wydawnictwo almanach konsylium Civitas 20192020, a my dzisiaj mamy też polskiego naukowca makro ekonomisty z Cardiff University dr Wojciecha Bartosa witam pana Johna państwo dzień dobry panie redaktorze pan jesteś członkiem grupy eksperckiej dobrobyt na pokolenia to jest audycja świadczy chwili wita państwa Grzegorz Sroczyński będziemy rozmawiać z doktorem, a czasem o umowach śmieciowych i o tym jak one wpływają na gospodarkę tytułem wstępu powiem tylko, że Polska ma 1 z najwyższych w Europie wskaźnik śmieciowego zatrudnienia krytykowała nas za to już komisja Europejska wytyka nam to bank światowy OECD m. in. właśnie 1 z tych raportów było napisane, że to osłabia szanse polskiej gospodarki na stabilny wzrost chcę pana zapytać jak jest śmieciówki ami, ponieważ biznes Polski za każdym razem jak idę do jakiegoś polskiego prezesa do Henryki Bochniarz albo do prezesa InPostu Rafała Brzoski to oni odpowiadają, że elastyczność zatrudnienia jest absolutnie niezbędna dzięki temu Polska gospodarka kwitnie bez śmieciówek Polska gospodarka, by upadła to nieprawda mówiąc najkrócej mamy badania empiryczne i mamy modela teoretyczne, które dobrze pasują do tych badań empirycznych, które wyjaśniają te mechanizmy mamy przykłady najważniejszym przykładem tutaj dla ekonomistów jest Hiszpania, gdzie był podobny problem w tym z umowami śmieciowymi podobna skala tego tego zjawiska i wszystko badania wskazują na to, że długotrwały skutek dla gospodarki jest jednoznacznie negatywne nie ma tych pozytywnych efektów wzrostu, o których mówią polscy przedsiębiorcy, a jak to możliwe, jakie mechanizmy tego negatywnego efektu śmieciówek opowie w 3 etapach bram, więc są 3 ważne rzeczy, żeby zrozumieć, dlaczego te umowy śmieciowe są szkodliwe dla gospodarki po pierwszej tutaj byliśmy od liberalizmu od doktryny liberalnej, która mówi w uproszczeniu dużym 2 rzeczy jak dostawę 2 rzeczy na piedestale pierwsza rzecz to jest rola państwa państwa nocny Stróż państwo ma interweniować gospodarkę ma pilnować zasad i interweniować relacje między pracodawcą pracownikiem, ponieważ te zasady i tak ureguluje najlepiej rynek jest tak, a druga rzecz to jest postawienie na indywidualną wolność wolność wyboru jeśli spojrzymy dokładnie jak działają umowy śmieciowe i to postaram się państwo tutaj przedstawić bliżej to okaże się, że mamy obydwie te funkcja one są podważane w tej relacji pracownik pracodawca dra, dlaczego po pierwsze, ten ten nocny Stróż mi się bardziej podoba takie określenia angielskie Level Playing Field, czyli równe boisko chodzi o to, żeby wszyscy grali na boisku, które nie skrzywione żadną stronę, że żadna drużyna nie miała pod górkę i teraz te umowy i tu mam 3 zawodników w tym wojsku jest trochę ta bardziej skomplikowana gra to jest pracodawca pracownik zatrudniony na umowę o pracę i pracownik zatrudniony śmieci owca ja teraz pytam retorycznie właściwa czy to wojsko równe oni wszyscy mają równą siła przetargową mają równe zasady, jakby wprost wiadomo, że pracownicy zatrudnieni na umowach o pracę mają dużo lepszą sytuację niż pracownicy zatrudnieni na śmieciówkach, ale dużo większa dużo większe problemy spomiędzy relacją pracodawca pracownik zatrudniony śmieci owca, ponieważ pracodawca ma cały jak siła przetargowa w tej relacji pracownik nie ma, więc już mamy podważone 2 Fulham 2 fundamenty to pierwszy fundament liberalizmu się tutaj podważony i teraz odwołam się do przykładu Story gier bez taka fantastyczna gra też mikro ekonomia my w tej tory gier, bo obserwujemy, jakby próbuje zrobić mechanizmy zachowania ludzi poszczególnych gra polega na podziale ciastka wyobraźmy sobie mamy ciastko albo niech to będzie nawet 10 zł do podziału i jest bardzo prosta gra 1 osoba mówi, jaki będzie podział ile dla mnie dla ciebie, a druga osoba może powiedzieć tak Lutnia zgodzić się lub proszę nie zgodzić tak mi się zgodzi dostanie tyle ile zostały zaproponowane jeśli się nie zgodzi to jest duża to żadna ze stron nic nie dostaje i produkcja tej teorii jest bardzo jasna znaczy to osoba, która proponuje zaproponuje prawie wszystko dla siebie, a dla drogi są prawie nic, bo ta druga osoba tak jest i takie jest wszystko jedno no tak, jeżeli się nie zgodzi to nic nie dostanie prawdę to znaczy jaki zaproponuje panu także, że dla mnie 9 zł dla pana złotówka tak pan właśnie musi się zgodzić, bo znaczy to gra oczywiście, ale musi się zgodzić, ponieważ jak pan nie zgodzi to by nic nie dostaną także zostaje pan złotówkę Otóż to on, ale nawet się zgodzą to będzie 1 gr Ano tak jeszcze tak może być dacie i teraz ta sytuacja pomiędzy pracodawcą pracownikiem przypomina to gra i teraz uwaga ta gra nie nazywa się grą wolny wybór tylko grać z łagru ultimatum lub grup dyktatora dążą trochę schematycznie pokazuje, jaka jest nie, jaka jest relacja pomiędzy pracownika pracodawcą bo, odwołując się do tego argumentu liberalnego tego wolnościowego pracodawcy często mówią, że przecież pracownik ma wolny wybór może nie wziąć tej śmieciówki no tak samo jak w tym podziale ciastka, czyli podziału 10 zł pracownik ma wolne wybory wcale nie musi z tego grosza prawda natomiast w grach w symulacjach eksperymentach okazuje się, że po pierwsza ten dyktator zazwyczaj oferuje około 13 dla drugiej osoby czy ludzie mają wewnętrzne poczucie, że to nie jest sprawiedliwa gra i że ten sprawiedliwy podział tutaj ekonomia diagnostyczna, bo to wynika, jakiej moralności to wynika z funkcji celu użyteczności, jaką ma, jaką mają ludzie jak my obywatele, więc to, jakby nie wnikamy, jaki będzie ten podział jest dobry czy złym tego nie oceniamy tylko patrzył na to jak faktycznie ludzie zachowują, ale uwaga druga rzecz jest ciekawa jest taka, że co, by się