Η απουσία συγκροτημένου, επισήμου εγγράφου στην ΠΓΔΜ, που να καταδεικνύει στοιχειωδώς τη μορφή την οποία θα έχει το Σύνταγμα της γείτονος χώρας μετά τις πρόσφατες αναθεωρήσεις διατάξεών του, στη βάση της Συμφωνίας των Πρεσπών, έχει αναδειχθεί στη Βουλή ως κομβικό ζήτημα των σφοδρών αντιπαραθέσεων μεταξύ κυβέρνησης και αντιπολίτευσης.

«Θεωρώ αδιανόητο το γεγονός ότι καλούμαστε να κάνουμε αυτήν τη συζήτηση χωρίς να έχει κατατεθεί ακόμα στο ελληνικό Κοινοβούλιο το οριστικό, αναθεωρημένο και κωδικοποιημένο κείμενο του σκοπιανού Συντάγματος, όπως προέκυψε μετά τη διαδικασία αναθεώρησης. Πώς είναι δυνατόν η Βουλή των Ελλήνων να κληθεί να πάρει μια τόσο σημαντική απόφαση χωρίς να γνωρίζει, τελικά, στη λεπτομέρειά τους ποιες είναι οι διατάξεις οι οποίες αναθεωρήθηκαν και τι μορφή θα πάρει τελικά το κείμενο του Συντάγματος της γειτονικής χώρας;», σημείωσε με έμφαση λίγο πριν αρχίσει η τελική μάχη στην Ολομέλεια, ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης Κυρ.Μητσοτάκης.

Στις συνεδριάσεις της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων το περασμένο διήμερο η ΝΔ διά του κ. Γ. Κουμουτσάκου, καθώς και άλλα κόμματα της αντιπολίτευσης έθεσαν το θέμα αυτό, με την κυβέρνηση να εμφανίζεται με δύο γραμμές άμυνας: Αφενός υπογραμμίζεται πως το κρίσιμο στοιχείο είναι όσα αναφέρονται στην ρηματική ανακοίνωση των Σκοπίων προς την Αθήνα, με τις διαβεβαιώσεις της γείτονος ότι οι προβλεφθείσες συνταγματικές τροποποιήσεις έχουν ψηφιστεί. Αφετέρου, και ειδικότερα σε απάντηση του αιτήματος να κατατεθεί στην ελληνική Βουλή το επίσημο κείμενο του Συντάγματος της ΠΓΔΜ με καταγεγραμμένες και ενσωματωμένες τις τροποποιήσεις, ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών κατέθεσε ένα έγγραφο στα αγγλικά, το οποίο «αλίευσε» στο διαδίκτυο και ειδικότερα σε κυβερνητική ιστοσελίδα της ΠΓΔΜ. Ο κ. Κατρούγκαλος σημείωσε ότι από το έγγραφο αυτό μπορεί κάποιος να διαπιστώσει ότι οι τροποποιήσεις –βάσει της πρακτικής στην ΠΓΔΜ- δεν «ενσωματώνονται» στο συνταγματικό κείμενο, αλλά παρατίθενται στο τέλος αυτού.

Βουλευτές και άλλοι που πήαν το κείμενο αυτό στα χέρια τους, με την προσδοκία να δουν έτσω και με αυτή τη μορφή τις τροποποιήσεις που προκύπτουν από τη Συμφωνία των Πρεσπών, διαπίστωσαν ότι δεν υπάρχουν. Με αφορμή αυτό και επικαλούμενος εκ νέου τη ρηματική διακοίνωση, ο κ. Κουμουτσάκος υπογράμμισε κατά την διάρκεια νέας παρέμβασής του: «Τι λέει η ρηματική διακοίνωση; Προσέξτε: Οι τροπολογίες αυτές αποτελούν συστατικό μέρος του Συντάγματος της Δημοκρατίας Μακεδονίας και τίθενται σε ισχύ με τη θέση σε ισχύ της τελικής Συμφωνίας, της Συμφωνίας των Πρεσπών και πιο κάτω λέει: και με την κύρωση του πρωτοκόλλου ένταξης στο ΝΑΤΟ από το πρώτο μέρος της τελικής Συμφωνίας, δηλαδή το πρώτο μέρος, από εμάς. Δηλαδή, τι λέει η ρηματική διακοίνωση; Λέει ότι θα ισχύσουν οι τροπολογίες όταν εμείς κυρώσουμε τη Συμφωνία και όταν κυρώσουμε και το πρωτόκολλο ένταξης. Αυτό έρχεται σε κατάφωρη παραβίαση των προβλεπομένων στη Συμφωνία των Πρεσπών. Ερωτάσθε, κ. Υπουργέ, ζητήσατε διευκρίνιση με ρηματική διακοίνωση ίσου δεσμευτικού βαθμού και θεσμικής υπόστασης κείμενο από τα Σκόπια να μας εξηγήσουν γιατί με αυτό παραβιάζουν τη Συμφωνία των Πρεσπών; Αυτό πρέπει να απαντηθεί, κ. Υπουργέ και πρέπει να απαντηθεί και τώρα και στην Ολομέλεια».

Ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών, κατόπιν τούτου, αναγκάστηκε να παράσχει εξηγήσεις λίγο πριν το τέλος των συνεδριάσεων της αρμόδιας κοινοβουλευτικής Επιτροπής, από τις οποίες αναδείχθηκε ένα στοιχείο που έμενε για καιρό (και εν μέσω οξύτατων συγκρούσεων για διαδικαστικά και άλλα θέματα εντυπώσεων) «στη σκιά»: Ειδικότερα τονίστηκε πως η Συμφωνία των Πρεσπών εμπεριέχει πρόβλεψη σύμφωνα με την οποία οι συνταγματικές αλλαγές που ζητήθηκαν από τα Σκόπια δεν θα ολοκληρωθούν με το να τεθούν σε ισχύ πριν από την κύρωση της Συμφωνίας από την Eλλάδα, αλλά μετά όχι μόνο από την ψηφοφορία στο ελληνικό Κοινοβούλιο, αλλά και από την κύρωση και του Πρωτοκόλλου Προσχώρησης της γείτονος στο ΝΑΤΟ. Ως γνωστόν, η εντύπωση που είχε καλλιεργηθεί στο εσωτερικό της χώρας μας, ήταν εξ αρχής εντελώς διαφορετική.

«Ήταν πράγματι για τη δική μας διασφάλιση και είναι ένα από τα διαδικαστικά σημαντικά επιτεύγματα της Συμφωνίας ότι αυτή θα ερχόταν για κύρωση στην Ελληνική Βουλή μόνο όταν είχε ολοκληρωθεί η συνταγματική αναθεώρηση στο άλλο μέρος. Αυτό έγινε. Ολοκληρώθηκε η συνταγματική αναθεώρηση. Αυτοί περιέλαβαν μια διαλυτική αίρεση που δεν αποκλειόταν από τη Συμφωνία που πρακτικά λέει ότι εάν εμείς δεν κυρώσουμε τη Συμφωνία και αν εμείς δεν συμφωνήσουμε μετά την κύρωση να ενταχθούν στο ΝΑΤΟ, αυτοί θα επανέλθουν στην κατάσταση ante, που είναι προφανώς εκ μέρους τους λογικό. Δεσμεύονται επομένως να ολοκληρώσουν τη διαδικασία εφόσον υπάρχει αμφοτεροβαρής δέσμευση», ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Κατρούγκαλος.

Η επίμαχη αναφορά της ρηματικής διακοίνωσης επί της οποίας γίνονται οι συζητήσεις στο Κοινοβούλιο είναι η ακόλουθη: «Οι τροποποιήσεις τίθενται σε ισχύ κατά τη θέση σε ισχύ της Τελικής Συμφωνίας για την Επίληση των Διαφορών (Σ.σ. έτσι τιτλοφορείται η Συμφωνία των Πρεσπών) και την επικύρωση του Πρωτοκόλλου Προσχώρησης στο ΝΑΤΟ από το Πρώτο Μέρος (Σ.σ. την Ελλάδα) στην Τε΄λική Συμφωνία. Οι τροποποιήσεις στο Σύνταγμα της Μακεδονίας δεν έχουν νομική ισχύ, δεν τίθενται σε ισχύ και είναι άκυρες, εάν δεν πληρωθούν αμέσως οι προϋποθέσεις αυτές».

Οι καχύποπτοι σημειώνουν ότι σκληροί κύκλοι στη γείτονα μπορούν να αλλάξουν διαθέσεις και αφού η Ελλάδα συμφωνήσει στην προσχώρηση της ΠΓΔΜ στο ΝΑΤΟ, εκείνοι να μην περάσουν στο Σύνταγμά τους τις τροποποιήσεις.

Οι σκεπτικοί απλώς περιορίζονται στο ερώτημα: Για ποιo λόγο, έστω και τυπικά και με αναφορά της προαναφερθείσας «ρήτρας», δεν έχουν ήδη συμπεριληφθεί στο συνταγματικό κείμενο της γείτονος οι επίμαχες τροποποιήσεις;