Drie van de vier jongerenorganisaties van partijen die deel uitmaken van het kabinet-Rutte III zijn tegen de nieuwe Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten. De JOVD, die bij de VVD hoort, en de Jonge Democraten van D66 gaan in de aanloop naar het referendum op 21 maart campagne voeren voor een ‘Nee’. Perspectief, de jongeren van de ChristenUnie, is tegen de wet, maar houdt zich bij de campagne afzijdig.

Het standpunt van de jongeren is lastig voor het kabinet van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie, dat juist van plan is om campagne te voeren voor een ‘Ja’. Bij de coalitiepartijen is het CDJA de enige jongerenorganisatie die hetzelfde standpunt inneemt als de moederpartij.

De nieuwe regeling, die door tegenstanders ook wel ‘sleepwet’ wordt genoemd, geeft de inlichtingendiensten ruimere bevoegdheden om dataverkeer van burgers af te luisteren. In de Tweede Kamer stemden VVD, CDA en ChristenUnie voor de wet. D66 was tegen. Bij de formatie van het huidige kabinet zijn extra afspraken gemaakt. De wet gaat in op 1 mei, maar er komt streng toezicht op de uitvoering. In het regeerakkoord staat: ‘Van het willekeurig en massaal verzamelen van gegevens van burgers in Nederland of het buitenland (‘sleepnet’) kan, mag en zal geen sprake zijn.’

Privacy

Voor de liberale jongeren is dat niet genoeg. “Wij willen de privacy beter waarborgen”, zegt Splinter Chabot, voorzitter van de JOVD. “We gaan straks zeker met ons standpunt de straat op.” Kevin Brongers van de Jonge Democraten wil dat de toevoeging in het regeerakkoord ‘in de wet zelf komt te staan’. De jongeren van D66 zijn nog in afwachting van een beslissing over de subsidieaanvraag voor het voeren van campagne tegen de ‘sleepwet’. De Jonge Socialisten (PvdA) zijn ook tegen en kregen gisteren al 50.000 euro toegewezen.

De jeugd van Perspectief gaat zich niet mengen in de referendum-campagne. “Wij zijn tegen referenda”, zegt voorzitter Jarin van der Zande. De organisatie is tegen de nieuwe wet en vindt dat de eigen Kamerleden te weinig aandacht hebben besteed aan verbetering ervan.

Het CDJA steunt de nieuwe regels. “Wij zijn voor veiligheid”, zegt voorzitter Lotte Schipper. “De huidige regels zijn ouderwets en daarom is vernieuwing nodig. De privacy is goed beschermd: die is bij de inlichtingendienst beter geregeld dan bij bijvoorbeeld Facebook.”

Lering

Het kabinet heeft lering getrokken uit het verloop van het vorige referendum over het Associatieverdrag met de Oekraïne. Daarbij hield de vorige coalitie van VVD en PvdA zich afzijdig. Kajsa Ollongren, minister van binnenlandse zaken, zei in november, toen bleek dat er voldoende handtekeningen waren verzameld voor een raadgevend referendum, dat zij in de campagne ‘heel actief gaat aangeven waar die wet eigenlijk voor is’.

Onder meer vanwege de ervaring bij het Oekraïnereferendum wil het kabinet na 21 maart het raadgevend referendum afschaffen. De uitslag van de raadpleging over de ‘sleepwet’ wordt nog ‘zorgvuldig in overweging genomen’, beloofde Ollongren. Maar regeringspartij CDA vindt dat de uitslag al bij voorbaat kan worden genegeerd.