Rafał Chabasiński

Spór pomiędzy Uberem a taksówkarzami pozostaje ciągle żywy właściwie w całej Europie. Nasz rząd również próbuje dostosować prawo do zmieniającej się rzeczywistości. O ile próby wyrugowania amerykańskiej firmy z rynku spaliły na panewce, o tyle ustawodawca się nie poddaje. Lex Uber tym razem ma stawiać dość łagodne wymogi przewoźnikom.

Lex Uber ma być odpowiedzią na nieobjęcie przez prawo internetowych pośredników na rynku przewozu osób, takich jak Uber czy Taxify

Nie sposób dziwić się taksówkarzom, że są tak zawzięcie przeciwni obecności Ubera i podobnych firm na rynku przewozów osób. Muszą spełnić szereg wymogów formalnych, by uzyskać stosowną licencję. Uber od swoich kierowców wymaga jej uzyskania co najmniej od sierpnia zeszłego roku. Odkąd firma zaczęła oferować swoim klientom także rozliczenia gotówkowe, kierowcy muszą również zaopatrzyć się w kasy fiskalne.

Same przepisy pozostają jednak stosunkowo niejednoznaczne. Nic dziwnego, że państwo stara się od dłuższego czasu zapełnić tą lukę w prawie. Rządzący wydają się przy tym stać podzielać stanowisko taksówkarzy. Najpewniej przyczyniły się do ukształtowania takiego stanowiska liczne protesty z ich strony. Odpowiedzią na zapotrzebowanie społeczne stworzenia dodatkowych regulacji dotyczących przewozu osób miało być tzw. „Lex Uber”.

Szykowana przez rząd ustawa miała w praktyce przetrącić kark działalności internetowych przewoźników, obejmując ich obowiązkiem uzyskania osobnej licencji na tego rodzaju działalność. Do tego byliby oni odpowiedzialni za spełnianie rozmaitych wymogów formalnych przez swoich kierowców. W grę wchodziła w pewnym momencie także zwyczajna blokada działalności pośrednika przez Urząd Komunikacji Elektronicznej.

Dotychczasowe próby wprowadzenia Lex Uber kończyły się porażką – czy tym razem projekt ministerstwa infrastruktury jest w ogóle realny?

Plany te były powszechnie uznawane albo za oderwane od rzeczywistości, albo za zablokowane przez interwencję amerykańskiej ambasador. Rząd jednak nie składa broni. Jak podaje serwis Money.pl, już w marcu do Sejmu ma trafić projekt nowelizacji ustawy o transporcie drogowym przygotowany przez ministerstwo infrastruktury. Jego celem, zgodnie z zapowiedzią, ma być przywrócenie równowagi na rynku przewozu osób.

Równowagę tą zamierza osiągnąć poprzez zrównanie wymogów stawianym kierowcom, którzy chcieliby na przewozie osób zarabiać. Nowa wersja Lex Uber ma dotyczyć zarówno kierowców internetowych pośredników, jak i tradycyjnych taksówkarzy. Ministerstwo infrastruktury mówi o trzech wymogach: posiadanie uprawnień do prowadzenia pojazdów, niekaralność, oraz prowadzenie działalności gospodarczej.

Minister Andrzej Adamczyk zapewnił jednocześnie, że rząd nie planuje wprowadzania chociażby obowiązku znajomości języka polskiego, co miałoby wyeliminować z rynku migrantów zarobkowych. Ministerstwo zakłada, że droga legislacyjna nowelizacji zakończy się najszybciej w czerwcu. Tym razem rządzący planują wejście w życie nowych przepisów 9 miesięcy po ich ogłoszeniu. To pozwolić ma kierowcom właściwie się do tego momentu przygotować.

Taksówkarze i kierowcy internetowych pośredników powinni konkurować ze sobą na równych zasadach

Obecne zapowiedzi ministerstwa wydają się brzmieć dużo lepiej, niż dotychczasowe propozycje. Przede wszystkim, brakuje w nich możliwości ręcznego wyeliminowania z rynku konkretnego podmiotu przez określone organy. Z całą pewnością była to pięta achillesowa poprzednich podejść rządzących do Lex Uber. Zablokowanie działalności opartej o internetową aplikację w całym kraju nie wydaje się realne, przynajmniej w państwie demokratycznym.

Warto także zauważyć, że Uber płaci podatki w Polsce, i to wcale niemałe. Odcinanie dopływu pieniędzy do budżetu nie byłoby działaniem zbyt racjonalnym. Prawo powinno również nadążać za postępem technologicznym i całością zmian postępujących w świecie. Trudno ująć działalność samego Ubera, i innych pośredników, w dokładnie tych samych ramach, w jakich funkcjonują tradycyjne korporacje taksówkarskie.

Nie ulega jednak wątpliwości, że sytuacja, w której dwa podmioty robią dokładnie to samo i objęte są zupełnie innymi reżimami prawnymi, jest wręcz patologiczna. Zgodzić się należy z ministrem, oraz z taksówkarzami, że jeśli ktoś chce zawodowo przewozić osoby, to powinien być traktowany przez państwo w możliwie taki sam sposób. Nie można udawać, że kierowca przewożący innych za pieniądze nie prowadzi takiej samej działalności przewozowej jak taksówkarz.

Całe szczęście, że rządzący przestali się oglądać na państwa, które zupełnie zakazały działalności Ubera

Cieszy również fakt, że nasz rząd ostatecznie nie zdecydował się na forsowanie rozwiązań znanych z innych państw Europy. Przypomnijmy: Uber został zakazany w Grecji, Luksemburgu, przez pewien okres w Niemczech. Jedynie stworzenie prawa, które pozwoli taksówkarzom i kierowcom internetowych pośredników konkurować na równych zasadach jest rozwiązaniem przynoszącym korzyści wszystkim zainteresowanym stronom. Największymi zwycięzcami są wówczas oczywiście konsumenci, mający szerszy dostęp do usługi, która dodatkowo jest cały czas rozwijana.