Archiefbeeld van verhuurbord in Wassenaar. Beeld anp

De Hoge Raad stelt dat het verdienmodel dat veel verhuurmakelaars tot op de dag van vandaag hanteren onwettig is. Het gaat om kantoren die op hun site woningen adverteren waarop huurders alleen via diezelfde makelaar kunnen reageren. De huurder die het huis uiteindelijk krijgt, betaalt 'bemiddelingskosten' van meestal een maand huur. Feitelijk dienden de makelaar zo twee heren en dat mag niet, stelt de hoogste rechter.



Deze uitspraak kan makelaars veel geld gaan kosten, bevestigt vastgoedadvocaat Theo Gardenbroek die niet bij de zaak is betrokken. 'Bedrijven die jarenlang op deze manier hun geld hebben verdiend, zullen moeten terugbetalen als klanten dat eisen. Huurders kunnen tot vijf jaar na dato doen.'



De Hoge Raad gaf zijn oordeel in zaak van jurist Youssef Aynan tegen de Haagse makelaar Duinzigt Woonservices. Aynan vond in 2014 een appartement in Den Haag op verhuursite Pararius.nl. Toen hij het huis wilde bezichtigen moest hij tot zijn verbazing eerst een contract tekenen waarin stond dat hij Duinzigt opdracht gaf een woning voor hem te zoeken, en dat hij daarvoor bemiddelingskosten zou betalen. 'Dat vond ik totaal in strijd met de werkelijkheid, maar ik wilde het huis dus heb ik gewoon getekend.' Hij betaalde dus 1100 euro aan Duinzigt, 'een maand huur inclusief BTW'. Maar zodra hij de sleutel had, besloot Aynan de makelaar met steun van huurdersvereniging Woonbond aan te klagen.

Uitspraak Hoge Raad Lees hier de uitspraak van de Hoge Raad.

'Tweezijdige bemiddeling'

Duinzigt verweerde zich met het argument dat zij niet betaald worden door de verhuurder en dus ook niet voor hen werken. Verschillende rechters hebben die redenering afgelopen jaren in vergelijkbare zaken anders beoordeeld. Daarom vroeg de kantonrechter nu aan de Hoge Raad hoe die de praktijk interpreteert. En die oordeelt dus dat de makelaars wel degelijk werkzaamheden verrichten voor de verhuurders, ook al worden zij daar niet direct voor betaald.



Jaarlijks verdienen verhuurmakelaars zo'n 37 miljoen euro 'tweezijdige bemiddeling' concludeerde onderzoeksbureau Periscoop in 2013. Kort daarop is een aantal grote makelaars op aandringen van de Autoriteit Consument en Markt gestopt met tweezijdige bemiddeling, maar lang niet allemaal. De afgelopen vijf jaar is er waarschijnlijk meer dan 100 miljoen euro aan onterechte courtage betaald.



Als het aan de Woonbond ligt gaat dat geld terug naar huurders. Op de website heeft de vereniging een standaardbrief geplaatst, waarmee huurders met een verwijzing naar de Hoge Raad de kosten terugvragen die hen ten onrechte in rekening zijn gebracht. Ook bij juridisch bureau LVDO verwachten ze dat de uitspraak huurders veel geld kan opleveren. In ruil voor 30 procent van de opbrengst voert LVDO de volledige procedure namen huurders.

Uitschrijven kamer van Koophandel

Volgens Diederick van Wijk van LVDO kiezen veel verhuurmakelaars inmiddels eieren voor hun geld. Ongeveer eenvijfde van de bedrijfjes waarover LVDO klachten binnenkreeg heeft zich de afgelopen maanden laten uitschrijven bij de Kamer van Koophandel. Het wordt dan juridisch een stuk lastiger en duurder om de courtage terug te halen.



Duinzigt Woonservice wil nog niet ingaan op de vraag wat het oordeel van de Hoge Raad betekent voor andere zaken en hoe die het verdienmodel van de verhuurmakelaardij raakt. 'Wij zijn vooral blij dat er nu duidelijkheid is in deze kwestie', laat het bedrijf weten.