Ieder jaar moet er in de Tweede Kamer worden gedebatteerd over het breed welvaartsbegrip. Dat zijn zaken die niet direct in cijfers zijn uit te drukken zoals gezondheid, milieu en onderwijs.

Dat concludeert een commissie in een woensdag gepubliceerd rapport over breed welvaartsbegrip.

"Vraag veel mensen wat ze belangrijk vinden, waar zij naar streven, en je komt op een breed palet van aspecten", zegt GroenLinks-Kamerlid Rik Grashoff, voorzitter van de commissie, die verder bestaat uit nog vijf andere Kamerleden van verschillende partijen.

Er moet een jaarlijkse Monitor Brede Welvaart worden gepubliceerd die door het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) moet worden ontwikkeld. Voorafgaand aan het debat, komt het kabinet met een inhoudelijke reactie, aldus de commissie.

Verantwoordingsdag

Verantwoordingsdag, de derde woensdag in mei waarop het kabinet verantwoording aflegt over de uitgevoerde plannen van het voorafgaande jaar, leent zich volgens de commissieleden het beste voor het debat over de Monitor Brede Welvaart.

Er zijn volgens Grashoff wel manieren om doelen te stellen zodat het kabinet zich daar ook aan kan houden en verantwoording voor kan afleggen. De commissie heeft met het rapport echter vooral de nadruk gelegd op het faciliteren van het debat.

Welvaart is breed, zegt Grashoff. Het bestaat volgens hem uit materiële en immateriële zaken, uit behoefte voor jezelf en voor anderen.

De commissie deed van oktober 2015 tot april dit jaar onderzoek en sprak in die periode met meer dan twintig binnen- en buitenlandse deskundigen.

Complex

Welvaart wordt bijna altijd zonder uitzondering gedefinieerd met het bruto binnenlands product (bbp), de som van alle in het land geproduceerde goederen en diensten. Maar door de toegenomen complexiteit van de economie, schiet dit cijfer tekort om de volledige economische toestand van een land te duiden.

De behoeftebevrediging van mensen gaat verder dan materiële zaken. Bij brede welvaart gaat het niet alleen om de welvaart van het hier en nu, maar ook om de welvaart van later en elders.

"Het is onze commissie duidelijk geworden dat het bbp echter nooit bedoeld is geweest om onze welvaart te meten", zegt Grashoff. Hij wijst erop dat één van de bedenkers van het bbp in de jaren veertig van de vorige eeuw benadrukte dat het bbp niet bedoeld was om de welvaart te meten.

Er is wel literatuur in Nederland beschikbaar over dit thema. Het CBS en de planbureaus publiceren regelmatig stukken over brede welvaart, maar het politieke en publieke debat kan volgens de commissie niet tippen aan die van het bbp.

Internationaal

De commissie ziet genoeg internationale initiatieven die zich bezighouden met het thema brede welvaart en tot een gezamenlijke meetmethode proberen te komen.

Zo publiceerden onder meer de Verenigde Naties, rijke-landenclub OESO en het Europees statistiekbureau Eurostat in 2014 meerdere aanbevelingen voor het meten van duurzame ontwikkeling die kan rekenen op goedkeuring van meer dan zestig landen, inclusief Nederland.

Toch kan de internationale afstemming beter, vindt de commissie. Nederland doet er goed aan niet zelf met nieuwe definities te komen, maar de aandacht te richten op verdere harmonisatie met andere landen.

"Het is nu aan de Kamer om met dit rapport de brede welvaart op de kaart te zetten en te houden", aldus Grashoff.

Kamervoorzitter

Het eerste rapport werd overhandigd aan Tweede Kamervoorzitter Khadija Arib. "Welvaart is niet eendimensionaal van het bbp af te lezen, het gaat over meer dan alleen de cijfers", zei Arib.

Het gaat volgens haar ook om het krijgen van kansen. Niet alleen voor deze generatie, maar ook voor de volgende. Ze vindt het goed dat hier nu naar is gekeken.

"Welvaart is een auto hebben. Welzijn is er een goede parkeerplaats voor vinden", aldus Arib.

Video: Rapport werd overhandigd aan Tweede Kamervoorzitter