Flip Buys, voorsitter van die Solidariteit Beweging, het Sondag aan Maroela Media gesê hulle gaan volstoom voort met Akademia, ondanks minister Blade Nzimande se uitlatings aan Rapport.

Nzimande, minister van hoër onderwys, het aan die Sondagkoerant gesê hulle sal die privaat universiteit Akademia se registrasie te onttrek indien dit eksklusief Afrikaans gaan bly. Hy het gesê hy kan nie ŉ universiteit toelaat wat enige toegang aan enigiemand weier nie, selfs nie as dit op taal gebaseer is nie, het die koerant berig.

Buys het egter gesê hulle gaan volstoom voort met Akademia. “Ons voldoen volledig aan die Grondwet en het volle vertroue in Akademia se toekoms,” het hy gesê.

Akademia, deel van die Solidariteit Beweging, bied universiteitsopleiding aan studente wat in Afrikaans wil studeer.

“Ons droom is om Akademia tot ‘n Afrikaanse ‘Harvard’ uit te bou, wat self ‘n privaat universiteit is,” het Buys verduidelik. “Hoewel privaat universiteite in Suid-Afrika nog betreklik nuut is, lei hul in lande soos die VSA byna 75% van studente op. Die openbare universiteite kan nie aan die groeiende vraag na universiteitsopleiding voldoen nie, en daarom verwag ons dat Akademia vinnig verder gaan groei.”

Buys het daarop gewys dat hulle, soos met die tegniese kollege Sol-Tech, al aangebied het om instellings te help wat in ander inheemse tale hoër opleiding wil gee.

Marinus Wiegers, voormalige rektor van Unisa en lid van Akademia se adviesraad, meen as grondwetkenner dat Akademia ook ten volle aan die Grondwet voldoen.

Koos Malan, regsprofessor van Tukkies, het dit ook beaam. “Die Grondwet magtig die stigting van privaat onderwysinstellings op voorwaarde dat hulle nie op grond van ras diskrimineer nie; aan basiese standaarde voldoen en by die staat geregistreer is (in die geval van ’n hoër onderwysinstelling kragtens die Wet op Hoër Onderwys),” het Malan verduidelik. “Behalwe talle enkelmedium (spesifiek Afrikaanse) private oftewel onafhanklike skole, bestaan benewens Akademia reeds vir geruime tyd ook enkelmedium Afrikaanse hoër onderwysinstellings.”

Malan sê die uitbreiding van Akademia as so ’n instelling is derhalwe allermins ’n totaal nuwe proefneming. Dit is optrede kragtens die tersaaklike wetgewing en in ooreenstemming met die Grondwet en as deel van ’n reeds goed gevestigde praktyk.

“Hierdie instellings mag nie mense op grond van ras uitsluit nie en ek is ook nie bewus daarvan dat hulle dit doen nie. Dit gaan per slot van rekening oor taal en taalgrense en rassegrense val nie saam nie. Nog die minister van hoër onderwys, nog die DG van hoër onderwys (wat ook die registrateur van privaat hoër onderwysinstellings is), beskik oor die bevoegdheid om op grond daarvan dat die instellings in ’n enkele taal onderrig verleen te weier om sodanige instelling te registreer of dit te deregistreer,” het Malan bygevoeg. “As ek na die minister luister, lyk dit my dat hy homself by voorbaat aan vooroordeel uitlewer in plaas daarvan om hom van die regsposisie en sy bevoegdhede te vergewis.”

Malan meen in werklikheid behoort die minister die stigting van private onderwysinstellings, insluitende Afrikaanse instellings te verwelkom en aan te moedig omdat dit die uitbreiding van hoër onderwys bevorder wat nie net tot die voordeel strek van die taalgroep in wie se taal die onderwys verskaf word nie, maar die algemene belang bevorder.