Per overtreding riskeerden kerken en moskeeën een boete van 8000 euro, al is er nog nooit iemand beboet, zegt de inspectie van het ministerie. Voor boetes achteraf hoeven ze niet te vrezen: de inspectie moet de predikers op heterdaad betrappen. "Maar als wij uit de media vernemen dat er een misstand is in een sector, dan nemen wij dit serieus", aldus een woordvoerder.



Zowel kerken als moskeeën kenden de regel niet, blijkt uit een rondgang van Trouw. De moskeeën kwamen hier achter toen minister Lodewijk Asscher van sociale zaken enkele weken geleden in een brief lokale overheden en moskee-koepels herinnerde aan de Wet arbeid vreemdelingen (Wav).



Religieuze dienaren

Alleen islamitische organisaties kregen de brief, volgens het ministerie nadat het merkte dat de wet bij hen onbekendheid was. Nu blijkt dat ook kerken niet van de regeling weten, worden die alsnog geïnformeerd.



'Religieuze dienaren' uit het buitenland moeten sinds 2009 volgens de Wav een werkvergunning krijgen van het UWV om in Nederland te kunnen preken. Ook als het maar voor één preek is, of als er geen vergoeding tegenover staat. Elke voorganger van buiten de Europese Economische Ruimte (EER) moet daarom langs het UWV.



Dat gaat onder meer na of de persoon over relevante werkervaring en een diploma beschikt. In 2014 werden 147 vergunningen afgegeven, in 2015 182. Dat betekent dat honderden, zoniet duizenden predikers illegaal aan het werk waren. Alleen al de Protestantse Kerk in Nederland (PKN) ontvangt per jaar honderden voorgangers voor bijeenkomsten.

Rompslomp

De religieuze organisaties schrikken van de gevolgen: ze voorzien administratieve rompslomp die hun besturen op kosten zal jagen. Een woordvoerder van de PKN noemt de regeling 'tamelijk absurd'.



"Veel gasten krijgen de reis vergoed, maar komen namens een organisatie: het is onderdeel van hun functie om ons te bezoeken en hier te preken. Dan zouden wij hen moeten 'inhuren', en zou dit als betaald werk beoordeeld worden?" Ook de rooms-katholieke kerk, migrantenkerken en moskeekoepels stellen dat de regeling praktisch onwerkbaar is.



Enkele Marokkaanse moskee-bestuurders wisten deels van de regel: zij vroegen elke ramadan vergunningen aan voor zo'n vijftig predikers uit Marokko. Dat dat ook moest bij kortere bezoeken in de rest van het jaar wisten het Contactorgaan Moslims en Overheid (CMO) en de Unie van Marokkaanse Moskeeorganisaties in Nederland (UMMON) niet.



Wet voor iedereen gelijk

Andere moslims zien de regeling als een poging van de overheid de vrijheid van meningsuiting in te perken. De islamitische voorganger Nourdeen Wildeman vreest dat de vergunning gebruikt wordt om predikers uit Nederland weg te houden.



Het ministerie ontkent dat. "Ik snap dat mensen aan de discussie over radicale predikers denken, omdat die kwestie zo actueel is, maar nee." Er wordt wel gelet op het gedachtegoed van mensen die een visum aanvragen, maar dat is een taak van de inlichtingendienst AIVD en niet van het UWV, dat alleen de werkvergunning verstrekt. "Taak van het UWV is aannemelijk maken dat het werk van de predikers niet door iemand uit Nederland gedaan kan worden. Voor predikers en dominees is dat niet anders dan voor aardbeienplukkers of voetballers van Feyenoord. De wet is voor iedereen gelijk. Ze kunnen het vervelend vinden, maar ja, de wet is duidelijk. Het blijkt dus goed dat we de brief hebben gestuurd."