Wendy (links) en Machteld van Lienen

Het mooie van de meidenmarkt was dat die uit het niets leek ontstaan en ruim vierhonderd jaar door niemand werd georganiseerd, en dat ze er toch ieder jaar gewoon weer was.



Dat wil zeggen, tot gisteren.



De meidenmarkt: de gewoonte van jonge mannen en vrouwen uit Schoorl en omgeving om op tweede pinksterdag vanaf de vroege ochtend massaal op het hoge klimduin in het dorp te komen sjansen. De eerste vermelding, uit 1573, gaat over 'boertjes, spinsters en snollen die van het hooge duyn afrollen'.

De meidenmarkt tien jaar geleden.

Vrijers- of meidenmarkten had je op meer plaatsen met Pinksteren, maar ze waren overal allang uitgestorven. Behalve in Schoorl. Waarom weet niemand.



Misschien omdat het witte klimduin midden in het dorp zo maagdelijk ligt te stralen, omzoomd door bos en bijna recht omhoog de hemel in. Als hier een paar duizend jongeren in het warme zand beginnen te flirten, ontstaat vanzelf een levend filmdoek.



De zussen Machteld en Wendy van Lienen, nu 55 en 57 jaar oud, groeiden ermee op. Een paar uur voordat de meidenmarkt zou moeten beginnen spreken we af in de tuin van Machteld, zodat ze me alles kunnen uitleggen. Dat er op de meidenmarkt dus geen 'entertainment' is - Machteld trekt hier een vies gezicht - want dat hóórt niet. Geen muziek. Sommigen namen oude bankstellen mee, dát was leuk. Die gingen dan tegen de avond vrolijk in de fik. Geen bosbranden, natuurlijk niet, ze stonden op het zánd en het hoorde erbij. Net als de kratjes bier die de jeugd omhoog sleepte. Als ze dronken werden, dan sloeg er één een ander een tand door zijn lip en daarna dronken ze samen nog wat.

De meidenmarkt liep zelden uit de hand, tot zo'n zeventien jaar geleden toenmalig burgemeester Lambert Quant aankondigde een einde aan het gezuip en gemat te willen maken. Stond opeens de mobiele eenheid bij de meidenmarkt. Toen werd het pas écht vechten, daar kwamen Ajax-hooligans speciaal voor naar Schoorl, daarom zijn clubshirts nu ook al verboden.



Dat er later ook wel dealertjes uit Alkmaar op hun scooters naar het dorp kwamen, had evenmin gehoeven. Maar als een feest al zoveel honderd jaar bestaat, dan lost dat zichzelf ook wel weer op, dachten de ouderen.



Wendy: 'Natuurlijk waren er bij die een pilletje of een beetje coke gebruikten. Maar ik heb het liever dat ze het onder mijn eigen ogen doen dan stiekem.'



De ouders hielden hun jongeren enigszins in de gaten vanuit het café aan de voet van het duin. Soms haalden ze zelf een lastpak naar beneden. 'Maar drie jaar geleden wilde men het toch gaan or-ga-ni-se-ren.'

Op een feest dat door niemand is georganiseerd, is ook niemand aansprakelijk. Dat werd een beetje een probleem nu burgemeesters voor ongeveer alles wat kan misgaan verantwoordelijk worden gehouden.



In 2014 is de meidenmarkt daarom gepromoveerd tot 'evenement'. Niet toevallig in het jaar dat er geen alcohol meer verkocht mocht worden aan jongeren onder de 18. Machteld: 'Het hele klimduin werd afgezet met hekken en je moest door een poort met reclame, het leek wel een concentratiekamp.' Wendy, walgend: 'Wie mocht drinken, kreeg een bándje om zijn pols.' Machteld: 'En ze hadden Amsterdamse muziek geregeld. Voor de gezelligheid. Maar muziek hóórt hier niet.'



De meidenmarkt van 2014 staat nu tot in de verre omgeving van Schoorl bekend als 'het fiasco'. Dus het jaar erop waren de hekken weer weg. De meidenmarkt 2015 was een stuk rustiger, maar wel weer gezellig. De meidenmarkt van 2016 was nóg rustiger.

En in 2017? Nu staat er een bord met verboden en een camera gericht op het duin, en die beelden worden door de politie in Alkmaar live bekeken. Wat zien ze? Jonge gezinnen die hun kleuters het klimduin af laten rollen. Een paar brandweermannen die met loeiende sirene komen aanrijden omdat 'iemand een paar Donald Duckies in de fik heeft gestoken'.



De eigenares van café Honky Tonk aan de voet van het duin is Henny Piet. 'Het zou heel goed kunnen dat jij hier na vier eeuwen getuige bent van de laatste meidenmarkt', zegt Henny. 'Als-ie tenminste nog begint.'



Aan het eind van de dag zal Henny nog een hoekje vrijmaken voor de ouderen zoals Machteld en Wendy van Lienen, die niet willen geloven dat het afgelopen is: 'Wij gaan niet degenen zijn die er de stekker uit trekken.'



Ook tegen de avond blijft de jeugd weg: het klimduin is voor kleuters. Zodra je mensen hun verantwoordelijkheid afpakt, had Machteld gezegd, dan gaan dingen mis.