„Gunda” to najnowszy dokument Victora Kossakovsky’ego. Rosyjski reżyser stworzył intymną historię jednej z miliona świń z prostym przesłaniem: ludzie nie powinni jeść zwierząt. Jak tylko Joaquin Phoenix obejrzał materiał, postanowił zostać jego producentem. Kossakovsky wiedział, że ludzi nie interesują filmy o kurczakach, świniach czy krowach – właśnie dlatego postanowił zrealizować ten dokument.

Poniższy artykuł powstał w ramach akcji #NiechZyjePlaneta, zachęcającej Polaków do zmiany nawyków w codziennym życiu. Podejmij z nami wyzwanie!

Jeden z pierwszych wegetarian ZSSR

Victor Kossakovsky jest doświadczonym reżyserem, który od lat tworzy produkcje poświęcone naturze. Jego dokumenty charakteryzują się nie tylko niezwykłą wrażliwością, ale również oryginalnym spojrzeniem na przyrodę. Bez względu na to, czy robi film o dzikich miejscach na Antypodach, czy pięknej i niszczycielskiej sile żywiołów, twórca zawsze stara się ukazać inną, nową perspektywę. Gdy w 2018 Kossakovsky stworzył „Aquarelę”, chciał wysłać ludziom wiadomość – nigdy nie wygracie z naturą.

Sam reżyser urodził się w Leningradzie i - jak twierdzi - był jednym z pierwszych wegetarian ZSSR. Po premierze w Berlinale powiedział, że gdy był dzieckiem, opiekował się małym prosiakiem w małej, rosyjskiej wisi, z którym zbudował wyjątkową więź. Zwierzę ostatecznie zostało zabite i zjedzone. Wracając do tego wspomnienia, Kossakovsky zawsze myślał o tym, by poświęcić świniom jeden ze swoich dokumentów. Tak wreszcie powstała „Gunda”.

„Gunda”

Reżyser „Gundy” śledzi historię małej świni od momentu, gdy tylko ta wystawia swoją główkę za drzwi. Poruszając się z kamerą wśród zwierząt hodowlanych, próbuje zbliżyć widza z naturą tak bardzo, jak tylko to możliwe. Kossakovsky zbudował siłę tego dokumentu na intymności. Dlatego też zrezygnował z muzyki – jedyne, co możemy usłyszeć, to pochrumkiwanie, muczenie krów i odgłosy głaszczącego trawę wiatru. Według niego wchodzenie z kamerą do zakrwawionej ubojni może i szokuje widzów, jednak nie zmienia ich podejścia do kwestii jedzenia zwierząt. Rosyjski reżyser przyznał, że chciał wzruszyć publiczność, ale nie za pomocą takich chwytów, jak wykorzystanie emocjonalnej muzyki czy drastycznych scen. Zależało mu na tym, żeby widzowie nie poczuli się manipulowani.

Kossakovski ukazuje wrażliwość zwierząt, pokazując krowy biegające po pastwisku czy kurczaki, które po raz pierwszy opuszczają klatki i ostrożnie eksplorują teren. Zwraca uwagę na coś, o czym często zapominamy, myśląc o innych stworzeniach. To, że reagują i poznają świat na swój sposób. Wpadają w entuzjazm albo zaczynają się bać. Dzięki takiej narracji widzowie przestają być obojętni wobec bohaterki dokumentu, a jest to – jak podkreśla Kossakovsky – tylko jedna z milionów świń. Cel był taki, by widzowie podczas seansu sami zaczęli się zastanawiać – o czym myśli ta świnia? czy rozumie swój los? co sądzi o nas? Rosyjski reżyser w ten sposób przybliża nam historię stworzeń najbardziej bezbronnych, które nie są faworytami w walce o przetrwanie.

"Gunda" Foto: Opracowanie Noizz

Dokument, który poruszył Joaquina Phoenixa

Po przemowie Joaquina Phoenixa w trakcie ceremonii rozdania Oscarów, Kossakovsky otrzymał wiele telefonów. Jego znajomi przekonywali go, że musi pokazać „Gundę” aktorowi. W końcu Joaquin jest zadeklarowanym weganinem i aktywistą, który podczas każdego festiwalu filmowego wygłaszał emocjonalne przemówienia o tym, że trzeba ratować naszą planetę. Na wszystkie ceremonie ma tylko jeden garnitur, który w zupełności mu wystarcza. Dokument wywarł na Phoenixie ogromne wrażenie i tak aktor został producentem „Gundy”.

Kossakovsky osiągnął zamierzony efekt. Po premierze w Berlinie posypały się bardzo mocne i pozytywne recenzje. Chociaż reżyser sam określa się jako old boy’a dokumentu, „Gunda” znalazła się w sekcji Encounters, mającej wspierać nowe głosy w kinie. Dokument wywarł duży wpływ nie tylko na widzów, ale również na ekipę, która przy nim pracowała. Twórca ocenił, że około 60% członków zadzwoniło do niego i stwierdziło, że nie jest już w stanie dłużej jeść mięsa. „Gunda” powstała, aby ludzie zwrócili uwagę na detale w zachowaniach zwierząt, których nie dostrzegali do tej pory. By mogli na własne oczy przekonać się, że świnie nie są chodzącymi produktami, żyjącymi jedynie po to, aby ostatecznie znaleźć się na naszych talerzach, ale wrażliwymi stworzeniami, które odczuwają i przeżywają, jak wszystkie inne.

Zobacz też: Nasze pierwsze wrażenia z jazdy samochodem elektrycznym