Dochter stond laatst in een naveltruitje naast de tafel, helemaal klaar om naar school te gaan, schrijft een moeder. Het (zeer) korte broekje had ze nog nét omgeruild voor een spijkerbroek, omdat ze in de krant had gelezen dat het niet zo heel warm zou worden. "Ik riep meteen, iets te fel, dat ze zo absoluut niet naar school mocht."

Het meisje snapte er helemaal niks van. En de ouders vonden het ook lastig uitleggen. "Wat is er zo erg aan een stukje blote buik?"

Moeder vertelde dat zij zo ook niet naar haar werk gaat. "Op het strand of op de camping zou het van ons wel mogen, of tijdens de danslessen." Later heeft ze het ook nog besproken, met een paar vriendinnen erbij. Die vonden dat je je buik niet moet laten zien, dat het té sexy is. Dochter zei daarop dat ze het ook wel snapte. Maar ze klonk niet echt overtuigd.

Reacties

Het meisje ziet er ouder uit dan ze is, met het lichaam van een jonge vrouw, vertelt moeder. "Tegelijk speelt ze nog graag met Playmobil. Ze is - denken wij - nog helemaal niet bezig met mannen en seks en heeft dus ook geen flauw benul van de reacties die ze zou kunnen uitlokken bij mannen. Moet ik haar toch uitleggen wat het effect van haar kleding (of het gebrek ervan) kan zijn? Of moet ik haar, ook in de veilige omgeving van de basisschool, lekker laten dragen wat ze wil? Het haar zelf laten ontdekken?

Dat een tiener zich wat uitdagender gaat kleden is heel gewoon, een vorm van experimenteren. Dat mag dus best, zegt Melanie Meijer, huisarts en voorzitter van de Stichting Kind en Seksualiteit. "Het heeft geen zin het alleen maar te verbieden. Het is juist een mooie gelegenheid om als ouder te bedenken wat je normen zijn. Wat sta je toe en wat niet? Heel goed dat de moeder haar eigen werk noemt en dat blote kleding daar niet past."

Ouders moeten volgens haar ook op tijd uitleggen dat het meisje met haar uiterlijk reacties kan oproepen. Ook als ze dat zelf nog niet door heeft. "Ze moet zich ervan bewust zijn dat je een statement maakt met je kleding. Dat je gevoelens kunt opwekken. Het meisje moet ook weerbaar worden."

Meijer refereert aan de jongens die zich hebben misdragen in het Haagse zwembad. "Dat bij hen de hormonen door het lijf gieren, is niet zo gek. Het gaat mis bij het gedrag. Juist omdat er in die gezinnen niet over seksualiteit gepraat wordt, krijg je excessen. Dat is ook waarom onze stichting bestaat en waarom we ouderavonden geven. Ouders moeten wensen en grenzen uitleggen: kijken en gevoelens hebben mag, lastig vallen en aanraken niet."

Boodschap

Puberdeskundige Marina van der Wal bracht eerder dit jaar het boek 'Vrij(be)wijs' uit, samen met psychiater Bram Bakker. Het is een handleiding voor ouders om hun kind op weg te helpen bij liefde en seks. Uitdagen en uitgedaagd worden, is ongelooflijk leuk en spannend, zegt Van der Wal. De leuke kant van experimenteren met kleding is dat jongeren zich er zeker door kunnen voelen, even anders zijn, eruit halen wat erin zit. Maar, schrijven ze, sommige jongens zien die boodschap net even anders: die denken dat ze eruit mogen halen wat erin zit. Juist omdat de kleding niet zo veel om het lijf heeft.

De maatschappij is volgens Van der Wal teveel doordrongen van seksuele boodschappen. "Pubers moeten weten dat kleding niet alleen een vorm van zelfexpressie is, maar ook een boodschap meegeeft. Blote buiken zijn bij een gymles misschien nog niet zo erg, maar bij wiskunde leiden ze te veel af. Ook al is het mode en lopen alle meisjes er zo bij: dat doen ze dan maar in het weekend."

Toch maakt Van der Wal een uitzondering zolang deze dochter nog op de basisschool zit. Het hele woord sexy zou ze niet noemen. "Ik zou weg blijven van die discussie. Ik zou dat naveltruitje helemaal nog niet aan seks koppelen. Zeg inderdaad dat blote kleding niet in de klas hoort, wel bij het strand. Nu ze jong is, kan ze dat gewoon leren als een vorm van etiquette."

En een elfjarige accepteert het volgens haar ook nog als ze een legging onder haar hotpant aan moet. Of een lang hemdje onder het naveltruitje. "Dat staat best schattig." Beter in ieder geval dan de pully met lange mouwen en col, die meisjes vroeger overal onder aan kregen, zegt Van der Wal: "Dat was echt de hel."