Moeten treinbegeleiders EHBO kunnen toepassen? En moet elke trein een defibrillator hebben? Een recent tragisch voorval stelt die vragen op scherp.

Op de trein van Oostende naar Eupen is zondagmiddag een oudere man om het leven gekomen na een hartstilstand. De dertigjarige Morgane Waldmann was erbij toen het gebeurde. Ze is verbaasd dat het NMBS-personeel zo slecht voorbereid was op die medische noodsituatie.

‘De trein was onderweg tussen Gent en Brussel toen een passagier aan de noodrem trok en de trein tot stilstand bracht. Even later riep het treinpersoneel om dat ze op zoek waren naar een arts of iemand vaardig in eerste hulp bij ongevallen. Ik heb een cursus gevolgd en haastte mij naar vooraan in de trein. Er waren ook twee artsen, een brandweerman en een verpleegster.’

Geen kennis van EHBO, geen defibrillator

‘Maar de drie treinbegeleiders wisten niet wat te doen. Geen van hen had enige kennis van EHBO of van hartmassages. Er was in de trein ook geen defibrillator aanwezig.’ Met zo’n toestel kan een elektrische schok worden toegediend aan een persoon die door een hartstilstand is getroffen.

‘Ik zeg niet dat een defibrillator het leven van die man had kunnen redden’, zegt Waldmann. ‘Maar ik vind het wel onvoorstelbaar dat zo’n belangrijk toestel niet aanwezig is op drukke treinen en dat het personeel van de NMBS niet opgeleid is om met medische crisissituaties om te gaan.’

Enkele minuten later reed de trein opnieuw verder naar het station Brussel-Zuid, waar hij dertien minuten later aankwam. Hulpverleners zijn dan aan boord gegaan en de andere reizigers zijn uitgestapt. Op dat moment zou de man al overleden zijn geweest.

Wel in stations

Volgens een woordvoerder van de NMBS hebben de treinbegeleiders zondag wel degelijk gedaan wat ze moesten doen: ‘Ze hebben ervoor gezorgd dat de hulpverleners zo snel mogelijk werden verwittigd en ze hebben de trein naar die plaats gekregen die door hen het snelst te bereiken is’, zegt Dimitri Temmerman. Hij bevestigt dat de opleiding van treinbegeleiders geen EHBO-cursus bevat.

Er zijn geen plannen om defibrillatoren te voorzien in treinen. ‘We hebben die optie bestudeerd, maar dat bleek niet de meest efficiënte oplossing’, zegt Temmerman. In sommige spoorwegstations zijn de toestellen wel aanwezig. ‘Momenteel hangen zij al in 15 stations en de komende maanden komen daar nog eens 33 stations bij.’