De verkenning is klaar en de formatie kan beginnen. Hoe ziet dat proces eruit?

Na de verkiezingsuitslag begint het echte werk nu. De partijen gaan met elkaar om tafel om te kijken of, en met wie er een kabinet gevormd kan worden.

Demissionair VVD-minister van Volksgezondheid Edith Schippers is de dag na de verkiezingen door de gekozen lijsttrekkers benoemd tot verkenner. Zij had als taak te onderzoeken wat de wensen van de partijen zijn en welke voorkeuren de partijleiders hebben voor een volgend kabinet.

Informateur

Die gesprekken zitten erop en VVD, CDA, D66 en GroenLinks praten volgende week verder. Schippers zal haar verslag van de verkenning maandag aanbieden aan Kamervoorzitter Khadija Arib waarna de Tweede Kamer dinsdag hierover zal debatteren.

De Kamer wijst daarna een of meerdere informateurs aan die met de VVD, CDA, D66 en GroenLinks om tafel gaan zitten. Op allerlei terreinen, zoals de zorg, klimaat en vluchtelingenbeleid, gaan zij met elkaar in gesprek om te kijken of zij een regeerakkoord kunnen sluiten. Dit wordt ook wel het formatieproces genoemd.

Oud-informateurs: 'Kabinetsformatie gaat er soms hard aan toe'

Duur

Dit proces kan weken, zo niet maanden duren. Ondanks het feit dat de partijen meerdere combinaties zien voor een nieuw kabinet, hebben zij ook vrijwel allemaal gezegd dat ze denken dat de formatie een behoorlijke opgave zal zijn.

Als de partijen er niet uit komen met elkaar, geeft de informateur de opdracht terug en wordt er een nieuwe aangesteld die andere coalities zal onderzoeken en met nieuwe partijen in gesprek gaat.

Zodra de partijen er met elkaar uit komen, worden de afspraken in een voorlopig regeerakkoord gegoten. In dit regeerakkoord staan de plannen die het kabinet heeft voor de komende kabinetsperiode.

Deze wordt aan de Tweede Kamerfractie aangeboden om te kijken of de Kamerleden hiermee kunnen instemmen. De verwachting is dat de partijleiders het akkoord ook zullen voorleggen aan de leden.

Formateur

Als er vervolgens groen licht wordt gegeven, is er een regeerakkoord en kan er een formateur worden aangesteld. - normaal gesproken de leider van de grootste partij - die namens de coalitiepartijen op zoek gaat naar geschikte ministers en staatssecretarissen. De posten zullen naar zetelaantal van de partij worden verdeeld.

Als de ploeg compleet is, volgt de bekende bordesfoto met de koning en heeft het land een nieuw kabinet.