Mark Rutte had het hem nog zó op het hart gedrukt: zul je voorzichtig zijn? Want het pad dat de kroonprins moet bewandelen is steil en glad en verraderlijk.

En Rutte was al zoveel dierbaren kwijtgeraakt. Achter elkaar waren ze hem ontvallen, bonnetje hier, datsja daar, leukere uitdaging elders. Uitgegleden, weggedragen, weggelopen.

Klaas was de laatste nog die iets kon tussen het overgebleven zootje grijze muizen, vastgoedmakelaars, dienstbare souschefs, en types van wie zelfs hij die nooit een naam vergeet de naam voortdurend vergat. Op Klaas moesten ze zuinig zijn.

Klaas was lekker bezig geweest. Plat waar mogelijk, horkerig waar het kan. Bommetjes gooien. Over dubbele straffen voor criminelen in probleemwijken, over demonstratieverboden, over ‘klimaatdrammers’. Op gezette tijden ‘onze cultuur’ roepen en ‘onze manier van leven’, en dat larderen met VVD-postergelul over aanpakken en afpakken en doorpakken. En daar dan weer grapjes over maken. Echte proefballonnen oplaten, om te laten zien wat een leuke zelfrelativerende carnavalsvierder hij is. Lekker nonchalant ook. Lachen man.

Onder Ruttes huid had zich ondertussen de bezorgdheid genesteld. Want je kunt ook te nonchalant zijn. En hij had het al zo vaak mis zien gaan om zich heen. Sommigen noemden dat het zwarte gat om Mark Rutte heen, de Bermudadriehoek waarin iedereen die in de nabijheid van de premier komt vroeg of laat verdwijnt. Mark de gulzige mensenverslinder. Hij wist zelf ook niet hoe het gebeuren kon, maar dat het gebeurde, dat wist hij.

Dus bleef hij indringend fluisteren: zul je voorzichtig zijn?

Want zo ben je ‘de populairste politicus op het Binnenhof’, en ‘de best geklede man’, en ‘de slimste mens’, en schrijven deftige kranten dat je ‘een belangrijke speler in de coalitie bent die aanstuurt op een nieuwe partijkoers’. Een nieuwe partijkoers voor straks, wanneer jij de teugels over zult nemen welteverstaan, want dat schreven de kranten ook: ‘De man die vrijwel zeker Mark Rutte opvolgt als partijleider’.

En zo ben je dat allemaal niet meer. Ben je graaiend tuig, dat zoveel geld binnen takelt dat het hopen euro’s aan onterechte reiskostenvergoeding over het hoofd ziet. Spreid je hemeltergend dedain tentoon tegenover al dat hardwerkende gewoon normale goede volk waar je voor zegt te zijn. Met één opmerkinkje: ‘Ik kijk nooit op m’n loonstrookje’.

In één ademstoot heeft Klaas zijn lot bezegeld. De mensen van wie de VVD het moet hebben, de ‘hardwerkende ondernemers’, de ‘normale mensen’ en al die andere tranentrekkende clichés kijken namelijk wel op hun loonstrookje. Elke keer weer. Omdat alle echt gewone mensen, alle niet-Klazen Dijkhoff, continu aan het rekenen zijn of het uit kan. Zich er permanent van bewust zijn dat ze zich geen fouten kunnen permitteren met uitkeringen of toelages of toeslagen. Omdat ze anders de cowboys van de fiscale opsporingsdienst op hun dak krijgen, of boetes van de wrekende overheid aan hun broek. Omdat de overheidsmachinerie geen genade kent – zie de huilende mensen woensdag in de Tweede Kamer bij het debat over de toeslagenramp bij de Belastingdienst.

Behalve als je Klaas Dijkhoff heet, dan denk je weg te kunnen komen met ‘Stom, kan gebeuren, ik kijk nooit op m’n loonstrookje.’

Tot Dijkhoff moest het nog doordringen, maar Rutte wist het al. Klaas ligt op het kerkhof der gesneuvelde kroonprinsen. Het giletje licht besmeurd. Uit zijn zak steekt een carnavalsmuts.