Poseł PiS uważa, że decyzja ws. reparacji, którą podjął rząd "zależny od Związku Radzieckiego" jest nieważna

Marek Magierowski wskazuje, że polski rząd w 2004 roku potwierdził, że zrzeka się odszkodowań za wojnę

Z kolei Arkadiusz Mularczyk apeluje do ministerstwa o "głębszą analizę tej sprawy"

Poseł Ołdakowski tłumaczył, że rząd PRL nie miał wystarczającej legitymacji społecznej, aby rezygnować z przysługujących Polsce odszkodowań. "Był to rząd wybrany w sposób oszukańczy i zależny od Związku Radzieckiego" – cytuje Ołdakowskiego "Gazeta Wyborcza".

W imieniu MSZ odpowiedzi udzielił wiceminister Marek Magierowski. Pisze on, że umowa z Poczdamu z 1945 roku zakładała, że polskie reparacje miały zostać wypłacone wraz z radzieckimi. ZSRR w 1953 roku zrzekł się jednak odszkodowania, które przysługiwało mu ze strony NRD. Dzień później polski rząd zrobił to samo, jednak zrezygnował z zadość uczynienia również od RFN.

"Polska doktryna skłania się ku stanowisku, że oświadczenie z 1953 roku stanowi wiążący jednostronny akt Państwa Polskiego" – podaje treść odpowiedzi "Wyborcza".

W 2004 roku rząd Marka Belki potwierdził, że Polska rezygnuje z reparacji wojennych. Tłumaczono, że "oświadczenie z 1953 roku podjęto w zgodzie z obowiązującym porządkiem konstytucyjnym". Magierowski podkreśla, że ogłoszona wtedy decyzja jest ważna, a "stanowisko polskiego rządu się nie zmieniło".

Jako argument przywołuje polską konstytucję, która mówi, że "Rzeczpospolita Polska przestrzega wiążącego ją prawa międzynarodowego".

Adam Ołdakowski odpowiada Magierowskiemu, podkreślając, że MSZ powinno słuchać woli Polaków. – Nie widzę innej możliwości – komentował. Z kolei Arkadiusz Mularczyk, który stara się przeforsować w Sejmie sprawę reparacji, podkreśla, że ministerstwo "nie poddało tej sprawy dokładnej analizie", bo w przeciwnym razie "doprowadziłaby ona do innych wniosków" – pisze "Gazeta Wyborcza.

Cały artykuł można przeczytać w dzisiejszym wydaniu "Gazety Wyborczej".

Szef MSZ o reparacjach wojennych od Niemiec: sprawa jest trudna

– Sprawa jest trudna, wynika z faktu, iż przez wiele dziesięcioleci mieliśmy olbrzymie zaniedbania, czasem niechęć, czasem była to presja państwa hegemona, które dominowało tutaj przez 45 lat – mówił minister w TVP.

W jego ocenie zaniedbania były również w kolejnych latach. – Przecież pierwszy traktat po 1990 r. z Niemcami również tej kwestii nie podnosił, nawet nie regulował statusu polskiej mniejszości w Niemczech – podkreślił Waszczykowski.

Opozycja przeszkodą w uzyskaniu reparacji

– Dzisiaj mamy potężną partię czy potężną opozycję, by w ogóle nie podnosić tej kwestii w rozmowach z Niemcami. Bardzo trudno będzie podjąć rozmowę z Niemcami, mając tego typu opozycję we własnym kraju, ponieważ Niemcy będą mogli wykorzystać tę opozycję do pewnych rozgrywek politycznych przeciwko tym, którzy będą chcieli podjąć rzeczowe negocjacje prawno-polityczne na temat ewentualnych reparacji – podkreślił Waszczykowski.

Szef MSZ odniósł się też do oświadczenia niemieckiego rządu, który podkreślił, iż władze w Berlinie uważają kwestię niemieckich reparacji dla Polski za ostatecznie uregulowaną. Zastępczyni rzecznika rządu Niemiec Ulrike Demmer mówiła, że w 1953 r. Polska wiążąco zrezygnowała z dalszych świadczeń reparacyjnych dla całych Niemiec i w okresie późniejszym wielokrotnie to potwierdzała.

Decyzja z 1953 roku niewiążąca?

– Decyzję z 1953 r. można podważać, bo tak naprawdę nie do końca wiadomo, z czego się zrzeczono – mówił Waszczykowski. – Ani Polska nie była wtedy krajem niepodległym, który mógł podejmować suwerennie takie decyzje, ani również Niemcy – ani wschodnie, ani zachodnie – nie były w pełni państwem suwerennym – dodał minister.

(bmp)