Kto jest winien tego, że z powodu mgieł loty do Krakowa są odwoływane lub przekierowane do Katowic? Odpowiedź jest teoretycznie prosta: kapryśna pogoda. Ale władze Ryanaira, tanich irlandzkich linii lotniczych, które stworzyły w Balicach swą główną siedzibę w Polsce, tłumaczą otwarcie wściekłym pasażerom, że nie byłoby całego zamieszania, gdyby Kraków Airport, najszybciej rozwijający się port lotniczy w Europie, posiadał bardziej precyzyjny system naprowadzania samolotów – ILS3, albo przynajmniej ILS2 – i domaga się jego szybkiego zamontowania.

Krótki wywiad. Akcja Ratunkowa dla Krakowa. Walka o Zakrzówek

ILS3 pozwala lądować przy widoczności 125 metrów, ILS 2 – od 300 metrów. Działający w Balicach ILS1 umożliwia „precyzyjne lądowanie przy widzialności nie mniejszej niż 800 metrów lub w zakresie widzialności na drodze lądowania nie mniejszym niż 550 metrów”. A to olbrzymia różnica. Władze krakowskiego lotniska zamierzają zainwestować w supernowoczesny system, ale dopiero po rozbudowie pasa startowego. Ich zdaniem, zrobienie tego wcześniej oznaczałoby wyrzucenie pieniędzy w błoto. Na problem braku ILS nowszej generacji zwróciła uwagę Olga Pawlonka, rzeczniczka Ryanaira, w rozmowie z popularnym podróżniczym portalem Fly4free.pl. Reporterzy zapytali ją o przyczyny gigantycznego zamieszania, jakie powstało podczas ostatnich mgieł nad Krakowem. Powalonka przekonywała, że pracownicy Ryanaira dwoili się i troili, by zapewnić pasażerom jak najlepsze warunki, ale niewiele mogli zrobić – właśnie dlatego, że Balice nie mają lepszych systemów naprowadzania.

– Lotnisko w Krakowie jest w całości odpowiedzialne za chaos i odwołane loty. Wysłaliśmy do władz portu pismo, w którym domagamy się, aby lotnisko jak najszybciej zainstalowało u siebie ILS trzeciej generacji – stwierdziła bez ogródek rzeczniczka Ryanair w rozmowie z reporterem Fly4free.pl. Lepszy ILS: Gdańsk, Wrocław, Katowice mają, Kraków... ma mieć System ILS drugiej generacji, pozwalający uniknąć takich perturbacji, jak te obserwowane regularnie przy złej pogodzie w Krakowie, ma oprócz Katowic (dokąd przekierowane są loty do i z Balic), pięć polskich lotnisk regionalnych: Gdańsk, Lublin, Modlin, Wrocław i Rzeszów. Niebawem do tego grona dołączy Radom. Najlepszym systemem – ILS3 – dysponuje warszawskie lotnisko Chopina. Władze wymienionych lotnisk podkreślają w raportach, że ILS drugiej generacji wsparty odpowiednim oświetleniem pasów wyeliminował problem lotów odwołanych lub przekierowywanych z powodu fatalnej pogody (a zdarzało się to wcześniej równie często jak w Krakowie m.in. w Gdańsku).

Co najmniej logiczne wydaje się zatem, że system taki – lub nawet nowszej, trzeciej generacji – powinien funkcjonować na największym polskim lotnisku regionalnym – czyli Kraków Airport - które obsłużyło w 2019 roku dokładnie 8 410 817 pasażerów. To o ponad 1,64 mln ludzi więcej niż w roku 2018. W ten sposób krakowskie lotnisko ustanowiło absolutny rekord w historii polskich portów regionalnych. I w 2020 r. idzie po kolejny: chce obsłużyć około 9 mln osób. Dlaczego zatem wciąż nie ma bardziej precyzyjnego systemu naprowadzania – choć mówi się o tym od 10 lat, czyli od czasu tragedii, do której doszło we mgle pod Smoleńskiem? Portal Fly4free.pl przypomina depeszę rządowej Polskiej Agencji Prasowej z 30 grudnia 2010 roku: „Międzynarodowy Port Lotniczy Kraków-Balice będzie pierwszym regionalnym lotniskiem w kraju, na którym zostanie wprowadzona tzw. II kategoria urządzenia ILS. Umożliwi to lądowanie samolotów w trudnych warunkach atmosferycznych(…)”

