September 2017: in formatietijd passeert premier Rutte VNO-NCW-voorman Hans de Boer, die een bezoek bracht aan de formerende partijen. Beeld ANP

De ontmoeting vindt plaats nog geen week nadat Unilever bekendmaakte zijn hoofdkantoor toch niet van Londen naar Nederland te verplaatsen en het kabinet besloot de dividendbelasting toch niet af te schaffen. De afspraak van donderdag was al ‘geruime tijd’ gepland, laat een woordvoerder weten, toch is het saillant dat Rutte op dit moment de rode loper uitrolt voor de commissarissen van beursgenoteerde bedrijven.

Het kabinet moet op zoek naar een nieuwe bestemming voor de 1,9 miljard dividendgeld. Worden die miljarden in het Catshuis opnieuw verdeeld, zal de oppositie zich afvragen. ‘Het wordt steeds gekker’, twittert SP-voorvrouw Lilian Marijnissen. ‘Rutte heeft deze week geen zin in een debat over het dividenddebacle, maar voor multinationals staat zijn deur altijd open.’

Nederlandse vestigingsklimaat

De ontmoeting is een initiatief van het bedrijfsleven. Alle president-commissarissen van AEX-genoteerde bedrijven waren uitgenodigd, vijftien van hen zijn aanwezig. Onder meer Jan Hommen van Ahold-Delhaize, Jeroen van der Veer van Philips en Hans Wijers van ING nemen deel. Het gesprek gaat onder meer over het Nederlandse vestigingsklimaat. Het kabinet wilde Nederland aantrekkelijker maken voor buitenlandse bedrijven (met name uit het Verenigd Koninkrijk), onder andere door de dividendbelasting af te schaffen.

Dat plan heeft tot bijna een jaar van verwoed politiek debat geleid. Het kabinet zou de belangen van multinationals verkiezen boven die van de burgers, stelden oppositiepartijen keer op keer. Nadat Unilever-baas Paul Polman (die in formatietijd persoonlijk bij Rutte had gelobbyd) vorige week het deksel op zijn neus kreeg van de Britse aandeelhouders, die zich keerden tegen een verhuizing naar Nederland, verdween voor het kabinet een belangrijke reden om de dividendmaatregel door te zetten.

Deuk in imago van grote Nederlandse bedrijven

De hele affaire rond dividendbelasting en wel/niet verhuizen van Unilever heeft het imago van de grote Nederlandse bedrijven geen goed gedaan. Ook het witwasschandaal bij ING straalde negatief af op het bedrijfsleven. ING-commissaris Henk Breukink gooide vorige week extra olie op het vuur met een kwade brief in het Financieele Dagblad gericht aan de Tweede Kamer. Politici reageerden volgens hem ‘bijzonder hardvochtig’ op de problemen bij de bank. ‘Niet alleen de toon waarmee ze elkaar te lijf gaan verdient verbetering, ook de toon naar alle instituten die dit mooie land vormen.’ Het effect: hij kreeg een nog verontwaardigder Tweede Kamer over zich heen.

Geen persmoment na samenzijn

Het samenzijn in het Catshuis moet de gemoederen doen bedaren, maar het effect zou weleens averechts kunnen zijn. De publieke steun voor de dividendmaatregel was van begin af aan klein en verdween de afgelopen maanden bijna volledig. Werknemers uit de zorg, het onderwijs, defensie en politie demonstreerden vorige week in Den Haag voor meer salaris en minder werkdruk. ‘Besteed die 2 miljard aan ons’, was de boodschap. De bijeenkomst tussen Rutte en de topmannen doet een andere afloop vermoeden. Wat evenmin helpt voor de beeldvorming: de Rijksvoorlichtingsdienst heeft de ontmoeting niet aangekondigd en organiseert geen persmoment achteraf waar journalisten de topmannen zouden kunnen bevragen.

De oppositie staat al klaar om dit Catshuisberaad af te branden. Marijnissen twittert over de hechte band tussen premier en bedrijfsleven. PvdA-Kamerlid Henk Nijboer ageert donderdag in een radio-interview tegen ‘de afstand die de top van multinationals en financiële sector hebben tot politiek en samenleving’. Een debataanvraag in de Kamer over dit onderonsje zal niet lang op zich laten wachten.

'Die 1,9 miljard is voor ons!'

Politiek verslaggever Ariejan Korteweg bezocht deze week het MKB-congres. Het geld van de dividendbelasting moet niet naar de multinationals maar het midden- en kleinbedrijf, betoogde de nieuwe MKB-voorzitter daar. Lees hier de column van Korteweg.

Onderschatting na onderschatting rond Unilever

Hij zou ervoor zorgen dat het hoofdkantoor van Unilever naar Nederland verhuisde en afschaffing van de dividendbelasting zou daarbij een grote steun zijn. Maar topman Paul Polman blijkt de sentimenten in zijn concern en in het Verenigd Koninkrijk schromelijk te hebben onderschat. In zijn kielzog loopt ook premier Rutte een flinke deuk op. Lees hier de reconstructie van economieverslaggever Wilco Dekker.

Het kabinet heeft plots 1,9 miljard te besteden. Wat nu?

De heroverweging van het dividendplan zadelt het kabinet op met een hoogst ongebruikelijk politiek luxeprobleem: opeens is er per 2020 een jaarlijks te besteden bedrag van 1,9 miljard euro over op de begroting. Een bedrag waarvoor nu een nieuwe bestemming gevonden moet worden.