edit: copy-paste değildir. bizzat o zamanın bilgilerine ulaşılarak yapılmış bir çalışmadır.ben ekonomik yönden karşılaştıracağım.tarihler genel olarak eylül olacak şekilde yapılacak hesaplama.edit: asgari ücret yayın tarihi yanıltmış. o tarihte geçerli asgari ücretle değiştirildi hesapların hepsi.1997 yılında asgari ücret: 35 437 500 tl x 2 = 70 875 000 tl2007 yılında asgari ücret: 419.15 tl x 2 = 838.3 tl2017 yılında asgari ücret: 1404.06 tl x 2 = 2808.12 tlkaç çeyrek altın alabiliyoruz ona bakalım ( http://www.kaysarder.org.tr/1997_fiyatlar.asp tablodan yıl değişimi yapabilirsiniz.)1997: çeyrek altın fiyatı 3 080 000 tl / bir asgari ücret 11.5 çeyrek altın ediyor.2007: çeyrek altın fiyatı 50 tl / bir asgari ücret 8.38 çeyrek altın ediyor.2017: çeyrek altın fiyatı 241.53 tl / bir asgari ücret 5.81 çeyrek altın ediyor.edit: paranın karşılığı altınla ölçülür cümlesine takılıp gerisini okumayanlar için bu cümleyi düzenledim. amacımız herkesin bilgi alması. kendini kapatması değil. bugün altın karşılığı alışveriş yapamayacak gibi konuşmasınlar. git altınla ev al 97'de 07'de ve 17'de. o zaman anlaşılır durum.paranın karşılığı altın karşısında inanılmaz düşüyor. burası vehametini gösteren bölge oldu durumun biraz.1 asgari ücrete dolar bazında bakalım: (tcmb'den kurları kıyaslayabilirsiniz. kaynak orası.)1997: 209.96 dolar / kur: 168 780 tl2007: 325.62 dolar / kur: 1.2872 tl2017: 410.49 dolar / kur: 3.4204 tltabi dolar bazında artış sizi yanıltmasın, dolar da değer kaybediyor kendi enflasyonu karşısında.şimdi asgari ücretle geçinmeye bakalım.2 asgari ücretlinin ve 2 çocuğunun bir evde oturduğunu düşüneceğiz hesaplarımızda.bunu temel ihtiyaçlar ile yapalım.kira:1997: herhangi bir kira verisine ulaşamadım. bunu ancak 2007-2017 arası asgari ücrete göre kiranın artışına göre hesap edebileceğiz. bir veriye ulaşan olursa onu koyabiliriz. aşağıda görüldüğü üzere 2007'de bir asgari ücret 0.73 kira ediyor, 2017 de 0.70 kira. (istanbul ortalaması.) 10 yılda 0.03 düşmüş asgari ücret kira karşısında. o zaman 1997'de bir asgari ücretin 0.76 kira ettiğini düşüneceğiz. tek bulabildiğim kaynak bu: http://www.milliyet.com.tr/…1/24/ekonomi/eko02.html ve bu kaynak aslında durumun o zamanlar çok daha iyi olduğunu, kiranın 40.000.000 olduğunu gösteriyor. ama bu varsayımsal bir veri olduğu için ve tüm ortalamayı göstermediği için 0.76'yı kullanacağız. iyi bir bilgi verirseniz değiştirebiliriz bu kısmı.2007: http://www.hurriyet.com.tr/…daire-fiyatlari-6692870 2017 verisi yok; 2016: http://www.ntv.com.tr/…tlari,-eq3p-pha0ui6iwlhnb4aa 2015'den 2016'ya olan ortalama artışı 2017'yi bulmak için kullanacağız. kesin bir sonuç vermese de ortalama bir sonuç verecek bize.