Een klaslokaal in Haarlem Beeld anp

Al 15 jaar wordt gesproken over een ‘zesjescultuur’, ook in het artikel ‘Hoger en hoger zul je in het onderwijs’ (Sir Edmund, 17 maart). Daarin staat dat er een einde is gekomen aan de tijd dat leerlingen tevreden zijn met een zes. Op gymnasia, technasia en econasia strijden leerlingen om de hoogste cijfers. Dat is in zichzelf een goede ontwikkeling, maar een kanttekening is op zijn plaats.

Door het veelvuldig gebruik van de term zesjescultuur lijkt het haast of er echt zoiets bestaat. Maar in Nederland kun je niet anders dan een zes halen. Wie vijven haalt op havo stroomt af naar mavo, om daar zessen te halen. En wie zevens of achten haalt stroomt op naar vwo, om daar zessen te halen. Zo werkt het als je onderwijs kunt volgen op 6 niveaus.

In ons land zie je aan het behaald diploma wat iemand in huis heeft en in bijvoorbeeld het Verenigd Koninkrijk, waar iedereen naar dezelfde school gaat, zie je dat aan het cijfer. Met het landelijk eindexamen wordt op eenzelfde manier de schoolcarrière afgesloten en worden de resultaten ook gekalibreerd langs de zesjesmeetlat

Is dat erg? Niet echt, want het systeem zorgt voor onderwijs op niveau. Het moet alleen wel duidelijk zijn dat een zes een prima cijfer is, zodat leerlingen – van wie de meeste hun stinkende best doen – niet steeds thuis hoeven toe te lichten waarom ze tevreden zijn met deze zes. Inmiddels is het door 15 jaar zesjescultuur een dagtaak geworden voor docenten om uit te leggen dat een zes precies is wat de overheid van leerlingen verwacht.

Dat er op gymnasia nu hogere cijfers worden gehaald is mooi, maar niet veelbetekenend. Wie 15 jaar geleden naar de mavo ging gaat nu naar havo, en wie naar havo ging gaat nu naar vwo. De allerslimsten gaan tegenwoordig naar de zelfstandige gymnasia, en naar de technasia en econasia. Daar halen deze leerlingen zevens en achten in plaats van de vertrouwde zes, omdat er voor deze groep nog geen landelijk eindexamen is. Het is een kwestie van tijd, en dan zal ook daar de zes in ere worden hersteld.

Een zes is prima.