Identytarianie to ruch domagający się "reemigracji", co w praktyce oznacza masową deportację z Europy jej mieszkańców o pozaeuropejskich korzeniach lub skórze w kolorze innym niż biały

Głoszą teorię spiskową znaną jako Wielka Wymiana (The Great Replacement), twierdząc, że biała populacja jest celowo, stopniowo zastępowana migrantami

Tym, co czyni ideologię tej grupy tak niebezpieczną, jest przekonywanie ludzi o istnieniu bezpośredniego, egzystencjalnego zagrożenia

Publicznie nie zachęcają do przemocy, ale członkowie tych grup przygotowują się do walki, a ich materiały szkoleniowe i propagandowe brzmią jak wezwanie do broni

Ruch najbardziej szerzy się w Austrii, gdzie współpracuje z FPÖ, partią skrajnej prawicy, która jest członkiem rządzącej koalicji

Ujawnione niedawno powiązania pomiędzy austriackim odgałęzieniem identytarian – jednego z najszybciej rosnących w siłę europejskich ruchów skrajnej prawicy – a zamachowcem z meczetów w Christchurch w Nowej Zelandii, odpowiedzialnym za śmierć 50 osób, sugerują, że grupy te podburzają do przemocy i terroryzmu.

Tak zwany manifest zamachowca z Nowej Zelandii wspomina teorię spiskową znaną jako Wielka Wymiana (The Great Replacement), której wyznawcy twierdzą, że biała populacja jest celowo, stopniowo zastępowana migrantami.

Ta sama teoria od lat stanowi centrum kolejnych ich kampanii. Zaledwie tydzień po atakach w Christchurch, Austriacki Ruch Identytarian – Identitäre Bewegung Österreichs (IBÖ,) zorganizowali w Wiedniu demonstrację przeciwko "Wielkiej Wymianie", wzywając do "reemigracji" i "deislamizacji".

Żądania tej grupy wykraczają poza apele o deportację przestępców, ekstremistów i osób, których starania o azyl zostały odrzucone – to wszystko mieści się w prawie regulującym kwestie migracji. "Reemigracja" to w gruncie rzeczy eufemizm mający oznaczać masową deportację z Europy jej mieszkańców mających pozaeuropejskie korzenie lub skórę w kolorze innym niż biały.

Tym, co czyni tę etnonatywistyczną ideologię tak niebezpieczną, jest stworzenie i promowanie idei, że jej wyznawcy podlegają bezpośredniemu, egzystencjalnemu zagrożeniu ze strony innych.

POLECAMY: POLITICO w oryginale - wydarzenia tygodnia oczami światowych karykaturzystów

Jak werbują identytarianie?

Identytarianie publicznie nie popierają przemocy i nie zachęcają do niej, ale członkowie ich grup przygotowują się do walki, a ich materiały szkoleniowe i propagandowe można odczytywać jako wezwanie do broni.

Co roku, latem, członkowie ruchu z całej Europy organizują na francuskiej prowincji obozy treningowe w stylu wojskowym. Ich podręczniki używają wojskowego słownictwa, np. pisząc o kampaniach w internecie, używają takich określeń jak "misje snajperskie" czy "zmasowane naloty".

Jednym z przywódców IBÖ jest były neonazista Martin Sellner. Jeśli islamski ekstremista Anjem Choudary, słynący z głoszenia nienawiści, uznawany jest za największą w Europie inspirację dla islamskiego terroryzmu, to Sellnera trzeba uznać za jego odpowiednik na skrajnej prawicy.

Sellner – do którego domu wkroczyli w ubiegłym tygodniu agenci wywiadu po tym, jak pojawiły się doniesienia, że zamachowiec z Christchurch przekazywał ruchowi pieniądze – stał na czele wyrafinowanych działań na rzecz radykalizacji w całej Europie. Aktywista skrajnej prawicy – a także uczeń negacjonisty Holokaustu Gottfrieda Küssela – ma ponad 90 tysięcy subskrybentów na YouTube, zaś 16 tysięcy osób obserwuje jego wpisy na Telegramie.

W instrukcji zatytułowanej "The Art of Redpilling" (dosł. "Sztuka podawania czerwonej pigułki" – "redpillling" ma oznaczać otwieranie oczu na to, jaki świat jest naprawdę; czerwona pigułka to nawiązanie do słynnej sceny z filmu "Matrix" - przyp. tłum.) ruch Sellnera uczy, jak krok po kroku dążyć do skrajnie prawicowej radykalizacji.

Jako punkt wyjścia zaleca się w niej narzekanie na kwestie związane z wolnością słowa czy równością płci – a potem stopniowe wprowadzanie potencjalnych członków w ideologię identytarian: "Zasiewasz delikatne nasiona »czerwonych pigułek«, a potem często je podlewasz. Na początek jakieś szczere pytanie, tutaj e-mail, tam jakiś news, a wieczorem miła rozmowa przy piwie" - czytamy.

Ale identytarianie szkolą się także w taktykach oszustw i manipulacji.

Ich podręcznik na temat "Wojny partyzanckiej w mediach" sprawił, że internetowe kampanie przekraczały granice i angażowały ludzi na całym świecie. Liderzy ruchu wprost mówią o tym, że zależy im na stworzeniu jego odgałęzień wszędzie – od Australii po Kanadę.

