Beeld ANP

Het oude record stamt nog uit 1952, toen Amsterdam 872.000 inwoners telde. Dat gaat er binnenkort aan, voorspelt de dienst Onderzoek, Informatie en Statistiek (OIS). De stad zal eind dit jaar uitkomen op zeker 873.000 inwoners. En dan komt de volgende mijlpaal in zicht: de magische grens van één miljoen. Volgens OIS gaat de stad hier in 2032 overheen.



Dan krijgt Amsterdam een rood vierkantje in de Bosatlas en komt ze in dezelfde divisie als Parijs, Londen, Berlijn en andere wereld­steden.



Dat zijn natuurlijk slechts cijfertjes, leuke cijfers weliswaar, maar achter deze getallen gaat een veel belangrijker verhaal schuil: dat van de transformatie van de stad. Want Amsterdam groeit niet doordat de inwoners hier blijven wonen en kinderen krijgen. Nee, het geboortecijfer is lager dan het landelijk gemiddelde: 1,4 kind per vrouw tegen bijna 1,7 in heel Nederland.



En het aantal Amsterdammers dat de stad ontvlucht, is ook groter dan ooit. Meer dan 45.000 inwoners vertrokken naar een plek elders in het land, vaak omdat eengezinswoningen in de stad onbetaalbaar zijn. Daar kwamen er veel minder voor terug: 36.000. Met andere woorden, op Nederlandse schaal is Amsterdam een krimpregio.



Gelukkig hebben we de immigratie nog.



Expats

Amsterdam ontving ruim 38.000 migranten, de meesten uit Engeland, Amerika, India en Duitsland, traditionele expatlanden. De emigratie bedroeg 25.000. Op internationaal niveau is de stad dus een magneet.

Dit betekent wel dat Amsterdam verandert. Simpel gezegd: gezinnen vertrekken, expats komen. De stad wordt internationaler. En de mensen die naar de stad komen, verdienen over het algemeen goed en zijn hoogopgeleid. "Bij de selectie aan de poort ligt de lat hoger," zegt Jeroen Slot, directeur van OIS.



Het gekke is dat Amsterdam aan de ene kant nog diverser wordt, met meer nationaliteiten, maar tegelijkertijd homogener. De hoogopgeleide Engelse expat komt te wonen naast de net zo hoogopgeleide Amerikaan. "Amsterdam wordt cultureel diverser, maar sociaal-economisch homogener," aldus Willem Boterman, sociaal geograaf aan de Universiteit van Amsterdam.



Uit zijn onderzoek blijkt dat de lagere inkomens nog wel standhouden in de stad, maar vooral dankzij de sociale huur­woningen. En de lagere middeninkomens ­ver­trekken.



Extra bestuurslaag

De vraag is of een stad die elk jaar met tien­duizend inwoners groeit, nog bestuurbaar is. Boterman ziet daarin geen probleem, dat lukt andere grote steden immers ook. Wel verwacht hij dat er op termijn een extra, regionale bestuurslaag bij komt, omdat Amsterdam de omliggende gemeenten nodig heeft voor bijvoorbeeld woningbouw en bereikbaarheid.



Boterman vermoedt dat de verschillen tussen Amsterdam en de rest van Nederland zullen groeien. Daardoor groeit ook de politieke polarisatie. "De ontwikkelingen gaan hier veel sneller en zijn echt anders dan in de andere grote steden. Geen enkele stad trekt zoveel expats. Internationale, hoogopgeleide en goed verdienende inwoners zorgen voor een andere blik op de wereld