Το 1/3 του ελληνικού εδάφους κινδυνεύει να γίνει έρημος εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής και της αλόγιστης χρήσης των υδάτινων πόρων. Την δραματική προειδοποίηση εκπέμπουν Έλληνες επιστήμονες και περιβαλλοντικές οργανώσεις που μελετούν συστηματικά το φαινόμενο.

ADVERTISING

Οι έρευνες καταδεικνύουν ότι περιοχές όπως η ανατολική Πελοπόννησος και σχεδόν όλα τα αιγαιοπελαγίτικα νησιά κινδυνεύουν με ερημοποίηση τις προσεχείς δεκαετίες. Η ερημοποίηση συνιστά τεράστια απειλή, όχι μόνο για την Ελλάδα, αλλά και ολόκληρη τη λεκάνη της Μεσογείου, επισημαίνει ο ακαδημαϊκός Χρήστος Ζερεφός.

"Η ερημοποίηση δεν γίνεται μόνο από την απόλυτη ξηρασία, γίνεται και από την εναλλαγή ξηρασίας και πλημμυρών. Έχουμε εναλλασσόμενα ακραία φαινόμενα, με μεγαλύτερη συχνότητα από ότι ήταν στο παρελθόν.

Το κόστος από αυτά τα φαινόμενα, ενώ ήταν στις αρχές της δεκαετίας του 50, δηλαδή πριν από 60 χρόνια, περίπου 10 δισεκατομμύρια δολάρια παγκόσμια, τώρα έχει φτάσει 1 τρισεκατομμύριο, δηλαδή 1000 δισεκατομμύρια δολάρια."

Η ανατολική Πελοπόννησος θεωρείται σήμερα υψηλού κινδύνου. Επίσης, μέτριο κίνδυνο διατρέχουν νησιά του Αιγαίου και μικρότερο κίνδυνο τμήματα της Στερεάς, της Εύβοιας, της Θεσσαλίας, της Μακεδονίας, της Θράκης και η κεντρική και νοτιοανατολική Κρήτη.

Εκατό χώρες στον κόσμο, ανάμεσά τους και η Ελλάδα, είναι αντιμέτωπες με τον κίνδυνο της ερημοποίησης, σύμφωνα με στοιχεία του ΟΗΕ, ο οποίος καθιέρωσε την 17η Ιουνίου ως παγκόσμια ημέρα για την αντιμετώπιση του φαινομένου.

Πρωτεύοντα ρόλο έχει ο άνθρωπος

Ο διακεκριμένος ακαδημαϊκός, Χρήστος Ζερεφό., μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ για το συγκεκριμένο θέμα, υπενθύμισε πως ο πρώτος που περιέγραψε αυτό το φαινόμενο ήταν ο Αριστοτέλης στα «Μετεωρολογικά» του. «Εκεί αναρωτιέται πώς έγινε έρημος η Σαχάρα. Και αναφέρεται σε μια μεγάλη κλιματική αλλαγή για τους μηχανισμούς της οποίας θέτει ερωτήματα» ανέφερε χαρακτηριστικά.

Οι αριθμοί λένε ακόμη πως έως το 2025 περισσότεροι από 1,8 δισεκατομμύρια άνθρωποι θα έρθουν αντιμέτωποι με το πρόβλημα της παντελούς έλλειψης νερού, ενώ τα δυο τρίτα του πλανήτη θα ζουν με την αγωνία της εξάντλησης των αποθεμάτων. Λένε ακόμη πως η ερημοποίηση θα προκαλέσει περισσότερους θανάτους από κάθε άλλη φυσική καταστροφή και πως εξαιτίας του φαινομένου περισσότεροι από 135 εκατομμύρια άνθρωποι θα υποχρεωθούν να εγκαταλείψουν τις εστίες τους.

Αν υπάρχει μια σημαντική διαφορά με το παρελθόν αυτή είναι η ταχύτητα με την οποία εκδηλώνεται το φαινόμενο. Και σε αυτή την ιλιγγιώδη ταχύτητα πρωτεύοντα ρόλο έχει ο άνθρωπος. «Το χαρακτηριστικό της αποσταθεροποίησης του κλίματος που οφείλεται στον άνθρωπο είναι ότι η αποσταθεροποίηση αυτή εκδηλώνεται σε πολύ μικρή χρονική περίοδο. Στο παρελθόν η αλλαγή αυτή ξεκινούσε και ολοκληρωνόταν σε ένα διάστημα χιλιάδων ετών» εξήγησε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κ. Ζερεφός.

«Σήμερα ξέρουμε ότι υπήρξε μια παρατεταμένη περίοδος ξηρασίας στην εποχή του χαλκού, η οποία σύμφωνα με κάποιους μελετητές διήρκησε τριάντα χρόνια και σύμφωνα με άλλους ακόμη και τριακόσια. Είναι η περίοδος που κατέβηκαν οι Δωριείς από τον Βορρά και κατέλαβαν το Άργος και τις Μυκήνες για να αλλάξει η ροή της Ιστορίας» δήλωσε ο διακεκριμένος ακαδημαϊκός.

Επιστρέφοντας στο παρελθόν, άλλες γνωστές περίοδοι ξηρασίας ήταν αυτή που ξεκίνησε περίπου το 100 μΧ, ενώ άλλη μία σημειώθηκε κατά τους μεσαιωνικούς χρόνους. «Πιο πρόσφατα, τη δεκαετία του 1970, ξεκίνησε μια νέα περίοδος ξηρασίας στη Βορειοδυτική Αφρική, η οποία διαρκεί δυστυχώς μέχρι σήμερα. Από εκείνη την περιοχή είχαμε τους πρώτους οικολογικούς πρόσφυγες καθώς εξαιτίας της ξηρασίας επεκτάθηκε η έρημος προς τη Σαβάνα» συμπλήρωσε ο Χρήστος Ζερεφός.

«Ξέρουμε ότι ο υδροφόρος ορίζοντας στη Βόρεια Αφρική κατεβαίνει και ότι σε οάσεις όπως είναι η Φαράν, στη χερσόνησο του Σινά, που άλλοτε ανέβλυζε το νερό επίγεια -κι εγώ θυμάμαι ως παιδί- τώρα είναι σε βάθος πάνω από 20 και 30 μέτρα. Το γεγονός ότι αυτή η αλλαγή επισυμβαίνει στη διάρκεια της ζωής ενός ανθρώπου σημαίνει πολλά. Το κλίμα πάντα άλλαζε. Αλλά η ανθρώπινη παρέμβαση επέτεινε αυτές τις αλλαγές και γι’ αυτό βλέπουμε αυτά τα φαινόμενα» πρόσθεσε.

Σύμφωνα με τον ίδιο, ο άνθρωπος ευθύνεται κατά 30% με 35% για την αλλαγή του κλίματος. «Εάν δεν κάνουμε κάτι σε λίγο θα ευθύνεται κατά 70% και 80%» επεσήμανε.