Poseł Jacek Protas uważa, że mały ruch graniczny z Rosją będzie mógł wrócić dopiero po odsunięciu PiS od władzy

Mimo to chce dalej walczyć o jego przywrócenie

Jego zdaniem, to rozwiązanie się sprawdziło i nie wiązało się z żadnym zagrożeniem.

Mikołaj Podolski, dziennikarz Onetu: Czy w pańskiej opinii jest jeszcze nadzieja na przywrócenie małego ruchu granicznego z Obwodem Kaliningradzkim?

Jacek Protas, poseł Platformy Obywatelskiej z okręgu elbląskiego: Nadzieja pojawi się wtedy, kiedy przestanie o tym decydować Prawo i Sprawiedliwość. Uważam, że argumentacja tego rządu dotycząca przyczyn zawieszenia małego ruchu granicznego i upór w trwaniu w tym zawieszeniu wskazują na to, że jest to decyzja polityczna i że nie ma od niej odwrotu. Moim zdaniem to wynika wyłącznie z antyrosyjskiej fobii, a nie z interesów Rzeczpospolitej. A już z pewnością nie brano pod uwagę interesów Warmii i Mazur.

Czyli po roku bez małego ruchu możemy już chyba jasno mówić, że PiS go nie przywróci?

Tak wynika z tego, co zauważyłem w odpowiedziach na pisma i co usłyszałem w wielu wypowiedziach. Wiceminister spraw zagranicznych Jan Dziedziczak powtarza jak mantrę "bezpieczeństwo, bezpieczeństwo". Moim zdaniem oni nawet nie chcą rozmawiać na ten temat merytorycznie, tylko powtarzają chwytliwe formułki. Zrozumiałbym, że chcą zadbać o nasze bezpieczeństwo, ale oni nie wskazują, w jaki sposób ruch graniczny miałby przyczynić się do obniżenia bezpieczeństwa państwa.

Był pan przez osiem lat marszałkiem województwa warmińsko-mazurskiego i jak mało kto potrafi pan powiedzieć, czy to zagrożenie rzeczywiście jest. Czy zdarzały się jakieś poważniejsze incydenty związane z przekraczaniem granicy z Rosją?

Rokrocznie dostawaliśmy raporty od wszystkich służb i z nich wynikało, że nie ma żadnych zagrożeń bezpieczeństwa. Zresztą każdy przekraczający polsko-rosyjską granicę jest tak samo kontrolowany, niezależnie od tego, czy jedzie z wizą, czy z kartą małego ruchu granicznego. Pod tym względem nie ma żadnej różnicy. A jeżeli jakiś szpieg chciałby przekroczyć granicę, to przecież może to równie dobrze zrobić z wizą.

Czego więc rząd pańskim zdaniem może się bać? Wojny hybrydowej?

W odpowiedzi na jedną z interpelacji rzeczywiście znalazł się wątek wojny hybrydowej. Tylko co ma mały ruch graniczny do wojny hybrydowej? Taką wojnę można równie dobrze prowadzić z Kajmanów, Moskwy albo Władywostoku. To są wymówki. Dla mnie to jest kuriozalna bzdura.

Jeżeli jakiś szpieg chciałby przekroczyć granicę, to przecież może to równie dobrze zrobić z wizą. Jacek Protas

Niektórzy już mówią m.in. o stratach społecznych i kulturalnych z powodu zawieszenia ruchu. Czy możemy szacować, jakie straty gospodarcze poniosła już Polska? Wielu Rosjan przyjeżdżało do nas na zakupy i było to widać w sklepach i na drogach północnej Polski, a później to wszystko nagle zniknęło.

Trudno to będzie oszacować, ponieważ ciężko to przełożyć np. na oficjalne dane GUS-owskie. Natomiast mieszkańcy Warmii i Mazur, szczególnie ci z przygranicznych powiatów, przekonują się na własne oczy, że po zawieszeniu ruchu zamykane są zakłady usługowe i sklepy, a obroty w punktach gastronomicznych i handlowych spadają. W branży turystycznej zresztą też.

Dla Warmińsko-Mazurskiego, które ma największe w kraju bezrobocie, to spory cios.

Cała idea małego ruchu polegała na łagodzeniu skutków peryferyjnego położenia naszego regionu. Wszędzie w Europie stosuje się instrumenty mające pomóc takim obszarom. Warmińsko-Mazurskie jest często pomijane przy lokowaniu dużych inwestycji, bo znajduje się daleko. Mały ruch graniczny miał te gospodarcze straty w małym stopniu zrekompensować i ożywić pas przygraniczny. A przy okazji dać naszym mieszkańcom możliwość jeżdżenia do Kaliningradu, choćby i nawet po tanie paliwo.

Cała idea małego ruchu polegała na łagodzeniu skutków peryferyjnego położenia naszego regionu. Wszędzie w Europie stosuje się instrumenty mające pomóc takim obszarom.

Można było jeszcze niedawno odnieść wrażenie, że to wszystko działa.

Przez parę lat działało. Wszyscy byli zadowoleni. Także kontakty między Polakami a Rosjanami układały się bardzo dobrze. Byliśmy traktowani w Obwodzie Kaliningradzkim bardzo przyjaźnie i przychylnie. Jak się ludzie znają, to się siebie nie boją. Wtedy nie są do siebie agresywni. A o to wszystkim chodziło. W średniowieczu myślano, że za morzami żyją ludzie z dwoma głowami i dopiero po dotarciu tam okazywało się, że ludzie wszędzie są tacy sami jak my.

Będzie pan walczył dalej o przywrócenie tego ruchu?

Nie składam broni, ponieważ decyzja o jego zawieszeniu była szkodliwa, szczególnie dla mojego regionu. On poniósł ekonomiczne straty. Dla pani premier i rządu to może jakieś nieważne sprawy i mam wrażenie, że traktują to jako marginalny kłopot. Natomiast dla mieszkańców Warmii i Mazur to nie jest marginalna sprawa. Dla wielu to jest wręcz sprawa bytu i możliwości zarabiania pieniędzy, żeby nie trzeba było stąd wyjeżdżać.

(kb)