Door het verbod op een grote klimaatbetoging lieten manifestanten zich de laatste dagen van hun creatiefste kant zien. 'En zo werden ze ook meer gehoord', schrijft Knack-redactrice Ann Peuteman. 'Misschien zijn ze daarmee wel een nieuwe, efficiëntere vorm van betogen op het spoor.'

Ooit maakte het indruk. Als honderden mensen met spandoeken door de straten trokken om iets te eisen of ergens tegen te protesteren, haalde dat het nieuws en luisterde de politiek - al was het dan soms maar met een half oor. Die tijd is nu wel voorbij. In Brussel alleen al vinden tegenwoordig elke dag twee manifestaties plaats. Tegen besparingen, voor hogere uitkeringen, uit solidariteit met de Derde Wereld, tegen onverdoofd slachten. Noem maar op. Zelfs als de betogers uitgebreid halthouden voor een ministerieel kabinet, al dan niet met djembés en megafoons, heeft dat amper nog impact. Toch blijven mensen betogen. In weer en wind. Vaak tegen beter weten in.

...

Ooit maakte het indruk. Als honderden mensen met spandoeken door de straten trokken om iets te eisen of ergens tegen te protesteren, haalde dat het nieuws en luisterde de politiek - al was het dan soms maar met een half oor. Die tijd is nu wel voorbij. In Brussel alleen al vinden tegenwoordig elke dag twee manifestaties plaats. Tegen besparingen, voor hogere uitkeringen, uit solidariteit met de Derde Wereld, tegen onverdoofd slachten. Noem maar op. Zelfs als de betogers uitgebreid halthouden voor een ministerieel kabinet, al dan niet met djembés en megafoons, heeft dat amper nog impact. Toch blijven mensen betogen. In weer en wind. Vaak tegen beter weten in.Maar afgelopen weekend mocht het dus niet. Zowel in Parijs als in Brussel en Oostende werden grote marsen voor het klimaat verboden uit angst voor terreuraanslagen. Natuurlijk werd er gemord. 'De democratie staat onder druk als manifestaties van burgers niet kunnen doorgaan wegens een gebrek aan veiligheid', zeiden klimaatactivisten in de krant. En in Parijs raakten enkele heethoofden die moesten en zouden betogen slaags met de politie. Maar op veel plekken in Frankrijk en België gebeurde er iets wonderlijks: duizenden mensen aanvaardden het verbod op massabetogingen en lieten zich vervolgens van hun creatiefste kant zien. Om toch aandacht te vragen voor de klimaatopwarming, zetten honderden mensen uit heel Europa hun schoenen op de Place de la République in Parijs. Elders kwamen betogers in kleine groepjes op straat: ze fietsten onder meer door Gent en Mechelen, vormden een menselijke ketting in Oostende en stapten zingend door Lokeren. Nog opvallender was de virtuele betoging op de sociale media. Na een oproep van comedian Wouter Deprez postten mensen filmpjes van Playmobile-mannetjes met spandoeken, al dan niet aangeklede gezinnen die in hun woonkamer luidkeels leuzen scandeerden en in strooien rokjes en bloemenkransen gehulde meisjes die door het huis dansten. Het leek wel alsof iederéén gisteren al dan niet lijfelijk aan het betogen was. In elk geval veel meer mensen dan anders naar de grote betoging in Brussel of Oostende waren afgezakt. Zoals een vriend me zondag zei: 'Ik vind mijn kinderen te jong om tussen een massa volk te lopen op een grote manifestatie, maar ik heb wel met hen naar al die foto's en filmpjes gekeken en uitgelegd waarom die mensen dat deden. Meteen wilden ze zelf ook een filmpje maken.'Op al die kleine acties en marsjes ging het er duidelijk ontspannen en vrolijk aan toe. Maar de boodschap die er werd uitgedragen was daardoor niet minder duidelijk. Integendeel. En ze haalden het nieuws en de kranten, tot de regiopagina's toe. Alle versnipperde manifestaties, van kerkplein tot huiskamer, kregen samen veel meer aandacht dan met één grote mars het geval was geweest. Misschien heeft die aanpak dus wel meer impact dan al als die betogers samen door de hoofdstad zouden marcheren. Wellicht zijn de mensen die afgelopen weekend noodgedwongen alternatieven zochten zelfs iets op het spoor. Anno 2015 heeft een spandoek nu eenmaal meer invloed in de plastic handen van een speelgoedmannetje dan in die van een echte betoger. Net zoals de boodschap die een BV op zijn Facebookpagina post luider klinkt dan slogans die door een megafoon worden gescandeerd. Het is niet langer wie het luidst roept en de meeste mensen op straat weet te krijgen, die wordt gehoord. Nee, tegenwoordig heb je meer impact als je je boodschap op een originele manier weet in te pakken en mensen in hun woonkamer laat nadenken. Natuurlijk moet iedereen de keuze hebben. In een democratie zou het onaanvaardbaar zijn als alle grote betogingen systematisch zouden worden verboden en in sommige gevallen hebben die ook nog altijd hun nut. Maar soms komt een boodschap blijkbaar beter aan als over het hele land mensen opstaan die op hun eigen manier zeggen wat ze ervan vinden. Misschien zouden ook vakbonden op meer sympathie kunnen rekenen als ze af en toe eens in hun woonkamer betoogden.