Demonstranten van Pegida rond de Stopera op 6 februari van dit jaar Beeld ANP

Eerder werd door gemeente en politie gesproken over een nepbom, die er 'bedriegelijk echt' uitzag. Nu blijkt uit een feitenrelaas van de gemeente dat het ging om een explosief met een ontstekingsmechanisme dat op afstand tot ontploffing te brengen was.

In het politiedossier over de zaak, dat deels in handen is van Het Parool, wordt gesproken over een Improvised Explosive Device (IED), een geïmproviseerd explosief.



Het is onduidelijk waarom de politie aanvankelijk sprak over een nepbom, en dat in de afgelopen maanden niet rechtzette. Volgens een woordvoerder van de gemeente heeft 'nader onderzoek' uitgewezen dat het toch een vuurwerkbom betrof (foto's onderin dit artikel).

Bij een controle voorafgaand aan de demonstratie van de rechtse groepering Pegida vonden agenten van de Mobiele Eenheid het explosief in een tas van een fiets die bij de Stopera was neergezet. Hierop werd de Stopera ontruimd en moesten bewoners van enkele nabijgelegen woonboten hun woning tijdelijk verlaten.



'Verstrekkende gevolgen'

De Explosieven Opruimingsdienst maakte het explosief ter plekke onschadelijk. Hoe sterk de bom was, wil een woordvoerder van de politie niet zeggen. In het politiedossier staat dat het ging om twee vuurwerkbommen van 25 centimeter lang, van het type Mega White Smoke XXL.



De gemeente spreekt evenwel over een 'vuurwerkbom'. "Een explosie tijdens de demonstratie had verstrekkende gevolgen kunnen hebben," schrijft burgemeester Eberhard van der Laan aan de gemeenteraad.

Door de vondst van het explosief verliep de demonstratie anders dan gepland. Edwin Wagensveld, de voorman van Pegida, weigerde een alternatieve locatie die hem door Van der Laan werd aangeboden.



Daardoor bleven de kleine honderd betogers een middag lang op de Blauwbrug staan, omringd door linkse tegenactivisten. De ME voorkwam met charges vechtpartijen tussen beide groepen. Door de betoging was het verkeer in het centrum ernstig ontregeld.



Arrestatie

Zo'n drie weken na het incident werd Matt Cornell, een Amerikaanse medewerker van de Universiteit van Amsterdam, gearresteerd en 34 uur vastgehouden op verdenking van het plaatsen van een nepexplosief. Zijn naam was genoemd door een tipgever na een uitzending van Opsporing Verzocht.

Op 6 februari vond ook een tegendemonstratie plaats in de stad. Beeld ANP

Cornell is inmiddels geen verdachte meer en hij eist nu via een rechtszaak genoegdoening van de gemeente en de politie. Hij stelt nog altijd te wachten op excuses en een schadevergoeding, nadat er vroeg in de ochtend een inval in zijn huis werd gedaan.



Daarbij werd onder meer zijn voordeur vernield. Volgens Van der Laan waren de maatregelen, inclusief het gebruik van handboeien en het forceren van de deur 'gezien de ernst van het strafbare feit' proportioneel. In de dagen voor de inval was Cornell uitgebreid door de politie geobserveerd. De zaak die Cornell heeft aangespannen dient op 30 september.



Foto's vuurwerkbom:

De bom werd voorafgaand aan de demonstratie gevonden in een fietstas Beeld -