Waar de Drachtster politiek alleen zou praten over de koopzondag, heeft ze dinsdagavond ingestemd met een algehele vrijstelling van de openingstijden. Een unicum.

365 dagen per jaar, 24 uur per dag, 7 dagen in de week, ook tijdens Pasen, Pinksteren, Kerst en op 4 mei om 20 uur: de winkels in Drachten mogen van de meerderheid van de gemeenteraad van Smallingerland altijd, maar dan ook echt altijd open. Ze kwamen naar de raadszaal om te stemmen over de koopzondag, maar gingen in meerderheid mee in een voorstel van D66 om ook de beperkingen rond openingstijden ‘s nachts en rondom feestdagen te schrappen.

En iedereen schrok ervan: waar hebben we nu mee ingestemd? Geen stad in Nederland, ook Amsterdam of Rotterdam niet, heeft zo’n vrij regime als Drachten en Smallingerland vanaf volgende maand. En dat roept direct heel veel vragen op: want hoe moet het nu met de horeca, die zullen wijzen op oneerlijke behandeling. Winkels wel altijd open en wij niet? En hoe ga je de openbare orde waarborgen, als er nachtwinkels komen of winkels die speciale nachtelijke acties houden?

‘Je stemt voor wild west’

,,Beseffen we wel genoeg wat hier vanavond gebeurt’’, vroeg een getergde SP-fractievoorzitter Jos van der Horst zich aan het einde van de avond af. ,,Je stemt voor wild west. Dan zijn de gevolgen voor u. Ik heb net tegen de burgemeester gezegd: u moet als handhaver van de openbare orde ingrijpen.’’ CDA-raadslid Minke de Voor: ,,Dit is onverantwoord. Wij hebben als raad geen idee wat hier gebeurt. Het is van God los.’’ ChristenUnie-raadslid Klaas van Veelen: ,,We zijn als raad op een dieptepunt beland. Dit ging zo ondoordacht.’’

Hoe ging het?

De raad kwam bijeen om te praten over de naderende koopzondag. Daar was haast bij, want de ondernemers wilden op 1 juli - tijdens Simmerdeis - voor het eerst de deuren op zondag openen. Oppositiepartij ChristenUnie probeerde ‘koopzondagcoalitie’ ELP, VVD, PvdA, GroenLinks en FNP nog te verleiden om beperkingen aan tijden en het aantal dagen op te leggen.

Hij wees de coalitiepartijen GroenLinks, PvdA, ELP, VVD en FNP op hun campagnetaal en hun grondbeginselen en verwees naar de koopzondagenquête van de Leeuwarder Courant , waaruit bleek dat 81 procent van de inwoners voor een koopzondag is, maar een grote groep daarvan voor een beperkte openstelling. Niet iedere week, maar een paar keer per jaar. ,,Luister naar de burgers’’, sprak Van Veelen richting de ‘koopzondagcoalitie’. Over de ELP: ,,U heeft de burger hoog in het vaandel. Bewijs het.’’ Tegen de PvdA: ,,Als voorvechter van de rechten van werknemers en van het sociale leven. Waar is die rode kleur op uw wangen?’’ En tegen GroenLinks: ,,Strijder tegen de 24 uurseconomie. Waar is de groene kleur op úw wangen?’’ En FNP: ,,U was altijd tegen ongelimiteerde koopzondagen? Recht uw rug.’’

Averechts

Maar werkte het? Nee. Sterker, de tijden werden alleen maar verruimd. Waar ChristenUnie niet genoeg politieke vrienden kon vinden, haalde D66 met succes de netten op. De democraten verzilverden hun grootste verkiezingsbelofte: ondernemers moeten hun deuren openen wanneer zij dat willen, ook al is het zondag, ook al is het midden in de nacht.

En prompt kregen ze - zonder te debatteren over de gevolgen voor de openbare orde en veiligheid - de meerderheid mee. En toen brak de paniek uit. Waar hebben we nu mee ingestemd? Oppositiepartijen CDA, ChristenUnie en SP wilden de stemming voor zich uit schuiven, maar dan zou ook de eerste koopzondag - waar het allemaal om te doen was - in gevaar. En daarom gingen de meeste handen in de lucht voor én de koopzondag én tegelijk ook het vrijlaten van welke sluitingstijd dan ook.

En dat was een vreemd gezicht: coalitiepartner FNP, wel voor de koopzondag, ging niet mee in het voorstel van D66 en het uiteindelijke collegeplan. GroenLinks ging niet mee met het D66-voorstel, maar wel met het collegevoorstel (en dus indirect ook met het D66-plan).

En D66? Raadsleden Ron van der Leck en amendement-indiener Roy Postma verlieten trots en met opgeheven hoofd de raadszaal: verkiezingsbelfote ingelost, en dat als oppositiepartij.

Supermarkten iedere zondag open, centrum iedere maand

Terug naar waar het eigenlijk allemaal om draaide: de koopzondag. Zondag 1 juli is de grote aftrap in het Drachtster centrum, met een groot feest in de winkelstraten. Er zijn speciale acties, de rode loper wordt uitgerold en er is samen met het culturele evenement Simmerdeis een centrumprogramma samengesteld.

Na 1 juli zullen centrumondernemers iedere laatste zondag van de maand de deuren openen. Speciaal voor de feestdagen komen er extra koopzondagen in december: op 16 en 23 december. In december zijn de winkels dus drie keer open. De reguliere laatste zondag (30 december) en de twee extra koopzondagen. De winkels gaan dan open van 12 uur tot 17 uur ‘s middags.

Supermarkten gaan iedere zondag open, hebben de dertien winkels in Drachten met elkaar afgesproken. Jumbo en Albert Heijn openen de deuren van 11 uur ‘s ochtends tot uiterlijk 19 uur ‘s avonds, Poiesz is open van 11 uur tot 18 uur.