Της Δήμητρας Καδδά

Οι δαπάνες γενικής κυβέρνησης για "ακαθάριστο σχηματισμός παγίου κεφαλαίου", όπως ονομάζονται οι κρατικές επενδύσεις το 2018 μειώθηκαν σε εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα: στα 5,6 δισ. ευρώ, έναντι 7,8 δισ. ευρώ το 2017, 6,1 δισ. ευρώ το 2016 και 6,8 δισ. ευρώ το 2015, το έτος της μεγάλης κρίσης στην διαπραγμάτευση και στα διαθέσιμα.

Το εν λόγω "κονδύλι" που περιλαμβάνεται στις αναλυτικές χθεσινές ανακοινώσεις της ΕΛΣΤΑΤ δείχνει ουσιαστικά και την βασική "πηγή" για την πολύ μεγάλη υπέρβαση στόχου στο πρωτογενές πλεόνασμα τον προηγούμενο χρόνο.

Αποδεικνύει ότι ο επιχειρηματικός κόσμος αλλά και η οικονομία δέχθηκε πλήγμα όχι μόνο από υπερφορολόγηση αλλά και από την μειωμένη επενδυτική δραστηριότητα για την οποία έχει ήδη προειδοποιήσει η Κομισιόν ότι προκαλεί ακόμη και κίνδυνο απώλειας κονδυλίων στο μέλλον αν δεν αναστραφεί.



Πολιτική επιλογή



H πορεία του συνόλου των δαπανών σε αξία ήταν ανοδική: αυξήθηκαν κατά 1 δισ. ευρώ περίπου.

Αν αφαιρεθεί όμως η (μειωμένη) δαπάνη για δημόσιες επενδύσεις, τότε η εικόνα αλλάζει: καταγράφεται αύξηση των μη επενδυτικών δαπανών κατά 3,3 δισ. ευρώ το 2018, αντικατοπτρίζοντας την πολιτική επιλογή της Κυβέρνησης για επιδοματική πολιτική και αύξηση του μισθολογικού κόστους.

Η εικόνα συμπληρώνεται από την Eurostat. Στις παράλληλες χθεσινές ανακοινώσεις της για όλα τα κράτη-μέλη, υπολογίζει την πορεία των εσόδων και των δαπανών ως αναλογία του ΑΕΠ, για να δει πως μεταβάλλονται σε συνάρτηση με την ανάπτυξη.



Μείωση εσόδων – αγκάθι για την παροχολογία



Στην περίπτωση της Ελλάδας, καταγράφει συνεχή πτώση των φορολογικών εσόδων: από το 49,4% του ΑΕΠ το 2016, στο 48,1% το 2017 και στο 47,8% το 2018.

Σε αξία τα έσοδα αυξήθηκαν σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ από τα 86,6 δισ. ευρώ το 2017, στα 88,3 δισ. ευρώ το 2018. Αλλά και πάλι η άνοδος αυτή δεν ήταν ανάλογη της ανάπτυξης, ένα επιχείρημα που αναμένεται να τεθεί επί τάπητος στις διαπραγματεύσεις που ξεκινούν τις επόμενες μέρες με τους θεσμούς μετά και τις χθεσινές - νέες - εξαγγελίες εκ μέρους του οικονομικού επιτελείου της κυβέρνησης για φοροελαφρύνσεις.

Στο πεδίο των δαπανών ως αναλογία του ΑΕΠ παρατηρείται επίσης μείωση από το 48,9% του ΑΕΠ το 2016, στο 47,3% το 2017 και στο 46,7% του ΑΕΠ πέρυσι.



Το πρωτογενές πλεόνασμα



Η υπέρβαση της τάξης των 2 δισ. ευρώ περίπου στο πρωτογενές πλεόνασμα του 2018 (διαμορφώθηκε στο 4,4% του ΑΕΠ σε όλους Εurostat ή στο 4,29% σε όρους μετα-προγραμματικής παρακολούθησης) θα ήταν πιο μεγάλη χωρίς τις παροχές του προηγούμενου έτους: θα έφτανε στο 5,5% περίπου αν δεν είχε διατεθεί ποσό της τάξης των 2 δισ. ευρώ τον προηγούμενο Δεκέμβριο.

Συνολικά την 4ετία η υπέρβαση φτάνει στα 11,5 δισ. ευρώ περίπου και αποτελεί το επιχείρημα της κυβέρνησης για την έγκριση πρόωρης αποπληρωμής του δανείου του ΔΝΤ.

Σημειώνεται ότι χθες έλαβαν χώρα οι καθιερωμένες ανά 6μηνο ανακοινώσεις της δημοσιονομικής πορείας των κρατών – μελών της ΕΕ (διαδικασία EDP). Γίνονται από τις στατιστικές υπηρεσίες με βάση τα στοιχεία που στέλνονται πιο πριν στην Eurostat και πρέπει να πιστοποιηθούν από αυτή.

Οι ανακοινώσεις έγιναν μετρώντας τα δημοσιονομικά μεγέθη σε όρους ESA 2010 (με τρον κοινό σε όλα τα κράτη – μέλη τρόπο μέτρησης της Eurostat). Το πλεόνασμα σε "μετα-προγραμματικούς" όρους διαφοροποιείται οριακά. Μεταξύ άλλων, είναι διαφορετική η μέτρηση των επιστροφών φόρων, των εσόδων από αποκρατικοποιήσεις, των εσόδων από τα κέρδη ομολόγων από κεντρικές Τράπεζες, των δαπανών για τη στήριξη των τραπεζών, των δαπανών για το προσφυγικό που δεν καλύπτονται από την ΕΕ.

Τα στοιχεία περιλαμβάνουν και το χρέος αναδεικνύοντας – για μία ακόμη χρονιά – την Ελλάδα ως το το κράτος με το πιο υψηλό χρέος ανά την ΕΕ.

