Michał Gostkiewicz: No i co się stało?

Ryszard Petru: To początek wywiadu?

Tak, bo pamiętam naszą poprzednią rozmowę. Biuro wyglądało na droższe, a pan był szefem partii politycznej. Wówczas na fali wznoszącej.

A potem partia popłynęła w zupełnie innym kierunku, niż chciałem. Już się z nią nie utożsamiam.

Powiedział pan to bez emocji. Nie czuł się pan zdradzony?

Nie miałem takiej refleksji. Mleko się rozlało, trzeba iść dalej.

Nie wierzę, że to nie boli.

Jakiś czas temu bolało.

Bardzo?

Nie po to tworzyłem tę partię, żeby nie mieć na nią wpływu.

A odreagował pan jakoś prywatnie?

Wie pan, bez przesady.



Ryszard Petru ogłasza decyzję o odejściu z Nowoczesnej (fot. Sławomir Kamiński/AG)

No właśnie nie wiem! Wypalił pan dużo papierosów? Poszedł pan na kilka głębszych? Wyżył się w jakimś sporcie?!

Sportu rzeczywiście trochę było. Ale przede wszystkim pomogła mi reakcja ludzi. Życzliwych. Mnóstwo telefonów i SMSów: "dzięki!" "nareszcie!", "dobra decyzja". To bardzo wspierające.

Spodziewałem się spotkać dzisiaj wściekłego, rozżalonego, złamanego człowieka.

A jest inaczej. Odciąłem się od tego, co było. Teraz całą energię przeznaczam wyłącznie na budowanie nowego projektu. Odejście było bardzo dobrą decyzją. Po prostu takie jest życie. Kiedy układ, w którym się znajduję, jest niszczący, zamykam ten rozdział i biorę się za coś nowego.

W biznesie jest pojęcie "stop loss", oznaczające ograniczenie strat do określonego wcześniej poziomu. W życiu społecznym, czy politycznym, pojęcie to przekłada się na podejście: okej, włożyliśmy w coś mnóstwo serca i pracy, zainwestowaliśmy czas i emocje, lecz projekt nie poszedł tak, jak planowaliśmy. Ale nie możemy rozpamiętywać strat w nieskończoność. Jeżeli robi się inwestycję, wkłada w nią kolejne miliony złotych i końca nie widać, to lepiej tę inwestycję przerwać, zamknąć i zrobić coś nowego, zamiast ładować czas, energię i środki w coś, co nie działa.

Podejmowałem próby zmiany kierunku, w jakim Nowoczesna zaczęła może nie tyle płynąć jak łódź, co dryfować jak tratwa. Nie udało mi się - na tej tratwie zbyt wiele osób wiosłowało w sposób dla mnie niezrozumiały. Więc się odcinam, żeby skupić się na przyszłości.

A ma pan poczucie, że parę rzeczy też pan mógł zrobić inaczej?

No pewnie.

Nie przyjmować Katarzyny Lubnauer i Kamili Gasiuk-Pihowicz do Nowoczesnej?

Po pierwsze inaczej zorganizowałbym kwestie finansowe. Inne partie mają duże biura księgowe, zatrudniają profesjonalną kosztowną i wieloetatową obsługę.



Katarzyna Lubnauer, szefowa Nowoczesnej, i szefowa klubu poselskiego partii Kamila Gasiuk-Pihowicz (fot. Sławomir Kamiński/AG)

A pan miał człowieka, któremu się konta pomyliły.

[W 2015 roku PKW w wyniku niezgodnego z prawem przelania 2 mln złotych z konta partii na konto komitetu wyborczego odrzuciła sprawozdanie komitetu wyborczego Nowoczesnej i z tego powodu na konto ugrupowania nie trafia co roku 6 milionów złotych subwencji. Odpowiedzialny za błędny przelew Michał Pihowicz zrezygnował z funkcji skarbnika partii - red.]

Sądziłem, że nasze zaplecze jest niezłe. Było tak do momentu, kiedy opuścił nas w trakcie kampanii dyrektor finansowy. A kwestiom operacyjnym takim jak m.in. księgowość trzeba było poświęcić znacznie większą uwagę. Po drugie - padłem ofiarą własnego sukcesu. Ludzie Nowoczesnej uwierzyli, że 30 proc. poparcia jest w zasięgu ręki. I wreszcie po trzecie - w polityce znacznie bardziej niż w życiu profesjonalnym ważny jest wizerunek. W biznesie nikogo nie interesowało życie prywatne. Wręcz zasadą było niemówienie o tym. Biznesmen ma być przede wszystkim profesjonalistą w swojej dziedzinie. Natomiast w polityce wizerunek okazuje się mieć olbrzymie znaczenie. Wrażenie często znaczy więcej, niż merytoryka i profesjonalizm. Tak po prostu jest.

