Na tien jaar reli-tv-pulp in de vorm van The Passion weten ook mensen die Witte Donderdag niet van Pinksteren kunnen onderscheiden dat de Goede Week mede in het teken staat van verraad, openstaande rekeningen vereffenen en handen in onschuld wassen. Het getuigt dus van een fijnzinnig gevoel voor timing van het Wetenschappelijk Instituut voor het CDA dat het juist deze week het lentenummer van het tijdschrift Christen Democratische Verkenningen deed verschijnen met daarin een interview met Maxime Verhagen.

Verhagen is tegenwoordig lobbyist voor de bouwsector, alsmede gelegenheidsoranjehesjesdrager wanneer er tegen stikstofmaatregelen moet worden geprotesteerd, maar hij staat in het collectieve geheugen gebeiteld als de man die jankend van zelfvertedering – ‘Ik hóud van onze partij en ik gelóóf in onze partij!’– het CDA het ravijn in leidde.

Nu, tien jaar later, gaat hij in het interview kort in op het kabinet dat hij toen tussen het huilen door mede bij elkaar onderhandelde en waar hij vicepremier in werd: het gedoogding van VVD, CDA en PVV. Een constructie die van 2010 tot 2012 heeft bestaan. Daar zegt hij onder meer dit over: ‘Als ik had geweten dat een gedoogcoalitie in de praktijk zou worden uitgelegd als een samenwerking in een gewone coalitie, was ik er nooit aan begonnen.’

Of er op dat moment hanen begonnen te kraaien en het kikkers begon te regenen, vermeldt het blad jammer genoeg niet. Thuis vonden we het moeilijk om te kiezen tussen hysterisch lachen, zachtjes wenen of de barbecue aansteken met het artikel.

Elke Nederlander met meer dan twee hersencellen wist dat het voorvoegsel ‘gedoog-’ de deuren openzette voor een drabbige constructie die Geert Wilders ongeëvenaard veel macht gaf. Iedereen die weleens de grens was overgestoken wist dat ze ons in elk buitenland smakelijk zouden uitlachen om de uitleg dat een regeerakkoord héél iets anders is dan een gedoogakkoord. Elke kiezer kon zien wat hem werd voorgeschoteld: ministers die zullen moeten kruipen voor Geert – en dat gebeurde, met overgave.

Maxime Verhagen had er tien jaar voor nodig. Dat is dus wat ze bedoelen met: je gaat het pas zien als je het doorhebt.

Het nieuwe inzicht weerhoudt hem niet van het hebben van meningen. Zoals het een oud-politicus die zelf geen verantwoordelijkheid meer draagt betaamt, loopt hij er van over: het huidige CDA ontbeert ‘een totaalvisie die aansluit bij de werkelijke problemen van de mensen’. De politici die ons tegenwoordig regeren zijn ‘bezig met de waan van de dag’. Hij weet ook hoe het moet: ‘Kom met oplossingen in plaats van met tweets’.

En hij adviseert zijn partij om vaker het Wetenschappelijk Instituut in te schakelen, dat ‘net als destijds onder Ab Klink’ de benodigde brede maatschappijvisies kan leveren. Klink is de man die Verhagen destijds indringend waarschuwde dat samenwerking met de PVV ‘geen begaanbare weg’ zou zijn. Ook in huize Klink moet maandag de barbecue flink zijn opgestookt.

In het interview zegt Verhagen ook: ‘Alles in mij verzet zich tegen datgene waar een partij als de PVV voor staat.’ Of dat impliceert dat het CDA zich niet andermaal een ezel moet betonen en samenwerking met Forum voor Democratie moet uitsluiten, daar wil Verhagen niets over zeggen. Dat oordeel laat hij graag aan de huidige leiding.

Tien jaar hersteltijd gehad, maar nog steeds geen rechte rug.