De University of Twente is door de bocht: Engels is de officiële voertaal. Andere universiteiten zullen vermoedelijk volgen. Dat zet universitaire studies open voor steeds meer buitenlandse studenten. Omgekeerd gaan veel ­Nederlandse studenten in het buitenland studeren of stage lopen. Universiteiten ‘ontgrenzen’ in een tijd waarin we juist ook proberen de mobiliteit terug te dringen. Hbo-opleidingen zullen vast ook een graantje willen meepikken van deze ontwikkeling en zo globaliseren we meer en meer.

Internationale stellen

De ervaring leert dat het vaak niet bij een eenmalige studieperiode blijft. Ik zie het om me heen op grote schaal gebeuren. Het ene studiejaar in Nederland of – voor Nederlandse studenten – in het buitenland leidt tot tal van vliegbewegingen, vaak een heel leven lang. Vriendschappen en huwelijken ontstaan over grenzen heen en zorgen dat de eerste stap wordt gevolgd door talloze andere. Oma’s en opa’s willen hun kleinkinderen immers zien en wat doen internationale stellen als hun ouders ver weg oud en kwetsbaar worden?

Deze onontkoombare mobiliteit werken universiteiten met hun Engelstalige programma’s sterk in de hand. Ik zou onderzoekers willen uitdagen om de langetermijngevolgen van dit beleid te onderzoeken. De aarde kan onze grenzeloosheid immers niet aan. En misschien zijn we er als individuele mensen ook niet op berekend. Geografische nabijheid is een zegen.

Keten aan bewegingen

Moeten we dan terug in het Nederlandse hok? Ik realiseer me dat dat niet meer kan, daarvoor zijn we al te veel geglobaliseerd­­. Universiteiten en hogescholen zouden echter wel veel meer vanuit de lange termijn kunnen en moeten nadenken over hun maatschappelijke verantwoordelijkheid. Buitenlandse studenten zijn in financiële zin aantrekkelijk. Soms zijn ze ook nodig om teruglopende aantallen Nederlandse studenten te compenseren. Maar dat alles is kortetermijnpolitiek, blind voor de grote impact die het heeft op onze mobiliteit en op het beslag op energiebronnen.

Een schijnbaar eenmalige uitwisseling of stage zet vaak een keten aan bewegingen in gang. Universiteiten en hogescholen willen graag voor groen doorgaan. Dat is een loffelijk streven, maar het zou ze sieren als ze ook in ­ecologische en sociale zin nadenken over hun bijdrage op lange termijn aan een wereldwijde samenleving. Ook andere instellingen en organisaties zouden daar goed aan doen.

Lees ook:

Universiteit Twente stapt over op Engels als officiële voertaal

Universiteit Twente kiest als eerste universiteit in het land voor Engels als officiële voertaal. De kritiek is niet mals.