„Mi ne estas kontraŭ ĉiuj militoj. Tio, kion mi kontraŭas, estas stulta milito, ne pripensita milito, milito bazita ne sur la racio, sed sur la kolero.” Tiel parolis, la 2-an de oktobro 2002, apenaŭ konata delegito de la federacia ŝtato Ilinojso, Barack Obama. La kolero pro la atencoj de la 11-a de septembro 2001 en Usono ne malfortiĝis kaj la prezidanto George W. Bush decidis direkti ĝin ne al Saud-Arabujo, de kie la plej multaj membroj de la Al-Kaido-taĉmentoj venis, sed al Irako, kiun li ses monatojn poste atakis. La amaskomunikiloj volis la militon ; la plej multaj demokrataj senatanoj, inter ili s-ino Hillary Clinton, aliĝis al tio. Kaj la invado al Irako kreis la ĥaoson kiu servis kiel bredejo por la Organizaĵo de la Islama Ŝtato (OIŜ). La mortigoj de la 13-a de novembro en Parizo nun komencas efiki favore al la du ĉefaj celoj de la OIŜ. La unua estas la starigo de koalicio de „apostatoj”, de „malfideluloj”, de „ŝijaistaj renegatoj” kiuj batalos kontraŭ ĝi, unue en Irako kaj Sirio, poste en Libio. Ĝia dua projekto estas instigi la plej multajn okcidentanojn kredi ke iliaj islamaj samlandanoj povus esti „kvina kolono” en la ombro, „interna malamiko” en la servo de la mortigistoj. Milito kaj timo : eĉ apokalipsa celo enhavas parton de racieco. La ĝihadistoj kalkulis, ke la „krucmilitistoj” kaj la „idolanoj” ja povas bombi („frapi”) siriajn urbojn, regi irakajn provincojn, sed ili neniam sukcesos por la daŭro okupi araban teritorion. La OIŜ cetere kalkulas, ke ĝiaj eŭropaj atencoj incitos la malfidon al la okcidentaj islamanoj kaj ĝeneraligos la policajn disponojn kontraŭ ili. Tio ege altigos ilian venĝemon tiom, ke kelkaj el ili aliĝos al la batalantoj de la kalifejo. Tiuj estos ekstreme malmultaj, certe, sed la janiĉaroj de ĝihadismo ne celas gajni elektojn. Envere, se kontraŭislama partio gajnas ilin, la realigo de ilia projekto des pli rapide progresas. „Francujo estas en milito”, tuj anoncis la prezidanto François Hollande, parolante al la parlamentanoj kunvenintaj en Kongreso la 16-an de novembro. La prezidanto jam delonge serĉas eblecon engaĝiĝi ĉe la fronto en Sirio kaj eĉ provas pli partoprenigi Usonon. Sed unu el la strangaj flankoj de tiu ĉi afero konsistas en tio, ke s-ro Hollande volas hodiaŭ militi kontraŭ la OIŜ en Sirio, dum antaŭ du jaroj, kun la sama militema obstino, li provis konvinki Vaŝingtonon „puni” la reĝimon de s-ro Baŝar Al-Assad. Ĉu s-ro Obama tre longe kontraŭos la „stultan militon”, kiun la franca prezidanto postulas ? La premo sur Obama estas des pli forta ke la OIŜ sekvas la saman planon kiel Parizo … Kiel la esploristo Pierre-Jean Luizar antaŭ kelkaj monatoj klarigis, ĉio en unua etapo okazis „kvazaŭ la Islama Ŝtato estus zorge listiginta ĉion kion povas abomeni la okcidentaj publikaj opinioj : atenco al la rajtoj de malplimultoj, al la rajtoj de la virinoj, speciale per trudata edzinigo, ekzekutado de samseksemuloj, restarigo de sklavismo, sen paroli pri la scenoj de senkapigo kaj de amasa ekzekutado”. [1] Kiam la elmontro de tiu makabra katalogo ne plu aŭ ne tute sufiĉis, la OIŜ decidis mortigi usonan ostaĝon kaj zorge disvastigi la bildojn de la sceno ; poste ĝi organizis plurajn mortigajn pafadojn en Parizo. La rebato de la „krucmilitistoj” estis nun urĝa. Efektive, ŝtatestro