Inflatiehonger

De zorgen van de zes beginnen bij de constatering dat de ECB geleidelijk haar mandaat anders is gaan invullen. De centrale bank heeft als doel om te zorgen dat de waarde van de euro stabiel is.

Daar is ook een heel concrete definitie voor opgesteld: de inflatie, de mate waarin een munt zijn waarde verliest, moet onder de 2 procent blijven. Dit jaar blijft die hangen onder de 1,5 procent.

Dat past dus binnen het officiële mandaat, en maatregelen zoals een verlaging van de rente zouden niet direct nodig hoeven te zijn. Maar de voormalige centraal bankiers wijzen erop dat de ECB in de loop der jaren het inflatiedoel als heel precies net onder de 2 procent is gaan interpreteren.

"Dat geeft een fantastisch alibi als de inflatie maar niet naar de 2 procent gaat, om maar te blijven verruimen", zegt Wellink. "Ook als je op een bevredigende 1 of 1,5 procent zit."

Zombies

Dat is gevaarlijk, waarschuwen ze. De negatieve gevolgen van een lage rente spreiden zich uit van de banken, naar verzekeringsbedrijven, pensioenfondsen en de gehele financiële sector.

Door een lage rente leveren zowel sommige beleggingen als spaargeld minder op, en daardoor gaan investeerders en bedrijven op zoek naar investeringen en beleggingen die meer opleveren maar ook risicovoller zijn. Dat duwt de prijs verder omhoog van zulke bezittingen, zoals aandelen en huizen.

Maar die opstuwing is kunstmatig, zeggen de zes. En het risico groeit mee. Die hoge prijzen kunnen uiteindelijk abrupt kelderen, en dat kan zelfs tot een diepe crisis leiden. Zwakke bedrijven, 'zombies' die nu door goedkope leningen kunstmatig overeind blijven, kunnen dan omvallen.

Ook over het opkoopprogramma zijn ze niet te spreken. "Na jaren zal die nauwelijks voor een positief effect op de economische groei zorgen." En dat roept steeds meer de verdenking op dat de ECB schulden nu vooral nog opkoopt om overheden in het zuiden van Europa te helpen die diep in de schulden zitten, zeggen de ondertekenaars van het memorandum. Daar zitten geen Zuid Europeanen tussen.