Minister Jet Bussemaker (Onderwijs) wil het versneld aflossen van studieschulden stimuleren nu de basisbeurs wordt afgeschaft en vervangen door een leenstelsel.

De minister reageert daarmee op kritiek van budgetinstantie Nibud.

Die wees onlangs bij een hoorzitting over het leenstelsel in de Tweede Kamer op de gevaren van langlopende schulden.

"De norm lijkt te worden dat het normaal is om schulden te hebben in plaats van dat schulden moeten worden afgelost", aldus Anna van der Schors namens het Nibud tijdens de hoorzitting.

In het leenstelsel, dat per 1 september 2015 moet ingaan, is een terugbetaaltermijn van 35 jaar gekoppeld. In een eerder voorstel lag deze termijn op vijftien jaar.

"Dat brengt het gevaar met zich mee dat je over de hele looptijd veel meer geld kwijt bent dan in de eerder voorgestelde vijftien jaar", aldus Van der Schors.

Schuldenberg

Volgens haar wordt nu wel gecommuniceerd dat de maandlasten laag zijn bij een langere looptijd, maar niet over de hogere schuldenberg.

Van der Schors stelde daarom voor om een lagere standaard te bepalen van bijvoorbeeld twintig jaar. Deze kan door de student indien nodig worden verlengd naar 35 jaar. "Het uitgangspunt moet zijn dat iedere student zo snel mogelijk van zijn schuld af is".

Tool

Bussemaker wil daarom met leningverstrekker DUO en het Nibud een tool ontwikkelen die voor afgestudeerden direct inzicht biedt in de aflossingsscenario's.

"De regering wil stimuleren dat studenten die de ruimte hebben om sneller af te lossen, dat ook daadwerkelijk doen", schrijft Bussemaker aan de Tweede Kamer.

De tool moet helpen bij het flexibel en vervroegd aflossen. Zo wordt het mogelijk om eenvoudig maandelijkse aflossingsbedragen te verhogen of verlagen, zodat het terugbetalingspatroon kan worden aangepast aan de persoonlijke situatie.

"De rekenhulp helpt daarbij inzichtelijk te maken wat de kosten zijn van de diverse aflostermijnen die de student kan hanteren. Op deze manieren wil de regering studenten bewust maken van de gevolgen van de financiële beslissingen die zij nemen", aldus de minister.

Tool

De tool moet daarnaast studenten al tijdens de studie "inzicht geven in de kosten van de lening die zij afsluiten, hen een indicatie geven van de totale lening die zij opbouwen met het gekozen leenbedrag, en de maandlasten die daarbij horen in de aflosfase, uitgesplitst naar verschillende inkomensniveaus".

De verwachting is dat de gemiddelde studieschuld zal toenemen van 15.000 euro naar 21.000 euro. Het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) stelde dat er een risico bestaat dat mbo'ers door het leenstelsel minder vaak de stap naar het hbo zullen wagen.

Om leenangst weg te nemen start Bussemaker een voorlichtingscampagne. Alle eindexamenkandidaten ontvangen daarom deze maand al een brief met informatie. Ook de decanen krijgen informatie over het nieuwe systeem van studiefinanciering.