Van de Nederlandse verpleeghuisbewoners zijn er nu ruim 5.300 besmet met het nieuwe coronavirus. Dit blijkt uit de laatste update woensdagmiddag van twee elektronische patiëntendossiersystemen die verpleeghuizen gebruiken, ‘Ysis’ en ‘Ons’. De helft van de zieke ouderen is getest op het coronavirus, de rest heeft verschijnselen die sterk aan Covid-19 doen denken.

Uit de Ysis-dossiers blijkt dat 629 Covid-19-patiënten zijn overleden en 358 hersteld. In de Ons-dossiers wordt sterfte niet bijgehouden.

Beroepsvereniging Verenso van specialisten ouderengeneeskunde verzamelt sinds een week zelf de Covid-19-besmettingscijfers in verpleeghuizen omdat de GGD’s alleen cijfers van positief geteste patiënten meetellen – zonder dat alle verdenkingen zijn getest. Ook bij sterfte registreert het RIVM alleen positief geteste patiënten. Verpleeghuizen geven de overige overlijdens (de Covid-19-verdenkingen) door aan het CBS. Dat meldde vorige week dat er 2.000 meer mensen overleden in één week (tot 6 april) dan in voorgaande weken. Dat heet in jargon ‘oversterfte’.

Donderdag debatteert de Tweede Kamer over de corona-pandemie. Voor het eerst schuift ook Nienke Nieuwenhuizen, voorzitter van de specialisten ouderengeneeskunde, aan bij de technische briefing vooraf. Eerder waren steeds aanwezig Diederik Gommers namens de intensivisten, Jaap van Dissel, hoofd Infectieziektebestrijding van het RIVM, en Sjaak de Gouw, directeur van de GGD’s.

Het personeel in verpleeghuizen beschikt volgens Verenso, vakbonden en werkgeversorganisatie Actiz over te weinig persoonlijke beschermingsmiddelen. Zaterdag zegde minister Van Rijn (VWS) toe mondkapjes, schorten, handschoenen en brillen anders te gaan verdelen over de zorginstellingen. Tot nu toe kreeg ziekenhuispersoneel voorrang, daarna huisartsen en pas daarna verpleeghuizen en de thuiszorg. Verenso schrijft nu: „De cijfers tonen het belang aan van persoonlijke beschermingsmiddelen. In verpleeghuizen verblijven de meest kwetsbare patiënten. De aard van de persoonlijke verzorging en geclusterd wonen zorgen ervoor dat het virus zich snel kan verspreiden.”

Lees ook: Doden in verpleeghuizen: zoek niet naar schuldigen, maar richt je op kwaliteit van leven

Vakbond CNV Zorg en Welzijn schreef woensdagmiddag de Kamer: „Er bereiken ons te veel signalen over onveilige situaties op de werkvloer. Denk aan werknemers die – ondanks dat zij klachten hebben – onder druk worden gezet toch te komen werken.”

In de thuiszorg en verpleeghuizen schrijft de vakbond „ zijn protocollen en richtlijnen vaak niet bekend op de werkvloer en in de praktijk niet altijd na te leven. Wij schatten dat meer dan een miljoen werknemers in onveilige omstandigheden werken, met alle gevolgen voor hun eigen gezondheid en die van hun collega’s, maar de situatie doorkruist ook de Corona-strategie van het kabinet.”

Om te zorgen dat protocollen van het RIVM meer effect sorteren, vraagt CNV de politiek om verplicht te stellen dat mensen van de werkvloer meedenken over de toepassing.

NRC Vandaag Elke ochtend een overzicht van onze beste stukken en al het belangrijke andere nieuws Inschrijven

Een versie van dit artikel verscheen ook in NRC Handelsblad van 16 april 2020