De aanleiding

De christelijke politieke partijen, de Staatkundig Gereformeerde Partij voorop, springen al jaren in de bres voor het gezin. Van oudsher – nu wat minder – was dat het klassieke gezin waarvan één ouder (de vader) werkt en één ouder (de moeder) voor het huishouden zorgt. Dus steekt het de SGP dat in de fiscale plannen van het kabinet voor komend jaar de zogeheten ‘tweeverdieners’ – gezinnen met twee kostwinners – er meer op vooruitgaan dan de ‘alleenverdieners’.

In verschillende debatten over het Belastingplan in de afgelopen tijd onderbouwde de partij, zowel in Eerste als in Tweede Kamer, haar kritiek met de stelling dat „eenverdieners tot wel vijf keer meer belasting betalen dan tweeverdieners”. Senator Peter Schalk formuleerde het aldus zelfs in een breed gesteunde motie, waarin hij de regering opriep om „de substantiële verschillen te verkleinen”. Tweede Kamerlid Elbert Dijkgraaf drukte de vermeende ongelijkheid in recent wetgevingsoverleg in absolute termen uit: „De verschillen tussen eenverdieners en tweeverdieners worden opnieuw groter. Dat kan oplopen tot 8.000 à 10.000 euro.”

Waar is het op gebaseerd?

De SGP gebruikt voor de onderbouwing van haar stelling al jaren een rekensom die staatssecretaris Wiebes afgelopen maandag „een extreem voorbeeld” noemde. De partij vergelijkt een eenverdiener met een inkomen van 40.000 euro met „zijn buren die allebei 20.000 euro verdienen”. Wiebes: „In ons bestand zijn niet zo heel veel huishoudens te vinden met twee keer een wettelijk minimumloon.”

Omdat het kabinet met de grote lastenverlichting van 5 miljard euro vooral inzet op het stimuleren van werk, krijgen tweeverdieners volgens Dijksgraaf uit bestaande fiscale regelingen als de algemene heffingskorting en de arbeidskorting niettemin „veel meer voordelen dan eenverdieners”.

Nog geen oplossing voor eenverdiener, maar kabinet staat wel open wat te doen, bijv. met overdraagbare heffingskorting. Deur staat open. — Elbert Dijkgraaf (@elbertdijkgraaf) November 2, 2015

En, klopt het?

Desgevraagd stuurt een partijmedewerker van de SGP een excelbestandje op met een inkomenstabel, waaruit blijkt dat tweeverdieners inderdaad veel meer profiteren van allerhande heffingskortingen dan de eenverdiener. In het ‘extreme voorbeeld’ van tweemaal modaal, betaalt de eenverdiener over zijn bruto inkomen van 40.000 euro een belastingafdracht van 10.171 euro. De tweeverdieners die sámen 40.000 euro verdienen, betalen daar aan de fiscus inderdaad slechts een vijfde van: 1.997 euro.

Het verschil zit hem vooral in de kortingen die het stel wel krijgt, maar de enig kostwinner niet (de arbeidskorting partner en de inkomensafhankelijke combinatiekorting) of in mindere mate (de algemene heffingskorting). In de wat reëlere rekenvoorbeelden – ‘eenverdiener met 60.000 euro versus tweeverdieners met tweemaal 30.000 euro’ en ‘eenverdiener met 80.000 euro met tweeverdieners met 50.000 en 30.000 euro’ – lopen de relatieve verschillen terug maar die blijven pregnant. In de niet door het ministerie van Financiën betwiste rekentabel van de SGP betalen eenverdieners in die gevallen tussen anderhalf en tweemaal zo veel inkomstenbelasting.

Mede om die reden heeft Wiebes dan ook een politiek belangrijke concessie richting christelijke partijen gedaan. Hij is bereid 100 miljoen te verschuiven naar gezinnen met een eenverdiener. „De heer Dijkgraaf heeft een helder punt gemaakt”, zei hij maandag. Hij zal vandaag een aanpassing hiertoe in het Belastingplan schriftelijk aan de Tweede Kamer toelichten.

Conclusie

De SGP heeft haar huiswerk goed gedaan. In een weliswaar extreem voorbeeld blijkt de stelling waar.

Ook een bewering zien langskomen die je gecheckt wilt zien? Mail nextcheckt@nrc.nl of tip via Twitter met de hashtag #nextcheckt