Henk Krol Beeld Freek van den Bergh/de Volkskrant

Schouw heeft het niet gehaald. Dik verslagen door de Nijmeegse wethouder Jan Zoetelief, die met steun van het bestuur 143 van de 257 stemmen haalde en dus in één ronde werd verkozen.



Daar ging wel wat aan vooraf. De sfeer in 50Plus doet soms denken aan die van de oude PvdA. Leden die elkaar het licht in de ogen niet gunnen, eindeloze stromen moties en amendementen, gesteggel over statuten, huishoudelijk reglementen en de kwaliteiten van de vergadervoorzitter.

Drie uur lang bakkeleiden de leden achter gesloten deuren over de opvolging van Nagel. Met gekwelde gezichten ontvluchtten sommigen even de hitte van de theaterzaal, om de benen te strekken en de handen te wassen. 'Het is meer theater dan een politieke partij', zegt het Brabantse partijlid Bertil Fortrie. Want voordat er over een nieuwe voorzitter kan worden gestemd, moet een ander vuiltje worden opgeruimd. Het bestuur heeft het vertrouwen opgezegd in medebestuurslid Hernandez, tevens levenspartner van Schouw. Omdat Hernandez niet vrijwillig opstapt, en er juist van overtuigd is dat de andere bestuursleden niet naar behoren functioneren, wordt die kwestie aangehouden tot na de zomer.

Motie

Ver voor de vergadering hadden Schouw en enkele anderen een motie ingediend die het hele bestuur opriep op te stappen, met medeneming van de partijstatuten. Die motie ging na een gesprek van tafel. In plaats daarvan werd een motie 'partijvernieuwing' opgesteld. Waarin iedereen zich leek te kunnen vinden. Ook die eenheid hield niet lang stand.



Het is anders dan Nagel zich zal hebben voorgesteld toen hij de voorzittershamer vorig jaar voor één jaar overnam. Hij zou de partij in rustig vaarwater brengen en naar een knappe verkiezingsuitslag loodsen. De vier zetels die 50Plus haalde zijn respectabel maar niet meer dan dat. 'Ik weet dat velen van jullie teleurgesteld zijn door die uitslag', zei lijsttrekker Henk Krol. Een rustig vaarwater is nog niet in zicht.

Na weer een jaar Nagelocratie - met als kenmerk een centraal geleide partijorganisatie - wil 50Plus zich nu omvormen tot een echte ledendemocratie. Voorzitter Zoetelief zegt het direct na zijn verkiezing. 'We gaan voor partijvernieuwing. We willen de leden meer laten meedenken. Het moet minder centralistisch en meer met een luisterend oor.' Zijn tegenstrever Schouw wil hij zeker geen oproerkraaier noemen. 'Hij zit scherp in het debat.' Ook hij wil meer betrokkenheid van de leden.



Fase in een leerproces - dat is de typering die veel 50Plussers die de vergaderzaal even ontvluchten voor in de mond ligt. Zoals Albert Huizeling, die ochtend om zes uur op Ameland op de veerboot gestapt om de vergadering bij te wonen. 'Het is een nieuwe partij die leeft. Daar horen groeistuipen bij.'

Roddel en achterklap

Irene van Breemen-Schneider, aspirant raadslid in Leeuwarden, ziet het anders. 'Wat hier gebeurt, is allemaal roddel en achterklap', zegt ze. 'Het gaat hier meer om personen dan om inhoud. Afschuwelijk gewoon.' Jan Waterlander, Statenlid uit Friesland, gooit het op de bestuursstijl van Nagel. 'Veel te centralistisch. We moeten uitkijken dat de boel niet instort.' 'Je kunt in elk geval niet zeggen dat we een applausmachine zijn', vindt Gerrit-Jan van Otterloo, nummer vijf op de lijst bij de Kamerverkiezingen.



In de zaal loopt het zuurstoftekort verder op. Kratten met waterflessen worden aangevoerd, vergaderstukken worden gebruikt om koelte toe te wuiven. Een verzoek van Leonie Sazias, de nummer twee van de Kamerfractie, om mee te mogen denken over partijvernieuwing - 'ik sta te popelen'- stuit op een zo hevig verzet dat ze het voorstel omwille van de lieve vrede maar weer intrekt.



'Jan' en 'terughoudend', dat zijn twee begrippen die niet met elkaar matchen', zegt fractieleider Krol in zijn afscheidstoespraak voor Nagel. 'Toch gaat Jan het wel proberen.' En ook 50Plus gaat het proberen, een leven zonder Nagelocratie. Het zou zomaar kunnen dat blijkt dat de twee niet buiten elkaar kunnen. Krol beseft dat ook: 'Één ding moet je beloven Jan. Als we je nodig hebben, wil je dan altijd de telefoon opnemen?'