wydarzyło, gdyby odwrócić tę relację to znaczy nie pracodawca oferuje śmieciówki pracownikowi tylko przychodzi pracownik i mówi będę pracował o tyle dla albo w ogóle nie będzie miał pracownika tego oczywiście musimy uprościć rzeczywistość, bo natychmiast może ktoś przyjść powiedzieć no tak, ale przyjdzie następny pracownika zaproponuj coś jak założą wszystko 1 pracownik od razu pytam pana redaktora państwa te jak jest problem z tą sytuacją to znaczy, dlaczego ten pracownik nie może przyjść pracodawcy i powiedzieć daj mi tyle tyle albo nic, bo jak chodzi o to, że negocjujemy jak podzielić wartość dodaną pracownika tak czy pracownik pracując dla firmy wytwarzają wartość dodaną mówimy o podziale tej wartości dodane to znaczy tak pojedynczy pracownik na tym stanowisku dla firmy zarabia suma i nikt taki pracodawca z jak pan rozumiem, że z tej tory wynika, że pracodawca zwykle 13 chce z tej tory, a pracodawca chce zaoferować jak najmniej tak jak tylko może z tej co z tego co pracownik tej wartości dodanej, którą pracownik tworzy tak wziąć więcej dla siebie jak będzie dla pracownika jest oczywiste do tak to jest to taki przykład ruszam, w którym chciałam zobrazować mechanizm będę sposób działa chciał zaproponować odwrotny mechanizm pracodawcę pracownikom, czyli przychodzi pracownik jest podane, że na tym stanowisku mieli więcej pracy wypracowuje się właśnie, bo właśnie jutro w procesie pracownik tego nie wie oka i tu jest problem i tupie identyfikujemy coś co ekonomi nazywamy market w sejmie czy nieefektowny nieefektywności rynku, czyli pracodawca wie ile jak na tym stanowisku prawdopodobnie pracownik wytworzy dla mnie w tej wartości dodanej pracownik tego nigdy nie tak też nazwa asymetria informacji tej asymetrii informacji były przyznane szereg nobli i to jest najważniejszy argument dla ekonomistów dzisiejszych czasach współczesnych ekonomistów, dlatego że występują na rynkach rynki były nieefektywne to państwo jest bardzo dużo dużo ostrzej się wafel, czyli rynki zawodzą wprost Ano właśnie zawodzą, dlatego że pracownik nie wie, gdyby wiedział, gdyby on mógł zaproponować okazałoby się, że ten podział i te pensje te śmieci ławki te zasady tych umów są zupełnie inne, a w ogóle, gdyby co miesiąc co rok czy jakiś czas pani zmieniania tych stanowiskach to proponuje aktor nie tak to okaże się, że ta ta nadwyżka, którą wytwarza pracownik to wartość dodana, bo będziemy dokładnie po połowie, ale tak nie jest z tego powodu, że 1 ze stron ma więcej informacji niż druga występuje tzw. asymetrii informacji co daje dużo większą siłę przetargową pracodawcom i kiedy występują takie marki ferie, czyli nieefektywności rynku to ekonomiści mówimy potrzebna regulacja potrzebna interwencja i kodeks pracy z taką interwencję kodeks pracy z taką interwencją dlatego mówimy że, że ten rynek sam sam nie załatwili to jest to jest cały czas liberalizm ten cały czas państwo jako nocny Stróż, które zapewnia wszystkim równe zasady równe zasady pan chce powiedzieć, żeby być zwolennikami kodeksu pracy etatów nie trzeba być Piotra Ikonowicza tak albo Rafałem Wosiem tylko można być tak jak pan czy mogę pana szufladkować, ale z naszych poprzednich rozmów zorientował, że pan raczej jest liberałem to i tak nie jestem ekonomistą, a realnie chce pan porozmawiamy rozmawiamy prędzej czy później o tym jakie są szkoły myślenia wykonam tutaj tylko powiem bardzo króciutko, że tych szkół już właściwie nie ma ten liberalizm jest taki trochę pokłosie lat 70 oka czy też taka Łatka, którą ciężko nam przeczekać, bo się dużo ekonomi zbliżyła się zmieniło, czyli Tomasza ja nadal uważam, że rynki efektywnie lokują zasoby, ale też uważam wiem znał, bo nauka nam to podaje, że rynki bywają nieefektywne wtedy są potrzebne regulacje, które poprawiają wszystkim sytuacja na tych rynkach miast pierwszy problem jest asymetria informacji na ten drugi problem, czyli drugi fundament liberalizm czy ta indywidualna wolność Otóż zostawia państwu ocenę czy to jest faktycznie wolny wybór, że mogę pracować za na śmieci owca albo pracować w ogóle ja w ten sposób nie definiuje wolnego wyboru, bo wolny wybór byłby wtedy, kiedy tym zdecydował się, że faktycznie mogę pracować na śmieci co mają do wyboru umowy o pracę tak wtedy korzyść n p . jest taka często wolnych zawodach na tych lepszych stanowiskach menedżerskich np. rzeczywiście pracownik, który zarabia tam 20 000 miesięcznie pracodawca, czyli menadżer wyższego szczebla daje mu wybór możesz mieć etat wtedy trochę mniej zarobisz będziesz miał wszystko może mieć umowę tam jakiś kontrakt menadżerski czy czytam jakąś formę śmieciówki to nie staliśmy czołówka wtedy trochę więcej zarabia, ale nie ma różnych wynikających z kodeksu pracy praw wtedy zrozumiem wybór na to mówimy o sytuacji bardzo nietypowej, bo większość z nas jednak tego wyboru nie ma idąc do negocjacji kurierzy, którzy pracują dla InPostu nie mają zaoferowanej umowy o pracę co więcej to nie jest kwestia postu jest kwestia, że na ich jakby w ich zawodzie zawodzie Kuriera, a są ludzie, którzy wykonują ten zawód bardzo długo nie tylko dorywczo jako studenci tam są też ludzie w średnim wieku starsi ludzie no widzicie państwo często Kurier bardzo różnym wieku oni gdziekolwiek pójdą jakiekolwiek firmy nie mają wyboru między etatem śmieciówkach mogą dostać tylko śmieciówkach no to jest właśnie ten problem, że to nie jest pełen wolny wybór pełny liberalizm to nie jest skrzywione czy też skrzywione boisko, które właśnie z liberalizmem nie ma nic wspólnego tak to to jest to zliberalizowania nic wspólnego to w publicystyce Bośni wykonamy takie podejście nazywamy nazwami korporacjonizm mam po angielsku to się mówi kom projekt kapitalizm, czyli