Michał Żewłakow odszedł z Legii po zmianach w sztabie mistrzów Polski.

Pracę w Legii dzielę na 3,5 roku z prezesem Leśnodorskim i osiem miesięcy z prezesem Mioduskim. Odczułem dużą zmianę - mówi Michał Żewłakow.

To pierwszy od 24 lat moment, w którym czeka mnie rozbrat z futbolem. Muszę odpocząć od piłki, a ona ode mnie - opowiada Żewłakow.

Robert Błoński: Kiedy Bogusław Leśnodorski odchodził z Legii, powiedział, że cztery lata w roli prezesa kosztowały go 15 kg nadwagi, powrót do palenia, brak czasu na chrzest dziecka i nadwyrężoną wątrobę. Jaka jest cena ponad czterech lat w roli dyrektora sportowego Legii?

Michał Żewłakow: Przynajmniej dziesięć kilogramów więcej i zszargane nerwy. To była praca w pośpiechu, pod nieustanną presją – z tym trzeba było się mierzyć w Legii.

Żałuje pan, że tego nie będzie?

Michał Żewłakow: Utrata pracy zawsze jest przykra. Od zwolnienia minął tydzień, a do mnie wciąż to ledwo dociera, emocje schodzą, wciąż nie nabrałem dystansu. Miałem najpiękniejszą pracę, jaką mogłem mieć po karierze piłkarskiej. Dalej byłem w futbolowym towarzystwie, meczowym rytmie, miałem wpływ na wygląd i grę Legii. 20 lat grałem w piłkę, później prezes Bogusław Leśnodorski dał mi szansę i przedłużył karierę.

Na miejscu Dariusza Mioduskiego zwolniłby pan z pracy Jacka Magierę i Michała Żewłakowa w tym momencie?

Michał Żewłakow: Nigdy nie byłem prezesem, więc nie wiem. Pewnie nie będę obiektywny, ale jak muszę to powiem: „Nie, nie zwolniłbym, tylko zaczekał do październikowej przerwy reprezentacyjnej”.

Prezes Mioduski powiedział, że w meczu ze Śląskiem, w grze zespołu nie widział ani jednej rzeczy dającej nadzieję, że zaraz będzie lepiej.

Michał Żewłakow: Jako właściciel i prezes miał do tego prawo. Inaczej ocenia sytuację osoba zwalniana, inaczej zatrudniająca.

Kiedy w środę rano dostał pan zaproszenie na rozmowę z prezesem, wyczuwał, co może się zdarzyć?

Michał Żewłakow: Myślałem, że to spotkanie o tym, co się wydarzyło i co możemy zrobić w najbliższych dniach. Zdawałem sobie sprawę, że przyjdzie moment, w którym poniosę konsekwencje za wyniki drużyny. Nie spodziewałem się zwolnienia.

W Legii nie ma cierpliwości – tak mówi właściciel.

Michał Żewłakow: Nie odkrył niczego nowego. Odkąd tu pracowałem, nigdy nie było czasu i cierpliwości. Od pięciu lat klub się szybko rozwijał, rósł w oczach. Za kadencji prezesa Leśnodorskiego wyniki były bardzo dobre i oczekiwania kibiców rosły. Oni nie chcą tego samego, albo czegoś mniej, tylko ciągle czekają na więcej. Prezes Leśnodorski wypracował w klubie maksimum. Nie bał się ryzyka, prezes Mioduski opiera się na czymś pewniejszym, bardziej przewidywalnym. Bogusław Leśnodorski udowodnił, że wie, kiedy można ryzykować, a w którym momencie należy przystopować. Umiał ocenić sytuację. Zaczął od dubletu, potem przyszły następne sukcesy, spirala rosła.

A prezes Mioduski?

Michał Żewłakow: Zaczyna w trudniejszym momencie, bo Legia odpadła z europejskich pucharów. Ma zupełnie inny styl od poprzednika.

