Heb je wel door wat je vandaag te wachten staat? De 25-jarige Eleanor Crick vraagt het zich af als ze op zondagochtend door Utrecht fietst. Nog even en ze zal zichzelf mentaal en fysiek tegenkomen. Drie depressies heeft ze gehad. Zou de marathon zwaarder zijn? 42 kilometer hardlopen, met de pijn, inzinkingen maar ook oppeppers, het is een treffende metafoor voor het overwinnen van depressies.

Crick schrijft erover op haar weblog Loopdepressievrij. Ze is van een van de velen met een psychische aandoening die bloggen over de kwelgeesten in hun brein. Sommigen schrijven op groepsblogs als Proud2Bme, anderen kiezen voor een eigen website en publiceren over eenzaamheid, angst en zelfdoding.

Soms eindigt een blog met een naschrift van ouders die hun kind hebben verloren. Zo ging het bij een vriendin van de 22-jarige Kim Zwart die euthanasie liet plegen. Zwart schrijft er niet over op haar eigen blog Dansen in de storm. Dat is aan de familie, niet aan haar, vindt ze.

Al snel pillen

Bloggers die schrijven over psychische aandoeningen willen vooroordelen bestrijden en het taboe doorbreken. Zwart wil dat, net als Crick. Maar alleen over depressie schrijven, wilde Crick niet. "Er moest ook een positieve insteek in zitten", zegt ze. "Hoe kun je omgaan met een depressie? Voor mij was hardlopen een uitweg. Zo wil ik anderen inspireren goed voor zichzelf te zorgen. Ik had al eerder een depressie gehad en merkte dat drie keer per week een half uurtje rennen net zo effectief is als een lichte antidepressiva. Ik dacht: waarom wordt hier niet meer over verteld? Of waarom zegt de huisarts niet: werk eens aan je leefstijl. Je krijgt al snel pillen. Ik slik zelf ook pillen, maar dat is niet de oplossing."

Ze begon te schrijven over hardlopen en werkte in haar blog toe naar het grote moment: de marathon, waar ze nu aan de start staat, in haar eigen stad Utrecht. Eerst een kus van haar vriend. Die is nergens te zien als het startschot klinkt. De groep komt in beweging, zij blijft staan. Waar is hij? Daar.

Toen ze hem net leerde kennen, een half jaar geleden, merkte ze dat het taboe op depressies en andere geestelijke problemen niet is verdwenen, ondanks alle berichtgeving in media, ondanks de openhartigheid van bekende Nederlanders zoals radio-dj Stephan Bouwman, die vorige maand tijdens de uitzending zei dat het niet zo goed met hem ging.

"Tegen mijn vriend werd gezegd: Joh, zou je dat wel doen? Zij heeft een depressie. Dat past niet bij jou." Mensen denken dat ik pessimistisch ben, of negatief naar de wereld kijk. Maar mensen met psychische problemen zijn niet zwak of pessimistisch."

Eigen schuld!

Ook Zwart merkt in haar omgeving enige schroom, "al zijn mensen naar mij toe erg begripvol als ik open ben over mijn psychische problemen. Maar ik merk wel dat mensen het niet snel met anderen delen. Waarschijnlijk toch nog uit angst. Terwijl het juist mooi zou zijn als mensen mijn verhaal wel zouden delen, omdat er dan meer steun kan worden geboden. En juist steun kan helpen."

Crick loopt vooral te hoop tegen de vooroordelen. In onderzoeken vertellen veel (ex-)patiënten dat zij merken dat een depressie hun eigen schuld zou zijn. "Maar het kan iedereen overkomen", zegt Crick.

Het irriteert haar dat psychische problemen minder serieus worden genomen. Als iets psychisch is, mankeer je lichamelijk niks, dus ben je gezond. "Breek je een been of heb je kanker, dan is het duidelijk hoe ernstig het is. Bij een depressie is het moeilijk te zien wanneer iemand echt ziek is of even niet lekker in zijn vel zit. Daarom voelen mensen zich snel een aansteller en nemen anderen de ziekte niet altijd serieus."

Red ik het of niet?

De marathon is voor Crick een metafoor voor een depressie. Het is een mentale strijd. "Je gaat door allerlei emoties. Red ik het of niet? Het ene moment wil je opgeven, dan weer niet. Bij een depressie is dat ook zo. Dan wil je vechten, maar ook opgeven. Je wilt rust. Bij hardlopen is het fijn als je stopt, maar je weet dat je blijer bent als je hebt overwonnen."

De tekst loopt door na de illustratie

Beeld Studio Vonq

Crick loopt de marathon met een persoonlijke haas, Hennie. Dat is iemand die het tempo in de gaten houdt, ervoor zorgt dat Crick niet te hard van start gaat, haar moed inspreekt en bij tegenwind voor haar gaat lopen. "Het is 30 kilometer opwarmen, 12 kilometer marathon lopen", zei hij.

De eerste helft van de marathon verloopt inderdaad zonder problemen. Na 21 kilometer stappen de deelnemers aan de halve marathon uit. Een klein deel loopt door voor de hele. Het publiek gaat naar huis. Afgezien van een enkele vrijwilliger staat er niemand langs de kant.

Niet gehoord en gezien worden, dat maakt een depressie nog zwaarder dan die al is. Ook daarom begon Crick haar blog. Ze wilde de eenzaamheid verbreken, net als Zwart. "Ik merk dat ik het fijn vind om mijn verhaal kwijt te kunnen, maar ook om herkenning te bieden voor anderen", zegt de schrijfster van Dansen in de Storm. Met die titel wil Zwart zeggen dat ze er het beste van wil maken, ondanks de omstandigheden. "Ik wil leren dansen in de storm en niet wachten tot de storm voorbij is."

