Drie Nederlandse aardappel- en uienhandelaren hebben van 2014 tot begin dit jaar "tientallen miljoenen euro's" aan contant geld aangenomen. Volgens het OM hebben ze mogelijk meegewerkt aan grootschalige witwaspraktijken in de agrarische sector.

Onderwereldbankiers leverden boodschappentassen vol geld af bij de handelaren. Vervolgens werden de uien en aardappels verscheept naar West-Afrika.

Veel export naar West-Afrika

Nederland is een van de grootste aardappel- en uienexporteurs ter wereld. Van alle Nederlandse uien is meer dan 95 procent bestemd voor export. Een flink deel daarvan gaat naar West-Afrika.

Geregeld wordt er daarbij contant betaald. Volgens de handelaren gebeurt dat omdat er in de bewuste West-Afrikaanse landen geen goedwerkende banken zijn. De afgelopen vijf jaar namen zij bijna 150 miljoen aan contant geld aan.

Het OM kwam de witwaspraktijken op het spoor door doorzoekingen door de FIOD en politie bij drie handelaren in Zeeland en Noord-Holland, omdat banken en accountants verdachte betalingen hadden gemeld. De administratie van de bedrijven is bij de doorzoekingen in beslag genomen.

Geen signalen

Volgens het OM hebben de handelaren mogelijk de anti-witwaswet overtreden, waarbij contante betalingen van 10.000 euro of meer gemeld moeten worden. Als het onderzoek is afgerond, worden de directies van de bedrijven verhoord. Het OM onderstreept dat bedrijven ook onbewust meegewerkt kunnen hebben aan de witwaspraktijken.

"We vermoeden daarom dat dit probleem op een grotere schaal speelt", aldus een woordvoerder van het OM.

Eer en geweten

De Holland Onion Association zegt als brancheorganisatie van de ongeveer veertig Nederlandse uienhandelaren geschrokken te zijn van de bevindingen van het OM.

"Zover bekend handelen onze leden naar eer en geweten", zegt een woordvoerder. "Dat het daadwerkelijk witwassen betreft is zover wij weten ook nog niet bewezen."

Wel blijkt dat na een rondvraag onder een aantal leden dat er geregeld sprake is van contante betalingen bij het handelen met Afrikaanse landen. De organisatie heeft alleen nooit signalen gekregen dat hierbij geld wordt witgewassen. "Dus we zagen nooit aanleiding onze leden hiervoor te waarschuwen."

Nederland interessant voor witwassers

Nederland is interessant voor witwassende criminelen, stelt het OM, omdat er geen limiet is als het gaat om betalingen met contant geld in tegenstelling tot bijvoorbeeld België, Spanje of Frankrijk.

Begin deze maand lieten ministers Hoekstra van Financiën en Grapperhaus van Justitie en Veiligheid al weten van plan te zijn om contante betalingen boven de 3000 euro te gaan verbieden. Ook gaan zij namens Nederland in Europa pleiten voor het afschaffen van het biljet van 500 euro.