De directie van de NMBS weigert een nieuw akkoord te sluiten met de spoorbonden over hun financiering zolang ze blijven dreigen met een staking van vijf dagen.

'Komaan, je kan toch niet van ons verwachten dat wij een akkoord over de financiële middelen van de spoorbonden sluiten, als er helemaal geen sereen klimaat is’, klinkt het bij de NMBS-top. ‘De spoorbonden mogen dat chantage noemen. Wel, vijf dagen staken is ook chantage.’

Het spel wordt hard gespeeld nadat de spoorbonden aankondigden maar liefst vijf stakingsdagen te plannen als reactie tegen de plannen van de directie om de productiviteit op te krikken. Maar parallel met die onderhandeling loopt ook nog een onderhandeling over de financiering van de vakbonden zelf.

Het bestaande akkoord uit 2008 werd midden dit jaar opgezegd door de directie. Het loopt eind dit jaar af. En als er dan geen nieuw akkoord is, valt de financiering van de spoorbonden in januari stil. ‘Wie vrijgesteld is voor vakbondswerk, zou dan in principe gewoon aan de slag moeten’, luidt het. Volgens het bestaande akkoord kunnen de spoorbonden jaarlijks in totaal rekenen op ruim 10 miljoen euro. Dat geld wordt onder meer gebruikt om de tientallen volledige of gedeeltelijke vrijgestelden te betalen.

Ook vakbondspremies voor niet-leden

Daarnaast gaat er ook een forse som naar de vakbondspremies. Dat is een bedrag van 125 euro dat de bonden krijgen om het lidgeld voor hun leden voor een stuk te compenseren. Maar het bijzondere bij de NMBS is dat de vakbonden die premie niet alleen krijgen voor hun leden, maar voor alle werknemers, ook al zijn ze geen lid. Bovendien wordt er geteld alsof de spoorwegen nog altijd 38.000 mensen tewerkstellen, terwijl dat er nog maar 34.000 zijn. Het overige geld gaat naar ‘werkingsmiddelen’ van de vakbond.

Nu de NMBS fors moet besparen, is de directie vastbesloten om ook de kostprijs van de spoorbond ‘aan te passen aan deze tijd’.

Het spreekt voor zich dat de financiering een heel gevoelig punt is voor de spoorbonden. Hun financiering bepaalt voor een belangrijk stuk ook hun macht.

Bij de vakbonden is weinig animo om te reageren op de onderhandelingen over hun financiering. ‘Neen, neen, neen, het een heeft niets met het ander te maken’, zegt Ludo Sempels van ACOD-spoor.