Bezoekers bij het Nationaal Monument Slavernijverleden tijdens de nationale herdenking van de afschaffing van de slavernij in het Oosterpark in 2017. Beeld anp

Dat is de strekking van een motie die de fractie van Denk woensdag zal indienen in de gemeenteraad. Denk wil dat waarnemend burgemeester Jozias van Aartsen zijn toespraak van zondag op de jaarlijkse herdenking van de afschaffing van de slavernij benut om formeel excuses aan te bieden.



Denk verwijst in de motie naar het gemeentebestuur van Charleston in de Amerikaanse staat South Carolina, dat vorige week formeel excuses maakte voor de rol die de stad heeft gespeeld in de slavernij. Naar schatting 100.000 Afrikaanse tot slaaf gemaakten zetten in de havenstad voet op Amerikaanse bodem.



Financiële claims

Nederland heeft nooit excuses willen aanbieden voor zijn rol in de slavernij, om geen aanknopingspunten te bieden voor financiële claims. In 2001 sprak toenmalig minister Roger van Boxtel daarom van 'diepe spijt, neigend naar berouw'.

Amsterdam was van begin zeventiende eeuw tot aan de afschaffing van de slavernij in 1863 nauw betrokken bij slavenhandel en slavernij. De West-Indische Compagnie had er haar hoofdvestiging en het stadsbestuur was voor de helft eigenaar van de Sociëteit van Suriname. Veel Amsterdamse families bezaten plantages.



Herdenking groeit

Denk stelt ook voor een onderzoek te starten naar de opbrengsten voor Amsterdam uit slavenhandel en slavernij. De Surinaamse econoom Armand Zunder heeft dat eerder voor Nederland berekend. Hij kwam uit op een bedrag van 126 miljard euro en stelde een herstelbetaling van 50 miljard voor, tot nog toe zonder resultaat.



De jaarlijkse herdenking van het slavernijverleden groeit. Vorig jaar is op acht plekken bij dit onderwerp stil­gestaan, komend weekeinde gebeurt het op elf plekken, aldus het Nationaal Instituut Nederlands Slavernijverleden en Erfenis.



Almere, Utrecht en Tilburg zijn erbij gekomen. De herdenking in Amsterdam is zondag vanaf 13 uur bij het monument van Erwin de Vries in het Oosterpark.