Appelen, bananen en sinaasappelen: ziedaar de drie meest gekochte fruitsoorten. En ik denk dat mijn gezin aardig en enthousiast tot die statistiek bijdraagt. In deze maand waarin we alleen Belgisch aten, hadden we dus wel een beetje een probleem: appelen à volonté, maar Belgische sinaasappelen en bananen vind je niet in de supermarkt.

Gelukkig heeft ons fruitpakket ons, naast een wekelijkse gezonde dosis appelen, op een dienblaadje het perfecte excuus aangereikt om toch van exotisch fruit te smullen. Bioboeren Andreas en Jelle van de Baarbeekhoeve in Muizen stoppen er ook ingevoerd fruit in omdat het pakket anders zes maanden per jaar alleen uit appelen zou bestaan. We hebben dus ook van bananen uit Ecuador, een ananas uit Costa Rica en blauwe bessen uit Spanje gesmuld. “Anders zouden we een hele periode alleen appelen kunnen geven”, zegt hij. “De komende periode geven we geen appelen meer omdat die nu, sinds de pluk in september en oktober qua koeling al evenveel energie hebben verbruikt als die die uit Nieuw-Zeeland komen. Als het beschikbaar is, kiezen we fair trade vruchten, of andere, duurzame varianten, zo veel mogelijk Europees.”

Het zet aan het denken. Zou het misschien kunnen dat een appel, in april geplukt in Nieuw-Zeeland en meteen verscheept, het milieu minder belast dan zijn Belgische soortgenootje dat al sinds de herfstpluk gekoeld bewaard wordt? “Dat is in detail bestudeerd”, zegt professor Annemie Geeraerd van de faculteit bio-ingenieurswetenschappen van de KU Leuven. “De oogst in Nieuw-Zeeland is in maart en april, dan gaan de appelen ongeveer een maand de boot op naar hier. Maar zelfs als je die meteen koopt, blijft de impact van de Belgische lager. Ook al eet je die pas in de zomer, lang na de oogst. Want ook op de boot moeten de appelen gekoeld worden, en een langere tijd een stabiele koeling in een gebouw is energie-efficiënter dan een drijvende koeling op een boot.”

Mijn keuze voor de Belgische mag dan inderdaad de duurzaamste zijn, mijn keuze voor bio blijkt dat niet. “De bio-appel is minder duurzaam dan een gewone, als je kijkt per kilo”, zegt Geeraerd. “Als je gaat kijken per hectare heeft een hectare bioappelboomgaard mogelijk wel een lagere impact dan een hectare gewone appelboomgaard, maar we eten nu eenmaal kilo’s appelen en geen hectares. Een bioboomgaard brengt vaak minder op en die lagere opbrengst wordt afgestraft. Wel is het zo dat de huidige milieu-impactberekeningen (nog) geen rekening houden met biodiversiteit, bodemkwaliteit en landschapsverbeterende elementen, waar bio vaak wel beter op scoort.”

Maar wat als ik toch zo milieuvriendelijk wil zijn en voor de bioappels wil gaan? “Dan moet dat gecombineerd worden met minder voedselverspilling. We verspillen echt enorm veel. Heel veel brood, maar ook fruit. Je kunt beter zes gewone appels kopen en zorgen dat je ze opeet, dan zes bioappels kopen waarvan je er een moet weggooien. Omdat heel die keten dan voor niets is geweest.”

Die ananas uit Costa Rica als smakelijk tussendoortje op ons Belgische menu, smaakte. En appels weggooien? Liever maak ik van die kneusjes die te zacht worden appelmoes. “Dat doe ik ook,” zegt professor Geeraerd, “maar de energie die je in je appelmoes steekt, is groter dan de energie die het de hele keten heeft gekost om die appel te maken en tot bij jou te krijgen. De Nederlandse wetenschapster Louise Fresco, die hier aan de universiteit onlangs een eredoctoraat kreeg, breekt er een lans voor: eigenlijk kun je beter appelmoes uit een bokaal kopen. Veel energie-efficiënter. Want wij zetten een kookpot op het vuur, dat moet opwarmen, of we zetten het in de microgolf, wat ook weer energie kost. Maar die laatste is sowieso ook energie-efficiënter dan het fornuis.”

En dus sta ik, weer buiten, mijn gezond verstand te betwijfelen. Een bokaal appelmoes uit de microgolf: het was niet als duurzaamste optie bij me opgekomen. Maar dus beter een pot in de microgolf, dan een bioappel in de vuilnisbak. Of misschien kan ik eens de appelkneusjes van de hele straat ophalen en appelmoes maken voor iedereen? Maar één keer energie verbruikt, en ongetwijfeld heel wat zachte appels die toch niet voor niets gekweekt zijn.