Minister Bert Koenders vindt dat Duitsland de leiderschapsrol in Europa volledig moet aanvaarden, na de Brexit en de verkiezing van Donald Trump.

Na deze gebeurtenissen lijkt het erop dat de VS en het Verenigd Koninkrijk de vriendschap met het Europese vasteland op de proef gaan stellen.

"Intensieve Amerikaanse betrokkenheid bij de Europese veiligheid is geen vanzelfsprekendheid meer en een sterk Duitsland is nu, meer dan ooit, in het Nederlandse belang", zei Koenders donderdag op een bijeenkomst van de Universiteit Leiden in Den Haag. "Ik zou zeggen: Nederland moet Duitsland helpen zijn leiderschapsrol in Europa te aanvaarden, zeker nu."

De minister van Buitenlandse Zaken ziet dat de belangstelling van de VS voor Europa afneemt en dat is niet nieuw. Economisch zal Europa de komende decennia een steeds kleinere rol spelen en de Amerikanen ergeren zich al een aantal jaar aan het feit dat slechts een klein aantal Europese landen voldoet aan de NAVO-norm.

Trump

"Trump zei het al hardop in zijn campagne, maar alle Amerikaanse beleidsmakers - ook Democraten - denken het", aldus Koenders. Hij geeft de Amerikanen geen ongelijk: "Want waarom moet de VS anno 2016 zo'n groot deel van de veiligheidscheque betalen voor ons in Europa?"

Hoewel Koenders pleit voor een belangrijkere rol voor Duitsland, moeten de VS en de Britten betrokken blijven. "Nederland heeft er altijd belang bij gehad dat de Angelsaksen bijdroegen aan het machtsevenwicht in Europa."

Desalniettemin is een sterk Duitsland volgens Koenders op dit moment in het belang van Nederland. "Op zoveel vlakken lopen de belangen van Nederland en Duitsland parallel: van afspraken in de Europese Unie tot een sterke euro en open economie; dat is belangrijker dan ooit nu het Verenigd Koninkrijk ons gaat verlaten."

Ook zou Duitsland, vanwege haar historie, een belangrijke brug kunnen slaan naar Rusland.

Europees FBI en CIA

Onder het leiderschap van de Duitsers moet Europa niet alleen in de economie, maar ook in defensie en een gemeenschappelijk buitenlandbeleid investeren, zei Koenders. "Wij Europeanen moeten dus onze eigen broek gaan ophouden."

Het woord 'Europees leger' neemt de PvdA-minister niet in de mond, maar hij pleit wel voor militaire specialisatie van de Europese strijdkrachten die onder Europees bevel moeten worden aangestuurd. Of de Britten de Europese Unie verlaten of niet, het Verenigd Koninkrijk moet hier volgens Koenders wel bij worden betrokken.

Ook moet er, wat Koenders betreft, een Europese FBI en CIA komen om terrorisme op het Europese continent te bestrijden. "Na elke aanslag komen we tot de conclusie dat de verschillende stukjes van de opsporingspuzzel wel degelijk aanwezig waren, maar dat ze verstopt waren in de nationale structuren. Dat kunnen we ons echt niet meer veroorloven", aldus Koenders.

Een Europese inlichtingendienst moet ervoor zorgen dat informatie sneller en makkelijker gebundeld kan worden zodat er tijdig kan worden opgetreden.