Σε περιγραφή του νομικού πλαισίου που διέπει στην Ελλάδα την εκμίσθωση οχημάτων και οδηγών προχωρά η πολυεθνική UBER, έπειτα από την εντατικοποίηση των ελεγχών της Ομάδας Ελέγχου και Πρόληψης Τροχαίων Ατυχημάτων (Ο.Ε.Π.Τ.Α.) και ενώ έχει έρθει από την Παρασκευή 9 Μαρτίου το νομοσχέδιο του υπουργείου μεταφορών, στο οποίο περιγράφονται μεταξύ άλλων και οι όροι λειτουργίας ταξί και μισθωμένων οχημάτων.

ADVERTISING

Το πρόβλημα με την εταιρία, όπως έχει προκύψει και σε δεκάδες άλλες χώρες ανά τον κόσμο – στο Λονδίνο κρίθηκε παράνομη, παρά το γεγονός πως εξακολουθεί να προσφέρει τις υπηρεσίες της, στο Παρίσι οι αντιδικίες με τους επαγγελματίες οδηγούς ταξί οδήγησαν σε οδομαχίες και φωτιές στους δρόμους – είναι πως επιχείρησε να μπει στον χώρο των μεταφορών από το “παράθυρο”, ισχυριζόμενη πως αποτελεί εταιρία διαμεσολάβησης, ηλεκτρονικών υπηρεσιών και όχι εταιρία μεταφορών.

Ωστόσο και παρά το γεγονός πως το ευρωπαϊκό δικαστήριο απεφάνθη τον περασμένο Δεκέμβριο πως η UBER είναι εταιρία μεταφορών και ως εκ τούτου θα πρέπει να φορολογείται αναλόγως, από την διεύθυνση της πολυεθνικής τόνιζαν πως αυτό δεν θα αλλάξει τίποτα στον τρόπο λειτουργίας της.

Στην περίπτωση της Ελλάδας το πρόβλημα δεν αφορά απλά και μόνο τον τρόπο φορολόγησης – η αδειοδότηση τέτοιων υπηρεσιών περιγράφεται λεπτομερώς στο νέο νομοσχέδιο – αλλά και στη λειτουργία της. Η εκμίσθωση οχημάτων και οδηγών από κάποιον ιδιώτη, διέπεται από συγκεκριμένους κανόνες. Το πλαίσιο της ορίζει ο νόμος 4093/2012, στον οποίο αναφέρεται ρητά πως ο ελάχιστος χρόνος μίσθωσης οδηγού και αυτοκινήτου είναι έξι ώρες. Αυτό πολύ απλά σημαίνει πως δύσκολα μπορεί να εμπίπτει στις διατάξεις του νόμου, ένα δρομολόγιο με αυτοκίνητο που χρησιμοποιεί την εφαρμογή UBER και το οποίο καλύπτει μια καθημερινή διαδρομή, αντίστοιχη με εκείνη που θα ακολουθούσε ένα ταξί. Επιπλέον, αν το δρομολόγιο ξεπεράσει τα 50χλμ, τότε επιβάλλεται βάση νόμου, επιπλέον χρέωση.

Αυτός άλλωστε είναι και ο βασικός λόγος που η Ο.Ε.Π.Τ.Α. προχώρησε στις αρχές του Μάρτη στη σύλληψη 10 οδηγών UBER. Πέραν του χρόνου άλλωστε, απαιτείται και η προσκόμιση ενός εγγράφου συμφωνητικού με τον πελάτη που μισθώνει το όχημα και στο οποίο περιγράφονται τα στοιχεία του ΙΧ αυτοκινήτου, του οδηγού και του πελάτη, καθώς και ο χρόνος για τον οποίο γίνεται η εκμίσθωση.

Ωστόσο, έπειτα από το παραπάνω περιστατικό, αλλά και τις έντονες αντιδράσεις των επαγγελματιών οδηγών ταξί, η UBER προχώρησε σε μια κίνηση με την οποία θεωρητικά οι οδηγοί της μπορούν να διαφύγουν του ελέγχου της τροχαίας. “Θα θέλαμε να σας ενημερώσουμε πως απαιτείται από την ελληνική νομοθεσία, η συμπλήρωση ενός εγγράφου που σας δίνει ο οδηγός πριν την έναρξη της μετακίνησής σας. Μετά το τέλος της διαδρομής μπορείτε να κρατήσετε το έγγραφο αυτό” αναφέρει η ανακοίνωση που εμφανίστηκε σε όσους χρησιμοποιούν στα κινητά τους τηλέφωνα την εφαρμογή UBER X. Ένα κείμενο που εμφανίστηκε μόλις πριν από μερικές ημέρες, παρά το γεγονός πως η εταιρία δραστηριοποιείται επί μήνες στην ελληνική επικράτεια και τα όσα περιγράφονται σε αυτό ίσχυαν εξ αρχής. Εκείνο ωστόσο που δεν αναφέρεται στο εν λόγω μήνυμα, είναι ο ελάχιστος χρόνος εκμίσθωσης.

