Jihadexpert Montasser AlDe'emeh is vrijgelaten onder voorwaarden nadat hij vanochtend in zijn huis in Sint-Jans-Molenbeek werd opgepakt. Volgens onze bronnen wordt hij ervan verdacht dat hij een vals atttest heeft gemaakt voor kandidaat-Syriestrijder Jawad O. Uit dat attest moest blijken dat Jawad een deradicaliseringscursus volgde bij AlDe'emeh. Maar dat klopt volgens het gerecht niet.

De journalist/onderzoeker Montasser AlDe'emeh werd vrijgelaten onder strikte voorwaarden na grondig verhoor door de onderzoeksrechter in Mechelen. Hij werd net als Khalid O. en Jawad O. in verdenking gesteld van valsheid in geschriften en gebruik van valse stukken. Khalid O. is eveneens vrijgelaten onder voorwaarden, Jawad O. werd in dit dossier vrijgelaten zonder voorwaarden.

Op 24 november pakte de federale gerechtelijke politie van Antwerpen Jawad O. op op verdenking van terroristische activiteiten. Hij zou van plan zijn geweest om naar Syrië te vertrekken. Jawad maakte volgens onze informatie ook deel uit van 'The Way of Life', de organisatie die in Antwerpen in de plaats kwam van Sharia4Belgium.

De broer van Jawad, Khalid, is imam in Mechelen. Hij zou een dag na de arrestatie gebeld hebben naar Montasser Alde'emeh om te vragen of die een attest wilde maken waaruit bleek dat zijn broer Jawad bij Montasser een deradicaliseringscursus volgde. Bij zijn kenniscentrum 'De Weg Naar' in Molenbeek geeft AlDe'emeh dat soort cursusssen.

Maar Jawad O. zou geen cursist geweest zijn bij AlDe'emeh. Toch zou de onderzoeker een attest gemaakt hebben waarin hij het tegendeel beweert. Toen Jawad O. op 27 november voor de raadkamer verscheen, legde zijn advocaat het bewuste attest voor. Het baatte weinig, want zijn aanhouding werd verlengd. Maar de federale politie rook onraad en er werd een onderzoek geopend naar schriftvervalsing door Alde'emeh.

Daarop werden AlDe'emeh en de broers O. alle drie vanochtend vroeg opgepakt - Jawad O. in zijn cel - en ter beschikking gesteld van de onderzoeksrechter in Mechelen. Die beslist in de loop van de dag of ze in verdenking worden gesteld.

Naar Syrië geweest

Sinds de eerste berichten over Belgische jongeren die naar het Midden-Oosten trekken om er te gaan strijden, profileert Alde'emeh zich als jihadexpert. Hij volgde de opleiding islamkunde aan de KU Leuven en begon na zijn studies te werken aan een doctoraatsonderzoek over radicalisering en Syriëstrijders. Daarvoor was hij verbonden aan de KU Leuven en de Universiteit Antwerpen. Vandaag werkt hij als doctorandus bij de Radboud Universiteit in Nijmegen.

Voor zijn onderzoek trok AlDe'emeh in 2014 tot grote verrassing van zijn promotor naar Syrië om er Belgische en Nederlandse strijders te volgen. Hij maakte deel uit van een groep die zichzelf linkte aan Jabhat Al-Nusra, een tak van Al Qaeda. 'Embedded' onderzoek uitvoeren bij de overheersende terreugroep Islamitische Staat vond hij te riskant.

AlDe'emeh had van veel geradicaliseerde jongeren het vertrouwen gewonnen en bleef met hen contact houden via kanalen zoals Skype en WhatsApp.

Eind november verscheen in het weekblad Knack een interview dat AlDe'emeh had afgenomen van de Kortrijkse Syriëstrijder Abdelmalek Boutaliss, vlak voordat de 19-jarige jongen zichzelf opblies in Irak.

Door zijn vertrouwensrelatie met Syriëstrijders en hun familie groeide AlDe'emeh ook naar eigen zeggen uit tot 'een tussenpersoon tussen hen en de samenleving'. Hij werd dikwijls om duiding gevraagd bij berichten over radicalisering en terrorisme en werkte ook zelf als journalist. In de eerste plaats publiceerde hij in Knack, maar ook andere media vonden de weg naar hem. Na de aanslagen in Parijs verscheen in De Standaard een opiniestuk van AlDe'emeh.

Aanvaring met politie

AlDe'emeh kwam begin december nog in het nieuws omdat de politie van Brussel zijn auto doorzocht. De onderzoeker/journalist vond dat ze daarbij te hardhandig en respectloos te werk waren gegaan en suggereerde dat hij werd tegengehouden vanwege zijn huidskleur. Volgens de politie was dat omdat zijn nummerplaat stond geseind.