[Aktualizacja 11:23] Invenergy, amerykańska spółka energetyczna o globalnym zasięgu, ogłosiła dzisiaj, że za pośrednictwem powiązanych spółek złożyła pozwy przeciwko Tauron Polska Energia S.A., jednemu z czterech największych polskich przedsiębiorstw energetycznych. Łączna wysokość odszkodowania dochodzonego tymi pozwami przekracza kwotę 1,2 miliarda zł (ok. 325 milionów dolarów), co oznacza że będzie to jeden z największych sporów gospodarczych, jakie trafiły do polskich sądów w ostatnim czasie. Spółka odpowiada: nie otrzymaliśmy pozwu.



/ Materiały dla mediów

W pozwach postawiono Tauronowi zarzut nieetycznych i niezgodnych z prawem działań polegających na rozwiązaniu długoterminowych umów z operatorami farm wiatrowych na zakup energii oraz praw majątkowych ze świadectw pochodzenia (tzw. zielonych certyfikatów). Sąd Najwyższy potępił podobne działania w rozpoznawanej niedawno sprawie przeciwko innej państwowej spółce energetycznej. W pozwach Invenergy podnoszony jest także zarzut istotnego udziału ówczesnych przedstawicieli Skarbu Państwa w tych działaniach.

Oświadczenie firmy Tauron Polska Energia SA W związku z informacjami przekazanymi mediom w imieniu przedsiębiorstwa Invenergy informujemy, że Tauron Polska Energia SA do tej chwili nie otrzymał żadnego pozwu w opisywanej sprawie. Podkreślamy, że stroną sporów z operatorami farm wiatrowych jest Polska Energia - Pierwsza Kompania Handlowa Sp. z o.o. (PE-PKH), a nie Tauron Polska Energia SA Spory te powinny zostać rozstrzygnięte zgodnie z obowiązującym prawem prawomocnym wyrokiem sądowym. Aktualnie toczą się postępowania, których przedmiotem jest ustalenie skuteczności rozwiązania umów. Jak dotąd został rozstrzygnięty jeden spór między PE-PKH a farmami w sądzie pierwszej instancji. Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił powództwo Dobiesław Wind Invest sp. z o.o. (spółka z Grupy Enerco) przeciwko PE-PKH.

Invenergy jest długoterminowym inwestorem w Polsce począwszy od roku 2005 z inwestycjami rzędu 2,2 miliarda zł (ok. 595 milionów dolarów) na 11 działających projektów związanych z energią wiatrową.

- Podjęliśmy się długoterminowej inwestycji w Polsce w przekonaniu, że istnieje w Polsce porządek prawny, który chroni nasze inwestycje przed tego typu działaniami. Ten spór sądowy zweryfikuje nasze założenia, jakimi kierowaliśmy się podejmując pierwotną decyzję inwestycyjną; będzie też swoistym sygnałem dla rynku czy Polska jest krajem, gdzie inwestorzy mogą polegać na zasadzie pewności umów – powiedział Michael Polsky, założyciel i prezes Invenergy.

W roku 2010 po bezpośrednich negocjacjach ze spółką Tauron, spółki powiązane z Invenergy podpisały długoterminowe umowy z Polską Energią – Pierwszą Kompanią Handlową Sp. z o.o. (“PE-PKH”), spółką kontrolowaną przez Tauron i będącą w całości jego własnością. Tauron nalegał, aby to PE-PKH została stroną umowy, zapewniając zarówno Invenergy, jak i jej partnerów i kredytodawców, że PE-PKH jest godną zaufania spółką zależna. Umowy zawarte z PE-PKH przewidywały, że PE-PKH będzie nabywać od spółek energię oraz zielone certyfikaty, które mogą stanowić przedmiot obrotu i stanowią potwierdzenie, że energia elektryczna została wytworzona ze źródeł odnawialnych.

