Dyrektor Muzeum Narodowego w Warszawie prof. Jerzy Miziołek podjął decyzję o usunięciu z ekspozycji "gorszących" prac Natalii LL i Katarzyny Kozyry, bo, jak mówi, "rozpraszały młodzież"

Jak podała "Gazeta Wyborcza", Miziołek miał zostać wezwany do Ministerstwa Kultury. Swoją decyzję o usunięciu prac argumentował tym, że muzeum odwiedzają nastolatkowie i dzieci. Udostępnił list, w którym matka relacjonowała, jak traumatycznym zdarzeniem dla jej małego syna była wizyta w instytucji

Historyk sztuki Piotr Rypson nazywa decyzję "kolejnym epizodem rozpętanej w Polsce wojny kulturowej", zauważając, że usunięcie prac zbiegło się w czasie z ogłoszonym przez MN "dniem wolnej sztuki"

6 maja Galeria Sztuki XX i XXI wieku zostanie zamknięta, a ekspozycja, na którą składa się m.in. dzieło Stanisława Szukalskiego "Walka", pojawiające się w filmie Leonarda DiCaprio, całkowicie zmieniona

O usunięciu prac Natalii LL i Katarzyny Kozyry z Galerii Sztuki XX i XXI wieku, która 6 maja zostanie zamknięta ze względu na całkowitą zmianę ekspozycji, napisali m.in. historyk sztuki Piotr Rypson i Jan Przypkowski, związany z Muzeum im. Przypkowskich w Jędrzejowie﻿. Jak się okazuje, prace Natalii LL i Katarzyny Kozyry spotkał podobny los, co grupę Sędzia Główny, również reprezentującą krytyczny nurt sztuki współczesnej.

"Śpieszcie się zobaczyć Galerię Sztuki XX i XXI Wieku w Muzeum Narodowym w Warszawie i m.in. dzieło Stanisław Szukalski »Walka«, które pojawia się w filmie Leonarda DiCaprio o tym rzeźbiarzu" - informuje Piotr Rypson.

"Galeria zamyka się 6 maja. Do tego czasu będzie można tam oglądać wyjątkową »instalację« na cześć cenzury obyczajowej: czarne monitory, obok nich (w dwóch przypadkach) wciąż widoczne, już niepotrzebne podpisy na ścianach. Przy Natalii LL podpis jest ordynarnie zalepiony kartką papieru..." - czytamy z kolei we wpisie Jana Przypkowskiego.

Piotr Rypson udostępnił zdjęcie z napisem "Precz z cenzurą", zauważając jednocześnie, że usunięcie prac z Muzeum Narodowego zbiegło się w czasie z ogłoszonym przez instytucję "dniem wolnej sztuki". "Gratuluję komunikacji społecznej" - kwituje Rypson, który w rozmowie z "Gazetą Wyborczą", nazywa decyzję Miziołka "kolejnym epizodem rozpętanej w Polsce wojny kulturowej". - Muzeum to nie Kościół - podkreśla.

Jak podaje "Wyborcza", usunięcie prac z wystawy miało sugerować Ministerstwo Kultury, które wezwało do siebie dyrektora placówki prof. Jerzego Miziołka. Tomasz Urzykowski z "Wyborczej" przytacza komentarze dyrektora Narodowego, który stwierdził, że "pewna tematyka z zakresu gender nie powinna być explicite pokazywana".

Decyzje o pozbyciu się projektów uznawanych za kultowe dla polskiej sztuki współczesnej argumentował troską o dzieci i młodzież, a zmianę wizerunku galerii tym, że wyczerpała ona swoją funkcję. - Przez cztery miesiące urzędowania niczego w niej nie zmieniałem, ale nie mogę nie reagować na krytyczne głosy... Nauczycielka, jak i panie pilnujące ekspozycji zwróciły mi uwagę, że niektóre prace rozpraszają młodzież - mówił Miziołek. Udostępnił również list matki ucznia czwartej klasy szkoły podstawowej, w którym kobieta relacjonowała, jak traumatycznym doświadczeniem była dla jej dziecka wizyta w muzeum, ze względu na brutalny charakter prezentowanych prac.

