער, נישט הײַנט און נישט אַמאָל, וואָלט ה׳ דובנאָוו נישט געקאָנט הערן דאָס, וואָס עס איז אים דערצײלט געוואָרן אין נאָמען פֿון בונדישע פֿירער. אין דעם וואָס פּראָפֿ. דובנאָוו שרײַבט דאָ וועגן „בונד“, הערט זיך אַן אָפּקלאַנג פֿון דער קאַריקאַטור אויפֿן „בונד“, וועלכע ס׳האָבן אין די ערשטע יאָרן פֿון דער עקזיסטענץ פֿון אונזער פּאַרטײ פֿאַרשפּרײט וועגן איר אירע ביטערסטע שׂונאים. און עס איז באמת אַ פֿאַרדרוס, וואָס פּראָפֿ. דובנאָוו, וואָס וועט אין זײַנע היסטאָרישע שריפֿטן נישט מאַכן די מינדעסטע פֿעסטשטעלונג, נישט האָבנדיק קײן דעקונג אין דאָקומענטן, האַלט עס פֿאַר מעגלעך אין זײַן באַציונג צו אַזאַ גרויסער באַוועגונג אינעם אייִדישן לעבן, ווי דער „בונד“, צו שטיצן זיך אויף תּורה שבעל פּה.

I don’t know what made Professor Dubnow think that the “Bund” does not feel organically bound to the Jewish people, but rather, as he formulated it in another part of his letter, that the Bund does not act as a part of the Jewish people, but as a part of the “Jewish proletariat.” Professor Dubnow clarifies that he has heard this wording “on behalf of several party leaders of the Bund.” If so, then I can assure him that his informants are not worth a penny, as far as informants go, and that in no way would Mr. Dubnow ever hear from any Bundist leader, current or former, what was relayed to him on behalf of Bundist leaders. In Professor Dubnow’s writing about the Bund, one can hear the echoes of the caricatures of the Bund, which were disseminated by our bitter enemies in the first years of the existence of our party. And it is truly disappointing that Prof. Dubnow, who in his historical writings would not make the smallest assertion without rooting it in documents, thinks it is acceptable to rely on the word of mouth when deciding his attitude towards a movement that plays such a big role in Jewish life as the Bund.

נײן, מען האָט דעם פּראָפֿ. דובנאָוו שלעכט אינפֿאָרמירט. דעם „בונד“ איז קײנמאָל נישט אײַנגעפֿעלן צו טראַכטן, אַז דער גורל פֿונעם אייִדישן אַרבעטער-קלאַס קאָן אָפּגעריסן ווערן פֿונעם גורל פֿון אייִדישן פֿאָלק. דער „בונד“ האָט זיך דעריבער אַלעמאָל און שטענדיק באַטראַכט פֿאַר אַן אָרגאַנישן טײל פֿונעם אייִדישן פֿאָלק. זײַן אמתע אַמביציע, פּונקט ווי די אַמביציע פֿון יעדער לעבנס-פֿעיקער סאָציאַליסטישער פּאַרטײ, איז עס – צו זײַן דער פֿאָן-טרעגער און פֿאָרקעמפֿער פֿון די ברײטסטע ייִדישן פֿאָלקס-מאַסן, ד. ה., פֿון דער גרויסער מערהײט פֿון ייִדישער פֿאָלק, וועלכע מיר אידענטיפֿיצירן מיטן ייִדישן פֿאָלק אַלס גאַנצע. פֿון דער קלײנער מינדערהײט אייִדן, וואָס לעבן פֿון אויסנוצונג און זײַנען גרײט צו אידענטיפֿיצירן די ייִדישע אינטערעסן מיט די אינטערעסן פֿון זײערע טײַסטערס – רעזיגנירן מיר מיט אַ לײַכטן האַרץ.

No, Professor Dubnow has been misinformed. It has never occurred to the Bund to think that the fate of the Jewish working-class can be torn away from the fate of the Jewish people. The Bund has therefore always and continuously considered itself an organic part of the Jewish people. Its true ambition, just like the ambition of every vital socialist party, is to be the flag-bearer and the fighter for the broadest Jewish masses, i.e. for the large majority of the Jewish people, which we identify with the Jewish people as a whole. As for the small minority of Jews, who live off of abuse and are ready to associate Jewish interests with the interests of their own wallets – we renounce them without any qualms.

