Ecoduct Jac. P. Thijsse overbrugt de A12 en verbindt de natuurgebieden Planken Wambuis en Reijerscamp. Beeld Hollandse Hoogte

Na maanden van crisisoverleg, juridische verkenningen en brainstormsessies is het kabinet tot de conclusie gekomen dat er maar één serieuze optie overblijft om op korte termijn de woningbouw en een tiental grote rijksinfrastructuurprojecten vlot te trekken: een verlaging van de maximumsnelheid.

De afgelopen dagen lagen er drie doorgerekende scenario’s op tafel. In een variant zou de snelheid op alle wegen binnen een kilometer van natuurgebieden naar beneden gaan, in de tweede variant gold dat voor alle wegen binnen drie kilometer van Natura 2000-gebieden en in de derde variant was er sprake van een algehele snelheidsverlaging in heel Nederland.

Uit berekeningen van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) is inmiddels gebleken dat de eerste twee varianten waarschijnlijk niet genoeg zijn om de kabinetsambitie waar te maken om volgend jaar 76 duizend nieuwe woningen te bouwen. Daarom kiest de coalitie voor een algehele snelheidsverlaging, met een uitzondering voor de avonden en de nachten. Zo moet de pijn voor met name de VVD verzacht worden. De Tweede Kamerfractie van de liberalen ging dinsdag akkoord met het plan.

Het terugschroeven van de maximumsnelheid wordt voorbereid bij verkeersbordenfabrikant Visser Assen. Beeld Marcel Jurian de Jong / Nederlandse Freelancers

Zelfs met een snelheidsbeperking in grote delen van Nederland wordt het lastig om de woningbouw weer helemaal op gang te krijgen. Dat blijkt volgens ingewijden uit de doorrekeningen van het RIVM. In provincies als Noord-Brabant, Gelderland en Overijssel is de opbrengst relatief groot, maar in de Randstad, waar de woningnood het hoogst is, blijft de stikstofwinst van het snelheidslimiet beperkt. Er zijn daar relatief weinig wegen in de buurt van natuurgebieden waar de maximumsnelheid 130 kilometer per uur is.

Betere opties zijn er desondanks niet, zo luidt inmiddels de conclusie binnen de coalitie. Zonder snelheidsbeperking komen behalve de woningbouw ook zeven tot tien grote projecten uit het Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport (MIRT) in gevaar, waaronder bijvoorbeeld de renovatie van knooppunt Hoevelaken.

Opinieblog

De meeste Volkskrant-lezers reageren niet erg verbaasd op het verlagen van de maximumsnelheid: ‘Waarom moest de overheid zo lang nadenken over de meest eenvoudige oplossing voor vele problemen?’

Enzymrijk veevoer

Het kabinet zal woensdag ook maatregelen presenteren die op de iets langere termijn verlichting moeten brengen. Zo komt er een plan om boeren te laten overstappen op veevoer waaraan enzymen zijn toegevoegd waardoor de stikstofuitstoot van koeien afneemt. De milieuopbrengst is groter dan bij de verlaging van de maximumsnelheid, maar ook deze maatregel is pas over circa een half jaar uitvoerbaar.

Er liggen ook doorrekeningen op tafel voor de ‘warme sanering’ van de varkenshouderij. Die maatregel was al in het regeerakkoord opgenomen, maar liep vertraging op, omdat de EU wilde kijken of er geen sprake was van staatssteun. Het gaat om een vrijwillige inschrijfregeling en waarschijnlijk zal het nog wel tot 2021 duren voordat de eerste boer daadwerkelijk zijn stallen sluit.

Een subsidieregeling om dieselbusjes van de weg te krijgen is voorlopig van de baan. Het was de bedoeling om bezitters van die relatief vervuilende dieselvoertuigen te verleiden over te stappen op een schoner exemplaar, maar de uitvoering van dat plan bleek uiteindelijk te gecompliceerd.