VVD-Kamerlid Van Wijngaarden wil dat er een onderzoek komt naar het strafbaar stellen van organisaties die migranten van boten halen. Aanleiding is het schip Sea-Watch 3, dat onder Nederlandse vlag vaart en afgelopen weekend met tientallen mensen aan boord zonder toestemming in Lampedusa afmeerde.

De Tweede Kamer worstelt met de vraag wat het met organisaties aanmoet, die de zee opgaan om mensen te redden en vervolgens nergens worden toegelaten. Een deel, onder wie Van Wijngaarden, ziet hen min of meer als een laatste schakel in de keten van mensensmokkelaars. Een ander deel vindt juist dat het om idealistische hulpverleners gaat, die met de beste bedoelingen mensenlevens redden.

"Mensen in acuut levensgevaar moet je redden", zegt VVD'er Van Wijngaarden. "Maar het gaat om de vraag of iedereen die door een ngo van een bootje wordt geplukt - afgeduwd door mensensmokkelaars en al dan niet uitgerust met een gps-tracker - een drenkeling is. Je moet goed kijken: waar eindigt de plicht om iemand in nood te helpen en waar begint het faciliteren van en aanzetten tot mensensmokkel?"

Als het onderzoek daar aanleiding toe geeft, wil hij dat actievoerders op schepen als de Sea-Watch 3 een celstraf van maximaal vier jaar celstraf kunnen krijgen of een boete van hooguit 83.000 euro. Dat zijn de straffen die nu al op mensensmokkel staan.

Terug naar de coalitie

Coalitiegenoot ChristenUnie vindt strafbaarstelling onacceptabel. "Dat is een slecht plan, dat mensen criminaliseert die hun nek uitsteken om mensen te redden", zegt Kamerlid Voordewind. Hij wijst erop dat er lang over mensensmokkel is gesproken bij de formatie en dat de VVD dit onderwerp toen niet heeft genoemd. "Als ze iets willen wat niet in het regeerakkoord staat, zullen ze echt terug moeten naar de coalitie."

Mogelijk is er een Kamermeerderheid te vinden voor het strafbaar stellen van acties als die van de Sea-Watch 3. CDA, PVV, 50Plus en de SGP hebben daar in principe wel oren naar. Maar Voordewind waarschuwt dat de vier partijen in de regeringscoalitie zo niet met elkaar omgaan.

"Over andere onderwerpen kunnen wij ook gemakkelijk een Kamermeerderheid halen. Maar als we die richting opgaan, dan valt de coalitie snel uit elkaar. Ik denk dat het verstandig is dat wij er over dit soort gevoelige onderwerpen onderling uitkomen."

Morgen debatteert de Tweede Kamer met staatssecretaris Broekers-Knol over vluchtelingenzaken. Het onderzoek dat de VVD wil, zal dan ook aan de orde komen.