די אינטערעסן פֿון דעם אַזוי פֿאַרשטאַנענעם ייִדישן פֿאָלק האָט דער „בונד“ געהאַט אין אויגן אין משך פֿון זײַן גאַנצער געשיכטע. ווען דער „בונד“ האָט, אַלס אַ טײל פֿון דער רעוואָלוציאָנערער באַוועגונג פֿון ליטע, פּוילן און רוסלאַנד, געפֿירט זײַן קאַמף פֿאַר פֿרײַהײַט, פֿאַר נאַציאָנאַלער פֿולבאַרעכטיקונג, פֿאַרן סאָציאַליזם; ווען זײַנע באַוואָפֿנטע דרוזשינעס האָבן זיך געשלאָגן מיט די צאַרישע פּאָגראָמשטשיקעס; ווען ער האָט, אין צוזאַמענהאַנג מיטן בײליס-פּראָצעס, גערופֿן די ברײטסטע ייִדישע פֿאָלקסמאַסן צו אַן אַקטיוון פּראָטעסט, – האָט ער דאָס געטאָן נישט בלויז אין די אינטערעסן פֿון די ייִדישע פּראָלעטאַריער אין ענגן זין פֿון וואָרט.

Throughout its entire history, the Bund has had in mind the interests of the Jewish people defined as such. When the Bund, as a part of the revolutionary movement in Lithuania, Poland, and Russia, carried out its fight for freedom, for full national rights, for Socialism; when its armed squads fought against the tsarist pogromshiks; when during the Beilis trial, it called for the broader Jewish masses to actively protest, – it did so not just in the interests of the Jewish proletariat in the narrow sense of the word.

און ווען דער „בונד“ אָרגאַניזירט הײַנט די ייִדישע אַרבעטער, אָנגעשטעלטע, האַנטווערקער, כאַלופּניקעס און אַרבעטניקע אינטעליגענץ צום קאַמף פֿאַר זײערע עקאָנאָמישע, פּאָליטישע און נאַציאָנאַלע רעכט; ווען ער בויט מיפֿול, עקשנותדיק און נישט געקוקט אויף די שווערסטע מניעות אַ ברײט-פֿאַרצווײגטע נעץ פֿונעם ייִדיש-וועלטלעכן שול-וועזן; ווען אין דער הײַנטיקער ביטערער צײַט פֿירט ער אָן סיסטעמאַטיש, אָן אויפֿהער און אײנער אַלײן אין דער ייִדישער געזעלשאַפֿט אַ ריזיקע קולטור-אַרבעט צווישן די ייִדישע מאַסן; ווען ער מאָביליזירט די דאָזיקע מאַסן צו קאַמפֿס-אַרויסטרעטונגען פֿאַר זײערע רעכט (17טן מערץ, 1936, 10טער אָקטאָבער, 1937); ווען ער זאָרגט דערפֿאַר, אַז די ייִדישע מאַסע זאָל נישט זײַן שוצלאָז קעגן די פֿאַשיסטישע עלעמענטן, וואָס באַדראָען איר עצם פֿיזישע עקזיסטענץ – ווען דער „בונד“ טוט דאָס אַלץ, טוט ער עס אויך נישט בלויז פֿאַר דעם ייִדישן אַרבעטער פֿון דער פֿאַבריק און וואַרשטאָט, נאָר פֿאַר דער גאַנצער גרויסער לײַדנדיקער ייִדישער מאַסע, פֿאַר די אַלע, וועלכע מיר באַצײכענען מיטן נאָמען – דאָס ייִדישע פֿאָלק.

And today, when the Bund organizes the Jewish workers, employees, craftsmen, peasants, and the working intellectuals to fight for their economic, political, and national rights; when full of stubbornness and despite the most difficult obstacles, it has built a far-reaching network of Yiddish-language secular school systems; when in today’s most bitter time, it organizes systematic, ongoing, one of a kind in the Jewish society, giant cultural activities among the Jewish masses; when it mobilizes the same masses to fight, to revolt for their rights (March 17, 1936, October 10th, 1937); when it therefore takes measures to ensure that the Jewish masses would not be left defenseless against the Fascist elements, which threaten their very physical existence – when the Bund does all of this, the Bund does not do it just for the Jewish factory and sweatshop workers, but for the entire, vast suffering Jewish masses, for all whom we call the Jewish people.

