Het is zeker niet het belangrijkste antwoord op complexe en ingrijpende problemen als radicalisering en terreurdreiging. Toch blijft het zinvol om het debat te voeren over een fusie van de zes Brusselse politiezones (en negentien Brusselse gemeenten). Het is dus goed dat Vlaamse partijen dat opnieuw op de agenda hebben gezet.

Door Dave Sinardet, professor politieke wetenschappen aan de VUB en de Université Saint-Louis. Zijn column verschijnt tweewekelijks op donderdag.

Theoretisch is het natuurlijk mogelijk dat zowat alle andere wereldsteden gewoon nog niet begrepen hebben hoe geniaal een opdeling in verschillende politiekorpsen wel niet is. Maar aangezien Brussel de uitzondering vormt, ligt de bewijslast daar.

Echt overtuigende argumenten voor het behoud van de politionele versnippering weerklonken nog niet. Er wordt steeds verwezen naar het belang van nabijheid, maar buitenlandse en binnenlandse voorbeelden wijzen uit dat dat niet haaks hoeft te staan op een groter korps.

Communautaire obsessies en machtsbelangen van Franstalige politici mogen niet in de weg staan van hervormingen voor meer efficiëntie, zo klinkt het dan bij de Vlaamse partijen. Zeer terecht. Maar helaas ook hypocriet.

Achter die flinterdunne motivatie schuilt het motief van de macht. In dit geval vooral de politieke macht van de burgemeesters. Bovendien: worden er bevoegdheden verplaatst van de gemeenten naar het gewest, verschuift er macht mee van Franstalige naar Vlaamse partijen. Die laatste hebben op dat gewestniveau een vaste oververtegenwoordiging in het parlement en de helft van de ministerposten in de regering.

Dat soort communautaire obsessies en machtsbelangen van Franstalige politici mogen niet in de weg staan van hervormingen voor meer efficiëntie, zo klinkt het dan bij de Vlaamse partijen. Zeer terecht. Maar helaas ook hypocriet.

Want terwijl Vlaamse politici krachtig die elementen van versnippering aanklagen die voortspruiten uit Franstalige politieke belangen, zwijgen ze zedig over de andere die ze zelf hebben gewild. En waar ze al evenzeer als hun Franstalige collega’s aan vastklampen. Vanuit exact dezelfde drijfveren.

Radicalisering

Als de Vlaamse aversie voor versnippering dan toch zo groot is, moet er dan eens niet worden nagedacht over de drie gemeenschapscommissies in Brussel, die rond preventie van radicalisering belangrijke bevoegdheden uitoefenen?

Is het dan zo’n lumineus idee om de opvolging van daders in een veeltalige stad op te delen over een Vlaams en een Franstalig justitiehuis?

Is het dan echt evident om daar verschillende onderwijssystemen te hebben met aparte leerplannen, eindtermen en projecten rond radicalisering?

Nee, de Brusselse grootstedelijke realiteit is niet te vatten in gemeentegrenzen, zoals Franstalige politici schijnen te denken, maar al evenmin in gewestgrenzen, zoals Vlaamse politici proberen vol te houden.

Het meest discutabele taboe aan Vlaamse kant is echter de beleidsversnippering tussen stad en rand. Nee, de Brusselse grootstedelijke realiteit is niet te vatten in gemeentegrenzen, zoals Franstalige politici schijnen te denken, maar al evenmin in gewestgrenzen, zoals Vlaamse politici proberen vol te houden.

De burgemeester van Vilvoorde, Hans Bonte, besliste in november eigenhandig om in zijn gemeente het terreurdreigingsniveau 4 te behouden, nog voor de nationale veiligheidsraad dat had gedaan voor het Brussels Gewest. Brussel en Vilvoorde vormen immers één sociologische ruimte wat radicalisering betreft, stelt Bonte. Als Brussel bedreigd is, is Vilvoorde dat evenzeer. Hij heeft natuurlijk gelijk.

Eigen parket

Maar dit is dezelfde man die nog maar enkele jaren geleden beweerde dat de criminaliteit in Brussel en Vilvoorde totaal verschillend is, om zijn eis te ondersteunen voor een eigen parket Halle-Vilvoorde. Op vraag van de Vlaamse partijen werd het parket Brussel dan ook opgesplitst. Versnipperd, quoi. Tegelijk zijn er twee rechtbanken gekomen in Brussel. Naargelang iemand Nederlandstalig of Franstalig is en een misdaad pleegt binnen of buiten de Brusselse gewestgrens, kan die onder verschillende combinaties van parket en rechtbank vallen. Tussen politiezones in stad en rand zijn er zelfs geen samenwerkingsakkoorden.

Beter is om het politiekorps meteen in overeenstemming te brengen met de realiteit van de ruimere Brusselse stadsregio, zoals al jaren het geval is in Amsterdam

Wie consequent een veiligheidslogica volgt, wars van politieke belangen en communautaire spookbeelden, zal geen reden vinden om de fusie van het Brusselse politiekorps te beperken tot de gemeenten van het Brussels Gewest. Het is dan zelfs logischer om gemeenten als Brussel en Schaarbeek in eenzelfde zone te plaatsen met pakweg Asse en Vilvoorde, dan met residentiële gemeenten als Ukkel of Watermaal-Bosvoorde.

Beter is echter om het politiekorps meteen in overeenstemming te brengen met de realiteit van de ruimere Brusselse stadsregio, zoals al jaren het geval is in Amsterdam. Ook in Antwerpen gaan er terecht stemmen op om de politiezone uit te breiden buiten de administratieve stadsgrenzen. Niet dat dit in Antwerpen vlot verloopt. Wist u trouwens dat Brasschaat en Schoten nog steeds elk een politiekorps hebben? Het Vlaams Gewest telt er maar liefst 113. Voegen we de zes Brusselse zones samen, houden we er in ons land nog steeds 184 over. Vergelijk dat met Nederland, waar men recentelijk een hervorming heeft doorgevoerd naar één politiekorps, ingedeeld in tien regionale eenheden.