Wypędzony 28 sierpnia 1944 r. przez Niemców z Warszawy trafił do obozu przejściowego w Pruszkowie. Zdołał uciec i objął kierownictwo powstańczego szpitalika w Górcach, który rozwiązał w grudniu 1944 roku. Został odznaczony m.in. Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski, Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Złotym Krzyżem Zasługi, Krzyżem Armii Krajowej, Warszawskim Krzyżem Powstańczym, Medalem Wojska, Medalem Za Warszawę 1939-1945 i Medalem Za Udział w Wojnie 1939.

Gen. Zbigniew Ścibor-Rylski we wrześniu 1939 roku służył w 1. Pułku Lotniczym. 4 września został awansowany do stopnia podporucznika. 6 września wraz z eskadrą pod dowództwem mjr Władysława Prohazko opuścił Warszawę. Początkowo ciężarówkami, następnie - po bitwie pod Mrozami - piechotą, grupa przebijała się na wschód. Dalszy szlak bitewny odbył z Samodzielną Grupą Operacyjną "Polesie" dowodzoną przez gen. bryg. Franciszka Kleeberga. Po kapitulacji pod Kockiem podjął próbę przedarcia się do Rumunii, ale we wsi Krzywda dostał się do niemieckiej niewoli. Początkowo osadzono go w kieleckich koszarach, a następnie w obozie jenieckim pod Stargardem Szczecińskim. Od wczesnej wiosny 1940 r. jako jeniec pracował na gospodarstwie we wsi Horst, a od czerwca przebywał na robotach w Pyrlitz (Pyrzyce), skąd wkrótce uciekł i przedostał się do Warszawy.

Do Związku Walki Zbrojnej wprowadził go mjr Władysław Prohazkę. Został zaprzysiężony we wrześniu 1940 r. pod pseudonimem „Stanisław". W latach 1941-1943 był partyzantem na Kowelszczyźnie. Od stycznia 1944 r. walczył w składzie 27. Wołyńskiej Dywizji Armii Krajowej, w ramach operacji „Burza” przechodząc jej cały szlak bojowy jako dowódca 2. kompanii I batalionu „Sokół” 50. pułku piechoty AK. Po przejściu dywizji przez Bug i dotarciu na Lubelszczyznę, w drugiej połowie lipca został wysłany z Lublina do Warszawy w celu uzgodnienia zrzutów broni dla oddziałów 27. WDP. Tymczasem w stolicy trwały już przygotowania do powstania. Porucznik „Motyl” - taki powstańczy pseudonim przyjął - ze swoimi ludźmi został podporządkowany Komendzie Głównej AK i miał na kwaterze oczekiwać dalszych rozkazów. Późnym wieczorem 31 lipca, łączniczka przyniosła mu rozkaz wyznaczający godzinę „W” i miejsce koncentracji.

Jako jeden z nielicznych przeszedł cały szlak bojowy batalionu "Czata 49". W sierpniu 1944 r. walczył o zdobycie Monopolu Tytoniowego na ul. Dzielnej, uczestniczył w obronie wolskich cmentarzy wyznaniowych, następnie brał udział w walkach na Stawkach, Muranowie i w próbie zdobycia Dworca Gdańskiego. Został odznaczony mi.n. Krzyżem Srebrnym Orderu Wojennego Virtuti Militari, Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski, Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski, Krzyżem Walecznych, Krzyżem Partyzanckim i Warszawskim Krzyżem Powstańczym.

Wśród najmłodszych, żyjących Powstańców jest Zbigniew Galperyn ps. „Antek”. Obecnie ma on 89 lat. Od grudnia 1942 był członkiem Szarych Szeregów. W drugiej połowie 1943 roku wstąpił do Armii Krajowej. Na początku 1944 roku przeszedł przeszkolenie wojskowe i złożył przysięgę. Brał udział w Powstaniu Warszawskim jako strzelec w batalionie Chrobry I. Za żołnierskie dokonania otrzymał Krzyż Walecznych. Uczestniczył w walkach na Woli, w Śródmieściu i na Starym Mieście. 24 sierpnia został ciężko ranny w Pasażu Simonsa. Przebywał w szpitalu wojskowym. We wrześniu opuścił Warszawę wraz z innymi rannymi. Dotarł do szpitala w Milanówku, następnie przebywał w Krakowie. Pozostałe odznaczenia: Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski, Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski, Medal Pro Patria, Krzyż Kawalerski Orderu Zasługi Republiki Federalnej Niemiec, Odznaka „Weteran Walk o Wolność i Niepodległość Ojczyzny”. Został również uhonorowany Nagrodą Miasta Stołecznego Warszawy i awansowany do stopnia podpułkownika WP w stanie spoczynku.

Zobacz też:

Sanitariuszka pomogła Niemcowi: ja dałam ci chleb, a ty mi ojca zabiłeś

Widziała okrucieństwo Niemców. Przerażające świadectwo Wandy Traczyk-Stawskiej