Koningin Maxima en minister Jet Bussemaker (OCW) tijdens een werkbezoek aan de pabo van de Thomas More Hogeschool in Rotterdam. Beeld anp

De docent schrijft een metafoor op het whiteboard en vraagt: weet hier iemand niet wat een metafoor is? Ik steek netjes mijn vinger op. Niet omdat ik dat niet weet, maar omdat ik hem een vraag wil stellen. "Een metafoor is een..." begint hij uit te leggen. Ik onderbreek hem en vraag of dit een metafoor is voor de kwaliteit van het Nederlands onderwijs. Terwijl hij me schaapachtig aankijkt pak ik mijn spullen in en verlaat ik het klaslokaal. Tot zo ver mijn eendaagse ervaring in het hoger beroepsonderwijs.



Afgelopen week lees ik na drie maanden voor het eerst weer het nieuws. Van taalachterstand naar taalenthousiasme. Dat doet me denken aan van die vacatures waar de kandidaten gelokt worden met een pingpongtafel en een "competitief" salaris. Het is voor mij altijd een tweestrijd om te beslissen wie daarin een groter gebrek aan respect voor de menselijke intelligentie heeft: degene die het bedenkt of degene die zich erdoor laat lokken. Ik ben uitgenodigd om deze maand de gastcolumns in de Volkskrant te verzorgen en hiermee heb ik een mooi onderwerp om over te schrijven.



Bij een bijeenkomst van de Nederlands-Vlaamse Accreditatieorganisatie (NVAO) en de Vereniging Hoge Scholen werd gediscussieerd over taalachterstand bij studenten op de lerarenopleiding. Het zou niet alleen moeten gaan over de techniek van de taal, maar ook om het gebruik, zo blijkt uit een verslag op ScienceGuide. 'Hoe belangrijk is die 'd' en 't' of het juiste gebruik van een lidwoord 'de' of 'het' nu eigenlijk? In een bi-culturele samenleving moet er gewoon wat water bij de wijn', zegt Marja Poulussen van de Hogeschool Rotterdam in het verslag.



Waarom? Op veel scholen zou het docentenkorps niet divers genoeg zijn. Aandachtig lees ik het artikel op ScienceGuide. Hoe verder ik in het artikel vorder, hoe meer een gevoel van walging mij bekruipt. Ik wil nog een glas whisky inschenken, maar de fles is leeg. Het doet een beetje denken aan dat memorabele moment waar Job Cohen tijdens een televisiedebat zei dat allochtonen succesvol zijn omdat ze zijn geholpen.

Diverser

Het docentencorps moet diverser worden en om dat te bereiken moeten we de lat verlagen zodat die diversiteit ook de kans krijgt om toe te treden. Wat? Dan kun je toch net zo goed alle vormen van toetsing afschaffen zodat iedereen overal een gelijke kans heeft om ergens binnen te komen. Docenten met een taalachterstand zijn rolmodellen voor leerlingen met een taalachterstand, zo kan ik verder lezen. Blijkbaar ben je als allochtoon zijnde (ik ga er niet vanuit dat het over de vijfhonderdduizend autochtone analfabeten gaat) al een rolmodel als je een baan hebt. En we moeten ons niet blindstaren op lidwoorden en grammaticale correctheid. Yep. Besef dat dit geen cynische sketch is van een of andere obscure studentenvereniging, maar dat het hier gaat om mensen die inspraak hebben in de manier waarop onze jongeren worden onderwezen.



Dit kan alleen een solidariteitstatta bedenken. Allochtonen (want dat wordt bedoeld met diversiteit) zijn eigenlijk gewoon te dom om hun lidwoorden, voegwoorden en grammatica on point te hebben. Niet uitgaan van de talenten van de zwarte- en zandkleurige Nederlanders, nee, we verlagen gewoon de lat zodat deze debielen ook mee kunnen doen. Dat staat er niet, maar het signaal is duidelijk. En daar zou ik dan blij van moeten worden want als allochtoon mag ik geen kritische mening hebben over het diversiteitsalibi van onversneden koloniaal paternalisme. Dankjewel o autochtoon, dat je voor ons de standaard wil verlagen. Ga. Nu hoeven allochtone ouders overigens ook niet meer aan hun kinderen te vertellen dat ze twee keer zoveel moeten presteren als hun witte medelanders om hetzelfde te bereiken. Ze hoeven helemaal niet meer te presteren, want volgens sommigen van de lerarenopleiding zijn ze al afgeschreven.

Taalachterstand

Het getuigt van een gebrek aan ruggengraat om niet te erkennen waar het werkelijk om gaat. Als mensen na minstens zestien jaar onderwijs in Nederland een taalachterstand hebben, dan ligt het probleem toch echt primair bij dat onderwijs. Niet in de grammaticaregels van onze taal die volgens sommigen van de lerarenopleiding te hoog gegrepen zijn voor de zwarte en zandkleurige Nederlander. In andere landen leest men Dostojevski en Poesjkin op de basisschool. Wat lezen wij? Wij lezen Het Gouden Ei. In de tweede klas van de middelbare school! Eindstand: de allochtoon wordt wederom gebruikt om institutioneel falen te verhullen. Was het trouwens ook niet de pabo waar bleek dat de studenten niet eens konden rekenen?



Er is een probleem (institutioneel falen) dat ervoor zorgt dat mensen (niet alleen allochtonen) niet aan de norm voldoen. Maar om dan maar het niveau te verlagen? Dat is gewoon belachelijk. Het onderwijs dient dan haar taak te vervullen en ervoor te zorgen dat het niveau van deze leerlingen juist op peil komt. Ik vind het helemaal niet bezwaarlijk om Nederlands verplicht te stellen in de curricula van het vervolgonderwijs, van welk niveau dan ook.



Het niveau verlagen om de diversiteit te vergroten is uiteindelijk alleen maar gebaseerd op de racistische veronderstelling dat de zwarte en zandkleurige Nederlander het niet in zich zou hebben om op hetzelfde niveau te presteren als men van witte Nederlanders verwacht. En dát is de reden waarom docentenkorpsen niet divers zijn.



Izz ad-Din Ruhulessin is publicist en deze maand gastcolumnist van de Volkskrant.

Aanvullingen en verbeteringen: In het opiniestuk 'Niveau verlagen voor 'diversiteit' is racistisch' wordt gesteld dat de Nederlands-Vlaamse Accreditatieorganisatie (NVAO) het idee heeft gepresenteerd om de taaltoets op de pabo af te schaffen. Dit is onjuist. De gastcolumnist baseerde zich op een verslag op de site ScienceGuide over een bijeenkomst van de NVAO en de Vereniging Hoge Scholen, waar werd gediscussieerd over taalachterstand bij studenten op de lerarenopleiding. Sommige sprekers wekten de indruk het niveau in het taalonderwijs te willen verlagen om diversiteit binnen het docentencorps te vergroten. Alle opmerkingen over de NVAO in het opiniestuk zijn gebaseerd op een verkeerde veronderstelling en zijn onjuist. Voor zover bekend heeft ook geen van de sprekers op de bijeenkomst geopperd de taaltoets op de pabo af te schaffen.





