De verkoop van cannabis in coffeeshops wordt in Nederland gedoogd, maar het telen en aanvoeren van cannabis is nog altijd strafbaar. Om ook de achterdeur van de wietteelt te legaliseren, is een wetswijziging nodig.

In de Utrechtse politiek wordt al langer gepleit voor vernieuwing van het cannabisbeleid, ‘vanuit het belang van de individuele en de volksgezondheid’. De gemeente faciliteert vanuit dat oogpunt de totstandkoming van de Social Cannabis Club: een vereniging waarvan de leden wiet kweken, uitsluitend voor eigen gebruik. Bij teelt van vijf of minder planten voor eigen gebruik zullen de leden niet worden vervolgd.

Twee Utrechtse stichtingen hebben bij het ministerie van Volksgezondheid aanvragen ingediend voor een ontheffing. Met zo’n ontheffing kan de club legaal opereren. Moet de gemeente Utrecht regulering van teelt en aanvoer van cannabis doorzetten? Dat is de vraag.

Queeny Rajkowski – raadslid VVD Utrecht

‘VVD is tegen de experimenten op lokaal niveau, zolang het verbod nog geldt’

“Het huidige gedoogbeleid waarbij de teelt en inkoop van cannabis illegaal is, maar de verkoop niet, is niet meer van deze tijd. De VVD wil van die vreemde situatie af en het beleid rond softdrugs slimmer reguleren. Het is tijd om het gehele domein van en rondom softdrugs opnieuw in te richten. Die herinrichting kan alleen landelijk plaatsvinden. Tot die tijd is en blijft het telen van wiet verboden, ook in Utrecht.

De VVD is tegen de experimenten op lokaal niveau zolang het verbod nog geldt. In Utrecht gaat de discussie niet alleen over het herzien en vernieuwen van het gedoogbeleid. Het gaat er ook over wie wiet zou moeten telen (gemeente of ondernemers?) en met welk geld (ondernemers met hun eigen geld of belastingcenten?). De gemeente zou wat de VVD betreft ver weg moeten blijven van alles wat met de teelt en verkoop van cannabis te maken heeft.

De gemeente dient er nu en in de toekomst op toe te zien dat de verkoop van softdrugs niet tot overlast leidt en de gevolgen in de directe omgeving zo beperkt mogelijk blijven. De gemeente Utrecht kan zich in de tussentijd beter richten op het aanpakken van overlastgevende coffeeshops, of het realiseren van een coffeeshop drive-in aan de rand van de stad waar de VVD al jaren om vraagt.”

Marloes Metaal – raadslid CDA Utrecht

‘Drugsverslaving en dealen los je niet op met een wietclub’

“Wethouder Everhardt is inmiddels ruim vijf jaar bezig met zijn experiment. En het heeft behalve tienduizenden euro’s aan lobby- en onderzoekskosten nog niets opgeleverd. Dat komt omdat de gemeente er niet over gaat. De gemeente heeft ook nog geen sluitende afspraken met de initiatiefnemers voor de cannabisclubs – die willen geen pottenkijkers – en ook de wetenschappelijke begeleiding die geregeld zou worden is nog niet concreet. Kortom, vijf jaar lang heeft de wethouder hard geroepen, maar feitelijk is er niets veranderd.

Ik zou willen dat wethouder Everhardt – hij gaat nota bene over volksgezondheid – meer aandacht zou besteden aan de dingen waar hij wél wat aan kan veranderen. Drugsverslaving en dealen zijn grote problemen. Die los je niet op met een wietclub, maar met een harde aanpak om drugs van de straat te halen en te voorkomen dat mensen verslaafd raken.

Het aantal jongeren dat problematisch drugs gebruikt en daardoor op school uitvalt, moet naar beneden. Net als de overlast van dealers en gebruikers van cannabis, maar ook van lachgas en andere middelen. Als de wethouder daar zoveel energie in zou steken, zou hij de inwoners van Utrecht verder helpen en ons belastinggeld nuttig inzetten. En als hij in Den Haag wat wil veranderen, had hij zich voor de Tweede Kamerverkiezingen moeten aanmelden.”

