Wypowiedź Jarosława Gowina na temat możliwego nieuznania wyroku TSUE zelektryzowała Polskę

W rozmowie z reporterem Onetu wicepremier wyjaśnił swoje słowa

Gowin obawia się, że TSUE "zagalopuje się i ulegnie naciskom sędziów"

Polskę zelektryzowały dziś słowa wicepremiera Jarosława Gowina, który mówił, że rząd nie uzna orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej dotyczącego pytań prejudycjalnych. Pytania do Trybunału wysłał Sąd Najwyższy.

- Jeżeli Trybunał dopuści się precedensu i usankcjonuje zawieszenie prawa przez Sąd Najwyższy, to nasz rząd zapewne nie będzie miał innego wyjścia jak doprowadzić do drugiego precedensu, czyli zignorować orzeczenie TSUE jako sprzeczne z traktatem lizbońskim oraz z całym duchem integracji europejskiej. Mówię to z ubolewaniem jako zwolennik integracji. Unia Europejska jest śmiałym i dalekosiężnym projektem, ale może przetrwać tylko jako Europa ojczyzn - mówił wicepremier z tygodnikiem "Do Rzeczy".

Swoje stanowisko wicepremier podtrzymał w porannej audycji w radiowej Trójce, a także później, odpowiadając na pytania podczas konferencji organizowanej przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju. Ale już po wydarzeniu Jarosław Gowin w rozmowie z Onetem, wyjaśniał, że chodziło mu o coś zupełnie innego. Wicepremier przekonywał, że rząd nie zaakceptuje orzeczenia Trybunału jedynie wtedy, gdy da ono ogólne prawo sędziom do zastępowania Trybunału Konstytucyjnego i "zawieszania" dowolnej ustawy.

Jarosław Gowin obawia się, że TSUE, "zagalopuje się i ulegnie naciskom sędziów", którzy, zdaniem wicepremiera, w swoich odezwach do TSUE takiego właśnie prawa się domagają. Gowin podkreślił, że jeżeli orzeczenie TSUE będzie odnosić się jedynie do konkretnych ustaw i nie wyposaży polskiego Sądu Najwyższego w instrument do "zawieszania" jakiejkolwiek ustawy, będzie pierwszą osobą w rządzie, która zechce zastosować się do orzeczenia.

Test reakcji opinii publicznej?

Sam wicepremier mówi, że od początku jego słowa w wywiadzie dla "Do Rzeczy" miały taki wydźwięk. Sprawdźmy - Jarosław Gowin pytany przez dziennikarza o orzeczenie wstępne TSUE, odpowiada, że rząd zignoruje orzeczenie, jeśli Trybunał usankcjonuje zawieszenie prawa przez Sąd Najwyższy.

Gdyby wczytać się kilkukrotnie w te słowa faktycznie można zrozumieć, że Gowinowi chodzi tylko o sytuację, w której Trybunał nadaje Sądowi Najwyższemu prawo do zawieszania ustaw. Ale myśl rzucona przez Gowina brzmi na tyle enigmatycznie, że interpretacja, której dokonała większość czytelników - że rząd nie uzna orzeczenia, nawet jeśli dotyczyć będzie konkretnego, jednostkowego przypadku - też jest uprawniona.

Pytanie, dlaczego wicepremier postanowił sprostować przekaz, który poszedł w świat i wyjaśnić "co poeta miał na myśli"? Czy faktycznie chodziło o lepsze zrozumienie czy był to test reakcji opinii publicznej na ewentualne najostrzejsze ze wszystkich zwarcie rządu z Unią Europejską. Test, który Gowin postanowił właśnie zakonczyć, uspokajając sytuację i łagodząc wydźwięk własnych słów?

Jarosław Gowin: nadwątlałoby to zaufanie obywateli Europy do instytucji unijnych

Wcześniej wicepremier mówił w radiowej Trójce, że gdyby TSUE usankcjonował zawieszenie trzech artykułów ustawy o SN, to "nadwątlałoby to zaufanie obywateli Europy do instytucji unijnych".

Na początku sierpnia Sąd Najwyższy (SN) wystosował pięć pytań prejudycjalnych do TSUE i zawiesił stosowanie trzech artykułów ustawy o SN określających zasady przechodzenia sędziów tego sądu w stan spoczynku. Dziś TVN24 poinformował, że Trybunał Sprawiedliwości UE rozpoczął rozpatrywanie wniosku Sądu Najwyższego.

Zanim pojawiła się informacja dotycząca rozpoczęcia rozpatrywania wniosku SN przez TSUE, Gowin ocenił, że sędziowie mieli prawo skierować pytania prejudycjalne do Trybunału Sprawiedliwości. - Ale oprócz tego ci sędziowie zawiesili obowiązywanie ustawy, mimo, że Polska konstytucja nie zna takiej instytucji jak zawieszanie ustawy - powiedział.

Według niego gdyby Wspólnota Europejska usankcjonowała postawę tych sędziów, "de facto byłby to koniec demokracji w Polsce, przechodzilibyśmy do systemu oligarchicznego". - Gdyby usankcjonować stanowisko pięciu sędziów, dowolna inna grupka sędziów mogłaby zawieszać obowiązywanie demokratycznie uchwalonych innych ustaw - powiedział wicepremier.

Gowin pytany był, co by się stało, gdyby TSUE usankcjonował to zawieszenie ustawy, a polski rząd tego nie uznał. - Czy to byłby krok do Polexitu? - pytała dziennikarka. Gowin zapewnił, że w takiej sytuacji Polska wejdzie w dialog z TSUE. - Nie jest to krok w stronę Polexitu. Ale ze strony TS byłoby to działanie, które bardzo nadwątlałoby zaufanie obywateli Europy do instytucji unijnych - ocenił.

Zwrócił uwagę, że w krajach Europy Zachodniej narastają nastroje eurosceptyczne. - To bardzo niebezpieczne zjawisko i z punktu widzenia interesów Europy, i Polski - ocenił. - I ja, i cały nasz rząd jesteśmy głęboko przekonani, że przynależność Polski do UE dobrze służy interesom Polski. Natomiast pytanie brzmi, jaka to będzie Unia - powiedział. Pytał, czy UE będzie Europą ojczyzn, a więc płaszczyzną współpracy suwerennych państw narodowych, czy może UE będzie superpaństwem.

(dp)