Na weken van informeel overleg treden ze zondag in de openbaarheid, de linkse partijen in Rotterdam die aansturen op samenwerking. SP-lijsttrekker Leo de Kleijn heeft zijn collega's van de PvdA, GroenLinks en Nida uitgenodigd voor een publieksdebat. Hij rekent op 'een goed gesprek over nut en noodzaak van een duurzaam en realistisch alternatief voor de gure, rechtse wind van Leefbaar Rotterdam en de PVV'.

Fractievoorzitter Nourdin El Ouali van de islamitisch geïnspireerde, lokale partij Nida ging, net als zijn collega's van GroenLinks en de PvdA, gretig in op de uitnodiging. El Ouali: "In Rotterdam is het populisme vijftien jaar geleden uitgevonden met Pim Fortuyn. In de politieke proeftuin Rotterdam zullen we ook het antwoord op zijn erfenis moeten vinden." Ook GroenLinks en de PvdA onderstrepen desgevraagd het belang van 'een stevig blok op links'.

Tot voor kort was het simpel in Rotterdam. Leefbaar of de PvdA won de raadsverkiezingen, waarna twee of drie kleine partijen aanschoven aan de onderhandelingstafel en niet veel later een nieuw college kon worden gepresenteerd. "Maar die vlieger gaat niet langer op", weet De Kleijn.

Het politieke landschap versplintert, ook in de tweede stad van het land. Zeker nu PVV-leider Geert Wilders heeft aangekondigd over minder dan zes maanden mee te doen in wat hij 'mijn tweede thuisstad' noemt. "Als hij woord houdt, dan zullen wij een stap terug moeten doen", erkent fractievoorzitter Ronald Buijt van het rechts-conservatieve Leefbaar, met dertien zetels nu nog veruit de grootste van de drie coalitiepartijen. Voor de komende verkiezingen heeft Leefbaar wel een alliantie gesloten met het Forum voor Democratie (FvD) van Thierry Baudet. De partij doet niet mee in Rotterdam (alleen in Amsterdam), maar steunt Leefbaar in de campagne.

Preventieve actie

Het andere machtsblok, de in Rotterdam eens almachtige PvdA, werd drie jaar geleden al ontmanteld; de sociaal-democraten gingen terug van veertien naar acht zetels. "Voor een stabiele meerderheid zijn na 21 maart misschien wel vijf of zes partijen nodig", vermoedt De Kleijn.

Die wetenschap dwingt de lokale linkse politici tot preventieve actie. De Kleijn droomt al jaren van 'een gesloten front op links'. "Rotterdam is in de kern een linkse arbeidersstad. Dan kan en mag het niet zo zijn dat wij onszelf uiteen laten spelen door allerlei sentimenten en spelletjes in het centrum en op rechts."

Hij en zijn collega's hebben de afgelopen 3,5 jaar al kunnen warmdraaien in hun strijd met coalitiepartijen Leefbaar, D66 en CDA. Tot hun frustratie kregen ze amper een voet tussen de deur. Of het nu ging om versoepeling van het armoedebeleid of bijstelling van het aantal te slopen sociale woningen. El Ouali: "Klopt, maar daardoor zijn we wel dichter naar elkaar toegegroeid. Als iets ons verbindt, dan is het wel de wens nu eindelijk eens een sociale en duurzame koers te varen in deze stad."

De Kleijn onderschrijft die woorden. "We moeten kracht nu omzetten in macht." Zijn partij heeft leergeld betaalt, erkent hij. "Wij hebben ons in het verleden te vaak afgezet tegen de PvdA. Daardoor hebben we te weinig bereikt."

Vraag is echter hoe innig de liefde op links is. Twee van De Kleijns beoogde partners, GroenLinks en Nida, zijn ook met D66 in gesprek. Op het stadhuis wordt ook al gefluisterd over 'een progressief motorblok', dat na 21 maart nodig zou zijn voor een werkbare meerderheid.

Lees ook: Deelname PVV vergroot polarisatie Rotterdamse politiek