Het Nederlandse fregat De Zeven Provinciën doet vanaf maandag mee aan een vlootverband van tien schepen uit acht NAVO-landen die samen ballistische raketten moeten onderscheppen. Beeld anp

De Nederlandse marine doet de komende tien dagen voor de westkust van Schotland mee aan een internationale oefening om een raketaanval af te slaan. De NAVO-oefening is vooral bedoeld om de tanden te laten zien aan terreurgroepen zoals Islamitische Staat (IS), maar ook potentieel andere vijanden. Een ballistische langeafstandsraket afschieten op Europa heeft geen zin meer, zo luidt de boodschap.



'Europa is nog niet aangevallen met ballistische raketten, maar het is zeker een denkbeeldige dreiging', zegt commandeur Frank Sijtsma per telefoon vanaf het fregat De Zeven Provinciën. 'In Syrië zijn bijvoorbeeld honderden langeafstandsraketten ingezet tegen de eigen bevolking. Als terroristische groepen hun hand weten te leggen op dat soort raketten, dan is dat een groot probleem voor Europa. Als NAVO moeten we onszelf beschermen.'

Beeld anp

Vlootverband

Het is voor het eerst sinds de Tweede Wereldoorlog dat er een zogenoemde ballistische raket in Europa wordt gelanceerd zodat getest kan worden hoe snel en effectief NAVO-militairen erop reageren. Ballistische raketten zijn wapens die over een lange afstand en op zeer grote hoogte - via een baan buiten de atmosfeer - uiteindelijk op hun doel afgaan. Ze zijn gevuld met explosieven of een chemische of nucleaire inhoud.



Het Nederlandse fregat De Zeven Provinciën doet vanaf maandag mee aan een vlootverband van tien schepen uit acht NAVO-landen die samen de ballistische raketten gaan onderscheppen, vertelt commandeur Sijtsma. Alleen de Amerikanen en Japanners hebben wapens die dit soort ballistische raketten echt uit de ruimte kunnen schieten, zodat de schade op de grond beperkt blijft. Nederland levert de specialistische radardata die daarvoor nodig is.

'Nederland detecteert de ballistische raket met radars aan boord van De Zeven Provinciën. Die informatie geven we door aan een Amerikaans schip en zij hebben een 'missile' aan boord die de raket buiten de atmosfeer kan vernietigen', zegt Sijtsma. Volgens Defensieminister Jeanine Hennis kan Nederland niet van de Verenigde Staten blijven verwachten dat zij alle capaciteiten leveren voor de verdediging van Europa. Nederland moet een eigen steentje bijdragen.



Met de marine-oefening komt een raketschild voor Europa weer een stapje dichterbij. Het luchtafweersysteem is volgens de NAVO pas in 2018 volledig gereed. Tot die tijd moeten diverse militaire systemen aangepast worden en moet er geoefend worden en. Deze oefening is daar onderdeel van, al spreekt Sijtsma liever niet van een 'raketschild', maar van een 'militair netwerk dat NAVO-bondgenoten beschermt'. Nederland gaat uiterlijk in 2018 vier fregatten uitrusten met speciale radars waarmee vroegtijdig ballistische raketten kunnen worden opgespoord.

Beeld anp

Rusland heeft eerder al aangegeven dat een raketschild in Europa voor hen onacceptabel is, mede omdat de militaire apparatuur voor een groot deel fysiek in Oost-Europa wordt gebouwd, nabij de Russische grens dus. Maar Sijtsma is niet bang dat de Russen geprovoceerd worden door de oefening: 'We optimaliseren onze radars, ik geloof dat elk land dat doet.'



Het is de vraag of Rusland dit ook zo lichtzinnig opvat, want de NAVO laat deze week niet alleen nabij Schotland zijn spierballen zien. Woensdag begint in Spanje, Portugal en Italië ook nog eens de grootste militaire oefening sinds de Koude Oorlog. Aan de oefening doen 36 duizend leden van de landmacht, de marine en de luchtmacht uit dertig landen mee. Het scenario draait om een fictieve invasie van een kleine NAVO-lidstaat door een groot land. De oefening duurt tot begin november.



Alexander Vershbow, de plaatsvervangend secretaris-generaal van de NAVO, zei maandag bij de openingsceremonie dat de grote oefening in Italië zal aantonen dat de verdragsorganisatie 'alles aankan'. Hij wees onder meer op nieuwe dreigingen na de Russische annexatie van de Krim, de inmenging van Moskou in Oost-Oekraïne en na de opkomst van terreurorganisaties in Libië en Syrië. Vershbow: 'In deze nieuwe wereld moeten de NAVO en haar bondgenoten en partners in staat zijn snel en doortastend op te treden.'