Przy poklasku władz samorządowych w Galerii Sztuki Współczesnej „Elektrownia” w Czeladzi (woj. śląskie) zaprezentowano feministyczną wystawę, która profanuje chrześcijaństwo i uderza w uczucia religijne mieszkańców.

Centralnym obiektem wystawy pt. „Zapytaj Mokoszy” jest obrazoburcza instalacja żeńskiego narządu płciowego, która - patrząc od tyłu – przypomina kształtem... figury Matki Bożej. Podpisana jest ona słowami „Clitoris Wielkiej Bogini”. Ten sporej wielkości obiekt znajduje się na noszach i był wykorzystywany do swoistej „Procesji Wilgotnej Pani” (przypominającej procesje katolickie), która odbyła się w 2014 roku, co zaprezentowano na zdjęciach.

Wśród innych elementów tej bluźnierczej wystawy sztuki nowoczesnej zwiedzający – których jak na lekarstwo – mogą także zobaczyć zardzewiały piekarnik z wystającą kołdrą czy różne rodzaje wideł. Kuratorem ekspozycji jest Ewa Mrozikiewicz z Centrum Sztuki Współczesnej przy Starym Rynku w Poznaniu, a w projekt zostały zaangażowane wyłącznie kobiety.

Opis z galerii informuje, że wystawa tworzy nową krainę narracji historycznych i pokazuje dzieje z feministycznej perspektywy. A jak czytamy na oficjalnej stronie internetowej GSW „Elektrownia”, „Mokosz – prasłowiańska bogini, strażniczka kobiet, kojarzona z Matką Ziemią troskliwa opiekunka zbiorów i płodności stała się dla autorek przedstawicielką wszystkich pokoleń kobiet”, a „wystawa łączy tęsknotę za matriarchalnym porządkiem świata ze współczesnym feminizmem”.

Feministyczna ideologia

„Wiele elementów z wcześniejszych wierzeń wchłonęło chrześcijaństwo. Tak jak święto starosłowiańskiej bogini MOKOSZY (stąd tytuł wystawy) obchodzone 15 sierpnia. Przejęte przez chrześcijan stało się świętem Matki Bożej Zielnej. Mokosz była hipostazą Matki Ziemi (…). Bogini była opiekunką kobiet i odnosiła się do kobiecej seksualności i płodności. Opiekowała się ziemią, wodą, deszczem, tkactwem, przędzeniem i owcami” – tłumaczy mi na FB jedna z zaproszonych do wystawy artystek Iwona Demko, która pracuje na Wydziale Rzeźby w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie i na oficjalnych stronach uczelni określana jest słowami: „artystka waginistka, rzeźbiarka, feministka”. „KOBIECA PŁODNOŚĆ - zdolność wydawania na świat dziecka, zdolność kreacji nowego człowieka miała boski charakter. CO ZA TYM IDZIE BOSKI CHARAKTER MIAŁA RÓWNIEŻ BRAMA PRZEZ KTÓRĄ CZŁOWIEK PRZYBYWAŁ NA ŚWIAT, CZYLI WAGINA. Była symbolicznym początkiem świata, źródłem istnienia. W związku z tym, następstwem było to, że należy ją szanować i czcić. Była symbolem szczęścia, zdrowia i płodności” – dodaje Demko, która tytuł doktora sztuk plastycznych uzyskała na podstawie rozprawy doktorskiej „Waginatyzm” oraz pracy rzeźbiarskiej „Kaplica Waginy”.

„Nienawiść tej pani do wszystkiego co normalne jest porażająca. Zadałem sobie trud i przejrzałem jej pracę doktorską. To woła o pomstę do nieba. 68 stron, w tym kupa obrazków z których wynikają jej inspiracje (czyli trzeba pohańbić symbole chrześcijańskie, krew menstruacyjna w roli wody święconej itd.) i odwoływanie się do przedchrześcijaństwa to według mnie tylko taka przykrywka, bo odniesienia są głównie do Kościoła katolickiego. Kto daje za takie coś doktoraty?” – pyta Mariusz Rybczyński, prezes Okręgu Opolskiego KNP.

– Są pewne granice sztuki. Sztuka, która prowokuje jest ok, ale sztuka, która obraża nie jest ok. Powinno się unikać tego typu działań, żeby ktoś, kto wierzy w coś, czy wyznaje, nie czuł się obrażony w żaden sposób. W tym przypadku ta granica została przekroczona – ocenia czeladzki radny Stanisław Pisarek.

Skrajne reakcje

Wystawa z pewnością nie przeszkadza aktualnej władzy w osobie burmistrza Czeladzi Zbigniewa Szaleńca. Ten były już senator Platformy Obywatelskiej pojawił się na wernisażu, co było szokiem dla niektórych mieszkańców miasta.

– Bardzo mnie dziwi to, że władze, które w przysięgach przy przejmowaniu urzędu odwoływały się do Boga, przysięgały Bogu, pozwalają na tego typu rzeczy – komentuje radny Pisarek.

