Vierhonderd mensen die zijn veroordeeld tot een gevangenisstraf van langer dan een jaar lopen nog vrij rond. In totaal zitten meer dan 12.000 veroordeelden niet in de cel, blijkt uit cijfers van het ministerie van Justitie uit november. Inmiddels is er een actieplan opgesteld om dit aantal terug te dringen.

Justitie spoort zo'n 2500 van hen actief op. Bij de anderen, vaak mensen die tot een korte celstraf zijn veroordeeld, heeft dat geen prioriteit. Zij worden aangehouden als ze weer met justitie in aanraking komen. Het is niet bekend hoeveel van de veroordeelde criminelen zich in Nederland bevinden.

Ook Bart van U., die wordt verdacht van de moord op zijn zus en op Els Borst, zat een gevangenisstraf niet uit. Hij werd in 2012 tot drie jaar celstraf veroordeeld vanwege verboden wapenbezit. Hoewel de rechter beval dat hij zijn straf uit moest zitten, hoefde dat niet van het Openbaar Ministerie, omdat hij cassatie had aangevraagd.

Broddelwerk

In 2008 waren nog 20.000 veroordeelden op vrije voeten. Staatssecretaris Teeven van Justitie noemde het niet uitvoeren van celstraffen in 2009 in het televisieprogramma Nova onacceptabel. Teeven, toen nog Tweede Kamerlid namens de VVD, sprak in de uitzending van broddelwerk.

Duizenden onvoorwaardelijke straffen worden nooit uitgevoerd. Uit onderzoek van de Algemene Rekenkamer bleek in 2012 dat 16 procent van de vrijheidsstraffen verjaart. Uit het onderzoek bleek ook dat het opsporen van veroordeelden per politieregio verschilt.

Staatssecretaris Teeven van Justitie stuurde de cijfers in november naar de Kamer. De situatie was ongeveer gelijk aan die van 1 april 2014.