Het linkse complot rukt op. Thierry Baudet bepleitte dinsdag in de Kamer onderzoek naar „de linkse vooringenomenheid” van Google, Facebook en Twitter, en meteen schoot me de bekendste twitteraar ter wereld te binnen, Donald Trump, want je kunt veel van Donald Trump zeggen, maar links zou ik hem niet noemen.

Evengoed raakte Baudet een interessant punt – het gevaar van socialemediagiganten voor de democratie. Lees buitenlandse kranten en je weet dat politici en activisten overal tobben met de manipulatieve potentie van sociale media. Bij de verkiezingen in Brazilië werden WhatsApp-gebruikers overspoeld met anti-linkse propaganda. Je hebt verhalen uit Duitsland, Italië, Hongarije. De Russen in de Verenigde Staten. Laatst bleek dat ook het leger van Myanmar op Facebook een haatcampagne voert tegen de Rohingya.

Ontmoedigend hieraan is dat die socialemediabedrijven amper belangstelling voor deze manipulaties hebben. Zij verkopen gifmengers advertenties, maar treden er zelden tegen op. En vooral traditionele media sporen de manipulaties op. „Het begint een zelfstandig journalistiek genre te worden”, schreef The New York Times laatst. De krant verweet de nieuwe mediagiganten traditionele media als „onbetaalde moderators” te gebruiken: ‘Facebook, ruim je eigen rommel op’.

De hele platformeconomie lijdt hieraan. Deze week was er een rechtszaak tegen een doodvermoeide Uber-chauffeur die in Amsterdam een jonge vrouw doodreed. De chauffeur werd vervolgd, ook Uber hield zich afzijdig. De platformeconomie als aso-economie.

Intussen voelen de socialemediabedrijven de druk oplopen, en worden iets actiever in het bannen van evidente manipulatiepogingen. Het was de achtergrond van Baudets opmerking dinsdag: volgens hem wordt vooral het rechtse geluid gecensureerd.

Toch profiteerde hij in de campagne van 2017 uitvoerig van diezelfde ‘linkse’ sociale media. Tegen de Volkskrant zei hij vlak daarna dat zijn campagne „soms duizenden euro’s per dag uit[gaf] op Facebook”. Hij wilde toen niet het totaalbedrag verklappen, maar de jaarrekening 2017, inmiddels gepubliceerd, biedt uitkomst: FvD besteedde in de campagne 240.000 euro aan sociale media, ruim een kwart van zijn campagnebudget (negen ton).

En dinsdag bepleitte hij dus dat de Kamer onderzoekt of „het uitgesproken linkse” Google, Facebook en Twitter „ons denken […] en ons stemgedrag wellicht proberen te beïnvloeden door manipulatie”.

Hij zette er een filmpje van op Twitter, het werd maar liefst honderdduizend keer bekeken: het leek me best veel voor een links complot, al weet je het natuurlijk nooit.

Tom-Jan Meeus (t.meeus@nrc.nl; @tomjanmeeus) schrijft op deze plek een wisselcolumn met Lotfi El Hamidi.

Een versie van dit artikel verscheen ook in NRC Handelsblad van 1 november 2018