Τον Σεπτέμβριο του 2017 ένα ραδιενεργό σύννεφο σκέπασε όλη την Ευρώπη, αποτελώντας την μεγαλύτερη διαρροή ραδιενεργού υλικού από το 2011 και το περιστατικό στη Φουκουσίμα. Μέχρι πρόσφατα, ωστόσο, η πηγή του ραδιενεργού υλικού αποτελούσε σημείο αντιπαράθεσης και αμφισβήτησης.

ADVERTISING

Νέα μελέτη από διεθνή ομάδα επιστημόνων κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το ραδιενεργό υλικό προήλθε από τη νότια Ρωσία και πιθανότατα ήταν αποτέλεσμα ατυχήματος σε πυρηνικό εργοστάσιο στα Ουράλια όρη. Η έρευνα, που δημοσιεύτηκε στο Proceedings of the National Academy of Sciences, έγινε από μια ομάδα 70 εμπειρογνωμόνων από όλη την Ευρώπη, η οποία εξέτασε 1.300 μετρήσεις του ραδιενεργού ισοτόπου ρουθηνίου-106 από τοποθεσίες σε ολόκληρη την Ευρωσιατική ήπειρο. Σύμφωνα μ' αυτήν, η μεγαλύτερη ποσότητα του ρουθηνίου-106 απελευθερώθηκε από κάπου στα νότια Ουράλια, κοντά στα σύνορα της Ρωσίας με το Καζακστάν, όπως ανέφεραν οι αρχικές εκτιμήσεις.

Αξίζει να σημειωθεί ότι το μέρος στα Ουράλια φιλοξενεί μία από τις μεγαλύτερες πυρηνικές εγκαταστάσεις στη Ρωσία, το Μαγιάκ, το οποίο ειδικεύεται στην επανεπεξεργασία πυρηνικών υλικών από πυρηνικούς αντιδραστήρες και πλουτωνίου από όπλα. Παρά το γεγονός ότι δεν υπάρχουν επίσημη τοποθέτηση από τη διοίκηση του Μαγιάκ ή τις ρωσικές αρχές για τα νέα ευρήματα, η φύση του συμβάντος έγινε πολύ πιο σαφής με αυτή τη μελέτη, υποστηρίζουν οι ερευνητές.

"Ήταν αποδέσμευση με παλμικό τρόπο που τελείωσε πολύ γρήγορα. Ήμαστε σε θέση να δείξουμε ότι το ατύχημα συνέβη κατά την επανεπεξεργασία στοιχείων αναλωμένου υλικού, σε πολύ προχωρημένο στάδιο, λίγο πριν το τέλος της διαδικασίας επεξεργασίας" δήλωσε ο καθηγητής Georg Steinhauser, ειδικός ακτινοβολίας από το πανεπιστήμιο του Ανόβερου.

Η συγκέντρωση ρουθηνίου-106 στην Ευρώπη τον Σεπτέμβριο-Οκτώβριο 2017 PROCEEDINGS OF THE NATIONAL ACADEMY OF SCIENCES

Το εργοστάσιο Μαγιάκ έχει συνδεθεί με διάφορα περιστατικά στο παρελθόν, με πιο σημαντικό τον όλεθρο του Κιστίμ, τον Σεπτέμβριο του 1957. Τότε το σύστημα ψύξης σε μια από τις δεξαμενές αποθήκευσης αποβλήτων χάλασε, με αποτέλεσμα την καύση 70-80 τόνων ραδιενεργών αποβλήτων. Τουλάχιστον 10.000 άνθρωποι αναγκάστηκαν να φύγουν από τα σπίτια τους και εκατοντάδες εκτιμάται ότι έχασαν τη ζωή τους. Πρόκειται για το τρίτο πιο σοβαρό πυρηνικό δυστύχημα που έχει συμβεί ποτέ.

Ευτυχώς, πάντως, το ραδιενεργό νέφος του 2017 ποτέ δεν έθεσε σε κίνδυνο την δημόσια υγεία. Οι ρωσικές αρχές αρνήθηκαν την ευθύνη για τη ραδιενέργεια. Η Μόσχα επέμενε ότι τα συστήματα παρακολούθησης της ατμόσφαιρας βρήκαν αμελητέες ποσότητες ρουθηνίου-106 στη χώρα αλλά ανίχνευσαν υψηλά επίπεδα στη Ρουμανία, την Ιταλία και την Ουκρανία.