şimdi burda birebir aynı ilçeler yok. o yüzden sadece aynı ilçeleri hesaplayarak bir ortalama alalım:2017'yi hesaplayalım:2015-1602.5 tl2016-1792.5 tlaralarında yaklaşık % 11.85 fark var. dolayısıyla 2017 ortalaması da;2017-2005 tlkarşılaştırmaya devam edelim o zaman.unutmayın iki listede de bulunan aynı semtleri kıyaslıyoruz. emin olun en pahalı semtler yeni listede yok. etiler, bebek, mecidiyeköy vs. ama olsun böyle bakarız sıkıntı yok. bir de ilk listemizde maks. ve min. ücretler var. bunların da ortalamasını alacağız.ortak 20 ilçemiz var.1997: 46 628 289 tl2007: 572.5 tl2017: 2 005 tl1997'de bir asgari ücreti 0.76 kira edecek şekilde kabul ettik istanbul'da.2007'de bir asgari ücret 0.73 kira ediyor istanbul'da.2017'de bir asgari ücret 0.70 kira ediyor istanbul'da.1997'de kiradan sonra elimizde kalan 24 246 711tl2007'de kiradan sonra elimizde kalan 265.8 tl2017'de kiradan sonra elimizde kalan 803.12 tlevimizi kiraladık. elektrik fiyatlarına bir bakalım.1997: http://www.dektmk.org.tr/…si_10/bolum3/bolum3-9.pdf fiyat cent olarak verilmiş ve 8 cent. tl olarak o günün kurundan çevirince;kwh fiyatı 13 502.4 lira2007: http://www.tuik.gov.tr/hbgetir.do?id=15852&tb_id=2 kwh fiyatı 15.7 kuruş.2017: http://www.bilgimanya.com/…-h-elektrik-kac-tl-2015/ kwh fiyatı 43 kuruş.ortalama bir evin aylık kullanımı 250 kwh diyebiliriz.aylık elektrik faturaları:1997: 3 375 600 tl2007: 39.25 tl2017: 107.5 tl1997'de bir asgari ücrete ortalama 10. 5 aylık fatura öderken,2007'de bir asgari ücretle ortalama 10.6 aylık fatura ödüyor,2017'de bir asgari ücretle ortalama 13 aylık fatura ödüyoruz.1997'de elektrik faturamızı da ödedik, elimizde 20 871 111 tl2007'de elektrik faturamızı da ödedik, elimizde 226.55 tl2017'de elektrik faturamızı da ödedik, elimizde 695.62 tl kaldı.doğalgaz hesaplayalım şimdi;1997: http://www.milliyet.com.tr/…2/01/04/yazar/uras.html m3 fiyatı 31 860 tl.2007: http://www.cinigaz.com/…ul-2007-fiyat-tarifesi.html m3 fiyatı 0.47 tl.2017: http://www.dogalgaz.com.tr/…it-fiyatlari-konut.xlsx m3 fiyatı 1.12 tlbir dairenin ortalama 300 m3 tükettiğini varsayarsak;1997'de 9 558 000 tl fatura öderken,2007'de 141 tl fatura ödüyor,2017'de 336 tl ödüyoruz.fakat 12 ay doğalgaz ödemiyoruz. bunu kasım, aralık, ocak, şubat, mart olmak üzere 5 ay + ekim ve nisanın yarısı olmak üzere 1 ay diyerek 6 aydan hesaplayacağız. yani yarı yarıya düşürelim fiyatları.1997: 4 779 000 tl2007: 70.5 tl2017: 168 tl1997'de bir asgari ücret 7.41 aylık faturamızı karşılarken,2007'de bir asgari ücret 5.94 aylık faturamızı karşılıyor,2017'de bir asgari ücret 8.36 aylık faturamızı karşılıyor.1997'de doğalgaz faturamızı da ödedikten sonra cebimizde 16 092 111 tl,2007'de doğalgaz faturamızı da ödedikten sonra cebimizde 156.05 tl,2017'de doğalgaz faturamızı da ödedikten sonra cebimizde 527.62 tl kaldı.suya gelelim şimdi. 18 m3 kullandığımızı varsayacağız. farklı aylarda farklı fiyatlar var, ortalamasını alacağız.1997: http://www.hurriyet.com.tr/…meliler-iciyor-39240779 ortalama 276 000 tl2007: http://www.iski.gov.tr/…007_yilibirim_fiyatlari.pdf ortalama 3.29 tl2017: http://www.iski.gov.tr/…2017_su_birim_fiyatlari.pdf ortalama 6.42 tl1997'de bir aylık su faturamız 4 968 000 tl2007'de bir aylık su faturamız 59.22 tl2017'de bir aylık su faturamız 115.56 tl1997'de bir asgari ücret ile 7.1 aylık,2007'de