Takip et

Başkanlık sistemi nihayet ete kemiğe büründü. AK Parti'nin başkanlık sistemiyle ilgili teklifi ortaya çıktı.



Seçimler 5 yılda bir yapılacak. Başkan "devletin ve yürütmenin" başı olacak. İç ve dış siyaset başkan eliyle yürütülecek. ABD'deki gibi bir başkanlık sistemi öneriliyor. Ama bazı farklılıklar var. Federal sistemi değil, üniter sistemi esas alan; çift organlı değil, sadece parlamentoyu esas alan bir sistem öneriliyor. Anayasa'nın ilk 4 maddesi korunacak.



Başbakan Binali Yıldırım, MHP lideri Bahçeli'yle bugün yapacağı görüşmede teklifi sunacak.

AK Parti'de Genel Sekreter Abdulhamit Gül'ün Cumhurbaşkanlığı'nda ise Cumhurbaşkanlığı Başdanışmanı Prof. Dr. Şükrü Karatepe'nin başkanlığında metne son şeklini verdiği belirtiliyor.

Teklifin ayrıntılarına ulaşan Hürriyet yazarı Abdülkadir Selvi, bugünkü köşesinde merak edilen sistemi madde madde sıraladı:



1- Başkanlık sistemi öneriliyor. Böylece, başkanlık sistemi olacak ama adı anayasada, "Cumhurbaşkanlığı Sistemi" olarak yer alacak şeklindeki değerlendirmeler geçerli değil.

2- ABD'deki gibi bir başkanlık sistemi öneriliyor. Ama bazı farklılıklar var. Federal sistemi değil, üniter sistemi esas alan; çift organlı değil, sadece parlamentoyu esas alan bir sistem öneriliyor.

3- Anayasa değişikliği için milletvekili sayısı yetmeyen AK Parti, başkanlık sistemiyle ilgili değişiklikleri MHP ile yapacağı için, mevcut Anayasa'daki MHP'nin kırmızı çizgileri korunuyor.



ANAYASANIN BAŞLANGIÇ BÖLÜMÜ KALIYOR

4- Anayasa'nın ilk 4 maddesi korunuyor.

5- Anayasa'nın 66. maddesinde yer alan vatandaşlıkla ilgili bölüme dokunulmuyor.

6- Cumhurbaşkanı yemini ifadesi, "Başkan yemini" olarak değiştirilirken, yemin metnindeki yer alan "ve"ler çıkarılıyor. Cumhurbaşkanı yemininin yer aldığı 103. maddede 11 yerde, "ve" ibaresi geçiyor. Yemin metni, "ve, ve" şeklinde devam etmeyecek şekilde düzenleniyor.

7- 1982 Anayasası'nın başkanlık sistemine göre düzenlendiği metin 30-40 maddeden ve yasama, yürütme ve yargı bölümlerinden oluşuyor.

8- Amerikan sisteminde olduğu gibi başkan ile başkan yardımcısı birlikte seçilecek.

9- Seçimler 5 yılda bir yapılacak.

10- Başkanın Meclis'i fesih yetkisi yok.

11- Başkanlık seçimi ile milletvekili seçimi aynı zamanda yapılacak.



MİLLETVEKİLİ SEÇİLENLER BAKAN OLAMAYACAK

12- Başbakanlık sistemi kaldırılacak. Başkan aynı zamanda yürütmenin başı olacak. Başkan, bakanlarını Parlamento dışından atayacak. Milletvekili seçilenler bakan olamayacak.



KANUNLA DÜZENLENEN ALANLARDA KARARNAME ÇIKARAMAYACAK

13- Başkanın kararname çıkarma yetkisi olacak. Başkan, kanunla düzenlenen alanlarda kararname çıkaramayacak. Meclis, başkanın çıkardığı kararnameyi kabul etmediği takdirde o konuyla ilgili yasal düzenleme yapabilecek.

14- Başkan kendi yürütme alanını kararname ile düzenleyecek.

Cumhurbaşkanlığı'nın çalışmaları, Cumhurbaşkanlığı tüzüğüne, TBMM ise Meclis İç Tüzüğü'ne göre yönetildiği gibi başkanlığın yürütme alanıyla ilgili faaliyetleri başkanlık kararnamesi ile düzenlenecek.

15- Başkanın çıkan kanunları veto etme yetkisi olacak. Başkanın veto ettiği yasalar Parlamento'dan aynı çoğunlukla değil, nitelikli çoğunlukla çıkarılabilecek.



REFERANDUM NİSAN-MAYIS AYINDA BAŞKANLIK SEÇİMİ 2019'DA

Başbakan Binali Yıldırım'ın, MHP lideri ile yapacağı görüşme hem başkanlıkla ilgili anayasa değişikliğinin hem de takvimin belirlenmesi açısından büyük önem arz ediyor. İşler planlandığı gibi yürürse, nisan-mayıs ayında referanduma gidilecek. Referandumda kabul edildiği takdirde ne olacak, hemen seçime mi gidilecek? Hayır 2019'a kadar seçim öngörülmüyor. Erdoğan 2019'a kadar cumhurbaşkanı olarak görevini sürdürecek.



2019'A KADAR SİSTEMİN DÖNÜŞÜMÜ SAĞLANACAK

Bu arada başkanlıkla ilgili anayasa değişikliği doğrultusunda kanunlar çıkarılarak, sistem dönüştürülecek. Sisteminin dönüşümünün 2 yılı alması planlanıyor. 2019'da ise başkanlık seçimi ile milletvekili seçimi aynı tarihte yapılacak. Açılan sandıktan 5 yıl ülkeyi yönetecek olan başkanın hükümeti çıkacak.









