Tá Rúiseach ceapaithe ina Oifigeach Pleanála Teanga i nGaeltacht Chiarraí Theas. Tá Victor Bayda, gur ó Mhoscó ó dhúchas dó, fostaithe ag Comhchoiste Ghaeltacht Uíbh Ráthaigh. Beidh sé freagrach as an plean teanga atá réitithe don Limistéir Pleanála Teanga in Uíbh Ráthach a chur i bhfeidhm sa cheantar.

Tá an tUasal Bayda go hiomlán líofa sa Ghaeilge agus tá na blianta tugtha aige ag teagasc na Gaeilge san Ollscoil i Moscó. Tá céim Phd bronnta air agus bhí a thráchtas dírithe ar an nGaeilge. Cé go gcuaigh sé i dtaithí na Gaeilge agus é ag freastal ar an Ollscoil i Moscó deir sé go raibh spéis aige sa teanga ó bhí sé ina dhéagóir.

"Bhí suim agam sna teangacha ó bhí mé 13 agus sna teangacha Ceilteacha ach go háirithe, d'fhoghlaim mé beagán Breatnaise agus Gaeilge na hAlban faoin am a chuaigh mé ag an ollscoil agus nuair a fuair mé amach go raibh Gaelige ann chláraigh mé don chúrsa."

Baineann ceapachán an Rúisigh leis na hiarrachtaí atá ar bun pleananna teanga a chur i bhfeidhm sna ceantair Ghaeltachta.

Cé go bhfuil cáil an bhéaloidis ar Uíbh Ráthach, agus sean- scéalaithe ar nós Sheáin Uí Chonaill agus Sheáin Chormaic Uí Shé luaite leis an áit, tá an Ghaeltacht go mór faoi bhrú sa cheantar agus líon na gcainteoirí Gaeilge titithe go mór ann. De réir dhaonáireamh 2016 níl ach 7% den bpobal a labhrann an Ghaeilge ar bhonn laethúil lasmuigh den gcóras oideachais.

Deir Mícheál Ó Leidhin ó Chomhchoiste Ghaeltacht Uíbh Ráthaigh go dtuigeann sé go gcuirfidh sé iontas ar dhaoine áirithe gur Rúiseach atá ceapaithe mar oifigeach pleanála teanga ach go bhfuil an coiste ana-shásta go nglac an tUasal Bayda leis an bpost.

"Tá ard-cháilíochtaí bainte amach ag Victor. Níl aon cheist faoina líofacht sa Ghaeilge. Tá saineolas aige ar chúrsaí pleanála teanga – saineolas a bhí de dhíth orainn sa cheantar seo. Táimíd ag feitheamh leis an lá seo le fada, go mbeadh tacaíocht ar fáil dúinn chun tabhairt fé cheist na teanga anseo in Uíbh Ráthach agus táimíd lán-chinnte go bhfuil an fear ceart aimsithe againn chun tabhairt fén obair dhúshlánach san." a dúirt Ó Leidhin.

Deir an an tUasal Bayda gur chuir sé isteach ar an bpost in Uíbh Ráthach mar gur deis iontach a bhí ann teacht go hÉirinn agus bheith ag plé leis an nGaeilge ar bhonn gairmiúil.

"Tá mé ceapadh gur mór is fiú Gaeilge a fhoghlaim mar is meon eile smaointeoireachta atá sa teanga agus is iontach an rud é a bheith in ann do chuid smaointí a lúbadh agus a chur in iúl ar chaoi eile seachas an chaoi atá tipiciúil de mhórtheangacha na hEorpa.

Is mó is fiú í a shábháil go bhfanfadh sí ina teanga bheo."

Go dtí seo tá 10 Oifigeach Teanga ceaptha i gceantracha Gaeltachta éagsúla ar fud na tíre. Údarás na Gaeltachta a chuireann an maoiniú ar fáil dos na ceanneagraíochtaí. Deir Údarás na Gaeltachta go bhfuil pleananna teanga aontaithe agus ceadaithe i 13 limistéir pleanála teanga go dtí seo agus na hoifigigh á n-earcú de réir a chéile.

Tá súil go mbeidh 17 bpost luaite leis an 13 limistéir sin, idir Oifigigh Pleanála Teanga agus Cúntóirí Pleanála Teanga. Go dtí seo tá infheistíocht 1.49m ceadaithe d’fheidhmiú an don gcéad 13 plean sin agus tá buiséad bliantúil de €100,000 nó €150,000 á chur ar fáil dos na ceanneagraíochtaí.