Europese leiders hebben Turkije opgedragen migranten weg te halen bij de Griekse grens. President Recep Tayyip Erdogan sprak maandag in Brussel met de voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen en met EU-president Charles Michel. Concrete afspraken over de Turkije-deal zijn niet gemaakt op de topontmoeting.

Waarvoor kwam Erdogan naar Brussel?

Twee weken terug zette Turkije de grens met Griekenland open voor migranten. Erdogan probeerde zo druk uit te oefenen op de Europese Unie om steun te krijgen voor de Turkse militaire aanwezigheid in Syrië. Ook zou Erdogan extra geld willen voor de opvang van Syrische vluchtelingen in Turkije. Het land vangt zo’n 3,6 miljoen vluchtelingen op.

Lees het volledige verhaal:Turkije-deal had geen effect op komst immigranten

In Syrië strijdt Turkije tegen het Syrische leger dat gesteund wordt door Rusland. Na een Syrische aanval waarbij 33 Turkse militairen omkwamen, zette Erdogan de grens open om Europa onder druk te zetten. Volgens Erdogan heeft geen enkel Europees land de keuze om onverschillig te zijn in de Syrische oorlog. Aan de Griekse grens hopen nog altijd duizenden migranten dat de grens opengaat.

Welke afspraken hebben Erdogan en de EU gemaakt?

Na een gesprek van twee uur noemde EU-president Michel het gesprek een stap in de goede richting. Von Der Leyen benoemde na afloop de ‘duidelijke meningsverschillen tussen Erdogan en de Europese Unie. Concrete afspraken zijn niet gemaakt. Wel volgt een evaluatie van de Turkije-deal uit 2016.

Dat akkoord tussen de Europese Unie en Turkije werd tijdens de migratiecrisis van 2016 gesloten. Turkije zou zijn grenzen dichthouden in ruil voor miljarden euro’s. Ook zou de Europese Unie (EU) een deel van de migranten uit Turkije weer opnemen, als illegale migranten werden teruggestuurd vanuit Europa terug naar Turkije.

De Turkse minister van Buitenlandse Zaken Mevlut Cavusoglu en de EU-buitenlandchef Josep Borrell lopen binnenkort de deal na en bespreken wat er moet worden verbeterd. Of er meer geld naar Turkije gaat voor de opvang van vluchtelingen is niet bekend.

Welke Europese landen nemen meer vluchtelingen op?

Ondanks dat Turkije en de Europese Unie geen akkoord konden bereiken, schieten vijf Europese lidstaten Griekenland te hulp. Volgens Duitse media worden 1.500 kinderen zonder ouders door Duitsland, Frankrijk, Finland, Luxemburg en Portugal opgenomen. De precieze aantallen zijn niet bekend.

De Griekse opvangkampen zijn overvol. Eind februari waren er rellen op het Griekse eiland Lesbos. Bewoners raakten slaags met de oproerpolitie. Zij verzetten zich tegen de komst van nieuwe opvangkampen op het eiland. Nadat Turkije de grens openzette kwamen op de Griekse eilanden zo’n 1.700 vluchtelingen uit Turkije aan.

Gaat Nederland ook extra vluchtelingen opnemen?

De opvang van kinderen krijgt ook steun in sommige Nederlandse gemeenten. Meerdere gemeenten zijn bereid om migrantenkinderen zonder ouders op te nemen. Hulporganisaties riepen Nederlandse gemeenten donderdag op om ten minste 500 kinderen op te vangen uit de overvolle kampen.

Lees ook het commentaar van Robbert de Witt: Kat in nauw Erdogan heeft maar één wapen over

‘Toon leiderschap en barmhartigheid,’ schrijven Stichting Vluchteling, Vluchtelingenwerk Nederland en Defence for Children in de oproep. ‘De bewoners van de Griekse eilanden die overvolle kampen huisvesten, zijn zo lang en stelselmatig in de steek gelaten door Europa dat ook onder hen machteloze woede wortel schiet.’

De oproep van instanties leidde tot instemmende reacties uit Leiden, Amsterdam, Den Haag, Groningen, Nijmegen, Utrecht en Arnhem. Of de gemeenten op eigen houtje kinderen uit de kampen kunnen halen, lijkt onwaarschijnlijk.

Het Nederlandse opvangbeleid wordt door de regering geregeld. Premier Mark Rutte (VVD) zei eerder dat er geen sprake van is om mensen van de Griekse eilanden op te halen: ‘Nederland helpt mee de situatie in vluchtelingenkampen humaan in goede banen te leiden.’