W porównaniu do uśrednionych sondaży w maju, nie tylko PiS, ale także KE zdobyła wyższe poparcie. Polaryzacja eliminuje szanse rozwoju wszystkim pozostałym partiom

W wyborach parlamentarnych polaryzacja będzie rosnąć, co stawia Wiosnę i każdą kolejną mniejszą partię w krytycznej sytuacji

Władysław Kosiniak-Kamysz przed sobotnią Radą Naczelną PSL dystansuje się od projektu Koalicji Europejskiej

Zwycięstwo Prawa i Sprawiedliwości jest spektakularne. Nie ma co do tego wątpliwości. Nawet w partii Jarosława Kaczyńskiego nikt się takiego nie spodziewał.

Ze względu na prawie siedem procent różnicy wynik Koalicji Europejskiej (38,5 proc) odbierany jest jak klęska. Szybko zaczęło się podważanie sensu jej istnienia.

Nie widzę dziś pozytywnego scenariusza dla opozycji na parlamentarne wybory, ale przekreślanie w czambuł Koalicji Europejskiej jest dziecinne. Bez Koalicji Europejskiej mielibyśmy już dziś Węgry w Polsce. Zamiast tego mamy system dwupartyjny (obie partie zebrały rekordowe 84 proc. poparcia). To o niebo lepiej dla demokracji liberalnej niż system jednopartyjny, bo taki demokracją liberalną w żaden sposób nie jest.

Owszem jedna z tych dwóch partii wyraźnie przegrała wybory, ale w dalszym ciągu obie poruszają się na poziomie plus minus 40 proc. głosów. Gdyby nie było Koalicji Europejskiej, dystans zwycięzców do następnej partii wynosiłby tyle, ile jej poparcie. PiS nie miałoby konkurencji. Dziś wciąż jeszcze ma i lekceważenie tego jest niepoważne.

Zdobyć wyższe poparcie w sondażach, żeby przegrać

Zauważmy, że w tych wyborach nie jeden, ale dwa komitety osiągnęły lepszy wynik niż przewidywany przez sondaże. Jak na „klęskę”, to trochę zbyt paradoksalna sytuacja. W szczegółach wygląda to tak: uśrednione sondaże z 14 sondażowni w maju (wyborcy zdecydowani) pokazały takie wyniki: PiS 41,5 proc., KE 36,5 proc., Wiosna 8 proc., Konfederacja 5,5 proc., Kukiz 5,5 proc., Razem 2,5 proc.

Ostatecznie wynik Prawa i Sprawiedliwości jest lepszy o 3,7 proc., a Koalicji Europejskiej o 2 proc. Polaryzacja zabrała poparcie partiom trzecim. Do wyborów parlamentarnych, które będą „o życie”, polaryzacja jeszcze wzrośnie. Jak w tym odnajdzie się Wiosna albo jakakolwiek inna partia? A przede wszystkim, jak na tej podstawie opuszczać Koalicję Europejską?

Tym bardziej że akurat SLD i PSL zrealizowały swoje ambicje mandatowe. Nie bardzo jest więc twardy powód do wewnętrznych inicjatyw rozwiązywania Koalicji. Zwłaszcza że te mandaty w dużej mierze dla PSL zdobyła Platforma Obywatelska właśnie w ramach Koalicji Europejskiej. Samodzielne poparcie PSL raczej by nie wystarczyło. W wyborach parlamentarnych PSL-owi może być o tyle łatwiej, że w Polsce powiatowej głosuje się „w krótkim dystansie”, czyli na człowieka, którego się zna. Zarazem dla KE obecność PSL jest fundamentalnie ważna, bo inaczej traci konserwatywne skrzydło.

Koalicja Europejska nie ma konkurencji na opozycji

Tak jak w 2015 r. konieczność rywalizacji o głosy i presja ze strony Nowoczesnej Ryszarda Petru bardzo zaszkodziła Platformie Obywatelskiej, tak teraz bardzo utrudniła życie konieczność rywalizacji z Wiosną Roberta Biedronia. Konkurowanie z partią Roberta Biedronia o ten sam elektorat ściągało Koalicję wizerunkowo na lewą stronę i dzieliło go. To mobilizowało bardziej wyborców PiS niż własnych. Z tego punktu widzenia Koalicja może mówić o plusie, bo prawie wyeliminowała konkurencję na opozycji. To daje większą swobodę działania. I mobilizuje do wyjścia z większą ofertą programową bez narażania się na wojnę po stronie opozycji.

Władysław Kosiniak-Kamysz w TVN24 u Moniki Olejnik wypowiadał się dość tajemniczo. Niby ogłosił, że „Czas funkcjonowania Koalicji jest za nami” (nie zaryzykował wiele, bo czas wszystkiego, co przeżyliśmy, jest za nami), ale chyba tak, żeby uspokoić krytyków i ostatecznie ją zachować. I przesunąć programowo w swoją stronę. Osobny start w wyborach parlamentarnych to dla PSL raczej samobójstwo. Nie wiem, skąd pewność, że PSL przekroczyłby próg wyborczy. Podobnie jak pomysły o stworzeniu formacji ludowo-chrześcijańsko-demokratycznej. Kiedy? Z kim? Z Wiosną czy z Konfederacją?

Pogardzane 38,5 proc. będzie jedyną nadzieją

Lider PSL w sobotę będzie miał Radę Naczelną PSL. Mało prawdopodobne, że Kosiniak-Kamysz będzie chciał podjąć takie ryzyko i z poziomu partii prawie 40-procentowej zejść na poziom partii 5-procentowej. W tej partii do zmiany lidera wystarczy decyzja Rady Naczelnej. Przystąpienie do Koalicji poparło 86 członków Rady (ośmiu było przeciw).

Z punktu widzenia aparatu, zgodnie z ordynacją d’Honta byłaby to ogromna strata w możliwej do osiągnięcia liczbie mandatów, o ile PSL przekroczy próg wyborczy. Dla przykładu: gdyby przełożyć wynik Wiosny 6,06 proc. na wybory do Sejmu, to byłoby zaledwie dziewięć mandatów (policzyli to analitycy mBanku).

Konkludując: jest bardzo źle, ale nie tragicznie. Tragicznie to będzie, jak się opozycja w panice rozbiegnie na wszystkie strony. Z czym wtedy zostaniemy? Trzeba szanować te 38.5, bo w każdym innym kraju rządzonym przez populistów opozycja dałaby się za taki wynik przypiekać ogniem.