Maar waar komt dat idee dan vandaan? Wie heeft het idee in ons hoofd geplant dat dit de liedjes zijn waar we telkens weer op stemmen? Waarom die liedjes en niet andere? Is het een zelfbevestigende lijst? Ja, natuurlijk! Maar wie is er dan ooit mee begonnen? Wat blijkt: de traditie van de Top 2000 gaat nog veel verder terug dan 1999. Het startpunt van de lijst is namelijk niet neutraal, het is geen nulpunt. De lijst van Top 2000 heeft namelijk een voorloper in de Top 100 Aller Tijden, een vergelijkbare hitlijst die in 1969 van start ging op Radio Veronica en later (toen Veronica door de Publieke Omroep opgeslokt werd) uitgezonden werd op Radio 3. Ook dat was altijd een hele happening, waar de hele dag voor uitgetrokken werd.



De gelijkenis tussen de Top 100 Aller Tijden en de elite van de Top 2000 is groot. De liedjes die in elke editie van de Top 2000 bij de bovenste 100 eindigden stonden eigenlijk allemaal regelmatig of zelfs altijd in de Top 2000. Slechts twee van de 28 stonden nooit in die andere lijst: ‘Het dorp’ van Wim Sonneveld (te theater?) en Eric Clapton’s ‘Tears in Heaven’ (relatief nieuw). Kortom: hier ligt een belangrijke basis voor wat ‘we’ in ons hoofd hebben als we denken aan de beste liedjes ooit.



Toen de Top 2000 in 1999 van start ging, voelde het direct als een nostalgische lijst. Dat hoorde ook wel bij de zender, want Radio 2 was veel minder gericht op nieuwe muziek dan jongere broertje Radio 3, dat de Top 100 Aller Tijden jarenlang uitzond. Het is haast letterlijk alsof een traditie van jongerencultuur officieel overgedragen wordt aan een nieuwe zender. En dat is gezien de ontwikkeling van de Top 100 Aller Tijden ook niet zo gek. Het is in de loop der jaren een in steen gehouwen canon geworden. Wat opvalt als je goed gaat kijken: bijna alle klassiekers zijn vrijwel direct na hun release (vaak twee of drie jaar) toegevoegd aan de eregalerij van ‘Beste liedjes ooit’.



Kijk maar: The Beatles en The Rolling Stones domineerden de eerste jaren, samen met het inmiddels wat vergeten Procul Harum. Daarna kwamen de helden van de jaren zeventig: Deep Purple, Led Zeppelin, Queen. Tot halverwege de jaren tachtig werden nieuwe helden toegevoegd aan de lijst. Dire Straits bijvoorbeeld, The Cure, Toto. Maar stukje bij beetje wordt de lijst steeds stroperiger, en steeds ouder, want veel van die klassiekers gaan nooit meer weg. De beste liedjes ooit worden niet meer in het heden gemaakt, maar in het verleden. Bij de eerste editie in 1969 is de top 10 gemiddeld drie jaar oud, in 1984 is dat al negen jaar, in 1992 maar liefst vijftien jaar.