Zabójstwa Marka Rosiaka i Pawła Adamowicza wyraźnie się od siebie różnią – pisze dla Onetu Jan Rojewski

Jak zauważa autor, w pierwszym przypadku ofiara była przypadkowa, w drugim – wszystko było dokładnie zaplanowane

To WOŚP staje się ofiarą dorocznych seansów nienawiści. Ataki na akcję charytatywną przybierają bardzo różny charakter – pisze Rojewski

Gdy minął pierwszy szok po ataku w Gdańsku i stało się jasne, że przez najbliższe godziny nie zostaną podane żadne nowe informacje na temat stanu zdrowia prezydenta, można było z dużą dozą obawy zacząć przeglądać media społecznościowe. Komentarze internautów wyrażały przede wszystkim zdumienie, szok i wyrazy wsparcia. Nie brakowało jednak takich, które bezpośrednio odwoływały się do wydarzeń, które miały miejsce na scenie. Konkretnie do słów, które wykrzyczał po ataku napastnik. Brzmiały one: „Nazywam się Stefan, siedziałem niewinny w więzieniu, Platforma Obywatelska mnie torturowała, dlatego zginął Adamowicz”. Napastnik nie pozostawił dużego marginesu dla interpretacji swoich słów.

To wyznanie ze słownika, którym posługują się media bliskie Prawu i Sprawiedliwości. Oczywiście, jednocześnie nie możemy traktować tych słów zbyt poważnie. Jak donosił Onet, Stefan W. został skazany na pięć i pół roku więzienia za napady na oddziały SKOK-ów i placówkę Credit Agricole. W więzieniu miał być poddany stałej opiece psychiatrycznej, ponadto słowa o rzekomych torturach są tak wysoce absurdalne, że mogła je wypowiedzieć wyłącznie osoba niezrównoważona. Warto jednak nadmienić, że opinia publiczna rzadko pozwala sobie na budowanie złożonego portretu psychologicznego politycznych zamachowców. Gdy dowiadujemy się, że na Zachodzie znów zaatakował jakiś dżihadysta, media nie dostarczają nam informacji na temat jego słabych stopni w szkole, relacji z ojcem czy kryminalnej przeszłości. W takich przypadkach wystarcza nam jego podpis – okrzyk „Allah Akbar”, który zastępuje całe Curriculum Vitae zamachowca.

Wśród wielu niedzielny atak budzi skojarzenia z innym, tragicznym wydarzeniem sprzed ośmiu lat. Wówczas, w Łodzi został zastrzelony Marek Rosiak, członek PiS i asystent europosła Janusza Wojciechowskiego. Wtedy również media podzieliły się na dwa obozy: na ten, który mówił o niepoczytalności napastnika oraz ten, który wskazywał na mowę nienawiści jako właściwy katalizator zachowania zamachowca. Szybki proces i wyrok w sprawie nie zakończyły spekulacji i emocji, a sprawa wracała w przekazie medialnym przez lata. Mimo oczywistych podobieństw, w obu wypadkach mamy też do czynienia z dużymi różnicami. Zabójca Marka Rosiaka ranił jeszcze jednego mężczyznę i było mu zasadniczo wszystko jedno kogo pośle do grobu. Z jego wypowiedzi wynikało, że jego wymarzonym celem byłby Jarosław Kaczyński, ale widziano go kilka dni wcześniej kręcącego się pod siedzibą SLD.

Napastnik, który zaatakował Pawła Adamowicza dobrze wiedział kogo chce zranić, ba, przygotował się do tego, wyposażając wcześniej w odpowiednią plakietkę. Co więcej wybrał na moment ataku sytuację medialną, a przecież Pawła Adamowicza można było spotkać w gdańsku codziennie. Podobnie jak inni prezydenci dużych, polskich miast Adamowicz poruszał się samodzielnie, z uśmiechem na ustach i nie stroniąc od kontaktu z mieszkańcami. Innymi słowy zamachowiec nie chciał po prostu zaatakować prezydenta. Zależało mu na medialnym spektaklu, nie bez przyczyny wymierzonym także w Wielką Orkiestrę Świątecznej Pomocy.

To WOŚP staje się ofiarą dorocznych seansów nienawiści. Ataki na akcję charytatywną przybierają bardzo różny charakter. Wytyka się jej, że z zebranych pieniędzy finansowany jest Festiwal Woodstock (posługujący się antychrześcijańskim hasłem: „róbta co chceta”), że sprzęt do szpitali kupowany jest bez przetargów, że Jurek Owsiak miałby rzekomo wyprowadzać z WOŚP-u pieniądze, wreszcie, że jest zwolennikiem legalnej eutanazji. Wylewany co roku w styczniu potok argumentów przeciwko orkiestrze zdaje się nie kończyć, jednak w ostatnich latach poziom absurdu krytyki zaczął przekraczać wszelkie granice. Za przykład niech posłuży „wieczorynka”, którą wyemitowała TVP Info. W krótkiej animacji można było zobaczyć demoniczną, przypominającą Hannę Gronkiewicz-Waltz kukłę, która niczym żydowski rabin uruchamia do życia Jerzego Owsiaka, a ten zbiera dla niej pieniądze oznaczone Gwiazdą Dawida.

