Okazuje się, że trzeba było aż małżeństwa Przyłębskich, żeby pisowska prawica wreszcie opowiedziała się za lustracyjną teorią III RP, w myśl której nie tyle sam fakt formalnej rejestracji, co dopiero szczegółowa analiza faktycznej współpracy decydować ma o kwalifikacji jako TW.

REKLAMA

A przecież swego czasu tyle było krzyków, tyle wygrażania Trybunałowi, że jak to tak można, że jeśli ktoś podpisuje zobowiązanie i sam sobie wybiera pseudonim, to znaczy, że po prostu jest „esbeckim kapusiem”. I żadne inne informacje nie są potrzebne. Co najwyżej może być „kapusiem” mało przydatnym, „kapusiem” milczącym, ale przecież setki ludzi nie dostały paszportu, bo się nie dały złamać i nie zobowiązały się na piśmie do „kapowania”.

Tymczasem Instytut Pamięci Narodowej, uzasadniając brak kłamstwa lustracyjnego Andrzeja Przyłębskiego, przywołuje orzecznictwo tego samego Trybunału Konstytucyjnego i tego samego Sądu Najwyższego, które m.in. właśnie poprzez swoje „gołębie stanowisko” wobec lustracji i postkomunizmu powinny być przez „dobrą zmianę” jak najszybciej „odzyskane”. Jak widać wyrozumiałość III RP bywa przydatna, gdy idzie o ambasadora, swego czasu - wedle mediów - biegającego po uczelni w koszulce z Jarosławem Kaczyńskim.

"Nie pierwsza to moralna wolta polskiej prawicy"

Nie pierwsza to moralna wolta polskiej prawicy, nie pierwsze grzebanie „jastrzębi lustracyjnych”. Trzeba było bowiem dopiero teczki arcybiskupa Michalika (TW Zefir), aby się, swego czasu, okazało, że SB mogła jednak rejestrować jako TW nawet kogoś, kto nie miał o tym zielonego pojęcia.

A przecież zanim wypłynęła sprawa arcybiskupa, wielu prawicowych historyków zarzekało się, że to jest po prostu niemożliwe, że zarejestrowany musiał o tym wiedzieć. Trzeba było dopiero teczki Zyty Gilowskiej (TW Beata), aby okazało się, iż esbek rzeczywiście może wpisywać do teczki to, co usłyszał od drugiej osoby, nawet jeśli ta osoba nieświadomie paplała sobie przy kawie. A przecież swego czasu obowiązywała teoria, że nawet jeśli SB powiemy, kto jakiego kremu do golenia używa, to też komuś szkodzimy, bo przecież dla SB nie ma nieważnych informacji. Oczywiście teoria ta nie obowiązywała w przypadku Zbigniewa Herberta, który, „bawiąc się z łapsami”, prowadził wywody na temat Doliny Issy Czesława Miłosza.

Wiele lat przekonywano bowiem na prawicy, że SB nie oszukuje samej siebie - nie rozumiejąc, że owa personifikacja danej organizacji prowadzi do automatycznego postrzegania jej jako jednej osoby. Tymczasem SB, jak urząd gminy, spółka prawa handlowego klub piłkarski czy komenda policji jest zbiorowiskiem ludzi o (czasami) sprzecznych interesach. Dlatego mówienie, że w SB nikt w papierach nie kłamał, bo SB nie oszukiwałaby samej siebie, jest tak mądre, jak mówienie, że w Twojej firmie, drogi pracowniku, też nikt nie może kłamać, bo przecież firma nie oszukiwałaby samej siebie.

A jeśli słyszysz, że przecież w SB była komórka wewnętrznej kontroli, to musisz się pod nosem smutno uśmiechnąć, albowiem w policji też istnieje taka komórka, i jak to działa widzieliśmy przy sprawie katowania Igora Stachowiaka. Z tego też względu opieranie absolutnej ufności na fakcie, że zdeprawowani esbecy mieli w ogóle i nigdy nie robić przekrętów, nie podrasować papierów, bo ktoś ich kontrolował, ma mniej więcej tyle sensu co pogląd, że w ministerstwach też nikt nigdy nie robi przekrętów, bo przecież jest tam komórka audytu wewnętrznego!

