Firmy złożyły już 200 tys. wniosków o pomoc, na koniec tygodnia spodziewamy się 280 tys. wniosków - powiedział premier Mateusz Morawiecki podczas wystąpienia w Sejmie. Dodał, że pandemia koronawirusa SARS-Cov-2 uderzyła w podstawy gospodarki światowej i europejskiej.

- Szczególnie w gospodarkę Europy Zachodniej, w Unię Europejską. Musimy wrócić do poprzednich pomysłów, które Polska podkreślała od ponad dwóch lat, takich jak podatek cyfrowy, podatek od transakcji finansowych, podatek od śladu węglowego czy podatek od wielkich korporacji międzynarodowych, unikalnego pomysłu Grupy Wyszehradzkiej - powiedział szef rządu, raportując w Sejmie o aktualnej sytuacji w kraju z powodu koronawirusa.

- Te pomysły mogą spowodować, że do budżetu UE wpłyną dziesiątki miliardów euro nowych środków na walkę z koronawirusem - dodał Mateusz Morawiecki.

Podatek cyfrowy. Unia Europejska vs. USA

Podatek cyfrowy to pomysł, którym jako jedna z pierwszych zajęła się Francja. W lipcu 2019 r. nałożono 3-proc. stawkę podatku od przychodów technologicznych koncernów działających w tym kraju. Miały go płacić firmy z globalnymi przychodami przekraczającymi 750 mln euro rocznie i przychodami we Francji powyżej 25 mln euro rocznie. Przeciw rozwiązaniu natychmiast zaprotestowali Amerykanie, a prezydent Donald Trump nie wykluczył, że w odpowiedzi USA mogą nałożyć dodatkowe cła m.in. na francuskie wina. Ostatecznie oba państwa zawarły kompromis.

Podatek cyfrowy miałby objąć takie koncerny jak Facebook, Google, Apple, Amazon, Uber czy Netflix. Prace nad podatkiem cyfrowym prowadzone były także w Polsce, a przyszłe wpływy z tego tytułu były przedstawiane także wśród źródeł sfinansowania obietnic wyborczych Prawa i Sprawiedliwości. Na przełomie sierpnia i września ubiegłego roku podczas wizyty w Polsce wiceprezydent USA Mike Pence powiedział jednak, że Polska zrezygnowała z pomysłu podatku cyfrowego.

Szacuje się, że wskutek unikania lokalnego opodatkowania przez globalne koncerny, rządy państw tracą nawet 240 mld dol. rocznie. Nad własnym projektem takiego rodzaju podatku pracuje OECD.

Podatek od transakcji finansowych. Pomysł krąży w UE od blisko 10 lat

Dyskusja w Unii Europejskiej trwa od lat także w sprawie podatku od transakcji finansowych, nazywanego podatkiem Robin Hooda. Pierwsze kroki w tym zakresie podjęto w 2011 r. Wówczas porozumienie zablokował sprzeciw Wielkiej Brytanii i Szwecji, a w kolejnych latach z prac wycofywały się kolejne państwa. Koncepcja wróciła w 2018 r.

Podatek w wysokości 0,2-0,3 proc. miałby obejmować obrót akcjami. Jeszcze w 2013 r. Komisja Europejska przewidywała, że rocznie "podatek Tobina" wygeneruje 30-35 mld euro. Ubiegłoroczny projekt dyrektywy ograniczał te szacunki do poziomu 3,5 mld euro.

Podatek od transakcji finansowych obowiązuje już w kilku europejskich krajach - m.in. we Francji czy na Węgrzech.

Premier: czas skończyć z rajami podatkowymi

Stwierdził też, że czas skończyć z rajami podatkowymi. - To wielki ubytek dla krajów, bogatszych i biedniejszych. Dzięki temu bogaci ludzie i bogate firmy rozliczają się w takich państwach jak Szwajcaria, Lichtenstein czy Cypr. Chcemy, żeby świat był bez rajów podatkowych, to wielkie polskie wezwanie. Przez to chcemy spowodować, by w budżetach państw i UE, były środki na walkę z koronawirusem.

Premier Morawiecki powiedział, że tydzień temu rozmawiał z przewodniczącą Komisji Europejskiej Ursulą von der Leyen "właśnie o tym, żeby pojawiły się nowe środki".

Polska jest gotowa uczestniczyć w mechanizmach gwarancyjnych w taki sposób proporcjonalny, żeby te mechanizmy gwarancyjne spowodowały możliwość emisji na rynkach światowych po to, żeby pozyskać dodatkowe środki z tej emisji i proporcjonalnie, aby te środki mogły służyć na walkę z koronawirusem

- powiedział.

Dodał, że mówi to "z dużą ostrożnością, ale zarazem z ogromną nadzieją". "Wszystkie kraje, również Włochy, Francja, także Hiszpania i Grupa Wyszehradzka cała upominały się o to, o co ja bardzo głośno się upominam, czyli wspólną, solidarną politykę, której jest dzisiaj coraz więcej. Mam tutaj na myśli ten mechanizm elastyczności. To dobrze, że on jest, cieszymy się z niego, wskazywaliśmy na to, że on powinien nastąpić i to się stało, ale muszą pojawić się nowe środki" - stwierdził szef rządu.

WARTO WIEDZIEĆ: