Ενισχύεται το δίκτυο των Πρότυπων Σχολείων στην ελληνική εκπαίδευση, παράλληλα με την λειτουργία των Πειραματικών Σχολείων. Ο αριθμός των Πρότυπων Σχολείων, που προσείλκυσαν μεγάλη ζήτηση από το 2013 όταν λειτούργησαν, θα αυξηθεί όπως προβλέπει ρύθμιση σε νομοσχέδιο που θα δοθεί σε δημόσια διαβούλευση τις επόμενες ημέρες.

Στόχος μάλιστα είναι να πραγματοποιηθούν εξετάσεις εισαγωγής στα νέα Πρότυπα Σχολεία, αλλά αυτό θα κριθεί από τις αποφάσεις του ιατρικού επιτελείου για την αντιμετώπιση της διασποράς του κορωνοϊού.

Σήμερα λειτουργούν 24 Πειραματικά Δημοτικά, 27 Πειραματικά Γυμνάσια και Λύκεια και 9 Πρότυπα Γυμνάσια και Λύκεια. Σύμφωνα με απόφαση της υπουργού Παιδείας Νίκης Κεραμέως, από το σχολικό έτος 2020-2021 θα λειτουργούν 24 Πειραματικά Δημοτικά Σχολεία, 14 Πειραματικά Σχολεία Γυμνάσια και Λύκεια και 24 Πρότυπα Γυμνάσια και Λύκεια.

Δηλαδή θα αυξηθεί ο συνολικός αριθμός των Πρότυπων και Πειραματικών Σχολείων από 60 σε 62, και θα υπάρξει εσωτερική ανακατανομή των σχολείων στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Τα Πειραματικά Γυμνάσια και Λύκεια από 27 θα μειωθούν σε 14, και τα Πρότυπα Γυμνάσια και Λύκεια από 9 θα αυξηθούν σε 24.

Η ανακατανομή του αριθμού εξηγείται από τους στόχους των Πρότυπων και των Πειραματικών Σχολείων, που διαφοροποιούνται. Τα Πρότυπα Σχολεία απευθύνονται σε ένα μαθητικό κοινό ιδιαίτερα υψηλών μαθησιακών επιδόσεων, ταλέντων και δυνατοτήτων και παρέχουν σε αυτούς τους μαθητές τη δυνατότητα και τα μέσα να αναπτύξουν σε υψηλό επίπεδο τα ταλέντα και τις κλίσεις τους. Στόχος των Πειραματικών Σχολείων είναι πρωτίστως ο πειραματισμός σε προγράμματα σπουδών, μεθόδους διδασκαλίας, νέο εκπαιδευτικό υλικό, έντυπο και ψηφιακό, νέα διδακτικά εργαλεία, σχολικά εγχειρίδια και καινοτόμες διδακτικές πρακτικές, ο πειραματισμός σε τρόπους λειτουργίας και διοίκησης της σχολικής μονάδας κ.λπ.

Κοινή στόχευση Πρότυπων και Πειραματικών Σχολείων είναι η ανάπτυξη δράσεων συνεργασίας με άλλα σχολεία με απώτερο στόχο τη διάχυση των καινοτόμων πρακτικών σε ολόκληρο το εκπαιδευτικό σύστημα. Ο τρόπος εισαγωγής των μαθητών δεν αλλάζει. Η εισαγωγή τους στα Πρότυπα Γυμνάσια και Λύκεια θα εξακολουθήσει να γίνεται με εξετάσεις. Η εισαγωγή στα Πειραματικά Σχολεία, από την άλλη, θα γίνεται με κλήρωση, όπως ισχύει σήμερα, ώστε να επιτυγχάνεται ένα κατά το δυνατόν τυχαίο δείγμα μαθητών. Για το διδακτικό προσωπικό των Πρότυπων και Πειραματικών Σχολείων προβλέπεται η επί θητεία τοποθέτηση των εκπαιδευτικών και, συνεκδοχικά, καταργείται η δυνατότητα απόκτησης οργανικής θέσης στα σχολεία αυτά. Λόγω της υγειονομικής κρίσης βέβαια, ανοιχτό είναι πότε θα γίνουν οι εξετάσεις εισαγωγής των μαθητών στα Πρότυπα αλλά και οι διαδικασίες επιλογής του προσωπικού τους. Οι εκπαιδευτικοί που θα τα στελεχώσουν προβλέπεται να αξιολογηθούν με βάση τα ακαδημαϊκά τους προσόντα και συνέντευξη.

