Nederland moet niet te afhankelijk worden van Chinese apparatuur. Dat stelde AIVD-baas Dick Schoof bij de presentatie van het jaarverslag van de geheime dienst.

Het zou gevolgen hebben voor de aanleg van het 5G-netwerk en het C2000-systeem, dat hulpverleners met elkaar laat communiceren. Bij beide netwerken spelen Chinese bedrijven een grote rol.

"We moeten niet afhankelijk zijn van landen die een offensieve cyber-strategie hebben tegen onze belangen, in het bijzonder Rusland en China", zegt Schoof. "Zorg dus dat je dat soort software niet in de kern van je systeem hebt, want dan ben je daar afhankelijk van."

Schoof vreest dat bijvoorbeeld Rusland en China via hun bedrijven toegang krijgen tot het nieuwe 5G-netwerk of andere belangrijke infrastructuur. "Dan kunnen ze die infrastructuur beïnvloeden, stopzetten of precies weten wat er in Nederland allemaal speelt."

5G-netwerk

Telecomproviders kiezen graag voor apparatuur van het Chinese telecombedrijf Huawei, omdat het bedrijf uitstekend werk levert voor een prima prijs. Ook voor de bouw van het nieuwe 5G-netwerk kijken ze naar Huawei-apparatuur. Een deel van het nieuwe C2000-systeem wordt door het eveneens Chinese Hytera uitgevoerd.

Schoof zegt geen 'banvloek' over bepaalde bedrijven te willen uitspreken, maar vindt wel dat op de belangrijkste plekken in een netwerk geen Chinese apparatuur zou moeten worden gebruikt.

Providers gebruiken nu al veel Huawei-apparatuur. "Beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald", zegt Schoof daarover. Volgens hem moeten die bedrijven kijken of ze al bestaande Chinese apparatuur uit hun netwerk kunnen verwijderen.

Eerder waarschuwde onder meer de Amerikaanse overheid tegen Chinese apparatuur. Volgens Schoof heeft zijn advies daar niets mee te maken.

China-strategie

Of Nederland Huawei-apparatuur gaat weigeren voor de aanleg van het 5G-netwerk, zoals de Verenigde Staten en Australië, is nog niet bekend. Duitsland en het Verenigd Koninkrijk besloten eerder dat het gebruik van Huawei-apparatuur wel door de beugel kan, tot onvrede van de Amerikaanse regering.

Dit voorjaar komt het kabinet met een China-strategie, waarin ook duidelijkheid over beleid tegen Chinese spionage moet komen. De meeste telecomproviders willen daarna pas inhoudelijk reageren.

Waar Rusland zich vooral bezighoudt met het achterhalen van overheidsgeheimen en beïnvloeding, zijn Chinese overheidsspionnen ook actief op het gebied van economische spionage. Zo braken Chinese spionnen in bij de Nederlandse chipmachinefabrikant ASML.

Geen band met Chinese overheid

In een reactie zegt Huawei-Nederland dat het een private onderneming is die op geen enkele manier is gelieerd aan de Chinese overheid. "De Chinese wetgeving stelt de overheid niet in staat om enige toegang te krijgen tot informatiestromen of netwerken die Huawei levert aan welke klant dan ook", aldus een woordvoerder. "We hebben geen enkele relatie met de Chinese overheid."

Huawei noemt zichzelf een transparante organisatie die klanten openheid geeft over hoe hun producten worden beveiligd, zonder dat iemand daar bij kan. C2000-bouwer Hytera was niet bereikbaar voor commentaar.