News na temat wystawy „Zapytaj Mokoszy” wywołał skrajne reakcje internautów. Jedni bronili „artystek”, atakując krytyków instalacji. Posługiwali się dawno już zdartym argumentem, że z ich pieniędzy finansuje się Kościół, co im też przeszkadza. Inni z oburzeniem potępiali wystawę. „A co to za sztuka, której jedynym przesłaniem jest prowokowanie i obrażanie bez głębszego przekazu? Poziom Urbana i wszystkich tych chorych środowisk, które same są dla siebie samounicestwieniem. Ideologie, które na zachodzie Europy zostaną niebawem zmiecione przez islam” – skomentował jeden z internautów.

Niektórzy internauci bronili wykonawców tej instalacji jako poważnych artystek. Ale tzw. sztukę nowoczesną wielokrotnie wyśmiewał chociażby Waldemar Łysiak, pisarz i znawca sztuki (autor wielotomowego „Malarstwa białego człowieka”). W książce „Salon 1” opisał przypadki „demonstrujące koszmarną niekompetencję zawodową i zwyczajną ludzką głupotę renomowanych znawców nowoczesnej sztuki, którzy jako arcydzieła kwalifikują wykonane w ZOO bazgroły małp (podsunięte do oceny bez ujawnienia twórcy) lub rusztowanie budowlane przypadkowo zostawione w sali muzealnej przez robotników remontujących muzeum” („Salon 2. Alfabet szulerów”). „Wszystko się pomieszało, sztuką jest wszystko – każdy wygłup, każdy przedmiot, każdy bubel, każdy śmieć” – pisze Łysiak.

W tym kontekście warto przytoczyć dwa wydarzenia. Otóż w 2011 roku sprzątaczka z muzeum w Dortmundzie w Niemczech bezpowrotnie zniszczyła „dzieło sztuki nowoczesnej”, a konkretnie instalację pt. „Gdy zaczyna kapać z sufitu”. Zwyczajnie posprzątała drabiny wraz z pojemnikiem na wodę. Z kolei w 2015 roku sprzątaczka z galerii w Bolzano we Włoszech uprzątnęła „dzieło sztuki”, na które składały się porozrzucane w nieładzie lustra, kufry i butelki po alkoholu. Tyle jest warta ta cała sztuka nowoczesna. To właśnie sprzątaczki wykazały zdrowy rozsądek. Ale bądźmy szczerzy: tu nie chodzi tylko o sztukę, lecz o pieniądze podatnika.

Za czyje pieniądze?

Tak więc także w Czeladzi marnuje się pieniądze podatnika. Moja korespondencja z Demko pokazuje zaś, że współcześni „artyści” nie zdają sobie nawet sprawy z kosztów, jakie się wiążą z tego typu wystawami i nie tylko uważają, że władze powinny wydawać pieniądze podatników na taką pseudosztukę, ale wręcz się tego domagają i utyskują, że nie do końca tak się dzieje. „Jedyne co zostało sfinansowane przez organizatorki wystawy to płyty na których stanęła instalacja. CAŁY MATERIAŁ z jakiego praca została wykonana, jak i transport został opłacony z moich prywatnych pieniędzy. Nie dostałam również wynagrodzenia za udział w wystawie (tak wygląda rzeczywistość w Polsce)” – ubolewa Demko. Czyżby nie rozumiała, że gdyby nie hojny czeladzki podatnik, który utrzymuje GSW „Elektrownia” (ani prąd, ani praca kilku pracowników, ani powierzchnia wystawowa nie jest za darmo), nie miałaby miejsca na wystawienie swojej „sztuki”? I to przez niemal dwa miesiące.

W jakimś sensie do bluźnierczej wystawy w Czeladzi przyczyniła się także Unia Europejska, bo to głównie z jej pieniędzy wyremontowano budynki dawnej elektrowni znajdującej się na terenie zlikwidowanej w latach 90. kopalni węgla kamiennego „Saturn”. Cały projekt powstania GSW „Elektrownia” kosztował 11,6 mln zł, z czego unijna dotacja wyniosła 9,1 mln zł. Co ciekawe, miasto nawet nie może pobierać opłat za wstęp na prezentowane wystawy i inne wydarzenia w tym obiekcie aż do roku 2020, ponieważ tak stanowi umowa dotacyjna. Tymczasem roczne utrzymanie tego przybytku to około pół miliona złotych. Z kieszeni czeladzkiego podatnika, oczywiście.

Czy sztuka w czasach współczesnych musi być sprowadzana do seksu, seksualności i obrazy Kościoła? W szczególności miejsca publiczne, takie jak muzea czy galerie, które opłacane są z pieniędzy podatników, powinny być od tego wolne. Znaczna część podatników może zwyczajnie sobie nie życzyć, by z ich pieniędzy były finansowane takie ekscesy, co nie znaczy też, że nie mamy prawa protestować przeciwko profanacji za pieniądze prywatne. No ale jedną z obowiązujących ideologii w Unii Europejskiej jest aktualnie źle pojęty feminizm i nienawiść do Kościoła katolickiego. Na to zawsze znajdą się i pieniądze, i miejsca, także - jak widać - w rządzonej przez burmistrza Szaleńca 30-tysięcznej Czeladzi.

Tomasz Cukiernik