Tom Van Grieken bezocht woensdagochtend de koning, tot consternatie van een deel van de Franstalige politiek en media.

Franstalige toppolitici zijn in shock dat het Vlaams Belang welkom is op het paleis. Premier Charles Michel roept op tot sereniteit.

Dat koning Filip woensdag voor het eerst ook de voorzitter van een extreemrechtse partij ontving, leidt in Franstalig België tot grote ophef. CdH-voorzitter Maxime Prévot, die eerder op de dag op het paleis verwacht werd, kreeg er naar eigen zeggen 'koude rillingen' van. Al zei hij ook dat de koning niets kwalijk te nemen valt, gezien de verkiezingsuitslag in het noorden van het land.

PS-topvrouw Laurette Onkelinx, die de formatiegesprekken over de Brusselse regering leidt, noemde de zet van de koning 'schadelijk'. 'Het schokt me echt. Hij hoefde dat niet te doen', zei ze tegen RTL Info. 'Wat is het nut? De democratische Vlaamse partijen, op de N-VA na, hebben al duidelijk gezegd dat ze niet willen besturen met het Vlaams Belang omdat het een racistische en gewelddadige partij is. De Franstaligen willen dat evenmin. De boodschap die de koning nu uitstuurt, is betreurenswaardig.'

De ontslagnemende Brusselse minister-president Rudi Vervoort (PS) viel haar bij. 'De koning is baas over zijn agenda, maar ik vind het niet leuk dit te moeten zien. Er gebeurde vandaag iets waarvan ik niet gedacht had dat het ooit zou gebeuren.'

'Hommage aan Leopold III'

DéFI-voorzitter Olivier Maingain was minder verrast. 'Omdat het staatshoofd al de N-VA ontving, is het niet verrassend dat hij het Vlaams Belang ontvangt', zei hij. Maingain verwijt de andere partijen dat ze het Vlaams Belang weer groot hebben gemaakt. 'Het banaliseren van zulke partijen is de verantwoordelijkheid van de democratische partijen die hun discours hebben overgenomen. Zonder Theo Francken had het Vlaams Belang nooit zoveel succes gehad.'

Ook buiten de politiek is er onvrede. Jean-François Tamellini, federaal secretaris van de socialistische vakbond FGTB, noemde de zet van de koning op Facebook 'een hommage aan zijn grootvader Leopold III #degoutant.' Leopold III is omstreden omdat hij zich tijdens de Tweede Wereldoorlog niet tegen de nazi's verzet zou hebben.

Uittredend premier Charles Michel (MR) riep op tot sereniteit. 'Op dit moment is kalmte nodig, zodat het land bestuurd kan worden en zodat we kunnen zien welk soort project we op poten kunnen zetten in de regio's en op het federale niveau, na het democratische signaal van de kiezers.'

Volgens Michel speelt de koning de rol die de grondwet hem toekent. 'We moeten zo veel mogelijk vermijden dat dingen gezegd worden die de oefening nog ingewikkelder maken.'

Vervroegde verkiezingen

De Franstalige professor grondwettelijk recht Marc Uyttendaele, ook bekend als de echtgenoot van Laurette Onkelinx, houdt intussen een opmerkelijk pleidooi voor vervroegde verkiezingen, gekoppeld aan een debat over de toekomst van het Belgische staatsbestel. Een oplossing om uit de federale impasse te geraken ziet hij niet, en dus zijn nieuwe verkiezingen volgens hem slechts een kwestie van tijd, zei Uyttendaele op de RTBF.