Był pan na ty z prezesami?

Michał Żewłakow: Tak. Patrzę na Legię z polskiej perspektywy. Prowadząc klub, nie da się nie ryzykować. Trzeba tylko oszacować, kiedy i do jakiego momentu, można. Bez odważnych decyzji nie byłoby Ligi Mistrzów rok temu. Legia to nie jest klub, który może swobodnie kwalifikować się do tych rozgrywek. Może w nich grać, jednak musi wydarzyć się splot sprzyjających okoliczności. A wtedy i tak, bardziej się do nich wślizgnie, niż wywalczy awans.

Wróćmy do tego braku cierpliwości. W ostatnich pięciu latach Legia cztery razy była mistrzem Polski. Ale zawsze z innym trenerem, żaden nie przepracował dwóch sezonów.

Michał Żewłakow: To jest polskie spojrzenie na piłkę i pracę niektórych osób. Żeby trener Legii miał spokój, musi zdobyć mistrzostwo, Puchar i grać w pucharach. W momencie awansu do fazy grupowej wszyscy czekają, żeby wyszedł z grupy, a nie na rywali. Nikt nie ocenia, czy to w ogóle realne. Sukces powoduje, że na piłkarzy i trenera spadają oczekiwania z wyższego poziomu. Niespełnienie ich powoduje zastanawianie się, czy ten trener jest dobry, czy może jednak się nie nadaje. Od czterech lat nie gram w Legii, w drużynie zostali tylko Michał Kucharczyk i Tomek Jodłowiec, który przyszedł tu pół roku przed moim ostatnim meczem. Transfery z Legii nie są robione dlatego, że zawodnik jest za słaby i wykonał w klubie, to czego oczekiwaliśmy. Na sprzedaż ma wpływ sytuacja klubu. Każdy transfer pomaga funkcjonować, w budżecie nadwyżek nie ma. W ostatnich latach Legia rozwijała się szybko, parła do przodu, więc koszty rosły. Nie dało się robić oszczędności. Kiedy Bogusław Leśnodorski przychodził do klubu, były zobowiązania wobec poprzednich właścicieli. Legia musi sprzedawać piłkarzy w najlepszym momencie ich kariery. Nie da się w nieskończoność przedłużać kontraktów z zawodnikami klasy Odjidji-Ofoe, Prijovicia, czy Dudy. Pensje urosłyby do astronomicznych kwot.

Czy Legia jest zmuszona sprzedawać piłkarza, jeśli on tego chce?

Michał Żewłakow: Jeśli np. Dominik Nagy dostanie ofertę z Premier League za milion euro rocznie netto, to jakie będzie miała argumenty? Może zażądać wysokiej kwoty. Jeśli kupujący uzna ją za zaporową, co będzie? Jęki piłkarza i menedżera. Problem podłapią dziennikarze i klub musi się w końcu ugiąć. Dopóki nie będzie go stać płacić więcej niż pół miliona euro za sezon, to taki kłopot będzie co pół roku.

Jak się pan odnajdował w trwającym od jesieni 2016 roku konflikcie właścicieli? Wyglądało, że siedzi pan okrakiem na barykadzie, a nad głową latają granaty. Był pan postrzegany jako człowiek Bogusława Leśnodorskiego.

Michał Żewłakow: Nie zostałem w Legii dla Dariusza Mioduskiego, tylko drużyny i Jacka Magiery. Granaty latały, ale zespół musiał funkcjonować i zdobyć mistrzostwo. Tylko o to dbałem. Miałem moment, w którym chciałem odejść razem z poprzednim prezesem. Wiedział o wszystkim, ale ostatecznie zostałem dla Jacka oraz chłopaków.

Wymiana ognia byłych współwłaścieli musiała wpłynąć na zespół. Choćby informacje Bogusława Leśnodorskiego, że po sezonie Odjidja-Ofoe i Pazdan odejdą z klubu.

