Polska znalazła się na liście 30 państw, w których rządzący wykorzystują sytuację pandemii koronawirusa dla własnych korzyści politycznych oraz ograniczania i łamania praw obywateli. Redaktorzy amerykańskiego magazynu VICE, którzy przygotowali zestawienie, zwrócili uwagę na forsowaną przez PiS kwestię majowych wyborów prezydenckich.

Od miesiąca i nie ma na świecie ważniejszego tematu niż pandemia wywołana koronawirusem. Politycy większości państw, w których dochodzi do kolejnych zakażeń, zastanawiają się, jak w trudnych czasach chronić gospodarkę i swoich obywateli, ale są też tacy, którzy nową sytuację wykorzystują przede wszystkim do umocnienia władzy swoich partii i wprowadzania kolejnych systemów kontroli obywateli.

„Moglibyśmy wymienić całą masę nowo wprowadzonych zasad, które pojawiły się dopiero wraz z pandemią. W wielu miejscach politycy wykorzystują ten kryzys nie tylko dla swoich politycznych korzyści, ale miejscami także po to, aby ograniczać wolność obywateli”, mówi w rozmowie z VICE Allie Funk z amerykańskiej organizacji Freedom House, która działa na rzecz obrony demokracji i wolności.

O powstrzymanie się od wprowadzania nowych zasad, które skutkowałyby ograniczeniem swobód obywatelskich apelowali również eksperci ONZ ds. praw człowieka. „Nowe ograniczenia mające na celu ochronę obywateli muszą być ściśle dostosowane do sytuacji danego kraju i powinny być skoncentrowane na ochronie zdrowia publicznego. Na pierwszym miejscu zawsze powinna stać praworządność i kwestia ochrony praw człowieka”, napisali w oficjalnym oświadczeniu.

Polska obok Chin, Rosji i Filipin

Na opublikowanej przez VICE liście 30 krajów, w których politycy wykorzystują temat koronawirusa dla własnych korzyści i ograniczania wolności obywateli Polska znalazła się obok takich krajów jak Chiny, Rosja czy Filipiny.

Jakie zmiany zostały wprowadzone przez rządy poszczególnych krajów?

Władze Szanghaju na czas pandemii uruchomiły specjalną aplikację, z pomocą której każdy mieszkaniec wyrabia sobie własny kod QR połączony z paszportem. Przed wejściem do urzędu czy metra kontrolerzy proszą o jego wyświetlenie. Zielony kolor oznacza, że osoba nie jest „ryzykowna”, z kolei pomarańczowy powoduje ograniczenia w poruszaniu po mieście. Na Filipinach prezydent Rodrigo Duterte wydał rozkaz strzelania do przedstawicieli opozycji i osób, które sprzeciwiają się nowym zasadom kwarantanny, a rosyjski prezydent szykuje się do uruchomienia systemu monitoringu obywateli, który będzie m.in. pobierał dane z telefonów komórkowych, analizował wyciągi z kart kredytowych i gromadził materiały z monitoringu miejskiego. W przypadku Polski zwrócono uwagę na kwestię nadchodzących wyborów prezydenckich.

„Podczas, gdy wszyscy kandydaci na stanowisko prezydenta formalnie odwołali swoje kampanie, rząd PiS za wszelką cenę dąży do zorganizowania zaplanowanych na maj wyborów prezydenckich”, czytamy w artykule.

W czasach pandemii PiS prze do wyborów

Prawo i Sprawiedliwość przegłosowało w Sejmie ustawę, na mocy której majowe wybory prezydenckie miałyby się odbyć wyłącznie drogą pocztową. Rządzący politycy argumentują, że jest to sposób na przeprowadzenie głosowania podczas epidemii koronawirusa. Następnie, przy okazji głosowania nad ustawą antykryzysową wprowadzili poprawkę dotyczącą zmiany Kodeksu wyborczego.

Chodzi w niej o to, by w głosowaniu korespondencyjnym w wyborach prezydenckich mogły brać udział również osoby podlegające kwarantannie oraz te, które najpóźniej w chwili głosowania kończą 60 lat.

Wszystko po to, aby bez względu na wszystko w maju odbyły się zaplanowane wybory prezydenckie. Konstytucjonaliści argumentują jednak, że tego typu zmiany w kodeksie wyborczym mogą być dokonywane najpóźniej na sześć miesięcy przed ich rozpoczęciem.

"To było haniebne i bandyckie głosowanie, które wyprowadza Polskę z narodów cywilizowanych", komentował prof Andrzej Zoll. Maciej Pach, konstytucjonalista i asystent w Katedrze Prawa Ustrojowego Porównawczego Uniwersytetu Jagielońskiego forsowane przez PiS zmiany ocenia wprost: skandaliczne​. "Fundamentalnie zagrożona będzie tak tajność głosowania, jak i powszechność wyborów, czyli ich podstawowe zasady. To są standardy republik bananowych," mówi Pach​ w rozmowie z Onetem.

Zobacz też: Zdrowe przepisy z energetyczną guaraną