Z badań szacunkowych przeprowadzonych kilkanaście lat temu przez prof. Baniaka wynikało, że około 60 procent z kilkuset księży objętych badaniem żyje w związkach, a 15 procent księży ma dzieci. Dziś te liczby na pewno są wyższe – ocenia Artur Nowak

Biskupi stoją na stanowisku, że ksiądz, który ma potomka, musi w praktyce się go wyrzec, zmienić mu nazwisko i zaprzestać z nim kontaktów. Matki tych dzieci nie chcą mieć z tą instytucją nic wspólnego - dodaje

Żaden z hierarchów nie skrytykował takich wypowiedzi, jak choćby arcybiskupa Michalika, że pedofilia w Kościele jest spowodowana tym, że dziecko szuka miłości, bo nie otrzymuje jej w swoim domu - tłumaczy

Pierwszą rzeczą, którą powinniśmy się domagać od Kościoła, jest to, by opublikowano informacje dot. obecnej sytuacji księży pedofilów. Do Fundacji „Nie lękajcie się” cały czas przychodzą informacje, że tacy księża są po prostu przenoszeni na inną parafię – dodaje Nowak

***

Chcesz zgłosić sprawę, podzielić się swoją historią, porozmawiać z autorem? Zapewniam anonimowość. Napisz: szymon.piegza@redakcjaonet.pl lub poinformuj fundację "Nie lękajcie się": info@nielekajciesie.org.pl

*

„Głos dzieci księży w ogóle nie jest słyszalny”

*

Szymon Piegza, Onet: Dlaczego dzieci księży?

Artur Nowak: Przy okazji mojej wcześniejszej książki, którą napisałem razem z żoną, psychologiem, „Żeby nie było zgorszenia. Ofiary mają głos”, nawiązało ze mną kontakt bardzo wielu pokrzywdzonych, ale też dzieci księży. Zacząłem szukać informacji na ten temat i zauważyłem, że powstała o tym tylko jedna książka – naukowa monografia autorstwa prof. Józefa Baniaka z Poznania.

POLECAMY: Zapowiadają ujawnienie kolejnych przypadków pedofilii w Kościele. "Mamy naprawdę przerażające informacje"

Okazało się, że to jest bardzo duży problem. Około 60 procent z kilkuset księży, których objął badaniem Baniak, żyje w związkach. To badania sprzed kilkunastu lat, więc myślę, że ten wskaźnik dziś jest jeszcze wyższy. Z tych badań wynikało też, że 15 procent księży ma dzieci, więc skala zjawiska jest poważna.

Zacząłem wypytywać o to, jak w takich przypadkach postępuje Kościół i okazało się, że dla biskupów to nie jest żaden problem. Biskupi stoją na stanowisku, że ksiądz, który ma potomka, musi w praktyce wyrzec się dziecka, zmienić jego nazwisko i zaprzestać z nim kontaktów. Matki tych dzieci nie chcą mieć z tą instytucją nic wspólnego.

Jak to oddziałuje na dzieci?

W życiu i wychowaniu takiego dziecka nie ma ojca, co odbija się później w jego życiu dorosłym. Przez cały czas szuka mentorów wśród mężczyzn, jest nieporadne, podatne na wpływy. Łamie się jednak przede wszystkim podmiotowe prawo dziecka do poznania swojej tożsamości. Każde dziecko ma prawo wiedzieć, kto jest jego ojcem i matką.

To, w jaki sposób Kościół „załatwia” sprawy dzieci księży, to system patologiczny. Oddałem głos dzieciom, rodzinom księży, by pokazać, jak to wygląda. To ciekawe, kiedy ksiądz ma dziecko, to zwykle myślimy o ojcu, rzadko zdarza się, żeby nasza uwaga skupiła się na dziecku. To strategia sprzyjająca minimalizowaniu dramatu dzieci księży.

Ta sytuacja, jeśli chodzi o Kościół, nie jest uregulowana na całym świecie. To pokazuje, że w istocie dziecko w przestrzeni Kościoła nie jest afirmowane, ale pomijane, bo jest istotą, która psuje obraz. Jedynym krajem, gdzie podjęto jakąś quasi-regulację, jest Irlandia. Tamtejszy episkopat zalecił, by taki kapłan starał się o suspensę i zajął się rodziną, ponieważ rodzina jest najważniejsza.

POLECAMY: Ks. Henryk Jankowski. Grzechy prałata

Mówił pan, że z badań przeprowadzonych przez prof. Baniaka wynika, że około 60 procent z kilkuset przebadanych księży żyje w związkach. Dlaczego dziś ten wskaźnik może być jeszcze wyższy?

Zmienia nam się społeczeństwo, jest ono coraz bardziej otwarte. Poza tym my nie przeżyliśmy rewolucji seksualnej, która, mimo wszystko, na Zachodzie była katalizatorem buntu wobec pewnego wzorca konserwatywnej poprawności. Przesłanką wybuchu rewolucji było to, że ludzie dostrzegli pewien rozdźwięk między tym, co czują, a co przystoi. W Polsce to ciągle przed nami. Lata komunistycznej zaściankowości, która korespondowała z katolickim zacofaniem w sferze obyczajowej, doskonale koegzystowała. To powoli pęka.

Perspektywa historyczna pokazuje, że źródłem postępu w Kościele jest bunt. Pokazuje nam to choćby reformacja, która wymusiła wiele pożytecznych zmian, kontestacja nauczania Kościoła przyniosła też w pewnym momencie zmiany soborowe w ubiegłym wieku. W zasadzie to, jak wygląda współczesny Kościół, to zasługa reformatorów, „rogatych dusz”, ludzi niepokornych. W Polsce póki co, nie toczy się żadna debata na temat celibatu. Na zachód od Odry toczy się ona od lat i ma wymiar publiczny. Belgijscy biskupi na ostatnim synodzie postulowali o zniesienie celibatu. W Polsce też przyjdzie czas na taką dyskusję, to kwestia czasu.

POLECAMY: List do redakcji Onetu: pora na rachunek sumienia wśród księży

Dość ciekawie o celibacie mówi ksiądz Kramer. Nie owija w bawełnę, nie ubiera słów w ornamenty frazesów: „Zawsze śmieszą mnie tanie hasła mówiące o tym, że od momentu ślubów to Jezus jest wszystkim dla mnie, również w sferze seksualności. Nie jest. Nigdy Jezus nie będzie moją kobietą i żoną. Jest dziura. W tej materii nie ma prostych recept”. Jego przełożeni, jezuici, są dość liberalni.

Myślę jednak, że jest jakiś reprezentatywny głos wielu duchownych. Oczywiście, że nie mają odwagi, by mówić o tym otwartym językiem. Pewnie w pewnym momencie pojawia się u księży naturalna potrzeba bycia ojcem, bycia głową rodziny. Bycie ojcem duchowym, głową parafii to pewne przenośnie, które nie zastąpią tego, że człowiek chce być z kimś na wyłączność. Trzeba też sobie jasno powiedzieć, że potrzeby seksualne w piramidzie Maslowa są na samym dole, a więc stanowią fundament potrzeb.

Foto: Wojciech Olszanka / East News

„O celibacie i jego ewentualnym braku w polskim Kościele mówi się po cichu”

Być może nie czują tego polscy biskupi, ale na pewno rozterki na temat celibatu przeżywa niejeden polski ksiądz.

Zacznijmy od formacji. Do seminariów trafiają nastoletni chłopcy. Badania pokazują, że dojrzałość emocjonalną mężczyźni osiągają w wieku czterdziestu trzech lat. Seminarzysta to żaden mężczyzna, taki dojrzały junior. I mamy do czynienia z sytuacją, że formułują go ludzie: prefekci, ojcowie duchowni, rektorzy, a więc osoby, którzy dojrzewali emocjonalnie w pewnej pustce rodzinnej bez ojców, rzeczywistych problemów, z którymi borykają się normalni ludzie.

To jest jednak jakiś problem tej monoseksualnej struktury, która w tym modelu zawsze będzie miała wiele deficytów i żaden z działów teologii ich nie nadrobi. W tej strukturze przyszli księża są wychowywani w takim etosie, że będą pępkiem świata w powiecie, na wiosce, w gminie. Młody chłopak, który nie ma pojęcia o prozie życia, wychowania dzieci, ciężkiej pracy puszy się na ambonie, występując w roli mentora, który ma receptę na wszystko: kryzys małżeński, problemy związane z wychowaniem dzieci.

W rozmowach z księżmi, które przeprowadziłem anonimowo, okazuje się, że żyją w wielkim moralnym dylemacie związanym z życiem wewnętrznym i zewnętrznym. Przeszywa ich jakaś potworna samotność. Pojawia się w pewnym momencie u nich pewna dojrzałość i na nowo stawiają sobie pytanie związane z tym, czy celibat to forma życia, którą chcą praktykować. To nie takie proste. Kościół daje łatwe pieniądze, nie trzeba sobie gotować, prać, martwić się o rachunki. Poza tym, kto zatrudni teologa i jaki z niego pożytek? Część księży przyznaje, że kiedy zostali spuszczeni z krótkiej smyczy, jaką mieli w seminarium, coś w nich pękło. Zobaczyli, że ich koledzy mają jakieś ciemne strony, równoległe życie. Społeczeństwo ma wobec księży pewne oczekiwania, a oni mają po prostu jakieś potrzeby, nie są kryształowi.

Podobnie jak bohaterowie pana książki.

Ksiądz Jarek, jeden z bohaterów mojej książki, poznał matkę swojego dziecka przy spowiedzi. To on pomógł jej rozwieść się z mężem katem, stworzyli bliską relację, na początku stosowali antykoncepcję, a potem zaplanowali dziecko. Ksiądz odszedł z kapłaństwa, ale przyszła proza życia. Dziecko płacze, trzeba iść do pracy, pozmywać naczynia. Zaczął pić. Żeby ratować związek, postanowili, że wróci na kilka lat i zarobi na dom jako ksiądz. Biskup się zgodził, kazał zmienić dziecku nazwisko i zabronił kontaktów.

POLECAMY: Fundacja "Nie lękajcie się" publikuje "Mapę kościelnej pedofilii w Polsce". Zobacz, gdzie dochodziło do nadużyć!

Ten człowiek w tym Kościele się zmarnował. Ojciec Marka odszedł, bo nawrzeszczał na niego ojciec jego partnerki. Ale on do końca życia umiał być tylko księdzem. Kompletnie nie radził sobie w życiu, nie przytulał braci, nie był decyzyjny. Żył pogrążony w jakiejś melancholii. Jego rodzice do samej śmierci nie dowiedzieli się, że przestał być księdzem. On niby był przy synach, ale ta obecność nie była wypełniona żadną treścią.

Jednak zniesienie celibatu to wielka operacja logistyczna. Pomijam tu już kwestie dziedziczenia, inna sprawa to dyspozycyjność i posłuszeństwo biskupowi. Może dojść do sytuacji, kiedy trzeba będzie przenieść księdza, a żona powie "nie". Kościół pewnie też się boi, że jak ludzie zobaczą dzieci księży, to będą zawistni, że mają lepiej i zaczną mniej dawać na Kościół.

Celibat lub jego całkowity brak. Czy jest szansa na jakieś rozwiązanie pośrednie, które mogłoby każdego zadowolić?

Papież Franciszek ma pomysł na Kościół powszechny zdecentralizowany. Mentalność księdza hiszpańskiego, Niemca, Belga jest inna niż mentalność Polaka, Ukraińca czy duchownego posługującego w Afryce. Chodzi o to, żeby dostosować pewną formułę życia kapłańskiego do realiów społecznych poprzez oddanie kompetencji kościołom lokalnym.

