Als we kijken naar de stofwisseling lijkt het brein van een vrouw zo’n 3 jaar jonger dan dat van mannelijke leeftijdsgenoten.

Dat stellen onderzoekers nadat ze de stofwisseling van het brein onder de loep nemen. Die stofwisseling verandert naarmate we ouder worden. Maar die veranderingen gaan sneller in het brein van mannen dan in het brein van vrouwen. Wat ertoe leidt dat het brein van vrouwen – als we puur kijken naar de stofwisseling – zo’n 3 jaar jonger lijkt dan dat van mannen die dezelfde chronologische leeftijd hebben. Het kan mogelijk verklaren waarom vrouwen over het algemeen tot op hogere leeftijd dan mannen helder van geest zijn.

De stofwisseling in het brein

Onze hersenen draaien op suiker. Hoe ons brein die suiker gebruikt, is afhankelijk van hoe oud we zijn. Zo gebruiken baby’s en kinderen een groot deel van de suiker in een proces dat aerobe glycolyse wordt genoemd. Hierbij wordt suiker in de aanwezigheid van zuurstof afgebroken en daarbij komt energie vrij. Dit proces maakt de ontwikkeling en rijping van het brein mogelijk. Ook bij jongvolwassenen wordt een groot deel van de suiker die het brein opeist gebruikt middels aerobe glycolyse. Maar dat deel wordt steeds kleiner naarmate mensen ouder worden en tegen de tijd dat ze in de zestig zijn, wordt nog maar een heel kleine hoeveelheid suiker op deze manier verwerkt.

Het experiment

Tot voor kort was onduidelijk of mannen en vrouwen de veranderingen in de stofwisseling van het brein op hetzelfde tempo doormaakten. Om daar meer zicht op te krijgen, bestudeerden wetenschappers het brein van 121 vrouwen en 84 mannen die tussen de 20 en 82 jaar oud waren. Met behulp van PET-scans werd de stroom van zuurstof en glucose in het brein van de proefpersonen in kaart gebracht. Op basis daarvan stelden onderzoekers vast welk deel van de glucose gebruikt werd middels aerobe glycolyse. Vervolgens trainden ze een algoritme om een verband tussen leeftijd en stofwisseling te vinden. Ze gaven het algoritme hierbij de leeftijden en stofwisselingsdata van de mannen. Zodra het algoritme – dat door machineleren steeds meer grip kreeg op de materie – het verband in de vingers had, lieten de onderzoekers het los op de gegevens van de vrouwen. Het algoritme werd daarbij gevraagd om op basis van de stofwisselingsdata de leeftijd van de vrouwen in te schatten. Het algoritme bleek de vrouwen zo’n 3,8 jaar jonger te schatten dan ze in werkelijkheid waren. De onderzoekers keerden het experiment ook om: ze trainden het algoritme met gegevens van vrouwen en lieten het vervolgens op basis van stofwisselingsgegevens van mannen inschatten hoe oud de heren waren. Dit keer schatte het algoritme de mannen zo’n 2,4 jaar ouder dan ze in werkelijkheid waren.

Al met al lijken de hersenen van vrouwen – puur gekeken naar de stofwisseling – dus zo’n drie jaar jonger dan die van mannen met dezelfde chronologische leeftijd. Wat daarbij opvalt, is dat dat verschil reeds zichtbaar is als je kijkt naar mannen en vrouwen die in de twintig zijn. “Het is niet zo dat de hersenen van mannen sneller oud worden: ze zijn als de mannen volwassen worden al zo’n drie jaar ouder dan die van vrouwen en dat verschil houdt een leven lang stand,” aldus onderzoeker Manu Goyal. “We weten niet wat dat betekent. Ik denk dat het kan betekenen dat vrouwen op latere leeftijd niet zo’n sterke cognitieve achteruitgang doormaken, omdat hun hersenen in feite jonger zijn. We proberen dat nu middels onderzoek te bevestigen.”