W dobie pandemii koronawirusa głównym finansującym tarczę antykryzysową rządu ma być NBP. Od tygodnia odkupuje obligacje. W czwartek 26 marca był głównym uczestnikiem aukcji, przejmując aż trzy czwarte oferty za specjalnie dodrukowane w tym celu 11 mld zł. Łącznie zgromadził już dwa procent państwowego długu, a to dopiero początek.

W sumie NBP odkupił już w ciągu tygodnia obligacje państwowe za 19 mld zł. To prawie 2 proc. państwowego długu

Na ostatniej aukcji przejął 74 proc. oferty, zbijając średnie oprocentowanie w dół w porównaniu z poprzednimi aukcjami

Podsekretarz stanu w MF Leszek Skiba informuje, że Niemcy mają kłopoty ze sprzedażą swoich obligacji. Popyt na rynku długu znacząco zmalał

NBP odkupił na czwartkowym przetargu sześć serii papierów dłużnych Skarbu Państwa w sumie za 10,7 mld zł - podał PAP. Z przedstawionych do odkupu obligacji o wartości 14,6 mld zł NBP przejął 10,7 mld zł, czyli aż 74 proc. oferty.

To już trzecia aukcja, w której uczestniczy NBP, odkąd Rada Polityki Pieniężnej dopuściła możliwość bezpośredniego skupu obligacji Skarbu Państwa przez bank centralny. W czwartek tydzień temu bank wydał 2,66 mld zł, a w ostatni poniedziałek - 5,62 mld zł. I to miał być koniec na marzec - tak przynajmniej wynikało kilka dni temu z harmonogramu NBP.

Później bank jednak zmienił zdanie i w czwartek 26 marca przeznaczył na zakup największą dotąd kwotę (10,7 mld zł). Razem z poprzednimi dwoma aukcjami to już prawie 19 mld zł. Tych pieniędzy wcześniej nie było, czyli to kwoty wykreowane sztucznie przez NBP.

Na pytanie, czy NBP konsultował z rządem, ile obligacji jest gotów skupić w związku ze wzrostem potrzeb pożyczkowych i emisji długu, resort rozwoju napisał Polskiej Agencji Prasowej: "Skala zakupu obligacji skarbowych na rynku wtórnym w ramach operacji strukturalnych otwartego rynku nie podlegała konsultacjom pod kątem skali finansowania deficytu budżetowego i potrzeb pożyczkowych".

Dodatkowym motywem skupu długu przez NBP - oprócz finansowania tarczy antykryzysowej - mogą być problemy ze sprzedażą państwowych obligacji w Europie. Jak podaje na Twitterze podsekretarz stanu w Ministerstwie Finansów Leszek Skiba, Niemcy po raz kolejny nie sprzedali pełnej puli obligacji 30-letnich na aukcji i apelują do Europejskiego Banku Centralnego o zwiększenie skupu.

Grzegorz Maliszewski, główny ekonomista Banku Millennium wskazywał kilka dni temu na Twitterze, że ze światowych funduszy obligacji odpłynęło w tydzień 18,8 mld dol. i to najwięcej w historii. W tej sytuacji interwencja NBP może być ratunkiem dla rządu, bo popyt na rynku drastycznie zmalał.

Prawie dwa procent zadłużenia w rękach NBP

Uczestnictwo NBP w aukcjach na razie nie polega na skupie nowych emisji, ale już wyemitowanych obligacji. Jaka to jest skala w porównaniu do emisji pieniądza?

Tak zwany pieniądz M2 to łącznie 1 569 mld zł, na co składają się: pieniądz gotówkowy w obiegu (226 mld zł), depozyty bieżące w bankach (926 mld zł) oraz depozyty w bankach do dwóch lat (417 mld zł). Wydane przez NBP 19 mld zł to 1,2 proc. tej kwoty.

A jaki to procent wszystkich wyemitowanych przez Skarb Państwa obligacji? Według danych Ministerstwa Finansów, łączna emisja wszystkich papierów dłużnych państwa, denominowanych w złotym ma wartości 660 mld zł. NBP skupił na razie 2,9 proc. z nich. Jednocześnie to 1,9 proc. łącznego zadłużenia Skarbu Państwa z końca stycznia 2020.

Do 30 marca NBP ma przedstawić harmonogram operacji planowanych do zaoferowania w kwietniu 2020 r.

NBP zbija odsetki od długu państwa

Interesujące są przy tym warunki, na których obejmował państwowe papiery, które wyjaśniają, dlaczego pozostali inwestorzy zdecydowali się na zakup tylko jednej czwartej puli. Największa kwota NBP - 5 mld zł - poszła w czwartek 26 marca na skup obligacji dziesięcioletnich z terminem wykupu w październiku 2029. Ich średnia rentowność, czyli odsetki jakie dostanie NBP to zaledwie 1,77 proc.

Dlaczego "zaledwie"? Jeszcze tydzień temu za te same papiery NBP kupował z rentownością 1,97 proc. W lutym - przed interwencjami NBP - sprzedawano je na aukcji z rentownością 2,1 proc., a w styczniu z 2,26 proc. Pozostali inwestorzy mogą nie być chętni na obecne warunki. Przynajmniej chwilowo.

Takie działania realnie obniżają koszt finansowania długu państwa. W sytuacji, gdy Sejm uchwala tarczę antykryzysową, która może zwiększyć potrzeby pożyczkowe w tym roku o ponad 140 mld zł, odsetki mogły iść mocno w górę, a dzięki działaniom NBP - spadają.

WARTO WIEDZIEĆ: