Albo przyjmiecie „wartości europejskie", albo wypadniecie z UE – grozi faworyt w wyborach prezydenckich w 2017 r.

Przełomowa deklaracja padła z ust Alaina Juppé podczas „L'emission politique", największego programu publicystycznego emitowanego w telewizji publicznej France 2. Znany francuski dziennikarz David Pujadas pokazał Juppé zdjęcia trzech polityków: Donalda Trumpa, Recepa Erdogana i Viktora Orbana i spytał, który z nich stwarza najpoważniejsze zagrożenie dla Francji. Poniżej dalsza część artykułu

– Najważniejsza jest w tej chwili konsolidacja Europy. Bo jeśli Europa się rozpadnie, a rozpad jej grozi, staniemy się niewolnikami wielkich imperiów, w których odradza się nacjonalizm. To Rosja, Chiny, ale także Stany Zjednoczone, gdzie populizm zyskuje na sile, odpowiedział Juppé w audycji wyemitowanej w miniony czwartek. – Z tymi, którzy tego chcą – pozostałych nie będziemy zatrzymywać – trzeba odbudować projekt europejski i przywrócić entuzjazm do Europy wśród naszych obywateli. To jest kwestia woli politycznej. Jeśli z tego zrezygnujemy, doprowadzimy do implozji Europy, przywrócenia kontroli na granicach, także między Francją i Niemcami – tłumaczył Juppé.

Na uwagę Pujadasa, że nikt, także we Francji, nie chce „więcej Unii", że to tylko pobożne życzenia, Juppé sprecyzował: „nie powiedziałem, że chcę „więcej Europy", tylko „innej Europy". Takiej, która kontroluje swoje granice zewnętrzne, która potrafi ustalić własne priorytety, która zadaje sobie pytanie, jakie są jej zasady, jej wartości, czy istnieje coś takiego, jak cywilizacja europejska. Z tego nie mogę zrezygnować".

Francja ustali warunki Tu pada kluczowe pytanie, tym razem z ust dziennikarki współprowadzącej program, Lei Salame: czy będziemy to robili w gronie 28 krajów członkowskich?

– Już teraz jest nas 27 – precyzuje Juppé. – Ale musimy dopiero ustalić, z kim podzielamy te wartości. Punktem wyjścia musi być odzyskanie przez Francję należnej jej pozycji w Europie, którą dziś straciła. Francji nie słucha się w Berlinie ani gdzie indziej. Odbudujmy więc potężną i silną Francję i odtwórzmy projekt europejski z tymi, którzy chcą razem z nami w nim uczestniczyć – mówi były premier i były szef dyplomacji Francji, a dziś mer Bordeaux.

Pujadas naciska: organizując referendum, w którym 95 proc. Węgrów opowiedziało się przeciwko imigrantom, Orban rzuca wyzwanie wartościom Europy. A Polska była u progu rzucenia takiego wyzwania swoim projektem całkowitego zakazu aborcji. Czy nie daliśmy się zwieść iluzjom, że po upadku komunizmu te kraje nagle przyjmą fundamentalne wartości Europy?

Na to Juppé: Prawdopodobnie poszerzenie Unii było nieprzemyślane. Ale czy mogliśmy tego uniknąć? Bardzo łatwo jest po 20 latach mówić, że trzeba było zrobić to czy tamto. Ale po upadku muru berlińskiego obiecaliśmy tym krajom, że je przyjmiemy. Dlatego to zrobiliśmy. Dziś widzimy jednak, że to stwarza problemy. Dlatego trzeba wszystko znowu położyć na stół. Proponuję zwołać kongres europejskich autorytetów, aby ocenić, kto podziela nasze wartości. Europa ma sens tylko, jeśli jest Europą polityczną.

– Wyrzucimy więc te kraje z Unii? – dopytuje Pujadas.

– Nie, one same zdecydują, czy przyłączają się do nas, czy nie. My musimy ustalić nasze warunki. I ci, którzy chcą, pójdą z nami, a ci, którzy nie chcą, będzie czekał inny los. Zobaczymy zresztą, co się wówczas stanie. Bo za tym kryją się też duże interesy. Polska i Węgry bardzo korzystają z solidarności finansowej, jaką im okazujemy – mówi Juppé.

Lider sondaży To on ma dziś największe szanse zostać nowym prezydentem Francji wiosną przyszłego roku. W pierwszej turze prawyborów Republikanów w listopadzie Juppé może liczyć na 42 proc. poparcia wobec 28 proc. dla Nicolasa Sarkozy'ego, zaś w drugiej turze bije tego ostatniego na głowę 62 do 38 proc. – wynika z sondażu „Le Monde". Juppé jest też jedynym politykiem, który już w pierwszej turze samych wyborów prezydenckich może otrzymać więcej głosów niż liderka Frontu Narodowego Marine Le Pen. W drugiej turze ma właściwie zwycięstwo w kieszeni.

Jacques Rupnik, wykładowca prestiżowej paryskiej Sciences Po, uważa, że Juppé będzie starał się spełnić zapowiedzi wobec Europy Środkowej.

– Unia się rozpada. Z jednej strony Brexit, z drugiej ryzyko Grexitu. I do tego kontrrewolucja forsowana przez Kaczyńskiego i Orbana. W tej sytuacji Francja w sposób naturalny zwraca się do krajów założycielskich Unii, aby ratować to, co sama stworzyła i co tak dobrze funkcjonowało przez 70 lat. Zjednoczona Europa nie przetrwa bez twardego jądra krajów zintegrowanych wokół strefy euro – uważa Rupnik. – Kaczyński i Orban odrzucają solidarność Unii w obliczu fali uchodźców, razem z Czechami i Słowakami chcą ograniczyć uprawnienia Brukseli. Mają do tego prawo. Ale muszą się liczyć z tym, że bez Europy politycznej nie może też być pomocy finansowej. I że Francja też ma prawo do forsowania własnej koncepcji Unii. Niemcy bardzo na to zresztą czekają, nie chcą same przewodzić Unii – mówi „Rz" Rupnik.

Dominique Moisi, twórca Francuskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych (IFRI), uważa, że reakcja nad Sekwaną jest tak ostra, bo „Francja wiązała ogromne nadzieje z Polską i czuje się teraz bardzo zawiedziona".

– Odebranie prawa kobietom do kontrolowania własnego ciała jest porównywalne z przywróceniem kary śmierci – mówi „Rz" Moisi.

Stosunek Francuzów do Polski w ostatnich dniach jeszcze bardziej się zaostrzył po tym, jak MON nagle zerwał z francuskim Airbusem negocjacje w sprawie zakupu helikopterów Caracal.