De Brabantse officier van justitie Johan van Vreeswijk (60) is door de inlichtingendienst AIVD ten onrechte uitgesloten van een functie bij de EU omdat hij bevriend is met een homoseksuele moslim uit Indonesië. Dat oordeelt de afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State.

In een tot nu toe niet gepubliceerde uitspraak van de Raad van State van 27 mei staat dat de magistraat – die sinds 2008 voor internationale EU-missies werkte – in 2013 ten onrechte geen verlenging kreeg van zijn zogenoemde ‘Personnel Security Clearance’ van de AIVD, omdat hij bevriend is geraakt met een homoseksuele man uit Bali. Van Vreeswijk was tegen dat besluit van de AIVD in beroep gegaan. Hij verwijt de inlichtingendienst een „homofobe agenda” te voeren. De baas van de AIVD, Rob Bertholee, heeft na het oordeel van de hoogste bestuursrechter in een brief van 6 augustus Van Vreeswijk alsnog een ‘security clearance’ gegeven.

Die EU-functie ging niet door

De aanklager kwam in 2013 in aanmerking voor de vertrouwensfunctie Head Rule of Law Reform bij EUPOL (Europese politiemissie) in Afghanistan. Om die reden volgde een veiligheidsonderzoek door de AIVD. In dat kader vertelde Van Vreeswijk bevriend te zijn met een man uit Bali.

De AIVD heeft geen samenwerkingsovereenkomst met collega’s in Indonesië en kon dus geen informatie over de vriend van de aanklager opvragen. De dienst en het ministerie weigerden daarop clearance want er waren “onvoldoende gegevens voorhanden om alle veiligheidsrisico’s uit te sluiten”.

Om vriendschap, geen seks

Van Vreeswijk (60 jaar) vindt het onbillijk dat hij na zes jaar internationale dienst werd beschouwd als een veiligheidsrisico omdat hij een vriendschap heeft – “niet seksueel van aard en geen partnerrelatie” – met een 25 jaar jongere man op Bali. De AIVD heeft volgens hem een vooroordeel tegen een oudere homoseksuele man die een vriendschappelijke relatie onderhoudt met een buitenlandse jongere vriend, die moslim is. Van Vreeswijk ziet de man naar eigen zeggen hooguit twee keer per jaar.

De Raad van State oordeelt nu dat de minister en de AIVD de Indonesische vriend van Van Vreeswijk ten onrechte als partner hebben aangemerkt terwijl er geen sprake is van “een duurzame affectieve relatie”. De AIVD was bang dat een buitenlandse partner „invloed had kunnen uitoefenen” op Van Vreeswijk.

Officier van justitie Van Vreeswijk zoekt nu naar eigen zeggen een nieuwe “vergelijkbare internationale functie”. Hij eist dat minister Plasterk (Binnenlandse Zaken, PvdA) hem 50.000 euro schadevergoeding betaalt omdat hij internationale toeslagen is misgelopen. Hij noemt de AIVD “een conservatieve wittemannenorganisatie die tegenover hem een vijandige en schofferende houding heeft aangenomen”. Van Vreeswijk eist ook compensatie voor reputatieschade. Een woordvoerster van de AIVD wil niet zeggen of de schadeclaim zal worden betaald.

Lees ook: Een risico omdat hij homo’s sprak