Mark Harbers (VVD) treedt af als staatssecretaris van Justitie en Veiligheid. De bewindsman die verantwoordelijk is voor asielzaken vertrekt nadat bekend is geworden dat zijn ministerie cijfers over criminaliteit onder asielzoekers bewust onvolledig heeft weergegeven in een rapportage.

"Dat de cijfers op deze wijze gerapporteerd zijn, valt onder mijn bestuurlijke verantwoordelijkheid", zei Harbers dinsdag tijdens een debat in de Kamer. "Niet alleen ben ik daarvoor in staatsrechtelijke zin verantwoordelijk, ik voel me daar verantwoordelijk voor."

In het rapport werden verdenkingen van zedendelicten, moord en pogingen tot doodslag onder de noemer 'overige' opgeschreven. Zaken als winkeldiefstal en fietsendiefstal werden wel met precieze cijfers weergegeven.

Uit een reconstructie die Harbers liet uitvoeren, is gebleken dat ambtenaren op zijn ministerie meerdere keren aan de bel trokken. De ambtenaren waarschuwden ervoor dat de categorisering van verdenkingen van ernstige misdrijven onder de noemer 'overig' tot vragen zou leiden, maar met die kritiek is niets gedaan.

Harbers zei na afloop van het debat dat hij hier maandagavond van op de hoogte is gesteld. "De zorgen zijn besproken, maar uiteindelijk niet aan mij voorgelegd", aldus de bewindsman.

'Niet doelbewust verhuld'

De commotie die daarna is ontstaan, noemt de VVD'er "terechte kritiek". Harbers gaf aan dat hij er met openheid over de cijfers juist voor wilde zorgen dat er meer transparantie in het vreemdelingenbeleid zou ontstaan.

Dat is volgens de bewindsman noodzakelijk om het draagvlak voor het asielbeleid te behouden. "Dat streven is verkeerd uitgepakt, waarbij de Kamer verkeerd is geïnformeerd", aldus Harbers, die benadrukte dat er geen "sprake is geweest van opzettelijk verdoezelen van de cijfers".

Hij wees erop dat de cijfers namelijk "een wereld van vragen oproepen". Zo zijn er 31 meldingen van moord en doodslag geweest, maar gaat het om verdenkingen en meldingen van incidenten waarbij nog geen sprake is van een onherroepelijke rechterlijke uitspraak.

Harbers stak ook de hand in eigen boezem. "Ik heb de rapportage goedgekeurd. Ik had zeker op dit punt moeten doorvragen."

Vierde VVD'er die voortijdig vertrekt

Met het vertrek komt er een einde aan de lange politieke carrière van Harbers, die in 1992 als deelraadslid bij de VVD in Rotterdam begon. Wie zijn plek zal innemen, is nog niet bekend.

Harbers' exit betekent dat de VVD opnieuw een bewindsman op het ministerie van Justitie en Veiligheid verliest. Ivo Opstelten, Fred Teeven en later ook Ard van der Steur traden allen af in de politieke nasleep van de Teevendeal.