Εμφαση στους πρωτοποριακούς μαθητές του θα δώσει φέτος το 7ο Παγκόσμιο Φεστιβάλ Μονοφωνικής ή Τροπικής Μουσικής που πραγματοποιείται στο χωριό Χουδέτσι του Νομού Ηρακλείου από 4 έως 7 Αυγούστου, με την εμβληματική καθοδήγηση του Ρος Ντέιλι.

Με 65 συναυλίες σε πέντε μουσικές σκηνές που θα λειτουργούν ταυτόχρονα (από 9 το βράδυ μέχρι τις 2 τα ξημερώματα) θα παρουσιαστούν έργα υψηλής και πρωτότυπης δημιουργίας, με καλλιτέχνες σχεδόν απ’ όλο τον κόσμο. «Ιδιαίτερη έμφαση θα δώσουμε στις μουσικές προτάσεις των κατά καιρούς μαθητών μας, οι οποίοι σήμερα έχουν εξελιχθεί σε ολοκληρωμένους μουσικούς», μας λέει ο Ρος Ντέιλι.

⚫ Πότε ξεκινήσατε την εκπαίδευση και πόσους μαθητές έχετε;

Το Φεστιβάλ αποδεικνύει την πολύχρονη και συστηματική εκπαιδευτική δουλειά που γίνεται από το 2002 στον ίδιο χώρο.

Διότι από το 2000 έως το 2002 παλεύαμε να χτίσουμε το συγκεκριμένο κτίριο.

Οι μαθητές μας είναι περίπου 400 κάθε χρόνο -μέσα σε 15 χρόνια πέρασαν τουλάχιστον 6.000- προερχόμενοι από 38 διαφορετικές χώρες.

Παλιότερα το 80% των μαθητών ήταν Ελληνες και το 20% ξένοι. Μετά την οικονομική κρίση αυτή η σχέση αντιστράφηκε.

Τα μαθήματα πραγματοποιεί το Μουσικό Εργαστήρι Λαβύρινθος. Οσον αφορά το Φεστιβάλ, εμείς είμαστε ένας εκ των διοργανωτών, οι άλλοι είναι η Περιφέρεια Κρήτης, ο Δήμος Αρχανών-Αστερουσίων, ο Πολιτιστικός Σύλλογος Χουδετσίου και ο Σύλλογος Φίλων του Μουσικού Εργαστηρίου Λαβύρινθος.

⚫ Φέτος από πού θα είναι οι μουσικοί;

Από Ινδία, Ιράν, Τουρκία, Ισπανία, Ελλάδα, Αφγανιστάν, από όλες τις Βαλκανικές χώρες.

Καλύπτουμε μουσικά τη λεγόμενη Τροπική μουσική, η οποία εκτείνεται από τη Βορειοδυτική Αφρική έως τη Δυτική Κίνα.

Μετά τη Δυτική Κίνα υπάρχει η πεντατονική μουσική της Απω Ανατολής, που είναι ένας πολύ διαφορετικός μουσικός τρόπος σκέψης.

⚫ Σε όλη τη Μονοφωνική Μουσική υπάρχει μουσική και Λόγος, ως ποίηση. Στους μαθητές σας υπάρχει εξέλιξη αυτής της μουσικής;

Ναι, οι τωρινοί μουσικοί αισθάνονται μεγαλύτερη ελευθερία να αξιοποιούν ευρύτερα στοιχεία από διαφορετικές κουλτούρες και παραδόσεις και να δημιουργούν πρωτότυπες συνθέσεις. Αυτό ως προς τη μουσική.

Ως προς τον Λόγο, εδώ είναι πολύ λεπτή η ισορροπία. Δηλαδή, μία μουσική που δουλεύει με διαχρονικά στοιχεία δεν μπορεί να έχει ποίηση με στοιχεία πρόσκαιρα.

Αλλά, επίσης, δεν μπορεί να έχει και στοιχεία φολκλορικά και παρελθοντόπληκτα. Γενικά, όταν λέμε για διαχρονικότητα, πρέπει η δημιουργία συνολικά να στέκει έξω από τη φθορά του χρόνου.