Τι μας είπαν οι ίδιοι οι οδηγοί

Καλέσαμε ένα αυτοκίνητο της UBER μέσω της εφαρμογής, για μια διαδρομή που δεν κοστίζει με βάση την “εκτίμηση κομίστρου” του ίδιου του προγράμματος περισσότερα από 6ευρώ. Παραλάβαμε από τον οδηγό του οχήματος το σχετικό έγγραφο, στο οποίο αναγράφονταν τα στοιχεία του αυτοκινήτου και του οδηγού, ενώ έμεναν κενά τα πεδία για τα στοιχεία του επιβάτη. Στον χρόνο εκμίσθωσης ωστόσο, μας ζητήθηκε να βάλουμε έξι ώρες, ενώ και στο έντυπο αναγραφόταν πως ο νόμος προβλέπει ελάχιστη χρήση αντίστοιχου χρονικού διαστήματος. Επιπλέον, το έντυπο περιελάμβανε αντίτιμο 67,10 ευρώ, το οποίο φυσικά ήταν πλασματικό και δεν ζητήθηκε ποτέ η αποπληρωμή του.

Όταν ζητήσαμε περισσότερες πληροφορίες από τον οδηγό μας είπε πως το έντυπο γίνεται για τους ελέγχους της αστυνομίας, πως δεν έχει καμιά ισχύ (σε ό, τι αφορά το κόμιστρο ή τον χρόνο εκμίσθωσης) και φυσικά πως μετά το τέλος της διαδρομής μας, θα έφτιαχνε άλλο με αντίστοιχο αντίτιμο και χρονική διάρκεια με τον επόμενο πελάτη. Άλλωστε, αδιάψευστη απόδειξη της περιγραφής του νόμου, αποτελεί η ηλεκτρονική απόδειξη πληρωμής για τη διαδρομή που αποστέλλεται στον πελάτη και η οποία εν προκειμένω χρέωσε 5,52€. Μια απόδειξη που μπορεί κανείς να αντιπαραβάλει με το ιδιωτικό συμφωνητικό στο οποίο αναγράφεται σαφώς πως η εκμίσθωση στοιχίζει 67,10ευρώ.

Συζητώντας περισσότερο με τρεις οδηγούς UBER που καλέσαμε μέσω της εφαρμογής στο διάστημα μετά την 3η Μαρτίου – όλοι τους μας έδωσαν το συγκεκριμένο έντυπο – μας εξήγησαν πως αυτό προέκυψε ως εντολή από την εταιρία μετά τις συλλήψεις συναδέλφων τους. Μάλιστα, ένας εξ αυτών μας περιέγραψε τις οδηγίες που είχαν λάβει από τους ανωτέρούς τους σε περίπτωση ελέγχου. Προκειμένου να μην ζητήσει ο αστυνομικός να ελέγξει τη διαδρομή μέσω του κινητού, ζητούσαν από τον οδηγό να κλείνει την εφαρμογή UBER X όταν αντιλαμβανόταν πως επέκειτο έλεγχος. Στη συνέχεια, τον συμβούλευαν να ισχυριστεί στον αστυνομικό πως δεν διαθέτει τον κωδικό επαναλειτουργίας του προγράμματος και πως αυτός ενεργοποιείται στην αρχή της βάρδιας από τα κεντρικά. Εν συνεχεία και εφόσον δεν προέκυπτε λόγος προσαγωγής, ο οδηγός είχε οδηγίες να μεταφέρει τον πελάτη – ο οποίος θα ήταν καλό να δηλώσει στις αρχές γνωστός, οικείος του οδηγού – δωρεάν στον προορισμό του.

Το ηλεκτρονικό παραστατικό διαψεύδει το έντυπο

Έπειτα λοιπόν από μήνες λειτουργίας χωρίς την σύναψη του απαραίτητου από το νόμο ιδιωτικού συμφωνητικού, η UBER, αναγκάζεται από την εντατικοποίηση των ελεγχών σε έκδοση των αντίστοιχων εντύπων, πάνω στα οποία ωστόσο αναγράφονται ανακρίβειες και αναληθείς πληροφορίες ως αναφορά στους όρους της μίσθωσης. Πληροφορίες που διαψεύδονται από την ίδια την ηλεκτρονική απόδειξη της εφαρμογής, η οποία μάλιστα, σύμφωνα με τον πάροχο έχει και ισχύ νόμιμου παραστατικού για την εφορία.

AP Photo/Kirsty Wigglesworth