In de Tweede Kamer ontwikkelt zich een hard politiek spel op weg naar de stemmingen in de Eerste Kamer over het Belastingplan. D66, dat in de Tweede Kamer tegenstemde, is het middelpunt, want de top van die partij bevindt zich in een lastige positie.

D66 moet goede argumenten hebben om in de Eerste Kamer voor of tegen te stemmen. Stemt de partij voor, dan is de vraag waarom D66 eerst tegen stemde. Stemt de partij tegen, dan moet partijleider Pechtold - vooral aan de kiezer - uitleggen waarom hij tegen 5 miljard euro lastenverlichting is.

Daar komt bij dat D66 het verschil kan maken. Met VVD, PvdA, CDA en D66 is er een ruime meerderheid in de senaat van 43 van de 75 zetels.

Te weinig banen

Opvallend was dat op 18 november geen van de D66-Kamerleden een stemverklaring aflegde, en zo in de Kamerstukken liet vastleggen waarom D66, als doorgaans constructieve partij, tegen zou stemmen. CDA-leider Buma legde uit waarom zijn partij ondanks bezwaren toch voor stemde.

Pechtold had in de media wel laten weten dat hij de 35.000 extra banen, die het kabinet met het Belastingplan denkt te creëren, te weinig vond.

Opgekrikt

Nu zeggen diverse bronnen tegen de NOS dat D66 op een eerder moment wel degelijk bereid was een compromis te sluiten, dat vrijwel geen extra banen opleverde. Het ging om maar een paar duizend meer dan de 35.000 van het kabinet.

Het zou zelfs zo zijn dat in berekeningen door het ministerie van Financiën de extra 3500 banen met formules werden opgekrikt tot 7000, zodat het voor D66 aantrekkelijker werd. D66 ontkent deze lezing en noemt het zelfs "een aperte leugen".

Megadeal

Een betrokkene herinnert zich dat Pechtold na een bezoek aan het ministerie zei "Ik heb nu een megadeal!" Maar toen haakte het CDA af. Partijleider Buma vond dat in het voorliggende compromis te veel geld ging naar de kinderopvangtoeslag en te weinig naar de eenverdieners.

Pechtold zag de megadeal aan zich voorbijgaan. En CDA-leider Buma stemde uiteindelijk in met een nieuw compromis zodat het CDA in de Tweede Kamer vóór het Belastingplan stemde. Tot grote woede van D66, dat het CDA beschuldigt van opportunisme.

Nog vandaag liet partijleider Pechtold zijn onvrede over de gang van zaken blijken in een debat over te weinig geld voor veiligheid. "U heeft zomaar een lastenverlichting bedacht van 5 miljard. Was dat geld er? Nee." Hij vindt dat de coalitie het geld onverstandig uitgeeft.