Του Νίκου Χρυσικόπουλου

Σοβαρή... υποψηφιότητα να διακόψει το επί 7μηνο ανοδικό σερί της Λεωφόρου Αθηνών βάζει, μέχρι στιγμής, ο Αύγουστος, με μόλις μία θετική συνεδρίαση, σε σύνολο δέκα, από την αρχή του μήνα. Η διόρθωση που καταγράφεται το τελευταίο διάστημα στην αγορά έχει προβληματίσει τους επενδυτές, όχι για τη χρονική στιγμή που λαμβάνει χώρα, όσο για τα έντασή της και, κυρίως, για τα χαρακτηριστικά της.

Έμπειροι χρηματιστές μιλώντας στο Capital.gr εξηγούν πως η διόρθωση μπορεί να ήταν εν πολλοίς αναμενόμενη, πλην το διεθνές περιβάλλον είναι αυτό που προβληματίζει και δεν επιτρέπει να υπάρξει ορατότητα για τη συνέχεια. Με το Χρηματιστήριο της Αθήνας να βρίσκεται στην κορυφή των αποδόσεων διεθνώς μέχρι το τέλος Ιουλίου και τις τραπεζικές μετοχές να υπεραποδίδουν, η επιδείνωση των συνθηκών στις διεθνείς αγοράς – με αιχμή τις σινοαμερικανικές εντάσεις, την ανησυχία για ύφεση στη Γερμανία και τις εξελίξεις στην Ιταλία, μεταξύ άλλων – έφερε εσπευσμένα κινήσεις ρευστοποιήσεων και κατοχύρωσης κερδών.

Η προσδοκία για αλλαγή πολιτικής σελίδας στην Ελλάδα με μια κυβέρνηση φιλικότερη προς επενδυτές και επιχειρήσεις ήταν ο κύριος καταλύτης του ράλι των τελευταίων μηνών, ωστόσο η αγορά τώρα χρειάζεται ένα νέο story, ήτοι απαιτεί σαφή δείγματα ότι η κυβέρνηση θα μπορέσει να επιλύσει με επιτυχία σημαντικά ζητήματα που καλείται να αντιμετωπίσει και, φυσικά, να υλοποιήσει τις εξαγγελίες της.

Έτσι, η εικόνα της αγοράς διαφοροποιήθηκε άρδην και μένει να αποδειχθεί ποια θα είναι η διάρκεια και ποιες οι επιπτώσεις της διόρθωσης. Ο Γενικός Δείκτης επέστρεψε στις 800 μονάδες (επίπεδα Μαΐου 2019) και πολλοί επενδυτές... συνωστίζονται στην έξοδο για να κατοχυρώσουν τα κέρδη που κατέγραφαν το προηγούμενο διάστημα. Ο ΓΔ πλέον "βλέπει” τις 780 και τις 750 μονάδες, ενώ ο τραπεζικός έχοντας διασπάσει τη στήριξη των 620-630 μονάδων οδεύει προς τις 600 μονάδες.

Από την αρχή του μήνα η πτώση για τους τραπεζικούς τίτλους ξεπερνά το -25% ενώ στο -11% διαμορφώνονται οι απώλειες για τον Γενικό Δείκτη. Η ΕΤΕ υποχώρησε ξανά κάτω από τα 2 ευρώ στη χθεσινή συνεδρίαση, η Alpha Bank άφησε πολύ πίσω τα υψηλά των 1,86 ευρώ του Ιουλίου, ενώ Eurobank και Πειραιώς ακολούθησαν την ίδια πτωτική πορεία. Άκρως ανησυχητικό για τις τραπεζικές μετοχές που εμφανίζουν υψηλότατη μεταβλητότητα είναι πως η πτώση ήταν αποτέλεσμα μαζικών εντολών πώλησης, με σημαντικό όγκο και ένταση. Την ίδια στιγμή τα γνωστά funds Lansdowne, Oceanwood, Marshall επιμένουν στις short θέσεις τους.

Τρεις καταλύτες

Ξεκάθαρα, αναφέρουν χρηματιστές, ο τραπεζικός κλάδος αποδεικνύεται σε κύριο ρυθμιστή της τάσης στην αγορά. Παρά την χρηματιστηριακή ευφορία, τα ζητήματα του κλάδου παραμένουν ανοικτά και σε μεγάλο βαθμό η αντιμετώπισή τους θα διαμορφώσει το momentum στο Χρηματιστήριο.

