Centrum Analiz Ekonomicznych (cenEA) wydało arcyciekawy raport o wpływie polityki gospodarczej Zjednoczonej Prawicy na kieszenie Polaków. Według wyliczeń ekonomistów rozszerzenie 500 plus na każde dziecko będzie wspierało przede wszystkim rodziny o wyższych dochodach i klasę średnią. A to oznacza, że nie będzie miało raczej wpływu na dzietność, czy podniesienie poziomu ubóstwa.

"Ponad trzy lata rządów koalicji Zjednoczonej Prawicy przyniosły jedne z najbardziej zauważalnych zmian w strukturze systemu podatkowo-świadczeniowego w Polsce po roku 1989" - piszą ekonomiści cenEA w raporcie "Pakiet podatkowo-świadczeniowych rozwiązań rządu Zjednoczonej Prawicy". Przyjrzeli się oni wszystkim najważniejszym zmianom tej kadencji Sejmu, które wpłynęły na nasze kieszenie. Wśród wielu ciekawych wniosków, jeden szczególnie zasługuje na uwagę - to efekt rozszerzenia 500 plus na każde dziecko.

500 plus na pierwsze dziecko - Raport cenEA

Jak zauważają autorzy raportu, wprowadzenie świadczenia 500 plus w jego pierwotnej formie, czyli ograniczonego kryterium dochodowym na pierwsze dziecko spowodowało, że całkowite wydatki na wsparcie finansowe dla rodzin z dziećmi wzrosły z 1,8 proc. PKB w 2015 r. do 3,1 proc. PKB w 2017 r.

"To spowodowało awans Polski w rankingu krajów Unii Europejskiej pod względem wielkości finansowego wsparcia dla rodzin z dziećmi z 19. miejsca w 2015 r. do czołówki krajów oferujących najwyższe wsparcie, takich jak Dania (3,5 proc.), Luksemburg (3,4 proc.) i Niemcy (3,2 proc.). Po rozszerzeniu uprawnień do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko bez względu na dochód rodziny od lipca 2019 r., przewidywany jest wzrost wydatków w ramach finansowego wsparcia rodzin do 4 proc. PKB, co uplasuje Polskę na 1. miejscu wśród europejskich krajów pod względem wydatków na politykę prorodzinną" - czytamy.

Ekonomiści szczególną uwagę zwracają na nową "piątkę Kaczyńskiego", w tym 500 plus na każde dziecko. Jak wyliczają, zmiana ta kosztować będzie budżet państwa 18,3 mld zł rocznie, a korzyści z rozszerzenia tego świadczenia w dużej mierze odniosą gospodarstwa o wysokich dochodach.

"Spośród najbogatszych 20 proc. polskich gospodarstw domowych rodziny z dziećmi zyskają na tej reformie 5,4 mld zł rocznie, czyli 30 proc. całkowitych kosztów rozszerzenia świadczenia 500+, a te spośród najbiedniejszych 20 proc. - jedynie 0,8 mld zł, co stanowi 4 proc. całkowitych kosztów tego rozszerzenia" - przekonują.

To odwrotne proporcje do obecnych danych. Dzisiaj na 500 plus z budżetu naszego państwa wydajemy ok. 22 mld zł. Rocznie z tego 3,5 mld zł (16 proc.) wypłacane jest najbogatszym 20 proc. rodzin w kraju, a 4,9 mld zł (22 proc.) rodzinom należących do najbiedniejszych 20 proc. gospodarstw domowych.

Według nich zatem tak, jak wprowadzenie świadczenia wychowawczego 500 plus, pomimo szeregu zastrzeżeń co do szczegółów jego funkcjonowania, można było uzasadnić z punktu widzenia ograniczenia ubóstwa i nierówności, jego planowane rozszerzenie, przy bardzo wysokich kosztach dla sektora finansów publicznych, będzie miało minimalny wpływ na dochody najuboższych rodzin z dziećmi.

"Z tej racji, że na reformie korzyści odniosą głównie rodziny o średnich i wysokich dochodach, trudno również oczekiwać efektu upowszechnienia świadczenia 500 plus na wzrost poziomu dzietności w Polsce. Uzasadnienie upowszechnienia świadczenia 500+ na pierwsze dziecko pozostaje zatem zagadką, choć jednocześnie wzrost wydatków państwa na wsparcie rodzin z dziećmi w ramach świadczenia 500 plus do ponad 40 mld zł rocznie otwiera szerokie możliwości dla potencjalnego dostosowania struktury finansowego wsparcia rodzin w Polsce w taki sposób, by pomoc dla rodzin z dziećmi efektywnie ograniczała ubóstwo, wspierała rodziców w utrzymaniu aktywności na rynku pracy i w konsekwencji przekładała się na długotrwały wzrost dzietności" - tłumaczą eksperci Centrum Analiz Ekonomicznych.

WARTO WIEDZIEĆ: