Zegar zagłady został stworzony przez naukowców skupionych wokół pisma „Bulletin of Atomic Scientists” w 1947 roku. Metaforycznie wskazuje on, jak daleko od zagłady nuklearnej jest ludzkość. Pomiary są aktualizowane co roku. Podczas konferencji 24 stycznia badacze stosunków międzynarodowych pod kątem m.in. zagrożenia nuklearnego poinformowali, że wskazówki powinny zostać na tym samym poziomie, co przed rokiem, gdy zostały przesunięte o kolejne 30 sekund. Oznacza to, że do metaforycznej „północy” brakuje już tylko dwóch minut – podobnie blisko punktu zero ludzkość była zdaniem badaczy w 1953 roku. kiedy to USA i ZSRR w odstępie dziewięciu miesięcy przeprowadziły próby jądrowe.

Gra w rosyjską ulotkę

Specjaliści z BAS tłumaczą, że ludzkość „jako coś normalnego zaczyna przyjmować bardzo niebezpieczny świat” . – Choć nie ma zmiany w porównaniu do 2018 roku, takie ustawienie powinno być odczytywane nie jako oznaka stabilności, ale jako wyraźne ostrzeżenie dla przywódców i ludzi na całym świecie – przestrzegała Rachel Bronson, która stoi na czele „Bulletin of Atomic Scientists”. – Ta „nowa nienormalność” jest po prostu zbyt niestabilna i niebezpieczna, by mogła zostać zaakceptowana – dodała. Wtórował jej inny prominentny przedstawiciel BAS, były burmistrz Kalifornii Jerry Brown. – Gramy z ludzkością w rosyjską ruletkę – zaznaczył.

W raporcie towarzyszącym wydaniu ostrzeżenia podkreślono, że wprawdzie widać pewną poprawę w stosunkach USA z Koreą Północną, ale podziały polityczne na świecie się pogłębiają. Jako kluczowe zagrożenia naukowcy wciąż wymieniają ryzyko użycia broni atomowej, zwiększoną emisję CO2 prowadzącą do zmian klimatu i wojnę dezinformacyjną, która prowadzi do podważania zasad demokracji w niektórych krajach.

Złowieszcze tykanie

Doomsday Clock, symboliczny zegar odmierzający światowe zagrożenie jądrowe, zaprojektowała w 1947 r. na okładkę "The Bulletin of the Atomic Scientists" Martyl Langsdorf, żona fizyka pracującego przy Manhattan Project. W ciągu 55 lat zespół naukowców skupionych wokół czasopisma przesuwał wskazówki zegara w zależności od sytuacji międzynarodowej.

1949: 3 minuty do północy – ZSRR detonuje swoją pierwszą bombę atomową



– ZSRR detonuje swoją pierwszą bombę atomową 1953: 2 minuty do północy – USA i ZSRR w odstępie dziewięciu miesięcy przeprowadzają próby jądrowe



– USA i ZSRR w odstępie dziewięciu miesięcy przeprowadzają próby jądrowe 1963: 12 minut do północy – USA i ZSRR podpisują traktat o częściowym zakazie prób z bronią jądrową



– USA i ZSRR podpisują traktat o częściowym zakazie prób z bronią jądrową 1968: 7 minut do północy – Francja i Chiny wchodzą w posiadanie broni jądrowej; wybuch wojny na Bliskim Wschodzie; wojna w Wietnamie; początek światowego wyścigu zbrojeń



– Francja i Chiny wchodzą w posiadanie broni jądrowej; wybuch wojny na Bliskim Wschodzie; wojna w Wietnamie; początek światowego wyścigu zbrojeń 1969: 10 minut do północy – Stany Zjednoczone ratyfikują układ o zakazie rozprzestrzeniania broni jądrowej



– Stany Zjednoczone ratyfikują układ o zakazie rozprzestrzeniania broni jądrowej 1972: 12 minut do północy – USA i ZSRR podpisują układ w sprawie ograniczenia zbrojeń strategicznych SALT I, układ ABM o ograniczeniu budowy systemów antyrakietowych; postęp w rozmowach o SALT II



– USA i ZSRR podpisują układ w sprawie ograniczenia zbrojeń strategicznych SALT I, układ ABM o ograniczeniu budowy systemów antyrakietowych; postęp w rozmowach o SALT II 1974: 9 minut do północy – impas w rozmowach w sprawie układu SALT II; Indie udoskonalają swoją broń jądrową



