18 lutego prezydent stolicy Rafał Trzaskowski podpisał Warszawską Deklarację LGBT+. Treść dokumentu wywołała wiele ostrych reakcji po prawej stronie – skrytykowano m.in. ideę wprowadzenia w stołecznych szkołach edukacji seksualnej zgodnej ze wskazaniami Światowej Organizacji Zdrowia (WHO). Chciałbym przyjrzeć się tu założeniom i argumentom stojącymi za owymi wytycznymi. Nie sądzę, aby nagle udało mi się przekonać wszystkich do ich przyjęcia; spróbuję jednak pokazać, że dokument ten nie ma żadnego demonicznego celu i że można go odczytywać jako wyraz rzeczywistej troski o dobro dzieci.

*

Zanim jeszcze zagłębimy się w tekst, zastanówmy się nad pytaniem: dlaczego zdaniem wielu ludzi – i moim – potrzebne są specjalne rozwiązania na rzecz osób LGBT+ (czyli lesbijek, gejów, osób biseksualnych i transpłciowych, a także innych grup, które nie wpisują się w społeczne normy regulujące ludzką seksualność)? Otóż dlatego, że jest to jedna ze zbiorowości, które zmagają się ze szczególnymi problemami. Grupa ta jest wewnętrznie zróżnicowana – w końcu to setki tysięcy Polaków i Polek – lecz generalnie bycie osobą LGBT+ nie jest łatwe.



Jeśli nie jesteś do tego przekonany (lub przekonana), a Twój punkt widzenia jest perspektywą najczęstszą w naszym społeczeństwie (czyli np. atrakcyjne są dla Ciebie osoby przeciwnej płci), proponuję pewne ćwiczenie. Dotyczy ono tylko jednej z podgrup LGBT+, a mianowicie ludzi o orientacji homoseksualnej.

Wyobraź sobie, proszę, świat, w którym nie możesz bez obaw publicznie pocałować ukochanej osoby, wziąć jej za rękę ani przytulić, o małżeństwie i weselu nie wspominając. Wyobraź sobie również świat, w którym w ogóle nie ma wątków miłosnych w kulturze, mediach, religii. Nie ma Romea i Julii, nie ma Rona i Hermiony, nie ma porad dla nastolatków przeżywających pierwsze zauroczenie. Jeżeli w takim świecie kogoś kochasz i chcesz się z nim związać, to po pierwsze: trudno Ci się do tego przyznać (może nawet przed sobą), po drugie: nie masz do dyspozycji właściwie żadnych norm i rytuałów ułatwiających wzajemne poznanie oraz rozwój Waszej relacji (a to przecież nierzadko kłopotliwy i stresujący proces), po trzecie zaś: nie możesz oswoić tych dylematów w sposób pośredni, przez literaturę, kino, seriale.



A nie, przepraszam. To wszystko jest, tylko niedostępne dla Ciebie. Ludzie inni niż Ty mają do tego dostęp i jeżeli spróbujesz opowiedzieć im, jak to jest, pewnie nawet nie zrozumieją. Nie tak łatwo więc będzie poradzić sobie z „dojmującym poczuciem samotności i opuszczenia, przeświadczeniem, że cały świat wokół nas jest normalny, a my jesteśmy aberracją, dla której nie miejsca”.



Czy nie warto dążyć do świata, w którym ludzie nie będą musieli tak się czuć?

Zaznaczę: nie chodzi mi o to, by ktoś po lekturze tego opisu „naprawdę poczuł się jak osoba LGBT”. Kilka zdań tekstu raczej w ten sposób nie zadziała. Chodzi tylko o ukazanie na jednym z możliwych przykładów, dlaczego problemy tej grupy bynajmniej nie są wydumane. A przecież nawet nie zacząłem jeszcze mówić o takich sprawach, jak historia Dominika z Bieżunia – który zresztą według matki nie był nawet gejem, ale i tak nękanie związane z domniemaną orientacją doprowadziło go do samobójstwa. Nie bez powodu w różnych mniejszościach seksualnych myśli i próby samobójcze są wielokrotnie częstsze niż w populacji heteroseksualnej.

*

Przejdźmy teraz do wytycznych WHO. Powstały one w 2010 roku i zgodnie z tytułem skierowane są do „decydentów oraz specjalistów zajmujących się edukacją i zdrowiem”. W moim przekonaniu oznacza to, że użyte sformułowania często trzeba dopiero przełożyć na język potoczny. Dla przykładu, „masturbacja we wczesnym dzieciństwie” może brzmieć bardzo źle dla osoby, która nie jest przyzwyczajona do tej terminologii. Dla ekspertów i specjalistek będzie to jednak termin neutralny, oznaczający, że małe dzieci często czerpią przyjemność z dotykania swoich narządów płciowych – i że to zwykła część rozwoju psychoseksualnego człowieka.

Pojęcie to znajdziemy nawet w książce Ewy Lubianiec „Bocianowi już dziękujemy” opublikowanej przez katolickie wydawnictwo Edycja Świętego Pawła: „Niemal wszystkie dzieci w pewnych okresach rozwojowych miewają zachowania masturbacyjne. Jest to zupełnie naturalne”. Książka ta przestrzega również przed „restrykcyjną postawą rodziców” i wskazuje, że „spokojne reagowanie rodzica na wczesnodziecięce zachowania seksualne może polegać na ich ignorowaniu, niezwracaniu na nie uwagi” (jako inną możliwość autorka proponuje delikatne przekierowanie uwagi dziecka). To sugestia całkiem podobna do tego, co wyczytamy w niekatolickim zgoła dzienniku „The New York Times”: „Rodzice powinni przede wszystkim pamiętać, że poza pewnymi rzadkimi przypadkami ten rodzaj aktywności seksualnej jest normalny, standardowy, zdrowy i zupełnie pozbawiony ryzyka”. Powyższe źródła różnią się pod niektórymi względami, ale w kwestii podstawowej są bardzo zbliżone, gdyż opierają się na tej samej wiedzy naukowej.