İBB tarafından son 5 yılda yapılan ihaleler incelendiğinde, kapalı kapılar ardında bir “vurgun sistemi” oluşturulduğu ortaya çıkıyor.

İhaleler genellikle İBB bünyesindeki 4 ana birim tarafından ve davet usulü yapılıyor.

Büyük çaplı ihalelerin adresi bu 4 birim şöyle sıralanıyor: “İBB Fen İşleri Daire Başkanlığı ve Altyapı Yol Bakım Müdürlükleri’ne bağlı genel sekreter yardımcılığı, adı birçok skandalda yer alan İSKİ, İSTAÇ ve İSFALT.”

İhaleleri alan şirketler incelendiğinde, bu şirketlerin sahada iş yapmaması dikkat çekiyor. İşi alan şirketler daha sonra aynı işi çok daha düşük fiyatlara alt yüklenicilere yaptırıyor. Örneğin MET-GÜN şirketi İBB’den bugüne kadar yaklaşık 15 milyar lira tutarında ihale aldı. Bu şirketin sahibi Metin Güneş’in projelerine AKP’nin sevdiği şirketlerden Kalyon İnşaat’ın yönetim kurulu başkanı Orhan Cemal Kalyon ve Yapı Yapı şirketinin yönetiminde yer alan Zafer Yıldırım’ın da ortak olduğu belirtiliyor. MET-GÜN şirketinin İBB’deki ağını, dönemin genel sekreter yardımcısı Çağatay Kalkancı, dönemin Fen İşleri Başkanı Mustafa Özkan ve dönemin Yol Bakım ve Altyapı Koordinasyon Daire Başkanı Muhammed Şahin’in kurduğu iddia ediliyor.

SİSTEM NASIL KURULDU?

Cumhuriyet’in üst düzey bir yetkiliden edindiği bilgiye göre, İSFALT, İstanbul’un asfalt ihtiyacını karşılamak için 9 bölgede iş yapıyor. Önceden ihaleleri tek elde toplamayan İSFALT, daha sonra MET-GÜN’ün sahibi Metin Güneş ile NAS şirketinin sahibi Esat Ulu’da toplanmasına olanak sağlayan bir sistem kurdu. İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun çağrısının ardından görevinden istifa eden Çağatay Kalkancı, ihale dosyalarını hazırladı. İçeriden ihale bedellerinin MET-GÜN şirketine bildirildiği, ihale şartnamelerine yapılmayacak bazı işler eklenerek firmaların bu işler yapılacakmış gibi teklif vermeleri sağlandı. Böylece diğer firmalar yüksek teklif vererek ihaleden elendi. Bu ağ giderek büyüdü ve sonunda da İSFALT’ın 9 bölgedeki tüm yöneticileri bu ağın bir parçası oldu. Edinilen bilgiye göre, bu ağ sayesinde bölgelere asfalt robotu alındı ve robotların bir günde 150 ton asfalt döktüğü belirtilerek kazanılan para vurguna dönüştü. Çünkü bu robotların günde sadece 50 ton asfalt dökebildiği biliniyordu. İhalelerle ilgili bir başka iddia ise bu robotlara ilişkin hak edişlerin MET-GÜN şirketine peşin ve nakit ödendiği. Şirketin de üstlendiği bu işleri alt yüklenicilere dörtte bir fiyatına yaptırıldığı iddiası.

SEÇİM ÖNCESİ VURGUNU...

Ayrıca 2018 yılında MET-GÜN şirketine 1.8 milyar liralık ihale verildi. Bir şirket bu ihalenin iptali için Kamu İhale Kurumu’na başvurdu. Süreç uzayınca dönemin yönetimi, “acil ihtiyaç” gerekçesiyle davet usulü yöntemiyle 700 milyon liralık MET-GÜN’e iş verdi. İşin verilmesinden kısa bir süre sonra KİK ihalenin iptaline gerek olmadığı sonucuna vardı. Bunun üzerine ihale bedeli yeniden fiyatlandırma ile 2.5 milyar liraya MET-GÜN’e verildi.

YENİ YÖNETİM NE YAPACAK?

Birçok iddianın yer aldığı İstanbul’un altyapı işi ihalesinin “İBB tarafından iptal edilip edilmeyeceği” sorusu yanıt bekliyor. İhale iptali durumunda İBB’nin “milyarlık bir tasarruf sağlayacağı” ifade ediliyor.

İMAMOĞLU NE DEMİŞTİ?

İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun, göreve geldikten sonra yaptığı, “normalde temmuz ayında kullanılacak olan Maliye katkı payının İBB’ye, ülke tarihinde ilk defa 15 gün önce, yani kendileri yönetime gelmeden önce ödendiğine” yönelik açıklaması büyük yankı yaratmıştı. İmamoğlu, “Maliye’den gelen ve temmuz ayında kullanılması gereken 980 milyon liralık tüm nakit, bir hafta içerisinde kullanılıp bitirilmiş. Bizden önce erken ödeme yapılırken, bizim işbaşına geçtiğimiz temmuz ayının ödemesi ise yapılamıyor. Her ayın sonunda gelen Maliye Bakanlığı payı önden alındı, tamamı harcandı. Vergiler ve maaşlar için de tek bir kuruş dahi bırakılmadı. Sadece o değil. Kamulaştırma bedelleriyle beraber bu rakam 1.7 milyar liraya çıkıyor. Yani haziran sonunda bizim gelip dağıtmamız gerekirken seçime sadece 7-8 gün kala bu paralar dağıtılmıştır” demişti. İBB kasasına seçim sürecinde giren ve bir haftada biten 1.7 milyar liranın kimlere nasıl dağıtıldığı tartışma yaratmıştı. Seçim döneminde İBB kasasından en yüklü ödeme, bir İBB şirketi olan Kültür A.Ş’ye yapılmıştı. Haziran ayında İBB kasasından çıkan ödemelerin ikinci sırasında MET-GÜN İnşaat ve Atis Asfalt iş ortaklığı yer alıyor. İş ortaklığına, mayıs ayında hiçbir ödeme yapılmazken haziran ayında 78 milyon 112 bin liralık ödeme yapılmıştı. İş ortaklığı, İBB’nin kent genelindeki asfalt kaplama projelerinden bazılarını üstlenmiş durumda.