Leraar Nederlands Gijsbert de Keizer stelt in zijn opiniestuk (12/5) dat leerlingen niet moeten klagen na afloop van het examen, maar hardop hun eigen falen moeten erkennen met de woorden: ‘Ik kan het niet!’

Beste Gijsbert, dat is ronduit absurd. Door de klachten van leerlingen te stigmatiseren als ‘egocentrisch’ gezever doe je de inhoud ervan tekort. Het geklaag heeft niks te maken met verloren trots of een tekort aan cognitieve vaardigheden, zoals jij zegt, maar meer met het bubbeltje waarin de makers van het eindexamen Nederlands zitten.

Lees ook het opiniestuk van leraar Nederlands Gijsbert de Keizer: Beste examenleerlingen, zeg mij na: ik kan het gewoon niet

Cito weigert het examen aan te passen naar een passend, maar nog altijd hoog (het is niet voor niets vwo!) niveau. In plaats daarvan besluiten de makers om meer tekstvergelijkingsvragen op te nemen, die meer tijd kosten en stof te vragen die in drie jaar bovenbouw niet behandeld is. Het examen was te lang. Sommige vragen waren te moeilijk. Sommige vragen te vaag.

Jeffrey Ras doet vwo-eindexamen.

Bovendien kregen wij, scholieren, bij 19 open vragen een maximum aantal woorden opgelegd. In totaal kregen wij 670 woorden om 38 (!) elementen uiteen te zetten. Jij zegt dat wij ook hierover niks te klagen hebben, maar juist blij moeten zijn. Het Cito geeft hiermee immers aan dat het antwoord niet zo lang is!? Je vergeet echter iets belangrijks: wij krijgen maar 180 minuten voor het formuleren van antwoorden en niet, zoals het Cito, meer dan een jaar tijd om ze te kunnen inkorten tot zinnetjes van maximaal 20 woorden.

Beste Gijsbert, volgens jou zijn vwo’ers niet in de positie om te klagen, omdat er genoeg andere scholieren in onze schoenen hadden willen staan. Dat is, toepasselijk genoeg, een drogreden. Ook mensen op de hoogste niveaus, of dat nou mensen in het bedrijfsleven, BN’ers of scholieren zijn, hebben het recht aan te geven wanneer hun iets overkomt dat disproportioneel is.

Lees ook: Mag ik het eindexamen bespreken? Nee, dat is geheim

Dit is het derde jaar waarbij er een groot aantal klachten is over het eindexamen Nederlands. Van de 28.724 klachten dit jaar is ongetwijfeld een deel onzinnig. Een aanzienlijk ander deel is echter terecht. Het examen was te lang, te moeilijk en te vaag. Dat ligt niet aan het onvermogen van de leerlingen of hun gebrek aan ambitie, maar juist aan het onvermogen van het Cito om een fatsoenlijk examen in elkaar te zetten.

Beste Gijsbert, zeg mij na: ‘Dat kan gewoon niet.’

Een versie van dit artikel verscheen ook in NRC Handelsblad van 16 mei 2017