Over de pijnpunten zijn ze het vaak eens, maar over de oplossingen clashen de Antwerpse burgemeester Bart De Wever (N-VA) en de linkse voorman Peter Mertens (PVDA). ‘Communisme kunnen we missen als kiespijn’ versus ‘van elitair Vlaams-nationalisme moet ik niets weten’.

Ze hebben nog nooit de degens gekruist in een een-op-eendebat en kennen elkaar alleen van in de Antwerpse gemeenteraad. Het water kan amper dieper zijn dan tussen Bart De Wever, Antwerps burgemeester en voorzitter van de centrumrechtse N-VA, en Peter Mertens, voorman van wat hij zelf de ‘consequent linkse’ PVDA noemt.

Op een week van de gemeenteraadsverkiezingen gaan ze in een exclusief interview met De Tijd voor het eerst de confrontatie aan. Mertens is zichtbaar nerveus als hij ruim op tijd Sofie Sucrée, een koffiebar tussen de Onze-Lieve-Vrouwekathedraal en het stadhuis, binnenkomt. Het is dan ook een beetje de strijd van de muis tegen de reus: de PVDA haalde bij de gemeenteraadsverkiezingen zes jaar geleden 8 procent, de N-VA 38 procent.

Laat ons het hebben over de dingen waarover we het eens zijn. Het gesprek zal maar vijf minuten duren. Bart De Wever Burgemeester Antwerpen

De Wever, een mapje met krantenknipsels en het verkiezingsprogramma van de PVDA in de hand, breekt de spanning met een mopje. ‘Laat ons het hebben over de dingen waarover we het eens zijn. Het gesprek zal maar vijf minuten duren.’ Al van bij het begin van het interview kiest de burgemeester evenwel voor de aanval. ‘Over het communisme als ideologie heb ik ooit gezegd - in minder vriendelijke bewoordingen dan ik het nu doe - dat het een overschotje is van de 20ste eeuw dat we kunnen missen als kiespijn’, haalt hij uit naar Mertens. ‘Van de elitaire invulling van het Vlaams-nationalisme moet ik dan weer absoluut niets weten. Ik huiver van het idee dat we een dominante Vlaamse leitkultur hebben waar iedereen zich moet inpassen’, reageert die.

Schouderklopjes

Toch gooien de kemphanen, die broederlijk op een bank naast elkaar zitten, geregeld met bloemetjes. De Wever looft het inhoudelijke oppositiewerk van de PVDA. Mertens spreekt over de ‘kennis, kunde en drive’ van ‘mijnheer De Wever’. Al proberen ze met hun schouderklopjes vooral hun gezamenlijke tegenstander Groen, in Antwerpen de grootste partij op links, pijn te doen. ‘In tegenstelling tot Groen is de PVDA geen partij van kamergeleerden’, zegt De Wever. ‘Van de eerste groene 15 kandidaten is er één mens die in de privé werkt, van de 55 zijn dat er tien. En dat zijn dan geen dokwerkers of poetsvrouwen, zoals bij de PVDA, het is een cafébaas.’

Het belang van de Antwerpse gemeenteraadsverkiezingen kan nauwelijks worden overschat. ‘Hier wordt de toon gezet voor de Vlaamse en de federale verkiezingen in 2019’, zegt Mertens. ‘Sterker nog, de kans is redelijk groot dat hier de Vlaamse coalitie voor 2019 wordt gesmeed’, zegt De Wever met Antwerps accent. ‘Dan valt de dominosteen op federaal niveau verder.’

Hoe diep is het water tussen de N-VA en de PVDA?

Peter Mertens: ‘Ideologisch zeer diep. Maar we mikken deels op dezelfde kiezer. In kwetsbare wijken als Antwerpen-Luchtbal en het Kiel, waar de mensen tot eind jaren tachtig voor de socialisten stemden, had Vlaams Belang jarenlang het rijk voor zich alleen. Voor de rest was het er de woestijn, ook wat ons betreft. Wij waren lang te dogmatisch - we leken een beetje op de karikatuur die mijnheer De Wever van ons maakt - om er een rol te kunnen spelen.’

Chic links zit in de hippe wijken sushi te eten en heeft de connectie met de moeilijke wijken verloren. Bart De Wever, burgemeester van Antwerpen

‘Nu staan we er wél sterk en ik zie dat de N-VA ook aanwezig is. Als socioloog vind ik het straf hoe de N-VA zich op korte termijn als bestuurspartij heeft uitgebouwd én hoe ze toch sterk verankerd is gebleven op het terrein. Wij hebben een werking in de Chicagowijk, maar de N-VA godverdomme ook.’

