Można śmiało założyć, że trwający od piątku kryzys parlamentarny jeszcze bardziej podzielił polskie społeczeństwo. Szymon Hołownia, dziennikarz i publicysta, który wśród swoich czytelników ma ludzi z obu obozów - pro-rządowego i popierającego opozycję, opublikował w środę tekst pozwalający spojrzeć na problem z zupełnie innej perspektywy.

REKLAMA

Błąd aktora-obserwatora

Hołownia zaczyna felieton od wyjaśnienia mechanizmu "błędu aktora - obserwatora", który wpływa na to, jak odbieramy te same zachowania, w zależności od tego, u kogo je zauważamy.

Otóż jest w psychologii coś takiego jak "błąd aktora - obserwatora". Polega to na tym, że jeśli JA skądś uciekam, to robię to dlatego że było niebezpiecznie, ale jeśli ON skądś ucieka - ucieka dlatego, że jest żenującym tchórzem. Jeśli ja robię rozpierduchę w polityce - robię to dlatego, że takie są okoliczności, wymagania, racja stanu, bo tak trzeba. Jeśli robi to on - robi to, bo jest potworem, psychopatą, lubieżnikiem, zoofilem, sadystą, filatelistą i cyklistą - czytamy.

Publicysta tłumaczy, że to właśnie z powodu tego mechanizmu nie potrafimy myśleć pozytywnie o ludziach, którzy sympatyzują z wrogą nam opcją polityczną, a ich działania wydają nam się odrażające. A to, twierdzi Hołownia, bardzo niebezpieczne, bo może doprowadzić do sytuacji, w której jedna strona zacznie aktywnie tępić drugą. "Każde ludobójstwo zaczynało się tak samo" - przestrzegł.

Politycy czy ludzie?

Dalej w felietonie pojawiła się długa lista tych, którzy zawinili tej sytuacji. Prezydent, który "jest dziś wszystkim, czym ze łzami w oczach i kładąc rękę na piersi, zarzekał się nie być: notariuszem rządu, prezydentem jednej partii i tylko swoich wyborców, głuchym na los potrzebujących radykalnego wsparcia", rząd, który "obiecywał skok na Marsa, a robi z Polski ochrzczony PRL", ale i opozycja - z każdej strony widzimy zachowania, które doprowadziły do kryzysu parlamentarnego.

Hołownia przyznaje, że łatwo w tej sytuacji czuć nienawiść do konkretnych osób. Proponuje, żeby przez chwilę zapomnieć o funkcjach, które sprawują i spojrzeć na nie, jak na zwykłych ludzi:

Myślę: nie prezydent, Andrzej Duda. Przecież tak poza wszystkim, to jest pewnie prywatnie sympatyczny facet. Trochę prymus, ale ja też w młodości taki byłem. Mógłbym mieć takiego kuzyna, serio. Podobnie mam z prezydentem Komorowskim. Trochę safandułowaty, ale to pewnie mistrz gawęd, dobry człowiek. Lubiłbym posiedzieć razem w Święta. Beata Szydło - czy gdyby była sąsiadką, a ja miałbym prywatny problem poszedłbym, wiedząc że spróbuje pomóc? Bez dwóch zdań. Tusk? Chciałbym mieć takiego sąsiada, partnera w firmie, szwagra. Nawet taka Krystyna Pawłowicz - przecież z tym temperamentem - to potencjalna gwiazda każdej towarzyskiej imprezy. Melanżowałbym.

I tak jeszcze o kilku innych osobach. Oczywiście to, że politycy prywatnie pewnie są przyzwoitymi osobami nie gwarantuje, że nie są zdolni do krzywdzenia innych. Sam Hołownia przyznaje:

Patrząc w TV głęboko wierzę, że to wszystko są dobrzy ludzie. To oczywiście może niewiele zmienić. Dobrzy ludzie potrafią bowiem robić bardzo złe rzeczy, gdy przestaną widzieć człowieka w człowieku.

Zanieśmy herbatę

Hołownia nie mówi w swoim felietonie, że nie powinno być w Polsce politycznych sporów. Wręcz przeciwnie, zachęca do podejmowania dyskusji i walki o swoje racje. Przestrzega jedynie przed prowadzeniem polemiki w sposób, który odczłowiecza oponenta.

Nie zgadzajmy się więc z tym ile wlezie, ale nigdy tak, by później nie można było razem zjeść czy się napić. Święty Sylwan mówił: nie rób niczego przed czym nie mógłbyś spokojnie zmówić "Ojcze Nasz". Ja powtórzę: nigdy nie wchodź w dyskusję, która nie mogłaby się skończyć lampką wina.

- zaznaczył dziennikarz. I podkreślił, że skoro na jego profilu na Facebooku zwolennicy wszystkich opcji politycznych potrafią w spokoju dyskutować, to nie ma powodów, dla których nie mieliby tak robić wszędzie indziej.