Recycling kan meer milieuwinst opleveren, bijvoorbeeld door een exportheffing of -verbod in te stellen naar landen buiten Europa waar plastic nog wordt gedumpt. Ook kan hergebruik van producten nog behoorlijk worden verbeterd, staat in een rapport van het Centraal Planbureau.

Het CPB noemt het verder een goed idee om een gunstiger tarief in te stellen voor producten die gerecycled materiaal bevatten. Daardoor wordt het prijsverschil tussen producten met nieuwe grondstoffen en producten met gerecyclede grondstoffen kleiner.

Plastic, papier en textiel

In het rapport richt het CPB zich op drie afvalstromen: papier, textiel en plastic. Recycling van dat afval is wisselend succesvol. Volgens onderzoeker Annemiek Verrips van het CPB is het belangrijkste probleem de kwaliteit van het afval. "Daar is nog veel milieuwinst te behalen, vooral bij textiel, en ook wel bij papier." Het ingezamelde afval is de laatste jaren viezer geworden, waardoor het minder goed verwerkt kan worden. "Als papier of textiel nat of vies wordt aangeleverd, dan kan soms een hele partij niet meer gerecycled worden."

Ook zit er steeds vaker ander afval tussen het papier- of textielafval, waardoor het onbruikbaar wordt. "Kleding is dan niet langer opnieuw te dragen en kan alleen nog gebruikt worden als bekleding voor autostoelen of worden verbrand", zegt Verrips.

Bij plastic is dat minder een probleem, want dat kan zowel schoon als vies opnieuw worden toegepast. Het nadeel van plastic is wel dat er heel veel verschillende soorten van zijn. Verrips zegt dat na het sorteren het meeste afval uit een mix van plastics bestaat. "Die mix is van een relatief lage kwaliteit, waardoor je er niet veel andere dingen meer van kunt maken dan bijvoorbeeld verkeerspaaltjes, bloempotten of tuinmeubelen. Terwijl als je meer goed bruikbare plastics eruit haalt, je daar vaak gewoon weer nieuwe verpakkingen van kunt maken."

Minder export en betere verpakkingen

Volgens het CPB zou het veel milieuwinst opleveren om een heffing of een verbod in te stellen op de export van plastic. "Plastic afval wordt nu nog vaak geëxporteerd naar landen die hun eigen afval storten of dumpen. De kans is dan groot dat dat met ons afval ook gebeurt. Als we ons plastic afval zelf verwerken kunnen we voorkomen dat plastic in het milieu terechtkomt", zegt Verrips.

Ook zouden producenten kunnen inzetten op verpakkingen die beter te recyclen zijn, stelt Verrips. "Je zou in samenspraak met de industrie ook kunnen afspreken om heel slecht recyclebare producten, zoals frietbakjes gemaakt van zwart plastic, te verbieden."

Toch kun je volgens Verrips niet zomaar alle verpakkingen die lastig te recyclen zijn verbieden. "Een chipszak is bijvoorbeeld lastig, omdat hij is gemaakt van verschillende soorten plastic. Maar als je chips niet in zo'n zak verpakt dan wordt het heel snel oud."