Met twee referenda op één dag en het Oekraïne-referendum nog vers in het geheugen, kan het idee ontstaan dat er steeds meer volksraadplegingen zijn. Ook klinkt geregeld het verwijt dat referenda geen zin hebben, omdat "politici tóch gewoon hun gang gaan". Maar kloppen deze aannames ook?

Hoe vaak hebben we een referendum?

De laatste 110 jaar zijn er 199 lokale referenda geweest in Nederland, inclusief de twee van vandaag. De Tilburgse wetenschapper Koen van der Krieken deed er onderzoek naar. "De laatste decennia zijn referenda populairder geworden. Na een piek in de jaren 70, met 32 lokale referenda in tien jaar tijd, raakte het even uit de mode", zegt hij.

"Vanaf de jaren 90 werd het weer populair, maar niet in een constant stijgende lijn." De laatste twee jaar nam het aantal weer af en zijn er vier lokale referenda gehouden.

We hebben ook twee landelijke referenda gehad. Het laatste ging over het handelsverdrag met Oekraïne. Het eerste ging in 2005 over de Europese grondwet. In beide gevallen stemde een meerderheid tegen.