פּראָפֿ. דובנאָוו איז דעריבער אין אַ טעות, ווען ער מײנט, אַז מיר „איזאָלירט זיך“ פֿון דער ייִדישער מאַסע. פֿאַרקערט – מיר זוכן אַ וואָס ענגערע און אינטימערע באַהעפֿטונג מיט איר, און, ווי עס באַווײַזן די פֿאַקטן – נישט אָן דערפֿאָלג.

Professor Dubnow is therefore mistaken, when he thinks that we “isolate ourselves” from the Jewish masses. Quite the opposite: we seek an ever so close and intimate connection with them, and as the facts show – not without success.

אָבער ה׳ דובנאָוו איז יאָ גערעכט, ווען ער שטעלט פֿעסט, אַז מיר איזאָלירן זיך פֿון די ייִדישע בירגערלעכע פּאַרטײען. אין דעם פּרט זײַנען מיר אײַנגעשפּאַרטע ייִדן.

But Mr. Dubnow is indeed correct, when he insists that we isolate ourselves from the Jewish bourgeois parties. In regards to that, we are stubborn Jews.

אָבער צוערשט – לאָמיר פֿעסטשטעלן דעם קעגנשטאַנד פֿון שטרײַט.

But first – let’s lay out the subject of this quarrel.

ה׳ דובנאָוו רעדט אין דעם אויבן-ציטירטן זאַץ אי וועגן „כלל ישראל“, אי וועגן אַ „געמײנזאַמען פֿראָנט“ מיט אַלע „פּראָגרעסיווע עלעמענטן“. דאָס זײַנען אָבער צווײ פֿאַרשידענע זאַכן. „כלל ישראל“ שליסט קײנעם נישט אויס פֿון כלל. כלל ישראל באַזירט זיך אויף דעם ווײניק-ראַפֿינירטן „פּרינציפּ“ פֿון – „וואָס מיר זײַנען, זײַנען מיר, אָבער ייִדן זײַנען מיר“. אָבער ה׳ דובנאָוו איז דאָך, צוגלײַך מיט אונדז, גרײט צו לאָזן אין אַ זײַט – די „אגודה“. וואָס איז שײך דער „אגודה“ – זאָגט ער – איז דער „בונד“ פֿולשטענדיק גערעכט. אָבער אויב ה׳ דובנאָוו איז גרײט צו רעזיגנירן פֿון צוזאַמענאַרבעט מיט אַזאַ באַדײַטנדיקער ריכטונג אין דער ייִדישער געזעלשאַפֿט, ווי די „אגודה“, דאַן זאָגט ער זיך דאָך אַלײן אָפּ פֿונעם „כּלל-ישראל“-פּרינציפּ.

Mr. Dubnow talks in the above-cited sentence both about klal yisroel and about the “united front” with all “progressive elements“. However, those are two different things. “Klal yizroel” does not exclude anyone from “klal” (from the community). Klal yisroel bases itself on a coarsely-refined “principle”: “we are who we are, but [above all] we are Jews”. But Mr. Dubnow, just like us, is ready to avoid the “Agudah”. But if Mr. Dubnow is ready to refuse cooperating with such a significant movement in the Jewish society as the “Agudah”, then he is betraying his own “klal yisroel” principle.

אָבער דאָס „כּלל ישראל“ איז בלויז אײנמאָל געברויכט אינעם בריוו פֿון פּראָפֿ. דובנאָוו. אין אַלגעמײן רעדט וועגן – „געמײנזאַמען פֿראָנט מיט אַלע פּראָגרעסיווע עלעמענטן“, וועגן „אַ פֿאַראײניקונג פֿון אַלע דעמאָקראַטישע און פּראָגרעסיווע עלעמענטן“. דערמיט באַרירט ער די פֿראַגע, וואָס האָט שוין הינטער זיך אַ לאַנגע געשיכטע אין דער אינטערנאַציאָנאַלער אַרבעטער-באַוועגונג, אַ פֿראַגע, וואָס ווערט דאָרט ביז הײַנט-צו-טאָג זײער לײדנשאַפֿטלעך דעבאַטירט.

But “klal yisroel” is employed only once in Professor Dubnow’s letter. In general, he talks about “a common front with all progressive elements” and about “a unification of democratic and progressive elements”. He thereby touches on a question, which already has a long history of discussions in the international labor movement, a question, which to this day is being passionately debated there.

