Politiek fotograaf David van Dam nam zich een paar jaar geleden voor om meer ‘guerrilla-achtige’ foto’s te maken. Door de opmars van voorlichters en de strakke regie rond het Binnenhof is het steeds moeilijker geworden een spontane foto van politici te maken. Daarom wilde hij vaker de grenzen opzoeken, of er net iets overheen gaan. Hij won er al drie keer de PrinsjesFotoprijs mee, de prijs voor de beste foto van het afgelopen politieke jaar. Ook dit jaar is hij een van de genomineerden. Op de vrijdag voor Prinsjesdag wordt bekend welke foto dit jaar wint.

Acht fotografen stuurden in totaal 65 foto’s in. De jury selecteerde er 23 voor een jaaroverzicht. Vijf beelden zijn genomineerd voor de prijs.

Thierry Baudet tijdens een schorsing van de Algemene Politieke Beschouwingen, 2018. Foto David van Dam

„De speelruimte voor fotografen op het Binnenhof is beperkt, dat zie je aan de ingezonden foto’s”, zegt juryvoorzitter Vincent Mentzel, die zelf jarenlang als politiek fotograaf voor NRC werkte. „Gelukkig laten sommige fotografen zich niet wegsturen. Die maken een omweggetje om toch dichter bij de brand te komen en slagen er dan gelukkig in om wél een interessante foto te maken.”

David van Dam fotografeerde Thierry Baudet in september 2018 tijdens een schorsing van de Algemene Politieke Beschouwingen. „Ik heb dit debat al tien keer gedaan. Tijdens een schorsing ging ik langs de fractiekamers, op zoek naar ander beeld. Door het raam van Forum zag ik Baudet, samen met zijn medewerkers. Hij dronk een glas wijn en rookte. Een mooi beeld. Pas later hoorde ik dat Baudet als laatste spreker voor de schorsing gezegd had dat hij het debat „beneden zijn waardigheid” vond. Dat werd een rel. Deze foto is genomen vlak nadat hij dat gezegd had. Het heeft iets weg van een paparazzifoto, door dat raam ertussen. Of het mag, zo’n foto? Op het randje, misschien net er overheen. Het is ook wel nodig om de grenzen op te zoeken, want alles is zo geregisseerd in Den Haag.”

Zihni Özdil neemt afscheid van Tweede Kamer. Foto Dirk Hol

Dirk Hol fotografeerde Tweede Kamerlid Zihni Özdil, die begin juni de Kamer verliet na een botsing met partijleider Jesse Klaver. „Het was bekend dat de twee mot hadden, en dat Özdil afscheid zou nemen”, zegt Hol. „Ik was als fotograaf de hele tijd op zoek naar interactie tussen hen, naar oogcontact. Bij het afscheid in de Kamer stond Klaver al een tijdje te wachten achter Özdil. Maar die bleef stug doorpraten met andere mensen, tot Klaver uiteindelijk begon te kuchen om aandacht te vragen. Özdil draaide zich zo’n beetje quasi-verbaasd om: ‘O, ben jij het?’ Dat moment heb ik gevangen. Özdils blik verraadt hoe hij over Klaver denkt. Maar hij moest hem daarna toch wel een hand geven, zelfs een knuffel. Dat was natuurlijk voor de bühne. Die foto heb ik ook wel gemaakt, maar die vind ik minder weergeven wat er echt speelde.”

De bedreigde burgemeester van Haarlem, Jos Wienen. Foto Remko de Waal

Remko de Waal fotografeerde de wegens bedreiging ondergedoken burgemeester van Haarlem, Jos Wienen. Enkele honderden Haarlemmers kwamen bij het stadhuis samen om hun steun te betuigen. De Waal fotografeerde dit voor het ANP. Onverwacht stapte de burgemeester naar buiten om de menigte toe te spreken. De Waal: „Ik stuur voor de Prinsjesfotoprijs normaal altijd beelden uit de Tweede Kamer. Maar dit jaar dacht ik: dit is ook politiek. De foto laat een on-Nederlandse situatie zien, met al die beveiliging. De politieman op de voorgrond hield publiek en pers op afstand. De burgemeester spreidt zijn armen in een gebaar van: ‘Wat overkomt me?’. Twee minuten later stak hij zijn duim op: ‘Het gaat goed met me.’ Die foto heb ik ook gemaakt, maar dit is de foto die de kranten heeft gehaald.”

Fractievoorzitters komen langs bij Kamervoorzitter Khadija Arib. Foto Freek van den Bergh

Freek van den Bergh fotografeerde de fractievoorzitters, voorafgaand aan het Klimaatdebat, in februari dit jaar. „Het is altijd moeilijk om tijdens zo’n debat een leuke, bijzondere foto te maken. Wat je ziet is het moment voorafgaand aan het debat. De fractievoorzitters komen langs bij voorzitter Khadija Arib, om te overleggen over hun spreektijden”, vertelt hij. „Ze bleken die dag allemaal hetzelfde blauwe pak te hebben. Ze stonden druk met elkaar te kletsen en te lachen, er heerste een soort van chaos. Ik stond bij de interruptiemicrofoon klaar om een foto te maken en drukte af op het moment dat ze zich allemaal net omdraaiden. Wat natuurlijk opvalt, is dat het alleen mannen zijn. Dat deed op Twitter wel wat stof opwaaien.”

Han ten Broeke stapt op als Kamerlid. Foto Bart Maat

Bart Maat fotografeerde Tweede Kamerlid Han ten Broeke, die in september 2018 opstapte na het uitkomen van „een ongelijkwaardige relatie” met een fractiemedewerkster. „Ik wilde in beeld brengen hoe ongemakkelijk die dag [na de afscheidstoespraak van de Kamervoorzitter, red] voor hem was. Hij werd belaagd door de pers, die hij probeerde af te weren. Moeilijk om hem goed in beeld te krijgen. Soms moest ik alvast ergens staan waarvan ik dacht: hier zou het wel eens kunnen gebeuren. Ik maakte de foto door het glas van de deur op het moment dat hij zich omdraait om naar binnen te gaan. Je ziet de mediagekte, al die microfoons, en aan zijn gezicht kun je zien hoe akelig hij het vindt. Ik ben hem nog tijdens het hele afscheid blijven volgen, maar ik wist eigenlijk wel dat ik de beste foto van die dag al gemaakt had.”

De Prinsjesfotoprijs wordt op vrijdag 13 september uitgereikt tijdens het Haagse Prinsjesfestival. Meer informatie op www.prinsjesfestival.nl

Een versie van dit artikel verscheen ook in NRC Handelsblad van 20 augustus 2019