De Jehovah’s Getuigen in Nederland liggen onder het vergrootglas. De vraag is hoe de gesloten geloofsgemeenschap omgaat met meldingen van seksueel misbruik van kinderen en of dat veilig is. Een eerste stap is gezet. Politie en Openbaar Ministerie onderzoeken aangiftes.

De vorig jaar opgerichte stichting Reclaimed Voices in Roermond is er in korte tijd in geslaagd de kwestie actueel te maken. Voormalige slachtoffers doen hun verhaal, er zijn nauwe contacten met het ministerie van Justitie en Veiligheid en de Tweede Kamer staat op scherp.

Misbruik is meestal een individuele zaak. Als dat plaatsvindt binnen een club of organisatie, raakt dat ook een groter verband. Het wordt een verantwoordelijkheid van het geheel als leidinggevenden incidenten onderzoeken en afhandelen.

Bij de Jehovah’s Getuigen gebeurt dat. Hoe serieus en zuiver de geloofsgemeenschap dat naar eigen normen mogelijk ook doet, voor (potentiële) slachtoffers volstaat het niet.

'Weigeren onderzoek is gemiste kans'

Dat stelt niet alleen genoemde stichting. In Australië kwam een overheidscommissie een paar jaar terug tot dezelfde conclusie in een onderzoek naar de Jehovah’s Witnesses. Volgens het eindrapport schiet de interne aanpak ernstig tekort. De kerk stelt te hoge eisen aan bewijs, houdt autoriteiten liefst buiten de deur en creëert situaties waarin slachtoffers daders kunnen blijven tegenkomen. De bescherming van kinderen krijgt onvoldoende gewicht en er is een gebrekkig besef van aard en impact van misbruik.

Het zijn bevindingen die er niet om liegen en ook buiten Australië zeggingskracht hebben. Het roer moet om, om de belangen en veiligheid van kinderen voorop te stellen.

Het is een gemiste kans dat de top van de Jehovah’s Getuigen in Nederland vervolgens niet zelf voor optimale transparantie heeft gekozen. De suggestie om externe onderzoekers toe te laten is eerder dit jaar afgewezen, ondanks druk van minister Sander Dekker van Rechtsbescherming.

Het onderzoek dat inmiddels is begonnen naar aangiften van seksueel geweld betreft individuele dossiers. Het gaat niet om strafrechtelijk onderzoek naar de geloofsgemeenschap als geheel. Het is zorgvuldig dat onderscheid te maken, zoals het ook belangrijk is verschil te zien tussen vermeend misbruik en vastgestelde misstanden.

Daarmee is de kous niet af. Kort voor de zomervakantie vroeg de Tweede Kamer de regering onderzoek te doen naar de regels, gebruiken en aangiftebereidheid binnen de Jehovah’s Getuigen. Uiteraard komt dat er. Als de kerkleiding verstandig is, zet zij de deuren er wijd voor open. Ook om te voorkomen dat achteraf gezegd kan worden dat er wat te verbergen viel.

Reageren? Gebruik de reactiemogelijkheid onder dit artikel of mail naar commentaar@lc.nl .

Het commentaar is een dagelijkse rubriek waarin de Leeuwarder Courant reageert op actuele ontwikkelingen.