Update 9:45 Het overheidstekort is bijgesteld naar 2,3 procent, daarmee ligt het nog verder onder de Europese 3-procentsnorm dan in de eerste raming, die in maart op 2,5 procent uitkwam. Dat heeft het CBS zojuist bekendgemaakt. Ook is de economische groei opeens minder slecht dan gedacht. Bleek uit eerdere ramingen dat de economie in het eerste kwartaal met een 1,4 procent kromp, nu blijkt dat er sprake is van 0,6 procent krimp. Dit alles komt door nieuwe rekenmethodes die het CBS voortaan toepast.

Vandaag is de beste economische dag in jaren. De Nederlandse economie blijkt namelijk ruim 40 miljard euro groter te zijn dan we dachten. Dat komt omdat het bruto binnenlands product (bbp) voortaan anders wordt berekend en inkomsten uit drugs en prostitutie meetellen. Vanochtend presteerde het CBS de aangepaste cijfers voor 2001 tot en met het eerste kwartaal van dit jaar.

Wat verandert er?

De omvang van de economie van een land wordt doorgaans aangegeven met het bbp (de geldwaarde van alle in een land geproduceerde goederen en diensten in een jaar). Voortaan vallen ook verschillende illegale activiteiten daaronder. Die zijn gebaseerd op schattingen op basis van politiebronnen.

Het CBS publiceerde in maart alvast de herziening voor 2010 die als nulpunt gaat gelden. In dat jaar blijkt dat de aanpassing van de illegale sector zorgt voor een toename van het bbp met 2,4 miljard euro.

Naast het meetellen van drugs zijn er belangrijkere wijzigingen in de rekenmethode: uitgaven aan onderzoek en ontwikkeling (R&D) en bepaalde militaire uitgaven worden voortaan tot de investeringen gerekend in plaats van tot de lopende kosten.

Het bbp in 2010 was tot nog toe 586,7 miljard euro, maar na de veranderingen stijgt het met 44,7 miljard en is Nederland opeens 7,5 procent ‘rijker’. Voor 2013 geldt dat het bbp van 602 miljard euro stijgt naar 643 miljard euro.

Waar is dat voor nodig?

Italië werd in mei beschimpt toen bleek dat het prostitutie en drugs meetelt bij de berekening van het bbp. Maar de Italianen deden niet meer dan zich aan de Europese regels houden.

In 2008 bracht de VN namelijk een nieuw internationaal handboek voor het berekenen van nationale rekeningen uit en de lidstaten van de Europese Unie hebben afgesproken hun systeem daarop aan te passen. Uiterlijk 1 september is het zo ver want dan publiceert Eurostat de herziene gegevens van alle landen.

Het idee achter de aanpassingen is dat de berekeningen van de omvang van de economie worden aangepast aan de meest moderne inzichten en moderne bronnen. Eens in de zoveel tijd word de rekenmethode voor de omvang van de economie aangepast en veranderd dus het cruciale economische kengetal bbp. In Nederland gebeurde dat vijf keer in de afgelopen 40 jaar.

Doen alle Europese landen mee?

Dat is wel de bedoeling. Veel Europese landen zoals Groot-Brittannië, Spanje, Italië en België hebben de veranderingen inmiddels doorgevoerd, maar sinds vorige week is er een dwarsligger: Frankrijk. De Fransen weigeren drugs mee te tellen en daardoor blijft de economie 2 miljard kleiner. “Niet iedereen heeft dezelfde interpretatie van de EU-regels”, liet het Franse statistiekbureau weten.

“We have traditionally excluded (drugs) from GDP calculations because there is a dependency for hard drugs such as heroin or cocaine and therefore we don’t consider there really is consent from the consumer .”

Wat is het gevolg van de nieuwe cijfers?

Dat het bbp opeens tientallen miljarden hoger ligt kan best wat verwarring veroorzaken omdat op tal van plekken nog het oude getal gebruikt wordt: neem het CIA Factbook, Wereldbankdata of de Miljoenennota.

Voor Nederland valt de wijziging op een aantal fronten gunstiger uit. Op 15 mei publiceerde het CBS de raming van de groei in het eerste kwartaal en kwam daarbij uit op een krimp van 1,4 procent. Op basis van de nieuwe methode is het beeld vandaag compleet anders: de economie is in eerste kwartaal is gekrompen met ‘maar’ 0,6 procent.

Ook het Europese Stabiliteits- en Groeipact bepaalt dat het overheidstekort niet hoger mag zijn dan 3 procent en de schuld niet hoger dan 60 procent van het bbp. De Nederlandse overheidsschuld als percentage van het bbp zal een aantal procentpunten dalen, omdat de schuld vrijwel gelijk blijft en het bbp toeneemt.

Het bbp verandert ook het bruto nationaal inkomen (bni) en dat is van invloed op de afdracht van Nederland aan de EU. Omdat die afdrachten ook samenhangen met de wijzigingen in andere landen is het wachten tot september tot daar meer duidelijkheid over is. Dankzij schattingen van Eurostat is in ieder geval al duidelijk dat de bbp door het meetellen van drugs en prostitutie naar verhouding het meeste stijgt in Zweden en Finland.

10:50 uur: In een eerdere versie van dit artikel stond op basis van schattingen van het CBS dat de economie vandaag groeit met 50 miljard euro. De werkelijke stijging van het bbp in 2013 is ruim 40 miljard euro. Het oorspronkelijke bbp in 2013 was 602 miljard euro en bedraagt na de herziene versie 643 miljard euro.