Δεν το λέω εγώ αυτό -ο τίτλος ειρωνεύεται το περιεχόμενο ενός άρθρου του Διονύση Γουσέτη, που δημοσιεύτηκε χτες στην Καθημερινή, με τίτλο «Τα ευρωπαϊκά ρεκόρ των Ελλήνων«. Ο συγγραφέας δεν εννοεί ρεκόρ στον στίβο ή γενικότερα στον αθλητισμό (που έτσι κι αλλιώς δεν είναι τόσο πολλά, αμφιβάλλω αν θα γέμιζαν άρθρο) αλλά διάφορα μεγέθη και κοινωνικούς δείκτες, στα οποία η Ελλάδα υποτίθεται ότι έχει μια σειρά από πρωτιές αλλά και από τελευταίες θέσεις.

Διάλεξα να σχολιάσω σήμερα το άρθρο αυτό αλλά θα ζητήσω και τη δική σας βοήθεια, όσοι έχετε ταλέντο σε αναζητήσεις διαδικτυακές, για να επιβεβαιωθούν ή να ανασκευαστούν οι ισχυρισμοί του Δ. Γουσέτη. Παρακινήθηκα να γράψω το σημερινό σημείωμα επειδή είδα ότι το άρθρο του Δ.Γ. περιέχει πολλές ανακρίβειες, σε τέτοιο βαθμό που να καταντά ανέντιμο, και επειδή με εκνευρίζουν οι αφορισμοί του τύπου «μόνο στην Ελλάδα συμβαίνει αυτό» (καλό ή κακό, δεν έχει σημασία).

Είναι βαριά κουβέντα να λες «ανέντιμο», αλλά ο αρθρογράφος διαβεβαιώνει ότι οι ισχυρισμοί του βασίζονται σε στατιστικές τις οποίες έχει συγκεντρώσει από διάφορες πηγές, έστω κι αν αιδημόνως αποφεύγει να δώσει έστω και μια παραπομπή, παρόλο που με την ηλεκτρονική δημοσίευση είναι πανεύκολο να προστεθούν υπερσύνδεσμοι στο κείμενο. Αλλά ας δούμε καλύτερα τους ισχυρισμούς.

Και πρώτα οι «ελληνικές πρωτιές»:

Είμαστε πρώτοι σε: γήρανση πληθυσμού, μέγεθος κράτους, διαφθορά, απεργίες, ανεργία, αρνησιδικία, καπνιστές, αλκοόλ, ναρκωτικά, παχυσαρκία, εκτρώσεις, τροχαία ατυχήματα, εξαγωγή φοιτητών, ατμοσφαιρική ρύπανση, τραγούδι και χορό, τηλεθέαση, αριθμό τηλεοράσεων ανά νοικοκυριό, ιδιωτικές δαπάνες για υγεία και παιδεία, γιατρούς, πλαστικές εγχειρήσεις, τοκετούς με καισαρική, ρατσισμό, ξενοφοβία, παραβιάσεις πολεοδομικής νομοθεσίας, περιβαλλοντικές παραβάσεις, βρωμιά πρωτεύουσας, ακρίβεια, φοροδιαφυγή, ιδιοκατοίκηση, παραοικονομία, στρατιωτικές δαπάνες, σπατάλη δημοσίου χρήματος, σπατάλη ενέργειας, αντιαμερικανισμό, ευρωσκεπτικισμό, ποσοστά νεοναζί, θρησκευτικότητα, παιδική θνησιμότητα, τζόγο, αντισημιτισμό, ισοβίτες.

Αν χάσατε τον λογαριασμό, 42 πρωτιές.

Και οι τελευταίες θέσεις:

