„Pentekostalizacja” jest zjawiskiem absorbowania przez katolicyzm elementów znanych z kościołów zielonoświątkowych. To zagrożenie dla Kościoła katolickiego w Polsce niebezpiecznie narasta.

Jeśli ktoś myśli, że spalenie książek przez księdza z Gdańska to był wyskok jednego dziwaka, to się myli. Magia, gusła, sekciarstwo – to element choroby, która od kilkunastu lat pożera od wewnątrz tradycyjny polski katolicyzm. Jest znacznie bardziej niebezpieczna i od romansów z władzą, i od nacjonalizmu. Chyba tylko powierzchowność polskich mediów i wrzawa wokół tuszowania pedofilii powoduje, że zobaczyliśmy to dopiero teraz.

Justyna Sobolewska: Kościół pali bajki i sagę o wampirach

Pentekostalizacja dociera do Polski

Mniej więcej w 2007 r. zaczęło się zapraszanie na masową skalę do Polski księży, zwykle z egzotycznych krajów, na specjalne „nabożeństwa” czy też spotkania modlitewne o nowym, nieznanym w naszej szerokości geograficznej charakterze. Najsławniejszy był ksiądz John Bashobora z Ugandy, który wypełniał po brzegi nawet warszawski Stadion Narodowy. Ale było ich więcej: Gloria Polo z Kolumbii, James Manjackal i Jose Maniparambil z Indii, Maria Vadia ze Stanów Zjednoczonych, Myrna Nazzour z Syrii. W ten sposób do Polski zawitał proces, który uniwersyteccy profesorowie teologii nazywają „pentekostalizacją”, czyli wprowadzeniem do katolicyzmu elementów znanych z protestanckich kościołów zielonoświątkowych.

Czytaj także: Nadchodzą szamani i szarlatani

Zielone Świątki, Pięćdziesiątnica, kościoły pentekostalne

Rzecz jest skomplikowana, zatem najpierw należy objaśnić nazwy. Zielone Świątki to polska, ludowa nazwa katolickiego święta, oficjalnie nazwanego Świętem Zesłania Ducha Świętego. To wspomnienie wydarzenia opisanego w Dziejach Apostolskich, podczas którego na Apostołów zesłany został Duch Święty. Cud sprawił m.in., że uczniowie Jezusa zaczęli przemawiać obcymi językami, których wcześniej nie znali – co interpretuje się jako przygotowanie ich do dalekich misji. Było to 50 dni po zmartwychwstaniu – stąd tradycyjne określenie święta jako „Pięćdziesiątnicy” (i wywodząca się z greki nazwa „pentekostalizacja”).

Na tradycję cudu Pięćdziesiątnicy powoływać zaczęli się ponad sto lat temu protestanci, głównie w USA. W ten sposób powstały liczne kościoły zielonoświątkowe. Od tradycyjnego luteranizmu czy kalwinizmu różniły się sposobem przeżywania religii: głośne, chóralne śpiewy, często wykonywane w bardzo egzaltowanym stylu, stany ekstazy przeżywane w czasie nabożeństw, omdlenia, domniemane cuda w trakcie obrzędów „oczyszczania” czy „uzdrawiania” oraz elementy magii. Wszystko w dużej mierze zastępuje to, co dla wierzących mas nudne i niezrozumiałe: intelektualne rozważania teologów.

Widowiskowy styl zielnoświątkowców od dawna frapował tradycyjne wyznania chrześcijańskie i powoli był przez nie absorbowany. Ostatnio coraz częściej odbywa się to w sposób, który – zdaniem wielu teologów i biskupów – stoi w ostrej sprzeczności z tradycją katolicką. W Polsce osiągnęło to rozmiary, które trudno oszacować, ale dotykają prawdopodobnie całego Kościoła. Warto się rozejrzeć po okolicy, zajrzeć na tablicę ogłoszeń w lokalnej parafii – niemal wszędzie wiszą zaproszenia na „Wieczór Chwały” albo na spotkania z którymś ze znanych kapłanów z egzotycznego kraju.

