Ο Πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας σε συνεδρίαση της Βουλής | Nick Paleologos / SOOC

Τη διέξοδο της εθνικής συνεννόησης φέρεται να αναζητεί τώρα πια η κυβέρνηση καθώς καλείται να λάβει επιπλέον μέτρα και συγκεκριμένα την προκαταβολική νομοθέτηση μέτρων άνω των 4,5 δισ. ευρώ για το 2019. Σύμφωνα με πληροφορίες του Βήματος της Κυριακής, καθώς οι αντοχές της Κοινοβουλευτικής Ομάδας για ψήφιση νέου πακέτου μέτρων είναι οριακές, η κυβέρνηση φαίνεται να επιλέγει τον εκβιασμό της αντιπολίτευσης, ζητώντας την έγκρισή της με 180 ψήφους.

Αυτή τη στιγμή, εκτός από τους 153 βουλευτές της πλειοψηφίας (144 ΣΥΡΙΖΑ, 9 ΑΝΕΛ) και τους 18 της Δημοκρατικής Συμπαράταξης, η Ενωση Κεντρώων έχει 8 βουλευτές, το Ποτάμι 7, ενώ υπάρχει και η δεξαμενή των 5 ανεξάρτητων βουλευτών.

Σύμφωνα λοιπόν με τις ίδιες πληροφορίες, σε περίπτωση που η αντιπολίτευση δεν συναινέσει, όπως άλλωστε διαμηνύει ήδη η ΝΔ, είναι πιθανόν το Μαξίμου να καταφύγει σε εκλογές. Με άλλα λόγια, η παράταση των διαπραγματεύσεων για την ολοκλήρωση της δεύτερης αξιολόγησης έως το καλοκαίρι απορρίπτεται ως αδιέξοδη.

Στη συνεδρίαση του Eurogroup της Πέμπτης οι δανειστές ουσιαστικά έστειλαν μια αυστηρή προειδοποίηση ότι εάν δεν υπάρξει συμφωνία έως τις 20 Φεβρουαρίου (στο επόμενο Eurogroup δηλαδή) με τη συμμετοχή του ΔΝΤ στο ελληνικό πρόγραμμα θα κλείσει η ευκαιρία για ταχεία ολοκλήρωση της δεύτερης αξιολόγησης. Στην ίδια συνεδρίαση οι περισσότεροι Ευρωπαίοι στοιχήθηκαν πίσω από τις θέσεις του ΔΝΤ. Το Ταμείο ζητά την προκαταβολική νομοθέτηση μέτρων πάνω από 4,5 δισ. ευρώ (σύμφωνα με κάποιους, έως και 7 δισ.!) για το 2019 με στόχο τη διατήρηση του πρωτογενούς πλεονάσματος στο 3,5% του ΑΕΠ. Στα μέτρα που συζητούνται περιλαμβάνονται η μείωση του αφορολόγητου στην περιοχή των 5.000 ευρώ, η περικοπή των κύριων συντάξεων με απάλειψη της προσωπικής διαφοράς, το ψαλίδισμα των μισθών στο Δημόσιο και η αύξηση του μεσαίου συντελεστή ΦΠΑ από το 13% στο 15%.

Μοναδική αντίδραση στα αιτήματα του Ταμείου φέρεται να εξέφρασε ο γάλλος υπουργός Οικονομικών Μισέλ Σαπέν. Και η μοναδική βαλβίδα εκτόνωσης που προσφέρουν στην Ελλάδα όσοι επιμένουν στη σκληρή γραμμή είναι ένας «αντίστροφος κόφτης», δηλαδή η δυνατότητα να μην ισχύσουν κάποια ψηφισμένα μέτρα το 2019, αν φανεί από το 2018 ότι επιτυγχάνεται ο στόχος για πρωτογενές πλεόνασμα 3,5% του ΑΕΠ με διατηρήσιμο τρόπο.

Από την άλλη πλευρά, η πρόταση για παράταση του γνωστού δημοσιονομικού κόφτη κατά τρία χρόνια (ως το 2021), την οποία φέρεται να έκανε στη συνεδρίαση ο υπουργός Οικονομικών Ευκλείδης Τσακαλώτος, δεν έγινε αποδεκτή. Ο έλληνας υπουργός εξερχόμενος του κτιρίου δήλωσε ότι «το ΔΝΤ ζητάει την προκαταβολική νομοθέτηση μέτρων για μετά το 2018», προσθέτοντας ότι «αυτή η απαίτηση ξεπερνάει τη δημοκρατική κουλτούρα της Ευρώπης».