to jest taka wersja kapitalizmu, która się za cel stawia sobie maksymalizację zysku tylko 1 ze stron tej gry, czyli pracodawców, a jeszcze temu wycięli braliśmy ich jeśli chcemy się uważa za liberałów to powinniśmy dbać o to, żeby każdy miał równe warunki tak ciekawe spojrzenie, bo takiej ogólności, bo mam wrażenie, że w Polskim obozie ekonomistów liberalnych no właśnie obecna myślę, że podpadłem teraz bardzo, że trzeba wyjechać może trzeba wjechać do Cardiff University, żeby będę będę bronił tego podejścia, żeby powiedzieć, ale mam pytanie, bo na początku powiedział pan, że umowy śmieciowe również jak spojrzeć na całą gospodarkę to nie wpływają na nią dobrze, bo często u nas jest też fragment wzrostu właśnie często jest także u nas mówi tak są nawet ci, którzy zauważają są złe skutki uboczne społeczne ludzie mają go żona są wkurzeni głosują być może na populistów, ale dzięki elastyczności zatrudnienia dzięki umowom śmieciowych przeszliśmy suchą stopą kryzys mamy wzrost na całość gospodarki to dobrze wpływa, więc oczywiście musimy zadbać o coś, żeby nie było skutków ubocznych, ale generalnie nie można powrotu do etatów nie ma co pan nadal powiedział to taka Pałka, którą ci nazwał ich korporacja listami, bo nie są to liberałowie, która korporacja liście walą po głowie całą resztę mówią dobrze dobrze, ale wzrost i problem z tym argumentem jest taki, że on nie działa pierwsza i zaraz wyjaśnię, dlaczego drugi projekt taki, że krytycy tych umów śmieciowych nazwijmy szeroko lewicą ten argument de facto kupili to prawda w Polskiej debacie mówi się o kraj może jest wzrost, ale koszty są obawy, że koszty i nie tylko na wzrost należy patrzeć bo, bo są też inne rzeczy właśnie testy problem dlatego często ekonomiści mam wrażenie trochę wycofują z tej debaty, bo dla komisji dla ekonomistów wzrost jest jednak ważne, bo jest no jest fajne im więcej zasobów w tym więcej do podziału większą większa konsumpcja zwiększa użyteczność zwiększa szczęścia, że bardzo bardzo silnie koreluje we wszystkich krajach jednak więcej jest tego PKB jest lepiej dlatego mają taki ekonomicznie taki problem, żeby może tak jednoznacznie powiedzieć to jest błąd, bo jeśli ten wzrost faktycznej jest na to to może nie jest tak źle tylko, że okazuje się, że ten argument nieprawdziwy i ten wzrost wywala i teraz popatrzmy co się zdarzyło w Hiszpanii w Hiszpanii problem był taki po pokazie Franko, że wprawdzie nie było związków zawodowych, z którymi nie trzeba byłoby walczyć, by uelastycznić rynek pracy, ale fakt, że rynek pracy był tam mówią w ekonomi bardzo erotyczne czy taki bardzo nieelastyczny bardzo bardzo sformalizowane sformalizowanych chodziło o to, że jeśli ktoś dostał pracę to właśnie było to prace do końca życia nie można go było przenieść ani do innego biura ani nie można było zwolnić, więc to co zrobiono w latach osiemdziesiątych w Hiszpanii przeprowadzono szereg reform, które by uwolniły rynek pracy, ale tylko dla nowych osób, czyli wprowadzono tymczasowe formy zatrudnienia i faktycznie, które teraz dzieje w Polsce nazywamy nazywamy śmieciu Kamil mam palić także wyższe będą notatek osiemdziesiątym piątym roku 15 % siły roboczej była zatrudniona na śmieciówkach, a 10 lat później w dziewięćdziesiątym piątym roku już 35 % i w tym tym samym dziewięćdziesiątym piątym roku 90 % nowych wszystkich kontraktów to były toby umowy tymczasowe potem doprowadzono tu drugi problem zaciętą walkę z tymi śmieciuch Kamil Hiszpanii drugi problem polega też się bardzo ciężko walczy, bo po szeregu reform, które miał odwrócić ten trend ten odsetek udało się zmniejszyć do 25 % i faktycznie nastąpił wzrost zatrudnienia, ale to co się wydarzyło to był gigantyczny spadek produktywności, czyli produktywność, jakby to ile wartości dodanej wytwarzamy w ciągu godziny i ten wzrost w latach 8094 wynosi około 1,5 % rocznie, a w kolejnej dekadzie wynosił minus pół procenta i to jeszcze ciągle przed kryzysem czy te lata 952005 mamy około 365 % siły roboczej na śmieciówkach i z roku na rok ci ludzie są coraz mniej coraz mniej produktywni, czyli można proszę powiedzieć, że pracują słabiej czy też, bo auto nie chodzi tylko, że ktoś przychodzi do pracy i zieleni, chociaż być może też o to, ale też chodzi o to, że dlatego prace gorzej zorganizowana prawda, że szefowie tych pracowników na śmieciówkach rozumiem nie bardzo no, że bez tych jak rozumiem jednak pewnych ram zatrudnienia rozłazi się rozłazi się powiedział pan redaktor lenistwie i wzrost tego nawiążę, bo to trochę tak jest tylko tego nazwać to nazwiemy troszkę inaczej to co jeszcze chcę powiedzieć proszę zwrócić uwagę, że to jest okres, kiedy była rewolucja IT to znaczy w stanach produktywność szła do składu rywala, czyli ten nieduży spadek jest tym większym spadkiem na tle innych gospodarek kapitalistyczny były 3 efekty 3 kanały przez, która w, które teraz już teoria chodzi oto mamy obserwacje empiryczne, które teoria mówi Okaj co się wydarzyło pierwsza rzecz to był to był to była reakcja pracowników i to jak oni wysiłek wkładają pracę okazało się, że oni tego wysiłku wkładają coraz mniej nie z tego powodu są leniwi tylko z tego powodu, że szanse awansu zawodowego dramatycznie spadły, ponieważ prawdopodobieństwo przejścia z umowy tymczasowej na umowę stałą właściwie spadło o bardzo niskie dla niektórych równe 0 tak jak mówimy o tych Kuriera więcej niż twierdzi, że niema sensu się wysilać, by tak nie będzie nagrody w przyszłości za to druga rzecz, która wydarzyła ze strony pracodawców nie przestali inwestować w swoich pracowała w no tak, bo jeżeli on za chwilę nie jest związany stałym kontraktem to znaczy, że za chwilę otworu nie do kogoś, kto płaci 2, jaka była wtedy