Wanneer een staatshoofd officieel is veroordeeld tot 20 jaar cel wegens het (laten) plegen van moorden op vijftien andersdenkenden en hij de uitspraak van de krijgsraad afdoet als ‘een tik-tak politiek spel’ dat hem geflikt is, dan kan het woord ‘bananenrepubliek’ direct weer uit de mottenballen – al is het verheugend dat het ooit, 37 jaar na dato, tot een vonnis kon komen. Nu de uitvoering nog.

Dat is Suriname, een evident geval. Maar hoe staat een land ervoor waar ministers en staatssecretarissen een voor een in het beklaagdenbankje staan? Het is van totaal andere orde, een ‘beschaafde beschuldiging’, maar stuitend is het dat staatssecretaris Menno Snel mogelijk voor de strafrechter zal belanden in de zogeheten ‘toeslagenaffaire’. Trouw en RTL Nieuws brachten die aan het rollen, dankzij die media weten we nu ook dat de Kamercommissie Financiën onderzoekt of Snel en/of zijn ambtenaren van Financiën kunnen worden vervolgd voor ‘machtsmisbruik’, ‘handelen in strijd met de wet’ en ‘knevelarij’.

Dat laatste prachtwoord is niet te verwarren met het onschuldiger ‘knevelen’, iemand boeien of onderdrukken. Knevelarij is hier ernstiger: de overheid stak de hoofden van zijn burgers gewoon in de strop, door het jarenlang stopzetten en terugvorderen van toeslagen voor kinderopvang waar zij wel recht op hadden.

Het is dringen aan de balie. Daar dient zich ook te vervoegen verdachte prof. mr. dr. Ferdinand Bernhard Joseph G. (60), werkzaam als minister van Justitie te ’s Gravenhage. Vorige week sprak hij varkensboeren toe over wat zij konden doen tegen dierenactivisten (pardon: ‘extremisten’) die hun stal bezetten. Een bevriend ‘vakblad’ deed op een liveblog verslag. Van de met instemming vermelde citaten steeg een kwalijke damp op.

‘We moeten deze figuren weg krijgen’, zei G. ‘Achter tralies’, ‘het land uit’, of ‘zoveel boetes dat ze alleen nog krantenwijk kunnen lopen’. Ook had hij een tip voor boeren: ‘Gooi auto’s niet meer om, maar laad de auto’s van activisten op een platte kar en neem ze mee.’ Ook adviseerde hij de waterspuit, want, aldus het verslag: ‘Activisten moet je niet bij de beren in het hok stoppen. Dat is niet goed voor dierenwelzijn.’ (Zaal lacht).

G. dacht weg te komen met een vacuüm verpakt vleespakket. Hij kreeg ook Kamervragen en de belofte van dierenorganisaties van juridische stappen. Het gebruik van de waterspuit tegen mensen is ‘extreem gevaarlijk’, oproepen om auto’s mee te nemen is diefstal. ‘Ophitsing!’

Onder die hoge druk spoot G. snel zijn handen schoon: zijn woorden waren ‘nogal verwrongen weergegeven’, knorde hij. De waterspuit had hij ook niet bedoeld om activisten meteen mee plat te spuiten: ‘Dat is gewoon water, daar word je een beetje nat van en dan word je misschien een metertje achterover geblazen.’

Het is van het weerzinwekkende dédain jegens tegenstanders van de bio-industrie waarmee G. zijn CDA-genoot Henk B. – als voormalig minister van Landbouw hoofdverdachte in de afbraak van de natuur – naar de kroon steekt, met diens ‘loserige veganisten en dierenactivisten’ waardoor boeren zich niet op de kast moesten laten jagen.

Hoe je ook over dierenactivisme denkt: het gaat hier om een principe, over de staat, de burger, bescherming en vrijheden. Voor ons verschijnen een staatssecretaris wiens Belastingdienst burgers mangelde en een minister van Justitie die oproept tot wapenen tegen andersdenkenden. De bananenrepubliek is niet zo heel ver weg.