Ambtenaren die zich namens Nederland vestigen in het buitenland hebben recht op een onkostenvergoeding, omdat ze vaak allerlei extra kosten maken. Zo kan het leven ter plaatse duurder zijn en hebben ze soms dubbele woonlasten.

Twee banen

Brons kreeg de vergoeding vanaf 2015, toen hij naar Curaçao verhuisde om Nederland daar te vertegenwoordigen. De situatie veranderde toen hij er in september vorig jaar er een tweede functie bij kreeg: hij werd ook waarnemend directeur Koninkrijksrelaties op het ministerie in Den Haag en verhuisde daarvoor terug naar Nederland.

De secretaris-generaal op het ministerie stemde ermee in dat hij zijn buitenlandvergoeding behield. Of de toenmalig minister, en later de staatssecretaris, op de hoogte was van regeling, kan het ministerie niet zeggen.

Ruim negen maanden bleef Brons de functies in Den Haag en op Curaçao combineren. In die periode was hij uiteindelijk achttien dagen als vertegenwoordiger op het eiland en ontving hij een netto vergoeding van rond de 4500 euro per maand.

In totaal ontving hij in deze periode 41.745 euro. Omgerekend is dat een onkostenvergoeding van 2319 per dag dat hij op Curaçao was. Hij verbleef daarnaast 26 dagen op Sint-Maarten en Aruba, maar die bezoeken mocht hij als dienstreizen declareren.

Maatwerk

Om aanspraak te maken op de vergoeding, moet je in het buitenland wonen en mag je niet langer dan zestig dagen aaneengesloten ergens anders verblijven. Het ministerie handelde dus niet volgens de richtlijnen. "Naar redelijkheid" kan de minister bepalen dat er uitzonderingen op de regel worden gemaakt als de regeling in een bepaalde situatie niet voldoet.

Minister Ollongren zegt in een reactie dat er een "speciale afspraak is gemaakt, omdat er een uitzonderlijke situatie was." Ze benadrukt dat Brons' officiële standplaats Curaçao was en niet Den Haag. Dat hij er nauwelijks zou zijn, was volgens haar niet goed te voorzien. "Toen de afspraken zijn gemaakt, denk ik dat het lastig inschatten was waar de betrokkene vooral zou verblijven."

De gedachte was dat Brons weer zou terugkeren naar Curaçao. Volgens het ministerie is er niet gesproken over het terugbetalen van de buitenlandvergoeding, toen afgelopen zomer bleek dat het niet om een tijdelijk verblijf ging en Brons in negen maanden nauwelijks op Curaçao is geweest.

Businessclass

De 41.000 euro komt boven op het salaris van Brons (in 2017 was dat 181.000 euro) en is onbelast. Dat betekent dat Brons er geen belasting over hoeft te betalen. Van dit bedrag hoefde hij ook geen huur, gas, water en licht voor zijn ambtswoning op Curaçao te betalen: zijn totale vergoeding was namelijk nog hoger, maar zijn woonlasten zijn er door het ministerie al van afgetrokken.

Het bedrag was niet alleen voor Brons zelf, maar ook voor zijn echtgenote, die aanvankelijk mee verhuisde naar het eiland. Toen zij vorig jaar met hem terugging naar Nederland, werd dat onderdeel van het bedrag niet door het ministerie aangepast. Ook werd afgesproken dat het echtpaar, boven op de standaardregeling, gezamenlijk vier businessclass-retourvluchten zou krijgen.

Voor 7000 euro vloog zijn echtgenote tweemaal naar Curaçao. Volgens het ministerie om de definitieve verhuizing voor te bereiden en om het afscheid van haar echtgenoot bij te wonen.