Europa wil de doelstellingen voor hernieuwbare energie aanscherpen. Maar steenkoollanden Polen en Tsjechië liggen dwars … net als België.

Europa moet tegen 2030 27 procent van zijn energie halen uit hernieuw­bare bronnen, zoals wind, zon, geothermie of biomassa. Omdat de huidige, niet-bindende, doelstellingen onvoldoende zijn om de klimaatbeloftes van Parijs te halen, willen het Europees Parlement en de Europese Commissie dat aandeel hernieuwbare energie in 2030 opkrikken tot respectievelijk 35 en 30 procent. De bal ligt nu in het kamp van de lidstaten.

De onderhandelingen in de Raad van de Europese Unie zijn nog bezig, maar de verwachte scheidingslijn tekent zich al af. Landen als Frankrijk, Nederland, Zweden en Spanje zijn gewonnen voor ambitieuzere doelstellingen, terwijl traditioneel klimaatsceptische landen als Polen, Tsjechië en Hongarije dwarsliggen. Die zijn vaak nog sterk afhankelijk van vervuilende steenkool voor hun stroom. Alleen: deze keer kunnen ze ook rekenen op de steun van ... België. Ons land wil geen ambitieuzere doelstellingen voor hernieuwbare energie onderschrijven omdat de Vlaamse regering op de rem staat, blijkt uit het verslag van een coördinatievergadering tussen de gewesten dat de SP.A. in handen kreeg.

‘Het is makkelijk om van alles te beloven als je het achteraf niet kunt waarmaken’, zegt Andries Gryffroy, Vlaams Parlementslid en energiespecialist van de N-VA. ‘Wij willen eerst een impactstudie over de haalbaarheid. De Europese Commissie heeft die voor Europa gemaakt, terwijl ze ons land alleen mondeling heeft gezegd “dat de impact beperkt zal zijn”. Beleid moet gebouwd zijn op bewijs. Ook in Parijs hebben we makkelijk beslist dat we de opwarming van de aarde onder de twee graden Celsius moeten houden (tegenover het pre-industriële tijdperk, red.). En nu stellen we vast dat we die doelstelling niet halen.’

Ook Geert Bourgeois (N-VA) wil als ‘eco-realist’ eerst een impactstudie zien voor hij zich verder engageert. Dat zei de minister-president gisteren aan SP.A-parlementslid Bruno Tobback, die hem in het parlement over de kwestie interpelleerde. Ambitieuzere doelstellingen mogen de Vlamingen ook niet in de portefeuille treffen. ‘Niets is gratis, ook hernieuwbare energie niet.’

Brussel en Wallonië willen wel verder gaan. En hoewel de coalitiepartners Bourgeois niet openlijk afvallen, is het algemeen geweten dat de Vlaamse minister van Energie, Bart Tommelein (Open VLD), zelf ook meer ambitie wil zien. Maar, zegt Tobback, ‘Het is makkelijk om je op de tribune als Obama te gedragen, en hernieuwbare technologieën te promoten, terwijl je achter de gordijnen net als Trump oude industrieën in stand houdt.’

Knopen doorhakken

Bulgarije, tijdelijk voorzitter van de Raad van de Europese Unie, werkt ondertussen aan een compromisvoorstel rond nieuwe doelstellingen voor hernieuwbare energie. Voorlopig lijken de tegenstanders geen blokkeringsminderheid te halen. De Europese commissaris voor Energie, Miguel Canete, zei gisterochtend dat hij verwacht dat de nieuwe doelstellingen voor 2030 ‘minstens 30 procent’ uit hernieuwbare energie zullen voorschrijven.

Dat is zeker haalbaar, zegt Ronnie Belmans, ceo van Energyville en professor aan de KU Leuven. ‘Maar dan moet het beleid een duidelijk signaal geven. Hoe langer we wachten, hoe moeilijker het wordt. Door steeds opnieuw te aarzelen komen we nergens, ik ben dat zo beu. De regering moet nu eindelijk eens knopen doorhakken.’