Είμαστε τελευταίοι σε: ανάγνωση εφημερίδων, πωλήσεις, δανεισμό και ανάγνωση βιβλίων, χρήση ηλεκτρονικού υπολογιστή, πολιτικές ελευθερίες, ελευθερία του Τύπου, διαχείριση σκουπιδιών, ανακύκλωση, δωρητές οργάνων, εκπροσώπηση των γυναικών στις δομές εξουσίας, συνθήκες διαβίωσης ηλικιωμένων, παροχή ασύλου, δίκτυο σιδηροδρόμων, μουσεία, βιβλιοθήκες, κινηματογράφο, ραδιόφωνο, θέατρο, μουσικές συναυλίες, δαπάνες για αναψυχή και πολιτιστικές δραστηριότητες, πράσινο στις πόλεις, ξένες επενδύσεις, πρόνοια, παιδεία, ποιότητα λαμβανόμενης γνώσης, ανταγωνιστικότητα, προστασία του περιβάλλοντος, ενσωμάτωση νομοθεσίας Ε.Ε., εφαρμογή κοινοτικών οδηγιών, απορρόφηση των κονδυλίων της Ε.Ε., γονιμότητα, κοινωνική δικαιοσύνη. Επίσης, είμαστε η μοναδική χώρα της Ε.Ε. που εικόνες παρελαύνουν με τιμές αρχηγού κράτους. Που δεν έχει καύση νεκρών. Που έχει αδέσποτα σκυλιά, δύο εκατ. αυθαίρετα ακίνητα και μαθητικές παρελάσεις. Που οι δημόσιοι υπάλληλοι αμείβονται περισσότερο από τους ιδιωτικούς.

Και η αιτία;

Αν προσέξει κανείς, διαπιστώνει ότι τα συντριπτικά περισσότερα από αυτά τα αρνητικά ρεκόρ δεν οφείλονται στο DNA μας, αλλά στο ότι δεν έχουμε ή δεν σεβόμαστε τους θεσμούς. (…)

Να προσέξουμε πως ο αρθρογράφος τόσο τις πρωτιές όσο και τις τελευταίες θέσεις τις θεωρεί «αρνητικά ρεκόρ». Για ποιο λόγο όμως είναι αρνητικό ρεκόρ η υψηλή ιδιοκατοίκηση ή, πολύ περισσότερο, η έφεση στο τραγούδι και τον χορό; Γιατί μπαίνει στο ίδιο τσουβάλι ο αντιαμερικανισμός με τον ευρωσκεπτικισμό και τον αντισημιτισμό;

Αλλά ας προσπαθήσουμε να ελέγξουμε μερικούς από τους ισχυρισμούς, παρόλο που πρέπει να πούμε ότι για ορισμένες κατηγορίες είναι πολύ δύσκολη η ποσοτικοποίηση. Τις στρατιωτικές δαπάνες εύκολα τις μετράς, το ίδιο και το ποσοστό ιδιοκατοίκησης, αλλά πολύ λιγότερο εύκολα συγκρίνεται π.χ. η διαφθορά ή η κρατική σπατάλη ή η… βρωμιά της πρωτεύουσας ή, έτσι γενικά κι αόριστα, ο χορός και το τραγούδι. Να σημειώσω ότι σε μεγάλο βαθμό η ανασκευή που ακολουθεί είναι συλλογική δουλειά που έγινε αυθόρμητα στον τοίχο φίλης στο Φέισμπουκ.

Θα μπορούσα να συνεχίσω την αποδόμηση και με τις υπόλοιπες κατηγορίες, αλλά κουράστηκα. Ίσως στα σχόλια να προσθέσετε κι εσείς τον οβολό σας.Παρέθεσα 16 από τις κατηγορίες του Γουσέτη, στις οποίες νομίζω πως απέδειξα πως οι ισχυρισμοί του είναι από ανακριβείς έως εξωφρενικοί. Να τονίσω ότι δεν «κορφολόγησα», δεν παρουσίασα επιλεγμένα τις κατηγορίες εκείνες όπου ο ισχυρισμός του Γουσέτη αποδεικνύεται ψευδής -αν είχα περισσότερο χρόνο ή αν με πλήρωναν να το κάνω, θα τεκμηρίωνα όλες τις κατηγορίες. Σε κάποιες περιπτώσεις δεν βρήκα πολύ πρόσφατα στοιχεία ή δεν ήμουν βέβαιος για την εγκυρότητα της πηγής. Για παράδειγμα, είναι μάλλον βέβαιο ότι είμαστε πολύ μακριά από την πρώτη θέση στην ΕΕ τόσο οσον αφορά τον αριθμό των τηλεοπτικών συσκευών (κατά κεφαλήν εννοώ) όσο και ως προς την τηλεθέαση -αλλά δεν βρήκα πλήρη και πρόσφατα νούμερα.

Και επειδή ο αρθρογράφος μάς διαβεβαιώνει ότι όλοι του οι ισχυρισμοί βασίζονται σε στατιστικά στοιχεία, ενώ ολοφάνερα κάτι τέτοιο δεν συμβαίνει για όλους, κι επειδή η απόκλιση σε πολλές περιπτώσεις είναι μεγάλη, φοβούμαι ότι δίκαια χαρακτήρισα ανέντιμο το άρθρο.

