Frans Timmermans: 'Nederland staat bijna onderaan op het lijstje met percentages vrouwelijke hoogleraren.' Beeld epa

Je kon de verbazing van het gezicht van mijn dochter scheppen, toen haar oma vertelde hoe verdrietig zij was toen zij ruim vijftig jaar geleden ontslagen werd omdat ze trouwde. Dat was toen de wet in Nederland. Getrouwde vrouwen hoorden achter het aanrecht en de kinderwagen. Ook werden vrouwen wilsonbekwaam geacht en hadden ze toestemming van hun man nodig om geldzaken te doen. Als ze wel werkten, werden ze voor hetzelfde werk minder betaald dan mannen. Er werd in Nederland schande van gesproken toen de Europese rechter gelijk loon voor gelijk werk afdwong. Al is dat nog steeds niet helemaal gelukt. In een tijd dat nationalisten en populisten hun best doen van nostalgie het nieuwe opium van het volk te maken, kan het geen kwaad ervaringen uit het verleden in geuren en kleuren door te geven aan jongere generaties.

Maar het lukte ons ook oma te verbazen. Met Europees onderzoek waaruit blijkt dat vrouwen nog steeds 16 procent minder betaald krijgen dan mannen voor elk gewerkt uur en dat de pensioenopbouw van vrouwen 38 procent achterblijft bij die van mannen. Aan Europese universiteiten zijn 6 van de 10 afgestudeerden vrouwen, maar is 95 procent van alle CEO's van grote bedrijven man. Nederland staat bijna onderaan op het lijstje met percentages vrouwelijke hoogleraren.



Schokkend zijn de cijfers over (seksueel) geweld en seksuele intimidatie. Eenderde van de vrouwen in de EU is slachtoffer van fysiek en/of seksueel geweld vanaf de leeftijd van 15 jaar. Het taboe dat hier nog steeds op rust, maakt mij verdrietig, als vader, als echtgenoot, als zoon. En voedt het vermoeden dat de echte cijfers nog dramatischer zijn. Eén op de vijf vrouwen heeft ervaring met stalkers en meer dan de helft met vormen van seksuele intimidatie, van verkrachting en fysiek geweld tot rotopmer-kingen. Hoe hoger de vrouwen in het management komen, hoe erger het wordt, tot wel 75 procent!

Het is goed deze cijfers in het achterhoofd te houden, nu er ook in het Westen bewegingen opstaan die emancipatie afdoen als links hobbyisme. Nationalisten en populisten delen een diepe afkeer van de strijd om gelijke rechten. Vrouwen die zich ervoor inzetten, worden weggezet als gefrustreerd, lelijk of jaloers. Daarom is het hoog tijd dat ook meer mannen zich duidelijker bekennen tot het feminisme. De strijd voor gelijke rechten gaat over veel meer. Waar de gelijkheid van man en vrouw betwist wordt, ligt ook discriminatie op de loer van de LGBTIQ-gemeenschap, van etnische en religieuze minderheden.



Het streven naar gelijkheid is niet alleen een moreel imperatief, maar ook economische noodzaak. We kunnen het ons niet veroorloven de helft van onze brainpower ongebruikt te laten. Dat dringt ook door tot bedrijfsleven en overheid. Dus moeten wij, zo nodig wettelijk, afdwingen dat er geen verschil in salaris meer is, het pensioengat wordt gedicht, vrouwen én mannen een goede balans tussen werk en privé krijgen, er genoeg kinderopvang is, dat er gelijke promotiekansen zijn, dat er ook op het hoogste niveau een juiste afspiegeling van de samenleving ontstaat. Veel hangt af van een eerlijker verdeling van werk en zorgtaken in het gezin. Werkende vrouwen spenderen 21 uur per week aan zorg en huishouden werkende mannen slechts 9 uur. Laat ik duidelijk zijn: in de spiegel kijken misstaat niemand, ook mij niet.

Maar het is ook een kwestie van solidariteit, van nooit aflatende strijd. Wat vinden wij vaders ervan dat onze dochters nog steeds zoveel risico lopen op geweld? Dat meer dan de helft kans loopt seksueel lastig gevallen te worden? Zeker op huiselijk geweld rust nog een zwaar taboe. Driekwart van de Europeanen denkt dat het veel voorkomt, een kwart kent iemand uit eigen kring die slachtoffer is. Maar slechts 12 procent van de mensen die ervan weten, stapt naar de politie. In Rusland zijn bepaalde vormen van geweld in het gezin sinds kort niet meer strafbaar. In veel andere landen is het wel strafbaar, maar wordt het nauwelijks vervolgd. Het is de hoogste tijd dat landen zich binden aan internationale afspraken voor de bestrijding van geweld tegen vrouwen, met na- me het verdrag van Istanbul. Ook moeten landen veel systematischer kennis bundelen om deze volksziekte nu eindelijk eens aan te pakken.



Anno 2017 is het de hoogste tijd de strijd voor vrouwenrechten en gelijke kansen nieuw leven in te blazen. Het is tijd dat mensen die hierin geloven er samen de schouders onder zetten, zodat we ervoor zorgen dat vrouwen niet de eerste slachtoffers worden van die 'culturele contra-revoluties'. En ons te bevrijden van de illusie dat we onze zaakjes nu prima op orde hebben. Niets is minder waar!