Adam Szostkiewicz: Ksiądz przeprasza za stos

Egzorcyzmy, „złe duchy”, „spoczynek w Duchu Świętym”

To właśnie ten nurt sprawił, że w ostatnich latach ogromnie wzrosło zainteresowanie egzorcyzmami (obrządek przez Kościół stosowany z wielką ostrożnością, w sytuacjach naprawdę wyjątkowych). W kościołach zaczęto organizować nieznane wcześniej spotkania modlitewne, w czasie których ludzie „omdlewają”, padają na ziemię, dostają dziwnych drgawek itd. W 2016 r. w Lesznie odbyły się „rekolekcje” dla licealistów (można pooglądać filmiki z tego wydarzenia w YouTube). Zbuntowała się po nich część rodziców. Byli przerażeni zarówno sekciarskim stylem wypowiadania się księży, jak i magicznymi obrządkami: ksiądz zbliża dłoń do czoła nastolatka, który po chwili pada na posadzkę. To ma być tzw. spoczynek w Duchu Świętym – pojęcie masowo używane przez zwolenników tego ruchu, ale zupełnie nieznane w teologii katolickiej.

Jednocześnie w katolickich księgarniach pojawiła się masa publikacji o tym, w jaki sposób zabezpieczyć się przed „złymi duchami” czy jak unikać skażenia złem. Charakterystyczna dla nich była przesądność czy też zabobonność, którą Kościół przecież tradycyjnie tępi. To te publikacje wniosły do polskich parafii przekonanie, że np. czytając niewłaściwe książki albo trzymając nieodpowiednie przedmioty w mieszkaniu, wpuszcza się do swojego życia „złego ducha”. Figurka Buddy kupiona na targu w Tajlandii, Harry Potter, haevymetalova płyta czy koszulka ulubionego zespołu – wszystko to ochrzczono nazwą „furtek”, którymi przechodzą do naszego życia „złe duchy”.

Czytaj także: Infekcja diabłem, czyli polski katolicyzm niszowy

Ruchy zielonoświątkowe jak antyszczepionkowcy

Rytualne palenie takich przedmiotów, które zaszokowało w ubiegłym tygodniu polską opinię publiczną, to proceder praktykowany dość powszechnie przynajmniej od kilkunastu lat. Nie należy w gdańskim ognisku szukać narzucających się skojarzeń z faszyzmem, bo nie o to tu chodzi. Tak naprawdę właściwym porównaniem jest tu ruch antyszczepionkowy: oddolna, ale masowa mobilizacja zbudowana na braku zaufania do oficjalnego systemu medycznego (czy w tym wypadku religijnego). Podobny jest irracjonalizm podlany pseudonaukowym bełkotem, podejrzliwość, szukanie spisku, przesądy i uprzedzenia, podsycanie lęków i rozdawanie zdesperowanym ludziom niemożliwych do spełnienia obietnic.

Episkopat potępia „spowiedź furtkową”

Biskupi w Polsce już o tym wiedzą. W 2015 r. KEP zakazała tzw. spowiedzi furtkowej, czyli charakterystycznej dla zielonoświątkowego ruchu metody tropienia „furtek”, którymi rzekomo ma ludzi opanowywać „zły duch”. Polegała na szczegółowym zestawie pytań dotyczących samego wierzącego, jego rodziny i przodków (!!!). „Furtek” szukano bowiem także w przeszłości, wprowadzając w ten sposób zupełnie sprzeczny z nauką katolicką element „grzechu międzypokoleniowego” według schematu: „źle ci się powodzi w życiu osobistym? Sprawdź, czy twoja matka przypadkiem nie dokonała aborcji, bo jeśli tak, to jej grzech nadal ciąży nad twoim życiem”.

Z punktu widzenia nauki katolickiej to gorsząca bzdura, bo Kościół uczy, że człowiek ma wolną wolę, popełniane przez niego grzechy są efektem jego osobistej, wolnej decyzji i nie mają nic wspólnego z kupionymi na straganie gadżetami czy domniemanymi grzechami pradziadka.

Czytaj także: Razem czy osobno (państwo a Kościół)

Szamanizm, a nie katolicyzm

„To jest szamanizm, a nie katolicyzm” – oceniał takie praktyki w rozmowie ze mną, opublikowanej w dominikańskim miesięczniku „W Drodze”, ksiądz profesor Andrzej Kobyliński z Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie.

