Visumvrij reizen door het Schengengebied lijkt voor de Turken een stapje dichterbij gekomen. De Europese Commissie is ‘tevreden’ met het Turkse plan van aanpak om aan de voorwaarden voor visumliberalisering te voldoen.

Een afgevaardigde van de Europese Commissie was vrijdag in Ankara om verder te praten over een visumliberalisering voor de Turken. Volgens de Turkse regering is de volgende stap om de details van de ‘technische regulering’ van de voorwaarden uit te werken. Een Turkse ambtenaar reageert tegenover de Turkse krant Hurriyet verheugd over het gevoerde gesprek.

Bij de totstandkoming in 2016 van het vluchtelingenakkoord tussen Turkije en de Europese Unie (EU) was bedongen dat de Turkse bevolking gemakkelijker toegang zou krijgen tot landen in de Schengenzone. Maar nadat de Turkse president Recep Tayyip Erdogan na een mislukte coup in juli 2016 de terreurwetten in zijn land had aangescherpt, raakte die toezegging uit het zicht. Turkije voldeed niet meer aan de eisen die de EU had gesteld.

Beleidsnota voor eurocommissaris Timmermans

In februari klopte Turkije aan bij vicevoorzitter van de Europese Commissie Frans Timmermans met een beleidsnota om de strenge terreurwetten te versoepelen. Dat is een van de overgebleven zeven eisen die de EU aan Turkije stelt om aan de criteria van visumliberalisering te voldoen. Die criteria, in totaal 72, zijn nodig om aan de ‘Europese standaarden van wetgeving’ tegemoet te komen. De Turkse nota zou waarschijnlijk worden goedgekeurd, zei Timmermans toen.

Sinds de mislukte coup in Turkije verliepen de contacten tussen de Turkse regering en de EU stroef. De Turkse president Erdogan wil dat daarin verandering komt. Eerder probeerde hij al toenadering te zoeken tot Duitsland en Nederland.

Maar een poging om de banden met Nederland te herstellen, liep uit op een mislukking. Nederland en Turkije konden het niet eens worden over de manier waarop dat moest gebeuren. Daarop is de Nederlandse ambassadeur officieel teruggeroepen uit Ankara, hoewel die al sinds maart 2017 niet meer welkom was op Turks grondgebied.

Visumliberalisering heeft schaduwzijde

Overigens heeft de visumliberalisering voor Turkije een schaduwzijde, bleek uit een rapport van de Europese Commissie uit 2016. Daarin wordt de angst uitgesproken dat met het visumvrije reizen voor Turken ook buitenlandse terroristen en criminelen vrij spel krijgen. In het rapport schrijven Europese ambtenaren dat ‘naar verwachting’ buitenlandse terroristen en criminele netwerken zullen proberen om een Turks paspoort te bemachtigen om zo de Europese Unie binnen te komen.

Lees ook dit commentaar van Gertjan van Schoonhoven over Erdogans campagne: Turken de mond snoeren is zwaktebod

Die angst betreft vooral de Turkse maffia, die bekendstaat om zijn drugs-, wapen- en mensenhandel. Als gevolg van de afspraken tussen de Europese Unie en Turkije zou de Turkse maffia zijn territorium direct kunnen uitbreiden, aldus het rapport.

Volgens het rapport zou alleen een hervorming van het Turkse politie- en justitieapparaat enigszins kunnen helpen om de risico’s terug te dringen. Vooral bij nieuwe aanvragen voor een Turks paspoort, bij immigranten die de Turkse nationaliteit willen bemachtigen en bij mogelijke identiteitsfraude met Turkse paspoorten moet streng worden opgetreden.