De filantropische stichting van de Hongaars-Amerikaanse miljardair George Soros (85) maakt zich zorgen om het veranderende publieke klimaat over migratie en multiculturele verhoudingen in Nederland en wil meer invloed uitoefenen op het debat daarover. Dat blijkt uit interne documenten van Soros' Open Society Foundations (OSF), die deze week naar buiten kwamen. Daarin staat onder meer: „De Nederlandse samenleving, traditioneel gezien als belichaming van Europees liberalisme, is snel veranderd in de afgelopen twee decennia. Bij multiculturalisme werden vraagtekens gezet en moslimgemeenschappen waren onderwerp van verhitte debatten.”

De stichting wil momenten zoals de Zwarte Piet-discussie aangrijpen voor een bredere discussie over discriminatie en meer aandacht zoeken voor praktijken als etnisch profileren door de politie. Het doel is dat Nederlandse politici dankzij hun historische voortrekkersrol pleitbezorgers kunnen worden „van beter beleid op EU-niveau en een model bieden voor andere landen.” Tegelijk wordt de verwachte impact op beleidsmakers als bescheiden ingeschat omdat „nationaal onderzoek, denken en debat over kwesties als migratie verfijnd en levendig zijn.”

De Open Society Foundations heeft als doel een pluralistische en democratische ‘open samenleving’ te bevorderen. Zij besteedde in 33 jaar 11,5 miljard euro in een reeks landen, waaronder de Verenigde Staten, maar ook Hongarije. Daar is premier Orbán kritisch over Soros en de door hem opgerichte universiteit, die nieuwe generaties democratisch ingestelde mensen wil opleiden.

OSF legt in jaarverslagen en op haar site verantwoording af over haar investeringen. Toch zorgde de publicatie van een reeks gehackte documenten die van de OSF afkomstig zouden zijn deze week voor ophef, onder meer in Nederland. De website GeenStijl.nl schreef: „Miljardair koopt Nederland en de EU”.

Dat de OSF de ‘ja’-campagne bij het Oekraïne-referendum in april steunde met 200.000 euro, was al bekend. Een word-document, gepubliceerd door de hackerswebsite Cyber-Berkoet, vermeldt dat de OSF in de aanloop naar een ontmoeting tussen Soros en premier Mark Rutte, ook bereid geweest zou zijn 300.000 euro te geven aan de ja-campagne en nog eens 400.000 aan Oekraïense activisten.

CDA-kamerleden Pieter Omtzigt en Mustafa Amhaouch dienden Kamer-vragen in over welke contacten er geweest zijn tussen de OSF en de regering. Ze wilden ook weten of de transparantieregels inzake politieke giften niet overtreden zijn.

DCLeaks, een andere hackerswebsite, lekte intussen een andere reeks vermeende OSF-documenten. Daaruit bleek dat de OSF tussen 2009 en 2014 4,9 miljoen euro uitgaf aan doelen in Nederland. Dat de organisatie fondsen overmaakte aan uiteenlopende Nederlandse clubs, van Amnesty tot de Anne Frank Stichting, is overigens geen geheim.

GeenStijl wond zich erover op dat „democratische invloeden worden gesponsord” door Soros, zoals ProDemos en het Kieskompas. Beide organisaties vermelden de sponsoring op hun site. Gevraagd naar de relatie met de OSF, zegt ProDemos-directeur Eddy Habben Jansen: „Wij hebben een projectplan gemaakt om voor de Europese verkiezingen van 2014 in 13 verschillende landen een stemhulp online te brengen. In dat voorstel staat niets over de inhoud van de opgenomen stellingen. Redactie en inhoud waren geheel onze verantwoordelijkheid. De OSF toonde ook geen belangstelling om zich daarin te mengen.”

Lange arm van Soros pagina 22-23