Potępienie „spowiedzi furtkowej” osłabiło ten ruch, ale to nie znaczy, że takie zjawiska zniknęły. Zwolennicy tej formy religijności wymyślają kolejne nazwy i określenia, aby kontynuować swoje praktyki. Rodzą się już nawet polskie gwiazdy tego nurtu, jak ksiądz Piotr Glas. W wywiadzie rzece spisanym przez Tomasza Terlikowskiego opowiada o demonach, które po aborcji zamieszkują macicę.

Czytaj także: Czy bozon Higgsa i inne odkrycia fizyków zaprzeczają istnieniu Boga?

„Objawienia”, gwiazdorzy i kongresy charyzmatyczne

Bardzo charakterystycznym elementem tego nurtu jest kult „objawień” w chorwackim Medjugorje, gdzie rzekomo ma się pojawiać Matka Boska. Całkiem niedawno Kościół oficjalnie odrzucił prawdziwość tych cudów, ale polscy „pentekostaliści” nadal masowo pielgrzymują do tego miejsca. Proszę sprawdzić w swojej parafii, czy szykuje się tam tego typu „pielgrzymka”.

W tych dniach po internecie krąży zaproszenie na Kongres Charyzmatyczny do Szczecina – z zapowiedzi można wnosić, że to kolejne spotkanie w takim stylu. Organizatorzy, gdzie tylko mogą, podkreślają, że mają poparcie i błogosławieństwo lokalnego biskupa. Z czego wniosek, że po pierwsze, czują się niepewnie i wiedzą o otaczającej ich aurze – bo przecież nikt nigdy nie podkreśla prawowierności wielkich modlitewnych spotkań typu Lednica. A tutaj organizatorzy wolą się zabezpieczyć. A drugi wniosek taki, że mimo potępienia „spowiedzi furtkowej” nadal wielu biskupów upatruje w tym nurcie ratunku dla pustoszejących kościołów.

Inna sprawa, że zjawisko jest w Polsce nowe i jeszcze z trudem przychodzi u nas odróżnianie niebezpiecznych, szamańskich praktyk od znanych od dawna i przez Kościół uznawanych „ruchów charyzmatycznych”, takich jak Odnowa W Duchu Świętym czy neokatechumenat. Tam też ludzie się modlą w sposób, który obserwowany z zewnątrz wygląda na egzaltację. Szamanizmu tu jednak nie ma. A że ktoś w czasie modłów wybucha szlochem albo zaczyna głośno wołać? To już nikogo nie powinno obchodzić, jeśli się uważa, że religia to sprawa intymna.

Czytaj także: Czym się różnią mózgi wierzących od mózgów niedowiarków

Pentekostelizacja – największe zagrożenie dla katolicyzmu

Pytanie o „pentekostelizację” jest w tej chwili palącą i największą groźbą dla tradycyjnego katolicyzmu. W tak prowadzonych, pozbawionych kontroli oficjalnego Kościoła nabożeństwach szeroko otwarta jest brama do manipulacji rzeszami ludzi. Jej cele mogą być rozmaite – od budowania własnej kariery, przez prostackie dojenie pieniędzy z wierzących, po próbę budowy niekontrolowanego przez nikogo środowiska, którego rozmiary i plany trudno oszacować.

A przecież od początku pontyfikatu papieża Franciszka w Polsce coraz głośniej o schizmie. Nawet jak się bardzo nie lubi Kościoła, to warto się zastanowić, z kim lepiej negocjować warunki, na jakich w przyszłości będzie on współistnieć z resztą społeczeństwa: z obecnym, zagubionym w przeszłości kierownictwem KEP, czy z przywódcami ruchu zbuntowanego przeciw obecnemu papieżowi, irracjonalnego, ze skłonnościami do apokaliptycznych wizji?

Zgorszenie wywołane spaleniem książek przez gdańskiego księdza ma zatem swoje dobre strony. Opinia publiczna nareszcie zobaczyła największe wewnętrzne zagrożenie dla samego Kościoła. Osobiście się pomodlę o to, żeby jego grozę zobaczyli najważniejsi polscy biskupi.

Czytaj także: Czy Polska to nadal katolicki kraj?