De Europese Unie roept haar ambassadeur terug uit Moskou voor overleg. De maatregel volgt op de vaststelling van de EU-regeringsleiders donderdagavond dat Rusland hoogstwaarschijnlijk achter de aanslag met zenuwgas in Salisbury op oud-dubbelspion Sergei Skripal zit. Volgens hen is dat de enige plausibele verklaring.

Onder druk van de Britse premier May, de Duitse bondskanselier Merkel en de Franse president Macron scherpten de lidstaten hun veroordeling van de aanslag aan. Zij wijzen nu nadrukkelijk naar Moskou. Enkele landen, waaronder Litouwen, hebben zich al bereid getoond om in navolging van het Verenigd Koninkrijk Russische diplomaten uit te wijzen.

De leiders praatten de eerste 2,5 uur van hun diner over Rusland. De Britse premier Theresa May, de Duitse bondskanselier Angela Merkel en de Franse president Emmanuel Macron hadden voor het eten beraadslaagd over een sterkere veroordeling van de aanval.

De ministers van Buitenlandse Zaken kwamen maandag niet verder dan dat de EU de Britse vaststelling dat Rusland hoogstwaarschijnlijk verantwoordelijk is "zeer serieus'' neemt.

De lidstaten gaan nu bedenken wat voor maatregelen er volgen. Daarbij wordt rekening gehouden met antwoorden die Rusland geeft op de vragen die met name de Britten hebben gesteld. Volgens ingewijden zijn enkele lidstaten bereid in navolging van het Verenigd Koninkrijk Russische diplomaten uit te wijzen. Extra economische sancties zijn nu niet aan de orde.

De leiders besloten verder dat de EU zich beter moet kunnen verdedigen tegen chemische, biologische en nucleaire risico's, in samenwerking met de NAVO. Ook moet meer werk worden gemaakt van contraspionage en het afweren van dreigingen als cyberaanvallen. De Europese Commissie krijgt de opdracht dit uit te werken.

163 Moordaanslag op Russische ex-spion: Een overzicht

Mark Rutte

"Je ziet dat de Europese Unie nog verder achter het Verenigd Koninkrijk gaat staan'', zei premier Rutte over de aanscherping. Die is volgens hem van grote politieke betekenis en wordt "zeer gewaardeerd" door Theresa May.

Zij heeft geen extra bewijzen op tafel gelegd dat de Russen achter de aanslag zouden zitten, vervolgde de premier. "We moeten scherper laten zien dat de EU dit onacceptabel vindt en wij achter Engeland staan", vatte Rutte de discussie van de afgelopen tijd samen.

"Niemand denkt nu na over extra sancties, maar welke maatregelen er worden getroffen is iets wat we de komende tijd moeten besluiten als dat aan de orde zou zijn'", zei Rutte verder. Nederland gaat dus met de andere landen kijken wat "logische vervolgstappen" zijn. Over de EU-ambassadeur zei Rutte dat die niet wordt teruggetrokken, maar "voor consultatie teruggeroepen naar Brussel".

Ook Merkel acht verdere maatregelen tegen Moskou mogelijk. "We zijn vastberaden gezamenlijk te reageren."

Agent

De Britse politieagent die als eerste bij de vergiftigde Sergei Skripal en zijn dochter Yulia was nadat ze waren vergiftigd, is donderdag ontslagen uit het ziekenhuis.

Sergeant Nick Bailey werd ernstig ziek nadat hij op 4 maart op de plek was aangekomen waar Sergei Skripal en zijn dochter Yulia in de Zuid-Engelse stad Salisbury zijn gevonden. Skripal en zijn dochter zijn vergiftigd met het zenuwgas novichok.

"Mensen vragen me hoe ik me voel, maar er zijn echt geen woorden om uit te leggen hoe ik me nu voel," zei hij in een verklaring. "Surrealistisch is het woord dat steeds vaker voorkomt, en het is echt volkomen surrealistisch geweest."

Hersenschade

Donderdag werd ook bekend dat het gas mogelijk de hersencapaciteit van Skripal en zijn dochter heeft aangetast. Het is onduidelijk of ze zullen herstellen, zei een Britse rechter donderdag in een uitspraak.

De rechter gaf in zijn uitspraak toestemming bloedmonsters te nemen van de Skripals door artsen, om chemische wapeninspecteurs van de OPCW toe te staan ​​testen uit te voeren.

"Het precieze effect van de blootstelling op hun gezondheid op lange termijn blijft onduidelijk, hoewel medische tests erop wijzen dat hun geestelijke capaciteit kan zijn aangetast", zei de rechter.

Aanslag

Groot-Brittannië beschuldigde Rusland kort na de aanslag en heeft 23 Russische diplomaten uitgezet. Als antwoord daarop heeft Rusland ook 23 Britse diplomaten uitgezet. De Britse koninklijke familie gaat deze zomer ook niet naar het WK-voetbal in Rusland.

Volgens de minister van Buitenlandse Zaken van Groot-Brittannië Boris Johnson zit de Russische president Vladimir Poetin achter de aanslag.

Rusland ontkent alle betrokkenheid en heeft gezegd dat ook Tsjechië, Zweden en Groot-Brittannië novichok hebben gemaakt en het gif geleverd kunnen hebben. Ook denkt Moskou dat de Britse regering informatie achterhoudt over de gezondheid van de Skripals.

Wil jij elke ochtend direct weten wat je 's nachts gemist hebt en wat er die dag gaat gebeuren? Abonneer je dan nu op onze Dit wordt het nieuws-nieuwsbrief!