Het aantal treinreizigers groeit veel sneller dan het treinaanbod. ‘De capaciteit wordt her en der nijpend.’

De NMBS vervoerde in 2019 meer dan 253 miljoen binnenlandse treinreizigers. Dat zijn er 4 procent meer dan een jaar eerder en bijna dubbel zoveel als twintig jaar geleden (zie grafiek).

De groei was zelden zo uitgesproken als tijdens de afgelopen jaren en deed zich vooral voor op lijnen waar het aanbod werd uitgebreid – dat is in eerste instantie rond de grote steden: Antwerpen, Gent, Brussel. ‘De treinen tijdens de spits zijn goed gevuld, maar ook het vrijetijdsverkeer in de daluren is sterk toegenomen’, zegt Dimitri Temmerman, woordvoerder van de NMBS.

Geen zitplaats te vinden

In dit tempo groeit het aantal treinreizigers meer dan dubbel zo snel als het treinaanbod. Dat laatste zal tussen eind 2017 en eind 2020 met 5 procent toegenomen zijn, het eerste met ruim 10 procent. ‘De uitbreidingen werpen hun vruchten af en dat is een goede zaak’, zegt Stefan Stynen van de reizigersorganisatie Treintrambus.

Maar het laat zich ook voelen: de capaciteit op de treinen begint her en der nijpend te worden. Zeker tijdens de spits zitten de rijtuigen vaak overvol en vinden pendelaars geen zitplaats. ‘Als we willen dat deze groei in de toekomst aanhoudt, zal het aanbod moeten volgen’, zegt Stynen. ‘Dan zal er meer geïnvesteerd moeten worden. Deze cijfers tonen dat het potentieel enorm groot is.’

Op korte termijn wil de NMBS de groei opvangen door de inzet van haar nieuwe M7-rijtuigen. Die dubbeldekkers beginnen binnenkort te rijden op lijnen die Brussel doorkruisen en verhogen de capaciteit tegen eind 2022 met 14.000 plaatsen.

De toename van het aantal reizigers op de trein liep alvast in 2017 gelijk met een stagnering van het aantal afgelegde autokilometers op onze wegen. Voor het eerst in tien jaar tijd reed een gemiddelde auto toen ruim minder dan 15.000 kilometer.

Ook de tevredenheid van treinreizigers maakte in 2019 een stevige sprong voorwaarts. 67 procent van hen gaf de NMBS een score van minstens 7 op 10. Dat is zeven procentpunt meer dan het jaar voordien en het hoogste aantal in vijf jaar tijd. Vooral de betere stiptheid, die vorig jaar nog eens boven de 90 procent ging, speelt daarbij een rol (DS 10 januari). ‘Maar ook de communicatie is verbeterd’, zegt Stynen. ‘Zowel onder de vorm van betere schermen in de stations als van meer aankondigingen op de trein.’ Een van de grootste werkpunten, zegt Stynen, blijft de toegankelijkheid van de treinstellen voor mensen met een fysieke beperking.