bir asgari ücret ile 7 aylık,2017'de bir asgari ücret ile 12.1 aylık su faturası ödeyebiliyoruz.1997'de su faturamızı da ödedik 11 124 111 tl,2007'de su faturamızı da ödedik 96.83 tl,2017'de su faturamızı da ödedik 412.06 tl kaldı.internetimiz de olmalı.1997: https://sites.google.com/…gileri/internete-baglanti en ucuz limitsiz paket 30 dolar.5 063 400 tl(pahalı olması normal, çok yeni bir teknoloji o zamanlar.)2007: http://shiftdelete.net/gercek-adsl-fiyatlari-1663 en ucuz limitsiz paket 49 tl2017: https://bireysel.turktelekom.com.tr/…-internet.aspx en ucuz limitsiz paket 83 tl1997'de internet faturamızı da ödedik ve cebimizde 6 060 711 tl,2007'de internet faturamızı da ödedik ve cebimizde 47.83 tl,2017'de internet faturamızı da ödedik ve cebimizde 329.06 tl kaldı.şimdi biraz ev alışverişi yapalım.aylık bir alışveriş yapalım. yeterli olmayan fakat idare eden bir alışveriş olsun. (mümkün olduğunca aynı marka ürünler)1997: burda kaynaklar çok çeşitli olacak doğal olarak. bazı fiyatlara ulaşmak için oran orantı kullanıldı. örneğin ketçap fiyatı 2007'deki ketçap-domates fiyatı oranı ile 2017'deki ketçap-domates fiyatı oranı kullanılarak bulundu vs.4 kg kıyma alsak 892 000 x 4 = 3 568 000 tl4 kg peynir alsak 967 000 x 4 = 3 869 000 tl1 diş macunu 318 000 tl4 sprite 407 400 tl800 gr ketçap 110 500 tl750 gr chokella 460 700 tl2 kg kangal sucuk 1 260 000750 ml şampuan 722 2301 kg çay 371 000 tl10 kg pirinç 1 934 523 tl60 tane 200 gr ekmek 850 000 tl120 adet yumurta 515 000 tl30 adet marlboro kısa http://gazetearsivi.milliyet.com.tr/…arsg_x3d__x3d_ )bu 96 haberi. hadi biz buna biraz abartılı bir zam koyalım ve 120.000 den hesap edelim.3 600 000 tl17 986 353 tl toplam alışverişimiz.2007: http://www.makromarket.com.tr/haber/390 4 kg kıyma alsak 9.90 x 4 = 39.60 tl4 kg peyni alalım 7.80 x 4 = 31.2 tl1 diş macunu 2.95 tl4 sprite 4.12 tl800 gr ketçap 1.99 tl750 gr chokella 4.99 tl2 kg kangal sucuk 13.99 tl750 ml şampuan 6.70 tl1 kg çay 4.75 tl10 kg pirinç 18.95ekmek alalım 60 tane 200 gr http://arsiv.sabah.com.tr/2006/11/16/eko91.html 24 tlyumurta alalım en ucuzundan http://www.hurriyet.com.tr/…fiyatlari-dustu-6822075 günde 4 den 120 desek 14.4 tlailede 1 kişi de sigara içsin http://arsiv.sabah.com.tr/2007/02/21/eko89.html 30 marlboro kısa 138 tl305.64 tl toplam alışverişimiz.2017 alışverişimiz için migros sanal marketteki en ucuz ürünlere bakacağım:4 kg kıyma 31.9 x 4 = 127.6 tl4 kg peynir 18.75 x 4 = 75 tl1 diş macunu (signal ve 125 ml olacak şekilde hesaplandı) = 13.254 sprite 9.95 tl800 gr ketçap 2.85 tl750 gr chokella 10,56 tl2 kg kangal sucuk 60 tl750 ml şampuan 22.7 tl1 kg çay 27.9 tl10 kg pirinç 92.5 tl60 tane 200 gr ekmek 55.2 tl120 yumurta (en ucuzu) 58 tl30 marlboro 390 tl945.51 tl toplam alışverişimiz.1997'de alışveriş sonrası borcumuz: 11 925 642 tl2007'de alışveriş sonrası borcumuz: 257.81 tl2017'de alışveriş sonrası borcumuz: 616,45 tl1997'de 0,33 asgari ücrete daha ihtiyacımız var geçinmek için,2007'de 0.61 asgari ücrete daha ihtiyacımız var geçinmek için,2017'de 0.44 asgari ücrete daha ihtiyacımız var geçinmek için.