Myślę, że to bardzo dobry kierunek, który może zapobiec rozłamowi w Kościele. Nie da się nadal udawać, że problemu nie ma, bo on jest. W samej Ameryce Łacińskiej jest 100 tysięcy żonatych księży. Dla Jana Pawła II i Benedykta XVI sprawa celibatu była zamknięta. Papież Franciszek jest otwarty, on dostrzega to wyzwanie. W końcu spotkał się z żonatymi kapłanami oraz ich dziećmi. On widzi ten problem. Jeśli chodzi o zmiany w celibacie, to myślę, że najbliższy synod biskupi dotyczący Amazonii może przynieść zaskakujące rozwiązania.

„Papież Franciszek nie ma w polskim Kościele żadnego autorytetu”

Papież Franciszek wielokrotnie nas zaskakiwał, mówiąc, że należy się zastanowić nad komunią dla rozwodników lub nad tym, by w określonych warunkach mogli zostawać księżmi, tzw. viri probati.

Franciszek jest dalekowzroczny. On widzi, że formuła zamknięcia dyskusji na celibat, na kapłaństwo kobiet jest zła, ponieważ coraz bardziej w Kościele brakuje księży. To jest również kwestia powołań, ponieważ młodzi ludzie coraz mniej wyobrażają sobie możliwość życia bez rodziny, bez dziewczyny.

POLECAMY: Protest pod pomnikiem ks. Jankowskiego w Gdańsku. Uczestnicy: to jest pomnik hańby Kościoła katolickiego

Dopuszczenie reformatorów do głosu, otwarcie debaty jest bardzo pożądane. Oczywiście Kościół nie może sprzedawać się jako produkt, przestać wymagać pewnego sposobu postępowania po pierwsze od siebie i od wiernych. Może jednak przyszedł moment, by poważnie zastanowić się nad sensem utrzymywania celibatu, kwestią kapłaństwa kobiet, choć do tego ostatniego jeszcze pewnie długa droga.

Jednak w innych kwestiach, jak choćby uchodźców, głos papieża Franciszka nie jest w polskim Kościele słyszalny.

Ponieważ Franciszek nie ma w polskim Kościele żadnego autorytetu, zwłaszcza w starszym pokoleniu. Rozmawiałem z wieloma wysoko postawionymi księżmi i oni mówią, że oczywiście poprawność nakazuje powoływać się na papieża i mówić o nim dobrze. Prawdziwą twarz, jeśli chodzi o stosunek naszego kleru do nauczania Franciszka, pokazał ksiądz profesor Staniek z Krakowa, który modlił się o rychłą śmierć papieża. Nie poniósł żadnych konsekwencji, wręcz zyskał przez to sporo sympatii. Polscy biskupi są zawiedzeni Franciszkiem, ponieważ jest to papież, który, jednak zrywa z zachowawczym pontyfikatem Jana Pawła II.

W Polsce mamy niestety brak kultury obywatelskiej, świeccy w kościele nie mają nic do powiedzenia, nie mają żadnego wpływu na to, co wygadują i robią biskupi. Gdyby te zasoby poczucia odpowiedzialności za wspólnotę były większe, już dawno pogoniono by zepsutych hierarchów: hodowców danieli, handlarzy relikwiami i resztę tej świty, dla której religijną stolicą Polski nie jest już Częstochowa, Kraków czy Licheń, ale Toruń.

POLECAMY: Sekielski: kto boi się mojego filmu i prawdy o pedofilii wśród polskich księży?

Zdaje się, że hierarchowie postawili na pewną grupę wiernych. Oni zawsze dadzą na tacę i nie powiedzą złego słowa o księdzu. Nie ma co im mącić w głowie jakimiś reformami. Jak się zdarzyło kiedyś biskupowi Rysiowi powiedzieć, kto zgotował zagładę Żydów, to mieliśmy wielki opór środowiska narodowo-katolickiego. Z drugiej strony, ks. Ryś powiedział po prostu coś, co jest prawdą. Nazywanie go z tego powodu „liberałem” pokazuje miałkość naszych biskupów. Jedyną szansą na zmianę w Kościele jest konfrontacja z opinią publiczną.

