Του Γιώργου Καισάριου



Το ότι το χρέος δεν είναι βιώσιμο είναι πλέον ολοφάνερο σε όλους. Και επειδή χρέη που δεν μπορούν να πληρωθούν δεν θα πληρωθούν, εξακολουθώ και εκτιμώ ότι με τον έναν ή τον άλλο τρόπο αυτό θα διαγραφεί στο μεγαλύτερο μέρος του μελλοντικά.



Το ποιος θα πληρώσει τη νύφη με αφήνει παντελώς αδιάφορο. Διότι μεταξύ του να πάρουν χασούρες οι Ευρωπαίοι φορολογούμενοι και να γίνει στάχτη αυτή η χώρα, προτιμώ να πάρουν χασούρα οι Ευρωπαίοι. Άλλωστε αυτό που λέω εδώ και δυο χρόνια περίπου είναι ότι την ευθύνη για την χασούρα που θα πάρουν οι Ευρωπαίοι φορολογούμενοι μελλοντικά την έχουν οι πολιτικές τους ηγεσίες, διότι αφενός το πρώτο κούρεμα ήταν λίγο, αφετέρου δεν έκαναν σωστό σχεδιασμό εξ αρχής.



Το χρέος μας λοιπόν είναι περίπου 300 δισ. ευρώ (αν δεν είναι παραπάνω). Αν υποθέσουμε ότι το μέσο επιτόκιο εξυπηρέτησης αυτού του χρέους είναι 3%, τότε με μηδενική οικονομική ανάπτυξη απαιτούνται περίπου 9 δισ. ευρώ σε πρωτογενές πλεόνασμα προκειμένου να μην αυξηθεί το χρέος μας (να μείνει σταθερό).



Αν όμως το πρωτογενές πλεόνασμα για φέτος κυμανθεί στο 1 δισ. ευρώ, τότε το χρέος μας θα αυξηθεί κατά 8 δισ. ευρώ. Αν το πρωτογενές πλεόνασμα αποδειχτεί 200 εκατ. ευρώ, τότε το συνολικό μας χρέος θα αυξηθεί κατά 8.8 δισ. ευρώ περίπου (και από τα 300 δισ. θα πάμε στα 308,8 δισ. ευρώ σε χρέος).



Αν τώρα υποθέσουμε ότι φέτος το ΑΕΠ της χώρας κυμανθεί στα 187 δισ. ευρώ, τότε προκειμένου να μην αυξηθεί το χρέος μας με ανάπτυξη 3%, απαιτούνται πρωτογενή πλεονάσματα 3,4 δισ. ευρώ. Με ανάπτυξη 4% περίπου, απαιτούνται πρωτογενή πλεονάσματα 2,5 δισ. ώστε να μείνει σταθερό το χρέος μας.



Τώρα αν υποθέσουμε ότι μου γίνεται η χάρη και κουρεύεται το χρέος μας κατά 50% αύριο το πρωί, τότε με 150 δισ. χρέος απαιτούνται πρωτογενή πλεονάσματα περίπου 4,5 δισ. ευρώ προκειμένου το χρέος μας να μείνει σταθερό. Αν όμως πετύχουμε ανάπτυξη 3% περίπου, τότε το υπερκαλύπτουμε αυτό και το χρέος θα δει οριακή (ως προς το ΑΕΠ) μείωση, άσχετα αν το ονομαστικό μας χρέος αυξηθεί κατά 1 δισ. ευρώ. Βέβαια για να το πετύχουμε έστω και αυτό, προϋποθέτει το μέσο επιτόκιο να εξακολουθεί να είναι 3% και όχι επιτόκιο αγοράς, που μάλλον θα είναι αρκετά αυξημένο.



Το συμπέρασμα το δικό μου είναι ότι, αν δεν πετύχουμε σύντομα ένα επιπλέον γενναιόδωρο κούρεμα του χρέους μας κατά προτίμηση 150 δισ. ευρώ- θα είναι μαθηματικά αδύνατον να μπορεί να εξυπηρετηθεί το χρέος αυτό και κατά συνέπεια να χαρακτηριστούμε στο μέλλον βιώσιμοι. Βέβαια αν το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους μας μειωθεί στο 1% (που ακούμε), τότε τα πράγματα αλλάζουν κατά πολύ. Επίσης θα πρέπει να υπολογίσουμε και ορισμένες μεταβιβάσεις όπως το ΕΣΠΑ και η επιστροφή τόκων κτλ και μπορεί κάπως να μπαλωθεί η κατάσταση (με κόστος χρηματοδότησης 1%).



Έτσι λοιπόν χωρίς ένα επιπλέον γενναιόδωρο κούρεμα και χωρίς αναδιάρθρωση αυτού του κράτους, θα παραμείνουμε μια επιδοτούμενη οικονομία. Και επιδοτούμενη οικονομία σημαίνει τρόικα για όσο διάστημα χρειαστεί ακόμα.



Βέβαια έχοντας την τρόικα στην πλάτη μας δεν είναι αναγκαστικά κακό, διότι απλά σημαίνει ότι το πολιτικό σύστημα αδυνατεί να κάνει το οτιδήποτε προς την πλευρά των μεταρρυθμίσεων προκειμένου να σταματήσουμε να είμαστε μια κρατικοδίαιτη και επιδοτούμενη οικονομία. Και μεταξύ της τρόικας και του ελληνικού κράτος όπως το ξέρουμε έως σήμερα, προσωπικά διαλέγω τρόικα.



Και επειδή εκτιμώ ότι καμία ελληνική κυβέρνηση (ή ξένη κυβέρνηση για τον ίδιο λόγο) δεν θα μπορεί να πετύχει πλεονάσματα τέτοια έτσι ώστε να μπορεί να σταθεροποιηθεί αυτό το χρέος, η λογική λέει ότι αργά ή γρήγορα θα βγουν ξανά τα ψαλίδια.



Το μόνο πράγμα για το οποίο θα πρέπει να ανησυχούμε είναι η αναδιάρθρωση του κράτους αυτού για να γίνουμε κάποτε στο μέλλον ανταγωνιστικοί και να μπορούμε να συνεχίσουμε με την ζωή μας κάποτε στο μέλλον.



Διότι ανακούφιση σε βραχυπρόθεσμη βάση δεν θα δούμε ό,τι και να κάνουμε και όσα κουρέματα και να γίνουν.



Ανακούφιση θα δούμε μόνο μελλοντικά (μετρώντας σε χρόνια), όταν θα έχουμε αλλάξει τους θεσμούς και τους νόμους αυτού του τόπου με σκοπό να επενδύσει η αγορά με γνώμονα το κέρδος. Και ως προς αυτό ακόμα δεν μπορώ να πω ότι είμαι αισιόδοξος.



Τέλος, από που βγαίνει το συμπέρασμα ότι ένα οριακό πρωτογενές πλεόνασμα είναι αρκετό να διώξει την κακή τρόικα και να κάνουμε και να ξοδεύουμε ό,τι θέλουμε;



george.kesarios@capital.gr