————————————————————

————————————————————

אָבער – לאָמיר אָט די פֿראַגע לאָזן אין אַ זײַט. עס איז זיכער נישט געווען די כּוונה פֿון ה׳ דובנאָוו אויפֿצונעמען מיט זײַן בונדישן פֿרײַנט אַ וויכות וועגן אינטימע, אינערלעכע פּראָבלעמען פֿון דער אינטערנאַציאָנאַלער פּראָלעטאַרישער באַוועגונג. וואָס דעם ה׳ דובנאָוו אינטערעסירט, איז – די ייִדישע זײַט פֿון דער פֿראַגע: אָנגענומען, אַז „אַ געמײנזאַמער פֿראָנט פֿון אַלע פּראָגרעסיווע עלעמענטן“ איז אַ גוטע זאַך. – פֿאַרוואָס זאָגן מיר, בונדיסטן, זיך אָפּ צוזאַמענצואַרבעטן מיטן ציוניזם? פֿאַרוואָס ווילן מיר נישט זען אין אים – „אַ באַפֿרײַענדיקע דעמאָקראַטישע באַוועגונג?“ פֿאַרוואָס באַקעמפֿן מיר ווײַטער, ווי ביז איצט, די דאָזיקע באַוועגונג?

But let’s leave this side of the question aside. It was certainly not Mr. Dubnow’s intention to invite his Bundist friend to a debate about the intimate internal problems of the international proletarian movement. What interests Mr. Dubnow is the Jewish side of the question: to accept that “a common front with all progressive elements” is a good thing. Why do we, Bundists, refuse to work together with Zionists? Why don’t we want to see “a liberating democratic movement” in it? Why do we we continue fighting this movement, as we did up to now?

אָט דאָס איז די גרונט-פֿראַגע, מיט וועלכער פּראָפֿ. דובנאָוו ווענדט זיך צו זײַן „בונדיסטישן פֿרײַנט“, און אויף איר וויל איך פּרוּוון געבן אַן ענטפֿער.

And this is the key question, with which Professor Dubnow turns to his “Bundist friends”, and to which I will try to give an answer.

אַזוי דער „בונד“ באַציט זיך צום ציוניזם, מײנט פּראָפֿ. דובנאָוו, האָט מען געקאָנט מיט 40 יאָר צוריק, אָבער נישט הײַנט. איך האָב דעם אײַנדרוק, אַז דאָס איז געזאָגט עטוואָס – צו סוביעקטיוו. ווײַל – מישט בלויז מיט 40 יאָר צוריק, נאָר אויך באַדײַטנדיק שפּעטער, האָט זיך ה׳ דובנאָוו אַלײן באַצויגן צום ציוניזם אַנדערש, ווי הײַנט. אָ, געוויס – ער האָט אויך הײַנט פֿאָרבאַהאַלטן און – גאַנץ ערנסטע: „מען מוז באַקעמפֿן, – זאָגט ער, – די נעגאַציע פֿון „גלות“ אין ציוניזם, דעם ביטול צום „גלות“ און די אתה-בחרתנו-שטימונג פֿון די ציוניסטן, וואָס איז פּשוט אַ סכּנה פֿאַר דער גאַנצער וועלט-נעגאַציע.“ אַמאָל איז דער דאָזיקער פֿאָרבאַהאַלט געווען גענוג אויף צו באַשטימען דובנאָווס נעגאַטיווע באַציונג צום ציוניזם. אָבער מיט אים איז געשען משמעות דאָס זעלביקע, וואָס מיט מאַנכע אין דער ייִדישער געזעלשאַפֿט, נעמלעך – די היטלעריסטישע פֿאַרפֿלײצונג האָט אונטערגעשווענקט אין אים דעם גלויבן אינעם „גלות“, און ממילא האָט זײַן נישט פֿון הײַנטאָניקע באַוואָרעניש קעגן ציוניזם, אַז ער איז אַ סכּנה פֿאַר די ייִדן פֿון דער גאַנצער וועלט, אָנגעוווירן אין זײַנע אויגן אַ גרויסן טײל פֿון איר אַמאָליקער קראַפֿט. און פּונקט ווי אַנדערע, נײַ-אויפֿגעקומענע פּראָ-ציוניסטן, איז ער נישט אַז ערך התלהבֿותדיקער און קריטיקלאָזער לגבי דעם ציוניזם, אײדער עס זײַנען דאָס צווישן זיך (און נישט בלויז צווישן זיך) די ציוניסטן אַלײן.

