Een steencirkel in Schotland waarvan werd aangenomen dat die duizenden jaren oud was, blijkt in werkelijkheid hooguit twintig jaar. Een boer heeft 'het monument' in de jaren 90 van de vorige eeuw gemaakt als replica.

De cirkel met liggende stenen in het dorp Leochel-Cushnie in Aberdeenshire werd sinds de ontdekking al beschouwd als a-typisch - door de relatief geringe afmeting van de stenen en de bescheiden doorsnee - maar er werd toch opgetogen op de vondst gereageerd en uit de hele wereld was er belangstelling voor.

De huidige eigenaar van de grond had de steencirkel onder de aandacht gebracht van de historici en archeologen. Deskundigen van de organisatie Historic Environment Scotland en de regionale archeologische dienst bestempelden de steencirkel vervolgens als authentiek.

Na verloop van tijd meldde de oude eigenaar zich en die gaf aan dat hij de cirkel in de jaren 90 had gemaakt. De Historic Environment Scotland en de regionale archeologische dienst waren eerst teleurgesteld, maar inmiddels zien ze vooral de zonnige kant van het verhaal.

'Geweldige aanwinst voor het landschap'

Volgens de historici en archeologen laat de replica zien dat de lokale gemeenschap heel goed op de hoogte is van dit type monumenten en er ook zo op gesteld is dat ze die willen en kunnen kopiëren.

Een woordvoerder zegt: "Ik hoop dat de steencirkel blijft staan en dat mensen ervan genieten. Hoewel de cirkel niet oud is, is de locatie fantastisch en een geweldige aanwinst voor het landschap."

Lastig te dateren

Cirkels zoals deze, met liggende in plaats van staande stenen, zijn vaak 3500 tot 4500 jaar oud. Ze komen alleen voor in het noordoosten van Schotland. Ze zijn door deskundigen lastig te dateren. Alle vondsten worden daarom goed gedocumenteerd. De archeologen willen geen enkele steencirkel over het hoofd zien, ook als ze later nep blijken te zijn, zegt de woordvoerder.

En, voegt hij eraan toe: "We verwelkomen elke melding van een nieuwe, moderne reconstructie van monumenten, vooral als die zo vaardig zijn geconstrueerd als deze cirkel."

Over de functie van de steencirkels is weinig bekend. Mogelijk hadden ze een religieuze achtergrond, maar er zijn ook speculaties over een kalenderfunctie of dat ze verwezen naar astronomische verschijnselen.