We wtorek członkowie rządu, na czele z premierem Mateuszem Morawieckim, zaprezentowali szczegóły wprowadzenia nowych projektów socjalnych i rozwojowych, które kilka tygodni temu ogłoszono na kongresie PiS. Są one określane jako „nowa piątka” lub „piątka Kaczyńskiego”.

Te projekty to 500+ na pierwsze dziecko w każdej rodzinie (ma być wypłacane od lipca), trzynastka w kwocie 1,1 tys. zł dla emerytów i rencistów (ma zostać wypłacona w maju), zniesienie podatków od pracy osób w wieku do 26 lat, obniżenie stawki PIT z 18 do 17 proc. i podwyższenie kosztów uzyskania przychodu oraz rozwój połączeń autobusowych.

Łącznie ma to kosztować ok. 42 mld zł rocznie, z czego zdecydowanie więcej pójdzie na 500+ na pierwsze dzieci (ok. 18,5 mld zł) oraz trzynastka dla emerytów i rencistów (9-10 mld zł).

1 mld zł ze „sprawiedliwego opodatkowania cyfrowych gigantów”

Podczas wtorkowej prezentacji wyliczono źródła finansowania „nowej piątki”. W skali roku po 4-6 mld zł ma pochodzić z uszczelnienia luki w podatkach VAT i w CIT, 2-3 mld zł z uszczelnienia Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, a 1-2 mld zł z uszczelnienia w Narodowych Funduszu Zdrowia.

Efekty impulsu fiskalnego oszacowano na 3-6 mld zł rocznie, oszczędności dzięki cyfryzacji administracji publicznej na 2-3 mld zł, a efekty niższych podatków od pracy i niższej stawki CIT, tzw. małego ZUS, programu Polska Bezgotówkowa i technologii ograniczających przemyt i oszustwa transgraniczne - na 14-24 mld zł w ciągu 2-3 lat.

Wśród źródeł wymieniono też ok. 1 mld zł rocznie z opodatkowania cyfrowych gigantów. - Sprawiedliwe opodatkowanie zysków, jakie globalne firmy generują w Polsce, oferując usługi cyfrowe takie jak reklamy online, VoD i streaming muzyki - opisano w prezentacji.

Na razie nie podano, jakie narzędzia lub przepisy zostaną wprowadzone w celu uzyskania dodatkowych wpływów podatkowych od cyfrowych koncernów.

Które koncerny cyfrowe mogą zapłacić „sprawiedliwy podatek”?

W ostatnich kilku latach wartość polskiego rynku reklamowego wzrosła z nieco ponad 8 mld zł do ok. 9 mln zł rocznie. Według danych Starcomu w pierwszych trzech kwartałach ub.r. wyniosła 6,7 mld zł (wyników z całego ub.r. jeszcze nie ma), z czego 2,29 mld zł trafiło do internetu. Z kolei w samej reklamie internetowej 32,2 proc. stanowił marketing w wyszukiwarkach (to dane z IAB AdEx), gdzie dominującą pozycję ma Google, a 15,2 proc. - marketing w social media (gdzie bardzo ważną pozycję zajmuje Facebook). Oba koncerny mocno liczą się też w kategorii reklam wideo (do Google’a należy YouTube).

Oba koncerny wpływy reklamowe rozliczają poprzez swoje centrale europejskie, a nie spółki zarejestrowane w Polsce, więc płacą u nas mało podatków. Według danych z KRS w 2017 roku firma Facebook Poland osiągnęła wzrost wpływów sprzedażowych o 19 proc. do 30,69 mln zł oraz 2,85 mln zł zysku netto (wobec 1,11 mln zł zysku rok wcześniej). Zanotowała też stratę podatkową w wysokości 141,5 tys. zł, podczas gdy rok wcześniej zapłaciła 729,7 tys. zł podatku.

Eksperci pytani przez Wirtualnemedia.pl szacowali w ub.r., że Facebook ma 90-95 proc. udziału w polskim rynku marketingu w social media wartym ponad 400 mln zł rocznie.

Od ponad trzech lat w Polsce dostępny jest Netflix. Serwis zanotował w tym okresie duże wzrosty popularności, w styczniu br. miał 3,85 mln realnych użytkowników i 51 mln odsłon (według badania Gemius/PBI). Nie wiadomo, ilu z odwiedzających płaci za dostęp do platformy, Netflix raportuje te wyniki tylko w skali globalnej. Nieoficjalnie szacuje się, że serwis może mieć ponad 500 tys. subskrybentów w Polsce. Dostęp do platformy był też oferowany w promocjach operatorów telekomunikacyjnych, pod koniec ub.r. pojawił się w ofercie Play.

Z kolei w styczniu z polskiego rynku wycofał się, po dwóch latach obecności, Showmax. Jego właściciel, koncern Naspers z RPA, zdecydował się przenieść platformę do osobnej spółki i wprowadzić ją na giełdę w Johannesburgu. Zainteresowanie kupnem zasobów Shomaxa w całej Europie deklarowały władze Telewizji Polskiej. Na razie nic z tego nie wyszło.

W Polsce są też obecne globalne platformy streamingu muzycznego, takie jak Spotify, Deezer i Tidal. Przy czym cieszą się zdecydowanie mniejszą popularnością do serwisów VoD.

W wielu polskich miastach działa aplikacja do przewozów Uber, a sama firma od trzech lat ma centrum technologiczne w Krakowie. W styczniu br. szef koncernu na Europę Północno-Wschodnią w towarzystwie ministrów cyfryzacji i infrastruktury zapowiedział, że w br. firma zainwestuje w tym centrum 26 mln zł i zatrudni kolejnych 200 pracowników (obecnie pracuje tam 300 osób).

Natomiast w połowie lutego Michał Dworczyk, szef kancelarii premiera, zapytany w RMF FM o działalność Ubera w Polsce stwierdził, że w najbliższych tygodniach zostaną przyjęte przepisy, zgodnie z którymi firma zacznie płacić u nas podatki.

W 2017 roku polska spółka Ubera zanotowała 20,66 mln zł przychodów ze sprzedaży (83,9 proc. więcej niż rok wcześniej) oraz 668,5 tys. zł zysku netto (wobec 127,8 tys. zł zysku w 2016 roku). W 2017 roku zapłaciła 943,9 tys. zł podatku dochodowego, a rok wcześniej - 564,3 tys. zł.

Deficyt wyższy, ale bez nowelizacji budżetu

Mateusz Morawiecki w ostatnich dniach zapewniał, że w związku z wydatkami na „nową piątkę” nie trzeba będzie nowelizować tegorocznej ustawy budżetowej. We wtorek podczas konferencji zaznaczył, że deficyt budżetowy może być wyższy niż planowano, ale nie przekroczy 3 proc. PKB

- Jeśli będzie zwiększenie deficytu budżetowego wobec zeszłego roku - bo pewnie będzie zwiększenie tj. 1,2 proc., 2,1 proc. czy 1,6 proc. Nie jesteśmy precyzyjnie określić na rok 2020 rok i 2021 rok. Ale utrzymamy się na pewno w ryzach wymogów UE i będzie wykonywali wszystkie zalecenia i te twarde kryteria konwergencji - nie ma obaw, że twarde kryteria konwergencji zostaną przekroczone - zapewnił szef rządu.