Rosyjski ślad w aferze taśmowej. Nowe ustalenia "Polityki"

Foto: Piotr Halicki / Onet

Wiele tropów wskazuje na to, że afera taśmowa była intrygą rozgrywaną przez rosyjskie służby - czytamy w najnowszej "Polityce", która ujawnia nieznane do tej pory powiązania Marka Falenty z ludźmi związanymi z prezydentem Władimirem Putinem, rosyjską mafią i GRU.

REKLAMA

Marek Falenta nawiązał relacje biznesowe z Kuzbaską Kompanią Paliwową (KTK), która w pełni zależna jest od rosyjskiego prezydenta i jego ludzi

Biznesmen miał otrzymać z KTK węgiel za 20 mln. dol., nie płacąc za niego "nawet kopiejki". Dlaczego? Według rozmówców "Polityki", Falenta "musiał Rosjanom coś obiecać"

Co najmniej dwa niezależne źródła twierdzą, że Falentę Rosjanom polecił multimilioner Robert Szustkowski, który związany jest z tzw. mafią sołncewską i rosyjskim wywiadem wojskowym GRU

Według "Polityki", Falenta na przełomie roku 2013 i 2014 odwiedził rosyjskie Kemerowo. W tym samym okresie biznesmen został współwłaścicielem firmy Składy Węgla, która handlowała rosyjskim gazem z Kuzbaską Kompanią Paliwową (Kuzbasskaja Topliwnaja Kompania - KTK). Przełom lat 2013-14 to także czas, w którym Falenta - we współpracy z kelnerami restauracji Sowa i Przyjaciele - zlecił nagrywanie po kryjomu najważniejszych polskich polityków.

Podróż Falenty do Kemerowa była związana z tym, że biznesmen chciał kupić rosyjski węgiel, omijając pośredników. Źródła tygodnika twierdzą, że węgiel dostał, nie płacąc za niego "nawet kopiejki". Jak twierdzi rozmawiający z "Polityką" wysoki rangą oficer kontrwywiadu, "Falenta musiał Rosjanom coś obiecać". Co? - Trudno sądzić, że Falenta kupił węgiel za taśmy, ale mógł już wtedy napomknąć Rosjanom albo swojemu protektorowi o tych trofeach i kontaktach w służbach, dzięki którym mógł wiedzieć, co interesuje służby na rynku węgla - tłumaczy.

REKLAMA

KTK jest w pełni zależna od rosyjskiego prezydenta i jego ludzi. Do niedawna firmę nadzorował blisko związany z Kremlem Aman Tulejew - gubernator okręgu kemerowskiego, zwany kuzbaskim dyktatorem.

Kim jest Szustkowski?

Według co najmniej dwóch niezależnych źródeł, z punktu widzenia Falenty najważniejszą osobą w kuzbaskiej układance był multimilioner Robert Szustkowski, który miał polecić biznesmena Rosjanom.

Szustkowki od ponad 20 lat robi interesy z Rosjanami, a w Polsce poprzez Grupę Radius działał m.in. na rynku nieruchomości. "Jak ujawnił Śpiewak, Radius był zaangażowany w stołeczną reprywatyzację, a jednym z jego współpracowników był Jacek Kotas, wiceminister obrony w czasach pierwszych rządów PiS, okrzyknięty »rosyjskim łącznikiem Macierewicza«. (...) Według Śpiewaka i Piątka Szustkowski związany jest z ludźmi tzw. sołncewskiej mafii i rosyjskiego wywiadu wojskowego GRU" - czytamy w "Polityce".

Jak podkreśla tygodnik, "dla Marka Falenty, pragnącego opanować rynek rosyjskiego węgla w Polsce, trudno sobie wyobrazić lepszych protektorów niż Szustkowski i jego przyjaciele". Biznesmen miał wielokrotnie spotykać się z Szustkowskim w Konstancinie, gdzie obydwaj mieszkali w oddalonych od siebie kilkaset metrów willach. Falenta swoją konstancińską posiadłość kupił zresztą w roku 2012 "z niezwykle intrygującym lokatorem - Francuzem polskiego pochodzenia Pierre'em Konradem Dadakiem, opisywanym przez »Newsweek« międzynarodowym oszustem i handlarzem bronią", który również miał związek z mafią sołncewską. "Zastanawiające jest, że Falenta, płacąc majątek za ekskluzywną willę, zgodził się na sublokatora, który miała ważną umowę najmu jeszcze przez 20 miesięcy".

