Joël Voordewind kent de wetten van de kabinetsformatie. Als jouw partij aanschuift in de Stadhouderskamer, resteert zwijgen in het openbaar. Wat het Tweede Kamerlid van de ChristenUnie wel kwijt kan: "Wij nemen ons verkiezingsprogramma mee naar de onderhandelingstafel."

In dat programma is de ChristenUnie helder: het huidige kinderpardon is te streng. Te veel jonge asielzoekers moeten het land verlaten, vindt de partij, hoewel ze langer dan vijf jaar in Nederland wonen en daardoor hier geworteld zijn.

Ook D66 vindt dat de huidige regeling moet worden verruimd. Ter illustratie: uit cijfers van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) bleek vorig jaar dat 1360 mensen een beroep hadden gedaan op de pardonregeling. Van hen werden er 1260 afgewezen. Voordewind en D66-collega Sjoerd Sjoerdsma schreven destijds in deze krant: "Wij geven de hoop niet op. Dat verdienen de kinderen om wie het gaat niet."

Het pleidooi van Kinderombudsvrouw Margrite Kalverboer sluit dan ook naadloos aan op de wensen van D66 en ChristenUnie: stel het belang van het kind voorop. Versoepel de regels. En leg dit vast in het nieuwe regeerakkoord.

Nieuwe ronde

Deze week is een nieuwe ronde in de formatie gestart. VVD, CDA, D66 en ChristenUnie gaan proberen een coalitie te smeden, de laatst overgebleven kans op een meerderheidskabinet. Of een versoepeld kinderpardon het regeerakkoord haalt, is zeer twijfelachtig. Mark Rutte (VVD) en Sybrand Buma (CDA) zijn, voorzichtig geformuleerd, geen voorstander zijn van nieuwe asielregelingen. Het heeft een aanzuigende werking, stellen ze, en beloont mensen die jarenlang weigeren het land te verlaten. VVD'er Malik Azmani, in 2013 in deze krant: "Van mijn partij had dat kinderpardon er helemaal niet hoeven komen."

Die regeling kwam er in 2012 wel, dankzij de uitruil-tactiek waarmee VVD en PvdA hun regeerakkoord in elkaar zetten. De liberalen kregen het (later weer ingetrokken) strafbaar stellen van illegaal verblijf in Nederland, de onderhandelaars van de sociaal-democraten konden met enige trots het kinderpardon incasseren .

Er kwam een tijdelijke, vrij soepele regeling, die ruim 1500 mensen aan een verblijfsvergunning hielp. Maar er is ook een strengere, permanente regeling, waarvoor bijna geen enkel kind in aanmerking komt. De afgelopen jaren klonk dan ook vanuit de achterban van de PvdA continu gemopper: de partijtop was blij met iets dat volgens deze kritische leden een wassen neus bleek te zijn.

De PvdA heeft het binnenhalen van het kinderpardon dan ook nooit echt kunnen vieren. Als een kiezeltje in de schoen bleef het onderwerp gedurende de gehele kabinetsperiode voor irritatie zorgen. Een verruiming van de regels was onhaalbaar: coalitiegenoot VVD lag dwars.

Meewerkcriterium

Dit keer gaan D66 en ChristenUnie de strijd met VVD (en CDA) aan. De voorstanders van een ruimer pardon willen vooral dat het zogeheten 'meewerkcriterium' vervalt. Nu moeten asielzoekers aantonen dat ze gedurende hun verblijf in Nederland actief hebben meegewerkt aan pogingen het land te verlaten, anders vallen ze niet onder de regeling. "Onterecht, want dit is niet in het belang van de kinderen", zegt de Kinderombudsvrouw.

ChristenUnie, GroenLinks, SP en D66 dienden vlak voor de verkiezingen een motie in voor een ruimhartiger kinderpardon. Er was steun van een Kamermeerderheid, dankzij regeringspartij PvdA. Maar staatssecretaris Klaas Dijkhoff (VVD) reageerde onmiddellijk met 'onwenselijk'. Hij verwees het onderwerp door naar de kabinetsformatie. Maar hij wist daarbij ook wel dat de grootste partij allerminst van plan was om tijdens de onderhandelingen op dit punt van gedachten te veranderen.