Bart De Wever: ‘U moet niet op god vloeken. Godsdienst is opium voor het volk.’

Mertens: ‘Ik zal u het exacte citaat van Karl Marx eens bezorgen, want zo klopt het niet. Marx schrijft dat godsdienst het protest is tegen de werkelijke ellende van het volk.’

De Wever: ‘Het klopt dat je de PVDA overal tegenkomt. Ze gaat van deur tot deur op plaatsen die door chic links zijn opgegeven. Die partijen praten wel graag over de problemen van de mensen in die moeilijke wijken, maar ze hebben de connectie verloren. In de hippe wijken zitten ze sushi te eten en hun geweten te sussen door over problemen als armoede te praten.’

(tegen Mertens) ‘Maar dat uw partij niet meer dogmatisch is? Wel, ik heb gisteravond uw partijprogramma gelezen. 190 pagina’s, zeg, wat doet u me aan? Er zit nog altijd veel dogmatiek in. Ik ben de extra uitgaven beginnen te tellen en ik ben gestopt bij 10 miljard euro. Hier zit een groot Venezolaans smaakje aan.’

Bent u een extremist, mijnheer Mertens?

De Wever: ‘Nu legt u me woorden in de mond. Ik probeer vriendelijk te zijn.’

Mertens: (grijnst) ‘Hij probeert, ja.’

Laten we het anders stellen. U hebt zichzelf eens een nobele marxist genoemd.

De Wever: (draait met zijn ogen) ‘Zijn er andere?’

Mertens: ‘Zijn er andere dan nobele nationalisten?’

De Wever: ‘Ja. (lacht) Je hebt me tuk. (Je zet me tegen de muur, red.)’

De linkerzijde gaat niet meer uit van religie als opium voor het volk. Ze heeft gecapituleerd voor het geloof. Bart De Wever

Mertens: ‘Wel, bij marxisten is dat net hetzelfde. Het is zo dat wij naar de zwakkeren kijken en hun leven proberen te verbeteren. Volgens de armoedebarometer leven in Antwerpen 100.000 mensen in armoede. Een arbeider in de maakindustrie sterft zes à zeven jaar eerder dan een hoogopgeleide. En er is nog altijd een grote loonkloof tussen mannen en vrouwen. Met dat in het achterhoofd kan je niet anders dan toegeven dat we met een probleem van ongelijkheid zitten. En dat we daar iets aan moeten doen. Een stad kan ontploffen als de minimumstandaarden niet worden gerespecteerd. En ik waarschuw u: we zijn er gevaarlijk dicht bij.’

De Wever: ‘Natuurlijk is er ongelijkheid. Maar we zijn een van de meest herverdelende landen ter wereld, al wordt dat herverdelende karakter uitgedaagd langs de onderkant. Via de migratie importeren we zeer veel armoede. Bijna 60 procent van de kinderen wordt geboren in een gezin waar geen Nederlands wordt gesproken. Daarmee zitten we al over onze draagkracht. En dan zegt links dat we de grenzen gerust kunnen openzetten en al de rest een probleem is van discriminatie en ongelijkheid. Sorry, dat klopt gewoon niet.’

Mertens: ‘Het stoort me dat mijnheer De Wever armoede reduceert tot een importprobleem. In Antwerpen zijn zo’n 7.400 erkende vluchtelingen, maar er zijn wel 100.000 armen. In die groep zitten veel gepensioneerden, mensen die deeltijds werken en alleenstaande vrouwen met kinderen. Dat heeft niets met het importeren van armoede te maken. Ik heb heel wat getuigenissen gekregen van Hildes en Martines die moeilijk rondkomen. Bij hen kan je niet zeggen dat het de schuld is van de islam.’

De Wever: ‘Dat zeg ik ook niet. Ik verwijs ook niet naar een godsdienst. Maar je moet ervoor zorgen dat mensen de verlichtingswaarden mee hebben. Anders spijker je ze vast in een apartheid die hen socio-economisch ook aan de grond houdt. En daar vind ik dat de linkerzijde - en de PVDA is even ziek in dat bedje - niet meer uitgaat van religie als opium van het volk, maar gecapituleerd heeft voor geloof. Het is een strategie die nu misschien nog stemmen oplevert, maar die grandioos zal mislukken. Kijk naar wat in Nederland gebeurt met de islamgeïnspireerde partij DENK. Ook wij gaan die richting uit, al is het vooralsnog allemaal amateuristisch georganiseerd. Maar dat zal niet zo blijven duren.’