Do kontrowersyjnej decyzji Jerzego Miziołka odnoszą się przedstawiciele kultury i sztuki.

"Chciałbym uprzejmie zwrócić uwagę prezesowi Miziołkowi, że na terenie Muzeum nadal widać rzeźby nie tylko z bananem, ale i, z przeproszeniem pana prezesa Miziołka, z gołym siusiakiem. To się musi zmienić ku chwale ojczyzny" - komentuje pisarz Jacek Dehnel.

"Usunięto prace Natalii LL i Katarzyny Kozyry w Muzeum Narodowym, bo gorszą. Czas chyba już na protest także prawicowych artystów i badaczy" - grzmi teatrolożka i profesor w Zakładzie Historii i Teorii Teatru Instytutu Sztuki PAN Krystyna Duniec.

Kim są autorki "skandalicznych" prac, usuniętych z Muzeum Narodowego?

Natalia Lach-Lachowicz, bardziej znana jako Natalia LL, uważana jest za pionierkę sztuki feministycznej w Polsce. Jej prace są w kolekcjach m.in. Musée National d'Art Moderne Centre Pompidou w Paryżu czy International Center of Photography w Nowym Jorku. Największą popularność przyniósł jej cykl fotografii "Sztuka konsumpcyjna", przedstawiający młodą dziewczynę, która je banana. "Sztuka realizuje się w każdym momencie rzeczywistości, każdy fakt, każda sekunda jest dla człowieka jedyna i nigdy niepowtarzalna. Dlatego zapisuję wydarzenia zwykłe i trywialne, jak jedzenie, sen, kopulację, odpoczynek, wypowiadanie" - opisywała artystka.

W 2007 roku Natalia LL została odznaczona Srebrnym Medalem "Zasłużony Kulturze Gloria Artis", a w styczniu 2013 roku otrzymała Nagrodę im. Katarzyny Kobro. W 2018 uhonorowano ją prestiżowym wyróżnieniem Rosa Schapire Art Prize.

Katarzyna Kozyra, nazywana często "etatową skandalistką polskiej sztuki", tworzy instalacje﻿, fotografie i sztukę wideo﻿. W latach 90. dużym echem odbiła się jej debiutancka praca zatytułowana "Piramida zwierząt". Składała się z czterech ustawionych jedno na drugim zwierząt (konia, psa, kota i koguta) oraz filmu dokumentującego ich zabijanie i wyprawianie skór. Dzieło Kozyry natychmiast wywołało skandal.

Na usuniętą z Muzeum Narodowego instalację "Pojawienie się Lou Salome" z 2005 roku składają się film Lillany Cavani "Pomiędzy dobrem i złem" oraz zdjęcie Lou Salomé – rosyjskiej arystokratki﻿, pisarki i psychoanalityczki, przyjaciółka Nietzschego﻿, Rilkego i innych pisarzy i filozofów. Pracę zrealizowano w ogrodach i pałacu Schwarzenberg w Wiedniu. W interpretacji Kozyry Nietzsche i Rilke (a właściwie aktorzy – tancerze w maskach psów, lecz z wyrazistymi i rozpoznawalnymi rysami filozofa i poety) poddawani są tresurze.

Kozyra tworzy także teledyski. Przykładem jest "Cheerleaderka" z cyklu "W sztuce marzenia stają się rzeczywistością", gdzie interpretuje piosenkę Gwen Stefani "What Are You waiting for". Bawiąc się kliszami kobiecości i męskości, artystka wciela się w rolę gwiazdy pop-rock, odgrywającej rolę cheerleaderki w męskiej szatni sportowej. W chórkach występują kuratorzy i dyrekcja Zachęty.

Kozyra ma na swoim koncie m.in. Paszport "Polityki" (1997), honorowe wyróżnienie za instalację "Łaźnia męska" na 48. Biennale Sztuki w Wenecji (1999) czy nagrodę Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego (2011).

źródło: Facebook, Onet, Gazeta Wyborcza

(DD)

Sztuka - sprawdź oferty:

Historia sztuki - Malarstwo od Giotta do czasów obecnych

Historia obrazów dla dzieci