De Oostenrijkse spoorwegen willen vanaf januari een nachttrein laten rijden tussen Wenen en Brussel. Ook de NMBS springt op de kar van de nieuwe 'Donauwalzer', al is de timing erg ambitieus.

'Wij plannen vanaf januari 2020 een nachttrein naar Brussel en werken daar met hoge druk aan.' Die verrassende aankondiging deed Andreas Matthä, de CEO van de Oostenrijkse spoorwegmaatschappij ÖBB, dit weekend in de Wiener Zeitung. Tegelijk plaatste de ÖBB op zijn Facebook-pagina een foto van het Atomium met het drietalige onderschrift: 'Welkom Brussel!'

Navraag leert dat ook de NMBS betrokken is bij de plannen. 'De gesprekken zijn bezig, maar zitten nog in een vroeg stadium', zegt woordvoerder Bart Crols voorzichtig. Maar intern valt te horen dat de NMBS 'volop geïmpliceerd is en meewerkt' met de ÖBB. Binnen enkele weken willen de Oostenrijkers meer details vrijgeven over de lijn Brussel-Wenen.

Volgens onbevestigde informatie op Duitse spoorwegforums zou de 'Nightjet' twee keer per week tussen de Belgische en de Oostenrijkse hoofdstad rijden. De nachttrein zou maandagochtend en donderdagochtend aankomen in Brussel, en daar dezelfde avond terug vertrekken naar Wenen. Wellicht zou de huidige nachttrein Wenen-Düsseldorf dan vanuit Keulen verder rijden naar Brussel.

Krappe timing

Met een geplande start in januari tonen de Oostenrijkers zich erg ambitieus. Wie in België treinen wil laten rijden, moet in principe in april bij de netbeheerder Infrabel een aanvraag indienen voor de nodige rijpaden. Volgens welingelichte bron heeft de ÖBB zijn aanvraag pas later ingediend, waardoor de Oostenrijkers zich tevreden moeten stellen met de resterende rijpaden die nog vrij zijn.

'Er zijn contacten tussen Infrabel en ÖBB en hun aanvraag voor rijpaden wordt momenteel bestudeerd', is het enige wat Infrabel-woordvoerder Frédéric Petit kwijt wil.

Vermoedelijk mikt de ÖBB bewust op een partnerschap met de NMBS, waarbij een Belgische locomotief de trein aan de grens overneemt. Net zoals de Duitse hogesnelheidstrein ICE kan de Nightjet dan onder de vlag van de NMBS door België rijden. Dat vergemakkelijkt de aanvraagprocedure voor de rijpaden en de lastige homologatieprocedure van de rijtuigen en de locomotieven.

Dat laatste bleek een ernstig probleem voor Arriva. De Nederlandse private spoorwegmaatschappij stelde vorig jaar een internationale verbinding van Aken via Maastricht naar Luik voor. Maar de nagelnieuwe treinen van Arriva raakten in België niet gehomologeerd door de federale overheid. Volgens kwatongen verzette de NMBS zich toen tegen de komst van een nieuwe buitenlandse concurrent. Door die vertraging rijdt de 'drielandentrein' sinds eind 2018 enkel tussen Duitsland en Nederland. Volgens een woordvoerster hoopt Arriva de nodige procedures eind 2022 alsnog klaar te hebben.

Donauwalzer

De NMBS schrapte in 2003 zijn verlieslatende business met nachttreinen. Daardoor verdween onder meer de 'Donauwalzer' tussen België en Wenen. In 2008 zette Deutsche Bahn de nachttrein tussen Berlijn en Parijs via België stop, waardoor de laatste reguliere nachttrein door België verdween.

In het winterseizoen legde de NMBS nog enige tijd nachttreinen naar een reeks Oostenrijkse skistations, zoals Kitzbühel, Zell am See en Innsbruck, in. Maar in 2016 zette de NMBS ook die 'Treski' stop.