Het federale N-VA-beleid vervlaamst België, klaagt de PS. Voor de Vlaams-nationalisten is die analyse een welgekomen volgende stap in hun communautaire strategie.

De Parti Socialiste lanceerde vandaag haar ‘barometer’, een meetinstrument om het beleid van de federale ‘regering N-VA/MR’ sinds haar start in 2014 te evalueren. De centrumrechtse regering van premier Charles Michel (MR) is volgens die barometer een ‘machine’ die de zwakkeren verder verzwakt en die de rechten en vrijheden in gevaar brengt. Maar vooral: de politiek van de federale regering is volledig vervlaamst. De PS schrijft alle drie tendensen op het conto van de N-VA.

‘De MR heeft de Franstaligen laten vallen, ten voordele van de N-VA’, verduidelijkt PS-Kamerfractieleider Ahmed Laaouej. ‘Onze maatschappij verglijdt naar een model gedomineerd door de culturele hegemonie van de Vlamingen. Bart De Wever wil zijn programma realiseren zonder via het separatisme te moeten passeren. Dat is aan het lukken. De N-VA slaagt erin aan communautaire politiek te doen en tegelijkertijd aan premier Michel te zeggen dat ze dat niet doet.’

Enerzijds is het te verwachten kritiek. Anderzijds is die ‘vervlaamsing’ van het federale beleid net de reden

De Wever. belga

waarom de partij van Bart De Wever in 2014 de beslissing nam om het communautaire aan de kant te schuiven. Door een uitgesproken Vlaams beleid te voeren op federaal niveau, kan er al tegemoet worden gekomen aan op zijn minst een deel van de Vlaamse verzuchtingen, was de redenering. Werpt die strategie haar vruchten af?

1. Wat verwijt de PS aan de N-VA?

Dat de N-VA in zowat alle beleidsdomeinen haar wil doordrukt en Franstalig België benadeelt. Een greep uit de bezwaren:

- Gezondheidszorg: De vijf belangrijkste functies van het Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering (Riziv) en andere sleutelposten binnen de gezondheidszorg zijn allemaal in handen van Vlamingen, klaagt de PS aan. Ook heeft de regering de wetenschappelijke adviezen om meer Riziv-nummers voor artsen aan Wallonië toe te kennen, van tafel geveegd.

- Politie: Volgens de PS benadeelt de regering-Michel de Franstalige ordediensten. Laaouej geeft het voorbeeld van de politiezone Brussel Hoofdstad Elsene, die volgens de PS kampt met een tekort van 322 agenten. Intussen zou Antwerpen een overschot van 144 agenten hebben.

- Pensioenen: De PS verwijt MR-minister voor pensioenen Daniel Bacquelaine de tweede pensioenpijler (het aanvullende pensioen), dat in Vlaanderen beter is uitgebouwd, te bevoordelen.

- Defensie: De N-VA bereidt in de ogen van de PS de ontmanteling voor van het leger, ten nadele van Wallonië. Zo wordt het Koninklijk Museum van het Leger in het Jubelpark afgebouwd ten voordele van de legerbasissen in Koksijde, Brasschaat of Leopoldsburg, en wordt bij de keuze voor de opvolger van de F-16 geen rekening gehouden met Waalse tewerkstelling.

- Fiscaliteit: De hervorming van de vennootschapsbelasting komt vooral ten goede aan het ‘Vlaamse KMO-model’, en de karaattaks ziet de PS als op maat gesneden voor de Antwerpse diamantairs.

- Infrastructuur: De PS ziet ook in de besparingen die het treinvervoer in België moet doorvoeren, een communautaire angel. Spoorwegnetbeheerder Infrabel moet twee miljard besparen, de NMBS (verantwoordelijk voor de treinen zelf) één miljard. En dat terwijl Wallonië, groter maar dunner bevolkt dan Vlaanderen, in verhouding met meer verouderde infrastructuur kampt dan in Vlaanderen, waar meer treinstellen worden ingezet.

