Demonstranten tijdens een landelijke pensioenactie in Den Haag, vorige week dinsdag. Beeld BSR Agency

Veel pensioenfondsen staan er nog steeds slecht voor. De toezichthouder op de pensioenfondsen, De Nederlandsche Bank, heeft vandaag de stand van zaken bij de pensioenfondsen bekend gemaakt. Daaruit blijkt dat er volgend jaar een korting op de pensioenen en de pensioenaanspraken van twee miljoen mensen bij drie pensioenfondsen aan de orde kan zijn. Het jaar erop kan dat voor 7,7 miljoen mensen aan de orde zijn bij nog eens 33 pensioenfondsen.

Maar een pensioenakkoord tussen vakbeweging, werkgevers en kabinet kan de kortingen voorkomen. Een nieuw zogenoemd pensioencontract moet de pensioenen flexibeler maken. Het wordt eerder verlaagd als het fonds er slecht voor staat en eerder verhoogd als het het fonds beter gaat. Als dit leidt tot een akkoord, dan duurt het nog jaren voor het door de sociale partners bij de pensioenfondsen is ingevoerd. Maar met dat vooruitzicht zouden de regels versoepeld kunnen worden waardoor de kortingen van de baan zijn en meer pensioenen de komende jaren verhoogd kunnen worden.

Over het nieuwe ‘contract’ zijn kabinet en de sociale partners het vrijwel eens. Het overleg draait nu om aanvullende maatregelen. De vakbeweging eist een paar jaar bevriezing van de AOW- en pensioenleeftijd. Daarnaast wil de vakbeweging dat mensen met zware beroepen eerder kunnen stoppen.

Slag om de arm

DNB houdt bij de aankondiging van de pensioenrampspoed zelf ook een slag om de arm. Het gaat om een tussenstand. Als de beleggingen plots heel sterk in waarde stijgen of de rente oploopt, dan kan het zijn dat de kortingen van de baan zijn. Dat ligt niet voor de hand want de aandelenkoersen dalen. Dat geldt ook de rente.

De toezichthouder laat in het overzicht ook zien dat de fondsen die er slecht voor staan eigenlijk te weinig premie innen. In verhouding tot de betaalde premie krijgen werknemers teveel pensioenaanspraken toegekend. Daardoor is de ‘premiedekkingsgraad’ te laag. Bij de fondsen die de pensioenen waarschijnlijk moeten verlagen is die premiedekkingsgraad gemiddeld 75 procent. Dat betekent dat de premie driekwart van de kosten van het toegekende pensioen dekt. Het verschil moet komen uit de beleggingsopbrengsten. Of het eet de buffer op, de reserve die het fonds moet aanhouden.

Bij fondsen die er beter voor staan is de premiedekkingsgraad hoger. Bij de 33 pensioenfondsen die genoeg geld in kas hebben om de pensioenen volledig te verhogen, is de premiedekkingsgraad gemiddeld 108 procent. De pensioenopbouw wordt dus ruimschoots gedekt door de premie. Bij de fondsen die genoeg geld in kas hebben om de pensioenen gedeeltelijk te verhogen is de dekkingsgraad gemiddeld 88 procent. De 43 fondsen die de pensioenen gelijk moeten houden, is de premiedekkingsgraad gemiddeld 84 procent.