Om toegang te krijgen tot een overheidsdatabank met fiscale regelgeving, moeten gebruikers sinds kort hun gegevens delen met Microsoft. Wie dat niet wil, kan desnoods een valse naam gebruiken, adviseert de FOD Financiën.

Sinds ruim een maand moeten gebruikers van FisconetPlus een Microsoft-account aanmaken om gegevens over de Belgische fiscale wetgeving te raadplegen. Voordien was de databank vrij toegankelijk. De extra drempel die de overheid heeft opgeworpen, stuit zowel in het parlement als in fiscale kringen op kritiek.

‘Door deze privatisering verliest de FOD Financiën de controle over de toegang tot de gegevensbank. Ze staat toe dat de multinational Microsoft voortaan de parameters bepaalt’, zegt volksvertegenwoordiger Marco Van Hees, de fiscale specialist van de PVDA. Los van de uitbesteding zelf, ‘die vaak duur is en zelden bevredigend’, is ook het privacy-aspect Van Hees een doorn in het oog. ‘De multinational verzamelt de gegevens, slaat ze op en biedt de mensen betalende Microsoft-producten aan.’

Dat laatste blijkt uit de Microsoft-privacyverklaring waarmee gebruikers van FisconetPlus zich akkoord moeten verklaren. Daarin staat dat Microsoft gegevens inzamelt, ‘ook van partners met wie we gezamenlijke services aanbieden’. Een van de doeleinden van die inzameling is ‘advertenties voor bepaalde producten weer te geven’. Bruno Schröder van Microsoft België bevestigt dat er op basis van de gegevens advertenties getoond kunnen worden. ‘Maar alleen op basis van gegevens die de gebruiker vrijwillig ingeeft. We gaan niet de inhoud van de communicatie scannen.’

Fiscalisten verontrust

Marco Van Hees stelde over de kwestie een mondelinge vraag aan minister van ­Financiën Johan Van Overtveldt (N-VA). Die antwoordde dat de account-verplichting er moest komen omdat ‘Microsoft niet wil dat mensen anoniem toegang hebben tot zijn platform’. De overheid ging toch met het Amerikaanse bedrijf in zee, omdat het platform de gebruikers een aantal voordelen biedt. Bijvoorbeeld de mogelijkheid om een eigen bibliotheek aan te maken of een alert te ontvangen als er in een document zaken wijzigen. ‘Het account is alleen bedoeld om de gebruiker snel naar zijn favorieten te laten surfen’, zegt de minister.

Toch zijn fiscalisten die regelmatig van de databank gebruik maken, verontrust. ‘Ik vind dat fiscale informatie zonder beperking voor iedereen toegankelijk moet zijn’, zegt VUB-fiscalist Michel Maus (VUB): ‘Nu gebleken is dat ook Facebook-gegevens misbruikt kunnen worden, heb ik toch ernstige vragen. Kan de fiscus straks via datamining nagaan welke informatie ik opgezocht heb? Misschien kan op die manier wel worden uitgezocht welke belastingplichtigen mogelijk iets te verbergen hebben.’

Zes klachten

Schröder: ‘Ik begrijp dat er bezorgdheid is over privacy, maar identificatie is nu eenmaal vereist om gebruik te kunnen maken van deze technologie. Wij houden ons heel streng aan de privacywetgeving, die binnenkort nog strenger wordt door de GDPR-richtlijn.’

Belastingspecialist Jef Wellens van Wolters Kluwer heeft meer fundamentele bedenkingen. ‘FisconetPlus is een publiek orgaan. Waarom moet dat ondergebracht worden bij een privébedrijf? Ik vind dat bizar. Het werkt ook drempelverhogend. Het is alsof een gratis bibliotheek alleen nog toegankelijk zou zijn voor mensen die bereid zijn een abonnement te nemen op een tijdschrift van een commerciële uitgeverij.’

De FOD Financiën heeft tot nu toe zes klachten binnengekregen. Een van de klagers kreeg het advies om het account onder een valse naam aan te maken. De Waalse blogger Lionel Dricot, bijgenaamd Ploum, maakte zich op Twitter al vrolijk over dit advies. Maar volgens Microsoft is dat inderdaad perfect mogelijk. ‘Je kan elke naam gebruiken die je wilt, ook een naam die niet bestaat’, bevestigt Schröder.