Bronnen rond het kabinet bevestigen dat het kabinet het komende half jaar met voorstellen voor een collectieve verzekering aan de slag gaat. Volgende week zou daar het eerste overleg over zijn.

CDA en ChristenUnie pleiten al langer voor een verplichte verzekering voor zzp'ers. De collectieve verzekering gaat nog een stap verder, en opmerkelijk is dat nu ook D66 en VVD inzien dat er iets moet gebeuren. Zij zullen het uitwerken van een voorstel niet blokkeren.

Politiek verslaggever Ron Fresen: "Het is een grote politieke omslag. Steeds meer partijen vinden dat het systeem met zzp'ers is doorgeslagen. De risico's worden te groot, voor de mensen zelf maar ook voor de samenleving."

Zowel de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid als de commissie Borstlap adviseerden eerder al om de verschillen tussen vaste en flexmedewerkers te verkleinen, waarbij een volksverzekering een goede eerste stap zou zijn.

Onverzekerden vormen groot risico

Nu steeds meer bedrijven met zzp'ers werken wordt het als een groot risico gezien dat deze groep niet verzekerd is voor ongevallen of ziektes met langdurige gevolgen.

Uit onderzoek van TNO blijkt dat rond de 40 procent helemaal niets geregeld heeft: geen spaarpot, geen verzekering, geen broodfonds of bezit waar ze op terug kunnen vallen bij problemen. Van de andere zelfstandigen is het maar de vraag of ze genoeg verzekerd zijn.

Veel zelfstandigen geven aan dat dat simpelweg te duur is om van hun inkomen te betalen. Sommigen zijn ook niet verzekerd omdat ze door leeftijd of een verhoogd gezondheidsrisico geen betaalbare verzekering aangeboden krijgen.

Steeds meer bedrijven en ondernemers beseffen het risico daarvan. Als mensen niets geregeld hebben, kunnen ze slechts terugvallen op de bijstand als vangnet. Een koopkrachtdaling van zo'n grote groep mensen met hun gezinnen zou de economie in grote problemen kunnen brengen.

Tot 1998 iedereen verzekerd

Tot 1998 bestond een algehele verzekering die alle werkenden beschermde tegen langdurige arbeidsongeschiktheid. Die werd afgeschaft met het idee dat bij zelfstandigheid ook vrijheid hoorde.

Maar in de praktijk zitten te veel zzp'ers dus zonder goede verzekering. Kabinet, werkgevers en vakbonden spraken in het pensioenakkoord daarom al af dat zelfstandigen weer verplicht verzekerd moeten zijn tegen arbeidsongeschiktheid. De Stichting van de Arbeid werkt op verzoek van minister Koolmees een voorstel uit. Dat wordt binnen een maand verwacht.

Regeringspartijen willen dus nu een stap verder gaan, in de richting van één basisverzekering. Er lijkt politiek draagvlak voor het plan, alhoewel het uiteindelijk zal afhangen van de invulling van de nieuwe verzekering. Politiek verslaggever Ron Fresen: "Het voorstel is er echt niet een-twee-drie. Wat gaat het kosten voor zzp'ers en wat betekent het voor de mensen die nu al wel verzekerd zijn? Allemaal politiek gevoelige vragen, maar de beweging deze kant op, is ingezet".

Naar verluidt wil het kabinet voor de zomer een uitwerking van de plannen presenteren.

Morgen komt de commissie Borstlap - een commissie van hoogleraren en beleidsadviseurs - met belangrijke adviezen voor de toekomstige arbeidsmarkt. Het kabinet vroeg de commissie te onderzoeken of de huidige wettelijke regels rond werk nog wel passen bij de wereld van nu en straks.