‘Op de korte afstand zou niet het vliegtuig maar de trein de eerste keus moeten zijn.” Dat schreven de topmannen van KLM en NS, Pieter Elbers en Roger van Boxtel, alweer bijna een jaar geleden in NRC. Ze riepen alle Europese overheden op om te investeren in betere spoorverbindingen die sneller aansluiten. Wat opvalt is dat de twee zélf een jaar later nog niets hebben veranderd.

Wie op de website van KLM een reis naar Brussel wil boeken, krijgt nog altijd vijf dagelijkse KLM-vluchten voorgeschoteld. Alleen: naar Brussel gaat sinds jaar en dag ook gewoon een trein. Van de NS. Daarmee kan je van Schiphol rechtstreeks naar Brussels Airport, maar net zo goed naar de binnenstad. Een wachttijd van anderhalf uur op Schiphol meegerekend ben je dan per spoor een stuk sneller ter plaatse.

Jan Paternotte en Rutger Schonis zijn Tweede Kamerleden voor D66

Pieter Elbers, waarom biedt u niet ook die treinreis aan? Wie bij Air France een ticket zoekt van Parijs naar Brussel krijgt wél een treinticket aangeboden. Is het denkbaar dat Air France de zaken beter op orde heeft dan onze eigen KLM? Practice what you preach, en rap een beetje.

Het is duidelijk dat er een wereld te winnen is met vervoer via het spoor. Onderzoek van de inspectie liet vorig jaar zien dat bijna een kwart van de vluchten op Schiphol minder dan 500 kilometer aflegt. Deze gaan vooral naar Londen, Brussel, Parijs en Frankfurt; allemaal bestemmingen die net zo snel met de trein bereikt kunnen worden.

Lees ook: Geef het spoor vleugels

Het goede voorbeeld geven door altijd een treinalternatief aan te bieden helpt. Toch hebben de directeuren deels gelijk. Als we in Europa de trein een eerlijke kans willen geven, dan moeten we meer doen. Investeringen in het spoor en snellere treinen maken de treinreis in de eerste plaats sneller. Maar daarmee zijn we er nog niet. Het vliegtuig is nu ook nog eens veel goedkoper. Retourtjes Londen vanaf 31 euro zijn op dit moment wel te boeken voor het vliegtuig, niet voor de trein. Het voordeligste ticket met de Eurostar noteert nu 59 euro; bijna twee keer zo duur.

De luchtvaartmaatschappij betaalt in Nederland geen cent aan belastingen of accijnzen, terwijl wij voor treintickets gewoon btw afdragen. Zolang vliegen structureel veel minder kost dan de trein zullen de meeste mensen blijven vliegen. Ook naar Londen.

Treinkaartje naar Londen of Frankfurt hoort goedkoper te zijn dan een vliegticket

De logische oplossing is om in te zetten op een Europese vliegtaks voor alle vluchten bínnen Europa. Hoger dan de reguliere vliegtaks zoals bijvoorbeeld Duitsland die al heeft. Voor de zéér korte afstanden (zoals Brussel-Amsterdam of Frankfurt-Düsseldorf) zou je die vliegtaks kunnen laten oplopen tot 50 euro.

Praat mee met NRC Onderaan dit artikel kunnen abonnees reageren. Hier leest u meer over reageren op NRC.nl.

De opbrengst zou dan rechtstreeks naar goedkopere treintickets kunnen gaan én investeringen in het spoor op routes waar nu veel gevlogen wordt. Denk bijvoorbeeld aan een directe aansluiting van Schiphol op de luchthavens van Frankfurt en Düsseldorf. Het tarief van deze vliegtaks zou gekoppeld kunnen worden aan de reisafstand.

Zo krijgt de consument die een goed alternatief heeft met de trein de juiste prikkel. Als dit praktijk wordt kunnen de KLM en NS helpen door elkaars tickets aan te bieden.

„Belasting is wat we betalen in ruil voor een beschaafde maatschappij”, heeft een Amerikaanse rechter ooit opgemerkt. Willen we de doelen van het klimaatakkoord halen, dan heeft onze beschaving de trein als schoon alternatief hard nodig.

NRC Klimaat De laatste ontwikkelingen rond klimaat, natuur en duurzaamheid Inschrijven

Een versie van dit artikel verscheen ook in NRC Handelsblad van 15 april 2019