Hoe wilt u de armoede wegwerken?

Mertens: ‘We moeten in elk geval niet verder inzetten op de snertjobs zoals ondernemer Fernand Huts ze graag wil creëren bij Logisport en Katoen Natie. Ik ken veel mensen die daar zijn gaan werken en er snel weer zijn vertrokken omdat de loon- en arbeidsvoorwaarden zo slecht zijn. Ik vind het niet te verantwoorden dat in de 21ste eeuw mensen die aan het werk zijn niet rondkomen. Dat is harde neoliberale Milton Friedmaniaanse politiek. Dat heeft niets met religie te maken, behalve met die van zijn Chicago School.’

Een stad kan ontploffen als de minimumstandaarden niet worden gerespecteerd. En we zijn er gevaarlijk dicht bij. Peter Mertens, PVDA-voorman

De Wever: ‘Dan zullen we die banen verliezen aan het buitenland. We zien die nu te vaak naar Nederland trekken. En er zullen er geen andere komen, hè. Dat is de realiteit. Ik pleit voor economisch realisme, maar dat ontbeer ik in het programma van de PVDA. Wat is uw alternatief? Ik ken weinig communistische landen die groeien. Ik zie vooral veel totalitaire staten waar mensen arm en ongelukkig zijn. Dat is ook wat zal gebeuren als de PVDA in Antwerpen aan de macht komt: de stad wordt arm en ongelukkig.’

Gelooft u, zoals sommige academici onlangs poneerden, dat we moeten stoppen met groeien om de planeet te redden?

Mertens: ‘Nee.’

De Wever: ‘Het valt me op dat de PVDA niet meedoet aan dat soort kamergeleerdheid. Het geloof dat de wereld er beter zal uitzien als we stoppen met groeien, is typisch iets voor Groen.’

Mertens: ‘Er is een probleem met het bruto binnenlands product (bbp), de thermometer voor onze groei. Om maar één voorbeeld te geven: hoe meer botsingen op de weg, hoe meer verzekeringspremies moeten worden uitbetaald en hoe beter voor het bbp. Maar om op basis daarvan te concluderen dat we niet meer moeten groeien? Dat is absoluut verkeerd.’

‘De vraag is hoe we ervoor zorgen dat de groei iedereen ten goede komt. Antwerpen heeft enkele ongelooflijke troeven: de strategische ligging van de haven, de capaciteit en de productiviteit van het havenpersoneel, en de sterke technologische ontwikkeling van de bedrijven. Helaas staan die troeven onder druk, onder meer door het verkeersinfarct dat de stad treft. Dat probleem moet eindelijk worden aangepakt. En daarom was ik onthutst.’

De Wever: ‘Onthutst... Dat is een schoon werkwoord. Peter Mertens wil Antwerpen ont-Hutsen.’

Schrijf maar op: geen snertjobs in de haven. Peter Mertens PVDA

Mertens: (lacht) ‘Dat klopt. Schrijf maar op: geen snertjobs meer in de haven. Het is belangrijk dat onze werknemers worden beschermd. Daarom moet de wet-Major, die het statuut van havenarbeiders beschermt, blijven bestaan. Die beschermt onze productieve werknemers, bijvoorbeeld in de petrochemie, en het is daarom dat de haven het zo goed doet. Sommigen in de N-VA willen van die wet af omdat ze die een anachronisme vinden.’

De Wever: ‘Wie dan?’

Mertens: ‘Eric Janssens, een van uw Antwerpse provincieraadsleden, heeft dat twee weken geleden nog gezegd.’

De Wever: ‘Dat is geen partijstandpunt. Een beetje redelijk blijven.’

Mertens: ‘Redelijk blijven? Die mens zegt dat wel.’

De Wever: ‘Dat mag toch? Maar daarom is het nog geen partijstandpunt. Er zijn er bij jullie ook die dingen uitkramen waarvan ik ook hoop dat het geen partijstandpunt is. Stalin-aanbidders verkondigen toch ook uw standpunt niet. Of wel?’

