Rechercheurs waren rond 2009 dringend nodig. Dus werden procedures wat versoepeld. Niet iedereen bleek achteraf geschikt.

Bij de landelijke politiedienst zijn rond 2009 zo’n zestig mensen aan de slag gegaan zonder de vereiste keuring van inlichtingendienst AIVD. Dat blijkt uit het onderzoek naar de vermoedelijke ‘politiemol’ in Oost-Brabant die vorige maand is aangehouden. Hij werd zes jaar geleden aangesteld.

Sommige van de in die tijd geworven agenten kwamen terecht op vertrouwensfuncties, ook al hadden ze niet de vereiste screening ondergaan. De vereiste AIVD-keuringen bleven achterwege omdat er „wegens operationele tekorten bij de recherche” werd gekozen voor „verkorte procedures”, aldus opsporingsbronnen. Inmiddels zouden van deze nieuwe lichting rechercheurs alweer dertig agenten de politie hebben moeten verlaten omdat ze om diverse redenen niet geschikt bleken voor het politiewerk.

Informatie doorverkocht

NRC onthulde onlangs dat Mark M., de vorige maand aangehouden agent van de landelijke eenheid, carrière bij de politie had kunnen maken, ondanks een weigering van de AIVD een verklaring van geen bezwaar af te geven. M. (28), die eerder de kost verdiende als fotograaf van calamiteiten, werd eind september gearresteerd in Weert. Hij wordt ervan verdacht jarenlang als mol – informant van de onderwereld – te hebben gewerkt bij de Nationale Politie. Hij zou stelselmatig en op grote schaal strafrechtelijke informatie verkocht hebben aan drugshandelaren en leden van criminele motorbendes. Bij diens aanhouding en die van een volgens het Openbaar Ministerie (OM) criminele handlanger van 45 jaar uit Eindhoven nam de politie gegevensdragers, drugs en 235.000 euro contant geld in beslag.

OM, politie en rijksrecherche zijn druk bezig met een onderzoek naar de affaire. Volgens een betrokkene is in deze zaak „alles misgegaan wat mis kon gaan”. Een vooraanstaande politieman spreekt van een „ramp van de buitencategorie”. Het is nog steeds onduidelijk uit welke strafzaken informatie is verkocht aan verdachten. Het OM heeft een soort helpdesk ingesteld waar officieren van justitie terecht kunnen die vermoeden dat hun onderzoek ‘lek’ is.

‘Probleem met spoed aanpakken’

De voorzitter van de centrale ondernemingsraad van de politie, Frank Giltay, zegt dat het vaker voorkomt dat „wegens grote tekorten bij de recherche” nieuwe agenten aan de slag gaan voordat de AIVD de vereiste screening heeft kunnen doen. „Dit probleem moet met spoed worden aangepakt. Iedereen roept nu bijvoorbeeld dat er snel tientallen agenten tegen cybercrime of financiële criminaliteit bij moeten komen, maar dat kan niet zolang de AIVD niet voldoende capaciteit heeft voor controles van die mensen.”

Agenten die betrokken waren bij de opleiding van Mark M. hebben geregeld aangegeven dat hij ongeschikt was voor recherchewerk. „Maar als dreigde dat hij moest vertrekken, meldde hij zich ziek en dan kon hij later weer gewoon doorwerken”, aldus een opsporingsambtenaar.

Mark M. wist wel dat zijn dagen bij de Nationale Politie geteld waren. Op websites in de Oekraïne – waar hij per maand een week naar toe ging – liet hij weten werk te zoeken.

Feitenrelaas corruptieaffaire

Minister Ard van der Steur (Veiligheid en Justitie, VVD) stuurt vrijdag een brief naar de Tweede Kamer met „een feitenrelaas” over de corruptieaffaire. Hij heeft hierover afgelopen maandag van de korpschef van de Nationale Politie informatie ontvangen. De bewindsman zal geen specifieke inlichtingen geven over het lopende strafrechtelijke onderzoek.

Mark M. en zijn medeverdachte zitten nog steeds vast in volledige beperking. Ze mogen alleen contact hebben met hun advocaat.

Giltay zegt dat er binnen de politie grote ongerustheid is omdat „onduidelijk is wat het lek betekent voor de veiligheid van politieagenten en getuigen”.