Een voorbeeld waar ProDemos twijfels over had, is de opstelling van de PvdA over de hypotheekrenteaftrek. De stelling zegt dat die regeling niet verder moet worden aangetast en daar is de PvdA het mee eens. Maar in het verkiezingsprogramma doet de PvdA twee aanpassingen. Zo wordt het maximale bedrag waarover hypotheekrente kan worden afgetrokken tot 500.000 euro per huishouden beperkt.

Volgens een woordvoerder van de partij zijn de voorgestelde maatregelen geen wijziging van het systeem rond de hypotheekrenteaftrek en is daarom 'eens' geantwoord. Het gaat volgens de woordvoerder slechts om een "belastingmaatregel voor een hele kleine groep met een zeer hoog inkomen".

Vergissing

Bij 50Plus was er iets anders aan de hand: de seniorenpartij zou zich gewoon hebben vergist. 50Plus sprak zichzelf tegen in de toelichting op de stelling over ontwikkelingshulp. De partij was het in de Stemwijzer oneens met de stelling dat er meer geld moet naar ontwikkelingssamenwerking.

Maar in de toelichting die in de Stemwijzer kan worden aangeklikt, zegt de partij dat Nederland zich moet houden aan de OESO-norm, wat in de praktijk een stijging van het budget zou betekenen.

Het lag dus meer in de lijn van de verwachting dat 50Plus 'eens' had geantwoord op de stelling. Dat is maandag daarom met instemming van 50Plus aangepast in de Stemwijzer.

Ontwikkelingssamenwerking

In andere gevallen lijkt het antwoord van partijen te verschillen met het verkiezingsprogramma, maar ziet ProDemos na nader contact met de partijen geen bezwaar. Het CDA pleit in de Stemwijzer voor het afschaffen van het onder voorwaarden vervroegd vrijlaten van gevangenen.

Maar in het partijprogramma zijn de christendemocraten minder hard in hun oordeel. Daar zeggen ze dat een gevangene onder voorwaarden vrij mag komen als hij 90 procent van zijn straf heeft uitgezeten.

In de Stemwijzer kunnen partijen een korte toelichting geven om hun standpunt te nuanceren. Het CDA kiest daar in dit geval niet voor. "Straf is straf" schrijven de christendemocraten in de toelichting, "vervroegd vrijlaten tast het vertrouwen van de samenleving aan".

In een reactie zegt het CDA steeds te proberen om een zwart-wit geformuleerde stelling zo goed mogelijk in lijn met het verkiezingsprogramma te brengen. Blijkt dat dilemma’s op te leveren, dan kiest de partij voor een antwoord dat het programma zo dicht mogelijk benadert.

In dit geval wil het CDA af van de huidige praktijk van bijna automatische vrijlating na het uitzitten van twee derde van de straf en daarom is deze lijn gekozen in de Stemwijzer.