Michał Żewłakow: Znał realia Legii. Michał miał odejść już po EURO 2016. Ostatniego dnia okna transferowego przyszła oferta z Besiktasu i bylibyśmy skłonni ją przyjąć, gdyby... Igor Lewczuk nie odchodził do Bordeaux. Nie mieliśmy szansy sprowadzić dwóch stoperów. Igor był starszy, oferta, którą dostał, już by się nie pojawiła. Mieliśmy oferty dla dwóch graczy, mogliśmy sprzedać tylko jednego. Igora zastąpił Kuba Czerwiński. Michał został, zagrał w Lidze Mistrzów i dostał nowy kontrakt – w taki sposób klub złagodził jego rozgoryczenie.

Prezes Mioduski musiał pana przekonywać do pozostania?

Michał Żewłakow: Nie. Rozmawialiśmy dwa razy i nie powiedziałem: „Chcę odejść”. Użyłem stwierdzenia: „Nie widzę się w pana zespole”.

Dlaczego?

Michał Żewłakow: Bardziej odpowiadał mi styl pracy Bogusia.

CZYTAJ TAKŻE

Czyli trochę spontaniczności i dużo ryzyka, zamiast korporacyjnego porządku?

Michał Żewłakow: Z chaosu można osiągnąć sukces raz, a nie przez cztery lata. Prezes Leśnodorski czasem podejmował kontrowersyjne decyzje, nie do przyjęcia dla osób kalkulujących na chłodno. Ale efekty można mierzyć trofeami. Nie mogły wynikać wyłącznie z chaosu i szczęścia.

To tak, jakbyśmy teraz mówili, że trener Adam Nawałka ma sukcesy dzięki fartowi. Osiągnął sukces podczas EURO 2016, reprezentacja dalej gra dobrze. Jeden słabszy mecz – jak w Kopenhadze – każdemu może się zdarzyć. Pierwsze miejsce w eliminacjach MŚ to efekt regularnej, ciężkiej pracy i stawiania fundamentów pod sukces. W życiu bym nie powiedział, że prezes Leśnodorski osiągnął sukcesy przypadkowo. Prezes Mioduski przekłada do Legii wiele analogii z doświadczeń biznesowych. Nawet teraz, kiedy patrzę na osoby pracujące w Legii, ale niezwiązane z drużyną, to są bardziej korporacyjni i poukładani niż kiedyś. U Bogusia było więcej życia, relacji międzyludzkich, codziennej radości. Praca była bardziej elastyczna i z sercem, teraz jest bardziej wyrachowana, opiera się na standardach. Zastanawiam się, czy Legia nie odnosiła sukcesów, z powodu tego serca i pasji. Pracę w Legii dzielę na 3,5 roku z prezesem Leśnodorskim i osiem miesięcy z prezesem Mioduskim. Odczułem dużą zmianę. Zimą nie zostałem odsunięty, ale nowemu właścicielowi powiedziałem, że do takiego stylu pracy chyba nie pasuję. Nie jestem, albo inaczej – nie byłem wykwalifikowanym dyrektorem sportowym. Byłem aktorem bez szkoły aktorskiej, który cztery lata grał rolę i wszystkim się podobało. Aż przyszedł moment, w którym przestało się podobać i dlatego znikam z ekranu. Też się uczyłem, też podejmowałem ryzyko, wszystko było nowe. Są dwie piłkarskie prawdy: pokaż mi wyniki, powiem ci, czy jesteś dobry i znaczysz na rynku tyle, ile twój ostatni mecz. Boguś Leśnodorski patrzy na mnie z perspektywy wyników, Darek Mioduski na ostatnie miesiące pracy. Obaj mają racje, bo wiadomo, od czego zależy punkt siedzenia.

W maju powiedział pan: „Jacek Magiera wszystkim nam w klubie uratował tyłki”. Zgodzi się pan, że teraz nie było nikogo, kto w trudnej chwili obroniłby Jacka?