estas preskaŭ devigata reagi al tiaj impresaj agoj. La politika premo instigas lin tuj anonci ion, inkluzive kion ajn. Ordoni la detruon de hangaro, de munici-deponejo, bombadon de urbo. Elmontri sian decidemon. Promesi novajn leĝojn ankoraŭ pli severajn, draŝi la „munkenanojn” [2]. Spici siajn frazojn per militismaj terminoj, paroli pri „sango”, kaj aserti, ke oni estos „senkompata”. Rikolti starajn aplaŭdojn, post dek pliajn poentojn en la opini-enketoj. Fine ĉio ĉi ofte montriĝas malracia, „stulta” ; sed nur kelkajn monatojn poste. Kaj la kaptilo de reciproka superado estas pli kaj pli nerezistebla, speciale pri la informado konstanta, anhelanta, freneza, kiam ŝajnas, ke nenia ago, nenia deklaro povas resti sen tuja rebato. En 1991, dum la Golf-milito, la usonaj falkoj riproĉis al la prezidanto George H. Bush ke li ne ordonis al la trupoj liberigintaj Kuvajton plu marŝi ĝis Bagdado. Kvar jarojn poste, la ĉefo de la tiama usona ĉefstabo, la generalo Colin Powell, pravigis ilian reteniĝemon, tute relativan : „Geopolitike, la koalicio, ĉefe la arabaj ŝtatoj, ne volis ke Irako invadiĝu kaj dispeciĝu. […] Irako fragmentita en sunaistaj, ŝijaistaj kaj kurdaj politikaj entoj ne kontribuintus al la stabileco, kiun ni serĉis en la Proksim-Oriento. La sola rimedo eviti tian sekvon estintus konkero kaj okupado de lando de 20 milionoj da loĝantoj, fare de Usono. […] Aliflanke, estus naiva esperi ke, se Saddam estus faligita, iraka Thomas Jefferson anstataŭos lin. Ni verŝajne ricevintus ian Saddam kun alia nomo.” [3] En 2003, s-ro George W. Bush „finis la militan laboron” de sia patro. La novkonservativuloj tiam salutis novan Churchill, la demokration, la kuraĝon. Kaj la generalo Powell certe forgesis relegi sin mem, ĉar li vidis siajn timojn realigitaj de prezidanto, kiun li ĉi-foje servis kiel ŝtatsekretario … Oni ofte riproĉis al s-ro George W. Bush lian infanecan kaj kriman simplismon, lian „militon kontraŭ la teroro”. Ŝajnas, ke li trovis heredantojn en Parizo. „Ni revenu al simplaj aferoj, ĵus klarigis s-ro Laurent Fabius, la franca ministro pri eksterlandaj aferoj, kun sia talento de bazlerneja instruisto specialiĝinta pri instruado de etaj infanoj, kiuj ni estas. Daech, tio estas monstroj, sed ili estas 30.000. Se ĉiuj landoj de la mondo kune ne kapablas elradikigi 30.000 homojn, kiuj estas monstroj, tiam en tiu momento oni povas jam nenion kompreni.” [4] Ni do provu klarigi al li. Ni unue uzi la metaforon pri la fiŝoj en la akvo : la „30.000 monstroj” disponas pri multaj apogoj en la sunaistaj zonoj de Irako kaj de Sirio ; la armeoj, kiujn ili alfrontas, estas efektive ofte perceptataj kiel instrumentoj de ŝijaistaj diktatorecoj, ankaŭ respondecaj pri multaj masakroj. Pro tio la OIŜ akaparis plurajn urbojn, kelkfoje sen batali, kiam la soldatoj, kiuj gardis ilin, forĵetis siajn uniformojn kaj siajn armilojn antaŭ ol forkuri. Usono provis financi la trejnadon kaj ekipadon de pli ol 4.000 „moderaj” siriaj batalantoj ; nu, laŭ la usonanoj mem, nur „kvar aŭ kvin” estas batalpretaj. La kosto por ili : po pluraj milionoj da dolaroj … En Mosulo, 30.000 irakaj soldatoj estis venkitaj de 1.000 batalantoj de la OIŜ, kiuj akaparis pli ol 2.000 kirasitajn veturilojn kaj centojn da milionoj da dolaroj, kiuj