Komentatorów politycznych i polityków zelektryzowała niespodziewana decyzja prezydium Sejmu o skróceniu zeszłotygodniowego, ostatniego przed wyborami posiedzenia Sejmu i przesunięcia części porządku zebrania na po wyborach 15 i 16 października.

Zanim przejdę do hipotez jaki motyw mógł stać za taką decyzją PiS, przeanalizujmy prawne ramy tej sytuacji. Obecna konstytucja jasno stanowi w art. 98 ust. 1, że kadencje Sejmu i Senatu „trwają do dnia poprzedzającego dzień zebrania się Sejmu następnej kadencji". Pierwsze posiedzenia Sejmu i Senatu zwołuje zaś prezydent „na dzień przypadający w ciągu 30 dni od dnia wyborów", a więc musi wyznaczyć je do 11 listopada, a nie wcześniej niż w połowie października, gdyż PKW musi ogłosić wyniki na co potrzebuje ze 2 dni. Stary parlament może mieć zatem ok. trzech tygodni by wykonywać wszelkie swoje kompetencje włącznie z uchwalaniem ustaw. Muszą one przejść całą procedurę ustawodawczą, która może być oczywiście maksymalnie skrócona. Tylko po co miałby je uchwalać? Poniżej dalsza część artykułu

- Takie naprędce wprowadzone ustawy, które na dobre nie zaczną działać, nowa władza bez prawnych przeszkód może usunąć, a politycznych także, tym bardziej, że kolejne wybory będą nowe – uważa prof. Ryszard Piotrowski.

- Przegrywając wybory PiS mógłby np. wprowadzić zapowiadaną 13 czy nawet 14 emeryturę, zapowiadana w swym programie, stawiając nową władzę w bardzo niezręcznym położeniu, gdyż jej przedstawiciele twierdzili, że „przyznane świadczenia zostaną zachowane" – odpowiada Marek Chmaj, konstytucjonalista z Uniwersytetu SWPS.

Trzeba też pamiętać, że nadal na stanowisku będzie pozostawał prezydent, a dla obalenia jego weta zwykła większość nie wystarczy, ale trzeba 5/6 przewagi.

Nie ma natomiast prawnych możliwości, by obecny parlament zmienił konstytucję. Nie ma odpowiedniej większości ani czasu. Teoretycznie może pokusić na powołanie trzech nowych sędziów Trybunału Konstytucyjnego w miejsce trzech sędziów wybranych głównie przez PO, których kadencja wygasa 3 grudnia br. Byłby to trudny do usprawiedliwienia „skok na Trybunał" gdyż przed kilku laty podobny wybór „na zakładkę" dwóch sędziów wykonała PO, ale Trybunał Konstytucyjny orzekł w 2015 r., że prawo wyboru sędziego TK ma ten Sejm, w czasie kadencji którego wygasa kadencja odchodzącego sędziego (K 34/15 ). Zatem wyboru winien dokonać już nowy Sejm. Zresztą niezależnie który obóz wygra zbliżające się wybory, przez dłuższy czas większość w Trybunale będą mieli sędziowie z rekomendacji PiS.

Co zatem mogło stać za decyzją o przedłużeniu posiedzenia?

Zdaniem prof. Piotrowskiego PiS chodzić mogło o zmianę tematyki wyborczej, zaskoczenie opozycji i wprowadzenie ciszy parlamentarnej, w szczególności odebranie jej sejmowej trybuny. Konstytucjonalista widzi przy w tej zagrywce zresztą pewien element sejmowej kreatywności, który mógł zaskoczyć opozycję.