Lepszy ILS miał zacząć działać już w 2011 roku, ale… nigdy go nie zamontowano. Ustępujący w 2016 r. ze stanowiska prezesa Kraków Airport Jan Pamuła, niewątpliwy współautor frekwencyjnego sukcesu tego lotniska, tłumaczył, że najpierw trzeba rozbudować pas startowy, bo bez tego w perspektywie zaledwie paru lat krakowski port zwyczajnie się zapcha. Od doświadczonych pracowników lotniska słyszymy, że „ILS 2, a najlepiej 3 oczywiście by się przydał”, ale - paradoksalnie - Kraków Airport padł ofiarą własnego sukcesu. - Rozwija się tak szybko, że już kilka lat temu niezwykle pilna stała się jego rozbudowa – i chodzi nie tylko o większy terminal pasażerski oraz cargo, ale przede wszystkim – ten nowy pas startowy – słyszymy. W zeszłym roku projekt budowy pasa uzyskał kluczową decyzję środowiskową – w pierwszej instancji – i czeka na ostateczne pozwolenia; trzeba przy tym pamiętać, że rozbudowie Balic sprzeciwia się grupa mieszkańców sąsiednich miejscowości – najbardziej radykalni żądają nawet zamknięcia lotniska w Balicach i zbudowania całkiem nowego w innej części Małopolski, z dala od ich domostw…

W Kraków Airport słyszymy, że to, jaki system naprowadzania stosuje się na danym lotnisku, zależy od decyzji Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej. Ta zdawkowo informuje media, że montaż systemu nowszej generacji przewiduje Plan Generalny. I że ten lepszy system ma być zamontowany na nowej drodze startowej, która dopiero zostanie wybudowana. - Plan Generalny lotniska Kraków-Balice zakłada budowę nowej drogi startowej, której częścią jest także infrastruktura przygotowana do prowadzenia operacji z wykorzystaniem urządzenia ILS dla kategorii III - powiedziała nam wczoraj Natalia Vince, rzeczniczka Kraków Airport. Zapewniła przy tym, że "Kraków Airport pozostaje w stałym kontakcie z wszystkimi liniami lotniczymi i przekazuje im na bieżąco informacje o planach inwestycyjnych i remontowych lotniska". Ryanair zna więc doskonale cały kalendarz działań w tej sprawie. Tomasz Hypki, znany ekspert lotniczy („Skrzydlata Polska”), przyznaje, że tej wielkości lotnisko, jak Kraków Airport, powinno być wyposażone w system naprowadzania o lepszych parametrach, bo to pozwoliłoby uniknąć większości obecnych problemów związanych ze złą pogodą.

– Być może dotąd kalkulowano tak, że skoro Katowice mają system wyższej kategorii i są tak blisko Krakowa, to – jakby co - można tam lub stamtąd pasażerów przewieźć. Jednak coraz większa skala działalności Kraków Airport powinna skłonić odpowiednie organy do zainstalowania tam generacji ILS o lepszych parametrach – mówi ekspert. Dlaczego Ryanair nagłośnił sprawę ILS akurat teraz? Irlandzka linia podniosła sprawę "braku lepszego ILS" w środku zimy, bo przez mgły traci dużo pieniędzy na odwołanych i przekierowanych lotach do i z Krakowa. W dodatku pasażerowie wściekają się głównie właśnie na przewoźnika – zawsze lepiej zatem „podzielić” się winą z kimś innym. A najlepiej całkiem ją na kogoś zwalić. Odnoszący spektakularne sukcesy Kraków Airport wydaje się celem łatwym, bo wciąż nie ma systemu naprowadzania, którym dysponują inne, znacznie mniej popularne lotniska. A zarazem jest obiektem stałego zainteresowania podróżnych i w ogóle opinii publicznej.

O zamieszaniu spowodowanym odwołanymi lub przekierowanymi lotami informujemy ostatnio regularnie. Przez niemal cały styczeń nad Balicami zalegały mgły, które w niektóre dni całkowicie uniemożliwiały starty i lądowania. Doprowadziło to kilka razy do niewyobrażalnego chaosu, szeroko i pikantnie komentowanego przez pasażerów w mediach społecznościowych. Część pasażerów zwraca jednak uwagę, że Ryanair, podejmując decyzję o znaczącym zwiększeniu liczby lotów z Krakowa, doskonale zdawał sobie sprawę z technicznych uwarunkowań w Balicach – więc nie może być nimi zaskoczony. Pasażerowie narzekają na brak należytej obsługi i informacji ze strony linii, spowodowany – w ich mniemaniu – zbyt skąpą kadrą i „oszczędzaniem na wszystkim”. Co istotne, z Krakowa i do Krakowa lata wielu innych przewoźników, których loty też były w ostatnim czasie odwoływane lub przekierowywane z powodu mgły. Żaden z nich nie podniósł z tego powodu argumentu „braku odpowiedniego ILS” i nie obarcza odpowiedzialnością za chaos władz Kraków Airport. Wszyscy cierpliwie czekają natomiast na zrealizowanie zaplanowanych przez zarząd inwestycji.