Matbaanın icadı

Matbaanın icadı Johannes Gutenberg tarafından icat edildiği bilinmektedir ancak matbaanın geçmişi daha öncelere dayanmaktadır. Matbaa ilk olarak Milattan Sonra (MS) 593 yılında Çin’de ilk kez kullanılmaya başlanmıştır. İlk olarak ağaç oyma tekniği ile kullanılmıştır. Matbaa’nın ortaya çıkması ile ilk olarak bilinen gazete basımı yine Çin’nin başkenti Pekin’de MS 700 yılında basıldığı bilinmektedir. Tarih’te Japon imparatoriçe Shotoko‘nun emri ile Budizm‘in kutsal metinlerini 8. yüzyılda Sanskrit dilinde Çin alfabesiyle bastırdığı biliniyor. Bilinen en eski ve eksiksiz basma kitap olan Tianemmen ruloları Çin’de 868’de basıldı. Pi Sheng adında bir çinlinin porselenden harfler kullanarak ilk kez tek tek harfler dökerek baskı yapmayı 1040 yılında denediği söylenmiştir.

Uygurlar 9. yüzyılda Çin’lilerden matbaayı alıp baskı yaptığını Tun-Hung mağarasında bulunan kalıntılar bunu göstermektedir. Matbaanın bağımsız mı geliştirildi yoksa Çin’den mi geldiği bilinmemektedir. Ağaç oyma kalıplarla 4. yüzyılda Mısır’da kumaş üzerine baskı yapılıyordu. 9. ve 10. yüzyıllarda Arapça metinlerin aynı teknikle Mısır’da basılmaya başlandı.

Matbaa’nın Avrupa’da doğuşu ve yayılması

Ağaç oyma kalıbı ile kumaş baskı tekniğini Avrupa İslam dünyasından alarak başlamıştır. Matbaa’yı Hollanda’da 1430 yılında Lourens Janszoon Coster’in yaptığı sanılmaktadır. O dönemde Hollanda baskı tekniğini çok geliştirerek matbaacılığın üssü konumuna gelmiştir.

Johannes Gutenberg 1450 yılında ortağı olan Fust ile Almanya’nın Mainz şehrinde metal harflerle matbaaya basım tekniğini uygulayarak. Matbaa sektörü yüksek kalitesi ve ucuz fiyatı ile kısa zamanda Avrupa’dan başlayarak tüm dünyada yaygınlaşmaya başlamıştır.

Tipo baskı olarak bilinen bu matbaa baskı tekniği sanayi devrimi ile doğan modern baskı makinalarının matbaacılık endüstrisinin temeli olmuş ve 20. yüzyıl sonlarına kadar gelmiştir.

Türkiye’de matbaacılığın doğuşu

Türkiye’de matbaacılık ilk olarak Osmanlı devleti döneminde 1719-1720 yıllarında İbrahim Müteferrika tarafından kuruldu. İlk baskısını 1719 yılında ilk kez Marmara Denizi haritasını basmayı başardı.

Matbaa baskısında iş akışı

JDF (Job Definiton Format) olarak bilinen uluslararası konsorsiyumun iş tanımlama standardında yüzden fazla işlem tanımlanmış olsa da bunlar geleneksel eğilime uygun olarak 3 alt süreçte toplanmıştır.

Baskı öncesi Baskı Baskı sonrası

Baskı öncesi

Baskı yapılacak işin tasarımı hazırlanır. Hazırlanan bu tasarımların görselleri ve yazıları dijital ortam olarak bilgisayara aktarılması gerekmekte. Bilgisayara aktarılan fotoğraf ve yazılar mizanpaj yazılımında bir araya getirilerek baskı hazır tasarımlar yapılır. Bu yapılan işlemede aynı zaman masa üstü yayıncılık olarak da bilinmektedir. Daha sonra baskı için film çıkışları hazırlanır. Baskı için oluşturulan bu filmler kullanılır. Oluşturulan bu filmler ile baskıya girmeden önce demo baskılar alınır. Filmler ile alınan demo baskıya analog prova denir.