Victor Everhardt – wethouder Volksgezondheid D66

‘Het huidige coffeeshopbeleid is contraproductief en moet dringend op de helling’

“De gemeente Utrecht is al sinds jaar en dag voorstander van experimenten die de teelt en aanvoer van cannabis reguleren. In dit verband willen wij ‘social cannabis clubs’ faciliteren: clubs die een experiment willen starten met een gesloten keten van teelt en gebruik door volwassen recreatieve gebruikers. Dat kan de gemeente alleen als het Rijk daarvoor ruimte biedt.

Daar pleit de gemeente Utrecht al jaren voor. Het huidige coffeeshopbeleid is contraproductief en moet dringend op de helling. Daarbij sluiten wij aan op breed draagvlak onder Nederlandse gemeenten om het nieuwe beleid te laten vertrekken vanuit het belang van de individuele en volksgezondheid, en van daaruit de verbinding zoeken met activiteiten die gericht zijn op het verbeteren van de leefbaarheid en veiligheid in de wijken, en het gericht en hard aanpakken van teelt door criminele organisaties. Ik zie dat er een breed nationaal draagvlak is ontstaan voor regulering en modernisering. Waar Utrecht aanvankelijk bijna alleen stond, steunt de VNG inmiddels ook het pleidooi voor regulering en modernisering.

Ook Den Haag gaat nu om. Er is inmiddels een kamermeerderheid voor regulering en die meerderheid wordt alleen maar groter nu ook de VVD de modernisering van het cannabisbeleid heeft opgenomen in het verkiezingsprogramma. Waar ik bij de uitwerking voor pleit, is ruimte voor gemeenten in de nieuwe wet- en regelgeving. En daarmee bedoel ik ruimte om zelf lokale experimenten te kunnen ontwerpen, passend bij wat de stad nodig heeft en uiteraard binnen randvoorwaarden voor preventie en volksgezondheid, veiligheid en criminaliteitsbestrijding.”

Jan van Piekeren – woordvoerder CSC Domstad Utrecht

‘De enige manier om te weten wat je gebruikt, is door zelf te kweken’

“Ruim veertig jaar geleden is het gedoogbeleid voor cannabis geïnitieerd door mijn held Dries van Agt van het CDA. Reden was het scheiden van de markten tussen cannabis en harddrugs om de volksgezondheid niet onnodig in gevaar te brengen. Het recht op gezondheid is een Europees mensenrecht. Door pure politieke onwil en het slecht verdedigen van dit beleid aan het buitenland is de achterdeur van de coffeeshop echter nog steeds niet geregeld. 800.000 volwassen Nederlanders die ter ontspanning, recreatief of medicinaal cannabis gebruiken, worden gecriminaliseerd en gebruiken producten waar geen enkele controle is op kwaliteit of pesticiden. De enige manier om te weten wat je gebruikt, is door zelf te kweken. Dat is het idee achter de Cannabis Social Club.

We willen voor honderd volwassen recreatieve gebruikers vier planten kweken in een clubruimte en de geoogste planten in een gesloten systeem onder de leden verdelen. Natuurlijk is de CSC niet de oplossing om de achterdeur voor de coffeeshop te regelen; als Utrecht 300.000 inwoners heeft en vijf procent gebruikt cannabis, dan hebben we het over 15.000 medebewoners. Dat zou omgerekend honderdvijftig clubs nodig hebben. Ik kan je vertellen dat het voor één club al niet meevalt een passende, betaalbare ruimte te vinden.

Er valt dus iets te kiezen op 15 maart en een meerderheid is voor reguleren. Maar hoe? Gaan we voor kleinschaligheid en een veilingsysteem waar ook de controle plaatsvindt zodat het bijzondere plantje van ons allemaal blijft? Of gaan we voor staatswiet, Monsanto, Philip Morris en een paar uitgekookte farmaceuten? Op reguleren.com kun je kijken voor welk model van reguleren jij bent.”