Volkert van der Graaf heeft geen vertrouwen in zijn contacten met de reclassering, heeft hij maandag aan de rechtbank in Amsterdam laten weten. ''De enige hulp die ik van Reclassering Nederland heb gekregen, is hulp van de wal in de sloot", aldus de moordenaar van Pim Fortuyn.

''Het contact met reclassering en het Openbaar Ministerie (OM) ervaar ik als buitengewoon onveilig."

Het OM verwijt Van der Graaf zich niet constructief op te stellen in de gesprekken met de reclassering. Het OM eist dat Van der Graaf voor een jaar de cel ingaat voor het schenden van de voorwaarden van zijn tijdelijke invrijheidstelling.

''Reclassering Nederland heeft mij beloofd dat de gesprekken veilig zijn en de rapportages nooit aan het OM geleverd zouden worden. Daarna werden er ineens opnames van de gesprekken gemaakt, die vervolgens naar het OM gingen", aldus Van der Graaf in een door hem geschreven, tien kantjes lange verklaring.

Van der Graaf beschreef uitvoerig waarom hij naar zijn mening wel meewerkte. ''En toch ligt de vordering van het OM er om u weer voor een jaar gevangen te nemen, wat is er misgegaan denkt u", vroeg de rechter aan Van der Graaf. ''Ze zoeken een stok om mee te slaan. Ze willen me laten struikelen", antwoordde hij stellig.

Verklaring

Tijdens de behandeling van de zaak blijkt maandag dat sinds medio 2015 nagenoeg elk gesprek bij de reclassering begon met een door Van der Graaf voorgelezen verklaring waarin hij aangaf geen nut te zien in het gesprek.

"Het OM ziet een patroon van het wel geven van een antwoord, maar niet op de gestelde vraag van het geven van standaardantwoorden, van het ontwijken van vragen; van het niet actief meewerken aan het toezicht; van het betwisten van de relevantie van vragen én van zijn verplichtingen; van het uitlokken van discussies die de aandacht van de inhoud van het toezicht afleiden", aldus de officier van justitie.

"Van der Graaf belet de reclassering inzicht te krijgen in zijn persoon en ontneemt reclassering en OM en daarmee de maatschappij de mogelijkheid in te schatten of hij in de toekomst opnieuw in de fout zou kunnen gaan. Dat is het verwijt dat het OM hem maakt en dat is de reden dat zijn invrijheidstelling moet worden herroepen."

Gesloten deuren

De zaak tegen Van der Graaf zal deels achter gesloten deuren worden behandeld. De advocaat van Van der Graaf, Willem Jebbink, vroeg de rechtbank maandagochtend om het beluisteren van de transcripties van de gesprekken met de reclassering niet in het openbaar plaats te laten vinden. Volgens Jebbink wordt de privacy van zijn cliënt geschaad omdat alles meteen naar buiten wordt gebracht via Twitter.

De gesprekken met de reclassering zouden erg gedetailleerd zijn. De rechtbank vindt ook dat de letterlijke weergave van de gesprekken met de reclassering vertrouwelijk zijn. De rapportages die uit die gesprekken voortvloeien kunnen wel openbaar worden besproken.

Persoonsgegevens

Jebbink zegt dat het maken en bewaren van de gesprekken tussen Van der Graaf en de reclassering in strijd zijn met de wet persoonsgegevens. Reclassering zou volgens de advocaat hebben beloofd dat gespreksaantekeningen niet in het dossier zouden terechtkomen.

De officier van justitie reageerde in de rechtbank door te stellen dat het een rare situatie zou zijn als de rechtbank en het Openbaar Ministerie geen gebruik zouden mogen maken van informatie van de reclassering. Het opnemen van de gesprekken zou een beslissing zijn geweest van de reclassering.

59 OM wil Volkert van der Graaf terug de cel in

Voorwaarden

Van der Graaf kwam in mei 2014 onder voorwaarden vrij. Hij had toen tweederde van zijn straf van achttien jaar cel uitgezeten en werd vrijgelaten met een aantal bijzondere voorwaarden, zoals een contactverbod met de nabestaanden, een mediaverbod en een meldplicht bij en toezicht door de reclassering.

Van der Graaf tekende protest aan tegen de voorwaarden en ging onder meer in beroep tegen verplichte begeleiding door een psycholoog. In september kreeg hij gelijk van het gerechtshof in Den Haag.

Het hof oordeelde wel dat Van der Graaf moet blijven meewerken aan de evaluatie van de hem opgelegde voorwaarden. Ook moet hij zich regelmatig blijven melden bij de reclassering om informatie te geven en vragen te beantwoorden over de situatie waarin hij verkeert.