Grote spelers als Balotelli en Lukaku krijgen weleens te maken met racisme, maar dat het ook naar Nederland zou komen en hem zou treffen, dat had Excelsior-buitenspeler Ahmad Mendes Moreira nooit verwacht. ‘Ik keek nog eens naar die mannen en zag dat ze het echt tegen mij hadden. Toen brak ik.’

Dat dit juist Achie moest overkomen, bij voetbalclub Excelsior kunnen ze het op deze maandagochtend nog steeds niet geloven. Linksbuiten Ahmad Mendes Moreira, kind van ouders uit de West-Afrikaanse landen Guinee en Guinee-Bissau en geboren en opgegroeid in Schiedam waar hij de koosnaam Achie kreeg, werd zondagmiddag tijdens FC Den Bosch-Excelsior door fans van FC Den Bosch een half uur lang uitgemaakt voor onder meer ‘kankerzwarte’. Mendes Moreira is ‘de liefste jongen’ in de selectie van de eerstedivisieclub, zegt zijn trainer Ricardo Moniz. Ja, op het veld soms een gifkikker. ‘Een teringlijertje’ zegt Mendes Moreira zelf, ‘die alles doet om te winnen.’

Wilt u dit verhaal liever beluisteren? Hieronder staat de door Blendle voorgelezen versie.

Maar dit sloeg nergens op, zegt hij in het spelershome van het Excelsior-stadion. Nog altijd klinkt er vooral verbazing in zijn stem. ‘Ik heb geen verleden met de Den Bosch-fans. Ik wil ze ook niet over één kam scheren. Aan de andere kant was het toch vrij massaal, weet je. Dit was niet een gek.’

Nachtmerrie

Media overstelpen de bescheiden eerstedivisionist. Eenmalig wil Mendes Moreira, die nog twijfelt of hij aangifte zal doen, nog uitgebreid zijn verhaal in een landelijk medium doen over wat hem overkwam in het Bossche stadion De Vliert, waar de op voorhand totaal niet beladen wedstrijd na 28 minuten door scheidsrechter Laurens Gerrets werd gestaakt omdat de racistische spreekkoren richting Mendes Moreira bleven aanhouden. De 24-jarige buitenspeler was er zichtbaar door geraakt. ‘Alsof je een nachtmerrie beleeft waar je maar niet uit ontwaakt.’

In de warming-up hoorde hij nog niets, maar bij de eerste, nota bene mislukte, balaanname klonk ‘kankerzwarte’ en ‘kanker zwarte piet’. Mendes Moreira: ‘Dat was één jongen. Dat heb ik vaker meegemaakt. Dat laat ik altijd gaan. Toen ik hem aankeek, zag ik dat hij zich schaamde.’

Hij focuste weer op voetbal. Er kwamen veel ballen zijn kant op. Dezelfde scheldwoorden klonken uit steeds meer kelen, soms ook ‘kankerkatoenplukker’. De voetballer probeerde het te negeren. ‘Maar het deed me wel wat.’

Ploeggenoten gingen naar scheidsrechter Gerrets toe. Die staakte na overleg de wedstrijd, leidend tot nog meer gescheld vanaf de bewuste tribune, hier en daar een Hitlergroet. Mendes Moreira: ‘Ik besefte het eerst niet. Toen keek ik nog eens naar die mannen en zag ik dat ze het echt tegen mij hadden. Toen brak ik. Ik kan het moeilijk uitleggen. Het was zo’n raar, gek gevoel. Alsof de hele wereld tegen je is, achter je aan zit.’

In de kleedkamer moest hij in bedwang worden gehouden. Toen hij ’s nachts de film voor zichzelf afspeelde, verbaasde hem dat. ‘Ik ben een verre van agressief persoon.’

Daarna wilde hij alleen maar weg. Naar iets veiligs. Zijn moeder bij voorkeur. Hij werd ineens weer een jongetje van vijf dat verdwaald was. ‘Ik moest haar knuffelen.’

Toch doorspelen

Pas toen hij zag hoe ploeggenoten in de kleedkamer reageerden – sommigen troostten hem, anderen waren zo kwaad dat ze meteen wilden gaan douchen en wegwezen – kalmeerde hij. Uiteindelijk werd besloten door te spelen. ‘De trainer wilde dat we erboven gingen staan, ook voor een groter maatschappelijk belang. Anders wordt de verwijdering van elkaar in Nederland nog groter. Dat vind ik ook.’