Przekonał się pan o tym na własnej skórze.

Stałem się rozpoznawalny - i automatycznie stałem się celem.

Dla trolli?

Dla PiSu. Z trollami trzeba po prostu walczyć, puszczać przeciw nim własnych "szeptaczy". To oczywiście kosztuje. Natomiast walka z machiną propagandową PiS jest trudniejsza. Z definicji ciężko walczy się z partią, która ma budżet 60-100 milionów, rządzi państwem i spółkami skarbu państwa.

Teraz Nowoczesna nie ma pieniędzy, tylko długi. A pan zapowiedział, że będzie musiała je spłacać bez pańskiej pomocy.

Tak długo, jak byłem przewodniczącym Nowoczesnej, tak długo znajdowałem środki na spłatę zadłużenia wynikającego z błędu popełnionego przez Michała Pihowicza. Od pół roku finansami partii zarządza nowe kierownictwo.

Pewnie przydałyby się pieniądze na rozkręcenie nowego projektu. Ma je pan?

Jestem optymistą. Środki będziemy zdobywać przede wszystkim poprzez członkostwo w stowarzyszeniu Plan Petru. Ludzie, którzy się do niego zapiszą, będą też płacić składki. Stąd będą bazowe pieniądze. Bez samofinansowania trudno rozpocząć jakikolwiek projekt.

Wystarczy?

Ludzie chcą się angażować w prace stowarzyszenia. Chcą działać. To bardzo zachęcające.

Jacy ludzie?

Ci, którzy od pewnego czasu byli niewykorzystani. Ale też ci nie zaangażowani wcześniej w politykę. Zgłosiło się już ponad 300 osób.

Pana stronnicy z Nowoczesnej?

Nie dzielę ich na osoby z tej partii i spoza niej. Ważne, że chcą się zaangażować i mają podobne wartości. Zadeklarowaliśmy, że do wyborów samorządowych budujemy stowarzyszenie, w wyborach wspieramy ludzi, z którymi znajdujemy wspólny język.

Jakieś konkretne osoby?

Bez nazwisk. A po wyborach tworzymy ruch liberalno-społeczny. Ta formuła, jak widać, odpowiada wielu ludziom. Jestem dobrej myśli.



Grzegorz Schetyna i Ryszard Petru (fot. Sławomir Kamiński/AG)

A nie lepiej było zrobić tak, jak pewien często porównywany z panem lider innej partii politycznej, kiedy parę lat temu stracił władzę w partii i funkcję w rządzie? Przeczekał cierpliwie. Dziś ma partię w ręku i jest liderem opozycji.

Grzegorz Schetyna nie był jedynym założycielem Platformy Obywatelskiej. To kluczowa różnica między nami. Po drugie: być może dla niego trwanie w partii ma sens. Zresztą w międzyczasie był szefem MSZ i marszałkiem Sejmu.

Ale w partii nie próżnował. Gdyby tak zrobił, nigdy by nie odzyskał władzy w PO. To był bardzo długi marsz z powrotem na szczyt.

Ja nie muszę być w polityce. Grzegorz Schetyna musi.

Zaprosił pana do PO.

Odpisałem mu na Twitterze: "dzięki za zaproszenie. Ale nie skorzystam. Możemy walczyć wspólnie przeciwko PiS, ale mamy inną wizję Polski. Chcę reprezentować przedsiębiorczą i bardziej wrażliwą społecznie Polskę. Pozdrawiam serdecznie. Ryszard".

Ujmę to tak: mam perspektywę czteroletniej kadencji. I albo mam szansę wygrywać z PiSem i zrobić coś ważnego, albo nie.

A jak nie, to...?

A jak nie, to nie mam powodu siedzieć w polityce. Proszę zrozumieć: jestem innym typem człowieka. Dla mnie polityka jest kosztowna, nie pobieram wynagrodzenia jako parlamentarzysta, jestem obiektem hejtu, ludzie na ulicy mnie rozpoznają, co utrudnia życie prywatne. Więc jeżeli przy tych wszystkich minusach mam nie mieć wpływu na rzeczywistość polityczną, to wolę skoncentrować się na zadaniach, które mogą być pożyteczne. To proste podejście: wszystko albo nic. Jeżeli mogę wykorzystać swoje możliwości, to wykorzystuję. Jeżeli nie miałbym przekonania, że uda mi się mój nowy projekt - a jestem przekonany, że się uda - nie rozpoczynałbym go.

