Een bezoekster van de Zaailandmarkt in Leeuwarden, verlaat geëmotioneerd de discussie met PvdA-leider Diederik Samsom over pensioenen in augustus 2013. Beeld anp

Beste Volkskrant-lezer,



Dank u voor uw reactie op mijn open brief over de pensioenen. Ik zou graag iedereen die de moeite heeft genomen een email te sturen even persoonlijk antwoorden, maar dat gaat helaas niet. Er zijn namelijk meer dan duizend emails bij de brievenredactie binnengekomen.



De lezers die blij waren met het artikel, er in positieve zin wat van hebben opgestoken en konden instemmen met de inhoud, wil ik hartelijk bedanken voor hun compliment. Ik hoop dat het stuk eraan bijdraagt dat de moeilijke discussie over de hervorming van het pensioenstelsel op zuivere gronden wordt gevoerd. Dus op basis van feiten, niet op basis van emoties.



Tegen de lezers die boos zijn, zich beledigd voelen of het gewoon pertinent oneens zijn met wat ik schreef, wil ik het volgende zeggen:



Een veelvoorkomend verwijt in jullie reacties is dat ik alle 60-plussers over een kam scheer. Ik vind het spijtig dat mijn artikel zo is overgekomen. Ik heb die indruk juist willen vermijden door hem te adresseren aan de boze 60-plussers, en nadrukkelijk niet aan álle 60-plussers.

Ik hoop dat het stuk eraan bijdraagt dat de discussie over de hervorming van het pensioenstelsel op basis van feiten, niet op basis van emoties, wordt gevoerd. Yvonne Hofs

Ok, brievenredactie stuurt alle mails door #aswespeak. Mijn mailbox is aan het ontploffen. Even bukken. :-) Yvonne Hofs

Beeld anp

Met boze 60-plussers bedoel ik ouderen die de problemen bij de pensioenfondsen blijven ontkennen (meestal uit onwetendheid), daarom hun volledige, in betere tijden toegezegde pensioen'rechten' opeisen en daarmee impliciet van mening zijn dat de jongeren alle risico's moeten dragen. Ik besef heel goed dat ouderen de laatste jaren al veel hebben ingeleverd. Maar jongeren hebben óók veel ingeleverd, zeker als het om het aanvullend pensioen gaat. En Henk Krol c.s. draaien het om: Krol vraagt niet alleen erkenning voor het feit dat veel individuele ouderen erop achteruit zijn gegaan (dat kan ik billijken), maar verspreidt leugens om een standpunt te kunnen verdedigen dat m.i. niet te verdedigen is. Namelijk: 'Handen af van ons pensioen! (no matter what)'



Verder is er kritiek op de toon. Ik kan me voorstellen dat sommigen het stuk als een aanval hebben ervaren. Ik zet al jullie argumenten op een rij, noem die drogredenen, en schiet ze vervolgens een voor een af. Dit komt bij sommigen van jullie blijkbaar hard aan. Ook omdat ik erg systematisch te werk ga, en relatief weinig aandacht besteed aan de gevoelens van ouderen. Ik kan daar weinig op terug zeggen, want ik vind nu eenmaal dat het pensioendebat niet op basis van emoties gevoerd moet worden.



Eén emotie wil ik bij deze wel adresseren: door de vele aandacht in de media en de politiek voor de vergrijzing van de bevolking (die meestal als 'probleem' wordt gezien), hebben veel ouderen het gevoel gekregen dat de maatschappij hen persoonlijk als 'probleem' is gaan zien. Dat is inderdaad niet leuk. Jullie kunnen er niets aan doen dat jullie met velen tegelijk zijn geboren. Ik zou het debat over de vergrijzing daarom niet persoonlijk opvatten, want zo is het absoluut niet bedoeld. Dat er nu veel ouderen zijn en weinig jongeren, betekent alleen wél dat de oude systemen (zoals de pensioenen) die in jullie jeugd prima functioneerden, aan herziening toe zijn. Daar moeten we met zijn allen, jong en oud, eerlijk over kunnen discussiëren. Zonder taboes.



Tot slot zijn er onder de critici velen die vinden dat de discussie niet zozeer over oud versus jong zou moeten gaan, maar over arm versus rijk. Daar ben ik het niet per se mee oneens, maar daar ging mijn stuk niet over. De verdeling van de pensioenpotten is een vraagstuk dat vooral over de verdeling tussen generaties gaat. Zo zijn de pensioenfondsen en de uitbetaling van de pensioenen nu eenmaal georganiseerd. Dát is wat ik heb willen uitleggen, niet meer en niet minder.



Yvonne Hofs is economieredacteur van de Volkskrant.

Ik zou het debat over de vergrijzing niet persoonlijk opvatten. Jullie kunnen er niets aan doen dat jullie met velen tegelijk zijn geboren. Yvonne Hofs