De tweestrijd die zich al sinds het Paasweekend afspeelt in Forum voor Democratie, tussen partijleider Thierry Baudet en tweede man Henk Otten, is op donderdagavond uitgelopen in het vertrek van Otten uit het partijbestuur.

Otten voelde zich gedwongen tot die stap nadat NRC donderdagmiddag het nieuws naar buiten had gebracht dat hij uit de partijkas een betaling van ruim dertigduizend euro had gedaan aan zichzelf – en na de ontdekking daarvan had moeten stoppen als penningmeester.

De twee medebestuursleden, voorzitter Thierry Baudet en secretaris Rob Rooken, probeerden Otten al weken uit het bestuur te zetten. Op donderdagavond meldde hij in een tweet dat hij het bestuur verlaat „in het partijbelang”. Hij noemt het „onthutsend” hoe Baudet en Rooken „karaktermoord” op hem plegen. En dat de ruzie hiermee nog niet voorbij is, blijkt uit de laatste zin in zijn tweet: „Ik zal op het juiste moment uitgebreid ingaan op de gehele gang van zaken.”

Verschillende bronnen zeiden tegen NRC dat in de boekhouding van de partij is ontdekt dat Otten eerder dit jaar geld overmaakte aan zijn eigen adviesbedrijf, zonder overleg met andere bestuursleden. Nadat dit aan hem was voorgehouden heeft hij het bedrag teruggestort in de partijkas.

Otten bevestigt de betaling – exclusief btw komt het neer op 25.000 euro – en zegt dat het „een vergoeding was voor bovenmatige uren” die hij heeft verricht voor onder meer de fondsenwerving voor FVD (dat zou gaan om tonnen) en voor ledenwerving en planning van de campagnes. Otten noemt de betaling nu zelf „een slordige omgang met de interne governance”. Hij betaalde het meteen terug omdat hij er „geen discussie” over wilde, maar vindt nog steeds dat hij er recht op heeft. Hij wil dat het bestuur de betaling alsnog zal goedkeuren.

Otten zegt ook dat hij de kwestie heeft „aangekaart” bij de kascommissie van de partij. Die vond volgens Otten dat „de zaak naar tevredenheid is afgehandeld”. Thierry Baudet weerspreekt dit.

Otten wilde bestuurslid blijven

Henk Otten, aankomend Eerste Kamerlid van FVD, zegt dat hij het eens was met het besluit om te stoppen als penningmeester. „Het was te veel werk om in je eentje te doen.” Maar eerder wilde hij niet terugtreden als bestuurslid. „Ik denk dat het essentieel is voor de partij dat ik in het bestuur blijf”, zei Otten in een eerdere reactie.

Lees ook het NRC-interview met Henk Otten: ‘Baudet trekt de partij te veel naar rechts’

Otten is medeoprichter van Forum voor Democratie en al jaren achter de schermen de drijvende kracht achter campagnes, de selectie van kandidaten en de partijorganisatie.

De statuten van de vereniging Forum voor Democratie, in 2016 door Otten zelf opgesteld, bepalen dat alleen de algemene ledenvergadering een bestuurslid kan schorsen of ontslaan. Daarvoor is een tweederde meerderheid nodig bij een vergadering waar eveneens tweederde van de leden aanwezig is. De partij heeft nu naar eigen zeggen meer dan 36.000 leden. Als dat aantal klopt zouden er 16.000 stemmen nodig zijn om een bestuurslid weg te sturen.

Sinds afgelopen zaterdag is er een stevig conflict gaande in de top van Forum voor Democratie, die bij de Provinciale Statenverkiezingen van 20 maart de grootste partij is geworden. Henk Otten kwam in een interview in NRC met harde kritiek op partijleider Baudet. Hij zei moeite te hebben met de stijl van Baudet, die zou radicaal rechtse kiezers aantrekken, en ook met inhoudelijke punten, zoals het onlangs gelanceerde meldpunt tegen ‘linkse indoctrinatie’ in het onderwijs.

In hetzelfde interview pleitte Otten voor meer interne controle op het partijbestuur. Hij zei: „We zullen nu toch iets van checks and balances moeten inbouwen.” Hij vindt dat de statuten „aan modernisering toe zijn” en is voor uitbreiding van het partijbestuur.

De jaarrekening van de partij over 2017 is door een externe accountant en de interne kascommissie goedgekeurd.

Machtiging

Volgens verschillende bronnen rond de top van de partij stoorde het Baudet in toenemende mate dat Otten als enige beschikte over een machtiging om betalingen te verrichten. Vorige week maakte de partij al bekend dat er drie adviseurs aan het bestuur zijn toegevoegd, van wie twee zich zullen bezighouden met de financiën.

Dinsdag verklaarde FVD dat Otten de functie van penningmeester al heeft neergelegd. Hijzelf zei toen dat dit besluit niet door anderen is afgedwongen, maar te maken heeft met zijn toekomstige rol als fractievoorzitter in de Eerste Kamer. Hij was lijsttrekker op de kandidatenlijst voor de senaat. De Eerste Kamerleden worden eind mei door de Provinciale Staten verkozen. Op woensdag schreef Baudet op Twitter dat Otten ook zijn functie als medewerker van de Tweede Kamerfractie zal neerleggen.

Henk Otten noemt het uitlekken van de betaling „uiteraard niet toevallig”. „Het leidt de aandacht af van de broodnodige discussie over de volwassenwording van onze partij en organisatie.” Hij zegt dat hij die discussie als lid van het partijbestuur „binnenskamers onverminderd” zal voortzetten.

De overige twee bestuursleden van FVD, Thierry Baudet en Rob Rooken, deden een oproep aan Otten vrijwillig het bestuur te verlaten. Na het uitlekken van „het nieuws omtrent de greep in de kas” is Ottens positie onhoudbaar geworden, aldus de bestuurders. In een verklaring op de site van de partij schrijven ze: „Totdat dit publiek werd, poogden we de affaire intern op te lossen en hem de eer aan zichzelf te laten houden - maar nu is dat helaas niet langer mogelijk.”

Laatste update (21.39 uur): Dit bericht is geactualiseerd toen bekend werd dat Otten uit het bestuur van FVD stapt.

Baudet staat er eventjes alleen voor

NRC De Haagse Stemming Het belangrijkste nieuws van het Binnenhof en een inkijkje in de politieke dag die komen gaat Inschrijven

Een versie van dit artikel verscheen ook in NRC Handelsblad van 26 april 2019