Τα Πρότυπα και Πειραματικά Σχολεία (ΠΠΣ) της τελευταία δεκαετίας, θεσμοθετήθηκαν το 2011, και αποτέλεσαν εγχείρημα για υψηλού επιπέδου διδασκαλία και αριστεία στα δημόσια σχολεία στην Ελλάδα. Ωστόσο, από το 2015, με την απόφαση του τότε υπουργού Παιδείας Αριστείδη Μπαλτά και του αναπληρωτή του, αρμόδιου για το θέμα, Τάσου Κουράκη, η προσπάθεια ακυρώθηκε, αφού τα περίπου 60 ΠΠΣ με τη μορφή και τη φιλοσοφία που είχαν ιδρυθεί το 2011 καταργήθηκαν. Στη θέση τους ιδρύθηκαν πέντε Πρότυπα Σχολεία και 55 Πειραματικά Σχολεία. Ωστόσο, επί υπουργίας Γαβρόγλου ψηφίστηκαν ρυθμίσεις που θεωρήθηκε ότι «μπόλιασαν» τα Πρότυπα και Πειραματικά Σχολεία με τα αρνητικά χαρακτηριστικά των συμβατικών σχολείων: τη μονιμότητα των εκπαιδευτικών και την απουσία αξιολόγησής τους. Οι ρυθμίσεις προκάλεσαν τις αντιδράσεις γονέων και μαθητών σε Πρότυπα και Πειραματικά Σχολεία, που ακόμη και κατά το τρέχον σχολικό έτος ζητούσαν οι εκπαιδευτικοί των ΠΠΣ να είναι αξιολογημένοι και τα σχολεία να διατηρήσουν τα ποιοτικά χαρακτηριστικά τους.

Αξιολόγηση

Ο κορωνοϊός καθυστερεί την αξιολόγηση των σχολικών μονάδων. Συγκεκριμένα, στο νομοσχέδιο που έχει εξαγγελθεί και θα δοθεί στη δημοσιότητα θα απουσιάζει το σύστημα αξιολόγησης εκπαιδευτικών μονάδων, παρότι έχει προβλεφθεί. Επίσης, θα απουσιάζει το νέο σύστημα για τις δομές εκπαίδευσης και την επιλογή στελεχών. Και αυτό διότι «δεν μπορείς εν μέσω μιας τέτοιας κρίσης να κάνεις αξιολόγηση υποψηφίων», ανέφερε στην «Κ» υψηλόβαθμο στέλεχος του υπ. Παιδείας. Ωστόσο, τα στελέχη που προβλέπονται στον σχεδιασμό ο οποίος πλέον αναβάλλεται (όπως π.χ. οι σχολικοί σύμβουλοι) είναι απαραίτητα για την οργάνωση της αξιολόγησης της εκπαιδευτικής μονάδας. Από την άλλη, μεταξύ των ρυθμίσεων που συμπεριλαμβάνονται στο νομοσχέδιο θα είναι η επαναφορά της τράπεζας θεμάτων στο λύκειο, το νέο πλαίσιο για τα Πρότυπα και Πειραματικά Σχολεία, οι νέες θεματικές ενότητες σε πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση, ρυθμίσεις για την προσέλκυση ξένων φοιτητών (π.χ. δεν θα χρειάζεται αναγνώριση από ΔΟΑΤΑΠ των πτυχίων εκτός Ε.Ε. υποψήφιων μεταπτυχιακών φοιτητών σε ελληνικά ΑΕΙ) και διορθωτικές διατάξεις για το σύστημα πρόσβασης στα ΑΕΙ και τον τρόπο εκλογής πρυτάνεων.