1. Decyzja administracyjna o wydaniu pozwolenia na broń może być zmieniona w trybie art. .155 kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 155 kpa: Decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio. Z wykładni gramatycznej przepisu art. 155 wynika, że organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić decyzję ostateczną, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki: a) strona wyraziła zgodę na zmianę lub uchylenie decyzji, b) przepisy szczególne nie sprzeciwiają się zmianie lub uchyleniu takiej decyzji, c) za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Nie o przesłankach zmiany decyzji jednak dzisiejszy wpis będzie, a o konsekwencjach zmiany prawa materialnego, czyli przepisów regulujących przesłanki wydania pozwolenia na broń.

Sądy administracyjne ukształtowały zasadę prawną, że możliwość zmiany decyzji w ramach art. 155 kpa wymaga ustalenia, czy występuje tożsamość sprawy administracyjnej. Jednym z elementów sprawy administracyjnej jest podstawa prawna rozstrzygnięcia. Dopóki mamy do czynienia z tymi samymi prawami i obowiązkami tych samych podmiotów, ukształtowanymi obowiązującą decyzją, z tym samym lub zachowującym ciągłość regulacji stanem prawnym i niezmienionym w kwestiach prawnie istotnych stanem faktycznym, dopóty można mówić o tożsamości sprawy administracyjnej w znaczeniu materialnoprawnym.

2. Z dniem 10 marca 2011 roku miała miejsce zmiana przepisów prawa materialnego, regulujących podstawę prawną wydania pozwoleń na broń. W szczególności zmianie uległ art. 10 ustawy o broni i amunicji, regulujących przesłanki wydania pozwolenia na broń. Zostały one ukształtowane zasadniczo odmiennie wobec tego jaki był stan prawny przed tą datą. Uzasadnia to twierdzenie, że zmiana decyzji pozwolenie na broń wydanej przed 10 marca 2011 roku, nie jest możliwe w trybie art. 155 kpa, bowiem nie mamy do czynienia z tą samą sprawą administracyjną. Przepisy prawa na podstawie których wydawano pozwolenia na broń przed 10 marca 2011 r. miały zasadniczo różną treść, w stosunku do aktualnego stanu prawnego.

3. Dość często zdarzają się przypadki, że posiadacze pozwoleń na broń są zainteresowani zwiększeniem ilości egzemplarzy broni przyznanej w decyzji o pozwoleniu na broń. Osoba posiadająca pozwolenie na broń sprzed 10 marca 2011, która chciałaby uzyskać zmianę ilości egzemplarzy broni określonej w decyzji pozwolenie na broń, nie może tego jednak uczynić domagając się zmiany posiadanej już decyzji w trybie art. 155 kpa. Decyzje administracyjne przyznające pozwolenie na broń, a których data jest sprzed 10 marca 2011 roku, nie mogą być już zmienione, w szczególności w zakresie ilości egzemplarzy broni.

W sytuacji chęci posiadania większej ilości egzemplarzy broni, konieczne jest złożenie podania o wydanie pozwolenia na broń, z zachowaniem aktualnych przepisów. W razie złożenia wniosku o zmianę decyzji wydanej przed 10 marca 2011 roku w trybie art. 155 kpa, organ administracji powinien stronę o powyższych okolicznościach pouczyć i potraktować wniosek jako podanie o wydanie pozwolenia na broń.

Prowadzenie sprawy jako postępowania o wydanie pozwolenia na broń powoduje bardzo ważną konsekwencję, na którą w niniejszym wpisie chcę zwrócić uwagę. Mianowicie w takiej sytuacji organ administracji organ administracji nie korzysta z uznania administracyjnego, jakie istnieje w postępowaniu prowadzonym w oparciu o art. 155 kpa. W takiej sytuacji mamy do czynienia z nową sprawą administracyjną z tą konsekwencją, że decyzja administracyjna jest związana. Związana, czyli organ administracji po stwierdzeniu, że wnioskodawca spełnia przesłanki uzasadniające wydanie pozwolenia na broń, decyzję administracyjną przyznającą pozwolenie na broń wydać musi. Musi, a nie może. W przełomowych orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lipca 2013 roku NSA stwierdził tak: Wskazanie “liczby egzemplarzy broni” jest wprawdzie elementem obligatoryjnym decyzji, jednak organ Policji ma pełną swobodę w zakresie określenia tej liczby. Jest to bowiem element rozstrzygnięcia, który ma w pełni charakter uznaniowy. O ile zakres swobody, jaką posiada organ Policji w zakresie oceny przesłanek, które uprawniają wydanie pozwolenia na broń w celach sportowych, ograniczają normy materialnoprawne (art. 10 ust. 1 i ust. 3 pkt 3), tak w przypadku określenia “liczby egzemplarzy” broni danego rodzaju, organ dysponuje luzem decyzyjnym. Swoboda decyzyjna w tym zakresie nie może jednak stanowić podstawy do wydania decyzji negatywnej.

4. Podjąłem temat wpisu, albowiem dostrzegłem w postępowaniach administracyjnych rażące nieprawidłowości. Przykładowo, wnioskodawca posiadając pozwolenie na broń w do celów łowieckich, wydane przed 10 marca 2011 roku, wystąpił o wydanie pozwolenia na broń do celów łowieckich i otrzymał decyzję odmowną. Istotny element uzasadnienia decyzji odmownej brzmiał tak:

Pomijam zupełnie prawniczą stronę tego fragmentu uzasadnienia. Tą treść określiłbym jako mający przybrać charakter języka prawniczego, imitujący go ciąg słów bez merytorycznej treści. Zapomniałem, że Policja niczym nie może zaskoczyć. Doczekaliśmy się sytuacji absurdalnej. Policja uznała, że prawo do określania liczby egzemplarzy broni w decyzji administracyjnej (art. 12 ustawy o broni i amunicji), oznacza możliwość określenia tej liczby jako 0 (zero) – odmowa wydania pozwolenia na broń. We wpisie Liczba egzemplarzy broni w pozwoleniu na broń krytykowałem rozstrzygnięcia NSA w zakresie, w którym Sąd ten uznał prawo do określenia przez organ administracji ilości egzemplarzy broni. Wcześniej na etapie sądowym przytaczałem argumenty prawne, niestety bez skutku. Dzisiaj mam namacalne konsekwencje błędu jakiego dopuścił się NSA. Policja określa liczbę egzemplarzy broni jako 0 (zero), odmawiając wydania pozwolenia na broń. Oczywiście Naczelny Sąd Administracyjny nie nadał prawa do określania liczby egzemplarzy broni jako 0 (zero), wprost stwierdzając, że to działanie niezgodne z prawem – nielegalne (por. cytowana treść wyroku powyżej). Takie jednak są konsekwencje pozwolenia Policji oceniania czegokolwiek.

5. To wiedza powszechna, że Policja posunie się bardzo daleko w twórczym kreowaniu polityki niewydawania pozwoleń na broń, dążąc za cenę naruszenia prawa do tego, aby Polacy byli Narodem rozbrojonym. Niewiedza, niekompetencja, dążenie za wszelką cenę do odmowy wydania pozwolenia na broń nawet z najbardziej absurdalnym uzasadnieniem, to zjawiska z Wydziałów Postępowań Administracyjnych. Nic z tym się nie da zrobić, stanęliśmy przed ścianą. Jedyne możliwe rozwiązanie to odebranie Policji prawa wydawania pozwoleń na broń. Wówczas dopiero będzie szansa na normalność. Państwo posłowie, czas nagli! Czekamy na przekazanie projektu ustawy ROMB do Sejmu.