atendis ilin en la kofroj de la bankoj. En Ramadi la ĝihadistoj ankaŭ venkis la irakajn fortojn dudek-kvinoble pli multnombrajn. La siriaj soldatoj estas elĉerpitaj pro kvar jaroj da milito. Kaj la kurdoj ne volas morti por teritorioj, kiujn ili ne postulas. „En la realo, observas Luizard, la Islama Ŝtato estas forta nur pro la malforteco de ĝiaj kontraŭuloj kaj ĝi prosperas sur la ruinoj de disfalantaj institucioj.” [5] Sama situacio en Libio. Sub la efiko de emocio kaj sub la egido de sturmduopo konsistanta el s-ro Nicolas Sarkozy kaj Bernard-Henri Lévy, Francujo forte kontribuis al faligo de Muamar Kadhafi. Ĝi imagis, ke ankaŭ tie sufiĉas lasi diktatoron linĉiĝi por ke lia forpaso nasku okcidentecan liberalan demokration. Rezulto : la ŝtato estas dispeciĝinta kaj la OIŜ regas plurajn urbojn de la lando, de kiu ĝi organizas atencojn kontraŭ la najbara Tunizio. Tiom ke la franca defend-ministro koncedas : „Libio multe zorgigas min. Daech instaliĝis tie kaj profitas el la internaj alfrontiĝoj inter libianoj.” Tamen, kalkulas li, „se oni kunigas la fortojn de Tobruko kaj de Tripolo, Daech ne plu ekzistas” [6] … La problemo estis tamen jam solvita antaŭ tri jaroj, kiam Bernard-Henri Lévy klarigis : „Libio, male al tio, kion la Kasandr-uloj anoncis, ne disfalis en tri konfederaciajn entojn. […] La triba leĝo ne regis super la sento de nacia unueco. […] Nun la fakto estas jena : Libio, kompare kun Tunizio kaj Egiptujo, aspektas kiel sukcesinta printempo ‒ kaj tiuj, kiuj helpis ĝin povas fieri pri sia faro.” [7] Tiu fiero estas tute prava : krom Bernard Guetta, kiu ĉiumatene en la radio France Inter disvastigas la vidpunkton de la franca ministrejo pri eksterlandaj aferoj, [8] neniu pli facile mirrakontas ol li. La franca prezidanto nun deziras „grandan kaj unuecan koalicion” kontraŭ la OIŜ. Ĝi necese inkludu la sirian prezidanton. Nu, tiu jam respondas : „Vi ne povas batali kontraŭ Daech kaj samtempe resti aliancano kun Kataro kaj Saud-Arabujo, kiuj armas la teroristojn.” [9] La rusa prezidanto siavice taksas ke Turkujo, alia supozata membro de la kontraŭ-ĝihadista alianco, „ponardis en la dorson” de lia lando, la 24-an de novembro, per depafo de unu el ĝiaj milit-aviadiloj. Resume, ekde kiam la milito estus gajnita de la diversspeca koalicio, kiun Parizo provas estigi, la demando pri „la tago poste” leviĝus en kondiĉoj ankoraŭ pli danĝeraj ol en Afganujo, en Irako kaj en Libio. En Usono, la novkonservativuloj jam forgesis (ĉu same kiel la franca prezidanto ?) ĉiujn ĉi fiaskojn. Tiom ke ili postulas la sendon de 50.000 usonaj soldatoj en la zonojn okupatajn de la OIŜ. [10] En la lasta numero de la revuo Foreign Affairs, du universitataj specialistoj pri la Proksim-Oriento, Steven Jones kaj Jonathan Stevenson, komencas inventari la kondiĉojn por daŭrema okcidenta milita sukceso en la teritorio, kiun la OIŜ aktuale okupas : apogo de la usona publika opinio, sendo de granda nombro da specialistoj pri rekonstruado, kono de la lokaj socioj, surloka ĉeesto en Irako kaj Sirio de klientoj aŭ de aliancanoj. Poste ili konkludas : „Ĉio ĉi ŝajnas esti bone konata, ĉar temas ĝuste pri la listo de aferoj, kiujn Vaŝingtono ne kapablis realigi dum siaj du lastaj grandaj intervenoj en la Proksim-Oriento : la invado de Irako en 