Niemcy prowadzą masową wycinkę drzew zarażonych kornikiem drukarzem. Sytuacja jest poważna, akcja nadzwyczajna, a organizacje ekologiczne i Komisja Europejska – na razie milczą. Pytanie dlaczego, skoro w przypadku podobnych działań prowadzonych w Polsce głośno protestowano?

To prawda – w Niemczech jest szagrożenie kornikiem i leśnicy usuwają w wielu lasach zarażone kornikiem świerki.

Ale odpowiedź na zadane pytanie przez „Wiadomości” jest prosta: działania wcale nie są podobne. W Polsce wycina się przecież mnóstwo drzew w lasach gospodarczych, albo prowadzi interwencje w celu ich ochrony takie jak wycinanie zarażonych drzew, i nikt nie protestuje – dopóki nie chodzi o wycinanie niezwykle cennego przyrodniczo lasu, jakim są lasy Puszczy Białowieskiej. Przecież w proteście dotyczącym Puszczy chodzi w gruncie rzeczy o jedno: leśnicy chcą traktować Puszczę (poza niewielkim rezerwatem ścisłym) jak każdy inny nudny, świerkowy, gospodarczy las o który trzeba dbać jak o pole rzepaku. Naukowcy chcą, by objąć ten las rezerwatem, a przynajmniej w niego nie ingerować, nie wycinać drzew, pozwolić na rozwój kornika, nie usuwać starych czy uschniętych drzew, nie sprzątać przewróconych pni.

Cały dowcip polega na tym, że według naukowców ten las nie jest jak każdy inny. Nie jest taki, jak świerkowe lasy gospodarcze, w których właśnie tną Niemcy. Stąd te protesty, stąd oburzenie! Jest wyjątkiem na skalę światową. Dlatego Puszcza – cała Puszcza, po obu stronach granicy, nie tylko rezerwaty ścisłe – jest na liście światowego dziedzictwa UNESCO. A obszary, w których prowadzono wycinki, podlegały ochronie w ramach programu Natura 2000.

Dodatkowo akcja w Niemczech wcale nie jest nadzwyczajna – bo w zeszłym roku zagrożenie było jeszcze większe. Od wielu lat osłabione ociepleniem klimatu i suszą świerki padają ofiarą kornika.

Za pozorne podobieństwo wycinania świerków w niemieckich lasach gospodarczych i w Puszczy Białowieskiej odpowiada komedia pomyłek związanych z nazwą „Las Bawarski”. Jeśli ta komedia była celowa, to chapeau bas, bo przyniosła znakomite efekty. Otóż m.in. wycinki drzew z kornikiem następują w lasach Bawarii. A nawet na terenie Lasu Bawarskiego (niektórzy piszą nawet o „Lasach Bawarskich”), a przecież Las Bawarski to Park Narodowy! Niemcy wycinają swoje parki a nam nie wolno!

Pomieszano trzy różne rzeczy:

lasy bawarskie, czyli lasy w Bawarii, w dużej części gospodarcze, a więc mało ciekawe przyrodniczo (np. monokultury świerkowe), częściowo prywatne;

Las Bawarski, czyli pasmo górskie w Bawarii;

Park Narodowy Lasu Bawarskiego, czyli znajdujący się w owych górach park narodowy, w którym – jak w bardzo wielu innych parkach narodowych w Niemczech – pozwala się naturze na swobodny rozwój, m.in. traktuje się kornika jako niezbędny element ekosystemu. Na terenie 2/3 lasu nie podejmuje się żadnych działań ochronnych – niech las sam sobie radzi.

Ten ostatni punkt zasługuje na uwagę. Otóż parę dekad temu, na przełomie lat 80′ i 90′, kiedy w Parku Narodowym Lasu Bawarskiego pojawiło się zagrożenie kornikiem, podjęto kontrowersyjną decyzję, żeby nic nie robić. Świerki, których w tych lasach było o wiele więcej niż w Pusczy, pod koniec lat 90′ zaczęły masowo obumierać. Doszło do protestów – leśników jak i mieszkańców. Prasa pisała, że las został „zachroniony na śmierć” (kaputtgeschützt), że do umarłego lasu przestaną przyjeżdżać turyści, że nigdy już tam nie wyrośnie nowy. „A co miało tam wyrosnąć, jak nie las, kort tenisowy?” pytają naukowcy: bo rzeczywiście, czarne przepowiednie się nie spełniły, las się pięknie odnawia. Ruch turystyczny nie zmalał, w obliczu dobrych efektów działań zarządu parku (czy raczej ich braku) przeciwników nieingerencji jest coraz mniej.

Podobnie postępuje się w innych niemieckich parkach narodowych: żadnych działań przeciw kornikowi nie podejmuje się np. w parku narodowym Sächsische Schweiz; tam wręcz prowadzi się aktywne działania mające na celu przekształcenie pozostałości po gospodarczych monokulturach w las mieszany. W Parku Narodowym Eifel naukowcy liczą nawet na to, że gradacja kornika doprowadzi do zmiany składu lasu na bogaty w buki, bardziej naturalny dla tamtego regionu.

Podsumowując, polscy leśnicy tną w lesie, który jest dziedzictwem kulturowym świata, i nie chcą słuchać naukowców. Niemieccy tną w lasach gospodarczych, ale w cennych przyrodniczo lasach decydują naukowcy. Dla Wiadomości TVP to jedno i to samo.