Het islamitische Offerfeest valt dit jaar uitzonderlijk op 1 september. Dat dreigt de eerste schooldag ernstig in de war te ­sturen. Vooral scholen in de steden vrezen een massale af­wezigheid. Het katholiek onderwijs heeft daarom aan onderwijs­minister Hilde Crevits (CD&V) gevraagd of het schooljaar niet beter op 4 september begint. Maar daar wil de minister niet van weten. “Scholen die een problematische start verwachten, kunnen wel een verlofdag inlassen.”

Het Scheppersinstituut in Antwerpen is er al uit: het schooljaar begint daar pas op maandag 4 september. ­Directrice Ann Paeschuyzen besliste om een pedagogische studiedag in te lassen op de eerste september. “Het schoolteam zal aanwezig zijn, maar de leerlingen hoeven niet te komen”, zegt ze. “Dat heeft weinig zin. De ervaring leert ons dat slechts één derde van de leerlingen opdaagt als het Offerfeest is. En we willen dat álle leerlingen goed voorbereid aan het schooljaar beginnen.”

Het is een dilemma waar veel directeurs, vooral van de zogenaamde concentratiescholen, vandaag mee kampen. De meesten leggen voor de Paasvakantie de planning vast voor het volgende schooljaar, maar het Offerfeest doorkruist de normale gang van zaken. Die islamitische feestdag valt dit jaar pal op de eerste schooldag.

Onderwijsminister Hilde Crevits (CD&V) Foto: Photo News

Moslimleerlingen hebben wettelijk recht op verlof. Om hoeveel kinderen het precies gaat, is onduidelijk. Precies 59.733 leerlingen volgden vorig schooljaar islamonderwijs, maar daarin zitten niet de moslimleerlingen van de katholieke scholen. Wel kunnen we uit een steekproef van de KU Leuven concluderen dat ook daar minstens 50.000 moslimleerlingen de lessen volgen. Samen dus 110.000, of één op de tien. Maar in sommige Brusselse scholen is meer dan negentig procent van de leerlingen moslim.

Rompslomp

Dus zitten de directeurs met de handen in het haar. “De groepsvorming, de kennismaking met de school, het eerste contact met de klastitularis en andere klasgenoten: het gebeurt allemaal op 1 september”, zegt Francis Van Caer, directeur van de Ursulinen in Mechelen. “Het zou bijzonder jammer zijn mocht een deel van de leerlingen die start missen.”

Zelf is hij er nog niet helemaal uit hoe hij het probleem zal oplossen. Een tweede onthaal op maandag behoort tot de opties, maar dat vindt Van Caer behoorlijk wat rompslomp. Samen met andere collega’s had hij erop gehoopt dat Hilde Crevits het hele schooljaar zou verschuiven naar 4 september. De koepel van de katholieke scholen speelde die vraag door naar de minister.

Ook het Gemeenschapsonderwijs vindt het zinvol om met alle onderwijsverstrekkers samen een initiatief te nemen. Topvrouw Raymonda Verdyck zit vandaag met de minister samen om de kwestie te bespreken. “Er is nood aan duidelijkheid voor leerlingen, ouders en scholen. Er zijn families met kinderen in verschillende scholen en netten”, aldus woordvoerster Sarina Simenon.

Maar het antwoord van Crevits laat er weinig twijfel over bestaan: “Het schooljaar start sinds jaar en dag op 1 september”, zegt ze. “Scholen beschikken wel over één vrije dag. Wie een problematische start voorziet, kan uit respect voor de religieuze beleving van de leerlingen starten op maandag 4 september, zonder dat we daarvoor het schooljaar in heel Vlaanderen moeten verschuiven.”

Luxeverzuim

Van Caer verwijt Crevits een gebrek aan daadkracht, en vermoedt dat ze handelt uit vrees voor de publieke opinie. “Maar daardoor hypothekeren we wel de kansen van die leerlingen.”

Komt daar nog bij dat het luxeverzuim sowieso hoog is als 1 september op een vrijdag valt. Het is nu eenmaal goedkoper om pas daarna terug te ­keren uit vakantie. Daarom gingen ook in 2006 – de vorige keer dat de eerste schooldag op een vrijdag viel – stemmen op om de start van het schooljaar te verlaten. Toenmalig minister van Onderwijs Frank Vandenbroucke (SP.A) ging daar niet op in.

Dat Crevits niet wil wijken, vindt Koen Daniëls, onderwijsexpert van N-VA, maar logisch. “In veel scholen rijst dit probleem niet. Mocht het schooljaar later beginnen, dan moeten ouders in heel Vlaanderen plots op zoek naar opvang. Alle speelpleinen en kampen zijn gepland. En daar zit 1 september niet bij.”