Het blok metaal in de plaats Sèvres bij Parijs is "behoorlijk precies een kilogram", zegt Rietveld, "en veel beter dan de kilogrammen die bij de bakker of de slager worden gebruikt." Op deze maatstaf is een heel meetsysteem met basiseenheden gebaseerd, dat wettelijk is vastgelegd. "Maar uiteindelijk is er maar één echte kilogram en dat is Le Grand K in Parijs."

De nationale kilogrammen van Nederland en van andere landen worden eens in de veertig jaar vergeleken met die in Frankrijk. Dat gebeurt op een heel ouderwetse manier, legt Rietveld uit in het radioprogramma Nieuws & Co. Hij is lid van het Internationale Comité van Gewichten en Maten, dat erop let dat iedereen eenheden als de meter, kilo en seconde op de juiste manier gebruikt.

De kilo's gaan in een doosje en worden naar Frankrijk gebracht. Daar komt Le Grand K uit de kluis, wordt de cilinder zorgvuldig schoongemaakt en worden alle andere gewichten ermee vergeleken.

Van gewicht veranderd

Het probleem is alleen dat het blok metaal sinds het in gebruik is genomen in 1889, van gewicht is veranderd. Op raadselachtige wijze is de kilo enkele tientallen microgrammen lichter geworden, mogelijk doordat bij het schoonmaken minieme deeltjes metaal van het blok zijn afgeschraapt.

Daarom hebben wetenschappers, onder wie Rietveld, voorgesteld om voortaan niet langer een fysiek gewicht als basis te gebruiken voor het meetsysteem, maar een zogeheten natuurconstante. Dat is een kracht of eenheid die niet van waarde verandert.