Vanaf de pier van Hoek van Holland zie je hoe de Nieuwe Waterweg het achterland in tweeën splijt. Ten zuiden staan de containerkranen, windmolens en rokende schoorstenen van de Maasvlakte en Europoort. Op de noordoever staat een lange rij Landal-vakantievilla’s en genieten strandbezoekers van een rustige nazomerdag. Containerschepen en veerboten naar Harwich varen af en aan, surrealistisch groot en dichtbij.

Bij het Zeeplein, met accordeonmuziek en palmbomen, eten Rotterdammers Anoep Chowhari en Faria Rampersad kibbeling. Anoep komt hier al sinds zijn jeugd, maar niet om te zwemmen, zegt hij. „Zwemmen doe ik wel ergens in een blauwe zee.” Ook niet omdat hij Hoek van Holland zo mooi vindt. „Het heeft wat.” Hij komt hier graag om vis te eten. „Dat is echt een ding.” Faria: „Dat het kleinschaliger is en wat gemoedelijker. Dat is de charme van de Hoek van Holland.”

In de toekomst moet ‘de Hoek’, onderdeel van Rotterdam, een bruisende ‘vierseizoenenbadplaats’ worden. Rotterdam groeit als populaire woon- en toeristenstad en Rotterdam Beach kan niet achterblijven. Hoekenezen horen via via wel dat er heel veel gaat veranderen, zegt Petra Pellegrom, eigenaar van strandtent De Globetrotter. Alleen: „Dat wordt nog helemaal niet naar buiten gebracht.”

„De mensen moeten betrokken worden”, zegt projectontwikkelaar Jacko Roest, de man achter de grootschalige plannen en eigenaar van de 74 Landal-villa’s. Roest wil met een internationaal consortium in tien jaar 130 miljoen euro investeren, vertelt hij. De groep investeerders moet dit jaar rond zijn en het voorlopig ontwerp medio volgend jaar.

‘Natte duinvallei’

In de regio Rotterdam-Den Haag wonen 2,3 miljoen mensen, zegt Roest. „De behoefte aan ontspannen wordt groter. Dus ook de druk op dit soort gebieden.”

De plannen betreffen de ontwikkeling van vastgoed, natuur en erfgoed. Roest heeft ze afgestemd op het ‘toeristisch-recreatief ontwikkelperspectief’ waar de gemeente nog aan werkt. Het is de „menukaart voor Hoek van Holland in wording”.

In het zuidwestelijke duingebied zou het ‘Duinpark’ met zwembad komen, beschrijft een marktonderzoek van Bureau voor Ruimte & Vrije Tijd van september. 250 vakantiehuizen, van vier tot zestien personen, die architectonisch moeten opgaan in het landschap. Op het Zeeplein is een hotel met honderd kamers gepland, plus winkels en een parkeergarage onder de duinen. Erachter komt een „natte duinvallei” die bij vloed zout water inlaat vanaf de Nieuwe Waterweg. Hier moet een „iconisch” bezoekerscentrum voor de Hoek en het Nationaal Natuurpark Hollandse Duinen komen. De Duitse bunkers van de Atlantikwall worden uitgegraven en deel van een museale route. Het zand wordt gebruikt om de verstuifde duinen aan zee weer flink op te hogen.

Plannen investeerders voor Hoek van Holland

Projectontwikkelaar Roest heeft de plannen begin dit jaar aan het vorige college gepresenteerd. De gemeente is „content over uw initiatief”, dat past in de wens om „goede verblijfsrecreatie” in Hoek van Holland te creëren, aldus een brief van toenmalig wethouder Robert Simons (Leefbaar Rotterdam) van juli. Ook het nieuwe college van VVD, GroenLinks, D66, PvdA, CDA en ChristenUnie is vooralsnog positief. De wethouders hebben in juli overnacht in Roests Landal-villa’s om onderling kennis te maken. Er werd gevoetbald, gezwommen en vergaderd in de Zeetoren. Afgelopen zaterdag bezocht wethouder Barbara Kathmann (kleine kernen, PvdA) de Hoek, net als burgemeester Ahmed Aboutaleb, om met bewoners en ondernemers te praten over de toekomst.

Lees ook: Rond de Bloemendaalse strandtenten hoor je alleen nog maar harde muziek

Maar, zo schrijft de vorige wethouder in zijn brief, de plannen moeten nog wel verder worden uitgewerkt. Driekwart van de beoogde bouwgrond is niet van de gemeente, maar van het Rijk. Beheerder Rijkswaterstaat heeft de plannen nog niet kunnen toetsen, maar staat open voor een gesprek, aldus een woordvoerder.