2. Hoe reageert de N-VA?

De N-VA ontkent met klem dat het federale beleid Wallonië opzettelijk benadeelt. ‘We doen er juist alles aan dat niemand ons dat verwijt kan maken’, reageert Olivier Van Raemdonck, woordvoerder van N-VA-vicepremier Jan Jambon. ‘Ons beleid is hetzelfde van Oostende tot Arlon.’

Van Raemdonck ontkent ook dat de Brusselse politie achtergesteld wordt. ‘Integendeel. Als we één deel van het land de afgelopen jaren objectief versterkt hebben, is het Brussel, met onder meer het Kanaalplan.’

3. Waarom kan dit de N-VA toch goed uitkomen?

Maar de analyse van de PS snijdt dieper dan enkele voorbeelden van vermeende bevoordeling van Vlaanderen. De partij hekelt het gehele beleid van de federale regering, dat het wegzet als het doordrukken van de wil van de N-VA. Dat zou de partij dan weer veel beter in de oren moeten klinken.

Want de toegift van de PS dat het N-VA-beleid België domineert en de daaruitvolgende frustratie is precies waarop de partij van De Wever hoopt om haar communautaire agenda opnieuw leven in te blazen na jaren van ontgoocheling. Men hoopt bij de PS een vraag te creëren naar meer autonomie.

Die strategie kreeg kritiek in Vlaams-nationalistische kringen wegens onrealistisch. Maar de analyse van de PS lijkt nu toch een stap in de goede richting. Slaagt de N-VA er toch in onrechtstreeks zelf de stekker uit de koelkast te trekken, waarin de partij zelf haar communautaire programma in 2014 opborg?

4. N-VA: ‘De PS zal moeten kiezen tussen socialisme of België’

‘Deze regering heeft maar een minderheid van de kiezers aan Franstalige zijde achter zich’, reageert Peter De Roover, N-VA-fractieleider in de Kamer. ‘Het is het goed recht van de PS om ons beleid een schande te vinden. Maar het Belgische systeem laat dat nu eenmaal toe.’

Krijgen we na 2019 opnieuw een PS-loze regering? belga

‘Ofwel redeneert de PS Belgisch en moet ze aanvaarden dat de Vlaamse stem zal doorwegen, alleen al door ons demografisch gewicht. Wij vonden geen bondgenoten om institutioneel naar een ander niveau over te schakelen, maar men kan niet verwachten dat we het bestaande terrein ook vrijlaten. Als de PS daar problemen mee heeft, moet ze maar met ons meestappen in het afbakenen van nieuwe democratische ruimten.’

‘Zolang de N-VA haar huidige electorale gewicht behoudt, zal de PS moeten kiezen’, vervolgt De Roover. ‘België of het socialisme. De combinatie van beide hebben wij eruit gespeeld. Zolang de Vlaamse kiezer ons dezelfde steun blijft geven, zal het socialisme nooit meer de ruimte krijgen die de PS wil.’

De Roover hoopt dat de analyse die de PS maakt, de partij zal aanzetten tot verdere federalisering. ‘De PS komt stilaan tot de cruciale vraag: zijn we socialist of Belg? En ik weet niet of het Belgische patriottisme van de PS van die aard is om het socialisme eraan op te offeren.’

5. PS: ‘We stappen niet in strategie van N-VA’

De PS wil niet weten van iets dat nog maar ruikt naar een objectief bondgenootschap met de N-VA. ‘We stappen helemaal niet in de strategie van de N-VA’, aldus Laaouej. ‘De N-VA is een partij die opkomt voor enkele economische belangen, niet voor de gemiddelde Vlaming. De partij is vooral populair door haar veiligheids- en migratiediscours. Maar er komt een moment dat ze ingehaald zal worden door haar falend sociaal beleid.’