Najnowszym ciosem dla teoretycznie jednego z najsilniejszych polskich okrętów w ogóle, jest anulowanie w ostatnich miesiącach dwóch przetargów. Jak wynika z dokumentów udostępnionych przez Komendę Portu Wojennego Gdynia, w obu przypadkach "nie było ofert nie podlegających odrzuceniu".

REKLAMA

Trzy kluczowe systemy wymagają napraw

Po pierwsze nie udało się podpisać kontraktu na naprawy stacji hydroakustycznej, czyli "uszu" okrętu. To podstawowy element systemu walki współczesnych okrętów podwodnych. Jego zadaniem jest nasłuchiwanie dźwięków w toni morskiej. Na przykład szumu wytwarzanego przez śrubę innego okrętu podwodnego. Może też sama wysłać odpowiedni dźwięk, który odbije się od celu i pozwoli zmierzyć w jakiej jest odległości. To stacja hydro ma dawać załodze pojęcie o tym, co się dzieje wokół i umożliwiać walkę.

Jak wynika z dokumentów, lista usterek do naprawienia w tym systemie na pokładzie ORP Orzeł jest długa. Brak możliwości zmierzenia odległości do celu, zakłócenia, ograniczone możliwości namierzania szumów, zepsuty system poruszania jedną z anten.

Po drugie, anulowano przetarg na przegląd i ewentualne naprawy peryskopów, czyli "oczu" okrętu. Jak wynika z dokumentów, wpadają one w drgania, są problemy z ich płynnym obracaniem i na dodatek są nieszczelne.

W ramach tego samego przetargu starano się znaleźć chętnych na usunięcie szeregu usterek w wyrzutniach torped. Głównie dotyczą one szwankujących zaworów.

Oba te przetargi anulowano, ponieważ "nie złożono ofert nie podlegających odrzuceniu". Czyli albo nie było chętnych, albo ich oferty były nie do przyjęcia przez wojsko.

Staruszek z problemami

Jak mówią w rozmowach z Gazeta.pl anonimowo byli marynarze, poważnym problemem w przypadku ORP Orzeł jest jego wiek i pochodzenie. To bardzo przyczynia się do nieudanych finałów przetargów.

Okręt reprezentuje radziecką technologię wczesnych lat 80. Został zbudowany w latach 1984-85. Dzisiaj jest więc już stary, a że nigdy nie przechodził modernizacji, to różne jego systemy mają prawo coraz częściej się psuć. Równocześnie nie ma dostępu do części zamiennych, bo pochodziły z radzieckich fabryk i wiele nie jest już wytwarzanych. Rosjanie produkują obecnie tylko istotnie zmodernizowane okręty tego typu. Pomijając to, czy w obecnej sytuacji politycznej zakupy od Rosjan wchodziłyby w grę. Na dokładkę w Polsce po prostu brakuje już specjalistów potrafiących się zająć samotnym ORP Orzeł.



Nie ma więc problemów ze znalezieniem chętnych do prostych prac przy okręcie. W ciągu ostatnich miesięcy podpisano umowy na między innymi naprawy elementów systemu sprężonego powietrza, fragmentów instalacji elektrycznej, świateł pozycyjnej, fotel dla wachtowych czy elementu kadłuba. Wszystko za niemal pół miliona złotych. Gorzej z naprawą znacznie bardziej delikatnych i specjalistycznych systemów jak stacja hydro czy peryskopy.

Ta sytuacja jest podobna do tej, która stała się przekleństwem polskich myśliwców MiG-29. Do nich również nie ma oryginalnych części zamiennych. Przez wiele lat ratowano się "sposobem", skupując co się da z magazynów byłych republik radzieckich, wytwarzając części własnym sposobem w Polsce i "regenerując" je, czyli odnawiając na Ukrainie. Przez jakiś czas to się udawało, aż w 2016 spalił się na ziemi jeden MiG-29 a latach 2017-2019 rozbiły się trzy inne. Nie wszystkie wypadki były winą stanu technicznego maszyn, ale i tak uświadomiły wszystkim, że tak się nie da przeciągać żywotu też dość wiekowych samolotów. Teraz MiG-29 ma czekać ekspresowa wymiana na amerykańskie myśliwce F-35.

Marynarka Wojenna takiego szczęścia nie ma. ORP Orzeł formalnie dalej pływa. Dalej szkoli się na nim załoga. Dalej dumnie prezentuje się podczas wydarzeń oficjalnych w Gdyni. Niesprawna stacja hydro na szczęście nikogo nie zabije w czasie pokoju. Faktycznie możliwości bojowe ORP Orzeł są bardzo ograniczone, jeśli nie powiedzieć żadne.

Zadaliśmy pytania 3.Flotylli Okrętów o obecną sytuację okrętu i czekamy na odpowiedź.

Przyszłość jest niewesoła

Na następców na razie nie ma, co liczyć. Program Orka, w ramach którego miały zostać zakupione trzy nowe okręty podwodne, został odłożony na "po 2026" i formalnie "trwają analizy" co zrobić dalej. Jak wynika z niedawnej odpowiedzi MON na interpelację posłów opozycji, rozważane jest jakieś "rozwiązanie pomostowe". Szczegóły są jednak tajne.

MON po prostu nie ma odwagi powiedzieć tego, co wiedzą wszyscy zajmujący się tematyką polskiego wojska. Po prostu nie ma dość pieniędzy na modernizację Marynarki Wojennej, zwłaszcza na zakupy nowoczesnych okrętów podwodnych, ponieważ te mogą kosztować nawet ponad miliard złotych sztuka.

Jedyne, na co ewentualnie mogą liczyć marynarze w najbliższej dekadzie, to jakiś używany okręt podwodny zakupiony lub wynajęty celem załatania dramatycznej dziury, jaką stał się Dywizjon Okrętów Podwodnych. W jego skład wchodzi bowiem pozornie sprawny ORP Orzeł, oraz dwa bardzo stare (ponad pół wieku) małe okręty typu Kobben mające już wartość muzealną. Marynarka Wojenna od początku roku stara się znaleźć chętnych na remont jednego z nich, ORP Bielik, jednak podobnie jak w przypadku ORP Orzeł, na razie nie udaje się to. Tak czy inaczej, wszystkie polskie okręty podwodne w ciągu kilku lat trzeba będzie wycofać ze służby.

Dużo o sytuacji Marynarki Wojennej mówi to, że podobny tekst na temat ORP Orzeł pisałem jesienią 2018 roku. Od tego czasu niewiele się zmieniło, tylko jeszcze raz ogłoszono i anulowano przetargi.