Oni ofte rigardas Israelon, kiel unu el la plej religiaj ŝtatoj en la mondo, ĝi tiel estas ja pli ol oni imagas. Ĉi tie religio kaj ŝtato estas unuaĵo. Juda ortodoksismo akompanas la civitanojn de naskiĝo ĝis morto, ĉu ili estas kredantoj, ĉu agnostikuloj, ĉu ateistoj. Sed, kvazaŭ tio ne sufiĉas, dua dogmo kadras la vivon de Israelanoj : tiu de sekureco. Ĉe ĉiu etapo de ilia vivo, ĝi trudas senindulgajn regulojn. Ĉi tiu religio baziĝas sur la kredo, ke Israelo vivas sub ĉiama minaco, kredo, kiu baziĝas sur ia kompreno de la realo, sed kiu ankaŭ nutriĝas el mitoj zorgeme konservataj. Niaj regantoj tiel aranĝas timkampanjojn. Ili troigas la realajn danĝerojn, inventas aliajn kaj nutras la ideon, ke ni estas viktimoj de senĉesaj persekutadoj. Kaj tio daŭras ekde la kreiĝo de la ŝtato. Dum la milito de 1948, tuj post la Holokaŭsto, tia sinteno eble pravis : ĉu la Israelanoj ne sentis sin kiel Davidon fronte al Goljato ? Sed, de tiam la lando hisis sin al la rango de fortika regiona potenco. Nia armeo estas unu el la plej potencaj de la planedo, kaj disponas pintteknologian armilaron. Tamen la kredo restas : Israelo luktas por sia pluvivo, eĉ kiam ĝi batalas kontraŭ organizaĵoj, kies membroj marŝas kvazaŭ nudpiede, kiel Hamas, eĉ kiam neniu potenca ŝtato, krom Irano, ne metis ĝin en sian celilon, kaj eĉ kiam ja niaj trupoj operacas kiel okupantoj. La recepto ne estas nova, nek tipa de nia lando : reala aŭ malreala ekstera minaco pravigas "nacian unuiĝon" kaj premon de la ŝtato sur la civitanaro. Laŭ la esplorcentro IHS Jane’s, Israelo havis en 2015 la deksesan buĝeton por nacia defendo en la mondo : 15,6 miliardojn da dolaroj. Tio estas 6,2% de la malneta enlanda produkto, malantaŭ Saud-Arabio. La parto de la defendbuĝeto en la Israela MEP estas duoble ĝis sesoble pli alta ol en la aliaj industriaj ŝtatoj. Kaj, malgraŭ la iom post iom malpliiĝo de ĝia parto en la ŝtatelspezoj, ĝia absoluta valoro daŭre kreskas. Dum la lando estas nur 98-a por la loĝantaro, per nur ok milionoj da loĝantoj, la Global Firepower Index [1] klasas la Israelan armeon en la dek sesa rango por pafforto, kun unu tanko por 1930 civitanoj (kontraŭ 5948 en Nord-Koreio kaj 157 337 en Francio) kaj unu ĉasaviadilo por 11 800 civitanoj (kontraŭ 23 904 en Usono kaj 51 914 en Francio). Bagatelaĵo de dek kvar submarŝipo Tiaj elspezoj, proporcie pli grandaj ol tiuj de Usono kaj Francio, okazas malprofite al aliaj aferoj : edukado, sanservoj, loĝejoj, transportoj aŭ akceptado de migrintoj. Sed tiu buĝeta prefero estas objekto de neniu publika debato, eĉ kiam miloj da civitanoj manifestacias kontraŭ luprezoj - kiel okazis en somero 2011, dum la plej granda socia protesto de nia historio [2]. La lando disponas la bagatelaĵon de dek kvar submarŝipoj. Ĉu kvin ne sufiĉus ? Nu, ni diru dek por la maltrankvilemuloj. La mono elĵetita por konstrui nur unu el tiaj maŝinoj - 1,4 miliardoj da eŭroj - ebligus renovigi tutajn kvartalojn. Sed, kiam la Israelanoj plendas pri la vivokosto kaj malboniĝo de sociservoj, ili sengrumble akceptas la defendbuĝeton kaj la porsekurecan retorikon de la regantoj. Ĉu fido estas pridiskutebla ? Estas maltrankvilige vidi iujn landojn, inter ili Francion, ekiri sur la saman vojon. Ekmarŝi sur tiel glitan deklivon povas konduki al pravigo de ĉiuj atencoj kontraŭ demokratio. La Israelanoj tion spertis : "sekureco" forgesigas maljustecon. Ĝi blankigas krimojn kaj farbas per legitimoverniso la plej diferencigajn fifarojn. Politikestroj, generaloj, juĝistoj, intelektuloj, ĵurnalistoj : ĉiuj scias tion, sed ĉiu aldonas sian silenton al tiu de la plimulto. Kiam iu eniras aŭte la flughavenon Ben-Gurion, li devas malfermi la fenestron kaj saluti la armitan sekurecogardiston. Ĉio dependas de la maniero, kiel tiu parolas la hebrean : se la gardisto kredas aŭdi araban akĉenton, li haltigas la aŭton. Tiel la judoj penetriĝas de supereca sento kaj la Palestinanoj de sia malsupereco aŭ danĝereco. Ĉar, jen ja konata afero, ĉiu araba civitano estas suspektinda pakaĵo, prokrasta