Professor Dubnow thinks that the way the Bund currently views Zionism was appropriate 40 years ago, but not today. I have an impression that this statement is somewhat too subjective. This is because not only 40 years ago, but even much later, Mr. Dubnow himself viewed Zionism differently than today. Oh, certainly, he still has reservations, and very earnestly: “one must fight,” he says, “the negation between the galuth [diaspora culture] and Zionism, the disrespect for the galuth, and the “God’s chosen people” attitude from the Zionists, which is simply a dangerous negation of the whole world.” Once upon a time, the same reservation was enough to ascertain Dubnow’s negative view of Zionism. But apparently, the same thing happened to him as to many others in the Jewish world, namely – the Hitlerist flood has washed away the belief in the galuth; and anyway, the long-standing warning that Zionism is a danger for the Jews around the whole world has lost in his eyes the greater part of its former strength. And in exactly the same way as the other newly arrived pro-Zionists, he is nearly just as enthusiastic and uncritical about Zionism as Zionists themselves are amongst each other (and not only amongst each other).

פּראָפֿעסאָר דובנאָוו איז קײן מאָל קײן אַקטיווער פּאָליטיקער נישט געווען. שוין אַ לאַנגע צײַט, ווי ער האָט זיך צוליב אַ רײ אויסערלעכע סיבות געפֿונען אין גאַנצן אין אַ זײַט פֿונעם פּאָליטישן לעבן. און אינעם העלפֿאַנט-בײן-טורעם פֿון זײַן אײנזאַמקײַט לעבט ער אין דער געזעלשאַפֿט פֿון גײַסטער פֿון דער ייִדישער געשיכטע און פֿון אַבסטראַקטע אידײען פֿון ייִדישע געזעלשאַפֿטלעכע באַוועגונגען, אויסגעטוענע פֿון זײער רעאַלן לבֿוש. ה׳ דובנאָוו רעדט וועגן „בונד“ אין קאַטעגאָריעס, וואָס האָבן אַ זײער קנאַפּע שײַכות צו דער רעאַלער ווירקלעכקײַט. און אַזוי טראַכט ער און רעדט וועגן ציוניזם. מיר אָבער האָבן צו טאָן נישט מיט אַ „פּלאַטאָנישער אידײע“ פֿון ציוניזם, נאָר מיט לעבעדיקער ציוניסטישער ווירקלעכקײַט.

Professor Dubnow has never been active in politics. For a long time already, and for a number of unrelated reasons, he has found himself completely outside of political life. And in the ivory tower prison of his loneliness, he lives in the company of the spirits of Jewish history and of abstract ideas of Jewish social movements, stripped of their real clothes. Mr. Dubnow talks about the Bund in categories that have very limited connection with reality. And this is also how he talks about Zionism. We are however dealing not with “platonic ideas” about Zionism, but with a living and breathing Zionist reality.

קײנער פֿון אונדז לײקנט נישט, אַז די ציוניסטן האָבן צו פֿאַרצײכענען דערגרײכונגען אין פּאַלעסטינע. בלויז צווײ „קלײנטשיקע“ באַוואָרענישן האָבן מיר צו פֿאָרמולירן:

None of us deny that Zionists have demonstrated achievements in Palestine. We only have two “smallest” warnings to formulate to them:

1) דאָס, וואָס עס איז דאָרט געבויט געוואָרן, איז געבויט אויף זאַמד סײַ אין ווירטשאַפֿטלעכער, סײַ אין פּאָליטישער הינזיכט. פֿון דאַנען – די ווירטשאַפֿטלעכע קאַטאַסטראָפֿע איז בוכשטעבלעכן זין פֿון וואָרט, וועלכע עס לעבט הײַנט איבער פּאַלעסטינע. פֿון דאַנען – דער טעמפּער האָפֿענונגסלאָזער ווינקל, אין וועלכן עס האָט זיך דאָרט פּאָליטיש אַרײַנגעמאַנעוורירט דער ציוניזם.

1) What has been built there, was built on sand, both with respect to economics and politics. From there stems the economic catastrophe, in the literal sense of the word, that Palestine is living through right now. From there stems the dull and hopeless corner, which Zionism has politically maneuvered itself into.

