Coach John Heitinga (l) en zijn evenknie bij Feyenoord Dirk Kuyt. Beeld Stanley Gontha

Ajax en Onder 19-trainer John Heitinga vonden het een goed idee als enkele honderden fanatieke supporters op jeugdcomplex De Toekomst voor sfeer zouden zorgen bij de kampioenswedstrijd van twee weken geleden. De voorwaarde was uiteraard dat ze zich zouden gedragen. De politie was akkoord mits maatregelen werden genomen, zoals inzet van tientallen stewards. Dat blijkt uit een reconstructie door deze krant. Het plan bleek naïef en werd hard afgestraft.

Familie en vrienden

Uit vrees voor geweld mogen bij wedstrijden tussen de eerste elftallen van Ajax en Feyenoord al jaren geen uitsupporters komen. Nadat Feyenoord een paar dagen voor de wedstrijd van 25 mei van Ajax had vernomen dat ook leden van de harde kern zouden komen, besloten de Rotterdammers alleen familieleden en vrienden van de jeugdspelers en begeleiders mee te nemen.

Directeur Jan de Jong en technisch directeur Martin van Geel bleven thuis. Ze wilden niet als een rode lap op een stier werken. De wel aanwezige Rotterdamse aanhang moedigde hun elftal tijdens een schaarse aanval voor het eerst luider aan, na 33 minuten. Toen vanuit het Rotterdamse publiek een provocerend gebaar volgde, stormden Amsterdamse hooligans op hen af. Er vielen geen gewonden, maar de ontzetting bij Feyenoord was groot. Een Rotterdamse bron: “Er is een erecode geschonden. Van spelers en hun familie blijf je af.”

Dirk Kuyt, trainer van Feyenoord Onder 19, probeert op de tribune de gemoederen te sussen. Beeld Stanley Gontha

Toegesnelde beveiligers en trainer Heitinga en zijn Rotterdamse evenknie Dirk Kuyt sprongen tussenbeide. Ook Kuyts vrouw en kinderen werden belaagd.

Als geliefde oud-speler wordt Heitinga door de harde kern doorgaans als held vereerd. Hij dacht voldoende invloed te hebben om een paar honderd van de fanatiekste supporters onder strikte afspraken toe te laten.

De politie ging akkoord op voorwaarde dat Ajax en Heitinga de genodigde Ajaxfans op het hart zouden drukken dat ze voor een positieve sfeer moesten zorgen. Ajax ging ervan uit dat de harde kern het bij luidruchtig aanmoedigen zou laten. Volgens Ajax en de politie was Feyenoord akkoord over de omstandigheden waaronder zou worden gespeeld.

De politie ontbrak vanwege vaste afspraken. “Uitgangspunt is dat we geen politie inzetten bij jeugdwedstrijden van Ajax of bij de amateurs,” zegt hoofd woordvoering Jean Fransman.

Intimiderend

Het ging die zaterdagmiddag meteen mis. Al kort voor de aftrap van ‘de mini-klassieker’ werd intimiderend geslagen op de dug-out, waarin jeugdspelers en leden van de technische staf van Feyenoord zaten. Er werd geschreeuwd. De tientallen stewards reageerden nauwelijks.

Dat de voorhoede van de hooligans de Feyenoorddelegatie na de eerste kansrijke counter belaagde, kwam niet als donderslag bij heldere hemel. Maar de politie werd niet alsnog gealarmeerd.

Nadat de wedstrijd definitief was gestaakt (Feyenoord wilde alleen verder spelen als de hooligans zouden vertrekken, een eis waaraan Ajax niet kon voldoen), wilden de pakweg 150 Rotterdamse toeschouwers, onder wie kinderen, snel de bussen in. Tientallen Ajaxhooligans hingen daar dreigend rond. Eén of twee probeerden zelfs een Feyenoordbus binnen te komen. Stewards die Feyenoord zelf voor de zekerheid had meegenomen uit Rotterdam - acht plus een chef in plaats van de gebruikelijke twee - konden dat ternauwernood te voorkomen.

Feyenoord besloot na de gestaakte wedstrijd dat ‘de normalisering’ rond de wedstrijden tussen Ajax en Feyenoord wordt opgeschort: ook komende seizoenen zijn Ajaxsupporters niet welkom in De Kuip. Dat deze wedstrijd een testcase was, ‘wisten alle partijen tevoren’, aldus de politie.

Rutger Arisz

Anderhalve week na de gestaakte kampioenswedstrijd van Onder 19 meldde Ajax dat opera­tioneel directeur Rutger Arisz – als rechterhand van algemeen directeur Edwin van der Sar verantwoordelijk voor de jeugdwedstrijd – per 1 juli vertrekt, ondanks zijn contract tot 2021.

Ingewijden zeggen dat de gestaakte wedstrijd de directe aanleiding is voor Arisz’ aftocht. Ajax bevestigt dat niet. De verklaring die Van der Sar uren na de ongeregeldheden op De Toekomst naar buiten bracht, waarin staat dat Ajax het gebeurde ­‘natuurlijk afkeurt’, wordt zowel in Rotterdam als Amsterdam als slappe hap gezien.

Tal van betrokkenen vinden dat hij schande had moeten spreken van het voorval en harde maatregelen had moeten aankondigen. Ajax zegt het beeld te hebben willen bijstellen als zou zich een veldslag hebben afgespeeld (zie kader).

Alsnog kampioen

De politie betreurt het dat ‘overleg met de harde kern’ door Ajax kennelijk geen garanties oplevert dat het rustig blijft bij jeugdwedstrijden. “Nadat John Heitinga als coach de wens had uitgesproken leden van de harde kern uit te nodigen omdat hij sfeer wilde hebben, hebben wij gezegd dat het kon als er geen supporters van Feyenoord zouden komen en andere strenge afspraken zouden worden nageleefd,” zegt hoofd woordvoering Jean Fransman.

“Uiteraard was het uitgangspunt dat iedereen zich diende te gedragen, met in het achterhoofd de wens Ajax-Feyenoord te normaliseren. Familieleden van de Feyenoordspelers moesten wél hun kinderen kunnen aanmoedigen, op een apart deel van de tribune met extra stewards ter beveiliging.”

Het gesprek tussen Ajax, Heitinga en de harde kern over die voorwaarden, gaf de politie ‘alles overziend’ voldoende vertrouwen. Fransman: “Terugkijkend is de conclusie dat het blijkbaar toch niet gaat, zo’n overleg met de harde kern.”

Dat betekent niet dat de politie een volgende keer wél zal komen. “Het is al erg genoeg dat we soms bij Jong Ajax moeten opdraven. Anders moet het maar niet op De Toekomst of überhaupt niet. De maatschappelijke kosten zijn anders echt te hoog.”

Op 1 juni werd Ajax Onder 19 alsnog kampioen door een 2-0-overwinning op Feyenoord achter de gesloten deuren van De Toekomst.