We wtorek Grzegorz Schetyna zaprezentował liderów list wyborczych Koalicji Obywatelskiej, czyli porozumienia wyborczego Platformy z kilkoma małymi partiami

Na listach jest wiele niespodzianek — m.in. dziennikarz sportowy Tomasz Zimoch jako „jedynka” w Łodzi, brat zamordowanego prezydenta Gdańska Piotr Adamowicz jako „trójka” w Gdańsku czy też dawny polityk PiS Paweł Kowal jako lider listy w Małopolsce

Schetyna dokonał także wielu transferów z SLD

Taki kształt czołówek list wywołał burzę wewnątrz partii. Pominięci czują się konserwatyści, dawni europosłowie, a także działacze społeczni

Tak naprawdę to nikt w Platformie niczego pewnego nie wiedział aż do wtorkowego popołudnia, gdy Schetyna ogłosił nazwiska liderów list wyborczych. Decyzje o czołowych miejscach na listach w 41 okręgach zapadały wyłącznie w gabinecie lidera PO. Schetyna radził się swoich najbliższych współpracowników, ale ostatecznie decydował sam. Politycy spoza dworu lidera PO mieli niewielki wpływ na listy. Dlatego też można uznać ten zestaw nazwisk za autorski projekt Schetyny, który pokazuje jego pomysł na Platformę.

Jeszcze więcej lewicy

A jaki jest ten pomysł? Na pewno — wbrew zapowiedziom — nie ma mowy o wielkim otwarciu na działaczy społecznych i samorządowców. Najwyraźniej widać to na przykładzie Iwony Hartwich, nieformalnej liderki protestów niepełnosprawnych. Hartwich wycofała się z kandydowania po tym, gdy dostała ofertę startu z odległego, siódmego miejsca na liście wyborczej w Bydgoszczy. — Czuję się oszukana — oznajmiła. Dopiero wówczas Schetyna dał jej trzecią lokatę.

POLECAMY: Schetyna rekomenduje Iwonę Hartwich na trzecie miejsce listy KO. Hartwich: jeśli tak będzie, wystartuję

Widać za to, że Schetyna pragnie więcej lewicy. Choć lider PO nie chciał w swej koalicji SLD, to namawia polityków lewicy na indywidualne transfery. To widać na listach. Doceniona została Barbara Nowacka, która już jesienią minionego roku związała się z Platformą — będzie „jedynką” w Gdyni. Wraz z nią do PO dołączył dawny rzecznik SLD Dariusz Joński — będzie „trójką” w Łodzi. Teraz dołączają do nich kolejni politycy SLD. Katarzyna Piekarska będzie szósta w Warszawie (wyżej niż znany z antypisowskich happeningów poseł PO Michał Szczerba). Niedawny szef kujawsko-pomorskiego SLD Ireneusz Nitkiewicz wystartuje z „czwórki” Koalicji Obywatelskiej w Bydgoszczy. Były poseł SLD Eugeniusz Czykwin będzie piąty na Podlasiu. Zaś wieloletni prezydent Rzeszowa Tadeusz Ferenc otworzy listę KO w swym mieście.

Słabe miejsca ludzi „Solidarności”

Te transfery wywołują tarcia wewnątrz Platformy. Nasi rozmówcy zwracają uwagę, że w Gdyni Nowacka ma zastąpić konserwatystę Marka Biernackiego, z którym Schetyna się rozstał ze względu na różnice zdań w sprawie aborcji. Zamiana zwolennika zaostrzenia przepisów aborcyjnych na zwolenniczkę ich liberalizacji wywołała w partii zdumienie. W dodatku na gdyńskiej liście zmarginalizowana została posłanka PO i była działaczka „Solidarności” Henryka Krzywonos — będzie dopiero czwarta. Inna rzecz, że znani działacze antykomunistyczni nie mają łatwo na listach PO. Jeden z bohaterów strajku w Stoczni Gdańskiej w sierpniu 1980 r. Jerzy Borowczak będzie dopiero siódmy na liście w Gdańsku. Antoni Mężydło — szósty w Bydgoszczy. Bogusław Sonik — dziewiąty w Krakowie.

POLECAMY: Najciekawsze pojedynki w nadchodzących wyborach parlamentarnych

Konserwatyści dalej na listach

Kusząc lewicę, Schetyna wyraźnie osłabił nurt konserwatywny w Platformie. Żaden konserwatysta PO nie dostał „jedynki” — Czesław Mroczek jest drugi w Siedlcach, Elżbieta Radziszewska — trzecia w Piotrkowie, podobnie Tomasz Głogowski w okręgu Katowice II, za to Joanna Fabisiak jest czwarta w Warszawie, zaś Ireneusz Raś — szósty w Krakowie. Jest jeden polityk konserwatywny na „jedynce” — tyle, że to Paweł Kowal, dawny polityk PiS i partii Jarosława Gowina.

Wśród transferów są też celebryci, tacy jak dziennikarz sportowy Tomasz Zimoch — „jedynka” w Łodzi. Łódzkie struktury PO są na tyle oburzone narzuceniem im Zimocha, że prezydent miasta Hanna Zdanowska — regionalna liderka Platformy — zrezygnowała z prac w centralnym sztabie wyborczym partii. — Nowi ludzie będą niegroźni dla Schetyny, bo nie są zakorzenieni w partii — tłumaczy jeden z posłów, przesuniętych na dalsze miejsce.