Βασικός καταλύτης για πολλούς χρηματιστές αποτελούν, λοιπόν, οι εξελίξεις στο μέτωπο των τραπεζών και συγκεκριμένα οι κινήσεις για τη μείωση των κόκκινων δανείων, η διεύρυνση του ορίου τοποθέτησης των τραπεζών στα κρατικά ομόλογα, το ζήτημα της επάρκειας και της ποιότητας των τραπεζικών κεφαλαίων, αλλά και τα επίπεδα της κερδοφορία τους. Εν προκειμένω, η αγορά αναμένει σαφείς ενδείξεις για το πότε θα δοθεί η έγκριση των Βρυξελλών για τα σχέδια δραστικής μείωσης των μη εξυπηρετούμενων πιστωτικών ανοιγμάτων (Non Performing Exposures - NPEs) που έχουν εκπονήσει ΤΧΣ και ΤτΕ, ενώ μένει να φανεί εάν και πώς θα αποτυπωθεί στο Χρηματιστήριο η δρομολογούμενη άρση των capital controls.

Δεύτερος καταλύτης αποτελεί η πορεία των διαπραγματεύσεων για τα πρωτογενή πλεονάσματα. Οι πρώτες πολιτικές επαφές που θα γίνουν στο τέλος Αυγούστου και στις αρχές Σεπτεμβρίου θεωρούνται καθοριστικές για το "σήμα" που θα δοθεί στην αγορά. Κρίσιμα είναι τα ραντεβού του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη με την Άγκελα Μέρκελ στο τέλος Αυγούστου αλλά και οι διαβουλεύσεις που θα γίνουν στο Eurogroup της 13ης Σεπτεμβρίου μεταξύ του ΥΠΟΙΚ Χρήστου Σταϊκούρα και των ομολόγων του.

Ο "δρόμος" προς τη μείωση του στόχου για πρωτογενές πλεόνασμα ίσο με το 3,5% του ΑΕΠ δεν αναμένεται να είναι σύντομος αλλά αυτό που περιμένει η ελληνική πλευρά είναι μία πρώτη θετική πρόθεση. Σημειώνεται ότι το ΥΠΟΙΚ υπολογίζει πως χωρίς αλλαγή του στόχου το 2020 είναι εφικτή μόνο η μείωση της φορολογίας στις επιχειρήσεις (με εφαρμογή από τα εισοδήματα του 2019). Ωστόσο, το 4ετές οικονομικό σχέδιο συνολικής αξίας 6 δισ. ευρώ προϋποθέτει και μία άμεση (ή έστω έμμεση) παρέμβαση στα πλεονάσματα

Τέλος, εξαιρετικά κρίσιμος καταλύτης για την πορεία της αγοράς είναι ο διεθνής παράγοντας και συγκεκριμένα η επίπτωση που θα έχουν (όπως ήδη φαίνεται ξεκάθαρα) οι ανησυχίες για ύφεση σε Ευρώπη και ΗΠΑ. Στη Γερμανία, τη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης, τα στοιχεία έδειξαν συρρίκνωση της οικονομικής δραστηριότητας της χώρας το δεύτερο τρίμηνο του έτους. Οι εκτιμήσεις ότι η γερμανική οικονομία θα συρρικνωθεί περαιτέρω το επόμενο τρίμηνο, εισερχόμενη έτσι και επίσημα σε ύφεση, αποτελεί έναν ακόμη παράγοντα ανησυχίας για τις αγορές. Σε υφεσιακό φάσμα έχει εισέλθει και η αμερικανική οικονομία κάτι που αποτυπώνεται στις αποδόσεις των ομολόγων του αμερικανικού δημοσίου. Η απόδοση του 10ετούς αμερικανικού ομολόγου βρέθηκε κάτω από αυτή του 2ετούς, ενώ ήδη έχουν αντιστραφεί οι καμπύλες των αποδόσεων των αμερικανικών και των βρετανικών κρατικών ομολόγων.

Με τα διεθνή κεφάλαια να αναζητούν την "ασφάλεια” των ομολόγων και του χρυσού, ο ορίζοντας διαγράφεται νεφελώδης για τις χρηματιστηριακές αγορές...