Rządząca prawica sama wchodzi w buty III RP

Trzeba było też wszystkich powyższych spraw, żeby wreszcie odstąpić od poglądu jakoby „lustracyjne uniewinnienia” z definicji były niewiarygodne, albowiem akta są przecież przetrzebione i niekompletne. Przy takiej prolustracyjnej wykładni w przypadku dysponowania dowodem w postaci pisemnego zobowiązania ewentualne braki w teczce tłumaczone byłby zniszczonymi dokumentami. Obowiązywało więc domniemanie winy i dopiero kazusy Przyłębskiego, Gilowskiej czy Michalika pozwoliły uznać, że brak dokumentów równa się brakowi winy.



Trzeba było dopiero katastrofy smoleńskiej i śmierci generała Petelickiego, żeby ten były pracownik Służby Bezpieczeństwa stał się dla prawicy symbolem patriotyzmu w przeciwieństwie do, dajmy na to, Władysława Bartoszewskiego. Trzeba było kariery prokuratora Piotrowicza, aby uznać, że wsadzanie opolskich opozycjonistów do więzienia to żadna zbrodnia, a dowód walenrodyzmu.

Być może trzeba będzie więcej medialnych historii, nie tyle zdesperowanych powstańców warszawskich, co jakiegoś szwagra Beaty Szydło, aby prawicy uzmysłowić, że dezubekizacja lekarzy, sekretarek czy kierowców pracujących na zapleczu SB jest jedną wielką krzywdą. Być może dopiero fakt, że monografię Leona Kruczkowskiego opracowała nie tyle córka Wandy Wasilewskiej, co sama Jadwiga Kaczyńska sprawi, że IPN przestanie dekomunizować ulice z nazwiskiem znanego literata.

Wszystko to krok po kroku sprawia, że rządząca prawica sama, w imię doraźnego, politycznego relatywizmu, wchodzi w buty III RP, a lustracyjne gołębie serce IPN-u mogłoby służyć za przykład antylustracyjnej publicystyki lat 90.

Największym TW czytelników "Newsweeka" jest właśnie Przyłębski

Wszystko to jednocześnie sprawia, że przeciwnicy obozu władzy stają się lustracyjnymi jastrzębiami. Że oto największym TW dla docelowych czytelników "Newsweeka" jest właśnie Andrzej Przyłębski, największym zbrodniarzem PRL ever jest niejaki prokurator Piotrowicz, a nazwisko Kryżego juniora wyborca PO recytuje zbudzony w środku nocy. Podobnie jest zresztą z fobią rosyjską, największymi przeciwnikami Rosji, szukającymi wszędzie „szarych sieci układu” z Putinem w tle, jest właśnie obecny elektorat anty PiS-u, podczas gdy sam PiS jest w stosunku do pana Putina grzeczny i nie tylko nie domaga się wraku, ale nawet nie śmie wystąpić o reparacje wojenne.

Oto więc podczas tragikomicznego odwrócenia ról sprawa lustracji zostaje ostatecznie pogrzebana. Nie liczy się już co naprawdę się stało, kto i co naprawdę zrobił, czego najlepszym dowodem jest „publiczna debata” w sprawie Lecha Wałęsy, gdzie żadna ze stron nie potrafi przyjąć do wiadomości najbardziej podstawowych faktów.

Histeryczna awantura o wszystko, o każdy kamień, o każdą ulicę, między rewolucyjnym PiS-em i dogorywającą III RP tak mocno śniącą o powrocie anciem regimu nie pozwala nie tyle na uczciwą debatę, co w ogóle na jakąkolwiek debatę. Nie pozwala też na to rachityczny ruch symetrystów, próbujący wcisnąć się między oba propagandowe walce, ale uwikłany w infantylizm konstruowanych analogii musi polec jak każdy pierwszy naiwny.

Być może to jednak dobrze. Być może skomplikowana historia Polski zasługuje na więcej niż wojenne bicie w tamtamy, być może los współpracy z bezpieką czeka ten sam historyczny los, co inne głośne tego typu historyczne spory. To jest spory prowadzone po latach, przez garstkę zapaleńców historyków. Spory, co do których opinia publiczna ma zdanie, jak co do przedwojennej współpracy z caratem, czyli nie ma zdania w ogóle.

*Galopujący Major. Bloger polityczny. Socjaldemokrata (galopujacymajor.wordpress.com)