– impas w rozmowach w sprawie układu SALT II; Indie udoskonalają swoją broń jądrową 1981: 4 minuty do północy - główne mocarstwa kontynuują zbrojenia; fala terroryzmu, konflikt w Afganistanie, stan wojenny w Polsce, wojna w Afryce Południowej



- główne mocarstwa kontynuują zbrojenia; fala terroryzmu, konflikt w Afganistanie, stan wojenny w Polsce, wojna w Afryce Południowej 1988: 6 minut do północy – USA i ZSRR podpisują układ o likwidacji rakiet średniego i krótkiego zasięgu, poprawiają się stosunki między mocarstwami



– USA i ZSRR podpisują układ o likwidacji rakiet średniego i krótkiego zasięgu, poprawiają się stosunki między mocarstwami 1990: 10 minut do północy – demokratyczne zmiany w Europie Wschodniej, obalenie komunizmu, koniec zimnej wojny



– demokratyczne zmiany w Europie Wschodniej, obalenie komunizmu, koniec zimnej wojny 1991: 17 minut do północy – USA i ZSRR podpisują układ o redukcji strategicznych zbrojeń ofensywnych START



– USA i ZSRR podpisują układ o redukcji strategicznych zbrojeń ofensywnych START 1995: 14 minut do północy – eskalacja zbrojeń, czarnorynkowy handel materiałami rozszczepialnymi w Rosji



– eskalacja zbrojeń, czarnorynkowy handel materiałami rozszczepialnymi w Rosji 1998: 9 minut do północy – Indie i Pakistan przeprowadzają próby z bronią jądrową, USA i Rosja nie osiągają porozumienia dotyczącego dalszej redukcji arsenału nuklearnego



– Indie i Pakistan przeprowadzają próby z bronią jądrową, USA i Rosja nie osiągają porozumienia dotyczącego dalszej redukcji arsenału nuklearnego 2002: 7 minut do północy - niewielki postęp w redukcji arsenałów nuklearnych; USA wycofuje się z układu ABM: zamachy terrorystyczne, próby zdobycia broni biologicznej i jądrowej przez organizacje terrorystyczne



- niewielki postęp w redukcji arsenałów nuklearnych; USA wycofuje się z układu ABM: zamachy terrorystyczne, próby zdobycia broni biologicznej i jądrowej przez organizacje terrorystyczne 2007: 5 minut do północy – Korea Północna testuje broń jądrową, przypuszczalne ambicje nuklearne Iranu, odnowienie nacisku USA na przydatność wojskową broni nuklearnej, porażka we właściwym zabezpieczaniu materiałów nuklearnych, ciągła obecność 26000 sztuk broni nuklearnych w USA i Rosji[3]. Eksperci oceniają, że do zagrożeń dla cywilizacji dochodzi globalne ocieplenie.

– Korea Północna testuje broń jądrową, przypuszczalne ambicje nuklearne Iranu, odnowienie nacisku USA na przydatność wojskową broni nuklearnej, porażka we właściwym zabezpieczaniu materiałów nuklearnych, ciągła obecność 26000 sztuk broni nuklearnych w USA i Rosji[3]. Eksperci oceniają, że do zagrożeń dla cywilizacji dochodzi globalne ocieplenie. 2010: 6 minut do północy – Po raz pierwszy prezydent USA mówi o świecie wolnym od broni nuklearnej; światowa współpraca w celu redukcji arsenału broni nuklearnej; przyjęcie zmian mających na celu zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych.

– Po raz pierwszy prezydent USA mówi o świecie wolnym od broni nuklearnej; światowa współpraca w celu redukcji arsenału broni nuklearnej; przyjęcie zmian mających na celu zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych. 2012: 5 minut do północy: Rozprzestrzenianie broni jądrowej oraz brak przeciwdziałania globalnym zmianom klimatu.

Rozprzestrzenianie broni jądrowej oraz brak przeciwdziałania globalnym zmianom klimatu. 2015: 3 minuty do północy : Ciąg dalszy braku globalnej kontroli nad zapasami broni jądrowej, a także zwiększenie napięć między Stanami Zjednoczonymi a Rosją w związku z kryzysem ukraińskim[4].