PRZECZYTAJ: Terrorysta z Nowej Zelandii "miał finansowe powiązania z austriacką skrajnie prawicową grupą"

Skąd się wzięli identytarianie?

Ideologia tego paneuropejskiego ruchu wykiełkowała we Francji w 2003 r., ale od tego czasu przekroczyła granice krajów i społeczeństw. Prawicowi populiści w całej Europie – od Alternatywy dla Niemiec (AfD), po włoską Ligę, czy hiszpańską partię Vox – przenieśli język i poglądy polityczne identytarystów do mainstreamu.

Wszystkie te ruchy łączy wizja zbliżającej się "inwazji na Zachód". Ich kampanie, których treścią jest nagonka na "zakłamane media" i grupy mniejszościowe, napędzają się wzajemnie i wzmacniają.

W Austrii ruch identytarian wzrósł w siłę głównie dzięki dość luźnemu podejściu skrajnie prawicowej Wolnościowej Partii Austrii (FPÖ), wchodzącej w skład koalicji rządzącej, której politycy są dziś ostro krytykowani za powiązania z tym nurtem.

Nie brakuje dowodów na to, że FPÖ i identytarianie zawarli swoiste "małżeństwo z rozsądku". Są zdjęcia pokazujące wysoko postawionych przedstawicieli partii – od przewodniczących klubu parlamentarnego po wiceburmistrzów – stojących ramię w ramię z indentytarystami w czasie różnych demonstracji, wieców i przyjęć.

Wicekanclerz Austrii Heinz-Christian Strache i członkini rady miejskiej z ramienia FPÖ Ursula Stenzel przekazywali nawet na swoich kontach na Twitterze informacje o kampaniach prowadzonych przez ruch. FPÖ, podobnie jak identytarianie, wzywa do "reemigracji".

Ruch odegrał także kluczową rolę w presji, przez którą pod koniec 2018 r. Austria wycofała się ze Światowego Paktu ds. Migracji ONZ. Badania przeprowadzone przez think tank Institute for Strategic Dialogue (ISD) wykazały, że Sellner i austriaccy identytarianie wykorzystywali szyfrowane kanały na Telegramie, aby przygotowywać duże kampanie dezinformacyjne nastawiające opinię publiczną przeciwko paktowi.

W reakcji na rosnącą presję ze strony opinii publicznej austriacki rząd rozważa obecnie delegalizację IBÖ. Jednak sama delegalizacja nie powstrzyma rozprzestrzeniania się ideologii.

Takie podejście nie bierze bowiem pod uwagę rzeczywistości coraz swobodniej działających, ponadnarodowych sieci skrajnej prawicy, które nie funkcjonują już jako oddzielne, zamknięte grupy. Identytariańscy aktywiści nadal będą znajdować rozwiązania, omijać prawo i głosić swoje przesłanie.

Co robić?

Siły bezpieczeństwa, polityczni decydenci i firmy technologiczne nie nadążają za tym problemem i zajmują się jedynie bardzo niewielkim wycinkiem internetowego ekstremizmu. Udało im się zmusić firmy obsługujące media społecznościowe do usuwania ekstremistycznych treści związanych z islamskim radykalizmem, ale na razie nie są w stanie w podobny sposób rozwiązać problemu treści skrajnie prawicowych.

Niewielkie, pozostające na marginesie platformy, które stały się bezpieczną przystanią dla międzynarodowej skrajnej prawicy, są najczęściej ignorowane. Skrajna prawica – niezauważana, nieniepokojona – swobodnie rozpowszechnia swoje podżegające do przemocy przesłanie na ultralibertariańskich stronach takich jak Gab, 8chan czy Bitchute.

ZOBACZ: Populiści dominują w sieciowej debacie przed wyborami do europarlamentu

Zamachy w Christchurch powinny być dzwonkiem alarmowym. Musimy jak najszybciej usprawnić mechanizmy usuwania niebezpiecznych treści, sprawić, aby nasze algorytmy były bardziej przejrzyste, a metody walki z mową nienawiści – bardziej zrównoważone i kompleksowe.

Jednak nie wszystkie szkodliwe treści są nielegalne albo łamią zasady poszczególnych platform – a grupy takie jak IBÖ umiejętnie wykorzystują to na swoją korzyść. Aby zlikwidować te luki, będziemy musieli zainwestować w rozszerzenie inicjatyw w zakresie bezpieczeństwa cyfrowego, aby chronić użytkowników od szkodliwych treści z szarej strefy.

Jeśli nie podejmiemy takich działań, jeśli nie potraktujemy poważnie tego zagrożenia, ryzykujemy, że skrajnie prawicowa ideologia zainspiruje kolejne akty przemocy.

Julia Ebner jest pracownikiem naukowym londyńskiego Institute for Strategic Dialogue i autorką książki „The Rage: The Vicious Cycle of Islamist and Far-Right Extremism” („Wściekłość: błędne koło islamskiego i skrajnie prawicowego ekstremizmu”, IB Tauris 2017).

Redakcja: Michał Broniatowski

Chcesz być na bieżąco z najważniejszymi informacjami dnia? Polub Onet Wiadomości na Facebooku!

(mba)