Wkrótce po zawarciu umów na okres 15 lat, Tauron rozpoczął serię działań mających na celu uwolnienie jego samego oraz jego spółki zależnej PE-PKH od przyjętych zobowiązań. Działania te polegały na wyzbyciu się wszelkich znaczących aktywów należących do PE-PKH, a także zwolnieniu, doprowadzeniu do zakończenia współpracy lub przeniesieniu osób z kluczowego personelu PE PKH. Następnie w roku 2014 Tauron, działając jako jedyny wspólnik PE-PKH, podjął uchwałę otwierającą likwidację spółki PE-PKH. Działanie to miało na celu faktyczne zerwanie zobowiązań umownych ciążących na PE-PKH. Invenergy zakwestionowała ten niespotykany manewr przed sądem, powołując się na fakt, że polskie prawo zabrania likwidacji spółki przed zaspokojeniem roszczeń umownych. Tauron nigdy formalnie nie dokończył procesu likwidacji, ale nie zrobił też nic, aby naprawić wyrządzone szkody.

Przeczytaj także Tauron zrobił manewr pod wiatr

W rozpoczętych teraz nowych procesach sądowych Invenergy zarzuca, że ówcześni przedstawiciele Skarbu Państwa i Tauronu mieli istotny udział w zaplanowaniu doprowadzenia do rozwiązania, przy wykorzystaniu Tauronu, umów handlowych zawartymi pomiędzy PE-PKH a spółkami powiązanymi z Invenergy. Skarb Państwa, będąc największym akcjonariuszem spółki Tauron, skutecznie ją kontroluje. Większość członków rady nadzorczej Tauronu została powołana przez Skarb Państwa. W roku 2014 minister skarbu państwa uznał Tauron za spółkę o znaczeniu strategicznym dla gospodarki państwa; obecnie spółka jest nadzorowana przez ministra energii.

Inne spółki energetyczne, również kontrolowane i nadzorowane przez rząd polski, podjęły analogiczne próby doprowadzenia do nieuprawnionego rozwiązania długoterminowych umów sprzedaży energii elektrycznej i zielonych certyfikatów. Sąd Najwyższy potępił już takie działania w przypadku spółki Energa-Obrót S.A., uznając, że kontrolowany przez państwo dostawca użył pretekstu, aby uwolnić się od zobowiązań umownych „bez uzasadniającej to doniosłej przyczyny” (orzeczenie Sądu Najwyższego z 16 września 2016 r. IV CSK 751/15).

- Przez ostatnie kilka lat dokładaliśmy wszelkich starań, aby wspólnie z Tauronem i innymi osobami decyzyjnymi rozwiązać ten spór; dochodziliśmy też naszych praw w postępowaniach sądowych wytoczonych przeciwko PE-PKH. Spotkaliśmy się jedynie ze zwłoką, obstrukcją a wreszcie z milczeniem. Prowadzone obecnie kroki sądowe są nieuniknionym skutkiem odmowy wypełnienia przez Tauron zobowiązań umownych i braku poszanowania przez nią prawa – powiedział Michael Blazer, dyrektor ds. prawnych w Invenergy.

W toczącym się postępowaniu sądowym Invenergy domaga się od spółki Tauron odszkodowania za szkody spowodowane jej działaniami, podjętymi zarówno bezpośrednio przez nią jak i pośrednio poprzez inne strony. Invenergy planuje także dochodzić zaspokojenia swoich roszczeń za wszelkie przyszłe straty spowodowane tymi działaniami. Invenergy domaga się odszkodowania na podstawie przepisów polskiego prawa regulujących odpowiedzialność za czyn niedozwolony oraz na mocy przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.

Invenergy realizuje innowacje w energetyce. Invenergy i jej spółki powiązane prowadzą i eksploatują duże elektrownie wytwarzające energię z odnawialnych źródeł energii oraz urządzenia do jej magazynowania w obu Amerykach, Europie oraz Azji. Siedziba Invenergy znajduje się w Chicago, spółka posiada filie w USA, Kanadzie, Meksyku, Japonii oraz w Europie.

Invenergy i spółki powiązane zrealizowały 105 projektów inwestycyjnych o łącznej mocy ponad 15 900 MW które są obecnie w eksploatacji, w budowie lub w jej zaawansowanym stadium, w tym m.in. w zakresie energetyki wiatrowej, słonecznej, wytwarzania energii elektrycznej z wykorzystaniem gazu ziemnego, a także dotyczące magazynowania energii.