Michał Żewłakow: Tak. Latem drużyna została osłabiona. Sytuacja finansowa nie pozwoliła na takie wzmocnienia, by miał spokój w pracy. Początkiem wszystkich kłopotów był konflikt właścicielski. Na końcu wystarczyło nie stracić gola w Astania, albo z Sheriffem w Warszawie. Nawet, gdyby Legia awansowała do grupy LE, zaczęłoby się gadanie o kiepskim stylu. Zawsze znajdziemy powód, by się przyczepić.

Ile razy schodził pan do szatni wstrząsnąć zespołem?

Michał Żewłakow: Najczęściej rok temu – przed meczami z Trencinem i Dundalk w eliminacjach Ligi Mistrzów. Moim problemem było to, że z niektórymi znałem się z poziomu piłkarza. Nie mogłem reagować tylko krzykiem, na zasadzie: „Wymagam od ciebie”. Na 30 procent byłem kolegą. Jeśli zdarzy mi się jeszcze raz pracować w roli dyrektora sportowego, muszę zmienić relacje. W Legii bywałem za dobry i zbyt miły. Czasem brakowało stanowczości. W tym sezonie rozmawiałem głównie z radą drużyny. Ale zespół się rozsypał: transfery z klubu, kontuzje i nieustannie zmiany składu. Ciężko było mówić nowemu chłopakowi wyłącznie o wymaganiach, bo dopiero poznawał zespół.

Piłkarze chcieli umierać za Jacka Magierę?

Michał Żewłakow: Chcieli. Każdy powinien rozliczyć się przed samym sobą i odpowiedzieć, czy zrobił wszystko, by ocalał. Nie wiem do końca, jak na niego reagowali, ale z moich obserwacji wynika, że mieli silną więź.

Moim zdaniem kryzys zaczął się zimą, kiedy odeszli Nikolić z Prijoviciem, a Legia została bez napastnika.

Michał Żewłakow: Nikolić chciał podwyżkę do 700 tys. euro netto za sezon. Kiedy był w Legii, słyszałem, że jest dobry wyłącznie w polskiej lidze i tylko w niej potrafi strzelać gole. Dziennikarze potrafią wywrzeć presję i szydzić. A jak dziś czują się ci, którzy nazywali Vadisa „belgijskim szrotem”? Oczywiście, teraz każdy powie: „Wiedziałem, że odpali”! Piłkarza nigdy nie da się zatrzymać na siłę. Nawet, jeśli klub zrobi ile może, nie ma pewności, że on odpłaci tym samym. Poza tym uważam, że to wstyd prosić jakiegokolwiek piłkarza, by grał w Legii. Wyjątkiem był Odjidja-Ofoe. Ale on, przed podpisanem kontraktu z Legią, mówił jasno: „Przychodzę tu na rok, pokażę się, a Legia zarobi na moim transferze”. Przyszedł do nas tylko dlatego, że po kłopotach w Norwich był do wzięcia za darmo i chciał grać w Legii. Mogliśmy kazać mu zostać, i co by było?

Bunt? Ucieczka w kontuzję?

Michał Żewłakow: Może? Można go było później karać i zablokować na sześć miesięcy. Jaki byłby efekt? My byśmy nie zyskali, on by stracił, a największą pożywkę mieliby dziennikarze. Dembele dowiedział się, że chce go Barcelona, przestał przychodzić na treningi i... co zrobiła Borussia? Sprzedała go.

Brałem udział w rozmowach z Vadisem i powiedział, że nie przekona go nawet kontrakt w wysokości dwa miliony euro za sezon. Nie będę więc prosił, by grał za takie pieniądze, bo – gdyby nie wyszło – kibice zjedliby mnie i Vadisa. Dziś łatwo powiedzieć: "Ja bym zaryzykował". A gdybyśmy nie awansowali do Champions League? Lepiej nie mówić. Poza tym, taką decyzją otworzylibyśmy furtkę innym piłkarzom, którym się kończą umowy. Ich wymagania by urosły. Niech Legia płaci więcej niż do tej pory, nawet za przeciętność.