W związku z powyższym nie widzę możliwości żeby milczeć i „nie mieszać do tego ataku polityki”, jak chcieliby niektórzy. Więcej, jestem zdania, że atak na prezydenta Adamowicza wyczerpuje możliwości politycznego symetryzmu. Proszę nie zrozumieć mnie źle, nie mówię tu o możliwości krytykowania tak „liberalnej”, jak i „solidarnej” wizji Polski czy szukania rozwiązań wykraczających poza duopol PO-PiS. Mam na myśli stawianie znaku równości (a są tacy, którzy to robią) między językiem, stylem i standardami prowadzenia polityki. Ten jest dla obu stron dramatycznie różny.

Nie interesują mnie wyjaśnienia, że oto PiS wymyślił język, dzięki któremu może się porozumiewać z ludźmi ekonomicznie wykluczonymi. Co z tego, skoro to narracja oparta na rewanżyzmie oraz na taniej i tępej agresji. Aby potwierdzić te słowa wystarczyłoby otworzyć kilka archiwalnych numerów tygodników związanych z Prawem i Sprawiedliwością, ale nie będę Państwa do nich odsyłał. Pozwólcie, że wejdę na facebookowy profil portalu wPolityce (należącego do braci Karnowskich) i przytoczę kilka komentarzy do niedzielnych wydarzeń (pisownia oryginalna):

"Kto napisał scenariusz i kto wyreżyserował ten medialny spektakl? Jak nie dziki to adamowicz. Totalni toną i łapią się każdej medialnej sztuczki.Nie wierzę ani przez moment w przypadkowość tego niby »ataku«".

"Karma zawsze wraca. I co teraz zrobią lewaki? Powiedzą, że to przez PIS".

"Tak kończą ludzie i tak powinni kończyć ci którym się wydaje że są bezkarni. Faktycznie PO obywatelska miała Polaków za nic i wielu Polaków było torturowanych. Komus puściły nerwy i wymierzył sprawiedliwość osobiście. Ale nie ma się czemu dziwić. W morzu bezprawia jakiego się dopuściła Platforma Obywatelska jeden incydent to niewiele".

"To wszystko się dzieje z powodu braku reformy sądownictwa... ludzie chcą sprawiedliwości! Jak bardzo był zdesperowany ten człowiek i zawiedziony skoro dopuścił się takiego czynu ?!"

A to przecież tylko kilka komentarzy z jednej prawicowej strony w internecie. Ktoś mógłby powiedzieć, że to anonimowi użytkownicy, za których administrator nie ponosi odpowiedzialności, ale proszę włączyć wczorajsze wydanie wieczornych wiadomości TVP. Przedstawiony w nich obraz jasno sugerował, że winę za śmierć prezydenta Adamowicza ponosi Jurek Owsiak (odpowiedzialny za słabe zabezpieczenie imprezy), a także politycy opozycji na czele z Donaldem Tuskiem, którzy mieli szerzyć mowę nienawiści. To sytuacja paradoksalna, bo agitacja z TVP zdaje się iść na przekór tej sugerowanej przez rząd i prezydenta.

Rząd zapewnił żonie Pawła Adamowicza opiekę psychologiczną i wysłał po nią samolot do Londynu, prezydent próbował (choć bezskutecznie, ze względu na swoją złą reputację) zwołać posiedzenie liderów wszystkich ugrupowań parlamentarnych. Niezależnie czy był to moralny odruch, czy efekt politycznego wyrachowania zarówno premier Mateusz Morawiecki, jak i prezydent Andrzej Duda jak do tej pory stanęli na wysokości zadania. Niestety pytanie, czy macherzy z TVP działali na własną rękę wydaje się w tym wypadku bezcelowe, bo na pewno nie robili tego przez ostatnie trzy lata.

W obliczu tak tragicznego ataku nie można milczeć. Trzeba jasno wskazywać winnych. Tych, którzy pozwalali na wieszanie kukieł eurodeputowanych, palenie kukły Żyda na rynku we Wrocławiu, seanse nienawiści w TVP Info czy wdawania "aktu politycznego zgonu", który kilka lat temu wystawiła Adamowiczowi Młodzież Wszechpolska.

Obawiam się, że moje słowa będą zwykłym wołaniem na puszczy. Najwygodniejsza dla rządu narracja mówiąca, żeby nie mieszać "w to" polityki (tak bardzo przypominająca narrację tworzoną przez endecję po zabójstwie Gabriela Narutowicza) już zaczęła zwyciężać. I nie zaskakuje, że najmocniej promują ją ci, którzy polityczną nienawiść szerzą przez okrągły rok.

(pm)