Brugge - Nog een maand en onze steden baden alweer in kerstsfeer. Of moeten we ‘wintersfeer’ zeggen? In Brugge woedt namelijk een fikse discussie over de naam van de kerstmarkt: de Wintermarkt. “Of je nu gelovig bent of niet, dit is deel van onze cultuur.”

Een zwierig ‘Plaisir d’hiver’ of ‘Winterpret’: zo noemen ze de kerstmarkt al jaren in Brussel. De stad van Bart De Wever spreekt over ‘Winter in Antwerpen’ en in Gent organiseren ze al een tijdje de ‘Gentse Winterfeesten’. Brugge heeft zijn ‘Wintermarkt’, maar daar is nu commotie over ontstaan. “Die naam is ronduit belachelijk”, vindt Brugs N-VA’er Pol Vanden Driessche. “Of je nu gelovig bent of niet, de kerstmarkt maakt deel uit van onze cultuur. Er is geen enkele reden om tradities overboord te gooien, en al zeker niet onder het mom van neutraliteit. Ken jij één moslim die weigert een kerstmarkt te bezoeken uit vrees dat hij katholieke waarden en normen door de strot geramd zal krijgen? We moeten stoppen met onszelf zo in de hoek te plaatsen.”

Kritiek die aankomt bij de organisatoren van de Wintermarkt. “Wij hebben dit ingevoerd omdat er altijd commentaar was dat de kerstmarkt al begint voor Sinterklaas er is. Nu is het dit weer”, zegt organisator Piet Vanderyse. “Het is niet eens nieuw: de Wintermarkt heet hier al drie jaar zo. Het was inderdaad ook een manier om neutraler te zijn. Je moet weten dat hier honderdduizenden toeristen komen om van de sfeer te genieten. We willen niemand voor de borst stoten.” Dat wil daarom niet zeggen dat er géén kerstgevoel meer zal zijn, zegt Vanderyse. “Na Sinterklaas zullen er kerstliedjes klinken. Twee per uur, anders is het overdreven. En er zullen een kerststal en een kerstboom staan, met winterse sfeerverlichting.” Geen kerstlichtjes? “Noem het zoals je wil, maar er bestaan al lang geen lichtjes meer in katholiek thema. Het is gewoon mooie verlichting.”

Oppervlakkig probleem

Het is niet de eerste keer dat kerst voorwerp is van een ideologische discussie. Brussel zette in 2012 nog een alternatieve kerstboom op de markt – die er vooral niet zo mocht uitzien en grandioos faalde. Nu staat er op de Grote Markt weer gewoon een grote boom.

Dat zo’n kerstboom of -markt in Brugge en Vlaanderen zo’n belangrijk gespreksonderwerp is, hoeft niet te verbazen, zegt cultuurfilosoof Lieven De Cauter (KU Leuven). “We zijn erg goed in gevoelig zijn voor zulke oppervlakkige problemen”, vindt hij. “De kerstmarkt is niet eens een Vlaamse traditie. Die stalletjes staan hier zeker niet langer dan twintig jaar. Toch volgt meteen die ideologische reflex: het scheelt niet veel of mensen zullen zeggen dat het de schuld is van de islamisering van de maatschappij.”

Tegelijk kan traditie snel groeien: “Vroeger was het de avondmis, nu is het de kerstmarkt die deel uitmaakt van de gewoontes rond Kerstmis. Ik zie bij mijn kinderen dat zoiets voor hen heel belangrijk is. Wie dat wil, zal het ook altijd een kerstmarkt blijven noemen.”