Een foto die je misschien liever niet ziet rondgaan op sociale media: de verspreider zit juridisch fout Beeld getty

Het is misschien wel het meest gedeelde festivalbeeld van afgelopen weekend: een blonde dame en heer, naast elkaar poserend op Amsterdam Open Air. Tot zover niks geks, totdat je ziet wat op de achtergrond gebeurt: een jongen met een wit envelopje in z'n hand steekt precies op het moment van afdrukken een sleutel in zijn neus. Je hoeft geen ervaren drugsgebruiker te zijn om te weten wat dat betekent.



Ook veel gedeeld is de video van het seksende stel in een Dixie op een festival in Nieuwegein, ook afgelopen weekend. Net toen ze bezig waren werd de deur opengetrokken en legde iemand het vast.



Zure nasmaak

Lachen, gieren, brullen voor de ontvangers van de beelden; een heel zure nasmaak na een waarschijnlijk leuke dag voor de personen in kwestie. Wie een serieuze baan heeft, kan er ook nog aardig door in de problemen komen. Eigen schuld dikke bult? Of treft de verspreiders van de beelden ook blaam?

"Het klinkt bot, maar het is hun eigen schuld," zegt Sjoerd Wynia van Air Events, organisator van onder andere Amsterdam Open Air en Milkshake Festival.



"Ik vind het absoluut geen normaal gedrag als je midden in het publiek op een festival een snuif neemt. Hetzelfde geldt voor het stelletje dat seksend in de Dixie werd betrapt. Als je zoiets op straat doet, weet je ook dat je gefotografeerd of gefilmd kunt worden. Dat is op een festival niet anders."



Verspreiden mag niet

Juridisch gezien ligt dat toch anders. Volgens advocaat Christiaan Alberdingk Thijm, gespecialiseerd in privacyvraagstukken, maken het seksende stel en de snuivende jongen een goede kans als ze er een zaak van zouden maken bij de rechter.



"Je mag natuurlijk foto's en filmpjes maken op een festival, maar het verspreiden van beelden waarvan je kunt verwachten dat de mensen die erop staan dat niet prettig vinden, mag niet. Het is een inbreuk op de persoonlijke levenssfeer."



Ook professionele fotografen hebben daarin een verantwoordelijkheid, zegt Alberdingk Thijm. "Je moet er rekening mee houden dat er iets kan spelen waar jij geen weet van hebt. Er is een zaak geweest van een islamitisch meisje dat zonder hoofddoek in een discotheek werd gefotografeerd. Voor de fotograaf een onschuldige foto, maar voor het meisje had het grote gevolgen. Bij de rechter kreeg ze gelijk."



Niet geschikt

Amaury Miller, de festivalfotograaf van Het Parool, heeft laatst nog meegemaakt dat een meisje op een festival naar hem toekwam met het uitdrukkelijke verzoek geen foto's van haar te publiceren.

Wat bleek: ze had zich ziek gemeld bij haar werkgever. "Ik heb haar ontzien in mijn selectie, want ik wil niet dat iemand zijn of haar baan kwijtraakt door mijn foto's."



Miller ziet op feesten en festivals vaak dingen die niet geschikt zijn voor publicatie. "Zoals mensen die aan de lachgasballonnen zitten. Of inkijk in ondergoed, dat komt ook niet door de selectie. Ik heb ook weleens een jongen met een pil op zijn tong gefotografeerd, maar die wilde dat zelf. Dat is al jaren geleden gebeurd, op Dance Valley, nog voor het internettijdperk. Toen deed niemand moeilijk over foto's."



Lekker dansen en vrij zijn

Door de opkomst van sociale media zijn er ook plekken waar bezoekers in bescherming worden genomen tegen het constante gevaar te worden gefotografeerd of gefilmd. Nachtclub De School in West is zo'n plek. Daar plakt de beveiliging bij binnenkomst met een stickertje de camera op je telefoon af. Wie binnen toch beelden maakt, wordt streng toegesproken.



Op Dekmantel Festival en Lente Kabinet Festival worden professionele fotografen en cameramensen niet binnengelaten. "Je bent op een festival om lekker te dansen en vrij te zijn," zegt organisator Bert de Rooij.



"Wij denken dat het de sfeer niet ten goede komt als op iedere hoek een fotograaf staat die een foto van je kan maken. Niet eens zozeer vanwege de privacy, maar het kan bezoekers het gevoel geven dat ze constant moeten poseren. Wij zijn daarin misschien ouderwets, maar we vinden dat je vooral met de muziek bezig moet zijn."



Bezoekers verbieden foto's of filmpjes te maken gaat hem te ver. "Op een festival is dat niet te handhaven. En daarbij: wij houden er niet van om dingen te verbieden."