Podczas wizyty w Mińsku w grudniu ubiegłego roku marszałek senatu Stanisław Karczewski zaskoczył stwierdzeniem, że Aleksander Łukaszenka to „ciepły człowiek”, a na Białorusi „panuje porządek”. Udzielił także wywiadu „Sowieckiej Białorusi”, głównej gazecie mińskiego reżimu, w której stwierdził: „Bardzo się cieszę, że moja wizyta kończy rok w którym zrobiliśmy tak wiele dla odnowienia naszych relacji i odbudowy zaufania między Polską i Białorusią”. W odpowiedzi na te sympatyczne słowa, redakcja Sowieckiej Białorusi piała z zachwytu: „U władzy w Polsce są teraz zdrowo myślący ludzie, rozumiejący procesy geopolityczne.”

Koniec. Kropka. Sielanka. No może za wyjątkiem małego zgrzytu, bo w tym samym czasie białoruskie media reżimowe ostro atakowały należącą do TVP, a skierowaną do Białorusinów, telewizję Biełsat. Sielanka zapanowała, kiedy do Mińska dotarły wieści, że polski MSZ postanowił ograniczyć wsparcie finansowe dla Biełsatu. „TV łukaszenkowska wariuje ze szczęścia z powodu ponurych wiadomości na temat Biełsatu” – tak pisał, nie kryjąc rozczarowania polską polityką, Wincuk Wiaczorka, jeden z liderów białoruskiej opozycji.

Ale co tam opozycja! Przecież po wcześniejszych wizytach wicepremiera Mateusza Morawieckiego w Mińsku, usłyszeliśmy o planowanych polskich inwestycjach na Białorusi, że białoruskie przedsiębiorstwa wejdą na warszawską giełdę, a dodatkowo - że kupimy białoruskie traktory (tak jakbyśmy nie produkowali własnych).

Część prorządowych mediów przekonywała, że Białoruś to szansa na ogranie Putina, bo przecież Putin gnębi Łukaszenkę, a ten chce się wyrwać na Zachód. A na Zachód nie da się inaczej, niż za pośrednictwem Polski. Żelazna logika strategów patrzących na mapę. Tylko najwyraźniej ich mapy kończyły się zbyt krótko z prawej, wschodniej strony Białorusi.

Część prorządowych mediów przekonywała, że Białoruś to szansa na ogranie Putina, bo przecież Putin gnębi Łukaszenkę, a ten chce się wyrwać na Zachód.

W ciągu ostatnich kilku miesięcy padło wiele dziwnych słów zaklinających rzeczywistość. Można zrozumieć, że białoruskie media zarządzane przez sztab dyktatora mogą w ciągu jednego dnia zmienić zdanie. Wczoraj Polska była głównym wrogiem, dziś największym przyjacielem. Tam to przejdzie. Białorusini od dawna przyzwyczaili się, że rzeczywistość jest taka, jaką nakreśla w danym momencie „Baćka”. W Polsce trudniej było udawać, że Białoruś to oaza demokracji, że zawsze była nam przyjazna i nigdy nie była satelitą Rosji. A jednak podjęto tę próbę. TVP i inne media przekonywały, że Białoruś może i jest dyktaturą, ale chce się poprawić. Druga linia narracji poszła w stronę znanej tezy administracji F.D. Roosvelta: „Może sukinsyn, ale nasz sukinsyn”. Tak amerykański prezydent mawiał o krwawym dyktatorze z Nikaragui, Anastasio Somozie.

Tyle, że ten „sukinsyn” w ostatnich dniach pokazał, że nasz nie był i raczej nigdy nie będzie. W czasie wizytacji przedsiębiorstwa w Mohylewie 21 marca br. Aleksandr Łukaszenka odpowiadając na szczerze zaniepokojonego sytuacją w kraju robotnika o działalność opozycji, rzekł: „Białoruskie organy ścigania zatrzymały kilkadziesiąt osób, przygotowujących zbrojną prowokację!” Białoruski prezydent dodał, że prowokatorzy byli szkoleni w obozach w Polsce, na Litwie i na Ukrainie. Środki na ich szkolenia miały trafiać za pośrednictwem Polski i Litwy.

