Scholen switchen van toets

Het CPB houdt sinds 2015 goed in de gaten wanneer scholen van eindtoets wisselen. Wat blijkt: scholen die gemiddeld minder goed scoren op de Centrale Eindtoets (voorheen de Cito-toets), stappen vaker over op een alternatieve toets.

Het CPB deed onderzoek naar de toetskeuze van scholen in 2016. Van de 10 procent slechtst scorende scholen, stapte 19 procent over. Van de 10 procent best scorende scholen, stapte maar 6 procent over. En deze trend zet zich de jaren daarna door.

Die keuze om over te stappen kan strategisch zijn. "Scholen worden door de inspectie onder meer beoordeeld op de eindtoetsscore. Als een andere toets kan zorgen voor een hogere score, kan dat een prikkel zijn voor scholen om over te stappen." Toch hoeft dat niet een hoofdoorzaak te zijn, zegt Lisette Swart. "Scholen kunnen ook overstappen omdat een toets simpelweg beter bij ze past."

Moeten we terug naar één eindtoets?

Onderwijssocioloog Herman van de Werfhorst is duidelijk in zijn mening: we zouden serieus moeten overwegen of we niet naar één eindtoets terug moeten.

"Ik kan me vinden in de behoefte dat de eindtoetsen beter vergelijkbaar moeten zijn, en waarom niet gewoon één eindtoets?", vraagt hij zich af. "De variatie en onvergelijkbaarheid ondermijnen de kracht van de toets: een helder en objectief beeld van de leercapaciteiten van leerlingen."

Het CPB vindt dat de toets dit jaar een verbetering moet laten zien op het vlak van vergelijkbaarheid. Daar moeten onder meer de controlevragen voor zorgen. Als die geen goed resultaat opleveren, adviseert het CPB - net als Van de Werfhorst - een terugkeer naar één eindtoets.