waluta Hiszpanii jeszcze nie euro reset 22 PZ więcej w związku, z czym jeżeli ten ktoś przychodzi tu na 3 miesiące pół roku to nie wyśle go na drugie szkolenie po co tak my często myślimy, że to leki takie szkolenia szkolenia co tam szkolenia z lekami jest bardzo bardzo silny kanał oddziaływania, o którym dużo się pisze dużo się prowadzi badania się nazywa wykonaliśmy kapitału, czyli kapitał ludzki wiem, że pan redaktor nie jest zwolennikiem tego określenia ale, toteż działa tak jak kapitał znaczy jeśli nie inwestujemy i nie robi regularnie remontów naszego domu czy naszego domku na działce no to deszcz i czas i rzuca to wszystko zaczyna rozszerzać ten dom i będzie z niego coraz mniejszy pożytek i okrutnie, ale tak samo jest z człowiekiem kapitałem lub tak zatwierdzenia, jeżeli inwestujemy z umiejętności podnoszeniem utrzymywanie tych umiejętności to, że po prostu człowiek mógł awansować, żeby mógł robić coraz ciekawsze rzeczy coraz bardziej wymagające, że miał do tego możliwości to ten kapitał ludzki się deprecjonuje i ta produktywność tego pracownika z roku na rok będzie spadać i to jest drugi kanał którym, którą co się wydarzyło, a trzeci kanał to było to, którą stronę poszła gospodarka jeśli chodzi o oto co zaczęło dominować, jakie sektory i okazało się, że przy tym przy tej Super elastyczności zatrudnienia bardzo opłacało się zakładać firmy prowadzi biznes bardzo szybko rosły sektory głównie budowlane turystyczne, a to nie są sektory, w których się zrobić szybki wzrost PKB, bo są dosyć manualna to znaczenie jest to nie są komputery to nie jest oka warto w tym sensie, że wzrost jest, ale to nie taki poziom porządny trwały wzrost, który powoduje to co, o czym teraz marzymy, żeby wejść na wyższy ta Polska ma wejść na wyższy poziom rozwoju prawda no wiadomo, że nie jest tak też pani też była, bo budowlany z życia w Polsce też tak na terenie całej żadna oczywiście, ale potrzebuje mieć takie takie sektory, w których te możliwości rozwoju są większe krótko mówiąc, żeby one też poprzez nie nazwiemy to efekt nabywania przez to, że programiści piszą coraz lepsza aplikacja na smartfony coraz lepiej przechowują dane w bankach danych, żeby ludzie, którzy pracują w hotelarstwie czy ludzie, którzy pracują na budowie mogą też z roku na rok coraz więcej zarabiać no bo umówmy się postęp produktywności możliwości technologicznych w hotelarstwie czy w budowlance nie jest ogromny prawdami 3050100 lat temu budowaliśmy kilkupiętrowe nawet wieżowce dalej budujemy wieżowca i tutaj wiele się nie zmieniło jasne są lepsze materiały, ale to jest na postęp ten postęp wykładniczo jak byśmy sobie życzyli, czyli coraz szybciej coraz lepiej jest były 3 kanały i te badania pokazują, że te 3 kanały wyjaśniają około połowy tego spadku PKB niesamowitą, czyli tego spadku do spadku produktywności i teraz jeszcze raz zwracam uwagę na spadek produktywności on wystąpi jeszcze przed kryzysem, a teraz spójrzmy co się wydarzyło w kryzysie czy 2008 rok przychodzi 2008 przychodzi Hiszpania ma gigantyczny problem kredytami hipotecznymi rozkręcone rozgrzaną gospodarkę właśnie podaży z budowlanki kredy hipotecznej galopada cen mieszkań też zupełnie szaleńczą tak czy czy cara natomiast bez skupmy się na tym na tych na bezrobociu do długu argument, który w, którym mówiono, że faktycznie wzrosła ilość zatrudnionych to Super tak, by się cieszymy na to co się stało w kryzysie kryzysie i tutaj prób dobrym porównaniem Francja, która dokładnie to samo stopa bezrobocia przed kryzysem 8 % tuż przed kryzysem w kryzysie we Francji stopa skoczyła do 10 % w Hiszpanii 23, dlaczego dlatego, że łatwo było zwalniać tych wszystkich ludzi na umowach śmieciowych no ale można powiedzieć, że dzięki temu Hiszpan, choć właśnie wspaniali bardzo suchą stopą przeszła przez kryzys nianię zdecydowanie tak dużo gorzej niż Francja dużo gorzej niż Francja nie może Francja mówi się podaje często n p . że tak bardzo nieelastyczny rynek nam pana, ale okazuje się, że jest wartość w tym, żeby utrzymywać pracowników firmy w trakcie kryzysu właśnie ze względu na umiejętności natowskiej la na ten na ten szum kapitana ten kapitał ludzki bo kiedy stracą praca to im dłużej pozostają bez pracy tym trudniej jest im wrócić na na rynek pracy, czyli ta deprecjacja tego ludzkiego kapitału postępuje coraz szybciej jeśli tego nie zrobimy natychmiast się ten kryzys nie skończy szybko to będziemy długotrwałe skutki to zresztą widać też w stanach Zjednoczonych Wielkiej Brytanii że, że te wszystkie gospodarki wróciły na niższą stopę na niższy poziom wzrostów, że tempo mamy podobne jak przed kryzysem, ale ten poziom jest niższy, więc jeśli wyobrazić sobie Krzywą, która rośnie to mieć taki spadek i potem z powrotem krzywa zaczęła rosnąć już nigdy nie wróciła na poprzednią ścieżkę jesteśmy ten około 23 punktów procentowych poniżej i ten przykład Hiszpanii bardzo bardzo brutalny, czyli to co się wydarzyło w Hiszpanii to po pierwsze, dzięki tym umową była Super elastyczne umowy temu dualne rynkowi pracy mieliśmy bardzo szybki wzrost zatrudnienia, a potem wygrał szybki że, a potem gigantyczne chciał sprawić, że zrobiła błyskawiczną bezrobocia czy niema takiej poduszki, która w przypadku stałych umów jednak powoduje, że te, że te wahania nie są tak ogromne tak tak we Francji 2 punkty procentowe tutaj kilkanaście tak tak 15 i teraz pytanie jest, a i też ważnym efektem jest to, że ta, że ten wzrost bezrobocia one by nie rekompensuje po spadku wzrost zatrudnienia w dobrych czasach nie rekompensuje spadku zatrudnienia w złych czasach to nie jest tak, że to jest 11 i jest taka sama sytuacja, czyli wyobraźmy sobie 1 gospodarkę, w której który cały czas stabilna po 8 % bezrobocia ze względu na na kryzysy i gumy, a w drugiej gospodarce w boomie spada do zera w kryzysie rośnie do 15 ta druga gospodarka jest w tej drugiej gospodarce żyje się gorzej krótko mówiąc to się to się nie to nie znosi też to się nie wyrównują to to nie jest tak, że to 2 strony tego samego równania 2 powodów powierzy, dlatego że zwiększa ryzyko w tej gospodarce, w której to tak lata to bezrobocie w górę nadużyć każdy z nas jakby bardziej ma większą awersję do ryzyka każdy z nas jakby bardziej ostrożny w podejmowaniu decyzji, więc mniej inwestujemy inwestujemy domem inwestujemy w siebie, a druga, że skutki kryzysu asymetryczne, czyli to jest to, że deprecjonuje się ten kapitał ludzki i on się odbudowuje potem kolejne w kolejnej Górce, więc Górka nie ma nie znosi tych skutków tego doku tak to właściwie tyle to są to te 3 kanały przez fascynujące, dlatego że ten wzrost PKB wcale nie jest świętym gra czy jest morze, bo nawet jeśli uważamy wzrost PKB za Świętego Graala to spójrzmy na badania zobaczmy co się dzieje to są przykłady, które wydarzyły badania są dostępne Liban jest dużo te dane są te modele śmigają w tym sensie, że one faktycznie wyjaśniają te mechanizmy i nie musimy nie musimy tutaj odkrywać Ameryki w sensie my wiemy, że ten dualny rynek pracy jest jest szkodliwe nawet dla wzrostu PKB na wzrost PKB produktywności tak, które są ze sobą bardzo bawią się zgadza tak no to jest szczerze mówiąc tak zamilkł MZK panie też jednak duże zaskoczenie no staram się sporo czytać ekonomi, ale ten nic, że nasze moje lewicowe popis kiwanie w sprawie śmieciówek jest szlachetne i no oczywiście można mówić o tych złych skutkach śmiecie mienia ludzie są wkurzeni, że tam skutki społeczne, ale jednak rzeczywiście na tacy ludzie również, jakie dali sobie wmówić, że jednak np. Polska przeszła suchą stopą tak jak często mówiła Platforma przez kryzys jest oczywiście przeszła przez kryzys suchą w miarę suchą stopą m. in . dlatego że u nas uelastyczniono kodeks pracy, żeby było jasne alternatywa w tym przypadku nie jest rozdawanie wszystkim umów o pracę do śmierci ze względu na to co robisz czynnie powrót do Hiszpanii prezes okresu Franco także ciągle potrzebujemy żeby, żeby najważniejszym naszym celem jest, żeby pracownicy wkładali wysiłek, że pracodawca inwestował pracownika wtedy mamy to najlepsza sytuacja ta sytuacja, w której w, której rynek zabetonowane, bo pracowników nie dało się żaden sposób usunąć ani żaden sposób na krótko mówiąc ukarać jeśli nie wykazują tego wysiłku i chęć pracy ona nie była optymalna i dlatego zdecydowano się na wprowadzenie tego radykalnego kroku chodzi o to, żeby się buja my tak odszedł do ściany od gorącego do zimnego i albo mówimy, że tak tak wszyscy powinni mieć gwarancję od zatrudnienia, bo tylko wtedy gospodarka rozwija albo z drugiej strony mamy korporacyjnej strukturze bronienia wszyscy powinni mieć elastyczne formy pracy umowy tymczasowe, bo wtedy gospodarka rozwija okazuje się, że żadna ze stron nie ma racji i to zresztą ekonomiści od dawna postulują, że ta reforma powinna polegać na uelastycznieniu umów o pracę i zabezpieczenia tych umów śmieciowych, czyli tak, żebyśmy zbiegli do jakiegoś jakiegoś złotego środka Janusz ja nie chcę mówić jak złoty środek ma wyglądać prawda, ale mówię, że te 2 skrajności są złe, ale 1 z kranu Gosia druga to znaczy Francja przeszła Francja ma lepsze doświadczenia z kryzysem ze wzrostem PKB niż Hiszpania, czyli w francuski model, w którym rzeczywiście umowy o pracę są bardzo sztywna nie jest to co prawda sytuacja, kiedy pracownika nie można zwolnić, ale faktycznie jest trudno to jest trudne wymaga tego, że pracodawca to uzasadnił tak zresztą też dla mnie zawsze dziwne, że pracodawcy się dziwią, że trzeba uzasadnić, że jako wezwania dobrze, ale zostawmy to natomiast, że to też jest być może z punktu widzenia optymalnego wzrostu, jakby nie właśnie optymalna sytuacja, ale mniej szkodliwa niż sytuacja jest rozkręcony kompletnie rozkręcą rynek pracy też placówki hulają taki jest ja się co się dzieje, dlatego że mamy własne informacji to nie jest także pracodawcy zatrudniają, bo musiał na śmieciówkach, bo nasi startowali w zatrudnieniu mogą nie no właśnie właśnie tutaj celi jeśli jeśli ktoś jak zatem co mówię stoją opublikowane w międzynarodowych trybunałach badania, więc jeśli ktoś mówi nie tak nie jest inaczej na to mówi sprawdzam nie moment, ale Brzoska prezes Brzoska prezes InPostu, którym jakiś czas temu zrobiłem wywiad jest dostępny na Gazeta PL na bardzo szczerze za to dziękuję, że był dosyć 4 w tej rozmowie nie owijał w bawełnę to po prostu, mówi że nie ja nie zatrudni kurierów na etaty, którzy się przewrócę jak będę musiał zatrudnić dodatkowe 3000 kurierów, którzy dla mnie pracują na etaty to po prostu leży ono nie miałam nóż innego argumentu co wtedy wejdą firmy zagraniczne i zrobią to zrobił to dla niego Iga i go wyrzucą biznes tak i to właśnie ten argument tego tego boiska do gry to znaczy wojsko do gry musi być równe, czyli to nie jest także ja tak nie robię, bo nie mogę tylko to jest także równe zasady dla wszystkich, czyli jeśli chce wejść firma zagraniczna to nam też przez przestrzegać tych zasad jak wymyślam teraz na bieżąco, siedząc z redaktorem przy stole w radiu, że po 3 latach należy się umowa o pracę np. takie Wielkiej Brytanii, że Okaj na 3 lata może być tymczasowe, ale jeśli przez 3 lata jest relacja pracownik pracodawca uznaje się, że relację systemową pracę i wtedy wszystkie pracodawca zobowiązany do spełniania wszystkich wymogów kodeksu pracy od odprowadzania składek i też nie może zwolnić pracownika bez podania na dobrze można, ale czy Brzoska ma rację, że w takim razie paczka