Polska organizacja pozarządowa, finansowana przez George’a Sorosa, przygotowuje się na kolejne próby ograniczenia jej działalności przez rząd. Nie jest to pierwszy atak na działalność obywatelską amerykańskiego miliardera węgierskiego pochodzenia podejmowaną w Europie Wschodniej.

Fundacja Batorego jest odpowiedzialna za dystrybucję części z ponad 800 milionów euro, które Norwegia chce przekazać Polsce do roku 2021 w celu zmniejszania nierówności ekonomicznych i społecznych. Istnieje obawa, że organizacja straci fundusze. Wicepremier Piotr Gliński powiedział w marcu, że polski rząd chce, aby pieniądze przeznaczone na budowanie społeczeństwa obywatelskiego były zarządzane przez jednostkę kontrolowaną przez państwo. Norwegia żąda jednak, żeby przekazywane przez nią pieniądze były dystrybuowane przez organizację niezależną.

Krok ten to kolejna próba ugodzenia w Sorosa w tym regionie. Wcześniej węgierski rząd podjął próbę zamknięcia finansowanego przez miliardera uniwersytetu w Budapeszcie. Prawo i Sprawiedliwość spierało się już wcześniej z Unią Europejską w kwestii praworządności w Polsce, a Jarosław Kaczyński wielokrotnie chwalił węgierskiego premiera Wiktora Orbana za obronę interesów swojego kraju w UE. Orban, którego rząd również starał się odebrać fundusze norweskie organizacji pozarządowej, popiera model demokracji „nieliberalnej”.

>>> Polecamy: "FT": Orbanowi należy wyznaczyć granice

„Podobnie jak na Węgrzech, istnieje plan odcięcia funduszy publicznych od organizacji, które są niewygodne dla rządu, oraz zmuszenia ich do ograniczenia lub zakończenia działalności”, mówi w rozmowie telefonicznej z Bloomberg News dyrektorka Fundacji Batorego Ewa Kulik-Bielińska. „Tak jak w innych dziedzinach, rząd próbuje podzielić społeczeństwo, przedstawiając organizacje pozarządowe zajmujące się obroną praw człowieka jako wrogów”.

Reklama

Główny beneficjent

Fundacja Batorego zajmuje się alokacją funduszy norweskich od 2014 roku, przekazując ponad 130 mln złotych 667 organizacjom. Beneficjenci są różnorodni – od organizacji pozarządowych promujących demokrację, równouprawnienie oraz prawa osób LGBT, po organizacje charytatywne związane z Kościołem. Z kolei Prawo i Sprawiedliwość, od czasu objęcia władzy w 2015 roku, stara się przywrócić w Polsce tradycyjne wartości katolickie, które bywają sprzeczne z działaniami organizacji progresywnych.

Polska jest największym beneficjentem funduszy norweskich. Minister spraw UE tego skandynawskiego państwa Frank Bakke Jansen powiedział, że osiągnięcie porozumienia zadowalającego obie strony wymaga czasu. „Wymogiem przepisowym jest to, żeby podmioty zarządzające funduszami w danym państwie miały dużą wiedzę o lokalnym sektorze obywatelskim, były niezależne od władz i miały doświadczenie w dystrybucji funduszy”, zaznaczył.

„Negocjacje wciąż są w toku na poziomie urzędniczym. Szukamy rozwiązań, które będą zadowalające dla obu stron”, powiedziała rzeczniczka norweskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych Ane Lunde.

Według Pawła Chorążego, podsekretarza stanu w Ministerstwie Rozwoju, jest zbyt wcześnie na rozmowę o tym, która instytucja będzie zarządzała pieniędzmi. „Polska chce, żeby dostęp do funduszy na społeczeństwo obywatelskie był szeroki, tak aby mogli w nim uczestniczyć potencjalni beneficjenci z wszystkich obszarów kraju”, stwierdził.

>>> Czytaj też: Partia Orbana zostanie wykluczona z europejskich chadeków? Chodzi o uniwersytet Sorosa