Als niets anders lukt, mag de overheid zo nodig zelf nieuwe gascentrales of opslagcapaciteit bouwen, staat in een wetsontwerp dat minister Marghem vandaag door de ministerraad wil loodsen.

Het wetsontwerp is vooral bedoeld om de beruchte steun voor gascentrales en andere elektriciteitsleveranciers te regelen, een mechanisme dat ervoor moet zorgen dat er nog voor de sluiting van de laatste kerncentrale in 2025 voldoende vervangingscapaciteit klaar staat.

Volgens dat mechanisme krijgen investeerders in pakweg gascentrales of batterijopslag een vergoeding voor de capaciteit aan elektriciteit waar ze zich garant voor stellen. In ruil voor die steun zien ze af van de mogelijkheid om extra winst te halen uit de hoge prijzen bij energieschaarste. Vergelijkbare mechanismen bestaan in Ierland, Italië en Polen en hebben al de goedkeuring gekregen van de Europese Commissie.

Terugvalscenario’s

Om er zeker van te zijn dat de energie­bevoorrading verzekerd is, zijn er ook twee terugvalscenario’s ingebouwd. In een eerste wordt geen open maar een gerichte veiling georganiseerd, die bijvoorbeeld alleen openstaat voor investeerders die een nieuwe centrale willen bouwen. En in een tweede eigent de federale regering zich het recht toe om desnoods zelf gas- of andere centrales te bouwen. De Federale Participatie- en Investeringsmaatschappij (FPIM), de staatsholding van de federale overheid, kan dan ingeschakeld worden om die elektriciteitsproductie of opslageenheden te bouwen.

Het kabinet-Marghem beseft wel dat dit een laatste redmiddel is, dat al snel kan botsen met de Europese regels. ‘Voor alle duidelijkheid: we hebben daar geen zin in, maar we willen rekening houden met alle mogelijke scenario’s’, klinkt het op het kabinet. ‘Als we het toch zouden moeten doen, moet die opdracht heel specifiek uitgewerkt zijn, zodat we niet op Europese beperkingen botsen. Zo zouden we na de bouw de centrale onmiddellijk kunnen verkopen aan de hoogste bieder.’

Hoe dan ook is het niet de bedoeling dat de staat de installaties zelf zou gaan uitbaten. Maar als het ‘vanuit economisch of budgettair oogpunt’ interessanter is om ze zelf te bouwen, of als er onvoldoende interesse is vanuit de markt, wil Marghem het wel overwegen.

De minister wil het wetsontwerp vandaag door de regering in lopende zaken laten goedkeuren, zodat het ergens in februari, na het advies van de Raad van State, behandeld kan worden in het parlement. Of dat zal lukken, is onduidelijk. De onderhandelingen tussen de regering en het parlement over wat wel en wat niet nog behandeld zal worden, zijn nog niet afgerond.