Rzeczą skandaliczną jest to, że obsługa tak luksusowego pociągu jak pendolino nie jest wyposażona w platformą dla osób niepełnosprawnych – stwierdził Sąd Apelacyjny w Katowicach.

Pewien niepełnosprawny z opiekunem jechał pociągiem pen dolino do Warszawy. Wykupił bilet ze specjalnym przeznaczeniem dla osób niepełnosprawnych, lecz wejście do pociągu nie było przystosowane do przewozu takich osób. W związku z tym pracownicy musieli wnosić wózek przez drzwi. Poniżej dalsza część artykułu

Mężczyzna wystąpił na drogę sądową, domagając się aż 600 tys. zł zadośćuczynienia dla niego i jego opiekuna. Naruszenia swego dobra osobistego upatrywał w tym, że jako osoba niepełnosprawna, poruszająca się na wózku inwalidzkim, nie mógł skorzystać ze specjalnej platformy dla osób niepełnosprawnych, lecz zmuszony był do tego, że wnoszony był do pociągu ręcznie przez pracowników kolei.

Przewoźnik zakwestionował powództwo zarówno co do zasady, jak co do wysokości. Podniósł, że do występowania z żądaniem ochrony dóbr osobistych uprawniona jest jedynie osoba bezpośrednio dotknięta naruszeniem, a więc osoba, której dobra prawnie chronione zostały bezpośrednio naruszone działaniem sprawcy.

Jednocześnie przewoźnik wyjaśnił, że kierownik pociągu próbował uruchomić windę przeznaczoną dla osób poruszających się na wózkach inwalidzkich wjazdu na pokład pociągu. Podczas próby uruchomienia okazało się jednak, że winda jest niesprawna. W związku z tym zaproponował wniesienie jego osoby wraz z wózkiem przez pracowników, na co uzyskał zgodę. Cała sytuacja miała miejsce w przeciągu kilku minut, w czasie których nie doszło do jakiegokolwiek uszkodzenia ciała czy też mienia powoda i jego towarzysza. W związku z zaistniałymi problemami technicznymi, kierownik pociągu zgłosił powstałą usterkę techniczną do właściwej komórki organizacyjnej pozwanego przewoźnika, a także podjął starania w celu zapewnienia pasażerowi możliwości opuszczenia pociągu na stacji końcowej.

Sąd Okręgowy w Częstochowie oddalił powództwo oraz nie obciążył powodów kosztami procesu. W jego ocenie powodowie nie wykazali jakie ich dobra osobiste zostały naruszone i nie udowodnili kto i w jaki sposób dokonał takiego naruszenia. Jak przypomniano, zgodnie z art. 6 Kodeksu cywilnego ciężar udowodnienia przesłanek przyznania zadośćuczynienia na podstawie art. 448 KC ciąży na osobie która z danego faktu wywodzi skutki prawne. Brak było również podstaw ku zasądzeniu zadośćuczynienia na podstawie. Powodowie nie wykazali przesłanek, które zobowiązywałby pozwaną spółkę do zapłaty im zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, ale również nie określili na czym ta krzywda miałaby polegać, a tym bardziej nie wykazali istnienia związku pomiędzy usterką windy a rzekomo doznaną krzywdą.

Sąd Apelacyjny w Katowicach (sygn. akt I ACa 1015/17) przyznał, że powoda spotkał duży dyskomfort. - W dzisiejszych czasach, gdy wszelkie budowle, tereny oraz środki komunikacji, dostosowywane są dla osób niepełnosprawnych, nie powinno dochodzić do sytuacji, że osoba taka nie korzysta ze specjalnych urządzeń, umożliwiających w sposób dyskretny i naturalny przemieszczenie się. Tym bardziej w urządzenia takie wyposażone winny być nowoczesne linie kolejowe, w których reklamowany jest wysoki komfort jazdy, nie mówiąc już o kosztach takiego przejazdu – wskazano w uzasadnieniu.

Jak napisano dalej, zdawać się może, że ów wysoki komfort przewidziany jest wyłącznie dla osób pełnosprawnych, bowiem powód przy wejściu do pociągu zmuszony był do poddania się obsłudze daleko odbiegającej od obecnych standardów. Zrozumieć można i też jego wstyd i zażenowanie, gdyż taka sytuacja niewątpliwie zwraca uwagę osób postronnych.

Rozumiejąc to rozgoryczenie Sąd Apelacyjny nie zauważył jednakże, by owa niewątpliwie niekomfortowa sytuacja doprowadziła do naruszenia dóbr osobistych.

Analizując przedstawioną sytuację sąd przyjął, że dobrem osobistym, którego naruszenia upatrywali się powodowie była ich cześć, czyli dobro osobiste wprost wymienione w art. 23 Kodeksu cywilnego. Jak wyjaśniono, naruszenie czci ma miejsce w sytuacji obrażenia kogoś, upokorzenia, narażenia na pośmiewisko, przedstawienia w niekorzystnym świetle, ośmieszenia, przypisania negatywnego działania, pejoratywnego określenia czy nazwania kogoś. W ocenie Sądu Apelacyjnego – mimo niewątpliwego postawienia powoda i jego towarzysza w pewnym dyskomforcie – nie doszło do naruszenia czci. - Otaczające nas obecnie społeczeństwo, aczkolwiek mające nieraz wiele do zarzucenia, pozostaje już na takim poziomie, że osoba niepełnosprawna nie budzi śmiechu czy pogardy. Wyeksponowanie zatem kalectwa powoda (w sposób nieco większy niż w sytuacji gdyby korzystał on z platformy) nie spowodowało naruszenia jego czci, a tym bardziej naruszenia czci opiekuna – uznał sąd.