‘Voor werknemers die echte havenarbeid doen, mag die wet-Major wat ons betreft blijven bestaan. Maar in de haven zijn er ook andere activiteiten, zoals e-commerce. Werknemers in die bedrijven moeten toch niet dezelfde hoge loon- en arbeidsvoorwaarden krijgen als havenarbeiders die zeer specifieke taken uitvoeren die gelinkt zijn aan de haven zelf?’

Mertens: ‘Alles wat in het havengebied gebeurt, is havenarbeid. En daarvoor moeten de loon- en arbeidsvoorwaarden van havenarbeiders worden gerespecteerd. Punt. Tegelijk moet worden afgerekend met de sociale dumping van Oost-Europese werknemers die erbarmelijke lonen van 6 à 7 euro per uur krijgen en onze mensen wegconcurreren.’

Dat we geen economische groei meer nodig hebben? Absoluut verkeerd. Peter Mertens

De Wever: ‘Met dat laatste ben ik het niet oneens.’

Mertens: ‘En we moeten meer inspanningen doen om vacatures in te vullen. Vroeger werden alle schobbejakken - de deugnieten van de straat - op hun 18de bij hunne schabbernak gepakt en naar de fabriek geleid. De petrochemie is opgebouwd door de kinderen van bakkers en beenhouwers die allemaal hun stiel in de fabriek hebben geleerd. Dat model, waarbij schoolverlaters op de werkvloer worden opgeleid, waarmee Antwerpen groot is geworden, bestaat niet meer. Maar we moeten het heruitvinden.’

De Wever: ‘Ik ben het weer eens. Nu wordt het griezelig.’

Als het zo doorgaat, bent u het over alles eens.

De Wever: ‘Nee, want vergeet niet dat hij overal geld tegenaan wil gooien. Uiteindelijk is het overal waar communisten aan de macht komen hetzelfde. De belastingen worden fors verhoogd. Kijk naar wat is gebeurd in Venezuela, een model waar mijnheer Mertens niet eens afstand van durft te nemen. Het land is economisch en democratisch een schande, maar men krijgt het niet over de lipjes.’

Mertens: ‘Ah, dat niveau van debat.’

De Wever: ‘Het is wél uw programma.’

Mertens: ‘Ik zal het nog eens herhalen: Venezuela is totaal ons model niet. De totale inflatie, de complete corruptie, de eenzijdigheid van de olie-economie...’

De Wever: ‘Niet uw model? U wilt verzusteren met een stad in Cuba.’

Mertens: ‘Wilt u het debat echt op dat niveau voeren? Ik zit niet bij een partij waar jongeren zich hebben aangesloten bij Schild & Vrienden. Maar mogen we het over de inhoud hebben? Ik heb mijn visie op de ontwikkeling van de Antwerpse economie gegeven en ik krijg dit soort verwijten als antwoord. Interessant, hoor.’

De Wever: ‘Ik doe het omdat er een discrepantie zit tussen wat u vertelt en uw programma.’

Antwoord eens op de kritiek van De Wever: u wilt investeren maar zegt er niet bij waar u het geld wilt halen.

Mertens: ‘Gemeenten zouden een veel hogere toelage van de federale of de Vlaamse overheid moeten krijgen, zodat ze zelf niet meer moeten gaan bedelen bij de bedrijven of de burgers. Het geld daarvoor willen we halen uit een verhoging van de vennootschapsbelasting. Niet voor de kmo’s, maar voor de grootste bedrijven. Zij kunnen nu grotendeels ontsnappen aan die vennootschapsbelasting, maar moeten hun eerlijke bijdrage betalen. Met een effectief tarief van 33 procent - en geen 70 procent zoals in de VS destijds - komen we al een heel eind.’

De Wever: ‘U gaat die grote bedrijven wegjagen.’

Mertens: ‘Nee, ze zijn welkom. Maar ze moeten een return on society geven. Ze krijgen hier goed opgeleide mensen, een goed gezondheidssysteem voor hun personeel en ze zouden hier een goed uitgebouwde infrastructuur moeten krijgen.’

De Wever: ‘Met al uw meeruitgaven slaat u een gat van miljarden in de begroting. En dat wilt u oplossen met het verhogen van de vennootschapsbelasting? Wat dat zal opbrengen, is peanuts in vergelijking met de kosten van uw plannen. Met de PVDA gaan we richting een overheidsbeslag van 70 procent.’

Mertens: (heftig, schuift almaar meer naar De Wever toe) ‘Dat is totale zever. Veel van onze maatregelen verdienen zichzelf terug. Onder meer door veel meer in te zetten op de eerstelijnsgezondheidszorg - bijvoorbeeld door artsen meer te laten samenwerken in wijkgezondheidscentra - kunnen we zwaar besparen op dure specialisten en ziekenhuizen.’

De Wever: ‘Natuurlijk kan je op ziekenhuizen en specialisten besparen door de eerstelijn te versterken. Dat doen we ook. Maar dat geld kunnen we niet elders investeren. Dat geld hebben we nodig om de vergrijzing te betalen. En niet om alles gratis te maken. Dat is een fantasie.’

Mertens: ‘Alles voor de happy few is ook een fantasie. En een veel gevaarlijkere. Zo wordt ongelooflijk veel gebouwd in Antwerpen, maar alle sociale woningen worden er geschrapt. Het Havenhuis op het Eilandje was verdorie van de stad, maar is nu verkocht aan de privé. Er worden flats verkocht van 1,5 tot 4 miljoen euro. Er hadden daar honderd sociale woningen bijgebouwd kunnen worden, maar het gebeurt niet.’

De Wever: ‘Sociale woningen? Daar?’

Mertens: ‘Ik vind het prima dat je met dure lofts tweeverdieners probeert aan te trekken. Maar je moet meer doen dan dat. Vroeger moest van Vlaanderen bij elk nieuwbouwproject een derde sociale woningen en een derde betaalbare woningen worden voorzien. Die verplichting is geschrapt, met alle gevolgen van dien. Door geen sociale woningen op het Eilandje te bouwen creëer je monowijken waar alleen rijken wonen en duw je de oorspronkelijke bevolking richting getto’s aan de rand van de stad. Het Eilandje was ooit een wijk van dokwerkers. Nu varen de mensen ernaartoe met hun jacht.’

De Wever: ‘Moeten wij nu echt in de duurste wijk van de stad sociale woningen bouwen? Dat is geldverspilling.’

Mertens: ‘Voilà, daar heb je het. Sociale woningen zijn geldverspilling.’

De Wever: ‘Met het geld dat de stad binnenkrijgt door die dure gronden ter beschikking te stellen, kunnen we elders veel meer sociale woningen bouwen of bestaande renoveren. We hebben trouwens al massaal geïnvesteerd in de renovatie van het patrimonium. Vergeet niet dat al bijna 10 procent van onze woningen sociale woningen zijn. Het was ons doel dat op peil te houden, wat betekent dat we moeten bijbouwen, want ons bevolkingsaantal stijgt. Maar we willen niet boven die 10 procent stijgen, want we vinden dat Antwerpen niet alle lasten moet dragen. Ook kleinere gemeenten rond de stad moeten hun verantwoordelijkheid nemen. Ik vind uw model dogmatisch en dirigistisch.’

Mertens: ‘What the fuck! (sarcastisch) Het spook van het collectivisme! De PVDA wil bepalen wie waar wil wonen! Sorry, dat zijn slogans voor een televisiedebat. Natuurlijk verandert een stad. De vraag is op welke manier je daar als stad op ingrijpt. En in uw geval is het duidelijk: geef alles aan de privé.’

De Wever: ‘Dat is een karikatuur.’

Mertens: (schuift almaar dichter naar De Wever op) ‘Nee, het is de realiteit. Wij vinden dat de staat de controle over een aantal zaken - niet over alles - in handen moet houden. En een verplichting voor het aantal te bouwen sociale en betaalbare woningen is daar één van. Ik vind niets uit, hè. Wenen, dat zo’n model hanteert, is drie jaar op rij verkozen tot beste Europese woonstad.’

De Wever: ‘Het is een karikatuur. Vroeger kon de privé erop los bouwen, vandaag houden we die onder controle. We zitten met de bouwbedrijven rond de tafel en verplichten ze om bijvoorbeeld een school of een rusthuis in te plannen in hun bouwproject. Het is een succesvol model: er wordt massaal gebouwd, waardoor de prijzen van een appartement onder controle blijven en een pak lager liggen dan in Gent, maar er zijn ook voldoende voorzieningen. Daarom doet het me pijn dat de oppositie - al heeft de PVDA dat nog het minst van al gedaan - een sfeertje heeft gecreëerd dat als je met een zakske geld naar De Wever gaat, het allemaal wel in orde komt. Van elk project werd gezegd dat er corruptie mee was gemoeid. Van elk. Dat vond ik beneden alle peil.’

Is De Wever een sjoemelaar?