Podobnie jest z problemem pedofilii?

Większa część Konferencji Episkopatu Polski to ludzie skompromitowani, jeśli chodzi o pedofilię. Niestety, tuszowanie tego problemu było i ciągle jest praktyką powszechną. Wiem, że papież ma niebawem otrzymać raport o wyczynach polskich biskupów. Mam na myśli biskupa Wątrobę, który zakwestionował prawomocny wyrok wobec księdza pedofila, sprawę transferów księdza Kani, którego biskupi z Wrocławia i Bydgoszczy przerzucali między parafiami, sprawę księdza Kramka, który z więzienia w USA za napaść seksualną na nieletniej trafił na probostwo, czy księdza Mazura, który tolerował innego pedofila i innych.

Wszystko wskazuje, że ci biskupi ignorowali przepisy dotyczące postępowania w tych sprawach, a za to Franciszek i jego poprzednik zdymisjonował prawie setkę biskupów. Te sprawy wypłyną. Franciszek jest dla wielu polskich hierarchów kimś nieobliczalnym. Uważam, że jesteśmy świadkami przełomów. Mieliśmy prawomocny wyrok sądu wobec Towarzystwa Chrystusowego. Zakon musiał zapłacić ofierze pedofilii milion złotych. Poznałem wielu odpowiedzialnych księży, którzy chcą zmian, rozliczeń. Wiem, że w episkopacie jest w związku z tym panika.

To znaczy, że czuć nadchodzący wiatr zmian?

Różne badania pokazują, że młodzi ludzie w wieku 18-25 lat bardzo słabo uczestniczą w praktykach religijnych. To oznacza, że ludzie urodzeni w III RP dochodzą do głosu. Język biskupów, Radia Maryja jest dla nich niezrozumiały. Rydzyk laicyzuje skutecznie młodzież i wyrzuca ją z Kościoła. Ta retoryka zbankrutowała. To nie może być ciągłe potępienie, wbijanie ludzi w jakieś poczucie winy.

Ci, którzy się urodzili przed 1989 rokiem, są wychowani na katechezie, która mówi o apoteozie naszego narodu, którego cierpienie jest porównywane do męki Chrystusa. Stąd ta afirmacja chorób i nieszczęść. To język anachroniczny, jakieś pomieszanie mickiewiczowskiego bełkotu i religijności ludowej, od którego trzeba odejść. Tożsamość katolicka, co ciekawe, nie jest budowana na jakimś pozytywnym programie. Dziś katolik to ktoś, kto się przeciwstawia aborcji, eutanazji, innym wyimaginowanym wrogom, których Kościół widzi dookoła. Młodzi ludzie tego nie kupują, ponieważ to jest achrześcijańskie i obciachowe.

Dane pokazują, że ogólnie Polacy coraz rzadziej chodzą do kościoła – wystarczy sięgnąć po ostatni raport na temat religijności Polaków. Jeśli polski Kościół nie wprowadzi skutecznego zarządzania kryzysowego, może się skończyć podobnie, jak np. w Niemczech.

Amerykanista, antropolog kultury, profesor Obirek opowiadał mi ostatnio, że katolicy w USA stawiają sobie w tej chwili pytania, jak być dalej w Kościele, wiedząc o tych wszystkich patologiach? W Polsce ludzie nie mają za bardzo alternatywy, ponieważ jesteśmy społeczeństwem monoreligijnym, zdominowanym przez socjalizację narodowo-katolicką.

Ja należę do nurtu krytyków Kościoła, którzy jego największego grzechu upatrują w dzieleniu Polaków i milczeniu wobec tej gorszącej wojny plemiennej, która czyni z Polski społeczeństwo peryferyjne, wyniszczające się nawzajem. Niezrozumiałym dla mnie jest to, że lider narodowo-katolickiej partii ma problem, żeby podać rękę swojemu adwersarzowi Lechowi Wałęsie. Przypomnę, że obaj mienią się jako wielcy katolicy.