Bouwen in de duinen is gevoelig, er is ook samenwerking en draagvlak nodig, schrijft het college. Het kan hier wel, omdat de zuidwestpunt buiten beschermd natuurgebied valt, volgens Roest.

Manager Arnoud van der Meulen van Stichting Duinbehoud is in gesprek met Roest en kent de plannen. „De ecologische kant vinden we heel elegant”, zegt hij. Duinbehoud is ook niet tegen duinbouw. „Maar 250 huisjes vind ik veel.”

Metro aan zee

„Het begint met een goede bereikbaarheid”, zegt de Rotterdamse wethouder Adriaan Visser (grote projecten en financiën, D66). Begin volgend jaar moet de oude stoptrein naar Hoek van Holland zijn vervangen door een metro – na bijna anderhalf jaar vertraging en met zo’n 90 miljoen euro aan extra kosten. In 2021 moet deze Hoekse Lijn ook de laatste 1.200 meter zijn verlengd tot pal aan het strand. Rotterdam wordt de eerste Nederlandse gemeente met een metro aan zee.



Voorlopige impressie van het toekomstige metrostation in Hoek van Holland, pal aan zee.

„Dat beeld, net Barcelona”, zegt Visser. Stel , je bent in hartje Rotterdam, zegt hij. „Teenslippertjes aan. Handdoekie om. Kom, we gaan naar het strand.”

De verlenging scheelt een kwartier lopen met strandtassen en moet met mooi weer 10 tot 20 procent meer ov-reizigers opleveren. Ook met de auto moet de Hoek beter bereikbaar worden. Ten zuiden van de dorpskern komt de ‘H6-weg’.

Hoeveel duinhuisjes in de zuidwestpunt moeten komen, en wie ze uiteindelijk gaat bouwen, daar laat Visser zich niet over uit. Maar meer verblijfsplekken zijn daar nodig, omdat de Hoek – naast de Landal-villa’s en een recreatieoord met vaste bezoekers – nauwelijks hotels heeft, zegt hij. „Hiervoor geldt volgens mij: als je dit nu niet doet, dan gaat het ook echt niet lukken met Hoek van Holland.”

Een vierseizoenenbadplaats voor toeristen met hogere inkomens moet kunnen, volgens Roests marktonderzoek. Zijn strandvilla’s zitten al bijna het hele jaar vol, voor 65 procent met Duitsers. Ze slaan flink in bij de Hema en Albert Heijn in het centrum, zegt Cees Schalkoort, voorzitter van de ondernemingsvereniging. „Zulke klanten hebben we nooit in het dorp.” Het toerisme moet zo de economie en de voorzieningen in de Hoek redden. Het centrale Brinkplein is nu een treurige windvanger met een bejaardentehuis, een grote Lidl en een Zeeman.

Galliërsdorp

Ondernemers en vooral jongere Hoekenezen kijken uit naar het opbloeien van de Hoek. Maar veel oudere bewoners zitten niet te wachten op duinbouw en meer toeristen. De Hoek, in 1914 bij Rotterdam gevoegd en tot 2014 een deelgemeente, is een „Galliërsdorp”, zegt Roest, verwijzend naar de strip Asterix, waarin één Frans dorpje de Romeinen weerstaat. De bevolking (10.200 inwoners) is overwegend autochtoon, vergrijsd en gesteld op rust. Bij de raadsverkiezingen stemde de helft op Lokaal Hoek van Holland.

Hoekenezen voelen zich meer verwant met buurgemeente Westland dan met Rotterdam. Het Zeeplein ligt 32 kilometer van de Coolsingel, met Maassluis, Schiedam en Vlaardingen ertussen. In de volksmond zijn er twee stranden. Het ene is het ‘Hoekse strand’ of sportstrand voor de Hoekenezen. Het andere is het ‘Rotterdamse strand’ aan het Zeeplein waar Rotterdammers komen – straks met de metro. Ondernemer Schalkoort: „Bij de opening van het strandseizoen moet de Rotterdamse vlag worden gehesen. We kunnen weinig mensen vinden om die vlag te hijsen.”

Petra Pellegrom van strandtent De Globetrotter – op het Hoekse strand – heeft een „dubbel gevoel” bij alle plannen, zegt ze. De verlenging van de Hoekse Lijn noemt ze „over de top”. En met de 74 strandvilla’s van Roest was ze als Hoekenees niet blij. „Maar het is wel een enorme impuls voor de strandtenten. En die huisjes lopen als een trein. Laat ze dan ook maar met die andere huisjes komen.”

Een versie van dit artikel verscheen ook in NRC Handelsblad van 4 oktober 2018