będzie kosztowała 1020 zł paczka, którą ja wysyłam stanie 5 tylko 10 zł, którą zamawiamy coś kupujemy akurat InPostu dostarczy też dobre pytanie tak będzie kosztował trochę więcej natomiast będzie mniejsza jak innych skutków to znaczy to, że np. wydatki na zdrowie wydatki na emerytury w przyszłości będą niższa gdy, ponieważ pracownicy będą mieli bardziej stabilne zatrudnienie będą mieli bardzo stabilną sytuację w pracy datki budżetu na euro twierdzi nasze wydatki, bo natomiast z naszych podatków notowania przypomina państwo na pewno wiedzą, że rząd nie drukuje pieniędzy nie produkuje nie bierze z nieba tylko musi zbierać podatkach i to co wskazują na co wskazują badania, że ogólnie produktywność całej gospodarki będzie rosła szybciej jeśli ludzie będą mieli stałe zatrudnienie, czyli jeśli ludzie mają stałe zatrudnienie to również rozumiem gospodarka zmierza w lepszym kierunku, niż kiedy bazuje na taniej pracy na umowach śmieciowych w lepszym okazał się bardziej nowoczesnym tak wynika z badań, ale czy to również znaczy, że dla wielu firm, które bazują na taniej pracy, gdyby one musiały rzeczywiście no, gdyby jakoś cudownym zrządzeniem losu nagle od jakiegoś dnia zaczęła obowiązywać w Polsce kodeks pracy rzeczywiście zaczął obowiązywać być, jakby wymagane to to czy rzeczywiście część firmy musiała upaść tych takich PEC my no nie wiem no właśnie zatrudniających ludzi szybko na śmieciówkach za małe pieniądze z argumentów Petrowski też nazywa kreatywna destrukcja i faktycznie ci, którzy mają lepszy pomysł lepszą technologię potrafi zorganizować pracę w swojej firmie lepiej sprawniej wygrywają z tymi, którzy nie potrafią jest to koszt, ale ten koszt powoduje zysk dzięki temu mamy bardziej innowacyjne firmy, które lepiej sobie radzą z tego typu problemami, więc tak część firm upadła na ich miejsce powstałyby lepsze firmy być może ceny tych przesyłek po poszłoby trochę Góra, ale mielibyśmy duże zyski przez to przesyłek usług ochroniarskich na różnych rzeczy, które prawda, których bardzo bardzo różne może mieć skutek przestrzegania kodeksu pracy na wzrost cen różnych dziedzin tak tak to jest to dosyć skomplikowane pytania tutaj to pożyczka hipoteczna wuja, odpowiadając na pana kraju nie mamy twardych danych takich twardych badań dla polskiej ziemi co się wydarzyło w Hiszpanii i o tym, doświadczeniu mówi natomiast też jest jeszcze 1 jest jeszcze 1 ważny aspekt to są emerytury te umowy śmieciowe często się o nich mówi umownie rozlosowane one są daczy, bo najczęściej chodzi o kurierów to ja od razu panu wyjaśnię, że kurierzy mają jednoosobową działalność gospodarczą i oni płacą sobie muszą płacić taki minimalny minimalną dla jak ktoś zarabia tam 3000 to 1200 zł sporo, ale każdy z tych z tego z tego minimalnego ZUS -u będą bardzo kiepskie emerytury uczucia, więc płaszcze no i jestem trzeci argument pierwszy to but to o tym, że to nie jest liberalne drugi płot można, że to faktycznie w Hiszpanii zaszkodziło wzrostowi gospodarczemu, a trzecie taki, że żona, że będziemy musieli dopłacać do emerytur tych, którzy są zatrudnieni na umowach śmieciowych, gdyż oni z tych składek nie ma zbierają na emeryturę minimalną teraz problemy są 2 pierwszy jest taki, że pracodawcy mówią Okaj jeśli mu odpraw odprowadzać składkę niemal inaczej mówi jeśli pracownik musi odprowadzać składki to proste do kieszeni bierze mniej nawet co pan redaktor państwo wybrali dostać 100 zł dzisiaj 90 zł dzisiaj my wszyscy mówią jasno nie ma szansę tak 100 zł jest przez 90 tylko 10, które pobieramy składkę na nie znikają te 10 przerodzi się podpisuje 20 zł jutra i teraz pytanie wygląda zupełnie inaczej czy chce pan dostać 100 zł dzisiaj 90 dzisiaj 20 jutro dobrze to Brzyska pan odpowie, że nasze państwo tak działa, że te pieniądze, które zbierze w formie składek czy też podatków źle wyda taki atak za ataki ataki Kurier sobie odłoży więcej o sobie zainwestuje w jakiś fundusz można go zagrało aż strach wydawać to jest dobre pytanie problem problem emerytur w Polsce jest taki, że my dyskutujemy emerytury, żeby po pierwsze, ZUS miał upaść, a ZUS nie może upaść, bo zawsze będzie zbierał składki nie ma kraju na świecie, który by przestał wypłacać emerytury to najtwardszy zobowiązanie każdego 1 rządu nawet w krajach, które uznalibyśmy, że nie są szczególnie rozwinięta z najtwardszych zobowiązania rządu rząd zawsze wypłaca dla makro ekonomistów proces odwrotny, że rząd chce wypłacać więcej emerytów emerytury niż zabrał składka to jest problem czy to nie jest to, że tych emerytur tak nie będzie, bo rząd pójdzie nie prze prze przepisy te pieniądze tak, bo często się, mówi że nie wiem administracja jest nieefektywna, ale na bok administracja to 4 % wydatków to 4 % PKB emerytury te sprawy 20 to są zupełnie to są zupełnie inna skala wydatków to popatrzmy na liczby chcemy o tym, dyskutować i tę sprawę z 2 powodów po pierwsze a jeszcze jeszcze tak często eksperci analitycy rynku finansowego należy oszpecona na emerytury i to będzie załatwić co prawda ale z czego z umów śmieciowych, kiedy jest no to Brzoza panu powie no dobrze, ale jeżeli on dzięki temu, że nie jest na etacie to ma 200 zł więcej dotąd spec z tych 200 zł może 100 zł sobie zainwestować na emeryturę będzie miał do, dlaczego w krajach zaawansowanych rozwiniętych są systemy emerytalne wynika tylko włącznie z tego, że ludzie nie oszczędza na emeryturę, ale jak ile trzeba, bo mają krótki horyzont ma też mają małe zarobki po prostu nakładanie znaczy, gdyby ludzie sobie w pełni zdawali sprawę z tego, że faktycznie umrę z głodu po przekroczeniu 60 lat to jasne, że oszczędzanie nawet tych niskich zarobków, ale właśnie cały cała idea tego kontraktu między pokoleń