Fot.: Viktor Drachev/TASS / Forum

Wściekłości dyktatora trudno się dziwić. Od połowy lutego na Białorusi trwają protesty przeciw wprowadzonym przez władzę podatkowi od „pasożytnictwa społecznego”. To specjalna opłata dla tych, którzy nie są formalnie zatrudnieni. Nie uderza ona jednak w leniuchów, ale w pracujących za granicą (głównie w Rosji) i drobnych przedsiębiorców. Po Białorusi rozlały się największe od lat manifestacje. Nie z powodów politycznych, ale napędzane niezadowoleniem z polityki władz i pogarszającego się stanu gospodarki. Władze były tak bardzo zaskoczone skalą protestów, że na początku w ogóle nie reagowały. Ostatecznie zadziałały zgodnie z logiką reżimu - brutalnie pacyfikując demonstracje. Milicja i służby aresztowały już ponad 200 osób: opozycjonistów, protestujących, ludzi z organizacji pozarządowych i dziennikarzy (w tym z Biełsatu).

Znając białoruskie realia, wiadomo, że absurdalna wypowiedź o prowokatorach szkolonych w Polsce jest siarczystym policzkiem wymierzonym umizgom władz w Warszawie z ostatnich miesięcy. Pokazówką mówiąca wyraźnie, że koniec marzeń o prozachodniej wolcie reżimu z Mińska. I odnowieniem aktu wasalnego wobec Władimira Putina. W Moskwie doskonale rozumieją, że taki gest oznacza jedno: Białoruś nie dogada się ani z Polską, ani z Zachodem. Potargowała się o kredyty, powalczyła o inwestycje. I najwyraźniej szanse na nie ma głównie w Moskwie. I tam też zapewne niebawem uda się Łukaszenka.

Z kolei w relacjach z Polską białoruski prezydent wróci do starej praktyki oskarżania Warszawy o wspieranie opozycji i próby mieszania w jego republice.

Koniec odwilży i powrót do starych metod do spółki z antypolską tyradą Łukaszenki to klęska dyplomatycznych zabiegów rządu PiS. Oczywista klęska. Bo Aleksander Łukaszenka nadzieje na swój zwrot przekreślił naprawdę grubą kreską. Nie tylko oskarżył w tradycyjnym stylu Warszawę, nie tylko spacyfikował protesty, ale i zwrócił się do Moskwy w wiernopoddańczym apelu, zapewniając że Białoruś stoi u boku Rosji i będzie współpracować przy organizacji wielkich rosyjsko-białoruskich manewrów Zapad 2017 we wrześniu. A przecież jeszcze niedawno co niektórzy bardziej zapalczywi publicyści dowodzili, że Łukaszenka obawia się ćwiczeń Zapad, a manewry mogą być nawet wstępem do rosyjskiej okupacji Białorusi.

Czy jest jeszcze więcej dowodów, że wszystkie gesty na których oparła się polska dyplomacja, były jedynie pozorowaną grą, w której białoruski dyktator wodził za nos polityków PiS, mamiąc ich wizją przebudowania polityki wschodniej? Wkrótce się pojawią. Za dwa dni, w sobotę w Mińsku ma odbyć wielka manifestacja z okazji Dnia Woli. Białoruski prezydent nie odpuści okazji, by pokazać czy jest konsekwentny i rozbije demonstrację, jak w ostatnich dniach.

Polska dyplomacja najwyraźniej jest zdezorientowana. W odróżnieniu od Ministerstw Spraw Zagranicznych Litwy i Ukrainy, nasz MSZ nie wydał ostrego oświadczenia, że oskarżenia Łukaszenki o szkolenie dywersantów w Polsce, na Litwie i Ukrainie, to bzdury. Być może gorączkowo trwają prace, jak wytłumaczyć Polakom, że Łukaszenka jednak jest dyktatorem i sojusznikiem Putina a nie „ciepłym człowiekiem”?

Białoruskie media przestawiły się w ciągu kilku godzin. Polska nie jest już sympatyczna, jest znowu wroga. Czy nasze, rządowe media też tak potrafią?