Pasadas as 12 horas, unha gran bandeira da patria e un mosaico azul e vermello coas palabras Galiza Nación agromaban na praza do Obradoiro. Esta foi a maneira simbólica que tivo o BNG de reclamar un novo estatus político para Galiza e capacidade de decidir en aras da igualdade, da xustiza e do benestar.

Ana Pontón, portavoz nacional do Bloque, comezaba o seu discurso lembrando que o 6 de decembro de 1978 Galiza era, xunto Euskal Herria, os territorios do Estado español con menor participación no referendo da constitución, “apenas un de cada dous galegos foi votar”. A continuación, a dirixente nacionalista teceu un balanzo do “pensamento único” que a levou a concluír que “a constitución non serviu para darlle solucións aos problemas de Galiza” por “moitas toneladas e toneladas de propaganda e manipulación”.

“A constitución non serviu para darlle solucións aos problemas de Galiza” por “moitas toneladas e toneladas de propaganda e manipulación”

Tirou de cifras para ilustrar a situación de Galiza pasados 40 anos. “Perdeu un 3% da poboación e a achega do PIB a respeito do Estado pasou de ser o 6% a principios dos oitenta a ser o 5,2% hoxe”, sinalou, “mais esta non foi a tendencia en todo o Estado”. “Onde se concentraron a riqueza e a poboación”, preguntouse, “en Madrid”. “Non é froito da casualidade, é resultado dun deseño centralizador que beneficia Madrid e prexudica Galiza”, engadiu.

Pontón afondou nos prexuízos que representa o centralismo para Galiza e advertiu de que Madrid actúa como “un buraco negro que concentra investimento público e poder político e financeiro que son insaciábeis e que queren seguir alimentando o centralismo”. Desmentiu que o Estado español sexa descentralizado. Para o facer puxo como exemplos que os impostos se recadan en Madrid e que é en Madrid onde se deciden sobre as costas galegas, os portos, aeroportos, a enerxía, o río Miño, a AP-9, o tráfico, a seguridade, a xustiza, a planificación económica ou os dereitos. “A máis centralismo, máis desigualdade”, concluíu.

Un novo estatus político

Tras trazar o contexto, a portavoz nacional do Bloque reivindicou un estatus político para Galiza que “nos recoñeza como nación e nos dea ferramentas e soberanía para mellorar a vida das persoas e facer que o país avance e progrese, porque podemos facelo se decidimos desde nós”. Así, optou por mudar “o centro de gravidade” e advertiu de que “se queremos dar unha solución aos nosos problemas, debemos gañar poder político e económico”. “O noso problema é a dependencia”, salientou.

Pontón cargou contra unha transición que lonxe de ser “modélica” foi “un pacto das elites franquistas”. Sinalou neste corenta aniversario da constitución española que a carta magna é “dos herdeiros do franquismo reconvertidos a demócratas de toda a vida, dos militares golpistas, da Conferencia Episcopal reaccionaria, dos monárquicos e da oligarquía financeira”.

“Como non imos cuestionar a constitución se foi froito dun acordo entre o vello réxime, o exército e a dereita e esquerda española?”

“Como non imos cuestionar a constitución se foi froito dun acordo entre o vello réxime, o exército e a dereita e esquerda española?”, apuntou. Engadiu que, ademais, o documento deu luz verde á “impunidade dos crimes franquistas”, á monarquía e aos “xuíces franquistas que seguen en moitos xulgados”; consagra o “libre mercado” como única opción e nega que “Galiza existe e ten dereito a decidir o seu futuro”.

Após reivindicar a “coherencia” do nacionalismo galego e tras afirmar que parte da esquerda española foi “cómplice de restaurar a monarquía medieval”, reivindicou o dereito á autodeterminación. Un dereito, salientou, que “non se pode negar en ningunha constitución". Tamén foi crítica co autodenominado bloque constitucional, unha “operación política para salvar os privilexios duns poucos”.

Vox e as FAES

Ana Pontón tamén se referiu á extrema dereita española, “hai algúns sorprendidos pola súa aparición, mais nós sempre dixemos que Franco morreu na cama pero o franquismo non morreu”. “Rétovos a que me digades a diferenza entre Vox e FAES ou acaso non levaban anos na dereita coa axenda de máis centralismo, de ilegalizar ideas políticas, de atacar o nacionalismo, os dereitos das mulleres, dos colectivos LGTBI ou da lingua galega?”, subliñou.

“Rétovos a que me digades a diferenza entre Vox e FAES"

Apelou entón a “non caer na política do medo”, que “paraliza a sociedade e fai que o monstro sexa maior” e finalizou chamando as nacións sen Estado a abriren “unha fenda democrática a favor da igualdade, da xustiza e dos dereitos”. “Temos todo por gañar se confiamos en nós mesmas”, concluíu.

No acto convocado polo BNG con motivo do 6 de decembro tamén tomaron a palabra a candidata nacionalista por Compostela, Goretti Sanmartín, e o secretario xeral de Galiza Nova, Alberte Fernández.