* fotografie: Mark Prins

Hayder El Saadi (29), afkomstig uit Irak

& Is sinds 2015 in Nederland en is floormanager van café-restaurant A Beautiful Mess, een initiatief van Refugee Companee dat is gevestigd in de voormalige Bijlmerbajes in Amsterdam.

‘Ik heb het enorm naar mijn zin in Amsterdam. De sfeer is easy going. Nu ik hier ben, wil ik op de Nederlandse manier leven. Als ik kinderen krijg, breng ik ze de Nederlandse cultuur bij, niet de Arabische. Religie zit vol regels en die helpen me niet bij mijn integratie, dus heb ik die losgelaten.’

‘Ik wil goed leven. Ik heb een opleiding tot barista gedaan, cursussen gevolgd bij een grote brouwerij, mijn bhv-certificaat gehaald, en nu heb ik een baan. Alleen mijn inburgeringsexamen moet ik nog doen.’

‘Hier ga ik bij mensen thuis op visite. Ik drink hun wijn, leer hun vrienden kennen, lach met ze en heb een fantastische tijd. Ik waardeer de openheid, de tolerantie.’

‘Mijn eerste kerst vierde ik met vier jongens die ik hier had leren kennen. De muziek stond hard, ze werden langzaam dronken, we hadden veel plezier. Je kunt niet thuis blijven zitten als iedereen feestviert, dan wil je meedoen. Ik wel, althans.’

Johnny Dkdan (23), afkomstig uit Syrië

& Was vierdejaars tandheelkunde in Aleppo. Is sinds begin 2016 in Nederland en woont met zijn ouders­ en broer in Gorinchem. Studeert biomedische wetenschappen aan de VU Amsterdam.

‘Op 5 december wordt in Syrië Sint-Barbara gevierd. Dan verkleedt iedereen zich. Het is een heel vrolijk feest, maar zonder cadeautjes. Toen ik voor het eerst Sinterklaas zag, dacht ik dat hij de Kerstman was en zei: “Wat hebben die Nederlanders toch een haast; het is pas eind november!”’

‘Met oud en nieuw werd er in Aleppo zo veel vuurwerk afgestoken dat het leek alsof het dag was. Vóór de oorlog tenminste. Iedereen stond op het dak van zijn huis; daar kom je al je buren tegen en wens je elkaar gelukkig nieuwjaar. Na het vuurwerk gaan we naar binnen en drinken en dansen we de hele nacht door.’

‘Nederlandse feesten lijken wel vergaderingen: iedereen staat en praat, praat, praat! Pas na twee, drie biertjes beginnen de heupen een beetje te bewegen. Dan sta ik echt te wachten. Twee biertjes: hij begint te heupwiegen, drie biertjes: ja, hij gaat dansen! Dan begint het feest voor mij pas echt.’

Armen Melkonian (27), afkomstig uit Syrië

& Woont sinds 2015 in Nederland en studeert aan Hotelschool The Hague, locatie Amsterdam. Zijn familie woont nog steeds in de Syrische stad Aleppo.

‘Begin december kwam ik in Nederland. Ik kende niemand. Op kerstavond ben ik naar een katholieke kerk in de buurt gegaan, maar die bleek gesloten vanwege een verbouwing.’

‘Ik kom uit een heel gelovige familie, was misdienaar in de orthodox-Armeense kerk, waar ik ook in het koor zong. Via internet vond ik hier een Armeense kerk en daar heb ik mijn eerst Pasen in Nederland gevierd. De kerst erna kwam ik in een kleine kerk in Amsterdam terecht. Het koor zong prachtig meerstemmig. Ik verstond de tekst niet, maar herkende alle liederen die ik zo vaak had gezongen.’

‘Onze kerst valt op 6 en 7 januari. We vierden eerste kerstdag altijd met de hele familie. Er was dan volop eten. Op tweede kerstdag gingen we naar het kerkhof om overleden familieleden te eren. Nu ga ik op eerste kerstdag naar de ouders van mijn vriend. Ik vroeg hem hoe Nederlanders kerst vieren en hij zei: “Eten, drinken, kletsen.” Ik zei: “Wát? Dat klinkt als gewoon avondeten. Geen cadeautjes? Geen ‘Christmas crackers’?” Nee dus, gewoon gezellig. Ik heb er zin in.’

Enas Esmail (32), afkomstig uit Syrië

& Woont sinds juli 2015 in Nederland met haar man en drie kinderen. In Damascus was ze docent Engels, een vak dat ze hier weer wil oppakken.

‘De eerste keer dat we naar Koningsdag gingen was ik helemaal geschokt. Jullie verkopen tweedehands spulletjes op de dag dat de koning jarig is! Bij ons is de president bijna heilig; als hij jarig is zijn er alleen formele feesten.

Ons eerste Suikerfeest in ons eigen huis was heel stil. In Syrië hoor je overal de oproep tot gebed – op straat, op de televisie – maar hier hoorde ik het alleen op mijn telefoon. Ik had lekker eten gemaakt, maar er kwam niemand op visite en wij gingen nergens heen. De kinderen hebben de hele dag gehuild.

In Nederland blijven de mensen binnen als het feest is, maar bij ons loopt iedereen op straat, ook als het koud is. Je feliciteert elkaar, je praat met onbekenden. Het is heel vrolijk. De kinderen krijgen cadeautjes­, snoepjes en geld en we gaan met ze naar een speeltuin.

Bij ons eerste Offerfeest, tweeënhalve maand later, wist ik al iets beter de weg en zijn we naar Oud Valkeveen gegaan. Via school ken ik inmiddels wat vrouwen en we gaan bij elkaar op bezoek als het feest is. Zo helpen we elkaar hier te wennen.’

Ibrahim Saleh Humed (36), afkomstig uit Eritrea

& Is sinds juni 2015 in Nederland en woont sinds april 2017 met vrouw en kinderen in Amsterdam. Via een opleidingstraject van vluchtelingen­organisatie Refugee Company en zonnepanelenbedrijf Sungevity is hij opgeleid tot installateur van zonnepanelen en werkzaam bij TechnoMen.

‘Mijn vrouw en kinderen kwamen in april aan in Nederland, dus Koningsdag was ons eerste feest samen. De kinderen vonden het geweldig. Iedereen was buiten, er werd gedanst en gezongen. Heel vrolijk allemaal. Begin december neemt mijn taalcoach ons mee naar het sinterklaasfeest. Ze heeft me uitgelegd wat het feest inhoudt en dat er discussie is over Zwarte Piet, maar hij geeft de kinderen cadeautjes. Dat vind ik mooi.

In Eritrea is iedereen vrij op zowel de islamitische als de christelijke feestdagen. Toen ik vrij vroeg voor het Offerfeest zei mijn baas: “Natuurlijk, ga maar feestvieren. Dat is belangrijk voor je.” Zo moet het zijn, toch?

Ik vier alle islamitische feestdagen zoals ik dat thuis gewend was, maar het is toch anders, want ik heb hier geen verdere familie. Tijdens het Suikerfeest kwam iedereen altijd bij elkaar om te eten en te drinken. Iedereen krijgt snoep en cadeautjes, de kinderen spelen buiten, de volwassenen praten en lachen met elkaar. Hier ga ik naar de moskee en daarna weer naar huis. Dat is wel een groot verschil­.’

Met dank aan Vluchtelingenwerk Nederland en de Refugee Company.

Lees meer in FD Persoonlijk, het weekendmagazine van Het Financieele Dagblad over mensen, lifestyle, kunst, cultuur, mode en reizen.