Krijn en Trijntje de Jong uit Urk hebben de asielzoeker Syros Saidi, een Koerd uit Iran, in huis genomen. Beeld Harry Cock / De Volkskrant

Krijn en Trijntje de Jong uit Urk bieden sinds 10 maanden onderdak aan Syros Saidi uit Iran. En ze zijn de enigen niet die een vluchteling opvangen: steeds meer Nederlanders doen het. Het gaat om erkende asielzoekers die wachten op huisvesting en om uitgeprocedeerden die zeggen niet terug te kunnen naar eigen land en proberen om humanitaire redenen alsnog een status te krijgen.



Dit bevestigen Inlia, een landelijke organisatie die asielzoekers in nood te hulp schiet, en Kerk in Actie van de Protestantse Kerk Nederland. Het gaat om zeker honderd Nederlandse huishoudens, schat John van Tilborg, directeur van Inlia. Hulporganisatie Kerk in Actie spreekt van 'vele tientallen' gastvrije particulieren. 'De laatste maanden kom ik elke week zeker twee nieuwe gevallen tegen', zegt hulpverlener Geesje Werkman.

Liever op straat slapen dan bed, bad en brood Nu de Vluchtgarage is ontruimd, zwerft in Amsterdam opnieuw een groep uitgeprocedeerde asielzoekers rond. Ze weigeren nachtopvang omdat ze bij elkaar willen blijven. 'Wij leven niet van dag tot dag, maar van minuut tot minuut', zegt de Algerijn Nadji. Lees hier de reportage.

Alternatief

Van Tilborg van Inlia zegt al langer weet te hebben van dit soort niet-officiële opvang bij particulieren, maar dat hij sinds kort beseft dat deze veel omvangrijker is dan hij dacht. De laatste maanden krijgt zijn organisatie veel vragen van gastgezinnen die willen weten of de bed-, bad- en broodregeling van de gemeenten een goed alternatief is voor hun opvang in huis.



Sinds vorige maand probeert een groep vrijwilligers met de actie 'Neem een vluchteling in huis' erkende asielzoekers aan een kamer bij particulieren te helpen. Een van de oprichters zegt dat zich tot nu toe vijf particulieren hebben gemeld bij hun organisatie Vluchtelingen Welkom.



In Nederlandse asielzoekerscentra wachten ongeveer 13 duizend erkende vluchtelingen soms al maanden op een sociale huurwoning. Het Centraal Orgaan Asielzoekers heeft een speciale 'logeerregeling' voor wachtenden die tijdelijk bij familie of landgenoten met een verblijfsstatus intrekken. Zij moeten dan ingeschreven blijven bij het asielzoekerscentrum en zich tweewekelijks melden, om in aanmerking te blijven komen voor huisvesting. Zes- à zevenhonderd personen maken daar gebruik van.

'Er kan altijd wel iemand bij' De 44-jarige Syros Saidi uit Iran heeft sinds tien maanden een piepkleine kamer bij een echtpaar in hartje Urk. 'Ik zat hier, op de bank in de woonkamer. Mijn tas met kleren stond naast mij. Alles in mijn lichaam tintelde. Ik wist niet wat ik moest doen. Wat is de cultuur in Nederland? Gaan we eten? Ik houd niet van brood.' Lees hier de reportage.

Commercieel oogmerk

Opvang van asielzoekers bij particulieren is toegestaan, zegt een woordvoerder van het ministerie van Justitie, mits die geen commercieel oogmerk heeft. Het is volgens hem voorgekomen dat de Vreemdelingenpolitie een uitgeprocedeerde asielzoeker bij een particulier staande hield voor uitzetting, maar er is 'geen actief beleid om in woningen van particulieren te zoeken naar niet rechtmatig verblijvende personen.'



Zowel Inlia als VluchtelingenWerk Nederland plaatst kanttekeningen bij de opvang door particulieren. Zij vinden dat burgers een risico nemen. 'Veel asielzoekers worstelen met trauma's. Er zijn psychiatrische patiënten bij die medicatie nodig hebben. Ze zijn een risico voor zichzelf en hun omgeving en hebben dus professionele hulp nodig', zegt John van Tilborg van Inlia. De woordvoerder van VluchtelingenWerk: 'Ik zou zeggen: bezint eer ge begint.'



Krijn (69) en Trijntje (61) moesten er inderdaad even over nadenken toen een vrijwilliger vroeg Syros een kamer te geven. Maar: 'Jezus heeft gezegd dat je de vreemdeling moet herbergen', zegt Krijn. En dus deden ze dat.