Het wetsartikel dat het voor de regering-Leterme mogelijk maakte een waarborgregeling voor de Arco-coöperanten in te voeren, schendt de grondwet. Dat concludeert het Grondwettelijk Hof.

Het Grondwettelijk Hof oordeelt dat de maatregel is genomen om een specifieke categorie personen te bevoordelen, en dus als voornemen tot nieuwe staatssteun bij de Europese Commissie had moeten worden aangemeld. Dat is meteen ook strijdig met het grondwettelijke beginsel van gelijkheid en niet-discriminatie. Aandelen bij de coöperatieve zijn ook niet helemaal hetzelfde als bankdeposito's bij kredietinstellingen en dus kunnen ze niet op dezelfde manier worden behandeld.

Het arrest ligt in de lijn der verwachtingen, nadat het Europees Hof van Justitie afgelopen december de waarborgregeling al had verworpen na een vraag van het Grondwettelijk Hof. Voor het Europees Hof kwam een waarborg voor Arco neer op illegale staatssteun. Hij oordeelde ook dat de 800.000 Arco-coöperanten geen spaarders, maar aandeelhouders zijn en dus geen beroep kunnen doen op de waarborgregeling die spaarders tot 100.000 euro beschermt bij financieel onheil van hun bank.

Het Grondwettelijk Hof moest rekening houden met de uitspraak van het Europees Hof. Het Grondwettelijk Hof kreeg dan weer een vraag van de Raad van State of de waarborg te rijmen valt met het grondwettelijk gelijkheidsbeginsel. Nu kan de Raad van State de waarborg zelf schrappen.

Waar ging het weer over?

Arco, de financiële arm van de christelijke werknemersbeweging ACW, met daaronder vier Arco-vennootschappen, was een van de grotere aandeelhouders van de ter ziele gegane bank Dexia. Toen die in 2008 in moeilijkheden kwam, zette toenmalig premier Yves Leterme (CD&V) het ACW onder druk om 350 miljoen te investeren in een kapitaalverhoging om Dexia te redden.

Arco pruttelde tegen en stemde pas in na de belofte van Leterme om een garantieregeling voor de Arco-coöperanten goed te keuren. Maar daar kwam niets van in huis. Pas in 2011, toen Dexia definitief overkop ging, keurde de federale regering de waarborg goed, waardoor de kleine aandeelhouders samen zowat 1,6 miljard zouden terugkrijgen. Die regeling lag van bij het begin onder vuur.

Wat nu?

De regering moet nu terugvallen op het zogenaamde plan B, waarbij de gedupeerde aandeelhouders nog 40 procent van hun bedrag terugzien. Bij de regeringsvorming in 2014 is het kader daarvoor al afgesproken. Zowel Belfius, de federale overheid als de christelijke werknemersbeweging Beweging.net, het vroegere ACW, moet daarvoor een inspanning doen, in totaal voor 600 miljoen euro.