Στελέχη της Κομισιόν και της Ευρωομάδας τονίζουν στο «Βήμα» ότι η συμμετοχή του Ταμείου με το δικό του χρηματοδοτικό πρόγραμμα (περίπου 6 δισ. ευρώ) είναι ο μόνος τρόπος να μη θεωρήσει η Γερμανία ότι το τρίτο Μνημόνιο έχει επί της ουσίας ακυρωθεί.

Σε κάθε περίπτωση, όλοι οι παράγοντες που συμμετείχαν στο Eurogroup, ακόμη και ο φιλικότερος προς τη χώρα μας Μοσκοβισί, διασαφήνισαν ότι απορρίπτεται το ενδεχόμενο αποχώρησης του ΔΝΤ.

Σύμφωνα με την εφημερίδα, στην κυβέρνηση ελπίζουν ακόμη ότι θα μπορούσε ίσως να περιοριστεί ο ρόλος του Ταμείου σε ρόλο τεχνικού συμβούλου αν ψηφιστεί ένα γερό πακέτο μέτρων πριν από τις 20 Φεβρουαρίου, σε συνδυασμό με την παράταση του κόφτη. Ωστόσο, σε πρώτο στάδιο θα πρέπει να πεισθούν οι εκπρόσωποι των Θεσμών να επιστρέψουν στην Αθήνα, και για να το κάνουν αυτό οι δανειστές ζητούν εγγυήσεις. Το ίδιο είχαν κάνει και το φθινόπωρο του 2014, με την κυβέρνηση Σαμαρά – Βενιζέλου να απαντά με το περίφημο email Χαρδούβελη. Σημειώνεται ότι η επιστολή Τσακαλώτου, η οποία εστάλη την περασμένη εβδομάδα, θεωρήθηκε «καλή βάση για τη διαπραγμάτευση» αλλά δεν έπεισε τους δανειστές.

Στο τέλος της συνέντευξης Τύπου την Πέμπτη, ο πρόεδρος του Eurogroup ξεκαθάρισε ότι υπάρχουν συγκεκριμένοι όροι για την επιστροφή των θεσμών στην Αθήνα, αρνήθηκε όμως να παρουσιάσει τη λίστα των απαιτήσεων λέγοντας ότι o ίδιος δεν μπορεί να υποκαταστήσει τους Θεσμούς. Πιο σαφής ήταν σχετικά με τα μέτρα που πρέπει να λάβει η κυβέρνηση. Τόνισε ότι έχει εκτελεσθεί το ένα τρίτο των προαπαιτουμένων για την ολοκλήρωση της αξιολόγησης, ένα τρίτο προγραμματίζεται και μένει το πιο δύσκολο και τελευταίο μέρος. Ο κ. Μοσκοβισί διευκρίνισε ότι παραμένουν εκκρεμή ζητήματα, όπως η διασφάλιση της τήρησης των στόχων μετά το πέρας του προγράμματος (βλέπε 2019 και εντεύθεν) αλλά και το Μεσοπρόθεσμο πλαίσιο 2018-2021.

Αν κάποιοι ελπίζουν ότι όσο πλησιάζει το καλοκαίρι, και δηλαδή οι εκλογές στη Γερμανία, το Βερολίνο θα υποχωρήσει στο θέμα της αξιολόγησης, δεν επιβεβαιώνεται από ευρωπαίους αξιωματούχους. Αντιθέτως, όπως φάνηκε από το κλίμα που μετέδωσαν στελέχη της γερμανικής κυβέρνησης στις Βρυξέλλες μια νέα κρίση γύρω από την Ελλάδα δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι θα αποδυναμώσει εκλογικά τον υπάρχοντα κυβερνητικό συνασπισμό. Κάποιοι μάλιστα υποστηρίζουν το αντίθετο: ότι μια νέα περιπέτεια της Ελλάδας και μια νέα συνθηκολόγηση πριν από τη λήξη των ομολόγων της ΕΚΤ στις 20 Ιουλίου θα ενισχύσει το «αφήγημα» της αυστηρότητας έναντι της χώρας μας, το οποίο θέλουν να προβάλουν στο εκλογικό τους ακροατήριο οι πλέον συντηρητικοί μέσα στη γερμανική κυβέρνηση.