Zawsze mogę tę samą energię realizować w biznesie.

Potraktował pan Nowoczesną i nowy projekt jak kolejne firmy, które pan może założyć i z których pan może odejść, kiedy się panu podoba.

Nie kiedy się podoba, tylko kiedy najwyższy czas. Czyż nie jest to racjonalne?

Nikt poza panem nie ma takiego podejścia, politycy w Polsce siedzą po 30 lat w jednej partii. Albo w jej kolejnych mutacjach.

Ja to widzę inaczej. Trzeba grać o najwyższą stawkę. Jak się nie udaje - zmieniamy cel.

Jakby pan o kursach akcji i walut mówił. A nie o organizacjach pełnych ludzi - z ich nadziejami, ambicjami, namiętnościami, emocjami.

Nie rozumiem wariantu "siedzenie i tracenie czasu". Rzeczy, które mi się przytrafiają w życiu, analizuję. Oczywiście emocje są we mnie, w środku. Jak ktoś ma emocje na wierzchu, tak jak PiS, to znaczy, że są to głównie emocje na pokaz. Choć trzeba przyznać, że PiS genialnie nimi gra. Ma machinę marketingową, która wymyśla słowa i generuje pomysły emocjonujące Polaków.

I dzięki temu wygrywają wybory.

Tyle, że oni robią to w złej wierze. Wyłącznie w celu utrzymania władzy i podziału łupów. Ja nie jestem cynikiem. Nastroje społeczne oczywiście trzeba brać pod uwagę. Ale skupić się trzeba na kwestii zasadniczej - na tym, by pokazać, że Polską można zarządzać lepiej za te same pieniądze. Albo i za mniejsze. Można tworzyć lepsze warunki dla rozwoju, dla przedsiębiorczości. Dawać ludziom możliwość zarabiania większych pieniędzy. A jako władza wydawać je na edukację, służbę zdrowia - a także na pomoc dla potrzebujących, jak osoby niepełnosprawne, które protestują w Sejmie. Ale nie bawić się w rozdawnictwo. I to wszystko przekazać w zrozumiałej i emocjonalnej formie Polakom.

Chciałby pan tą Polską rządzić, czy nie?

Oczywiście. Bycie w opozycji jest jałowe. Mało skuteczne. Co nie oznacza, że będąc w opozycji nie można robić rzeczy pożytecznych.

Ktoś opisał mi pana niedawno jednym skrótem. ASAP.

As soon as possible. Tak szybko, jak to możliwe. Nie lubię, jak coś za długo trwa. Wiem, że polityka wymaga cierpliwości. Ale cierpliwość to nie bierność. Wolę cisnąć na ASAPie do przodu, niż czekać nie wiadomo na co. Nie lubię, gdy nic nie dzieje.



Ryszard Petru ogłasza, że odchodzi z Nowoczesnej (fot. Sławomir Kamiński/AG)

Ryszard Petru. Ekonomista i polityk. Założyciel i były szef partii Nowoczesna, obecnie bezpartyjny poseł na Sejm VIII kadencji, lider stowarzyszenia Plan Petru. W latach 2001-2004 pracował jako ekonomista ds. Polski i Węgier w Banku Światowym. Do 2008 był głównym ekonomistą banku BPH, potem dyrektorem ds. strategii i głównym ekonomistą w BRE Banku i w PKO BP. W latach 2011-2014 był partnerem w firmie PwC, odpowiadał za polskie firmy prywatne. Współpracował z Forum Obywatelskiego Rozwoju Leszka Balcerowicza.

Michał Gostkiewicz. Dziennikarz i redaktor magazynu Weekend.Gazeta.pl. Wcześniej dziennikarz Gazeta.pl, "Dziennika" i "Newsweeka". Stypendysta Murrow Program for Journalists (IVLP) Departamentu Stanu USA. Absolwent Polskiej Szkoły Reportażu. Robi wywiady, pisze o polityce zagranicznej i fotografii. Kocha Amerykę od Alaski po przylądek Horn. Prowadzi bloga Realpolitik, bywa na Twitterze.

Polub Weekend Gazeta.pl na Facebooku

CHCESZ DOSTAWAĆ WIĘCEJ DARMOWYCH REPORTAŻY, POGŁĘBIONYCH WYWIADÓW, CIEKAWYCH SYLWETEK - POLUB NAS NA FACEBOOKU