Het kabinet houdt eraan vast dat de nieuwe F-35-straaljagers worden uitgerust met kernwapens. De F-35, ook wel bekend als de JSF, is in 2024 de opvolger van de verouderde F-16. In een brief aan de Tweede Kamer benadrukken de ministers Blok en Bijleveld dat achtereenvolgende kabinetten steeds de bedoeling hebben gehad dat de F-35 de bestaande kernwapentaak van de F-16 overneemt.

"De Nederlandse bijdrage aan de nucleaire taak van de NAVO is een voorbeeld van hoe Nederland sinds jaar en dag bijdraagt aan het handhaven van de collectieve veiligheid van de NAVO en dus ook die van Nederland", schrijven de bewindslieden. Ze volgen daarmee een advies op van de Adviesraad Internationale vraagstukken (AIV).

De discussie over de kernwapens voor de F-35 speelt al veel langer. De Tweede Kamer riep het kabinet in 2013 op de straaljagers niet met kernwapens uit te rusten, maar het toenmalige kabinet legde de motie daarover naast zich neer. Ook fractievoorzitter Jetten van regeringspartij D66 zei eerder dit jaar dat hij tegen kernwapens op de F-35 is. Coalitiepartner ChristenUnie zat op de lijn van D66, de regeringspartijen VVD en CDA juist niet.

Weinig waarschijnlijk

Het kabinet kiest er nu dus voor de F-35 toch uit te rusten met kernwapens, al blijft de inzet dat het niet nodig is.

Het liefst ziet het kabinet namelijk dat Nederland helemaal geen nucleaire taak meer hoeft te vervullen, schrijven Blok en Bijleveld. Dan zou de F-35 dus toch niet met kernraketten worden uitgerust. Maar voorwaarde daarvoor is dat de Russen kernwapens terugtrekken en het kabinet erkent dat dat "weinig waarschijnlijk" is.

Kernwapenvrije wereld

De ministers benadrukken de "groeiende geopolitieke spanningen en hardere nucleaire retoriek door onder meer Rusland", maar wijst ook op het belang van een dialoog met dat land over wapenbeheersing. "Het kabinet zal de Nederlandse voortrekkersrol naar het doel van een kernwapenvrije wereld onverminderd voortzetten."

Volgens politiek verslaggever Wilco Boom komt het erop neer dat D66 en ChristenUnie in de discussie over de kernwapens het onderspit hebben gedolven. Dat het kabinet uitspreekt zich te blijven inzetten voor wapenbeheersing is juist wel een stap in de richting van die partijen.

Overigens is er nu in de Kamer geen meerderheid meer voor het afstoten van de kernwapentaak.