Die combinatie lijkt onwaarschijnlijk, maar komt bij milieubeleid vaker voor. Het is een klassiek voorbeeld van de Bootleggers and Baptists-speltheorie. Dat concludeert de Amerikaanse econoom Bruce Yandle voor de Foundation for Economic Education, in het artikel ‘Greens and Big Industry are the Baptists and Bootleggers of Climate Policy’.

Onwaarschijnlijke coalities rond milieuregels

Yandle ontwikkelde zijn speltheorie al in 1983, toen hij in dienst was van de Amerikaanse overheid. Hij verbaasde zich er toen over dat de onwaarschijnlijkste coalities konden ontstaan bij de lobby rond milieuregels. Mi­lieuclubs die op morele gronden actievoeren tegen oliebedrijven enerzijds en oliebedrijven en andere multinationals anderzijds, kunnen volgens Yandles theorie wederzijds voordeel halen uit samenwerking, ook als die niet één op één is.

Yandle verwijst naar de baptisten – protestantse stroming – die in de eerste decennia van de twintigste eeuw in Amerika met succes actie voerden tegen de verkoop van alcohol en de openstelling van cafés op zondag. Waarna de bootleggers – illegale stokers en drankhandelaren – konden profiteren van de uitschakeling van hun legale concurrenten. Desondanks konden de ‘vrome’ baptisten hun morele gelijk halen in de ogen van hun achterban.

Paradoxaal was dat het voor de bootleggers loonde om achter de schermen de lobby van de baptisten te steunen. Op dezelfde wijze profiteren multinationals tegenwoordig van activisten als Milieudefensie. Die laatste voert dezer dagen weer een campagne waarin ‘multinationals’ het moeten ontgelden. Die zouden niet geven om ‘mens en milieu’. Tegelijk zijn juist acht multinationals als Shell en Unilever verenigd in de Dutch Sustainable Growth Coalition (DSGC), de belangrijkste voorvechters van de ‘2030 Agenda’. Dat is de groene ontwikkelingsagenda van de Verenigde Naties (VN). Die is volgens DSGC ‘de leidraad voor het nationale duurzaamheidsbeleid van de komende vijftien jaar’.