‘Wij zagen dat filmpje van de crash van die Russische jet en dachten: “Maar hier kloppen een aantal dingen niet.” Toen zijn we beginnen rekenen’, zegt professor Tom Van Doorsselaere, die samen met zijn collega Giovanni Lapenta zowel Turkse als Russische beweringen van de kaart veegt.

‘Het begon met een discussie toen we naar de Alma, een studentenrestaurant, in Leuven wandelden’, zegt Van Doorsselaere, die aan de KU Leuven op de afdeling Plasma-astrofysica werkt. ‘We hadden op een filmpje gezien hoe die Russische straaljager werd neergehaald door Turkije en hoorden dat de Turken spraken over “17 seconden in het Turkse luchtruim” en de Russen over “het Syrische luchtruim” spraken.’

‘Als wetenschappers konden we het niet laten om eens te kijken wat de wetenschap nu precies vertelt over de crash’, zegt Van Doorsselaere. Samen met zijn collega, professor Giovanni Lapenta (KU Leuven), maakte hij enkele berekeningen aan de hand van het filmpje.

De belangrijkste ontdekkingen publiceerde het duo in een blogpost:

1. Het Russische vliegtuig vloog op 5.800 meter hoogte

De Turkse autoriteiten beweerden meteen na de crash dat de Russische straaljager werd neergeschoten toen hij op ongeveer 5.800 meter hoogte vloog.

‘Dat klopt’, aldus Van Doorsselaere. ‘Op het filmpje is te zien dat de jet 30 seconden lang neervalt na impact. Omdat de verticale beweging enkel afhangt van de zwaartekracht, kunnen we berekenen dat het vliegtuig zich op een hoogte van minstens 4.500 meter bevond. Omdat het filmpje niet alles laat zien, is het aannemelijk dat het vliegtuig 34 seconden viel in plaats van 30 seconden. En dan klopt die 5.800 meter zeker.’

2. Het Russische vliegtuig vloog in het Turkse luchtruim

‘De kaart die Rusland verspreidde na de crash, kan wetenschappelijk niet juist zijn’, zegt Van Doorsselaere.

‘Het vliegtuig maakt zogezegd een bocht van 90 graden nadat het geraakt wordt door een raket. Dat is nonsens. Dat moet dan een hele zware raket zijn, want het momentum (massa maal snelheid, red.) van een bestaande raket en de explosie is vele malen kleiner dan het momentum van de jet, en kan dus maar een kleine richtingsverandering veroorzaken tijdens de botsing.’

3. Het Russische vliegtuig was ten hoogste 10 seconden in het Turkse luchtruim

‘Dat de Turken zeggen dat de jet 17 seconden in hun luchtruim vloog, is eveneens nonsens. Omdat we weten van de Turkse kaart hoever het vliegtuig viel van de plaats waar het geraakt werd door de raket, kunnen we ook de snelheid van het vliegtuig schatten’, stelt Van Doorsselaere.

‘De crashsite was ongeveer 8 kilometer van de plaats waar het vliegtuig geraakt werd . Een horizontale afstand van 8 kilometer die afgelegd wordt op 30 seconden (de tijd voor de val) leidt tot een geschatte snelheid van 960km/u. Dit is ook de normale snelheid van lijnvliegtuigen op die hoogte, en is dus een redelijke schatting.’

‘De afstand die het Russische vliegtuig in Turkije doorbracht is iets minder dan 2 kilometer. Als het aan 960km/u vloog, dan bracht het 7,5 seconden door in het Turkse luchtruim. Schattingen limiteren de schending van het Turkse luchtruim tot ten hoogste 10 seconden.’