Wracając do zimy 2016 roku: plan był taki – sprzedajemy Nikolicia, Prijović zostaje. Ten drugi, jak się dowiedział o ofercie z PAOK-u powiedział: "Zostanę, jeśli zapłacicie tyle, ile Grecy". Żądanie nowego kontraktu i podwyżka to najłatwiejsze narzędzie w rękach piłkarza. Jeśli nie mamy możliwości, mówi, że chce odejść. Poróżniliśmy się bardzo, ale postawił na swoim. Nie będę nikogo prosił, by został.

Czy jeszcze raz sprowadziłby pan do Legii Artura Jędrzejczyka z Krasnodaru i dał kontrakt na poziomie 800 tys. euro rocznie?

Michał Żewłakow: Uznaliśmy, że będzie idealnym zastępcą sprzedanego za dwa miliony euro Bartka Bereszyńskiego. Dziś bym takiej kwoty nie dał, ale wtedy? W budżecie były środki ze sprzedaży także Nikolicia i Prijovicia, więc je wykorzystaliśmy. Dziś można mówić, że wydaliśmy za dużo, ale odwrócę sytuację – czy za wszystkich zawodników sprzedanych z Legii otrzymywaliśmy realną kwotę? A może czasem zawyżoną, wręcz nierealną? 2,65 mln euro od francuskiej Tuluzy za Dominika Furmana to za dużo, za mało, czy w sam raz?

Za dużo.

Michał Żewłakow: No właśnie. To był pierwszy mój transfer jako dyrektora sportowego. Mówię do prezesa: „Boguś, są Francuzi, chodź ze mną na ostateczne rozmowy”. Powiedział, żebym szedł sam. Pytam: „Za ile mogę sprzedać Dominika?”. „Mamy w budżecie dziurę dwa miliony euro, jeśli weźmiesz coś więcej, będzie świetnie”. Siedziałem z Francuzami niepewny, nogi mi się trzęsły. Po podpisaniu kontraktu wróciłem do prezesa i mówię” „Może być 2,65 mln euro?”. Boguś tylko się uśmiechnął: „Wiedziałem, że sobie poradzisz”. Kiedy Artur przychodził do Legii, zdecydowanie zszedł z zarobków, bo w Rosji zarabiał dużo więcej. Za pierwszym razem Krasnodar wycenił go na 2,5 mln euro. Po pół roku, kiedy grał w klubie i kadrze, oddali go za 900 tys. euro. Nie da się codziennie sprowadzać Nemanji Nikolicia za darmo. Potem on strzela dużo goli, zostaje królem strzelców i wyjeżdża za dwa miliony. Na jednych się zyska, na innych traci. Ważne, by zysk z pięciu był większe niż straty z dziesięciu. Ostatnio się dowiedziałem, że na transferach Legia zarobiła ponad 60 milionów zł.

Zdaje pan sobie sprawę, że jest wyjątkowym dyrektorem sportowym? Jedynym chyba, który idzie na urlop w połowie czerwca. Tak było tego lata.

Michał Żewłakow: To nie był urlop. Wyjechałem do Włoch po zdobyciu mistrzostwa Polski przewietrzyć głowę. Tam przeprowadziłem cztery transfery i jeszcze pomogłem sprzedać Vadisa do Olympiakosu. Tak wyglądał ten „urlop” – działałem z Włoch, a nie Warszawy. Chciałem odetchnąć i ochłonąć po nerwowej, stresującej wiośnie.

Letnie wzmocnienia to Mączyński, Pasquato, Sadiku, Hildeberto, Moneta – trener Magiera chciał tych wszystkich zawodników?

Michał Żewłakow: Z możliwości, którem mieliśmy, wybraliśmy optymalnych.

