Beeld thinkstock

Importunus lanceerde vorig jaar al een pilot waarbij schoolcomputers werden gescand op woorden die mogelijk wijzen op pestgedrag. Dat idee wordt nu uitgebreid om ook radicalisering in de kiem te smoren. De software, die nog in de maak is, moet scholen in staat stellen om tijdig in te grijpen bij een vermoeden van radicalisering.

Datacentrum

De laptops en computers van scholen die deelnemen aan het initiatief maken contact met een datacentrum, dat met behulp van speciaal samengestelde woordenboeken controleert of een leerling iets schrijft over bijvoorbeeld jihadisme, pesten of 'sexting' (het naar elkaar doorsturen van naaktfoto's van jezelf of andere leerlingen). 'Het betekent niet dat we alles kunnen zien dat een leerling intypt', verzekert Pauline van Dulken van Importunus. 'Het algoritme slaat alleen alarm bij bepaalde zoekwoorden. Alleen de door de school aangewezen vertrouwenspersoon krijgt dat dan te zien. Die kan vervolgens bepalen of er reden is voor een persoonlijk gesprek. Hij of zij kan een screenshot maken en in actie komen als dat nodig is.'



Voordat het systeem wordt ingevoerd, wil van Dulken zeker weten dat het goed zit met de privacy. 'We houden daarvoor nauw contact met het College Bescherming Persoonsgegevens. Dat is inmiddels grotendeels akkoord. Er moeten nog enkele dingetjes worden aangepast, maar dat is slechts een formaliteit.'



Van Dulken erkent dat mobiele telefoons verreweg het grootste risico vormen als het gaat om radicalisering of (cyber)pesten. Maar het is onmogelijk om het systeem daarvoor in te voeren, mede omdat smartphones doorgaans geen eigendom van de school zijn. 'Je moet het zien als een extra hulmiddel. En de meeste alarmerende berichten komen vroeg of laat toch wel op een laptop of computer terecht.'

Beeld thinkstock

Drugshandel

Er is bij enkele scholen al een pilot gedraaid met het systeem, en met resultaat. 'Zo zijn we dankzij het systeem een jongen van 13 op het spoor gekomen die een drugshandel wilde gaan opzetten. Dat hebben we op tijd weten te voorkomen.' Maar in veel gevallen zal het vals alarm zijn. Een scholier die zijn spreekbeurt wil houden over de jihad bijvoorbeeld, of een jongen die zijn vriendje mailt dat het 'pik donker' is. Van Dulken: 'Het systeem pikt het woordje 'pik' dan op, maar de vertrouwenspersoon zal daar natuurlijk niks mee doen.'



De leerlingen worden overigens van te voren duidelijk gemaakt dat alles wat ze op schoolcomputers schrijven in theorie kan worden gezien door de vertrouwenspersoon. 'Elke keer als ze inloggen krijgen ze een melding. Daarnaast kunnen ouders het aangeven als ze niet willen dat hun kind deelneemt aan het project. Dan kunnen we het systeem voor die leerling uistschakelen.'



Scholen kunnen zelf bepalen of ze het systeem willen gebruiken om jihadisme, pesten of beide tegen te gaan. Hoeveel interesse er is vanuit de scholen kan Van Dulken nog niet zeggen. 'We willen eerst de privacy honderd procent op orde hebben voordat we woordenlijsten gaan samenstellen en scholen gaan benaderen. Maar de eerste reacties zijn enthousiast.' Steun is er ook vanuit het ministerie van Onderwijs, dat initiatieven om radicalisering tegen te gaan zegt toe te juichen.