Schetyna chce zachować władzę

Takie zdania słychać w rozmowach z posłami PO bardzo często. W partii panuje przekonanie, że Schetyna tak ułożył listy, by wprowadzić do Sejmu ludzi, którzy nie wystąpią przeciwko niemu. — Schetyna przygotowuje się na przegraną z PiS i tak ułożył listy, żeby mieć kontrolę nad klubem Platformy po wyborach — mówi nam znany poseł. — To ma być dla niego gwarancja zachowania stanowiska.

Z tego powodu wiele „jedynek” to wierni druhowie Schetyny — Sławomir Neumann, Tomasz Siemoniak, Borys Budka, Robert Tyszkiewicz, Marcin Kierwiński, Jan Grabiec, Mariusz Witczak i Piotr Borys.

Schetyna nie wystawił na listach tylko jednego swego człowieka — byłego lidera PO w Zachodniopomorskiem Stanisława Gawłowskiego, który ma sprawę korupcyjną i siedział w areszcie. Ale Gawłowski — jak się dowiaduje Onet — ma szansę na miejsce na liście do Senatu.

POLECAMY: KO ogłosiła "jedynki" na listach wyborczych do Sejmu. Kto wystartuje?

Zsyłka do Senatu

Do Senatu Schetyna chce też zesłać grupę znanych polityków PO, z którymi mu nie po drodze.

Może tam trafić były europoseł Jarosław Wałęsa, którego w tej chwili nie ma na listach PO. Z trzech różnych źródeł dowiedzieliśmy się, że Wałęsa zażądał od Schetyny „jedynki” do Sejmu w Gdańsku lub kandydowania z tego miasta do Senatu. — To było dla nas nie do przyjęcia. Listę sejmową otwiera Neumann, który jest szefem klubu PO. A do Senatu od wielu lat wystawiamy Bogdana Borusewicza — opowiada uczestnik negocjacji. Wałęsa zerwał rozmowy, ale ludzie Schetyny liczą, że ostatecznie przyjmie ofertę kandydowania do Senatu z innego okręgu.

Do Senatu mógłby też wystartować były minister cyfryzacji i były europoseł Michał Boni — tak przynajmniej twierdzą liderzy Platformy. Bo na razie to Boni jest obrażony za to, że dostał marne miejsce w wyborach europejskich i nie udało mu się dostać do europarlamentu.

Na listach sejmowych go nie ma, podobnie zresztą jak Julii Pitery, także byłej europosłanki.

Pitera jest skłócona z ludźmi Schetyny w Warszawie i dlatego nie kandydowała w eurowyborach. Wyraziła gotowość kandydowania do Sejmu, ale szefostwo PO widzi ją na listach senackich, prawdopodobnie w Radomiu.

W Senacie może się znaleźć także były minister kultury i były europoseł Bogdan Zdrojewski. Gdy władze PO nie dały mu miejsca na listach europejskich, Zdrojewski mocno atakował Schetynę i zarzekał się, że do Sejmu nie będzie kandydował. Do Sejmu rzeczywiście nie wróci, ale niedawno ogłosił, że chce zostać senatorem i liczy na poparcie Platformy.

Powrót bohaterów skandali

Schetyna powoli testuje odporność opinii publicznej na rozgrzeszenie bohaterów „afery taśmowej”. W eurowyborach wystawił Radosława Sikorskiego i Bartosza Arłukowicza — obaj w dobrym stylu zdobyli mandaty. Tym razem „jedynkę” dostał inny nagrany przez kelnerów polityk — Bartłomiej Sienkiewicz otworzy listę w Kielcach.

Szef PO jest też przekonany, że większość wyborców zapomniała o innych kontrowersjach. Po wielu latach, po cichu, na listy wracają działacze kojarzeni z wyrzuconym z Platformy w 2006 r. byłym prezydentem stolicy Pawłem Piskorskim. Była posłanka PO Marta Fogler została „trójką” w Nowym Sączu, zaś Sławomir Potapowicz — jest ósmy w Warszawie.

Fogler została zmarginalizowana w 2003 r. po doniesieniach „Rzeczpospolitej” o tzw. aferze mostowej — czyli powiązaniach stołecznych polityków PO z firmami budującymi mosty w mieście. — Nie było żadnej afery. Prokuratura prowadziła przez blisko pięć lat śledztwo w tej sprawie i ostatecznie umorzyła je, bo nie stwierdzono żadnego naruszenia prawa. Nikomu nie postawiono jakichkolwiek zarzutów — mówiła Fogler „Rzeczpospolitej” dwa lata temu. Inne zdanie ma jednak na ten temat Julia Pitera, która w rządzie Tuska była pełnomocnikiem ds. antykorupcyjnych.

Z kolei Potapowicz, usunięty wraz z Piskorskim, odnalazł się w ostatnich latach w Nowoczesnej. Jako polityk .N ostro atakował prezydent stolicy Hannę Gronkiewicz-Waltz (PO), żądając referendum w sprawie jej odwołania. A teraz dzięki temu, że Nowoczesna jest w Koalicji Obywatelskiej, tylnym wejściem trafił na listy Platformy.

Jednak nie każdy polityk, który został wykluczony z PO i trafił do Nowoczesnej, jest tak wyrozumiale traktowany przez Platformę. Piotr Misiło został właśnie usunięty z list Koalicji Obywatelskiej. Nieoficjalnie wiadomo, że władzom PO nie spodobało się to, że umieścił na Twitterze znak Polski Walczącej wpisany na tle tęczy, symbolizującej ruch LGBT.