In 1977 bijvoorbeeld. Toen kreeg de PvdA de meeste zetels (53), en was met een winst van 10 zetels ook de grote winnaar. Er werd maandenlang onderhandeld over een kabinet van PvdA, CDA en D66, maar door het onderlinge wantrouwen, excessieve eisen van de PvdA en toenemende onwil bij het CDA liep dat uiteindelijk stuk. Uiteindelijk kwam er een kabinet van het CDA (49 zetels) en de VVD (28 zetels), na de langste formatie ooit (208 dagen). De grootste partij kwam dus helemaal niet in het kabinet terecht.

Ook in 1982 gebeurde dit. Bij het kabinet-Lubbers I kwam de PvdA ook niet in de coalitie, terwijl de sociaaldemocraten de meeste zetels hadden (47). Het CDA had er 45 en de VVD 36, dus kwamen ze samen al op een meerderheid. In het kabinet-Van Agt I (1977-1981) had deze samenwerking tot hun tevredenheid gewerkt, terwijl het kabinet-Van Agt II (1981-1982) met de PvdA erbij door enorme politieke en persoonlijke tegenstellingen tussen CDA en PvdA (en vooral de hoofdrolspelers Van Agt en Den Uyl) eigenlijk nooit aan regeren toekwam. Er werd voor de vorm in 1982 nog een paar dagen tussen PvdA en CDA onderhandeld, maar daarna vormde het CDA vlot een nieuw kabinet met de VVD.

Ook in 1986 bleef de PvdA buiten de regering, toen als tweede partij met 52 zetels. De grote winnaar, het CDA met 54 zetels, zette vlot de succesvolle samenwerking met de VVD (27 zetels) voort: Lubbers kon zijn "karwei afmaken", zoals de verkiezingsslogan van het CDA had geluid.

Paars

In 1994 viel juist het CDA als tweede partij buiten de boot. Bij de verkiezingen was de PvdA met 37 zetels de grootste geworden, met het CDA daar met 34 zetels vlak achter. Maar de christen-democraten hadden wel 20 zetels verloren. In het voorgaande kabinet-Lubbers III was de samenwerking tussen CDA en PvdA opnieuw moeizaam verlopen. Ditmaal kwam het CDA buitenspel te staan, en ging de PvdA voor het eerst regeren met 'aartsvijand' VVD in het kabinet-Kok 1 (ook wel Paars 1), waaraan ook D66 meedeed.

Bij het kabinet-Balkenende I was vanaf het begin duidelijk dat de nummer 2 wel in de coalitie moest komen. De LPF was na de moord op haar leider en naamgever Pim Fortuyn met 26 zetels nieuw in de Tweede Kamer gekomen, een unicum. Met CDA (43 zetels) en VVD (24) werd het kabinet-Balkenende 1 gevormd. Door de chaos in de LPF kwam ook dit kabinet nooit echt aan regeren toe. Het kabinet trad aan op 22 juli 2002 en viel al 86 dagen later, op 16 oktober.

In onderstaand plaatje zie je welke partijen sinds de Tweede Wereldoorlog in de regering zaten: