Skyline van de City, het Londense zakendistrict. Van hieruit werden door handelaren van Deutsche Bank, Citi, Barclays, BNP Paribas en Société Générale jarenlang voor miljarden euro¿s rentederivaten verkocht aan woningcorporatie Vestia. Beeld Getty

Onder de zeven verdachten die de officier van justitie maandag in Rotterdam aanklaagt, zit geen enkele (ex-)werknemer van banken die Vestia voor vele miljarden aan derivaten verkochten. Terwijl uit delen van het strafdossier, dat de Volkskrant heeft ingezien, onder meer blijkt dat medewerkers van Deutsche Bank al in 2007 onderling correspondeerden over de hechte 'vriendschap' tussen de corrupte kasbeheerder en de tussenpersoon die namens de bank rentederivaten aan Vestia verkocht.



Vestia, met bijna 90 duizend woningen op dat moment de grootste woningcorporatie van Nederland, ging in 2012 bijna failliet door de speculatie met derivaten. De reddingsactie kostte Nederlandse huurders zeker 2 miljard euro.

Fraudezaak

Achter het debacle bleek al snel een fraudezaak schuil te gaan. Kasbeheerder Marcel de Vries verdiende in acht jaar tijd heimelijk 10 miljoen euro bij. Dat deed hij door derivaten te verhandelen via tussenpersoon Arjan Greeven. Greeven kreeg van de banken tienduizenden euro's provisie bij elke deal en maakte de helft van dat geld over naar een rekening met de naam 'Inventus', waarachter De Vries schuilgaat. De naam is een ode van De Vries aan zijn eigen inventiviteit.



Het is tussenpersoon Greeven die de fraudezaak in het voorjaar van 2012 zelf opbiecht als hij in gewetensnood verkeert over het wankelende Vestia. De spijtoptant overlegt zijn administratie aan Vestia en het Openbaar Ministerie en legt uitgebreid verklaringen af over de omkoping en de derivatenhandel.



De rij van personen en instellingen die zijn aangeklaagd of aansprakelijk gesteld voor het Vestia-debacle is inmiddels lang: de bestuurder en commissarissen betalen een schadevergoeding, externe toezichthouders worden ontslagen en accountants worden tuchtrechterlijk veroordeeld. De corporatie stelt accountantskantoor KPMG aansprakelijk en dagvaardt binnenkort collega Deloitte.

Steekpenningen? Die e-mail was maar een grapje Na ruim vier jaar onderzoek vindt vandaag in Rotterdam de regiezitting plaats in de Vestia-fraudezaak, het grootste schandaal uit de geschiedenis van de Nederlandse volkshuisvesting. Een vraag daarbij is of de Londense zakenbankiers die de woningcorporatie een giftige cocktail van derivaten verkochten zullen moeten getuigen. Een reconstructie van de handel in de City.(+)

Arjan Greeven (R), samen met advocaat Willem Koops (L) na afloop van een hoorzitting voor de parlementaire Enquêtecommissie Woningcorporaties. Beeld anp

Verdienen aan debacle

Maar de banken die jarenlang honderden miljoenen verdienden aan de handel met Vestia leden amper schade. Er zijn zelfs sterke aanwijzingen dat sommige banken aan het debacle verdienden. Vooral Deutsche Bank, Citi, Barclays, BNP Paribas en Société Générale, kregen kritiek over hun rol. Jarenlang, zelfs in de crisismaanden van 2012, verzwegen zij voor de Vestia-top dat zij derivaten aan de corporatie verkochten via een tussenpersoon die zij dik betaalden.



Uit het strafdossier blijkt dat de Nederlandse recherche in 2014 in Londen zeker acht bankiers hoorde. De mannen verklaarden stuk voor stuk dat zij van de fraude nooit hebben afgeweten. Daarmee zijn zij dus off the hook.



Arjan Greeven zal tijdens de regiezitting maandag proberen om enkelen van hen in Nederland als getuige te horen. Greeven verwacht dat hij kan aantonen dat de bankiers liegen en hoopt zo zijn eigen rol te nuanceren. Dat zou tegelijk Vestia extra munitie kunnen geven om claims in te dienen tegen de banken.



Vestia voerde in Londen al een proces tegen Credit Suisse, maar verloor dat. Ook met Fortis/ABN Amro, dat door de AFM maximaal is beboet voor het vernietigen van archieven in verband met de Vestia-zaak, is de zaak afgekaart. In aanloop naar de beursgang schikte de bank met Vestia voor 55 miljoen euro. Tegen de rest van de banken is Vestia nog geen procedures begonnen.