To pokazuje jakość naszej religii, która jest zbudowana na wrogości. To większy problem niż sprawa aborcji, in vitro i inne. Kościół niestety stał się sekundantem jednej ze stron tej wyniszczającej batalii. Podkłada ogień pod najgorsze emocje, zamiast je gasić.

Dzieci księży, dyskusja nad celibatem czy problem pedofilii odbierany jest przez Kościół jako zagrożenie. Dlaczego nie ma woli oczyszczenia, rozwiązania własnych problemów?

Jeśli Kościół ma jakiś problem związany ze swoją słabością, to na ten temat nie ma żadnej debaty. Nic się kompletnie z tym nie robi. Napięcia rozwiązują pewne spektakularne zdarzenia: film Smarzowskiego, dyskusja o prałacie Jankowskim. Jeśli chodzi o pedofilię, uważam, że idzie ku dobremu. Ludzie wychodzą na ulicę i protestują. Pokrzywdzeni zgłaszają sprawy, wnoszą powództwa. Badania opinii publicznej wskazują, że Polacy nie ufają, że Kościół sam się oczyści. Większość społeczeństwa mówi też, że Kościół powinien wypłacać odszkodowania ofiarom pedofilii.

POLECAMY: Spowiedź ofiary księdza pedofila

Powtarzam: w żadnym Kościele na całym świecie nie doszło do zmiany bez nacisków opinii publicznej. Powstaje pytanie, czy Polacy są zainteresowani, by ten nacisk stworzyć. Nacisk medialny już mamy. To kanał nowej socjalizacji społeczeństwa.

Sytuacja się jednak nie zmienia. W takim razie okazuje się, że jako członkowie tego Kościoła, zupełnie nie mamy na niego wpływu?

To kwestia naszej płytkiej religijności doprowadziła do rozkwitu kultury klerykalnej, która zasadza się na myśleniu, że ksiądz to jest ktoś blisko Boga. I niby wiemy, że lubi mieć kobietę na boku, bogaci się na wdowim groszu, ale jakoś nam to nie przeszkadza. Do czasu.

Dla mnie skandalem jest to, że żaden z hierarchów nie skrytykował prymitywnej wypowiedzi arcybiskupa Michalika, że pedofilia w Kościele jest spowodowana tym, że dziecko szuka miłości, bo nie otrzymuje jej w swoim domu. Gdzie byli wtedy ci światli biskupi: Ryś, Czaja i inni? Profesor Obirek ma rację, kiedy mówi, że nasi biskupi to doskonale zorganizowany związek zawodowy, który ma jeden cel: zachować swoje wpływy i nie robić sobie nawzajem krzywdy.

Inną sprawą jest fakt, że ten człowiek nie spotkał się z żadnym społecznym ostracyzmem. Ludzie dalej chodzą do Kościoła, słuchają jego kazań i nawet do głowy im nie przychodzi, żeby się przeciwko temu zbuntować. Ale o czym my mówimy, skoro katolicka księgarnia w Poznaniu zaprasza Stanisława Michalkiewicza, którego komentarz dotyczący ofiary księdza pedofila, należy po prostu przemilczeć.

„Biskup wie, że ksiądz ma dzieci, ale nie porusza tego tematu, dopóki nie ma afery”

Pisze pan w swojej książce, że posiadanie potomstwa nie wyklucza automatycznie ze stanu duchowieństwa.

Oczywiście, że nie. Nie ma nigdzie takiego zapisu. To zresztą pokazuje, że dla Kościoła inne sprawy są ważne, a dzieci księży w swoim prawie pomija. Często biskup dobrze wie, że dany ksiądz ma dzieci i w ogóle takiego tematu z nim nie porusza, dopóki nie ma żadnej afery, czyli dopóki kobieta nie przychodzi po pieniądze lub kiedy ludzie zaczynają o tym mówić. Problem pojawia się, kiedy narażony zostaje na szwank wizerunek Kościoła. Wtedy należy takiego człowieka jak najszybciej przenieść na inną parafię, po prostu gdzieś go ukryć.

