Philippe Close (PS) zet vandaag het kadaster van de Brusselse mandatarissen online. Dat moet de start worden van een schoonmaakoperatie. Eén die dringend nodig is, want het overzicht oogt hallucinant. De toekomstige burgemeester van Brussel geeft zelfs toe dat het onvolledig is. De stad wilde zo snel mogelijk transparantie bieden, maar het historisch gegroeide en vertakte labyrint viel niet zo maar te ontmantelen.



Voorlopig beperkt het kadaster zich tot de 343 betaalde mandaten bij de 27 Brusselse vzw’s en publiekrechtelijke verenigingen (zieken­huizen). Samusocial mag dan een publieke werking hebben (daklozen), het gaat om een privéorganisatie. Daardoor prijkt ze niet op de lijst en zijn ook de inkomsten van de bestuurders er niet in terug te vinden.



Boven op het kadaster komt een overzicht van 893 onbezoldigde plaatsen in 167 bijkomende, soms ­uiterst kleine, organismes van de stad. De balans komt daarom met een disclaimer: sommige bedragen zijn slechts een ‘benadering’, het gaat om een berekening van mogelijke verdiensten. Ook is de stad niet zeker dat de onbezoldigde mandaten van niet-gemeenteraadsleden onbezoldigd zijn.



Dat brengt het totaal dus op tweehonderd instellingen met bijna 1.400 postjes. Voor één stad met 180.000 inwoners oogt dat behoorlijk imposant. De totale kostprijs valt onmogelijk te berekenen. Voor de Brusselse vzw’s en publiekrechtelijke verenigingen alleen gaat het over bijna 1,2 miljoen euro per jaar.



Elke vzw haar systeem



De partijen van de meerderheid, PS en MR, hebben de grote brokken onder elkaar verdeeld. Samen souperen ze een miljoen euro per jaar op (verhouding: 65/35 procent). De andere partijen moeten zich met kruimels tevredenstellen. Ook de Vlaamse coalitiepartners, Open VLD en tot vorige week SP.A, komen er bekaaid vanaf. Al mag Sven Bousset, kabinetschef van voormalige schepen Ans Persoons (SP.A), niet klagen.



Het financieringssysteem oogt behoorlijk ingewikkeld. Elke vzw heeft haar eigen systeem. Soms gaat het om zitpenningen, vergelijkbaar met die van de gemeenteraad. Veel functies komen met een jaarlijkse forfaitaire vergoeding, waarbij de ene vzw flink beter betaalt dan de andere. Het is onduidelijk welke prestaties daar­tegenover staan.



Ook verplaatsingskosten, representatievergoedingen of telefoonkosten kunnen soms in rekening worden gebracht. Bij momenten levert een post een iPhone en een iPad op. De voorzitter van de Internationale Jaarbeurs, Philippe Close, mag een ‘auto in natura’ onder zijn achterste schuiven.



Jackpot



De vijf ziekenhuizen van de stad verdelen de meest lucratieve posten, tot 33.000 euro bruto per jaar. Ze typeren de Brusselse ziekte: versnippering. Uiteraard heeft elk ziekenhuis een raad van bestuur, boven die ziekenhuizen staan ook twee (!) overkoepelende structuren. In een ervan, Iris-koepel Faîtière, heeft waarnemend burgemeester Faouzia Hariche (PS) de jackpot gewonnen met net geen 50.000 bruto extra. Brussel telt drie huisvestingsmaatschappijen – opnieuw allemaal met een raad van bestuur.



Wie tot de meerheid behoort, moet niet wanhopen. Er zijn enkele grootverdieners, al komt niemand in de buurt van die exorbitante 204.000 euro die voormalig OCMW-voorzitster Pascale Peraïta (PS) ieder jaar opstreek. Maar talloze gemeenteraadsleden krijgen de kans om hun zitpenningen aan te dikken met een mandaat in de ontelbare vzw’s.



Dat lijkt ook de sterkte van het systeem te zijn. Niemand hoeft echt te klagen. De grootste apparatsjiks gaan met het meeste geld lopen, maar kleinere garnalen worden niet vergeten. Op zijn minst lag een mooi zakcentje klaar.