Vlaams minister van Welzijn Wouter Beke (CD&V) draait de besparing van 5.133 euro bij de Zelfmoordlijn 'en cours de route' terug. Het Vlaams Expertisecentrum Suïcidepreventie, dat de Zelfmoordlijn beheert, moet wel nog altijd 54.840 euro besparen. Bij Sensoa, het Vlaams expertisecentrum voor Alcohol en andere Drugs (VAD) en het Vlaams Instituut Gezond Leven heerst onbegrip door de besparingen.

De aangekondigde besparing bij de Zelfmoordlijn van 1,3 procent, goed voor 5.133 euro, wordt teruggedraaid. Maar andere organisaties die werken op preventie, zoals Sensoa, het Vlaams Instituut Gezond Leven, het VAD (Vlaams expertisecentrum voor Alcohol en andere Drugs) en het Instituut voor Tropische Geneeskunde zien vanaf 1 januari wel een deel van hun middelen geschrapt. Bij deze organisaties heerst onbegrip over de besparingen. 'Investeren in preventie leidt op langere termijn tot winst', zegt Boris Cruyssaert, woordvoerder van Sensoa, het Vlaamse expertisecentrum voor seksuele gezondheid.

Sensoa ziet zijn subsidies krimpen met 6 procent, dat komt neer op bijna 187.000 euro. Het geld dat in Sensoa geïnvesteerd wordt, verdient de maatschappij volgens woordvoerder Cruyssaert terug. 'Niet alleen voor de gezondheid, ook financieel', vindt Cruyssaert. 'Zo zijn de hiv-diagnoses gedaald, wat ook te danken is aan de inspanningen rond preventie. Daardoor moeten minder patiënten medicatie nemen. Maar ook voor de samenleving is dit winst, want er moeten minder geneesmiddelen terugbetaald worden.'

Een gelijkaardig geluid klinkt bij het Vlaams expertisecentrum voor Alcohol en andere Drugs (VAD), waar ruim 198.000 euro bespaard wordt. 'We bekijken volop hoe we dat gaan opvangen, want het is heel kort dag. Op 1 januari gaan de besparingen al in', zegt VAD-directeur Marijs Geirnaert. 'Op middellange termijn zal dit leiden tot meerkosten bij de behandeling van personen met verslavingsproblemen', waarschuwt Geirnaert. 'Het beleid zou er toch op gericht moeten zijn om de kosten naar beneden te halen. Het is kortzichtig om te besparen op preventief gezondheidsbeleid.'



'Er zijn zoveel maatschappelijke problemen - obesitas, depressies, suïcide, noem maar op - die veel menselijk leed veroorzaken en waarvoor de maatschappelijke kosten hoog zijn. Tegelijk bestaan er wetenschappelijke bewijzen dat veel problemen kunnen vermeden worden', reageert Linda De Boeck, de directrice van het Vlaams Instituut Gezond Leven, het expertisecentrum voor gezondheidspromotie en ziektepreventie, dat bijna 90.000 euro moet besparen.



De Boeck legt uit dat 75 procent van de totale uitgaven voor de gezondheidszorg in Westerse landen naar chronische aandoeningen gaat. Nochtans zou 70 tot 90 procent van die aandoeningen te vermijden zijn door een gezonde levensstijl. En toch blijkt uit de jongste Oeso-cijfers nog dat België slechts 2,2 procent van de totale uitgaven voor gezondheidszorg uittrekt voor preventie. Het Europese gemiddelde bedraagt 3,1 procent.

'Het valt moeilijk te begrijpen dat hier dan nog op bespaard wordt', zegt De Boeck. 'Vooral omdat we de beleidsnota van Beke voor het overige een goede nota vinden. Maar we zien niet in hoe we met minder middelen nog meer zullen kunnen doen.'



Zelfmoordlijn

Er zal dus niet bespaard worden op de Zelfmoordlijn, en volgens Vlaams minister van Welzijn Wouter Beke (CD&V) heeft de Vlaamse regering nog extra budgettaire ruimte gevonden voor volgend jaar. 'De besparing bij de Zelfmoordlijn was in onze voorbereiding inderdaad nog opgenomen in het beleid maar op het einde van de rit bleek er toch nog financiële marge te zijn waardoor we de besparingen en cours de route nog kunnen aanpassen', zegt de woordvoerder van Beke.

Er zal niet bespaard worden op de Zelfmoordlijn. Hieronder meer info ?? pic.twitter.com/0VBjAIIIie — Wouter Beke (@wbeke) December 16, 2019

Beke meldt tegelijk dat er de volgende jaren voor tien miljoen euro aan nieuw beleid wordt uitgetekend in preventie. Waar dat budget precies wordt ingezet, wil Beke nog niet kwijt. Onder meer het Vlaams Expertisecentrum Suïcidepreventie, dat de Zelfmoordlijn beheert, moet nog altijd 54.840 euro besparen. Beke ontziet wel een aantal organisaties: niet iedereen moet 6 procent inleveren. Sommige organisaties moeten 1,3 procent besparen.

Kritiek

Dat Beke op zelfmoordpreventie bespaart, kreeg meteen felle kritiek. ‘Vlaanderen heeft een gigantisch hoog aantal zelfdodingen, ook bij jongeren’, stelde Heidi De Pauw, directeur van Child Focus. ‘Besparen op preventie in (geestelijke) gezondheidszorg is nefast én dodelijk op langere termijn.’

Ook de oppositie stelde zich vragen. ‘Dit kan je niet meer uitleggen’, stelde Groen-voorzitter Meyrem Almaci. ‘In het licht van de zelfmoordcijfers in Vlaanderen overduidelijk de foute keuze.’

‘De Vlaamse regering blijft maar kappen’, zei SP.A-parlementslid John Crombez. ‘Tu quoque, Wouter Beke.’

Wie vragen heeft rond zelfdoding, kan terecht op de zelfmoordlijn via het gratis nummer 1813 of op www.zelfmoord1813.be