Sy sê jammer dat sy wil emigreer, en dat mense dit die maklike pad noem. En ek verstaan haar hart. ‘n Boere-oom, ‘n vriend van my pa, sê daardie selfde woorde vir ons. Hy sê hulle sal hom voete eerste van sy plaas af moet dra. Onmiddellik dink ek hy kan enige oomblik deel van ‘n statistiek word. En ek byt op my tande om nie te vra of hy bereid is vir sy vrou of sy dogter om ook voete eerste van sy plaas af gedra te word nie.

Want, Oom, ek is nie. Ek is nie bereid vir my kinders om voete eerste enige plek heen te gaan nie. Ek het ook ‘n jaar terug nog hoop gehad vir Suid-Afrika, nes hierdie vrou van George. Tot ons halfvyf een Dinsdagoggend in November wakkerword met ‘n vreemdeling in ons slaapkamer.

Toe was hy reeds in my kinders se kamers en deur my hele huis. Hy het reeds sy sakkie volgemaak met sy buit. Ek was nie bang nie, ek was baie kwaad. Nadat die polisie en die speurder by ons huis was en die diefwering heelgemaak is, vertel ons die mense wat gebeur het. Elke iedere persoon se reaksie was: “Gelukkig het hy niks aan julle gedoen nie.”

Gelukkig. Gelukkig dat hy niemand verkrag, gemartel, aangerand of vermoor het nie. Daardie week gebeur dieselfde met twee van my kollegas, nie naastenby in dieselfde buurt as ons nie. Kort daarna word ‘n kollega se dogter by ‘n kettingrestaurant aangeval en haar gesig word teen haar kar se stuurwiel gebreek. Sy was “gelukkig” dat iemand saam met haar in die kar was, want die persoon wou inklim, maar kon nie. Nog ‘n kollega stuur ‘n waarskuwing dat ons nie verby Olifantsfontein moet ry daardie week nie, want haar pa se motor is beskadig deur stakers op die snelweg wat hom met bakstene bestook het. “Gelukkig” is hy nie ernstig beseer nie.

Dis nie gelukkig nie, dis skrikwekkend. Dis abnormaal. Dis absurd.

Dis nie meer ons land nie. Dis nie meer die land waar jy rustig slaap nie, want jy luister vir elke vreemde geluid wat gevaar kan aandui. Dis nie meer die land waar kinders fietsry skool toe en op grasperke voor bure se huise speel tot die son lankal onder is nie. Dis nie meer die land waar jy jou kinders by die parkie of die publieke swembad alleen los vir die middag nie. Dis nie die land waar jy gaan kamp en jou kinders kan saam met maatjies die oord vol baljaar sonder sorge nie. Dis nie waar jy toktokkie speel in die dorp of alleen treinry na jou ouma in die Vrystaat vir die Julievakansie nie. Dis nie meer die land waar jou kinders net geleer kan word om hard te werk op skool en universiteit en by hul eerste werk om te verseker dat hulle ‘n goeie toekoms gaan hê nie.

Vandag is dit die land waar jou hoë heining en jou privaat sekerheidsmaatskappy en jou groot hond en jou handwapens deel is van jou kinders se werklikheid. Waar jou kinders geleer word om so vinnig moontlik in te gaan en deure te sluit sodra hulle in die huis is. Waar jou kinders geleer word wat om te doen as jy gekaap word, en hoe om by restaurantspeelplekke ‘n bohaai op te skop as iemand vreemd selfs net met hulle praat.

Dis die land waar jy nagte wakker lê en beplan vir ‘n toekoms of waar jy jou werk verloor, maar nog steeds jou familie aan die gang moet hou. Dis waar jy ‘n mediese fonds het en hoop die belaglike bedrag wat jy betaal, alles sal dek sodat jy nooit in ‘n staatshospitaal hoef te wees nie. Dis waar jy versekering moet hê vir allerhande ondenkbare, maar baie moontlike goed. Dis waar jy elke oggend bid jy het nie boodskappe op jou foon van nóg iemand wat aangeval of dood is wat ŉ kennis of naasbestaande nie.

Dis die land waar jy alles in jou vermoë doen om jou ouers van hul plaas af te probeer kry, want hulle is sagte teikens.

Dis waar ons is.

Ons besluit ons emigreer. Een van die eerste goed wat ons leer, is dat ons nie te veel moet praat oor wat in Suid-Afrika aan die gang is nie. Die mense in die buiteland dink ons dik die feite aan en ons maak goed op. Die media word ‘n rat voor die oë gedraai oor wat werklik aangaan. Maar die waarheid kom uit.

Die geweldige hoeveelheid Suid-Afrikaners van alle rasse wat die land verlaat is gevaarligte, en die wêreld neem kennis. Daar is ŉ sprankie hoop. En ons bly bid vir ons mense – ons en baie ander soos ons wat nou van ver af moet kyk hoe die land ten gronde gaan.

Ek is nie jammer oor die keuse om te gaan nie. Ek is spyt, self bitter, omdat dit daarop neergekom het dat ons ‘n keuse moes maak. Ek luister na mense en ek weet dis reg vir ons gesin. Jou opinie gaan nie my besluit verander nie. Jou opinie gaan nie my toekoms bepaal nie. Ek gaan vir seker my mense mis – al die niggies en nefies, ooms en tannies, vriende. Ma en Pa. My kinders gaan ook verlang, veral na hul oupas en oumas. Ek bid dat elkeen die geleentheid sal hê wat ek nou het om nuut en veilig oor te begin. Ek weet daar is baie wat nie kan of wil nie.

Emigrasie is nie die maklike pad nie. Dis ‘n klomp frustrasie. Met regeringsdepartemente wat alles moeilik maak en langer laat neem as wat jy ooit kon dink. Dis ‘n worsteling en ‘n wipplank van emosies wat jou vir maande en jare laat wroeg. Dis ŉ klomp besluite.

Dis afskeid neem van alles wat joune is. Dis laat gaan van drome en bekendheid en wortels. Dis duur. Dis emosioneel. Dis aaklig. Dis rou. As ek kon, sou ek dit anders wou gehad het. Maar hier is ons nou. En ek het hoop op ‘n beter lewe vir my. Vir my gesin. Vir my kinders.