POLECAMY: Doniósł na siebie do prokuratury. Uczestnik protestu przeciwko pedofilii w Kościele mówi o "geście solidarności"

To, że księża mają dzieci, generuje pewne patologie, jeśli chodzi np. o finanse, ponieważ księża muszą niejednokrotnie płacić alimenty, chcą je uposażyć, dać na mieszkanie, a wydatków Kościoła przecież nikt nie kontroluje.

Taki system generuje kolejną patologię: wielkie odrzucenie, a nawet wręcz wykluczenie dzieci księży oraz ich matek. Zdaje się, że bohaterowie pana książki całkiem odeszli od Kościoła.

Dzieci księży, które odkryły swoją prawdziwą tożsamość, zostały automatycznie okradzione ze swojej wiary. Trudno, żeby te osoby były dziś w Kościele. Dostrzegam wielką hipokryzję w nauczaniu Kościoła. W Ewangelii Jezus wywyższa dzieci, mówiąc :"Te­mu, kto skrzyw­dzi jed­no z tych naj­mniej­szych i był przyczyną je­go upad­ku, le­piej by było, aby uwiązał so­bie ka­mień młyński u szyi i rzu­cił się w morze, aniżeli stanął na sądzie przed Ojcem". W praktyce okazuje się, że autorytet instytucji stał się jej bożkiem, który Kościół ceni bardziej niż dobro dziecka.

POLECAMY. O. Krzysztof Mądel, jezuita molestowany w dzieciństwie przez księdza: zdałem sobie sprawę, że można pokonać piekło

Bardzo jasną postacią z mojej książki, dla której mam bardzo dużo szacunku, jest ksiądz Krzysztof Mądel, jezuita, ofiara księdza pedofila. On bardzo mocno się na ten temat wypowiada. Dla niego sprawa jest oczywista: najważniejsze jest dobro dziecka. Mimo swoich krzywd Mądel w tym Kościele został. W ostatnim czasie zamknięto mu usta, wstrzymano mu możliwość kontynuowania pracy naukowej. Ale on oddał to Bogu. Wykonuje ciężkąa pracę. Myślę, że gdyby zapytać Polaków, co jest dla nich ważniejsze: wizerunek naszego Kościoła czy dobro osoby ludzkiej, to większość by odpowiedziała, że wizerunek.

Podkreśla pan to w książce zdaniem: „Dzieci duchownych to nie jedyny przykład tego, że dla Kościoła dobro dziecka jest niepomiernie mniej ważne niż nieskazitelny wizerunek tej instytucji”. Czy nasza świadomość rośnie i jesteśmy coraz bardziej otwarci na prawdę, czy wręcz przeciwnie?

Jak rok temu wydawałem książkę „Żeby nie było zgorszenia” to zauważyłem, że jest bardzo duża grupa osób, która z założenia nigdy by jej nie otworzyła. My mamy taki problem, że nie chcemy rozmawiać o naszych błędach, o naszych słabościach, nie potrafimy się z nimi zmierzyć. Wolimy się usprawiedliwiać, znajdować sobie racjonalizację w stylu, że to jakiś margines, że tacy nie jesteśmy, po co to nagłaśniać etc.

Na szczęście powstaje coraz więcej publikacji na ten temat, więc sytuacja na pewno się zmienia. Po samym filmie „Kler” zgłosiło się do mojej kancelarii prawniczej kilka osób, które również zostały skrzywdzone jako dzieci. Myślę, że taka terapia szokowa jest nam bardzo dziś potrzebna. Wiem, że o wiele mocniejszy przekaz będzie miał film dokumentalny, do którego zdjęcia kończy Tomek Sekielski. To będzie trzęsienie ziemi.

