Prokuratura zdecydowała się na kontrowersyjne posunięcie. Nie chciała przesłuchiwać Jarosława Kaczyńskiego, więc do postępowania z zawiadomienia Geralda Birgfellnera dołączyła zeznania prezesa PiS z zupełnie innej sprawy.

Po prawie dziewięciu miesiącach postępowania sprawdzającego prokuratura odmówiła wszczęcia śledztwa w sprawie ewentualnego oszustwa, jakiego miał dopuścić się Jarosław Kaczyński na austriackim biznesmenie Geraldzie Birgfellnerze. Decyzja prokuratury zapadła 11 października, a przedostała się do opinii publicznej dopiero po wyborach parlamentarnych.

Ponieważ śledztwo nie zostało wszczęte, prowadząca sprawę prokurator Renata Śpiewak nie przesłuchała prezesa PiS. Można to zrobić dopiero po wszczęciu śledztwa. Śledczy zastosowali jednak kontrowersyjny trik - wykorzystali zeznania Jarosława Kaczyńskiego z zupełnie innego postępowania i dołączyli je do akt - dowiedziała się Wyborcza.pl.

Chodzi o postępowanie, w którym Jarosław Kaczyński domagał się ścigania "Gazety Wyborczej" i jej dziennikarzy za ujawnienie sprawy budowy wieżowca przez spółkę Srebrna oraz nagrań z negocjacji prezesa PiS z Birgfellnerem przy ul. Nowogrodzkiej. Zeznania składał Kaczyński 27 czerwca tego roku.

"Poważne uchybienie"

- To najsłabszy punkt decyzji. Skoro dołączyli do akt sprawy dwóch wież protokół przesłuchania Jarosława Kaczyńskiego z innej sprawy, to znaczy, że widzieli potrzebę jego przesłuchania. A skoro widzieli taką potrzebę, to powinni wszcząć śledztwo, przesłuchać go i dać szansę zadawania pytań pełnomocnikom Birgfellnera - powiedział portalowi prokurator, który chce zostać anonimowy.

Jego zdaniem, to poważne uchybienie proceduralne. W jednej sprawie prezes zeznawał jako pokrzywdzony, w drugiej ma status podejrzewanej. W sprawie o zniesławienie Jarosław Kaczyński powinien być pouczony o treści art. 183 par. 1 kodeksu postępowania karnego. Zgodnie z nim świadek może uchylić się od odpowiedzi na pytanie, jeżeli mogłoby to narazić jego osobę najbliższą na odpowiedzialność karną. Nie wiadomo, czy prezes usłyszał takie pouczenie. Prokuratura nie odpowiedziała portalowi na żadne pytanie.

- Brak pouczenia to jednoczesne przyzwolenie na to, że może bezkarnie kłamać - uważa prokurator.

Obrońcy Geralda Birgfellnera złożyli zażalenie na decyzję prokuratury o odmowie wszczęcia śledztwa przeciwko Jarosławowi Kaczyńskiemu. Podkreślają, że śledczy mieli na decyzję 30 dni, a zapadła ona dopiero po dziewięciu miesiącach. Austriak domaga się też zwrotu pieniędzy w postępowaniu cywilnym. Jarosław Kaczyński nie pojawił się na pierwszej rozprawie, która odbyła się 10 września. Jego pełnomocnik odrzucił możliwość ugody.

O co chodzi w aferze Srebrnej?

Austriacki biznesmen i zięć kuzyna Jarosława Kaczyńskiego stał na czele spółki Nuneaton. Została powołana w celu budowy wieżowca w Warszawie na zlecenie spółki Srebrna. O spółce od lat wiadomo, że jest zapleczem Prawa i Sprawiedliwości. Gerald Birgfellner szykował dokumentację pod budowę w Warszawie 190-metrowych bliźniaczych wież.

Austriak nie otrzymał jednak zapłaty za wykonane prace, na co skarżył się Jarosławowi Kaczyńskiemu i równocześnie nagrywał prowadzone rozmowy. Ich stenogramy zostały później opublikowane przez "Gazetę Wyborczą", co zapoczątkowało "aferę Srebrnej".