Beeld anp

Met Rutte (VVD) en Wilders (PVV behoort Pechtold inmiddels - sinds 2006 - tot de routiniers onder de partijleiders. Binnen en buiten de partij werd het afgelopen jaar gespeculeerd over zijn ambitie om er nog een ronde aan vast te knopen. Pechtold toonde zich in Arnhem vastbesloten: 'Ik ben tevreden met wat we deze periode vanuit de oppositie hebben bereikt. Maar met dit kabinet komt Nederland niet meer verder. Dit kabinet van VVD en PvdA is uitgepraat. Ik niet.'



Traditiegetrouw zette Pechtold zich in zijn toespraak af tegen PVV-leider Wilders. 'Mijn Nederland is geen vat vol nostalgie, maar een belofte voor de toekomst. Geen vastomlijnd idee, maar een levende identiteit. Geen gesloten bastion, maar een open samenleving.' Rechtstreeks richtte hij zich tot VVD-fractieleider Zijlstra: 'Hoe diep kunnen we zakken als we Syrische vluchtelingen aanwrijven dat ze voor ooglidcorrecties en borstvergrotingen naar Nederland komen?'

Staande ovatie

Pechtold oogstte een staande ovatie voor zijn kandidatuur, maar kritiek klinkt er ook in Arnhem. Voorzitter Elene Walgenbach van de Jonge Democraten vindt dat Pechtold en zijn Kamerfractie meer bravoure en lef moeten tonen, zeker in het 50-jarig jubileumjaar van de partij. 'We zijn een serieuze factor geworden op het Binnenhof. Een partij om rekening mee te houden, die dingen voor elkaar krijgt. Maar tonen wij nog wel hetzelfde lef als 50 jaar terug?'



Walgenbach: 'Onze laatste handtekening zetten we eind vorig jaar onder het belastingplan. D66 vond dat te weinig ambitieus: te weinig aandacht voor vergroening, er werd niks gedaan aan de complexiteit van het belastingstelsel. Alleen die lastenverlichting van 5 miljard. Dit was een kans voor D66 om echt lef te tonen, vast te houden aan idealen en om broodnodige vernieuwingen te realiseren. Maar D66 tekende toch. We zijn er bekaaid vanaf gekomen. Daar miste ik het lef.'

Opvallend positief over PvdA

Pechtold zelf, die de afgelopen jaren enkele keren stevige aanvaringen had met Diederik Samsom, toont zich nu opvallende positief over de PvdA. Samsoms houding in het asieldebat noemde hij 'welwillend' en 'moedig'.



Pechtold: 'Ik heb respect voor politici die hun nek uitsteken. Het is goed om te merken dat twee partijen met een sociaal gezicht en een open houding op zo'n bepalend onderwerp niet tegenover elkaar staan, maar naast elkaar. (...) In mijn Nederland gelooft Geert Wilders nog als laatste - geheel passend bij een eenmanspartij - in zijn eigen extremistische ideeën, in zijn polariserende politiek. Hem zal ik niet overtuigen, maar zijn kiezers reik ik nadrukkelijk de hand.'

Regels om affaires te voorkomen

D66 onderneemt vandaag ook een poging om zichzelf in de toekomst te vrijwaren van affaires zoals die rond het vertrokken Tweede Kamerlid Wassila Hachchi. Het partijbestuur wil regels opstellen om haar volksvertegenwoordigers beter te doordringen van hun plicht om vier jaar te blijven zitten.



Vrijdag kwam er eindelijk een einde aan het conflict tussen de partij en Hachchi, die drie maanden geleden plots vertrok. Dit nooit meer, denkt het partijbestuur, dat nu een fractiereglement op wil tuigen. Daarin moet worden benadrukt dat Kamerleden trouw dienen te zijn aan hun mandaat of anders voorzichtig moeten omspringen met wachtgeld.



Hachchi liet haar partijgenoten in januari in verbijstering achter toen ze met de noorderzon vertrok. Sinds haar vertrek streek zij al zo'n 18 duizend euro wachtgeld op. Met dit geld financierde ze haar avontuur in de Verenigde Staten., waar ze zich als vrijwilliger bij de campagne van Hillary Clinton aansloot.



Haar beweegredenen waren lange tijd onduidelijk en ook de communicatie met D66 verliep uiterst moeizaam. Begin maart waarschuwde partijvoorzitter Letty Demmers de politica voor een royement. 'Het is een laatste middel, maar wel een dat we als bestuur kunnen inzetten.'



Zo ver kwam het uiteindelijk niet. Hachchi en D66 stelden vrijdag in een gezamenlijke verklaring dat zij het lidmaatschap uit eigen beweging neerlegt. Dat wil niet zeggen dat zij afstand doet van het wachtgeld: die regeling loopt door, lidmaatschap of niet. Voorzitter Demmers is voorstander van een fractiereglement waarin Kamerleden haarfijn op hun plichten worden gewezen.



Dat een dergelijke afspraak niet zaligmakend is, bleek wel uit het vertrek van Peter Oskam bij het CDA. Bij die partij moeten kandidaat-Kamerleden een verklaring ondertekenen waarin ze beloven de volledige regeerperiode uit te zullen zitten. Het weerhield Oskam er niet van tussentijds burgemeester te worden in Capelle aan den IJssel.



Een intentieverklaring om te blijven heeft dan ook geen enkele juridische basis, weet Demmers. 'Afdwingen lukt nooit, maar je kan elkaar er dan wel makkelijker op aanspreken.'