bombo. Neniu neas la ekziston de terorismo. Sed oni tro malofte diras la perversajn konsekvencojn, kiujn kreas la rimedoj uzataj por kontraŭi ĝin. Senfinaj kontroloj tagojn post tagoj turmentas civitanojn obeemigitajn de atencotimo. Inside konstruiĝas kliŝoj, akriĝas antaŭjuĝoj, kiuj transformiĝas al rasismo. Ĉio tio kontribuas al memdetruo de nia lando. Ĉu same okazos en Usono kaj Eŭropo ? Ĉu tio vere necesas ? Ĉu ne ekzistas aliaj rimedoj pli justaj kaj pli bone alĝustigitaj por lukti kontraŭ tiu danĝero ? Je la nomo de sekureco, Israelo okupas de pli ol kvin dek jaroj Palestinajn teritoriojn, kontraŭe al internacia juro. Ni tiel iĝis unu el la malmultaj koloniistaj potencoj de la 21-a jarcento. Kiam S-ro Ŝimon Peres, estonta Nobel premiito por paco, permesis en 1975 la instaladon de unu el la plej grandaj kolonioj, tiu de Ofra, li substrekis kiel grave estas gardi la telekomunikan antenon starantan en la okupitaj teritorioj. Sed tiu kolonio estis konstruita sur privataj teroj ŝtelitaj sub protekto de la ŝtato al Palestinanoj. La portempaj gardantoj rapide iĝis koloniantoj, kaj ilia kampadejo, antaŭurbo de la teritorioj. La sekvo, markita de sangaj krimoj, apartenas al la historio. Hodiaŭ, en Gazao, pli ol du milionoj da homoj estas enfermitaj en tio, kio estas la plej granda malliberejo de la mondo. Same kiel ĉiuj institucioj, la justica aparato adorkliniĝas antaŭ la moderna Moloho. La superega kortumo, kutime kapabla puni maljustecojn, kiujn oni antaŭmetas al ĝi, rajtigas neakcepteblaĵojn, kiam ili pretekstas sekurecajn necesojn : detruojn de domo, elpelojn, ktp. dum la longa historio de la okupado, tiu kortumo tro malofte kontraŭstaris. Ĝi bezonis multajn jarojn antaŭ ol ĝi havu kuraĝon por kritiki celitajn murdojn kaj torturon. Kaj ĝi persistas legitimi la arestojn sen prezento antaŭ juĝo, kiun oni nomas "administraj enŝlosoj". De jaroj, miloj da homoj estas enprizonigitaj sen juĝo. Tial, ke ili, kaj ankaŭ iliaj advokatoj, havas neniun rajton koni la akuzokialon, ili havas neniun rimedon por defendi sin. La krizostato, valida ekde la epoko de la Brita mandato - kvankam la mandato finiĝis jam delonge - permesas tian skandalon. La krizostato ne plu havas kialon, sed ĝiaj reguloj restas. Malrespektante internacian juron Koncerne la armeajn tribunalojn, ili kondamnas Palestinanojn dum maskeradaj politikaj procesoj. Je la nomo de sekureco, oni detruas la domojn de "teroristoj" [3] kaj oni efektivigas kolektivajn punojn malpermesitajn de la internacia juro. Oni ĉiutage trudas al miloj da homoj senkialajn kontrolojn, arestadojn kaj noktajn armeajn invadojn. Oni malebligas iujn labori kaj veturi, oni mortigas aliajn, tuj kiam soldateto timas minacon. Tio okazis pri 10 jara knabino, kiu tenis enmane tondilon, pafita por "protekti" soldatojn, kiujn ŝi verŝajne estis tuj tondonta... Ni rememorigu, ke la arabaj civitanoj de "la sola demokratio en Mez-Oriento" vivis sub militista administrado de la unuaj jaroj de la ŝtato ĝis la mezo de la 1960-aj jaroj. Poste venis kvin dek jaroj da okupado, kvin dek jaroj da arestadoj je la nomo de neceso "sekureca" - tiu magia alibia vorto evitante al Israelo la difinon de nedemokrata ŝtato. Ĝis nun, la araboj estas la ĉefaj viktimoj de tiu situacio. Post jaroj da lukto kontraŭ terorismo, la nombro de Palestinaj mortoj estas centoble tiu de Israelaj mortoj. Sed, dum demokratio malfortiĝas, la atakoj kontraŭ esprimlibero kaj civilaj rajtoj [4] de nun trafas cîujn. La sekureca religio disvastigas sian premon : hodiaŭ en la okupitaj teritorioj, morgaŭ en Tel-Avivo, hodiaŭ lezante Arabojn, morgaŭ Judojn. En la tuta mondo, la Israelanoj estas vidataj, kiel la ĉefbatalantoj kontraŭ terorismo. Niaj entreprenoj konsilas registarojn, eksportas ne nur armilojn, sed ankaŭ farlertecon. Sed se ŝtatoj volas lerni de Israelo, ili devas ankaŭ lerni tion, kion ili ne devas fari. Aparte, ke oni ne povas ĉion permesi al si je la nomo de sekureco. Risko perdi demokration estas eble pli granda danĝero ol terorismo. Gideon LEVY