De ster van de show in Windows Phone 8.1 is Cortana, Microsofts antwoord op Siri van Apple en Google Now. Het zal nog minstens een jaar duren voordat Cortana in het Nederlands zal werken. Wie dus gebruik wil maken van Cortana, moet zijn toestel in ieder geval deels op het Engels zetten. Wel kunnen gebruikers er ondanks de Engelse taal voor kiezen om Nederlandse tijd- en datumnotatie, graden in Celsius, meters en euro's te gebruiken. Ook het Nederlanstalige toetsenbord is dan nog beschikbaar.

Cortana is daadwerkelijk een kruising tussen Siri en Google Now. De spraakherkenning lijkt op het eerste gezicht prima in orde, de integratie in Windows Phone en in apps is al in deze eerste versie aanwezig en gebruikers hebben voldoende controle over gegevens waartoe Cortana toegang heeft.

De spraakassistent is op diverse plekken te vinden: hij kan notificaties geven in toast-vorm of op de live tile en hij zit achter de Zoek-knop naast de Windows-toets. Die notifcaties kunnen uit allerlei zaken bestaan, van nieuws waarvan het denkt dat je het wil tot aan een melding om eerder naar een volgende afspraak in de agenda te vertrekken omdat onderweg file staat.

Gebruikers kunnen Cortana - genoemd naar een personage uit Halo - toegang geven tot Facebook, waarna de assistent een melding geeft als de verjaardag van een contactpersoon eraan komt. Bovendien geeft de software op basis van likes suggesties voor cadeaus, hoewel het onduidelijk is hoe dat in elkaar zou zitten. Daarnaast kan het na toestemming mails scannen op bijvoorbeeld vluchtgegevens.

Daarnaast kan Cortana veel van wat Google Now en Siri ook kunnen: wekkers zetten, afspraken in de agenda zetten en vragen beantwoorden over bijvoorbeeld het weer of restaurants in de buurt. Er is ook integratie met apps: zo is het mogelijk om rechtstreeks in te checken met Foursquare, een url te openen, een tweet te plaatsen op Twitter of een foto te posten op Tumblr. Ontwikkelaars kunnen Cortana toegang geven tot een bepaalde functie.

Controle uitoefenen over Cortana gaat via het Notebook, waarin hij gegevens van de gebruiker bijhoudt. Dat kunnen net als bij Google Now favoriete plaatsen en contactpersonen zijn. Vanwege die 'inner circle' zit de functie Quiet Hours, het equivalent van Do Not Disturb in iOS en de Blokkeringsmodus in Samsungs Android-skin, onder Cortana. Alleen bij telefoontjes van bepaalde mensen maakt de telefoon dan geluid.

Een toevoeging aan Cortana, maar vermoedelijk ook de gewone versie van Bing in Windows Phone 8.1, is lokaal zoeken: als je bijvoorbeeld zoekt op een naam, komen contactpersonen met die naam, maar ook e-mails, berichtjes en andere communicatie met die persoon boven. Het is een implementatie van 'universal search' door de inhoud van een telefoon.

Vermoedelijk gaan veel Nederlanders die het Engels voldoende beheersen na de update hun toestel op Engels zetten, want op het oog is Cortana op zijn minst het proberen waard. Het is een van de meest veelbelovende techologieën die Microsoft afgelopen jaren heeft uitgebracht en op termijn zou het zomaar een nog centralere plek in Windows Phone kunnen krijgen.