In vergelijking met veel andere EU-inwoners weten Nederlanders goed hoe ze antibiotica moeten gebruiken en wat de gevaren van verkeerd gebruik zijn. Dat blijkt uit een omvangrijke enquête die onderzoeksbureau TNS heeft uitgevoerd in opdracht van de Europese Commissie.

In april werden dit jaar 27.969 inwoners uit de 28 verschillende EU-lidstaten geïnterviewd. De Eurobarometer had verschillende doeleinden. Zo wilde de Europese Commissie meer te weten te komen over het gebruik in de verschillende landen en over de kennis en mening onder inwoners over het correct gebruik ervan. Drie jaar geleden liet de commissie eenzelfde soort enquête uitvoeren.

Laagste in gebruik

In alle landen gold dat minder dan de helft van de ondervraagden afgelopen jaar zei antibiotica te hebben gebruikt. Malta en Spanje zaten met 48 en 47 procent aan de hoogste kant, Zweden en Nederland met 18 en 20 procent aan de laagste kant.

Europabreed zei een op de drie EU-inwoners afgelopen jaar antibiotica te hebben gebruikt. Dat is redelijk gelijk aan het gebruik dat in 2013 uit de enquête naar voren kwam. Net als toen zijn er dus ook nu qua mate van gebruik grote verschillen waarneembaar tussen de verschillende lidstaten.

Bronchitis, griep en keelpijn blijken de meest voorkomende redenen om antibiotica te gebruiken. Overigens zijn antibiotica niet werkzaam tegen griep, omdat griep door een virus wordt veroorzaakt. Antibiotica zijn werkzaam tegen bacteriën.

Kennis

Nederlanders weten relatief veel over antibiotica. Alle ondervraagden kregen vier stellingen over antibiotica voorgelegd en moesten aangeven of die goed of fout waren. 62 procent van de Nederlandse deelnemers wist correct te zeggen dat antibiotica geen virussen doden. Het Europese gemiddelde lag op 43 procent.

Bijna 80 procent van de Nederlanders zei terecht dat antibiotica niet effectief zijn tegen verkoudheden en griep. Het Europese gemiddelde voor die stelling lag met 56 procent een stuk lager.

Het overgrote merendeel van de Europese ondervraagden wist met 84 procent te zeggen dat onnodig gebruik van antibiotica ertoe leidt dat antibiotica ineffectief worden. Bij de ondervraagde Nederlanders is die kennis bijna algemeen goed, blijkt uit het percentage van 96 dat de stelling goed beoordeelde.

Op de vierde stelling scoorde Nederland echter onder het gemiddelde van 66 procent. De stelling dat het gebruik van antibiotica vaak bijwerkingen, zoals diarree, tot gevolg heeft, wist 62 procent correct te beoordelen.

Europese aanpak

De Europese zorgministers komen morgen samen in Luxemburg om te spreken over het Europese antibioticagebruik en een mogelijk gezamenlijke aanpak om het gebruik terug te dringen.

Minister Schippers zet zich nationaal en internationaal al jaren actief in om antibioticagebruik terug te dringen. Het is bestempeld als een van de speerpunten tijdens het Nederlandse EU-voorzitterschap.

Volgens de WHO sterven er in Europa jaarlijks 25.000 mensen aan de gevolgen van een infectie door een bacterie die resistent is tegen antibiotica. Tussen nu en 2050 kan dat getal oplopen tot 10 miljoen doden per jaar, als de resistentiegraad met de voorspelde 40 procent toeneemt.