Trybunał Sprawiedliwości UE w Luksemburgu stwierdził we wtorek, że Polska złamała prawo unijne ws. zasad przechodzenia polskich sędziów w stan spoczynku. Polskie przepisy do unijnego trybunały zaskarżyła Komisja Europejska.

Wtorkowa decyzja krytycznie odnosi się do ustawy o ustroju sądów powszechnych z lipca 2017 r. Zgodnie z nią wiek przejścia w stan spoczynku dla sędziów sądów powszechnych, sędziów Sądu Najwyższego i prokuratorów został obniżony do 60 lat dla kobiet i 65 dla mężczyzn. Wcześniej wiek emerytalny był zrównany do 67 lat (bez względu na płeć). Zmiany, których domagało się Prawo i Sprawiedliwość miały dotknąć m.in. I prezes SN - prof. Małgorzaty Gersdorf.

Trybunał uznał, że polska ustawa o sądach powszechnych naruszyła zakaz dyskryminacji ze względu na płeć oraz zasady nieusuwalności i niezawisłości sędziów. "Na mocy tej (...) ustawy wprowadzono warunki o charakterze bezpośrednio dyskryminującym ze względu na płeć, w szczególności jeżeli chodzi o moment, w którym uprawnione osoby mogą skorzystać z rzeczywistego dostępu do korzyści przewidzianych w tych systemach" - czytamy w komunikacie TSUE.

Według luksemburskiego sądu doszło do uchybienia prawa, w związku z czym Polska musi jak najszybciej zastosować się do wtorkowego orzeczenia. Jeśli polski rząd nie wykona takiego kroku, otworzy to drogę wprost do sankcji finansowych.

curia.europa.eu (curia.europa.eu)

"Jeżeli Komisja uzna, że państwo członkowskie nie zastosowało się do wyroku, może wnieść nową skargę i domagać się sankcji finansowych. Jednak w sytuacji nieprzekazania Komisji krajowych środków transpozycji dyrektywy Trybunał Sprawiedliwości może, na jej wniosek, nakładać kary pieniężne już na etapie pierwszego wyroku" - czytamy w komunikacie.

"Polska nie kwestionuje obowiązku wykonywania wyroków Trybunału Sprawiedliwości UE, chociaż pozostaje przekonana, że kwestionowane przez Komisję Europejską zmiany nie naruszały niezawisłości sędziowskiej" - przekazał tuż po wyroku przedstawiciel polskiego MSZ.

Do wyroku odniosła się także Komisja Europejska. "Oczekujemy, że Polska naprawi sytuację sędziów, którzy zostali dotknięci przepisami o wcześniejszym przejściu w stan spoczynku" - przekazała KE w komunikacie.

Koalicja z Gowinem przeciwko PiS? Kidawa-Błońska komentuje

Skarga Komisji Europejskiej na reformę sądownictwa

Według Komisji Europejskiej regulacje, które przyznawały ministrowi sprawiedliwości prawo do decydowania o tym, czy sędzia będzie miał przedłużoną możliwość orzekania, naruszały "gwarancje niezawisłości sędziowskiej".

Polska znowelizowała te zapisy, jednak KE podtrzymała swoje zarzuty w skardze do TSUE. Zdaniem Komisji nie wszystkie problemy zostały rozwiązane, a znaczenie sprawy jest tak duże, że jest "wyraźny interes w jej rozstrzygnięciu".

Rzecznik Generalny Trybunału Sprawiedliwości UE stwierdził w czerwcu, że przepisy przyznały ministrowi sprawiedliwości prawo do decydowania o tym, czy sędzia będzie miał przedłużoną możliwość orzekania, co narusza zasadę niezawisłości sędziowskiej.

Rzecznik przyznał też rację Komisji, która w skardze przekonuje, że różnicując wiek spoczynku dla kobiet i mężczyzn Polska naruszyła prawo UE. "Polska uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej na mocy prawa Unii" - stwierdził w opinii rzecznik generalny TSUE Ewgenij Tanczew.