Baldintzak zailak direnean, baldintza horietara egokitu beste erremediorik ez dago. Hala egiten dute landareek ere. Meatze-lurzoruetan hazten diren belar batzuek ezohiko sendotasuna dute; metal toxikoz inguratuta bizitzen ohituta daude, eta badakite horiei nola egin aurre. Horretaz jakitun, kutsatutako lurzoruentzako sendabelar gisa erabili ditu landare horiek Lur Epelde ikertzaileak.



Gizakiaren esku-hartzearen ondorioz, lurzoruaren gaur egungo kutsadura-maila oso kezkagarria da. Kutsadurak berak baino gehiago, ordea, horrek lurzoruaren osasunean duen eraginak kezkatzen du Epelde. Horri aurre egiteko fitoerremediatzea proposatu du; alegia, ingurumen-arazoak tratatzeko landareak erabiltzea, lurra hondeatu gabe. Teknika honen eraginkortasuna neurtzeko, gainera, lurzoruko propietate mikrobiologikoak erabili ditu: bertako komunitate mikrobianoen masa, jarduera eta bioaniztasuna. Evaluation of the efficiency of metal phytoremediation processes with microbiological indicators of soil health da haren tesiaren izenburua.

Nolako baldintzak, halako teknikak

Batez ere meatze-inguruneetan hazten diren landare pseudometalofitoak aztertu ditu Epeldek, eta metalen aurrean zer erantzun duten ikusi. Hasteko, thlaspi caerulescens landarearen Lanestosa mota zinkarekin eta kadmioarekin harremanetan jarri du. Enkarterrietako meatze-herri bat da Lanestosa, eta horrek fitoerauzketa jarraiturako (metala beste elementuetatik bereizteko prozesua) baldintza hobezinak ematen dizkio landare honi. Ikerketaren arabera, metal-kontzentrazio handiak jasateko gai da, baita zurtoinetan zink eta kadmio ugari metatzeko ere. Horrelako landare hipermetatzaileez gain, landare handiak ere eraginkorrak direla ikusi du ikertzaileak. Esaterako, basartoak ere zinka eta kadmioa fitoerauzteko potentzial handia du.



Berunak kutsatutako lurzoruak fitoerauzteko, berriz, landareak eta kimika nahastu ditu Epeldek, alde batetik kardu-landarea (neurri handiko landarea) eta bestetik substantzia kelatzaile bat erabilita. Bi kelatzailerekin egin du proba: EDTA eta EDDS. Fitoerauzketarako EDTA eraginkorragoa dela ondorioztatu du ikertzaileak, eta karduarentzat toxikotasun txikiagoa duela. Hala ere, EDDSk toxikotasun txikiagoa du lurzoruko mikrobio-komunitatearentzat, eta azkar biodegradatzen da.



Oso lurzoru kutsatuetan (zinka, kadmioa eta beruna), erauzketa alde batera utzi eta egonkortzea egin du, labore belarkarak baliatuta. Lolium perenne belar-mota eta ongarria erabili ditu horretarako. Bereziki eraginkorra da behi-minda, meatze-lurren propietateak hobetu eta metalen toxikotasuna murrizten dutelako.



Azkenik, metalak jasateko estrategia desberdinak dituzten hiru landare-mota elkartu ditu Epeldek, eta hirurek elkarrekin nola jokatzen duten ikusi. Thlaspi caerulescens, rumex acetosa eta festuca rubra dira landare-mota horiek. Teknika honek etorkizun handia duela dirudi. Izan ere, thlaspi caerulescens landareak beste bien hazkuntza eragiten du, eta rumex acetosak zink gehiago erauzten du harekin dagoenean.

Propietate mikrobiologikoak, adierazle

Lurzoruko propietate mikrobiologikoak erabiltzea fitoerremediatzea neurtzeko teknika eraginkorra dela frogatu du Epeldek. Propietate mikrobiologikoak balio handiko bioadierazleak dira, sentsibilitatea dutelako, bai eta asalduren aurrean azkar erantzuteko ahalmena eta izaera integratzailea ere.



Teknika horren laguntzaz, argitu du fitoerremediatzea bera baino gehiago, landare fitoerremediatzaileak direla gakoa. Landare horiek egote hutsak lurzoruaren osasuna hobetzen du, eta oso epe laburrera gainera, lurzoruko mikrobio-komunitateen aktibitatea eta funtzionaltasuna areagotuta. Metalak lurzoruan utzitako kutsadura fitoerremediatzearen bidez garbitzeko, berriz, askoz ere denbora gehiago behar da. Dena dela, garrantzitsuena lurzoruaren osasuna berreskuratzea denez gero, helburua betetzen da horrela.

Egileari buruz

Lur Epelde Sierra (Markina-Xemein, 1981) Biologian lizentziatua da. Carlos Garbisu eta Maria Jesus Sevilla Zientzia eta Teknologia Fakultateko Immunologia, Mikrobiologia eta Parasitologia Saileko irakasleen zuzendaritzapean egin du tesia. Gaur egun, teknikaria da NEIKER-Tecnalia Nekazaritza, Ikerketa eta Garapenerako Euskal Erakundean. Tesia egiteko, NEIKER-Tecnaliarekin, Caleb Brett Ibericarekin, Centre for Terrestrial Ecoloty of the Netherlands Institute of Ecology-rekin eta Oklahomako Unibertsitateko Institute for Environmental Genomics-ekin aritu da elkarlanean.