Hij liep het veld op, de voetballer in hem ontwaakte weer. Jeetje als hij nu zou scoren, wat zou dat lekker zijn, dacht hij. Prompt gebeurde precies dat. Ploeggenoten waarschuwden: ga niet juichen bij die fans als je scoort, laat je niet kennen. ‘Maar ik werd overladen door emoties, dus ik deed het toch. Achteraf misschien niet verstandig. Maar ik kon mezelf niet helpen.’

Na afloop noemde de trainer van FC Den Bosch, Erik van der Ven, hem in de interviewruimte ‘een zielig mannetje’. ‘Toen flipte ik weer. Hoe kan je dat zeggen na alles wat er allemaal gebeurd was?’ Maandagmiddag kwam Van der Ven excuses aanbieden. Die aanvaardde Mendes Moreiro. ‘Als je hoort dat hij niet thuis kon slapen vanwege bedreigingen, vind ik dat heel erg.’

Na de wedstrijd ging hij direct naar zijn moeder in Schiedam. Tranen vloeiden rijkelijk. ‘Zij had zelfs vanuit Guinee berichten gekregen. Dan besef je de impact. Het deed me pijn haar zo te zien. Mijn vader was ook ontdaan, mijn vriendin, mijn zaakwaarnemer, mijn vrienden.’

Geloof in goedheid

Na een nacht met ‘verrassend veel slaap’ en een roodgloeiende telefoon vol opbeurende berichten is er wat vertrouwen terug. ‘Ik heb Sociaal Pedagogische Hulpverlening gestudeerd, omdat ik in de goedheid van de mens geloof, mensen wil helpen. Dat is niet zomaar weg.’

Tijdens zijn opleiding leerde hij dat mensen soms in hun agressie van alles roepen en daar later van schrikken. ‘Je moet dan rustig met ze praten, ze laten inzien wat ze verkeerd doen. Als ze hun daden ontkennen, dan gaan ze zichzelf niet verbeteren. Dan moet je ze maar gewoon straffen.’

Dat racisme recentelijk in Bulgaarse, Italiaanse en Oekraïense stadions opdook, daarvan is hij op de hoogte. ‘Dat was gericht aan grote spelers: Taison, Balotelli, Lukaku, Sterling. Ik dacht: dat komt niet hierheen. Het is best eng dat het dan toch gebeurd is, dat ik daar dan ook nog ongewild de hoofdrol in speel. Ik had het nooit verwacht.’

Als 6-jarige bezocht hij eenmaal Guinee, hij spreekt een woordje Frans, maar hij wil benadrukken zich echt Nederlander te voelen. ‘Dit is een heel zwarte bladzijde, maar ik geloof in dit land. Nog steeds.’

Afspiegeling

Vanaf een tafeltje waar vier ploeggenoten kaarten klinkt: ‘Regel even een watertje voor onze ster.’

Moreira lacht. ‘Dit is ook mooi, deze groep huilt en lacht met me, wit of zwart. We zijn de perfecte afspiegeling van de samenleving. We doen hier maatschappelijke projecten voor onder meer de Anne Frank Stichting. En zo ken ik Nederland ook. Ik ben opgegroeid in een best gevaarlijke buurt, maar mijn vriendengroep is altijd een mooi mengelmoesje geweest. Dat vind ik rijkdom, je leert van elkaar.’

Het duurde betrekkelijk lang, maar er is inmiddels ook contact geweest met de clubleiding van FC Den Bosch, die de uitlatingen aanvankelijk vergoelijkten. Direct na afloop boden al twee gekleurde Den Bosch-spelers die hij al kende hun excuses namens de club aan. Een paar jonge fans van FC Den Bosch deden hetzelfde via sociale media. ‘Dat deed me goed.’

Van Excelsior-coach Moniz zouden de aanvoerder, trainer en gekleurde spelers van FC Den Bosch met hun fans moeten gaan praten. ‘Ben ik het mee eens. Maar de aanvoerder (Danny Verbeek, red.) is tijdens de wedstrijd bij ze geweest en stond daarna aan hun kant. Dat is jammer.’

Hij verwacht niet dat dit hem nu vaker zal gebeuren. ‘Ik hoop dat het nu klaar is in alle stadions. En anders moet een ploeg maar eens echt helemaal stoppen. Maar ik wil daar verder niet aan denken. Ik wil weer bezig zijn met winnen.’