Także Hildeberto z kilkukilogramową nadwagą?

Michał Żewłakow: Rok temu też wzięliśmy zawodnika z zaległościami, potem wszyscy dziennikarze piali z zachwytu nad Vadisem. Hildeberto przyszedł do nas za darmo. Zacznijmy w Polsce oceniać transfery, kiedy piłkarz odchodzi z klubu, a nie jak przychodzi. Portugalczyk jest słaby, bo Legia nie awansowała do Ligi Europy? Uproszczenie. A jeśli za trzy lata zostanie sprzedany za 10 milionów euro, to dalej będzie złym transferem? Przykład Hildeberto najlepiej pokazuje, że w Legii nie ma cierpliwości.

Teraz zabraknie tej adrenaliny.

Michał Żewłakow: Z 365 dni w roku, 300 to nerwy, 40 jest spokojnych, a przez 25 można się cieszyć.

Ma pan poczucie, że dopiero teraz skończył karierę? Od razu po tym, jak przestał pan grać w piłkę, został szefem skautów Legii. A potem dyrektorem sportowym.

Michał Żewłakow: To pierwszy od 24 lat moment, w którym czeka mnie rozbrat z futbolem. Muszę odpocząć od piłki, a ona ode mnie. Nabiorę dystansu. Futbol bez Michała Żewłakowa będzie się rozwijał i kwestia czasu, kiedy o nim zapomni. Ale też piłka to rzecz, którą kocham najbardziej i na tym znam się najlepiej. Jeśli chodzi o pracę w Legii, to... chyba jej pomogłem. Teraz nie jestem w stanie podjąć pracy gdzie indziej. Dopiero zaczynam przeżywać to, co straciłem, dociera do mnie, co się skończyło. Potrzebuję czasu, by wszystko poukładać w głowie i poczuć, za czym naprawdę tęsknię. Legia traciła wielu fajnych trenerów i piłkarzy, ale dalej żyje i ma się dobrze. Czas pokaże, czy Dariusz Mioduski podjął dobrą decyzję. Człowiek zwolniony z pracy nie jest obiektywny – czuje żal, smutek i rozgoryczenie. Ale pojawia się także ulga: wyrok zapadł i teraz może być tylko spokojniej.

Wyobraża pan sobie siebie w innym mieście w Polsce?

Michał Żewłakow: Zmiana miejsca zamieszkania nie jest problemem, choć nigdy nie myślałem o przeprowadzce, bo Warszawę kocham najbardziej z polskich miast. Przy podejmowaniu decyzji o pracy w innym miejscu muszę wiedzieć, że mnie tam naprawdę chcą i mieć przekonanie, że pasuję do projektu. Spojrzę na pewno przez pryzmat rodziny. Jako piłkarz i pracownik Legii miałem dzieci pod kontrolą. A i tak, w cztery lata cztery razy zmieniały szkołę. Teraz wchodzą w wiek, w którym potrzebują stabilizacji. Jako piłkarz decydowałem, że jedziemy do Belgii, Grecji, Turcji i w końcu do domu, do Warszawy. Teraz, nim się zdecyduję, porozmawiam z rodziną. Pierwszy raz mam spokój i nie mam planu, ale wymyślę coś pozytywnego. Na razie będę w Warszawie, odpocznę psychicznie od obowiązków, zabójczego tempa życia i z trzeciego rzędu pokibicuję Legii. Żal mi Jacka Magiery. Czuję, że nie pomogłem mu tak bardzo, jak mógłbym i swoimi decyzjami czasem komplikowałem sprawę. Ale przynajmniej zawsze byłem szczery.

Robert Błoński: Od ubiegłej środy jest pan bez pracy. Czas założyć Twittera?

Michał Żewłakow: Nigdy nie zachwyciłem się mediami społecznościowymi, więc i teraz do niczego nie są mi potrzebne.