„Rozmowa na trudne temat może być zbawienna”

Od kilku osób usłyszałem, że nie pójdą na film „Kler”, ponieważ te historie są im bardzo dobrze znane. Powstaje pytanie, skoro wiele osób o tym wie, dlaczego nie reagujemy?

Jest takie powiedzenie, że księża nie spadają z nieba, że są pochodną naszego społeczeństwa. Mnie niepokoi jeszcze coś innego, że nie ma żadnej sankcji społecznej związanej z odrzuceniem nadużyć.

Pewien amerykański pastor opowiadał mi historię o tym, że kiedy tamtejsza społeczność dowiedziała się o kapłanie, który miał kontakty seksualne z dziećmi, zażądali informacji od jego przełożonych, co się z tym księdzem dzieje, jaka spotkała go kara. Okazało się, że kapłan został przeniesiony do innej parafii. Jaka była reakcja? Ci, którzy podjęli taką decyzję, zostali natychmiast zdymisjonowani. To pokazuje, jak wysoce w społeczeństwie amerykańskim rozwinięta jest odpowiedzialność za wspólnotę.

POLECAMY: Posłanka PiS o pedofilii wśród księży: Ksiądz to jest człowiek. Nie jest to postać święta

Nasze społeczeństwo wciąż jest mało wrażliwe na takie kwestie. Jako adwokat bardzo często spotykam się z argumentami, że mężczyzna dopuścił się gwałtu, ponieważ kobieta go sprowokowała, bo poszła z nim na dyskotekę, bo się ładnie ubrała. Kościół jest na tyle pozbawiony skrupułów, że podmiotem tej racjonalizacji uczynił dzieci albo społeczeństwo. To bardzo znamienne, że dopiero teraz Komisja Etyki KEP wezwała wiernych, by zgłaszali wszystkie przypadki pedofilii w Kościele. Dlaczego czekaliśmy na to aż 20 lat?

Znajdą się też osoby w naszym społeczeństwie, które powiedzą, że sprawy księży trzeba zostawić księżom, i nie wolno się mieszać, bo to działa na szkodę Kościoła.

To klucz do tego, jak rozumiem „zgorszenie”. Nasz społeczeństwo dopiero buduje elity, grupy intelektualne, które się temu sprzeciwiają, również w Kościele.

Skandal związany z pedofilią to problem, z którym Kościół zmaga się niemal na całym świecie. Jak na tej globalnej mapie sytuuje się Polska?

Myślę, że jesteśmy dziś na etapie, na którym Stany Zjednoczone były w latach 80. Weźmy pod uwagę, że na przykład w Irlandii cały episkopat został wymieniony, bo został skompromitowany przez aferę pedofilską. Już prawie na całym świecie stwierdzono, że trzeba stworzyć świecką komisję, która by zbadała sprawę seksualności księży, nadużyć, czynników sprzyjających i tak dalej. Ta komisja powinna skupić się na skali problemu oraz przyczynach patologii. Na razie Kościół nic takiego nie planuje.

Polski Kościół już kilka lat temu zapowiadał wydanie białej księgi. Nie ma jej i pewnie nie będzie. U nas zmiany przebiegają bardzo powoli, ponieważ jest duży opór. Pierwszą rzeczą, którą powinniśmy się domagać od Kościoła, jest to, by opublikowano informacje dot. obecnej sytuacji księży pedofilów. Do fundacji „Nie lękajcie się” cały czas przychodzą jednak informacje, że księża, którzy dopuścili się pedofilii, są po prostu przenoszeni na inną parafię. Sprawę pilotują na szczęście media. To media są oczyma społeczeństwa.

Foto: Materiały prasowe

Chcesz zgłosić sprawę, podzielić się swoją historią, porozmawiać z autorem? Zapewniam anonimowość. Napisz: szymon.piegza@redakcjaonet.pl lub poinformuj fundację "Nie lękajcie się": info@nielekajciesie.org.pl

(sp)