Binnen de SP groeit kritiek op de verkiezingscampagne van die partij. De nadruk ligt te veel op de acties tegen marktwerking in de zorg en de kosten die ermee zijn gemoeid. Traditionele SP-speerpunten zoals de woningmarkt of verlaging van de AOW-leeftijd blijven daardoor onderbelicht.

Zo kostte de organisatie van de landelijke manifestatie op het Malieveld tegen marktwerking in de zorg de partij meer dan 250.000 euro. „Het lijkt erop dat de SP is omgetoverd in de Partij voor de Zorg”, klaagt een prominente ingewijde, op anonieme basis.

Die manifestatie trok zo’n 10.000 mensen, en leverde de SP die dag 150 nieuwe leden op. Maar de campagne die in mei vorig jaar begon, heeft de daling van het ledenbestand niet kunnen stoppen, terwijl dat wel de bedoeling was. In januari zakte het ledenaantal van de SP tot onder de 40.000. In 2014 telde de SP nog 44.240 leden. Het ledenaantal van andere partijen groeide vorig jaar juist: GroenLinks met 10,4 procent, de Partij voor de Dieren met 6,1 procent en D66 met 3,7 procent.

„De afkalving van dat ledental bij de SP gaat gelijk op met de electorale positie van de SP, zegt Gerrit Voerman van het documentatiecentrum Nederlandse Politieke Partijen van de Rijksuniversiteit Groningen. „De SP had in 2006 meer dan 50.000 leden en scoorde toen ook 25 zetels in de Tweede Kamer. Vanaf 2009 is de lijn dalend en dat zie je ook in de verkiezingsuitslagen.

Lees ook: Het echte zorgdebat is in het land, niet op radio en tv

Mobilisatie van de achterban

De campagne voor dat Nationaal Zorgfonds maakt onderdeel uit van de zogeheten organise-strategie die partijvoorzitter Ron Meyer eerder introduceerde bij zijn vorige werkgever, de vakbeweging FNV. Dat is een strategie van mobilisatie van de achterban en ledenwerving.

Meyer deed dat onder meer in de schoonmaakbranche, de distributiecentra van supermarkten en het grondpersoneel van Schiphol.

Peter Kwint, kandidaat-Tweede Kamerlid en lid van het SP-campagneteam zegt de interne kritiek op de campagnestrategie te kennen. „Ik hoor die ook, hoewel vaker van buiten de partij dan van binnen. 300.000 euro is ook veel geld op een campagnebudget voor dit jaar van zo’n 1,5 miljoen euro. Daar staat tegenover dat we op het Malieveld de grootste manifestatie in verkiezingstijd sinds decennia hebben georganiseerd. En de verkiezingsdebatten gáán ook over de zorg, nu ook bij andere partijen.”

Sinds Meyer de FNV heeft ingeruild voor de landelijke politiek, wordt de strategie ook zichtbaarder in de SP-campagnes, bevestigt SP-bestuurder Lieke Smits, verantwoordelijk voor de landelijke zorgcampagnes. „Het gaat vooral om het opbouwen van een beweging. En daar heeft Meyer met zijn ervaring een belangrijke rol bij gespeeld. Wat in mei vorig jaar begon als een actie van tien SP-activisten, is inmiddels uitgegroeid tot een volksbeweging van 250.000 mensen.”. Volgens Smits hoort keuzes maken bij de strategie van organising.

„We willen successen boeken met die zorgcampagnes en daarna kijken we naar de andere SP-speerpunten.”

Ook kritiek op Facebook

Ook op besloten Facebook-pagina’s uiten leden kritiek op de koers van het partijbestuur: „De campagnestrategie wordt besproken op de partijraad (…) Het ging ook al niet over de campagnestrategie. Daar hebben de normale leden niets in te vertellen (…) Geen eigen mening, geen discussie. Een gesloten, angstig front, in plaats van de open en sociale SP die we zo graag willen (..) Om nog maar te zwijgen over de lauwe manier van afscheid nemen van vier van de zes Kamerleden die jaren hun leven gewijd hebben aan de partij.”

Een van de deelnemers aan die Facebook-sessie, Geert van Schaik, gemeentelijk bestuurscommissielid in Amsterdam, gaat de interne discussie vooral over het bespreken van verschillen. „Meyer heeft zijn ervaringen bij de FNV meegenomen naar de SP. Hij legt daarmee in de campagne andere accenten dan velen in de partij gewend zijn.”

Lees de NRC Programmawijzer, een overzicht van de verkiezings­programma’s. Met een handig filter lees je alleen over de partijen en onderwerpen die je het meest interesseren.

Een versie van dit artikel verscheen ook in NRC Handelsblad van 10 maart 2017