: Ciąg dalszy braku globalnej kontroli nad zapasami broni jądrowej, a także zwiększenie napięć między Stanami Zjednoczonymi a Rosją w związku z kryzysem ukraińskim[4]. 2017: 2,5 minuty do północy : Wzrost zagrożenia bronią atomową (brak postępu w redukcji arsenału jądrowego Stanów Zjednoczonych i Rosji oraz wzrost napięcia w relacjach tych państw, przeprowadzenie podziemnych prób jądrowych przez Koreę Północną, wzrost napięcia pomiędzy Indiami i Pakistanem, a także niepokojące komentarze Donalda Trumpa w czasie kampanii prezydenckiej dotyczące proliferacji broni jądrowej), brak postępów w redukcji emisji gazów cieplarnianych (w tym zbyt mały postęp w rozwoju energetyki jądrowej, a także podważanie naukowego konsensusu w kwestii zmian klimatycznych przez Donalda Trumpa), niekontrolowany rozwój niektórych technologii, w tym możliwe wpływanie Rosji na wyniki wyborów prezydenckich w Stanach Zjednoczonych, wzrost retoryki nacjonalistycznej oraz lekceważenia wiedzy naukowej[5]

: Wzrost zagrożenia bronią atomową (brak postępu w redukcji arsenału jądrowego Stanów Zjednoczonych i Rosji oraz wzrost napięcia w relacjach tych państw, przeprowadzenie podziemnych prób jądrowych przez Koreę Północną, wzrost napięcia pomiędzy Indiami i Pakistanem, a także niepokojące komentarze Donalda Trumpa w czasie kampanii prezydenckiej dotyczące proliferacji broni jądrowej), brak postępów w redukcji emisji gazów cieplarnianych (w tym zbyt mały postęp w rozwoju energetyki jądrowej, a także podważanie naukowego konsensusu w kwestii zmian klimatycznych przez Donalda Trumpa), niekontrolowany rozwój niektórych technologii, w tym możliwe wpływanie Rosji na wyniki wyborów prezydenckich w Stanach Zjednoczonych, wzrost retoryki nacjonalistycznej oraz lekceważenia wiedzy naukowej[5] 2018: 2 minuty do północy: Brak stosownych rozwiązań wobec narastającego ryzyka konfliktu nuklearnego i zmian klimatu. Tak jak w roku 1953, zegar jest teraz najbliżej północy.

Co zdaniem noblistów jest największym zagrożeniem dla ludzkości?

Narkotyki

Jeden laureat Nagrody Nobla obawia się, że ludzkość wyginie wskutek masowego stosowania zabójczego narkotyku.



Nierówność

Tu wina spada znów na politycznych liderów, którzy doprowadzają do polaryzacji świata m.in. pod względem gospodarczym. Tę odpowiedź wskazało 4 proc. badanych, czyli dwóch noblistów.



Sztuczna inteligencja

Pod tą odpowiedzą z pewnością podpisałby się Elon Musk. 4 proc. badanych noblistów obawia się działania AI.



Nieszczerość i zakłamywanie prawdy

Zdaniem 6 proc. badanych największym zagrożeniem dla ludzkości są negatywne cechy jej przedstawicieli - kłamliwość i skłonność i fałszowania faktów.



Terroryzm i fundamentalizm

Trzy wskazania (6 proc.) ma także zagrożenie płynące ze strony radykałów i terrorystów. Jako niebezpieczeństwo ankietowani wskazywali zarówno ideologię, jak i broń, jaką dysponują terroryści.



Ignorancja światowych przywódców

Tę odpowiedź wskazało trzech noblistów (6 proc. odpowiedzi). Czy wszyscy mieli na myśli konkretne osoby? A może jedną wybraną?



Egoizm i brak uczciwości

Co ciekawe, również 8 proc. ankietowanych wskazało, że do zagłady przyczynią się sami ludzie poprzez swoje negatywne cechy charakteru. Za najbardziej zgubne dla ludzkości nobliści uznali egoizm i nieszczerość.



Pandemie i lekooporność

Zdaniem 8 proc. badanych ludzkość może wyniknąć w skutek globalnych epidemii i rozprzestrzeniania się wirusów oraz bakterii, które będą oporne na działanie leków. Podobnego zdania jest Światowa Organizacja Zdrowia.



Wojna nuklearna

Według 23 proc. wskazań (12 laureatów), największym zagrożeniem dla ludzkości jest wojna nuklearna. W tym kontekście najczęściej wymieniany był północnokoreański reżim i inni "nieobliczalni dyktatorzy".



Niszczenie środowiska i związane z tym katastrofy naturalne

Zdaniem 18 laureatów Nagrody Nobla (34 proc. wskazań) największym zagrożeniem dla ludzkości są katastrofy naturalne. "Zmiana klimatu, a co za tym idzie braki żywności i świeżej wody dla rosnącej populacji świata są poważnymi problemami, z jakimi przyjdzie się zmierzyć ludzkości" - cytuje ankietowanych THE.