De aanbesteding van de taak van Tweety is uitgelopen op een juridisch mijnenveld met in potentie veel slachtoffers: van ANWB tot Defensie en van het Belgische Heliventure tot het ambulancevervoer RAV Fryslân.



Om maar een nadelig effect te noemen: nu er nog geen opvolger is, vliegt Defensie met een veel te dure NH90 helikopter heen en weer. Met de helikopter, die twee keer bredere en vijf meter langer is dan Tweety, kan de patiënt met zo ongeveer zijn hele familie worden overgevlogen.



Defensie ontkent ten stelligste dat er zo extra kosten worden gemaakt. De inzet van de NH90 gaat volgens een woordvoerster "helaas wel ten koste van de geoefendheid van de krijgsmacht". Bij RAV Fryslân zijn ze blij met de steun van Defensie, alleen is de NH90 veel te groot. Daardoor kan volgens een RAV-woordvoerder niet op het Universitair Medisch Centrum Groningen worden gevlogen.



Aanbestedingsprocedure

Het dossier 'Opvolging Tweety' leek aanvankelijk simpel. Defensie - dat vorig jaar 259 keer met een patiënt van een Waddeneiland naar het ziekenhuis vloog - zou tot 1 juli die taak uitvoeren. Daarna zou het ambulancevervoer RAV Fryslân die verantwoordelijkheid overnemen en via een aanbestedingsprocedure een ziekenvervoerder zoeken. Om de patiënt niet de dupe te laten worden, bood Defensie aan heen en weer te vliegen zolang RAV Fryslân de zaak nog niet op orde had.



Inmiddels is gebleken dat dit nog steeds het geval is. De aanbestedingsprocedure is een ramp geworden. Begin dit jaar toonden zes partijen interesse. Uiteindelijk bleven de ANWB (bekend van de vijf traumahelikopters) en het Belgische Heliventure over. Alles leek in kannen en kruiken toen de ANWB werd verkozen. Op het bericht dat de gunning richting ANWB ging, waren daar al drie piloten aangenomen en een tijdelijke helikopter bij de Duitse zusterorganisatie Adac besteld.

Heliventure vocht de aanbesteding aan bij de rechter. En de rechtbank Noord-Nederland maakte vervolgens gehakt van de procedure. De ANWB voldeed in de ogen van de rechter volstrekt niet aan de eisen die door RAV Fryslân waren opgesteld. Zo kon de ANWB niet waarmaken dat de heli 24 uur per dag en zeven dagen per week beschikbaar zou zijn.



Drie miljoen duurder

Maar er was meer mis. Belangrijkste gunningscriterium is "de economisch meest voordelige inschrijving". Wie louter en alleen naar de prijs kijkt, kan nauwelijks begrijpen waarom de ANWB de klus gegund is en niet het Belgische Heliventure. De laatste belooft de klus gedurende vijf jaar voor 11,9 miljoen euro te klaren, de ANWB is drie miljoen duurder.



Waarom Heliventure is afgevallen is onduidelijk. Tot op de dag van vandaag tast het bedrijf volgens woordvoerder Luc Bertels daarover in het duister. RAV Fryslân geeft op geen enkele vraag een antwoord en de ANWB neemt de schade op van de kosten van de bieding.



De drie aangetrokken piloten zijn toegevoegd aan de 32 piloten voor de traumahelikopters waar al een contract mee is. De ANWB en Heliventure denken na over een eventuele schadeclaim. Over de procedure is het oordeel eensgezind: een drama.



En de patiënt? Die merkt er niets van. Alleen vliegt hij nu in een gigantisch toestel dat nooit gemaakt is voor dit type patiëntenvervoer. En Defensie hoeft voorlopig niet te rekenen op de NH90. Tijdens de zomervakantie is de bevolking van de eilanden aangezwollen en moet het toestel meerdere keren per dag vliegen.



De ministeries van volksgezondheid en defensie onderhandelen over een oplossing. Bertels van Heliventure zegt die bij de hand te hebben: "Wij hebben een helikopter klaar staan en die is in twee uur in Leeuwarden."