Reforma wymiaru sprawiedliwości od miesięcy budzi ogromne emocje.O jej skutkach i faktycznej potrzebie zmian w sądach mówi prof. Piotr Kruszyński z Instytutu Prawa Karnego Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego, adwokat.

Czy polskiemu sądownictwu rzeczywiście potrzebna jest reforma? Poniżej dalsza część artykułu

Piotr Kruszyński: Tak. Największą jego chorobą jest przewlekłość postępowań sądowych. Ciągną się latami. Zmiany są więc konieczne. Reformy wymaga przede wszystkim postępowanie karne.

Należy też znacznie uprościć postępowanie przygotowawcze. Dużo dobrego przynosi nagrywanie rozpraw. Dzięki niemu sędziowie pilnują porządku na sali, a strony czy pełnomocnicy hamują nieprofesjonalne zachowania.

Czy ustawy, które do tej pory uchwalił Sejm, a więc nowela ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa, nowela prawa o ustroju sądów powszechnych i nowa ustawa o Sądzie Najwyższym, mniej lub bardziej mają szansę przyspieszyć orzekanie?

Nie mają. Sądy czekają bowiem na prawdziwą reformę. W sprawach karnych potrzebna jest reforma prowadzona od dołu, a nie od góry.

Prawo i Sprawiedliwość zapewnia, że ma pomysł na to, jak przyspieszyć orzekanie.

Podobają mi się pomysły ministra Zbigniewa Ziobry. Bardzo pozytywnie oceniam pomysł utworzenia sądów pokoju w sprawach karnych. Od lat słyszę, że nie we wszystkich sprawach muszą orzekać sędziowie i nic się nie dzieje. Jeśli więc obecnemu ministrowi uda się wprowadzić w życie ten pomysł, to sędziowie mogą naprawdę odetchnąć.

Jak pan ocenia reformę Krajowej Rady Sądownictwa? Czy KRS wymagała aż takiej rewolucji?

Trudno mi powiedzieć. Jedno jest pewne. Politycy będą mieć większy wpływ na wyłonienie sędziów – członków nowej Rady. Gdyby to byli politycy z jednej opcji, nie byłoby to dobre rozwiązanie. Naprawił je prezydent, wnosząc poprawkę do ustawy. Teraz już nie zwykła większość, ale 3/5 głosów będzie potrzebne, by dany sędzia dostał się do KRS. Nowa Rada ma szansę być bardziej reprezentatywna. Być może dzięki temu na urząd sędziego trafi więcej adwokatów. Do tej pory bowiem, a nie prowadziłem żadnych takich badań, z obiegowych opinii wynikało, że Rada częściej popierała sędziów, asystentów czy referendarzy w konkursie na urząd niż przedstawicieli innych zawodów prawniczych.

Podoba się panu budząca tak ogromne emocje nowa ustawa o Sądzie Najwyższym?

Nie wiem, czy usprawiedliwiona jest tak totalna krytyka. Moim zdaniem nie idzie ona tak daleko, by być bardzo niebezpieczną.

Jest jednak jedna rzecz w tej reformie, która mnie niepokoi. Nie rozumiem, kto będzie rozpoznawał kasacje w sprawach cywilnych i karnych. To ogromny mankament, że nie zostało to jasno powiedziane.

Nie rozumiem też, dlaczego takie emocje wywołuje powołanie Izby Dyscyplinarnej. Zgodnie z obowiązującą dziś ustawą sędziowie Izby Karnej Sądu Najwyższego rozpoznają kasacje w sprawach dyscyplinarnych adwokatów, radców prawnych, sędziów i prokuratorów. To nie jest więc nic nowego.

A przeniesienie w stan spoczynku wszystkich obecnych sędziów Sądu Najwyższego z wyjątkiem tych namaszczonych przez ministra sprawiedliwości? To nie jest zły pomysł?

Do tego rozwiązania mam największe zastrzeżenia. Jeśli tak jak to było w pierwotnej wersji projektu, miałby to robić minister sprawiedliwości, uznałbym je za całkowicie nietrafne. W tej sprawie pojawiła się jednak poprawka i z tego, co wiem, decyzja ma należeć do Krajowej Rady Sądownictwa i prezydenta.

To zasada niemal taka sama jak przy nominacji sędziowskiej. Wydaje się więc, że nie będzie tak źle, jak to wyglądało na początku. ©?