Titelfoto: Premier Mark Rutte (VVD). Screenshot YouTube-video, kanaal RTL Nieuws

🔊 Beluister dit artikel

Met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid gaat 22 mei een politiek gedenkwaardige avond worden. Dan zal bij Pauw het debat plaatsvinden tussen premier Mark Rutte en de voorman van Forum voor Democratie Thierry Baudet. Wat kunnen we verwachten? Waar zal het debat inhoudelijk over gaan?

Verschillen

Als je de mainstream media moet geloven lijken de VVD en FvD best veel op elkaar. Het debat zou dan ook een “strijd op rechts” zijn. Ik denk dat deze stelling onterecht is. Een duidelijke overeenkomst is nog steeds dat op economisch terrein de VVD en FvD rechts van het midden staan. Marktwerking is in principe iets goeds, vinden beide partijen, individuen zijn verantwoordelijk voor hun eigen beslissingen en hard werken moet beloond worden. Echter op andere terreinen zie je de partijen steeds verder uit elkaar lopen door het naar links opschuiven van de VVD.

Identiteit

De zich nog steeds Volkspartij noemende VVD neemt het niet zo nauw met de Nederlandse identiteit, ziet de burger het liefst als EU-gezind en relativeert alles wat maar iets met tradities te maken heeft. Eigenlijk heeft de VVD onder Rutte het cultureel linkse gedachtegoed geadopteerd en zit ze grotendeels op de lijn van de PvdA en D66 en volgens velen ook inmiddels op die van GroenLinks (klimaat- en milieubeleid).

Qua oriëntatie verschilt de VVD dan ook lichtjaren van Forum. Forum is een politieke partij met in de eerste plaats aandacht voor de Nederlandse zelfstandigheid en onafhankelijkheid, terwijl de VVD op allerlei dossiers het belang van de EU steeds weer zwaarder vindt wegen vindt dan het belang van Nederland.

Economie

Het debat zal woensdag niet over de economische positionering gaan. Wat dat betreft is de focus op werkgelegenheid en banen van de VVD ook slecht gekozen. Baudet kan namelijk gewoon beamen dat hij werkgelegenheid heel belangrijk vindt en dan verwijzen naar het feit dat de werkloosheid in de UK ligt op het laagste niveau in 44 jaar (3.9%), tegen 3.4% in Nederland. Dit terwijl de Franse werkloosheid op 8.7% ligt.

Het dreigen met banenverlies als gevolg van een Nexit is dus vooralsnog bangmakerij. Toch zal Rutte meermalen deze punchline herhalen, ook al is de dreiging niet op feiten gebaseerd.

Cultuur

Gezien het feit dat het Europese verkiezingen zijn, verwacht ik geen echt debat over culturele zaken, wel zal Baudet meermalen deze kaart gaan spelen door de teloorgang van de Nederlandse identiteit te noemen, waarbij enkele verse voorbeelden mogelijk tot onverwachte wendingen zullen leiden.

Nederland of de EU

Het echte debat zal natuurlijk gaan plaatsvinden over Nederland en de EU. En ik moet heel eerlijk zeggen dat het goed voor Nederland zou zijn als dit eens echt een inhoudelijke discussie zou worden, met als hoofdvraag: “In hoeverre moet de Nederlandse soevereiniteit opgaan in een groter supranationale soevereiniteit van de EU?”

In essentie gaan deze verkiezingen over meer EU of terug naar de natiestaat. De kiezer mogen kiezen wat ze willen. Rest is detail en niet relevant in het stemhokje. https://t.co/FJnNGuUAhE — Rutger van den Noort (@RutgervdNoort) May 18, 2019

Zoals iedereen kan zien zijn er voordelen van een samenwerking met andere landen. Het is makkelijker om met je vrachtwagen door te rijden dan te moeten wachten bij een grenspost. Het is makkelijker om op vakantie te betalen met de eigen munt. Maar we moeten ook kritisch zijn op dit soort argumentatie. Want als je toch bijna alles met je pinpas kan betalen in het buitenland, wat maakt een eenheidsmunt dan praktisch nog uit? En als je slim vrachtwagens kan scannen als ze onder een technologisch poortje doorrijden, is een grens dan nog wel zo’n nadeel?

Reciprociteit

Een veel grotere vraag is: hoeveel wederkerigheid is er eigenlijk in de EU? Wij hebben Griekenland gered, maar zou Griekenland ooit Nederland gaan redden? Duitsland is scherp op het naleven van Europese afspraken en verdragen door de Oost-Europese landen, maar lapt zelf de Dublin-akkoorden aan zijn laars. Frankrijk voert een brak financieel beleid, maar neemt wel Italië de maat over de begrotingstekorten.

En als wederkerigheid tussen lidstaten ontbreekt en de regels inconsequent worden gehandhaafd, is dit dan wel een organisatie waar je bij wilt horen? Zijn de niet EU-leden Noorwegen en Zwitserland nou echt zoveel slechter af?

Sleetsheid

Een échte discussie over dit onderwerp zou ik fantastisch vinden, met inhoudelijke argumenten over en weer. Maar ik ben bang dat we dit niet gaan meemaken. We gaan waarschijnlijk een tot de tanden toe bewapende Rutte zien die volledig “on Bilderberg-message” blijft. Met zijn bekende mantra’s:

“De EU heeft ons voorspoed gebracht en in de laatste 70 jaar is er geen oorlog geweest tussen landen in de EU”.

“We hebben grote belangen als handelsland in de EU en kijk nou toch eens wat voor chaos er is bij de Brexit.”

“Als klein kikkerlandje moeten we ons niet terugtrekken achter de dijken, want we staan zwak alleen tegenover Rusland en China.”

“Als je als kiezer verantwoordelijk bent, dan kies je voor de VVD”.

Niet meegaan

Het minst verstandige dat Baudet kan gaan doen is meegaan in Rutte’s denklijn en de discussie door deze succeskretologie laten bepalen. Als hij verstandig is, gaat hij een niveau hoger staan en komt hij met aansprekende voorbeelden waaruit blijkt dat het door Rutte veronderstelde succesvolle beleid van de EU niet werkt.

Dat is de afgelopen jaren wel gebleken als je denkt aan het falende immigratiebeleid, de keer op keer mislukte herverdeling van migranten, de praktisch non-existente bewaking van de buitengrenzen, het krachteloze buitenlandse beleid van de EU en de ingezette ontwikkeling naar een transferunie waarbij de Noordelijke staten gaan betalen voor de financiële tekorten van de Zuidelijke staten.

Het idee van samenwerken met een wederzijds voordeel moet altijd een doel zijn voor een handelsland zoals Nederland, maar Brussel staat dit juist in de weg. Het is dus zaak om wat de Europese samenwerking betreft weer terug te gaan naar de tekentafel. Voortmodderen zoals we al jaren doen met steeds meer bevoegdheden die worden overgedragen aan Brussel, is geen optie meer.

Nationale route

Het wordt dus zaak voor Nederland om als natie opnieuw een route vast te stellen voor de komende decennia. Deze nationale discussie over onze positie in Europa en in de wereld zou je met gebruikmaking van allerlei experts en op rustige wijze moeten voeren, waarbij het maatschappelijk middenveld nauw wordt betrokken. Je zou de bevolking moeten laten kiezen tussen de verschillende scenario’s. Volledig uittreden uit de EU (Nexit) is dan één van de opties.

Als Baudet woensdag dit voorstel rustig en helder over de bühne brengt, voorzien van voorbeelden van het dramatische beleid van de EU, dan denk ik dat Rutte zal wensen dat hij dit debat nooit had aangevraagd.