Politieke partij Denk heeft voorbereidingen getroffen om in aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen van 15 maart vorig jaar een vervalste PVV-advertentie online te zetten. De partij liet een ontwerp maken met een portret van PVV-leider Geert Wilders, het logo van de partij en de tekst: „Na 15 maart gaan wij Nederland zuiveren.”

Denk besloot uiteindelijk de nepadvertentie niet online te zetten omdat dit „te ver” zou gaan.

Dat blijkt uit onderzoek van Radio 1-programma De Nieuws BV. NRC kreeg inzage in het bronmateriaal, waaronder een geluidsopname van een gesprek tussen Denk-fractievoorzitter Farid Azarkan en twee redacteuren van De Nieuws BV.

In dat gesprek bevestigt Azarkan dat binnen het campagneteam van Denk „in de creativiteit van de campagne” is gesproken over zo’n nepbanner.

NRC Vandaag Elke ochtend onze beste stukken en het belangrijkste nieuws ontvangen? Inschrijven

Het idee was volgens Azarkan om met de nagemaakte PVV-advertenties te laten zien „dat het zover kan komen” als de PVV aan de macht komt. Denk zou dan „later” onthullen dat de banners niet door de PVV, maar door Denk zelf waren geplaatst. Wanneer precies, is onduidelijk. Het plan was om kiezers zo „het gevoel te geven dat Wilders steeds verder gaat in zijn aanpak”. Azarkan zegt ook dat het „nooit de intentie” was om de advertentie te gebruiken, omdat het „te ver” ging.

De Nieuws BV sprak ook met Eduard Nandelall, directeur van het advertentiebedrijf dat de voorbereidingen trof.

De nep-campagne stond „op de startbaan” om online te gaan, volgens Nandelall. De banners stonden klaar om op Nu.nl en Telegraaf.nl gepubliceerd te worden, blijkt uit gegevens van Google Ads. Nandelalls bedrijf verzorgde de online-campagne van Denk voor de verkiezingen.

Om te testen of de nepbanners door de controle op ongewenste inhoud van Google Ads zouden komen, heeft een versie daarvan in januari 2017 korte tijd online gestaan. Zo’n 11.000 bezoekers van YouTube, voornamelijk uit Duitsland, kregen deze advertentie te zien, onder meer bij filmpjes van kinderprogramma Brandweerman Sam. Ook in andere Europese landen is de banner meerdere keren korte tijd getest. De banner verwees door naar de website van de PVV. Mensen die erop klikten moesten zo de indruk krijgen dat de advertentie daadwerkelijk van de partij van Wilders was.

Denk gebruikte ‘trollen’ tijdens de campagne van 2017, schreef NRC. Lees Hoe Denk met ‘trollen’ politieke tegenstanders monddood probeert te maken

Volgens Nandelall gebeurde het testen en het verwijzen naar de PVV-site in opdracht van Azarkan. Die ontkent daarvoor toestemming te hebben gegeven.

Het advertentiebedrijf ontwierp zelf ook een extremere variant van de nepadvertentie. Daarop stond de tekst: „Na 15 maart [datum van de verkiezingen, red.] gaan wij Nederland zuiveren van Marokkanen.” Dat was „expliciet” het idee van Azarkan, zegt directeur Nandelall. Azarkan ontkent dat ten stelligste, en zegt die banner zelfs nooit te hebben gezien. Azarkan: „Zo doen wij niet aan politiek.”

Denk overweegt aangifte

Dinsdagmiddag, een dag voor de geplande publicatie door De Nieuws BV maakte Denk bekend aangifte te overwegen tegen twee journalisten van De Nieuws BV. Volgens Denk hebben de journalisten Nandelall „aangespoord om valse informatie en beschuldigingen over DENK te verzinnen”. In een ’s avonds gepubliceerd filmpje blijkt dat Denk doelt op de kwestie van de nepadvertentie.

In een reactie aan NRC woensdagochtend ontkent Denk het initiatief te hebben genomen tot het maken van de nepadvertentie. Na het zien van de banner is „direct besloten om daar geen gebruik van te maken”, schrijft een woordvoerder van de partij. Dat is in tegenspraak met uitspraken van Azarkan in het eerdere gesprek met De Nieuws BV, waarin hij erkent dat Denk de poster bedacht.

Een versie van dit artikel verscheen ook in NRC Handelsblad van 21 juni 2018