De wolvin die rond de jaarwisseling van 2017-2018 met een GPS-zender door Nederland liep is spoorloos. Waarschijnlijk is deze wolvin is het slachtoffer geworden van stroperij, zo bericht het Belgische Agentschap Natuur en Bos. Ook het lot van een aantal wolven die sinds 2015 in Nederland zijn gesignaleerd is onbekend.

Vanuit de Zoogdiervereniging wordt geschrokken gereageerd op de berichtgeving van de zuiderburen. De belangrijkste doodsoorzaak van wolven in Duitsland is het verkeer, maar wordt gevolgd door stroperij als onnatuurlijke doodsoorzaak. Het roept de vraag op wat bekend is over de wolven die sinds 2015 in Nederland zijn gezien, want ook in Nederland moet er alles aan gedaan worden om stroperij te voorkomen. Hierbij is toezicht in het veld essentieel.

Wolvin Naya is 'kwaadwillig omgebracht'

Inmiddels stelt de Cel Natuurinspectie van het Vlaamse Agentschap Natuur en Bos dat de wolvin kwaadwillig is omgebracht. Ze concluderen dat personen opzettelijk het nestelgebied van de wolvin zijn binnengedrongen om daar gericht en opzettelijk de wolvin met haar welpen in het nest te gaan zoeken en ze daar te doden. In het gebied zijn mensen aangehouden die verboden handelingen uitvoerden. Zo is een ingerichte onreglementaire voerplaats voor wilde zwijnen gevonden, waarlangs een uit staaldraad vervaardigde strop opgesteld hing. Ook werd een rondrijdende jeep opgemerkt binnen een ontoegankelijke zone met daarin twee jagers die elk een geladen en schietklaar jachtgeweer binnen handbereik naast zich hadden.

De Zoogdiervereniging hoopt dat de berichtgeving over wolvin ‘Naya’ en haar welpen voorbarig is, maar houdt terdege rekening met het feit dat deze wolven daadwerkelijk zijn gestroopt. Daarmee zou de eerste succesvolle voortplanting van wolven in België na decennia van afwezigheid wegens een misdrijf zijn mislukt. Gezien de groei van de wolvenpopulatie in Duitsland, Frankrijk en natuurlijk ook Nederland, is het slechts een kwestie van tijd totdat een nieuwe wolvin zich vestigt bij onze zuiderburen.

Deel Nederlandse wolven is vermist

In de periode vanaf maart 2015 zijn in Nederland zestien verschillende wolven vastgesteld. Van dertien wolven is het lot bij de Nederlandse, Vlaamse en Duitse wolvenexperts bekend:

- vier zwervende wolven zijn gedood door een verkeersaanrijding (waarvan twee in Nederland);

- twee wolven (waaronder de eerdergenoemde Naya) zijn doorgelopen naar Vlaanderen;

- drie wolven hebben zich op de Veluwe gevestigd (waarvan twee nu de ouders zijn van vijf welpen);

- vier wolven zijn teruggelopen naar Duitsland en hebben zich daar gevestigd.

Dit houdt in dat het lot van drie wolven onbekend is, dat is circa 19 procent van alle wolven die korte of langere tijd in Nederland hebben rondgelopen. Deze wolven zijn vooralsnog spoorloos verdwenen in West-Europa.

Hoe kan jij bijdragen aan het monitoren van wolven?

Wolven kunnen zich redelijk onzichtbaar door het landschap bewegen. Tijdens hun zwerftochten worden de meeste niet gezien, al eten sommige onderweg van schapen. Deze dieren duiken daardoor op in de genetische analyses die Wageningen Environmental Research uitvoert.

Eenmaal gevestigd gaan wolven hun territorium markeren met drollen. Deze drollen zijn gemakkelijk te vinden en genetisch te onderzoeken. Dit monitoringsonderzoek gebeurt in veel Europese landen, inclusief Nederland, waarbij de genetische resultaten worden uitgewisseld in het CE Wolfconsortium. Om de wolven in Nederland goed te kunnen volgen, is het belangrijk dat meldingen van (sporen van) wolven doorgegeven worden aan het Wolvenmeldpunt. Verder is het verstandig om geen informatie te delen over de aanwezigheid met het ‘brede publiek’. Enerzijds kunnen geïnteresseerden te enthousiast op zoek gaan naar wolven, en ze daarmee onbedoeld verstoren. Anderzijds kunnen kwaadwillende mensen ze dan ook eenvoudiger vinden.

Achtergrond van de vermiste wolven

De drie vermiste wolven dragen de wetenschappelijke namen GW849f, GW953m en GW955m.

Wolvin GW849f is geboren in de roedel nabij Ueckermünde, dit is de meest noordoostelijke roedel in Duitsland. In haar ouderlijke roedel heeft ze een GPS-zender en de bijnaam Janka gekregen. In maart van dit jaar heeft zij nabij Hooghalen in Drenthe schapen aangevallen. Kort daarna is de GPS-zender uitgevallen, waarschijnlijk door het leeg raken van de batterijen.

Van GW953m, een mannelijke wolf, is onbekend waar hij precies is geboren, vermoedelijk in de deelstaat Brandenburg. In de periode van maart tot en met mei 2018 is deze wolf door de provincies Overijssel en Drenthe gezworven en heeft hier verschillende schapen aangevallen. Sindsdien is deze wolf spoorloos.

De wolf GW955m is op ongeveer 100 kilometer van de Nederlandse grens geboren, nabij Barnstorf in Nedersaksen. Deze wolf is in februari 2018 via het Duitse Kleve Nederland binnengelopen. Er zijn van deze wolf meerdere foto’s en films verschenen in de pers. Onder andere de route die de wolf aflegde door de Betuwe, het Gelderse dorp Bennekom, Veenendaal, de polders nabij Amersfoort en zelfs een film waarbij de wolf overdag de A28 nabij Putten succesvol oversteekt, zijn in de media gekomen. Hoewel deze wolf de Noord-Veluwe succesvol heeft bereikt, is hij daarna niet meer gesignaleerd.

Tekst: Glenn Lelieveld, Zoogdiervereniging

Foto's: Stier & Meissner-Hylanova; NRC