2003 kaj la aerkampanjo kontraŭ Libio en 2011. Por diri tion simple, Usono verŝajne perdus kroman militon en la Proksim-Oriento pro la samaj kialoj pro kiuj ĝi perdis la du antaŭajn.” [11] Francujo, jam peze engaĝita en Afriko, ne estas destinita por gajni „militon” en Proksim-Oriento. La fakto ke la OIŜ deziras logi ĝin en tiun kaptilon ne devigas s-ron Hollande urĝe eniri ĝin kaj en ĝin kuntreni koalicion de landoj multe pli malriskemaj. La terorismo mortigas civilulojn ; la milito ankaŭ. La intensigo de la okcidentaj bombadoj en Irako kaj en Sirio, kiu kreos same multajn ĝihadistajn batalantojn kiom ĝi detruas, ne restarigos la integrecon de tiuj ŝtatoj nek la legitimecon de iliaj registaroj en la okuloj de iliaj loĝantaroj. Daŭrema solvo dependos de la popoloj de la regiono, ne de la iamaj koloniaj potencoj, nek de Usono, kiun malkvalifikas samtempe ĝia subteno al la plej fiaj israelaj politikoj kaj la katastrofa bilanco de ĝia milita aventurismo ‒ katastrofa ankaŭ laŭ ĝia propra vidpunkto : per sia invado de Irako en 2003, post subteni dum ok jaroj [la irakan prezidanton] Saddam Hussein en lia milito kontraŭ Irano (pli ol miliono da mortintoj), ĝi transformis tiun landon en aliancanon de Teherano … Fine, ŝtatoj, kiuj vendas armilojn al la petrol-diktatoraj ŝtatoj de la Golfo, kiuj disvastigis la ĝihadisman salafismon, ne estas kvalifikitaj por paroli pri paco nek por instrui al la araboj la virtojn de plurisma demokratio. „Kiam ili agas en stabilaj ŝtatoj, kun stabilaj reĝimoj kaj sen la materia subteno de parto de la loĝantaro, observis la historiisto Eric Hobsbawm en 2007, la teroristaj grupetoj estas problemo polica kaj ne problemo milita. […] Estas komprenebla, ke tiaj movadoj tre nervozigas la loĝantaron, precipe en la okcidentaj grandaj urboj, ĉefe kiam la registaro kaj la amasinformiloj unuiĝas por krei etoson de timo.” [12] Tiu etoso de timo kaj la ripetata kondamno de la „anĝelismo” ebligas kovri la voĉon de tiuj, kiuj rifuzas la senfinan amasigon de senutilaj subpremaj dispozicioj kaj danĝeraj por la publikaj liberecoj (vidu la artikolon de Patrick Baudoin). Disponoj kun gusto de fremdul-malamo, ekzemple al ili aldoniĝas la ebleco forpreni la ŝtatanecon de iuj duŝtatanoj, laŭ la postulo de la Nacia Fronto. Kaj ne nur la urĝostato estis preskaŭ unuanime voĉdonita de la timigitaj parlamentanoj, sed la ĉefministro ankaŭ petis ilin ne submeti al la Konstitucia Konsilantaro la laŭleĝe dubindajn disponojn, kiujn li submetis al ili. En 2002, s-ro Obama direktis la sekvajn vortojn al tiu, kiun li estis anstataŭonta : „Ĉu vi volas batali, prezidanto Bush ? Ni batalu por ke la armilvendistoj en la propra lando ĉesu nutri la sennombrajn militojn kiuj furiozas en la mondo. Ni batalu por ke niaj tiel nomataj aliancanoj en la Proksim-Oriento ĉesu subpremi sian popolon kaj bridi la opozicion kaj toleri la korupton kaj la malegalecon tiom ke iliaj junuloj grandiĝas sen edukado, sen perspektivoj de estonteco, sen espero, fariĝante facilaj rekrutoj por la teroristaj ĉeloj.” S-ro Obama ne sekvis la konsilojn kiujn li donis. La ceteraj ŝtatestroj ankaŭ ne. Domaĝe. La atencoj de la OIŜ kaj la katastrofa eksterlanda politiko de Francujo kondukis al nova „milito”. Sole milita, kaj do anticipe perdita. Serge HALIMI.