2) דאָס, וואָס איז דאָרט געבויט געוואָרן, האָט אָפּגעקאָסט דאָס וועלט-ייִדנטום אַן אוצר מיט געלט (אַן ערך הונדערט מיליאָן פֿונט) און איז ווערט נישט אַן ערך ווײניקער, אײדער עס האָט געקאָסט. די ציוניסטן האָבן דאָך באַוויזן די קונץ כמעט ווי צו מאָנאָפּאָליזירן פֿאַר זיך די הילפֿס-טעטיקײַט פֿונעם ייִדנטום פֿון דער וועלט. זײ האָבן אַפֿילו פֿונעם פּוילישן ייִדנטום, וואָס נויטיקט זיך אַזוי אומגעהויער אין הילף, באַוויזן אַרויסצוציען שווערע מיליאָנען.

2) What was built there cost the international Jewish community a fortune (around a hundred million pounds), and it is worth not less than it cost, approximately. Zionists have mastered the art of monopolizing for themselves the help of almost the entire Jewish community around the world. They have even managed to suck millions out of Polish Jews, who are themselves in an enormous need for help.

אָבער דאָס זײַנען די קלענסטע פֿון אַונדזערע טענות צום ציוניזם און נישט מיט זײ דערקלערט זיך אונדזער ביטערער קאַמף קעגן ציוניזם און אונדזער אומווילן צו פּאָליטישער צוזאַמענאַרבעט מיט דער ציוניסטישער פּאַרטײ.

But these are the smallest of our complaints to Zionists, they do not constitute the reason for our bitter struggle against Zionism and our unwillingness to politically collaborate with the Zionist party.

וואָס זײַנען אין משך פֿון די צענדליקער יאָרן פֿון דער עקזיסטענץ פֿון „בונד“ געווען אונדזערע הויפּט-אַרגומענטן קעגן דעם ציוניזם? מיר האָבן געזאָגט, אַז דער ציוניזם איז נישט און קאָן נישט זײַן קײן לײזונג פֿון דער ייִדן-פֿראַגע; אז זײענדיק צווישן די ייִדישע פֿאָלקס-מאַסן די אילוזיע, אַז ער איז דאָס יאָ, ציט ער אָפּ זײער אויפֿמערקזאַמקײט און ענערגיע פֿון זײערע אײגנטלעכע קאַמפֿס-צילן; אַז צוליב זײַן ביטול-באַציִונג צום גלות און פֿאַראַכטונג צו דער ייִדישער שפּראַך איז ער אַ שטײן אויפֿן וועג פֿאַר דער אַנטוויקלונג פֿון דער ייִדישער קולטור.

So what are the main arguments that we have used against Zionism, throughout the decades of the Bund’s existence? We have said that Zionism is not and cannot be the solution to the Jewish question; that by sowing the illusion that Zionism is the answer among the Jewish masses, Zionism diverts their attention and energy away from the goals of their own struggle; and that due to its disdaining attitude towards galuth and contempt towards the Yiddish language, it is a stumbling stone that stands in the way of the development of Jewish culture.

דער ציוניזם האָט זיך אין גאַנג פֿון די יאָרן פֿאַרוואַנדלט אין אַן אָפּענעם פֿאַרבינדעטן פֿון אונדזער דם-שׂונא – דעם אַנטיסעמיטיזם. דער ציוניזם האָט פֿאַקטיש אַלעמאָל געשעפּט זײַן יניקה פֿון רדיפֿות לגבי דער ייִדישער באַפֿעלקערונג, פֿון פּאָליטישער רעאַקציע איבערהויפּט. אין משך פֿון דעם 40-יאָריקער עקזיסטענץ פֿון ציוניזם האָט פֿאַקטיש אַלעמאָל געגאָלטן דער כּלל: וואָס פֿינצטערער אויף דער וועלט, אַלץ ליכטיקער אין די געצעלטן פֿון ציוניזם; וואָס ערגער פֿאַר ייִדן, אַלץ בעסער פֿאַרן ציוניזם.

Over the years, Zionism has transmogrified itself into being in an open alliance with our blood-enemy – anti-Semitism. Zionism has practically always derived its inspiration from the persecutions endured by Jewish people, from political reactionism above all. Throughout the 40 years of Zionism’s existence, the following rule has practically always held: the darker the world, the brighter it gets in the Zionist tent; the worse for Jews, the better for Zionists.

————————————

————————————

(„די צוקונפֿט“, ניו-יאָרק, אָקטאָבער 1938)

(Di Tsukunft, New York, October 1938)