pokoleniowego tak to wykonamy nazywamy dziś systemu emerytalnego jest taka, żeby ten system działa sprawnie to wszyscy oszczędzają wszyscy potem dostają, a nie da się zmobilizować wszystkich do oszczędzania, ponieważ część zwyczajnie odmówi tego oszczędzania często, dlatego że nie ma możliwości oszczędzania dlatego trzeba ich przepraszam zmusić system publiczne jest system powszechnych jedynym działającym systemem emerytalnym, a powszechność można zapewnić tylko właśnie przez przemoc i raz 2 problemy jeśli wyłączamy część tych pracowników z tego powszechnego systemu oszczędzania na emeryturę, a z drugiej to oferujemy oferujemy im niższa emerytura niż sąsiadowi, który wykonuje tą samą pracę tylko z umową o pracę jeszcze Polski system jest taki, że ona bardzo mały element redystrybucyjne ten system emerytalny nowy system emerytalny zaczął jeśli przez rok będę na bezrobocie to w życiu tego nie odrobi zaś zawsze będą naszą emeryturę niż sąsiad, który nie ona jest mały system mały efekt redystrybucyjne, czyli w skrócie chodzi o to, że ci, którzy dobrze zarabiają mają potem bardzo dobre emerytury ci, którzy zarabiają kiepsko mają niskie emerytury, chociaż wszyscy wiemy, że jeżeli ktoś w ciągu życiu życia bardzo dobrze zarabiał to zwykle mamy, więc 3 mieszkania jest lepszym stanie zdrowia na starość generalnie, jakby to temu, który miał może bardziej powinno się dorzucać poziom redystrybucji w systemie emerytalnym jest takim bardzo pytaniem o preferencji publiczna bardzo pytań analitycznymi danych czy też partia ma swoją opinię na ten temat uważany za niski poziom redystrybucji naszego systemowe tak, ale to nie mówi jak ekonomistką jako obywatelkę drogę, ale z punktu widzenia makroekonomii polskiej makroekonomii jest drugi problem drugi problem polega na tym, że obowiązuje ten mały element redystrybucyjne, jakim jest emerytura minimalna, czyli pod warunkiem, że przepracowało ileś lat proszę pytać ile dokładnie tych tych danych nie otworzyłem to należy się emerytura minimalna kraj i teraz jeśli projektujemy system w ten sposób, że tyle ile odłożyłam tyle dostaje i tylko tylko taki system tak tyle zadłużeń w tej obowiązkowym składu skład, czując elemencie, ale nie wszyscy odkładają tyle, żeby dostali emeryturę minimalną chcemy trochę podwyższyć to emerytura okazuje się, że taki sposób pojawia się dziura i musimy to dziura czegoś uzupełnić jeszcze uzupełniane uzupełniane z podatków jedni mogą powiedzieć to jest jedni powinni powiedzieć liberał powinni powiedzieć to zła, bo podatki zniechęcają do pracy, bo podatki są złe, a ja powiem inaczej to zła z tego powodu, że jeśli obciążone kolejne pokolenia ich składkami plus jeszcze dodatkowym podatkiem to kolejne pokolenia będzie miał prawo do niższej emerytury niż de facto wpłacili do systemu i to się w tej chwili dzieje to znaczy największym problemem polskiego systemu są 2 pierwszy taki wyciąga się go zmienia ciągle majstruje przy nim i niszczy zaufanie i rozmawia z taksówkarzem jadąc do studia pytam czy oszczędza na emeryturę mówi panie przejdą przy następna ekipa jakaś zabierze wszystko co oszczędzi po co ta i takie mamy jak rozumiem Polaków, dlaczego tak myślę bo, bo faktycznie robiono ciągle ciągle się majstrują przy tym systemie jesteśmy młodą demokracją ciągle uczymy tych instytucji uczymy się zaufania jeśli się robi takie numery jak numer Zofia nie chce wchodzić budowlańca OFE, bo mają sporo za uszami, ale też podważa fundamentalne zaufanie do tego, że te instytucje państwa działają poprawny sposób dlatego ludzie często mówią, że nie wierzą, że tak tak bardzo często tak argument łącznie z premierem byłym premierem Pawlakiem, który coś takiego też wygłosił tak my w tej chwili, czyli pokolenie 30 do 50 lat my mamy 20 % składki, które nam daje prawo 20 % Kobra zawodów w 100 % naszego PKB, kiedy przejdziemy na emeryturę, ale przez cały czas dopłacamy do obecnych emerytur bądź nie domykają, bo są częścią emerytów poza systemem więcej śmieciówek, tym bardziej się będzie domy garaże bardziej ta nie będzie domykać będą tym więcej ci, którzy mają te umowy o pracę, którzy płacą podatki będą więcej dopłacać dzisiaj, ale będziemy mieli prawo tylko do 20 % jutra no bo to podatki nie generują zobowiązania państwa do wypłaty, a i ten problem makroekonomiczny to jest to spółdzielnia ekonomi to jest problem nie zbilansowano systemu emerytalnego, który prowadzi do wyższych podatków no dobrze, ale właściwie, jaki jest cel, jaki powód, że tacy biznesmeni jak Brzoska, ale ja nie chcę z niego robić, jakby czarnego luda, bo i rzeczywiście ma rację, że wszystkie firmy kurierskiej tak działają i on po prostu no, jakby zaczął działać inaczej to by przestał być konkurencyjne w tym krótkim krótko okresowym spojrzeniu na to jaki jest powód rząd tak jak pijani płota trzymających wtedy też śmieciówek i tego, że tak muszą oni, że bardzo tak chcą i w ogóle czy uczelni na tym coś pan mówił, że gospodarka nie firmy też na tym zyskują, bo ta jakość pracy jest gorsza większa jest zresztą dobrze też mówił większa jest wymiana rotacja pracowników, więc oczywiście nie warto inwestować szkolenia i t d . gdzie jest ten ten ta korzyść dla dla tych przedsiębiorców trudno powiedzieć to chyba wynika z tego może wynikać z tak, że to jednak przynosi zysk tym krótkim okresie także, że ważnym, a może z tego, że to jak boisko takie nierówne no to ja mogę prawda podzielić ten to co ten pracownik to wartość dodaną, którą pracownik przynosimy firmie mogę podzielić kurs, więc wziąć na siebie nie dla niego taka była moja intuicja, ale czy w gruncie rzeczy nie chodzi o dobro gospodarki czy firmy chodzi o to, że dzięki umowom śmieciowym pracownicy są pracodawcy są