Είναι κάτι δύσκολο, είναι κάπως σαν το δημοτικό τραγούδι.

⚫ Βλέπετε εσείς, με την πλούσια πείρα και γνώση, να υπάρχουν διαχρονικότητα και πρωτοτυπία μαζί;

Εχουμε κάποια σύγχρονα δημιουργήματα μουσικά, που με τη «μύτη» τα οσφρίζομαι και νομίζω πως υπάρχει η διαχρονικότητα μαζί με την πρωτοτυπία.

Θεωρώ ότι αυτά θα αναδειχθούν αργότερα. Τελική δοκιμή, βέβαια, όπως πάντα θα είναι η αντοχή στον χρόνο.

Είναι κάποια μουσικά πράγματα που πριν από πεντακόσια χρόνια και ύστερα από πεντακόσια χρόνια μιλάνε στους ανθρώπους μέσα από την αξία τους.

Φυσικά επιδέχονται αλλαγές στη διάρκεια του χρόνου, εξελίσσονται και αντέχουν.

⚫ Υπάρχουν και Ελληνες σύγχρονοι δημιουργοί σ' αυτήν την κατηγορία;

Σίγουρα ναι, θα έλεγα μάλιστα ότι οι πιο ενδιαφέρουσες εξελίξεις σ' αυτό το μουσικό είδος θα έρθουν από την Ελλάδα.

⚫ Τι είδους εξέλιξη βλέπετε να έρχεται;

Υπάρχει κλασική ινδική μουσική, κλασική αραβική, κλασική τουρκική, κινεζική, περσική, ευρωπαϊκή κ.λπ.

Λέγοντας κλασική, τι ακριβώς εννοούμε; Δεν είναι εντελώς σαφές.

Αν είμαι Ιταλός μουσικός και με ρωτήσεις «ποια είναι η μουσική σου;», θα απαντήσω Βιβάλντι, Μπετόβεν, Γκριγκ, Σιμπέλιους, Τσαϊκόφσκι και άλλοι Ευρωπαίοι δημιουργοί.

Αν ρωτήσετε κάποιον Ινδό, Τούρκο, Πέρση, Αραβα, θα αναφέρει μόνο κάποιον μουσικό από τη χώρα του.

Είναι κλειστό το πράγμα αυτό και όχι μόνο δεν προτρέπει να ακούει τους γείτονες, αλλά αποτρέπεται από όλη τη βιομηχανία του πολιτισμού τους.

⚫ Στους κύκλους της παραδοσιακής μουσικής όταν κάποιος κάνει κάποια καινοτομία λένε ότι το «μπαστάρδεψε». Αυτό τι σημαίνει;

Δημιουργείται μια πολύ άβολη κατάσταση, όπου ο μουσικός, στην προσπάθειά του να είναι αυθεντικός στον εαυτό του, δεν μπορεί να είναι αυθεντικός στην παράδοσή του.

Διότι η παράδοσή του αποδέχεται την παρέμβαση προηγούμενων γενεών μονάχα.

Τώρα όμως έχει προκύψει ένας αριθμός μουσικών στην Ελλάδα, και θέλω να πιστεύω πως το Μουσικό Εργαστήρι Λαβύρινθος έχει συμβάλει σ'αυτό, με εξίσου μεγάλο ενδιαφέρον για τη μουσική άλλων λαών.

Αισθάνονται την ελευθερία να μαθαίνουν και να επηρεαστούν από αυτές και ταυτόχρονα να τις επεξεργάζονται δημιουργικά.

Είχα μια τέτοια καταπληκτική εμπειρία όταν έφερα σε επικοινωνία τους δύο δασκάλους μου, τον Κρητικό Κώστα Μουντάκη και τον Ιχσάρ Οζγκέν, τον Τούρκο, που έπαιζε πολίτικη λύρα.

Μόλις συναντήθηκαν και έπαιξαν λίγο, επήλθε μια βαθιά επικοινωνία.