Op woensdag 15 maart hebben van de 12.893.466 kiesgerechtigden 10.563.456 personen hun stem uitgebracht voor de verkiezing van de leden van de Tweede Kamer. Het opkomstpercentage van deze verkiezing (81,9%) was daarmee het hoogst sinds de Tweede Kamerverkiezing van 1986 (85,82%). Dertien partijen hebben genoeg stemmen behaald om een zetel te bemachtigen in de Tweede Kamer. Dit is het hoogste aantal partijen sinds 1972 (14).

Beeld: © Kiesraad / Phil Nijhuis

In totaal werden 10.516.041 (99,6%) geldige stemmen op kandidaten uitgebracht. Blanco stemden 15.876 personen (0,2%) en 31.539 (0,3%) stemden ongeldig. Het aantal stemmen per volmacht was 964.811 (9,1%).

Kiesdeler

De kiesdeler is het aantal stemmen dat nodig is voor het behalen van één zetel. Het aantal stemmen dat nodig is voor het behalen van één zetel, wordt de kiesdeler genoemd. Deze wordt berekend door alle geldig uitgebrachte stemmen op kandidaten te delen door 150, het totaal aantal zetels in de Tweede Kamer. De kiesdeler is dus: 10.516.041 : 150 = 70.106 141/150.

Zetelverdeling

De verdeling van de 150 zetels is als volgt vastgesteld:

VVD: 33

PVV (Partij voor de Vrijheid): 20

CDA: 19

Democraten 66 (D66): 19

GROENLINKS: 14

SP (Socialistische Partij): 14

Partij van de Arbeid (P.v.d.A.): 9

ChristenUnie: 5

Partij voor de Dieren: 5

50PLUS: 4

Staatkundig Gereformeerde Partij (SGP): 3

DENK: 3

Forum voor Democratie: 2

De overige deelnemende partijen wisten geen zetel te bemachtigen:

OndernemersPartij

VNL (VoorNederland)

NIEUWE WEGEN

De Burger Beweging

Vrijzinnige Partij

GeenPeil

Piratenpartij

Artikel 1

Niet Stemmers

Libertarische Partij (LP)

Lokaal in de Kamer

JEZUS LEEFT

StemNL

MenS en Spirit/Basisinkomen Partij/V-R

Vrije Democratische Partij (VDP)

Verdeling restzetels

Bij de verdeling van de 150 zetels over de 28 deelnemende partijen is eerst bepaald hoeveel ‘volle zetels’ elke partij of elke lijstencombinatie behaald heeft. Dat aantal zetels is gelijk aan het aantal keren dat de kiesdeler is gehaald. Bij de eerste toewijzing zijn 142 volle zetels verdeeld. Er waren dus nog 8 restzetels te verdelen. Twee restzetels zijn toegekend aan de VVD, 1 aan de PVV (Partij voor de Vrijheid), 1 aan het CDA, 1 aan de SP (Socialistische Partij), 1 aan de lijstencombinatie Partij van de Arbeid (P.v.d.A.) – GROENLINKS, 1 aan Democraten 66 (D66) en 1 aan de Partij voor de Dieren. Er is door de Kiesraad ook berekend hoe de zetelverdeling zou zijn geweest als er géén lijstencombinaties waren geweest. In dat geval zou de zetelverdeling hetzelfde zijn geweest.

Kandidaten

Op de lijsten van de 28 partijen die deelnamen aan de verkiezing stonden in totaal 1.116 kandidaten. De jongste gekozen kandidaat is 25 jaar, de heer R. (Rens) Raemakers (Democraten 66), en de oudste gekozen kandidaat is 74 jaar, de heer M.J. (Martin) van Rooijen (50PLUS). Van de gekozen kandidaten zijn 96 man (64%) en 54 vrouw (36%). Op elke lijst zijn eerst gekozen verklaard de kandidaten op wie een aantal voorkeurstemmen is uitgebracht dat boven 25% van de kiesdeler ligt. Dit heet de voorkeurdrempel. De voorkeurdrempel was 17.527 stemmen. Daarna zijn de overige zetels van de partijen toegewezen aan kandidaten in de volgorde waarin zij op de lijst zijn vermeld.

Voorkeurdrempel

Onder de 43 kandidaten die de voorkeurdrempel hebben overschreden en gekozen zijn, zijn er 4 die anders niet gekozen waren geweest: mevrouw E.M.J. (Lilianne) Ploumen (Partij van de Arbeid (P.v.d.A.), de heer M.R.H.M. (Maurits) von Martels (CDA), mevrouw L.I. (Isabelle) Diks (GROENLINKS) en mevrouw E.M. (Lisa) Westerveld (GROENLINKS). Drie kandidaten hebben weliswaar de voorkeursdrempel behaald, maar krijgen geen zetel, omdat er geen zetels aan de lijst zijn toegewezen waar zij op staan. Het betreft de lijsttrekkers van de Piratenpartij, mevrouw A.T. (Ancilla) van de Leest , Artikel 1, mevrouw S.H. (Sylvana) Simons en VNL (Voor Nederland), de heer J.H. (Jan) Roos.

Kiezers in het buitenland

In totaal hebben 80.660 Nederlandse kiezers in het buitenland zich geregistreerd om deel te nemen aan de Tweede Kamerverkiezing. In 2012 waren dat er 48.374. Van de personen die als kiezer in het buitenland geregistreerd stonden, hebben er 68.132 aangegeven per brief te willen stemmen. Hiervan hebben er uiteindelijk 59.857 een geldige briefstem uitgebracht.

Geldigheid Tweede Kamerverkiezing

De commissie voor het Onderzoek van de Geloofsbrieven van de Tweede Kamer beoordeelt of de Tweede Kamerverkiezing volgens de regels heeft plaatsgevonden. Dit beoordeelt de commissie op basis van de processen-verbaal van de circa 9.000 stembureaus. Ook bekijkt de commissie of zich omstandigheden hebben voorgedaan die aanleiding geven om te twijfelen aan de juistheid van de verkiezingsuitslag die het centraal stembureau (de Kiesraad) heeft vastgesteld. De commissie brengt haar verslag uit tijdens de laatste vergadering van de oude Tweede Kamer op woensdag 22 maart.

Kerngegevens

Geïnteresseerd in de aantallen voorkeurstemmen die zijn uitgebracht op al dan niet gekozen kandidaten? Dit is na te gaan in de uitgave Kerngegevens uitslag Tweede Kamerverkiezing 2017 van de Kiesraad. Ook vindt u hier gegevens als: op welke partijen hebben kiezers in het buitenland hun stem uitgebracht en welke kandidaten zijn nieuw in de Tweede Kamer gekozen.