Staatssecretaris Klaas Dijkhoff (Veiligheid en Justitie, VVD) sluit niet uit dat hij gemeenten vaker moet dwingen om noodopvang te bieden aan asielzoekers. Dat zei Dijkhoff vanmiddag in reactie op de onrust die gisteravond tijdens en na een bewonersbijeenkomst in het Drentse Oranje ontstond.

Dijkhoff zag zich gisteren gedwongen om ongebruikte opvangplekken in Oranje toch in gebruik te laten nemen, tegen eerder gemaakte afspraken met de lokale overheid in. Boze inwoners van het dorp blokkeerden zijn auto, na afloop van de bijeenkomst waar Dijkhoff zijn besluit kwam uitleggen. De staatssecretaris zei in een reactie op het incident dat hij “wel eens prettiger avonden” had meegemaakt, maar dat hij de woede van de inwoners van Oranje ook begrijpt.

De afgelopen weken heeft Dijkhoff geprobeerd om het besluit tot gedwongen opvang in Oranje te voorkomen, maar hij had gisteren geen andere keuze, zo legde hij uit. “Het alternatief was dat we deze mensen buiten moesten laten slapen”. De staatssecretaris hoopt dat hij de komende tijd niet vaker tot gedwongen opvang moet besluiten, maar kan het ook niet uitsluiten. Dijkhoff gaat samen met premier Rutte aanstaande vrijdag overleggen met gemeentes en provincies. De Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) en het Interprovinciaal Overleg (IPO) komen dan naar Den Haag.

Gebrek aan bedden en achterstanden

Dijkhoff kampt met een gebrek aan bedden plus administratieve achterstanden. Afgelopen september wilden 12.800 vreemdelingen een asielaanvraag indienen, schreef hij gisteren aan de Tweede Kamer. Maar dat hebben ze niet allemaal kunnen doen, omdat de Immigratie- en Naturalisatiedienst achter loopt met de identificatie en registratie van asielzoekers. Gemeenten richtten afgelopen maanden al reguliere opvang, noodopvang én crisisnoodopvang in. Noodopvang, dat zijn hallen en paviljoens. Crisisnoodopvang zijn plekken die gemeenten achter de hand houden voor incidenten en rampen. Die laatste vorm van opvang is bedoeld voor in beginsel 72 uur.

Dat de bewonersbijeenkomst in Oranje gisteravond uit de hand liep, kan ook te maken hebben met de grote druk die het kleine dorpje al door de opvang van asielzoekers ervaart. Oranje telt zelf nog geen 140 inwoners en bood in het leegstaande vakantiepark al opvang aan 700 asielzoekers. Daar komen er nu nog eens 700 bij omdat er nog zoveel plekken in het park beschikbaar zijn.

Asscher: worden op de proef gesteld

Vicepremier Lodewijk Asscher (PvdA) zei vanmiddag tegen persbureau ANP dat we “als land danig op de proef worden gesteld”:

“Ik begrijp de woede en de emotie en begrijp dat mensen zich verraden voelden. Maar dat is nooit een excuus om de grens over te gaan van bedreigingen van wethouders, bekladdingen met hakenkruizen of de fysieke grens en de auto van de staatssecretaris te belagen.”

VVD-fractievoorzitter Zijlstra zei tegen het ANP dat de grens wat Nederland aankan in zich komt. PvdA-leider Samsom roept het kabinet op het overleg met de gemeenten over de problemen met de opvang snel te hervatten. PVV-leider Wilders noemde het beleid van Dijkhoff vanmiddag “regeren per Noord-Koreaans decreet”. Hij suggereerde dat Nederland vluchtelingen kan doorsturen naar Duitsland.