Beeld anp

De Pensioenfederatie, de belangenbehartiger van de pensioenfondsen, heeft een brandbrief gestuurd aan 'Digicommissaris' Bas Eenhoorn, die verantwoordelijk is voor de ontwikkeling van de digitale communicatie met de overheid. Volgens de federatie is er sprake van 'bestuurlijk onfatsoen'. Vanaf 1 januari moeten de fondsen gaan betalen.



DigiD is de dienst waarmee overheid en semi-overheid de identiteit van iemand kunnen vaststellen. Het is een methode om in te loggen bij sites van de Belastingdienst, Mijnoverheid, zorgverleners of de dienst van studiefinanciering DUO.



Tot nu toe werd het gebruik van DigiD en van de berichtenbox van Mijnoverheid betaald door het Rijk, maar het kabinet besloot in juli dat de rekening voortaan naar de gebruikers moet worden gestuurd. Niet naar elk individu dat via DigiD ergens inlogt, maar naar de instanties die gebruik maken van DigiD, bijvoorbeeld gemeenten, de Belastingdienst, het UWV en zorgverzekeraars. En pensioenfondsen.

Volgens directeur Gerard Riemen van de Pensioenfederatie wil de overheid voor elke succesvolle inlog met DigiD 14 cent in rekening brengen. Dat betekent dat voor iedereen die inlogt bij het Pensioenregister het pensioenfonds 14 cent moet betalen. Dat gaat de pensioenfondsen bij elkaar 6 ton kosten. Die prijs is op zich nog behapbaar, vindt Riemen. Maar voor elk bericht dat wordt verstuurd via de Berichtenbox van Mijnoverheid komt er een rekening van 57 cent. Dat komt de pensioenfondsen te staan op 1,5 miljoen euro. Veel te duur, vindt Riemen. '20 cent zou redelijk zijn. Met dit tarief kunnen we beter onze berichten weer per post versturen.' Een louter theoretische verzuchting, voegt hij eraan toe.



Het zal niet betekenen dat de pensioenen plotseling moeten worden gekort: de totale kosten voor pensioenbeheer bedragen rond de 1 miljard euro. Maar de pensioenfondsen kunnen vrijwel niet aan de nieuwe kostenpost van 2 miljoen euro ontsnappen. Ze hebben een contract met overheidsbedrijf Logius, en Logius gaat dat contract in oktober eenzijdig opzeggen. De pensioenfondsen hebben in theorie de keuze: tekenen bij het kruisje of zelf een communicatie- en inlogsysteem opzetten. Maar daarvoor is de tijd te kort, dus staan de pensioenfondsen volgens Riemen 'voor het blok'.

Kans op versnippering

Tot nu toe hechtte de overheid zeer aan de ontwikkeling van de zogenaamde Generieke Digitale Infrastructuur waarvan DigiD en de Berichtenbox onderdelen zijn. Zonder ordening zou de digitale communicatie met overheden uitlopen op een kakofonie van wachtwoorden, inlogprocedures en niet op elkaar aansluitende systemen. Die Generieke Digitale Infrastructuur is dus de toegang tot de digitale snelweg. Maar, zegt Riemen, 'nu komt er dus plotseling een soort kilometerheffing op de digitale snelweg. Dat heeft het gevaar in zich dat allerlei partijen weer iets anders gaan bedenken, en dat we dus versnippering krijgen.'



De meeste instanties die DigiD gebruiken zijn overheden of semi-overheden, zoals UWV en studiefinancieringsorganisatie DUO. Maar de pensioenfondsen zijn private organisaties. 'Als wij meer moeten betalen, gaat dat ten koste van de pensioenen', zegt Riemen.

Pas op de plaats

Hij vindt het maar raar dat de overheid bijna alle infrastructuur voor zijn rekening neemt, maar de digitale infrastructuur laat betalen door gebruikers. Dat betekent dat partijen iets anders kunnen gaan verzinnen. Zo zijn er ook inlogprocedures waarmee de banken werken, en die zouden een alternatief kunnen zijn.



Logius kost dit jaar een kleine 200 miljoen euro, vrijwel geheel betaald door de ministeries. Volgend jaar lopen de kosten op tot 204 miljoen, maar daarvan moet plotseling 56 miljoen komen van 'derden', dus van alles wat niet een ministerie is.



De pensioenfondsen denken 2 miljoen te moeten betalen. De Vereniging van Nederlandse Gemeenten VNG denkt dat haar leden 20 miljoen op jaarbasis kwijt zullen zijn, en eist van het kabinet een compensatie voor dat bedrag. Zonder succes tot nu toe. De VNG adviseert gemeenten voorlopig pas op de plaats te maken met DigiD en de Berichtenbox, zo lang het kabinet geen duidelijkheid verschaft over compensatie.