Alian fojon dum la purigo mi trovis du celilojn por bombokanono kaj britan pistolon. Ni jam ĉion traserĉis en tiu domo, direktiĝis al la elirejo kiam mi apud la pordego decidis forŝovi iujn lignaĵojn kaj ekvidis malantaŭ ili koridoron al subterejo. Mi lumigis ĝin per lanterno, ŝajne streĉita mino mankas. Do mi subteriĝis kaj tie, inter manĝprovizoj trovis la du novajn celilojn, ankoraŭ en ŝmiraĵo. Oficiroj diris, ke ni serĉu pli bone, ĉar ie devas esti la pafiloj mem. Mi traserĉis ĉion, sed vane. Ili ja malofte kaŝis ĉion en la sama loko, kutime dismetis.Ĉie estis kjarizoj – longaj tuneloj, kiuj iras je ĉiuj flankoj. Oni ĵetas tien fumgrenadon kaj post dek minutoj rigardas – de kie eliĝas la fumo. Se ekzemple el grenejo fumas, do tie troviĝas la elirejo. Malsupreniri en la kjarizojn al ni malpermesis la oficiroj, ĉar tie estis tre danĝere – minoj, kaptiloj, io ajn. Certe ni fojfoje eniris tien, sed malofte.Kun lokanoj ni iom komunikis. Plejparto de ili normale rilatis al ni. Infanoj kutime petis manĝaĵojn, bombonojn, ili ja estis malsataj. Sed ĝenerale ni loĝis malantaŭ pikdrato kaj oni ne rekomendis lasi tiun ĉi zonon, ĉar reveno ne garantiita. Se en vilaĝo necesis viziti vendejon, blendveturilo haltis apude, de tie al ĝi direktiĝis paftuboj kaj du-tri soldatoj eniris dum aliaj atendis sur la blendaĵo. Kial tioma singardo? Ĉiu vendejo havis kelkajn elirejojn, ĉio estis kovrita per teksaĵoj, do poste neniu trovus malaperintojn, nek mastrojn.

Pripafado

Eĉ inter la operacoj ni ne povis malstreĉiĝi. La duŝmanoj neniam rekte atakis nian bazon, ja bataliono estas serioza forto kaj ni havis bonajn armilojn. Sed pripafado okazis regule. Kiam komenciĝis bombado la deĵoranto tuj batis kontraŭ kuglingo sur ŝnuro. Oni devis elkuri el garaĝoj kaj tendoj, ĉar ili estis la ĉefaj celoj.Ofte okazis tiel: oni pripafas nin, ni el BM-21 Grad (la sovetia reakcia salvopafa sistemo) respondas al tiu loko, pasas kvaronhoro kaj de la sama loko oni pafas denove. La muĝaĥidoj antaŭe pretigis obuson, kroĉis al ĝi kablon, foriris en kjarizon kaj tie fermis la elektroĉenon. Se post nia repafo ilia instalaĵo restis ne damaĝita ili pafis denove, ĉar neniu bombardo povus atingi ilin mem en la kjarizo.Foje venis nova plotonestro – juna, aktiva. Li decidis nokte kontroli la deĵorantojn, ĉu ili dormas aŭ ne. Do li eliris kaj eklumis direkte al ili per lanterno. Kaŝpafisto reagis fulme – tri kugloj eniris lian korpon. Feliĉe unu haltis en mitraleta magazeno sur lia dorso. Ankaŭ la kruro estis vundita, sed ne tre grave. Post tri monatoj li revenis el hospitalo jam alia homo, pli trankvila kaj singarda.La muĝaĥidoj havis bonajn armilojn – la britajn, usonajn – kaj estis bone trejnitaj. Komence ili pafis nur en la koron aŭ kapon. Foje nia roto kaptis eŭropaspektan kaŝpafistinon, oni diris ke ŝi estis anglino.

Eraroj

Eraroj okazis kaj sufiĉe ofte. Mia amiko estis komisiita kiel ŝoforo de batalionestro, ricevis novan blendveturilon, ĉiuj enviis lin. Post du semajnoj ni partoprenis operacon. La niaj nur komencis la ĝustigan pafadon kaj per la unua obuso trafis lian blendveturilon. Kutime oni unue uzas fumobuson por pliĝustiĝi, sed tiufoje decidis tuj pafi per la batalobuso. Tiel li pereis.Alian fojon ni sidis en kaŝejo sur altaĵo. Oni diris ke tio daŭros tri tagojn, sed pasis jam kvin tamen forira ordono ankoraŭ ne venis. Akvo elĉerpiĝis. Malsupre troviĝis profunda interkrutejo, kie kuris ariko (irigacia kanaleto). Ni havis specialajn tablojdojn, do povus seninfektigi akvon. La komandestro decidis malsupreniĝi. Ni kolektis ĉiujn soldatbotelojn kaj ekis kvarope. En la lasta momento soldato baldaŭ malmobilizota diris: “Atendu!” kaj ŝovis malantaŭ sia zono fumgrenadon.Post atingi la arikon ni prenis akvon kaj vidis ke super ni du helikopteroj traflugis. Sed jen ili sin turnas kaj ekas al ni por atako. Ni nur kriis: “Saŝĉjo, helikopteroj!” – li saltis el arbedoj, prenis tiun grenadon kaj ŝaltis ĝin. Eliĝis oranĝa fumo, la pilotoj komprenis ke tio estas la siaj, do sin turnis kaj forflugis. Ili ja ne vidis de sia alteco kiu troviĝas malsupre, por ili ni estis nuraj celoj.

Reveno

Aŭtune 1986, kiam restis nur tri aŭ kvar monatoj ĝis malmobilizo, oni sendis min al Kabulo. Tie estis pli trankvile, oni nur foje pafis kontraŭ veturiloj. Sed nome tie mi sentis timon. Ĉar oni komprenas, ke restis nur iom ĝis la hejmo kaj komencas atente aŭskulti ĉiun pafon. Ni jam povis distingi minojn laŭ sonoj: ekzemple, la splito-fugasa mino flugas susure dum tiu fosfora fajfas.Oni forveturigis nin en grupoj, po du-tri homoj el plotono. Estis permesite preni kun si kapveston por patrino kaj muzikskribilon (populara amuzilo). Ni revenis en An-19, tre kaduka, ĝi apenaŭ ekflugis. Kiam ni transpasis la limon ĉiuj ĝojegis – la aviadilo eĉ ŝanceliĝis.