Compacter wonen binnen de stad: projectontwikkelaars zijn mee maar Vlamingen blijven intussen grote huizen neerzetten in groen buitengebied. Vlaams Bouwmeester Leo Van Broeck trekt aan de alarmbel.

Compacter wonen, gemeenschappelijke ruimtes met andere gezinnen delen, wonen dicht bij voorzieningen en openbaar vervoer – dat is volgens experts de toekomst. We moeten de ruimte sparen die ons nog rest, klinkt het al jaren, of de files worden nog langer en elke regenbui zal tot een overstroming leiden. Maar als hij bouwt, trekt de Vlaming zich daar weinig van aan. Het aantal vrijstaande woningen in buitengebied is tussen 1995 en 2015 met 22 procent gestegen. Dat blijkt uit een analyse van het aantal woongelegenheden door het departement Omgeving.

Het aantal appartementen binnen en buiten het stedelijk gebied zit eveneens in de lift, zelfs heel sterk. Er komen dus zeker compacte woningen bij in Vlaanderen. Maar tegelijk blijft de Vlaming vrijstaande woningen neerplanten, in de randen van steden, en vooral ook in buitengebied, waarvoor vaak groene ruimte aangesneden wordt.

Nachtmerrie

Vlaams Bouwmeester Leo Van Broeck waarschuwt ervoor dat de huidige bebouwing in buitengebied de ruimte en de natuur kapotmaakt. Hij zou daarom het liefst van al volledig komaf maken met individuele projecten. ‘Vrijstaande woningen bouwen zouden we moeten verbieden. Net als projecten met minder dan 50 woningen per hectare.’

Zo’n radicale beslissing zou de open ruimte zeker sparen. Maar is dat ook politiek haalbaar in verkaveld Vlaanderen?

‘Toch wel’, zegt Van Broeck. ‘Ik heb de voorbije zeven maanden 110 lezingen gegeven over de plannen van de Vlaamse regering om de open ruimte te vrijwaren. De mensen die grond bezitten in open ruimte, hebben vooral schrik dat die niets meer waard zal zijn als er straks niet meer op gebouwd mag worden. Als je ze goed informeert, ze uitlegt dat ze hun bouwrechten zullen kunnen inruilen en ze dus geen groot verlies moeten vrezen, dan zijn de meesten gerust.’

‘De Vlamingen beseffen onderhand wel dat de droom van een vrijstaande woning op het platteland een nachtmerrie wordt als ze urenlang in de file staan om op hun werk te raken.’