Mertens: ‘Ofwel heb je bewijzen voor strafbare feiten en dan dien je een klacht in. Ofwel heb je die niet en dan zwijg je. Die beschuldigingen hebben me geïrriteerd, want het debat draait daardoor rond vermeende corruptie. Het zal me fucking worst wezen. Ik wil het hebben over hoe je een stad ontwikkelt en hoe je gentrificatie tegenhoudt, waarbij de oorspronkelijke bevolking wordt weggeduwd en alleen de happy few overblijven. En dat is wat er vandaag gebeurt in het zogenaamde succesvolle model van Bart De Wever.’

Laat ons eens naar de wereld na 14 oktober kijken. Hoe ziet het volgende stadsbestuur eruit?

De Wever: ‘Tot deze week was er een duidelijke keuze: ofwel kies je voor een centrumrechts beleid en dus de N-VA, ofwel voor de vierkoppige linkse draak sp.a, Groen, PVDA en CD&V. Voor zo’n coalitie moest Groen alleen nonkel Kris (Peeters, CD&V-lijsttrekker in Antwerpen, red.) overtuigen. Al denk ik dat die al lang overtuigd is, want hij zei: ‘Geef me 5 procent en de sjerp en ik doe mee.’ Maar plots, out of the blue, laat Groen-lijsttrekker Wouter Van Besien afgelopen week in een debat vallen: ‘Ah nee. We kappen een kop van de vierkoppige linkse draak en we nemen Open VLD erbij.’ Je moet redelijk zot zijn van glorie om zoiets te zeggen. Peeters én Van Besien hebben met hun uitspraken geblunderd. Ze hebben heel hun agenda blootgelegd.’

En die is?

De Wever: ‘Bij Kris Peeters dat hij mij uit het stadhuis wil. En bij Van Besien dat hij naar het centrum en niet naar links kijkt om een coalitie te vormen.’

Mertens: ‘Ik vond het zeer revelerend.

(grappend, tegen De Wever) We moeten toch wat meer van mening proberen te verschillen.’

De Wever: ‘We verschillen over veel van mening. Maak u geen zorgen. Het bewijs: als hij op dreef is, schuift hij zo dicht naar mij dat ik intussen bijna van de zetel val.’

Mertens: ‘Van Besien roept dat het tijd is voor een links alternatief, maar nu blijkt dat hij met twee van de drie huidige coalitiepartners in bed wil. Wie een liberaal als Philippe De Backer in het stadsbestuur wil, moet dus op Groen stemmen. Wie een duidelijk links bestuur wil, moet voor ons stemmen.’

De Wever: ‘En wie een centrumrechts beleid wil, moet voor de N-VA kiezen. Het is de enige kans op de continuering van het beleid. Met het Vlaams Belang zal ik nooit besturen en op mijn coalitiepartners moet ik niet rekenen, want zij zijn vergeten dat ze zes jaar met mij hebben bestuurd.’

Wat is uw doelstelling voor de Antwerpse verkiezingen?

Mertens: ‘Wij willen in Antwerpen zeker 11 procent halen en in de andere centrumsteden doorbreken om bij de Vlaamse en de federale verkiezingen boven de kiesdrempel van 5 procent te geraken.’

De Wever: ‘11 procent? Wat een raar getal. Het is precies planeconomie. De Opperste Sovjet heeft gezegd dat we vandaag 11 procent gaan halen, niet meer en niet meer. Zeg toch gewoon meer dan 10?’

Mertens: ‘Wat heeft het Vlaams-nationalistische Kremlin beslist?’

De Wever: ‘We willen op tram drie zitten. We hebben de vorige keer 38 procent gehaald. Dat was heel veel, onder meer doordat er een echte tweestrijd was tussen mezelf en toenmalig burgemeester Patrick Janssens. Ik hoopte dat het linkse kartel tussen Groen en de sp.a zou standhouden, want dan was er eveneens een tweestrijd. Dat is niet gelukt en nu leven we in een hobbesiaanse wereld waar iedereen iedereen bestrijdt. Of in elk geval: iedereen bestrijdt mij. Het is een zeer vermoeiende verkiezingsstrijd.’

Gezien u het in dit gesprek dikwijls eens was. Zou een coalitie tussen de N-VA en de PVDA mogelijk zijn?

De Wever: ‘Nationalisme en socialisme samen? Nee, dat gaat niet. Als je die twee optelt, loopt het verkeerd.’

Mertens: (lacht) ‘Ik zou het niet beter kunnen zeggen.’