Er is een genetische overeenkomst gevonden tussen de legionellakiemen die bij vijf patiënten zijn vastgesteld en het staal uit de koeltoren van een bedrijf in de Gentse haven, zo werd bevestigd door het Agentschap Zorg en Gezondheid. Omdat er een gerechtelijk onderzoek loopt, mag de naam van het bedrijf niet worden genoemd.

Op 9 en 10 mei waren legionellastalen genomen bij zeventien verschillende bedrijven in de Gentse haven. 'Sneller dan verwacht zijn er al resultaten binnen, maar het labo is nog niet helemaal klaar met het onderzoek', zei Joris Moonens van het Agentschap Zorg en Gezondheid (AZG) woensdagavond op een persconferentie in Evergem. Uit die eerste resultaten blijkt dat er al minstens één bron van de legionellabesmetting is gevonden.

'Bij één staal van één koeltoren van één bedrijf is een genetische overeenkomst gevonden met de legionellakiemen die werden vastgesteld bij vijf van de 32 patiënten. Er is een sterk wetenschappelijk argument dat zij besmet zijn geraakt door deze bron', zegt Moonens. De koeltoren is dan ook de meest waarschijnlijke besmettingsbron van de uitbraak van legionellose in de Gentse kanaalzone.

Er is ook een grote waarschijnlijkheid dat de andere patiënten door deze bron zijn besmet geraakt, maar een tweede bron valt nog niet compleet uit te sluiten, aldus Moonens. 'Bij zes andere patiënten werden ook stalen afgenomen voor onderzoek, bij de overige 21 niet omdat het een zeer belastende en invasieve ingreep is, en soms te gevaarlijk voor de gezondheid.'

Andere stalen van bedrijven worden sowieso nog onderzocht om mogelijke andere bronnen uit te sluiten.

Besmettingsrisico onder controle

De besmette koeltoren lag in het afgebakende gebied, en stond dus op de radar, waardoor het net zoals alle koeltorens van de andere bedrijven al werd gedesïnfecteerd voor de bron werd vastgesteld. Daardoor was er vanaf 15 mei geen risico op besmetting meer. Moonens verwacht dus ook geen nieuwe besmettingen meer, al is het niet volledig uitgesloten dat er zich nog nieuwe slachtoffers aandienen. Legionella heeft een inucabtietijd van tien tot maximaal negentien dagen.

Sinds zaterdag zijn er geen nieuwe meldingen van patiënten meer geweest. Het totale aantal patiënten staat op 32. Twee slachtoffers zijn overleden. De grote meerderheid van de patiënten is intussen alweer thuis, twee slachtoffers liggen nog op intensieve zorgen.

Het bedrijf in kwestie werd vandaag nog de opdracht gegeven om de koeltoren dagelijks te blijven ontsmetten. 'We blijven ook stalen nemen en indien een nieuwe legionellagroei wordt vastgesteld, zal de koeltoren meteen worden stilgelegd', aldus Moonens.

Een tweede bedrijf waar hoge waardes werden vastgesteld moet een beheersplan opmaken. Bij drie andere bedrijven werden lagere waardes opgetekend. Er is vandaag nog geen verklaring over hoe de bron is kunnen ontstaan, maar dat wordt verder onderzocht.

Gerechtelijk onderzoek

Het parket heeft een gerechtelijk onderzoek geopend, en er is een onderzoeksrechter aangesteld. Omdat het geheim van het onderzoek gerespecteerd moet worden, mag de naam van het bedrijf dat verantwoordelijk is voor de besmette dampen niet worden bekendgemaakt. 'We proberen desondanks zo open en transparant mogelijk te communiceren, maar rekenen op begrip dat we de namen niet mogen noemen', zegt Moonens.

'Het is goed dat de vermoedelijke bron gevonden is', vult burgemeester van Evergem Joeri De Maertelaere aan, maar hij betreurt dat de naam niet mag worden vrijgegeven. 'De inwoners van Evergem, slachtoffers en hun familie hebben het recht om de waarheid te kennen. Dit stelt ons met een gewetensprobleem. Onze mensen hebben het recht om deze bron te kennen.'

Dat er een besmettingsbron is vastgesteld, betekent nog niet dat er een strafrechtelijke fout is gebeurd, benadrukt De Maertelaere. Het bedrijf in kwestie zal moeten aantonen of het voldoende voorzorgen heeft genomen om een besmetting te voorkomen. 'We willen aan het bedrijf vragen dat het actief zou communiceren. Dat zou goed zijn naar de inwoners toe. Men hoeft niet te wachten tot de onderzoeksrechter inzage verleent', aldus De Maertelaere.