Δεν αρνούμαι ότι σε κάποιες κατηγορίες μπορεί πράγματι να έχουμε τη (θλιβερή) πρώτη ή τελευταία θέση στην ΕΕ. Μπορεί να είναι οι καισαρικές, για τις οποίες είχαμε ένα άρθρο τις προάλλες. Μάλλον είμαστε πρώτοι στις στρατιωτικές δαπάνες κατά κεφαλήν. Πιθανώς και στον αντισημιτισμό. Στην αρνησιδικία μάλλον είμαστε δεύτεροι. Σίγουρα είμαστε πρώτοι στην ανεργία.

Ωστόσο, ολοφάνερα η πρωτιά στην ανεργία δεν οφείλεται στο ότι «δεν έχουμε ή δεν σεβόμαστε τους θεσμούς» και γενικά δύσκολα μπορεί να αποδοθούν όλες οι αδυναμίες και οι καθυστερήσεις στην περιρρέουσα «καφρίλα» (ορολογία του Γουσέτη).

Δεν θα αρνηθώ ότι πάρα πολλά πράγματα στη χώρα πάνε στραβά και ανέκαθεν με εξόργιζε ο ελληναράδικος κομπασμός της δεκαετίας του 90 -θα θυμάστε εκείνες τις ηλίθιες λίστες που έκαναν θραύση στο Διαδίκτυο των αρχών του αιώνα, ότι τάχα μόνο οι Έλληνες ξέρουν να γλεντάνε, ότι μόνο εμείς έχουμε τη λέξη φιλότιμο και ότι μόνο εμείς αγοράζουμε το καρπούζι ολόκληρο και όχι σε φέτες (κάτι, παρεμπιπτόντως, που το μάθαμε από τους πρόσφυγες του 22, αυτούς που τους λέγαμε τουρκόσπορους και παστρικές). Αλλά αν είναι καταδικαστέος ο ελληναράδικος κομπασμός, εξίσου επικριτέα είναι και η αφ’υψηλού ισοπέδωση, που αποτελεί, ουσιαστικά, μια παραλλαγή του «μαζί τα φάγαμε».

Ούτε με έπιασε καημός να εξωραΐσω την κατάσταση στη χώρα, επειδή τάχα συμβαίνει η σημερινή κυβέρνηση να είναι της αρεσκείας μου -τα περισσότερα από αυτά τα μεγέθη αλλάζουν αργά και επομένως δεν μπορούν να πιστωθούν ή να χρεωθούν σε μία κυβέρνηση. Εξάλλου, όπως έδειξε το πολύ πρόσφατο άρθρο μας για τις καισαρικές, εγώ ο ίδιος έσπευσα να υποδείξω μια θλιβερή πρωτιά -που μπορεί και να μην ήταν ακριβώς πρωτιά, όπως φάνηκε στη συζήτηση.

Θα βοηθούσαν άρθρα σαν του Γουσέτη να αποκτήσουμε περισσότερη αυτογνωσία; Ναι, θα βοηθούσαν -υπό την προϋπόθεση πως θα ήταν τεκμηριωμένα και πως θα περιείχαν λιγότερους τομείς όπου πράγματι υστερεί η χώρα ώστε να μπορούν να βγουν κάποια συμπεράσματα. Όταν όμως μπαζώνει κανείς δεκάδες κατηγορίες για πολλές από τις οποίες ολοφάνερα παραποιεί την πραγματικότητα, τότε υπονομεύει την αξιοπιστία του, ακυρώνει και εκείνα τα επιχειρήματα στα οποία έχει δίκιο και δημιουργεί την εντύπωση ότι εξυπηρετεί άλλους σκοπούς.

Υπάρχει όμως και μια άλλη θλιβερή πρωτιά της χώρας μας, που γι’ αυτήν δεν έχω να σας παραπέμψω σε πηγές. Σύμφωνα λοιπόν με τις εμπειρικές παρατηρήσεις μου, έχουμε την πρώτη θέση στην ΕΕ σε τσαπατσούληδες γονατογράφους δημοσιολογούντες. Όπως μάλιστα παρατήρησε φίλος, το δυστύχημα είναι ότι π