PiS dysponując Andrzejem Dudą i stosowną większością parlamentarną łamie ustawodawstwem zwykłym Konstytucję tak, że trzask jej miażdżonych kości słychać w Polsce i Europie oraz dekapituje niezawisłość władzy sądowniczej. W odpowiedzi na to, Sąd Najwyższy znalazł kreatywny sposób, by w spór zaangażować Europejski Trybunał Sprawiedliwości i ścięcie toporkiem co najmniej odroczyć do czasu odpowiedzi ETS na zadane pytania.

REKLAMA

Sięgnijmy do „Krzyżaków” Sienkiewicza. Jak wiemy, Zbyszko z Bogdańca miał zostać ścięty za atak na posła krzyżackiego. Błagającemu o łaskę dla bratanka Maćkowi odpowiedziano, że niestety Zbyszko musi zostać ścięty, chyba że znajdzie się jakieś „prawo alibo pozór”. Wszystko się dobrze skończyło, bo już na szafocie Danuśka Jurandówna Zbyszka nałęczką nakryła z okrzykiem „mój ci jest”, co znaczyło, że chce go za męża, a ludowe prawo zwyczajowe głosiło, że jeśli niewinna panienka w ten sposób wobec skazańca wolę zamążpójścia zadeklaruje, to unika on kary. "Prawo alibo pozór" się znalazło.

Chusteczka i toporek Dudy

Żar się z nieba leje, kanikuła, tradycyjne – od czasów starorzymskich – sierpniowe wakacje polityczne, prezydent w Juracie, posłowie na wywczasach, i nagle rozszerzony skład Sądu Najwyższego zadał Europejskiemu Trybunałowi Sprawiedliwości tzw. pytania prejudycjalne w związku ze sprawą koordynacji europejskich systemów zabezpieczeń społecznych. Nie ma wakacji w polityce.

Pytania nie dotyczyły meritum sprawy, ale składu SN. Tak się bowiem złożyło, że w siedmioosobowym składzie sędziów głowiących się nad pewnym pytaniem prawnym jest dwóch w wieku 65+, którzy zgodnie z pisowska ustawą o SN nie mogą orzekać. Pytania prejudycjalne – których tu omawiać nie będę - są zatem uzasadnione, bowiem wszystkie dotyczą kwestii: czy jeśli SN zmieni skład, który orzeka w tej sprawie, tak by był zgodny z pisowska ustawą, to zachowa przymiot niezawisłego sądu, czy też nie? Ale Sąd Najwyższy poszedł dalej: sięgnął po środek określany jako zabezpieczenie prawne i odwołał się do art. 755 par.1 kodeksu postępowania cywilnego, który głosi, że „jeżeli przedmiotem zabezpieczenia nie jest roszczenie pieniężne, sąd udziela zabezpieczenia w taki sposób, jaki stosownie do okoliczności uzna za odpowiedni”, i zawiesił do czasu uzyskania odpowiedzi od ETS stosowne przepisy pisowskiej ustawy o SN, które pozwalają odsyłać na emerytalną zieloną trawkę sędziów w wieku 65+.

Sąd Najwyższy nakrył się więc nałęczką i czeka na odpowiedź ETS na swoje pytania. Pytanie, co zrobi prezydent Duda, bo to on ma w ręku toporek, a wszystkie zawieszone przez SN przepisy dotyczą jego ewentualnych postanowień (wymagających kontrasygnaty premiera). Tak naprawdę chodzi o niepodjęte wciąż postanowienia dotyczące trzynaściorga sędziów SN, którzy skończyli 65 lat i złożyli oświadczenia o chęci dalszego zajmowania stanowiska. Pięć osób złożyło te oświadczenia w trybie pisowskiej ustawy załączając zaświadczenia lekarskie, siedem takich zaświadczeń nie dołączyło, a niektórzy powołali się wprost na Konstytucję. Pisowska już Krajowa Rada Sądownicza w połowie lipca o zmiękczonej piątce wydała pozytywne opinie, a utwardzonej siódemce – negatywne.

Najpierw chaos, potem przegrana PiS

I tu w grę wchodzi czynnik czasu. Chociaż od wydania opinii przez KRS minęło ponad dwa tygodnie, to do dziś Andrzej Duda nie wydał żadnego postanowienia w sprawie któregokolwiek sędziego. Zgodnie ze swoją ustawą ma na to czas do połowy września. Ponieważ zaś pytania prejudycjalne Sąd Najwyższy zadał w trybie przyspieszonym, to – jeśli ETS zgodzi się na to – jego odpowiedzi uzyskamy w połowie października. Jeżeli do połowy września Andrzej Duda nie wyda żadnego postanowienia w sprawie sędziów 65+, to wywiesi białą flagę. Jeśli natomiast wyda jakiekolwiek, a zwłaszcza odmowne, to wysoce prawdopodobne, że ETS podzieli wątpliwość SN i - to już będzie niemal pewne - w odpowiedzi na przygotowywany wniosek Komisji Europejskiej zawyrokuje o niezgodności z prawem unijnym pisowskiej ustawy o SN. A to otworzy drogę do wytaczania spraw przeciw Polsce - zarówno przed Europejskim Trybunałem Sprawiedliwości, jak i Europejskim Trybunałem Praw Człowieka (w związku z prawomocnymi wyrokami sądów polskich w dowolnej sprawie, także cywilnej, rodzinnej, gospodarczej). Przy takim przewidywanym rozwoju wydarzeń bezpieczeństwo obrotu prawnego zostanie w Polsce unicestwione ze wszystkimi tego niewesołymi skutkami politycznymi, moralnymi i gospodarczymi. Zasoby polityczne, prawne i instytucjonalne, którymi w konflikcie o niezawisłość sądów dysponuje Unia Europejska wielokrotnie przewyższają te, które może wykorzystywać PiS. PiS tej wojny nie jest w stanie wygrać, a toczy ją niestety na polskiej ziemi.

Znów sięgnijmy do literatury. Jak wiadomo:

Paweł i Gaweł w jednym stali domu,

Paweł na górze, a Gaweł na dole;

Paweł, spokojny, nie wadził nikomu,

Gaweł najdziksze wymyślał swawole.

Ciągle polował po swoim pokoju:

To pies, to zając — między stoły, stołki

Gonił, uciekał, wywracał koziołki,

Strzelał i trąbił, i krzyczał do znoju.

Jesteśmy właśnie na tym etapie: „dobra zmiana” wywraca koziołki, a pokornie proszącemu o trochę spokoju Pawłowi odpowiada suwerenistycznie: „wolnoć Tomku w swoim domku”.

Jednakże spokojny Paweł miał nad rozbrykanym Gawłem przewagę strategiczną – mieszkał wyżej. W wierszyku Fredry Paweł po prostu Gawła zalał. Mniejsza o rozbrykanego Gawła, ale my „zwykli Polacy” też mieszkamy na parterze i nas też zaleje. W najbliższych lub następnych wyborach tego chwasta Gawła się potraktuje roundupem i wypleni, ale do tego czasu podłoga się wypaczy, ściany zawilgotnieją, wejdzie w nie grzyb i trzeba będzie skuwać tynki.