çocuklardan birinin daha asgari ücretle çalışmaya başladığını düşünelim;1997'de 35 437 500 lira daha girmeye başladı eve ve elimizde 23 511 858 tl kaldı.2007'de 419.15 lira daha girmeye başladı eve ve elimizde 161.34 tl kaldı.2017'de 1404.06 lira daha girmeye başladı eve ve elimizde 787.61 tl kaldı.o günün en iyi cep telefonunu almak istiyoruz;1997: http://blog.milliyet.com.tr/…on/blog/?blogno=136875 elimizde 1996 yılının ericson-388'in fiyatı var. bir de 96 ve 97'nin çamaşır makinesi. çamaşır makinesindeki artışı telefona uygulayarak tahmini bir fiyat çıkaracağız.119 871 795 tl(ki yeni çıktı sayılır teknoloji ve olması gerekenden çok daha pahalı halde.)2007: http://www.ahaber.com.tr/…i/2007de-telefon-piyasasi 2069 tl2017: hadi note 8 alalım.5000 tl.1997'de 3 asgari ücretli elimizde kalan para ile 5 ayda bu telefonu alıyoruz.2007'de 3 asgari ücretli elimizde kalan para ile 12.8 ayda bu telefonu alıyoruz.2017'de 3 asgari ücretli elimizde kalan para ile 6.3 ayda bu telefonu alıyoruz.cep telefonumuzu aldık başka hiç bir şey yapmadan. şimdi bir araba mı alsak?şimdi o yıllarda 2007'de 2008 model alıyorduk, 97'de 98. ona göre bakalım. bir de o yılın en ucuz aynı özellik modellerini kıyaslayacağız. elimde opel astra olduğu için kıyasımız o olacak. yüksek motora hiç girmiyorum ağlarız burda.1997: http://fs5.directupload.net/…es/170908/8dykv4iu.png 1.6 opel astra fiyatı: 3 107 000 000 tl2007: http://www.otogazete.com/…el_2008_fiyat_listesi.asp 1.6 opel astra fiyatı: 27 953 tl2017: http://www.opel.com.tr/…iyat_listesi_05.09.2017.pdf 1.6 opel astra fiyatı: 64.750 tl1997'de 3 asgari ücretli elimizde kalan para ile 132.1 ayda bu arabayı alabiliyoruz.2007'de 3 asgari ücretli elimizde kalan para ile 173.2 ayda bu arabayı alabiliyoruz.2017'de 3 asgari ücretli elimizde kalan para ile 82.2 ayda bu arabayı alabiliyoruz.artık kiradan da kurtulalım. bir ev alalım? bahçelievler'den alalım evi.bir de şu var ki, bir memurun emeklilik ikramiyesi ile ev alabildiği dönemleri gösteriyor:1997: ortalama metrekare fiyatı 40 286 178 tl2007: ortalama metrekare fiyatı 1875 tl2017: ortalama metrekare fiyatı 3398 tl100 metrekare alalım evleri.1997: 4 028 617 800 tl2007: 187 500 tl2017: 339 800 tl1997'de 3 asgari ücretli elimizde kalan para ile 171.3 ayda,2007'de 3 asgari ücretli elimizde kalan para ile 1 162.1 ayda,2017'de 3 asgari ücretli elimizde kalan para ile 431,4 ayda evimizi alabiliyoruz.uzun lafın kısası, 1 ev 1 araba bir de son model telefonumuz olsun desek ve aynı şartlarda 4 kişi yaşasak;1997'de toplam 308.4 ay; yani 25.7 yıl çalışmak,2007'de toplam 1348.1 ay; yani 112.3 yıl çalışmak,2017'de toplam 519.9 ay; yani 43.3 yıl çalışmak gerekiyor.işte gelişen türkiye. kendi sıçtıklarını toparlar gibi yapıp; bunu başarı diye yutturabilmek büyük gelişme.edit: çok güzel bir kaynak daha:eskiden insanlar emekli ikramiyesi ile 1 ev alabiliyormuş. hatta daha eskiden 1.5 ev, yada 1 ev 1 araba diyelim :)