Twee weken na de verkiezingszege in de Provinciale Statenverkiezingen kan FVD nog steeds rekenen op continue media-aandacht. Dinsdag ging de belangstelling voor de verandering niet uit naar de boreale toespraak van Thierry Baudet, maar naar het opvallende stemgedrag in de Tweede Kamer. FVD stemde namelijk tégen een PVV-motie die oproept tot een Nexit - een direct vertrek uit de Europese Unie.

Geert Wilders toonde zich triomfantelijk over de tegenstem van FVD. “Nu heb ik ze te pakken,” moet de PVV-voorman hebben gedacht. Dat was natuurlijk ook precies de bedoeling van zijn motie. De verkiezingszege van FVD toont aan dat Baudet een serieuze bedreiging vormt voor de PVV en dus grijpt Wilders zijn kans om de concurrentie weg te zetten als een stelletje softies. Voor het echte anti-EU-geluid moet je bij de PVV zijn, is de boodschap.

In aanloop naar de Provinciale Statenverkiezingen was er ook al gesteggel om het Nexit-standpunt van Forum. Lijsttrekker Henk Otten gaf aan dat hij niet zonder meer voorstander was van een direct vertrek uit de Europese Unie, waarop zijn partijleider Baudet benadrukte dat FVD nog steeds een Nexit wilde. Intussen was het programma van FVD stilletjes gewijzigd: waar eerst stond dat de partij voorstander was van een Nexit, wordt nu opgeroepen tot een referendum over het lidmaatschap van de Europese Unie. Dat FVD tegen de Nexit-motie van de PVV stemt, is in lijn met deze koersmatiging.

Gaat deze matiging van het Nexit-standpunt FVD stemmen kosten, zoals Wilders hoopt? Integendeel: een gematigder standpunt is juist een slimme zet. Volgens de peiling van EenVandaag is slechts 11 procent van de Nederlanders voorstander van een Nexit. Onder FVD-kiezers ligt het percentage op 59 procent. Een meerderheid, maar het is dus niet alsof FVD’ers massaal warmlopen voor een direct vertrek uit de EU.

Als FVD ook bij komende verkiezingen de grootste wil worden, moet het vooral kiezers weglokken bij CDA en VVD. Deze kiezers zijn het in grote lijnen eens met Baudets standpunten over de massa-immigratie en de peperdure klimaatmaatregelen, maar worden mogelijk afgeschrokken door een al te fel Nexit-standpunt. En dat terwijl een Nexit vooralsnog puur theoretisch is. Er is geen meerderheid voor, niet in de Kamer en niet onder de kiezers. Waarom zou FVD potentiële kiezers willen afschrikken door een harde Nexit te bepleiten? Op andere beleidsterreinen is er immers genoeg te doen.

Ikzelf zie een vertrek uit de Europese Unie als noodzakelijk om Nederland als soeverein land te behouden. Dat betekent niet dat ik nu teleurgesteld ben in FVD: het aantrekken van twijfelende CDA- en VVD-kiezers is belangrijker dan ideologische rechtlijnigheid. Bovendien is het alleszins redelijk om eerst een referendum te houden voordat er sprake kan zijn van een Nexit. Wilders kan roepen wat hij wil, maar voor FVD is dit een slimme zet.