Ze krijgt geregeld berichten van lezers die blij zijn met haar bijdragen. Zo zien zij dat ze niet alleen zijn. Daarom ook lezen zowel Zwart als Crick blogs van lotgenoten. "Ik denk dat ze meer herkenning bieden dan troost geven", zegt Zwart.

Een aansteller

Ook bij Crick kwamen er al snel reacties. Aanvankelijk schrok ze ervan. Het was toch eng om zo met haar ziekte naar buiten te komen. "Wat vinden mensen van mij, dacht ik. Vinden ze me een aansteller, iemand die een slachtofferrol inneemt. Dat viel reuze mee. Mensen die ik kende van mijn studietijd en middelbare schooltijd zeiden dat zij ook moeilijke tijden hadden gehad of een burn-out of depressie. Ook mensen die zeiden dat ze het dapper vonden dat ik ermee naar buiten kwam. Daardoor zie je dat het nog een taboe is. Waarom is het knap ermee naar buiten te komen. Het is toch niets voor je om te schamen?"

Toch, als Crick solliciteert, zal de werkgever even haar naam intikken op Google. Dan kan hij alles lezen over haar depressie. "Ja, dan ziet hij wie ik ben", zegt Crick. "Maar als hij mij niet wil aannemen omdat ik depressief ben geweest, wil ik niet voor dat bedrijf werken. Mijn omgeving waarschuwde me wel, dat ik moet oppassen met wat ik schrijf. Maar ja, zo hou je het taboe in stand."

'Ik ben meer dan mijn aandoening'

Door te schrijven over haar depressie, bestaat het gevaar dat mensen de persoon en patiënt met elkaar verwisselen. Al is Zwart daar niet bang voor. "Ik denk dat mensen die echt belangrijk voor me zijn wel weten dat ik meer ben dan enkel een aandoening." Ze merkt dat ze online meer deelt 'dan in het echt'. "Ik ben niet zo goed in het verwoorden wat ik denk of vind in een gesprek, omdat ik dan minder tijd heb om na te denken over wat ik wil zeggen en hoe ik dit moet verwoorden."

Daarom ook een blog, zegt ze. Of beter: mailt ze. Want ook de vragen voor dit artikel beantwoordt ze liever niet in een gesprek. Zwart zit met haar geestelijke ziekten dan ook nog vol in de storm, terwijl Crick daar al uit is.

"Al twee jaar ben ik niet depressief meer", zegt ze. "Toch vragen mensen er nog naar. Dus ja, ik word ermee geassocieerd. Maar de overwonnen depressies maken me ook wie ik nu ben. Voor mij is het de uitdaging om met het blog te laten zien dat een depressie iets is dat je meemaakt, maar niet definieert wie je bent."

Ellie, Ellie, Ellie!

Op kilometer 26 van de marathon beseft Crick dat ze nog nooit zo ver aan een stuk heeft gelopen. Hoe ver nog? 42 min 26. Ze kan het niet meer uitrekenen. Wel weet ze dat bij kilometer 27 haar vriendinnen staan. Ze loopt de hoek om en... niemand. Ze raakt in paniek, loopt onder de Dom door. Daar staan ze. Met spandoek en al. 'Ellie, Ellie, Ellie.' Ze begint harder te lopen, gelooft weer in zichzelf.

Bij kilometer 30 staat haar vriend. Hij fietst een paar kilometer mee. Ze concentreert zich op het lopen, haar ademhaling, zoekt naar de laatste restjes energie, zoals ze die ook zocht om twee jaar geleden tijdens haar depressie het blog te beginnen. Ze vond de kracht in boosheid, omdat ze niet werd begrepen. Had ze een ernstige lichamelijke ziekte gehad, dan zou ze kaartjes hebben gekregen met sterkte en beterschap. "Maar omdat ik een depressie had, namen mensen afstand. Ze wisten niet wat ze moesten zeggen."

De laatste vier kilometer moet ze het weer alleen doen, met haar haas, Hennie, die al die tijd met haar meeloopt en haar aanmoedigt. "Een depressie overwinnen kan je niet alleen, en zo is het ook met de marathon. Je hebt de mensen langs de kant nodig."

Huilen, lachen, liggen

Het laatste stukje. Vriendinnen lopen mee. Dan de finish. "Ik wil huilen, ik wil lachen, nee, ik wil liggen". De lange weg blijkt toch een einde te hebben. "Ik was heel moe. Ik had gehoopt dat ik het als een enorme overwinning zou zien. Maar ik dacht, oké, dit kan ik ook aan. Nu voelt de marathon niet meer zo ver. Als ik het kan, kan iedereen het. Ik realiseerde me niet zo goed wat er gebeurde. Een soort afsluiting, dat was het zeker. Niet van mijn blog. Omdat ik freelance journalist ben, is dat een soort visitekaartje. Maar over de naam twijfel ik wel. Loopdepressievrij. Ik weet niet of dat nog bij me past."

Lees ook:

Er moet Qmusic-dj Stephan Bouwman (27) iets van het hart tijdens zijn uitzending woensdagmiddag. Hij voelt zich depressief. "Gewoon klote", zegt hij terwijl zijn stem breekt en omhoogschiet.