Grupa Radius a restauracja Sowa i Przyjaciele

Falentę z Rosją i Szustkowskim łączą też inne tropy. Restauracja Sowa i Przyjaciele należała do firm, którymi kierowali Jarosław Babiński i Krzysztof Janiszewski - osoby występujące we władzach Grupy Radius. Jak wynika z zeznań jednego z kelnerów Sowa i Przyjaciele, w warszawskiej restauracji "Ole!" należącej do Babińskiego i Janiszewskiego, również znajdować się miały urządzenia podsłuchowe. Inną wymienianą w tekście restauracją jest warszawski Lemongrass - protoplasta Sowy ze stolikami, których "blaty miały uszy".

"Wiemy, że zarówno nagrań, jak i nagrywanych osób było dużo więcej, niż ujawniono do tej pory (66 nagrań, a na nich ponad 100 osób). Do dziś znamy zaledwie kilkanaście zapisów. Co się dzieje z resztą? Wygląda na to, że nikt nie jest zainteresowany zgłębianiem sprawy" - podkreśla tygodnik. Według rozmówców "Polityki", cześć nagrań - na których jest prawdopodobnie Donald Tusk - ujrzy światło dzienne dopiero przed którymiś ze zbliżających się wyborów.

Dług Falenty

Marek Falenta powinien zapłacić KTK ponad 20 mln dolarów za otrzymany węgiel, ale biznesmen nie spłaca długu. Dostawcy się denerwują, ale Falenta - niedługo przed wybuchem afery taśmowej - przekazuje KTK pismo z gdańskiej prokuratury z informacją, że jego konto zostało zajęte. O sprawę Rosjanie pytają gdańską prokuraturę, okazuje się jednak, że dokument został sfałszowany.

Aby odzyskać dług, Rosjanie zawiadamiają policję, wynajmują prywatnych detektywów i zaczynają szukać majątku, z którego mogliby pokryć dług. Falenta zaczyna się bać i twierdzi, że otrzymuje pogróżki. Wiosną 2014 r. CBŚ zatrzymuje w bydgoskich Składach Węgla jednego ze współpracowników biznesmena w związku z wyłudzeniami VAT, praniem pieniędzy i oszustwami.

"Tego Falenta się nie spodziewał. To koniec marzeń o wprowadzeniu Składów na giełdę, budowie węglowego imperium i wielkich pieniądzach (...). Jeszcze musi się jakoś wyplątać z niebezpiecznych zobowiązań wobec rosyjskich przyjaciół. I wtedy pojawiają się nagrania" - czytamy w "Polityce".

"Rosyjski trop" w działaniach ABW

To wówczas "Wprost" godzi się na wypuszczenie słynnych taśm. Większość rozmówców "Polityki" nie wierzy, że do publikacji nagrań Falentę popychała jedynie zemsta za akcję CBŚ i popsucie interesów. - Gdyby tylko o to chodziło, ograniczyłby się do szefa MSW albo próbował szantażować PO, zamiast od razu iść do ludzi PiS. Nie znam biznesmena, który zaryzykowałby swoją przyszłość, atakując cały rząd - twierdzą.

Największą zagadką tego czasu jest działanie ówczesnego wiceszefa ABW, związanego z ministrem Sienkiewiczem płk. Jacka Gawryszewskiego, który nadzorował działanie specjalnej grupy wyjaśniającej aferę taśmową. Jak opowiada rozmówca tygodnika: Gdy w pewnym momencie pojawił się temat rosyjskiego tropu w taśmach, ktoś ważny powiedział Gawryszewskiemu, że trzeba się tym zająć. On na to odpowiedział mniej więcej tak: »Rosyjski trop? Co prawda nie znam się na kontrwywiadzie, ale to czysto kryminalna sprawa«.

REKLAMA

Afera taśmowa

Sprawa dotyczy nagrywania w latach 2013–2014 r. osób z kręgów polityki, biznesu oraz funkcjonariuszy publicznych w dwóch restauracjach﻿. Nagrano m.in. ówczesnych szefów: MSW – Bartłomieja Sienkiewicza, MSZ – Radosława Sikorskiego, resortu infrastruktury – Elżbietę Bieńkowską, prezesa NBP Marka Belkę, szefa CBA Pawła Wojtunika. W sumie, podczas 66 nielegalnie nagranych spotkań, utrwalono rozmowy ponad stu osób; prokuraturze udało się ustalić tożsamość 97. Ujawnione w mediach nagrania wywołały w 2014 r. kryzys w rządzie Donalda Tuska.

Sąd Okręgowy w Warszawie w grudniu 2016 r. skazał Marka Falentę na 2,5 roku więzienia i grzywnę. Szwagier Falenty – Krzysztof Rybka – i kelner Konrad Lassota dostali kary po 10 miesięcy w zawieszeniu i grzywny. SO odstąpił od ukarania innego kelnera Łukasza N., któremu nakazał zapłatę 50 tys. zł świadczenia pieniężnego. SO orzekł też przepadek korzyści z przestępstwa, uzyskanych przez N. (92,5 tys. zł) oraz Lassotę (27,5 tys. zł).

(AW)