Maandag hield Hotel Pontsteiger, in de gelijknamige kolos aan het IJ, de deuren al gesloten. Beeld Lin Woldendorp

Zo moet de eerder dit jaar ingevoerde toeristenheffing van drie euro per persoon per nacht in de ijskast, en moeten er noodkredieten komen voor bedrijven die dreigen om te vallen.

“Alleen al in de eerste negen dagen van maart ligt de bezettingsgraad in de Amsterdamse hotels 30 procent lager,” zegt hotelier Nico Evers, die als bestuurder bij Horeca Nederland de hotelsector vertegenwoordigt.

Volgens de organisatie wordt Amsterdam momenteel zwaarder getroffen dan de rest van het land. “Weliswaar blijven de kamerprijzen nog iets op peil omdat hotels toch ook hun kosten moeten compenseren, maar die zijn in die periode ook al 1,4 procent gedaald. Dit is buiten alle proporties. Hotels komen in liquiditeitsproblemen. Dit wordt een ramp.”

Tijdelijk gesloten

Maandag hield Hotel Pontsteiger, in de gelijknamige kolos aan het IJ, de deuren al gesloten. Door de coronacrisis is het aantal boekingen bij uitbater Vondel Hotels, dat negen vestigingen in de stad heeft, scherp gedaald. “We worden geconfronteerd met een sterk dalende bezettingsgraad in al onze hotels,” zegt eigenaar Arjen van den Hof. “Dan is het beter om een vestiging even te sluiten. We hebben de gasten overgeboekt naar onze andere hotels, zodat daar de bezetting nog enigszins op peil blijft. Vast personeel gaat daar ook heen. Zo kunnen we kosten besparen.”

Dinsdag gaat het hotel weer open, maar Van den Hof sluit niet uit dat als de situatie verder verslechtert, er meer maatregelen volgen. “Als goed ondernemer moet je daar ook rekening mee houden.”

Volgens hotelvoorman Evers, die als manager bij de Amsterdamse vestigingen van hotelgroep Westcord de coronagevolgen direct ondervindt, is het sluiten van Hotel Pontsteiger geen uitzondering. De eerste hotels die arbeidsduurverkorting en deeltijd-ww aanvragen hebben zich al bij de gemeld. “Andere hotels sluiten hele verdiepingen af om kosten te besparen of verlengen tijdelijke contracten niet en sturen flexwerkers naar huis.

Maar het is niet voldoende. De brancheorganisatie krijgt sinds twee weken meldingen van hotels die hun toeristenbelasting niet meer vooruit kunnen betalen. “Die afdracht is gebaseerd op de cijfers van vorig jaar. Als je daar nu 30 procent onder zit, dan kom je in de problemen. Wij willen dat de gemeente daar coulant in is.”

Meer over corona - Volg al het nieuws over het coronavirus in ons liveblog.

- Alles wat je wilt weten over corona in 16 vragen.

- Kaart: de verspreiding van het coronavirus in Nederland en Europa.

Vooral doordeweeks is de klap groot omdat veel zakelijk gasten – zakenlui of congresgangers – afhaken doordat bedrijven hun personeel thuis houden. “In de weekenden, met vooral consumenten, gaat het nu nog wel,” zegt Evers. “Maar onder consumenten zien we juist weer dat het aantal boekingen keldert.”

Gevolgen voor de hele stad

Zo lopen de boekingen voor de paasdagen, meivakantie en zomervakantie tientallen procenten achter. “Euro 2020 komt er aan, de Formule 1, Sail, maar er wordt nauwelijks nog geboekt.” Dat zal volgens Evers gevolgen hebben voor de hele stad. “Dat betekent ook minder omzet voor winkels, voor het GVB en – door de lagere opbrengsten van toeristenbelasting – voor de gemeente.”

De coronamalaise treft niet alleen hotels. Een eerste rondgang langs Amsterdamse restaurants leert de branchevereniging dat die inmiddels 30 procent omzet missen. “En vrijwel alle evenementen met meer dan 100 deelnemers worden afgeblazen of uitgesteld.” Maandagmiddag had de hotelbranche daarover overleg met onder meer Rai Amsterdam.

De horeca wil vooral de paniek dempen. “De Grand Prix van Bahrein wordt zonder publiek afgewerkt,” zegt voorzitter Pim Evers van Horeca Nederland Amsterdam. “Als dat begin mei in Zandvoort ook zo is, kunnen we inpakken. Zulke maatregelen zijn echt volstrekt overbodig.”

Realistisch RIVM

De branche looft het realisme van het RIVM, dat vooralsnog geen reden ziet om te adviseren evenementen af te blazen, zoals in onder meer Zwitserland, Frankrijk en Duitsland gebeurt. “We zouden daar veel meer aandacht aan moeten geven in binnen- en buitenland door instanties als Amsterdam Partners of het NBTC,” aldus de horecavoorman. “Nederland doet het heel goed, zowel om de uitbraak in te dammen als met maatregelen op het gebied van hygiëne.”

Daarentegen hekelt Horeca Nederland de overheid. “Het is heel goed dat burgemeester Halsema en premier Rutte tot kalmte manen. Maar wij wachten op concrete maatregelen. Wij willen graag deze week met het college spreken over directe maatregelen, zoals het opschorten van de vaste bijdrage van drie euro op de toeristenbelasting.”

Die verhoging is begin dit jaar onder groot protest van de branche ingevoerd, omdat Amsterdam haar schatkist flink wilde aanvullen. Het is inmiddels volgens de brancheorganisatie onwaarschijnlijk dat de gemeente de gehoopte opbrengst – 105 miljoen euro – zal halen. “Terwijl dat geld wel al grotendeels is uitgegeven en niet aan de horeca,” zegt hotelman Evers. “Wij hebben toen al gezegd dat dit tot grote problemen leidt als het tegenzit. We hadden nooit voorzien dat dat al zo snel zou zijn.”

Vooral het ontbreken van een opslag op musea en attracties wreekt zich nu. “Je ziet juist dat Nederlandse dagjesmensen gewoon blijven komen, die laten zich minder afschrikken. Maar die leveren de stad niets op.”

“De overheid moet veel meer rekening houden met dit soort scenario’s. Er is van uitgegaan dat het altijd maar beter gaat in de horeca, maar nu zie je daarvan het gevolg. En als het slecht gaat met de horeca, dan gaat het slecht met de stad.”

Geld lenen

Daarnaast vraagt de organisatie van het kabinet een fiscaal steunpakket aan de horeca. “Den Haag moet gaan nadenken hoe ze branches die zwaar worden getroffen, zoals de horeca, kunnen steunen met overbruggingskredieten en renteloze voorschotten. Zij kunnen dat geld gunstig lenen op de kapitaalmarkt,” zegt voorzitter Pim Evers.