De overheid hoeft voorlopig geen extra maatregelen te nemen om te voldoen aan de Europese norm voor fijnstof. Dat heeft het gerechtshof in Den Haag bepaald in een kort geding dat was aangespannen door Milieudefensie en de Stichting Adem.

In september had de rechtbank de milieuorganisaties in het gelijk gesteld. Dat betekende dat de overheid op plekken waar de lucht vies is, geen maatregelen mocht nemen die de luchtkwaliteit zouden verslechteren, zoals het bouwen van een megastal, het verbreden van snelwegen of het verhogen van de maximumsnelheid.

Het kabinet ging tegen die uitspraak in beroep, omdat het verbod onterecht zou zijn. "Het onderdeel van het vonnis is voor meerdere uitleg vatbaar", zei het demissionaire kabinet toen. "De consequenties zijn daarom moeilijk te overzien."

Bodemprocedure

Milieudefensie had ook een uitgebreide bodemprocedure over luchtkwaliteit aangespannen, waarin de organisatie eiste dat de staat meer zou doen tegen vervuiling. In die zaak ving Milieudefensie vorig jaar bot: de rechtbank wees de vordering af.

De rechter zei in het bodemvonnis dat Nederland ernaartoe werkt om te voldoen aan de richtlijnen van de Wereldgezondheidsorganisatie WHO. De staat is niet verplicht om daar nu al aan te voldoen, aldus de rechter.

Veiligheidsmarge

Het hof heeft zijn uitspraak van vandaag afgestemd op het bodemvonnis en komt daarom tot de conclusie dat de staat ook in deze zaak in het gelijk moet worden gesteld. In de uitspraak van de bodemprocedure stond onder meer dat de overheid geen extra veiligheidsmarge hoeft toe te passen ten opzichte van de Europese norm, iets dat in het kort geding centraal stond.

"Op de staat rust wel de verplichting om ervoor te zorgen dat de grenswaarden niet opnieuw worden overschreden. Die verplichting kan niet leiden tot toewijzing van de vordering om iets extra's te doen boven op de verplichtingen die uit de Europese regelgeving voortvloeien", laat het hof weten.

Reacties

Staatssecretaris Van Veldhoven zegt dat het goed is dat het hof bevestigt dat de huidige rekenmethode voor de luchtkwaliteit volstaat. "Dat neemt niet weg dat we volop werken aan schone lucht en verbetering van de luchtkwaliteit in Nederland. We weten immers steeds meer hoe belangrijke goede luchtkwaliteit voor onze gezondheid is."

Milieudefensie is teleurgesteld in de uitspraak van het hof. Een woordvoerder benadrukt dat Nederland nog wel verplicht is om aan de Europese norm voor luchtkwaliteit te voldoen en dat de staat daar ook aan werkt.

Milieudefensie is tegen de uitspraak van de bodemprocedure in beroep gegaan. De behandeling van dat hoger beroep moet nog beginnen.