silniejsi wobec pracowników i trasę, by nie chciał demonizować maksymalizacji zysku, bo to i tak działa ono i my też naszych modelach i 1 z tych modeli przywołałem jego wyniki opisujemy świat w ten sposób, że ludzie maksymalizuje użyteczność z konsumpcji czasu wolnego mieszkania i paru innych rzeczy to zależy na park ma być rozbudowany model firmy maksymalizuje zysk i nie jestem ekonomistą, który mówi stop ni firmy maksymalizuje odzysku mienia mówi jasno sprawa firmy Max ma związek zawsze robiły dalej będą robić pytanie takie jak jest funkcja celu całego społeczeństwa jak ta wartość dodana powinna być podzielona w naszej opinii jak sprawić, żeby i zyski firm i użyteczność wszystkich rosła jak nasz jak najszybszym tempie i też okazuje, że umowy śmieciowe nie są najlepszym rozwiązaniem do osiągnięcia tego celu, że lepszym rozwiązaniem żona oddalają ten ten Tarzana dalej ten cel, ponieważ obniżają ten wzrost produktywności w w tym takim średnim okresie jak jak jak widzimy w badaniach, ponieważ powodują te nierówności, ponieważ dają sił już 3 Shields dużą siłę przetargową 1 ze stron i nie generują tych równych tych równych szans fascynujący wykład poparcie w dodatku liczbami pan mówił o modelach ekonomicznych rozumie, że model to jest w skrócie coś co wrzuca się jakieś założenia tak ten model to przetwarza wychodzą jakieś wyniki rozwiąże pan wspomniał, że w obecnych metod modele ekonomiczne którymi posługują się wyższe posługuje jest również uwzględnione w zatrudnieniu śmieciowe tak to znaczy jest ta ta zmiana, którą można w takim modelu ekonomicznym wstawić do bardzo fajne pytanie pan zadał jasne jest z pewnością opowie o modelach ja lubię taką alegoria modele takie mapy jak jadę w góry, a ja lubię chodzić po górach najbardziej po Beskidzie niskim podania wszystkich Beskidu niskiego na słuchacze tobie ze sobą mapa jasnych starej daty nie używam aplikacji tylko tylko mam mam mapę i teraz tak mapa w skali 11 czy mapa, która idealnie pokazuje wszystko jest kompletnie bezużyteczna, więc te mapy są zredukowano rzeczywistością i to jest to co lubimy myśleć co co chcemy co chcemy, żeby nasze modela pokazywał jak redukujemy skomplikowaną rzeczywistość świata do tego do tych najważniejszych rzeczy chcemy, żeby miała pokazane szlaki turystyczne mapa, ale już niekoniecznie dobrze tak sposób zalesienia czy czytali różne inne rzeczy jeśli jada na na wczasy to potrzebuje innej mapy jeśli chodzą po górach to potrzebujemy mapy i do różnych zadań ekonomicznych mamy różne modele, które w różny z różnych szczegółowości próbują oddać to jak działa świat i te modele to są takie myto najpierw to są modele matematyczne my zaczynamy zapisywać na kartce, w których w tych modelach mówimy co robią co robią uczestnicy gospodarki, czyli co robią firmy co robią co robią konsumenci jak i w jaki sposób podejmę decyzję co z tych decyzji wymaga jak wtedy polityka można wprowadzić do tego modelu, żeby było lepiej krótką, ale moje pytanie brzmi, dlaczego w dotychczasowych modelach ten z ta składowa moda czy śmieciowego zatrudnienia już w ogóle nie był brany pod uwagę brak tak tak tak to jak w jaki sposób modeluje, bo to, że straty na techniczne jak modeluje to śmieciowe zatrudnienia to model ma 2 formy zatrudnienia i w 1 formie jest bardziej kosztowne rozwiązanie umowy, a drugiej formy mniej kosztowne rozwiązanie umowy i potem modelu wiemy w jaki sposób optymalnie firmy będą inwestować w pracowników na 1 kontrakcie na drugim i wtedy ten model, jakby wypluwa, czyli wyrzuca sam siebie, jakby wynik jak jest prawdopodobieństwo przejścia z 1 formy zatrudnienia drugie do drugiej formy zatrudnienia to wszystko rzeczy możemy zobaczyć model teraz, dlaczego tak nie było wcześniej, dlatego że do całkiem niedawna na ziemi w obowiązującym modelem obowiązującą z klasą modeli były modele, w których modelować średniego pracownika nie było miejsca na różnorodność, czyli był mariaż mniej więcej średnia zachowuje rynek pracy, lecz sposób zakładać, że wszyscy są identyczni mają identyczną umowę i z tego fakcie wynikało, że im bardziej elastyczny jest rynek pracy w tym te wyniki są lepsze okazały się, kiedy mamy warunki pracy to te wyniki są gorsza, ponieważ bardzo trudno przez 1 rynku pracy do drugiego, ponieważ inwestycje pracownika na 1 rynku pracy są wyższe niż na drugim jest szereg efektów, których nie widać modelu 1 średniego 11 Harris wielka musi uwzględniać po prostu psychologię w myślący o modelach ekonomicznych rozbita szyba bardzo prymitywna wersja psychologii myślę, że psycholodzy nie będą zachwyceni tutaj, ale faktycznie wykonamy rozwija się w tym kierunku, żeby to, żeby to było bardziej wyrafinowane tym ostatecznym testem tych modeli testowych sposób pasuje do danych czy liczy wyjaśniają to obserwowane zjawiska i to jestem takim Poprawski test, czyli jest w stanie wyjaśnić świat, kiedy pana zdaniem to wiedza, że śmieciowego zatrudnienia źle wpływa na wzrost PKB na całą gospodarkę dotrze do polskich ekonomistów polskich polityków po ponosi audycji należy dzisiaj bardzo dziękuję naszym gościem był dr Wojciech Paczos makro ekonomista z Cardiff University i członek grupy eksperckiej dobrobyt na pokolenia jak państwa jeszcze raz zachęcam do przeczytania Almanachu konsylium wita z 201920 tekstów polskich naukowców zajmujących się naukami społecznymi pracujących na najważniejszych światowych uczelniach, którzy byli goście konsylium gościli w ramach konsylium Civitas w zeszłym tygodniu w Warszawie to audycja świadczy chwilę, którą przygotowali Anna Piekutowska Grzegorz Sroczyński za chwilę informacje Radia TOK FM po nich goście Daniela Passenta, a ja państwa zapraszam na Facebooka dobrobyt na pokolenia dziękuję