Welkom op etymologiebank.nl

De website etymologiebank.nl is in januari 2010 opgezet door Nicoline van der Sijs. Het doel van deze website is om alle belangrijke etymologische publicaties van het Nederlands op woordniveau aan te bieden op één centraal punt, zowel voor geïnteresseerde taalliefhebbers als voor onderzoekers.

Sinds de eerste release in november 2010 is informatie uit meer dan zestig woordenboeken met herkomstinformatie beschikbaar, zie Werken. De woordenboeken bevatten ongeveer 300.000 ingangen, samen goed voor ruim 100.000 unieke ingangen. Er worden nog steeds woordenboeken aan de etymologiebank toegevoegd.

Naast de etymologische standaardwerken zijn etymologische woordenboeken van Nederlandse dialecten en variëteiten opgenomen, thematische woordenboeken met bijvoorbeeld planten- of vogelnamen, woordenboeken met uitgeleende Nederlandse woorden, neologismenwoordenboeken en idioomwoordenboeken. Per categorie worden de woordenboeken in chronologische volgorde getoond: van de recentste publicatie tot de oudste. Zo kunnen gebruikers in één oogopslag alle informatie over een woord, woorddeel of uitdrukking vinden, inclusief het voortschrijdende inzicht daarover, en tevens kunnen zij informatie vergaren over betekenisontwikkelingen, klankveranderingen en herkomsttalen.

Gebruikers kunnen de etymologie van een enkel woord opzoeken via het linkerblokje snelzoeken. Voor ingewikkelde zoekopdrachten kan gebruikgemaakt worden van het rode blokje zoeken bovenaan de pagina. Via dit blokje kan men bijvoorbeeld een uitdrukking opzoeken of met behulp van reguliere expressies alle woorden vinden die beginnen met aarts- of die eindigen op –ig. Als men in het vakje ‘zoekterm’ een of meer letters intikt, worden bovendien automatisch alle woorden die in de etymologiebank staan en met de bewuste letter(s) beginnen, getoond.

In de teksten van de woordenboeken zijn vaste afkortingen gebruikt, zoals zn. voor zelfstandig naamwoord of mnl. voor Middelnederlands. Als in de tekst onder een afkorting een dun lijntje staat, betekent dit dat de verklaring voor de afkorting wordt getoond als men zijn cursor boven de afkorting laat hangen. Men krijgt dan bijvoorbeeld te zien: Middelnederlands (1200-1500). Specifieke informatie over individuele werken en daarin gebruikte afkortingen is te vinden onder Werken, waar veel pdf’s met de complete woordenboekteksten worden geboden.

Als een woord ontbreekt op de etymologiebank, kan men dat melden bij post@nicolinevdsijs.nl. Het woord wordt dan toegevoegd aan de lijst ontbrekende trefwoorden op de etymologiewiki. Het streven is dat op termijn de etymologie van deze woorden wordt uitgezocht, en de informatie aan de etymologiebank wordt toegevoegd.

Gelieve als bronverwijzing te gebruiken:

Sijs, Nicoline van der (samensteller) (2010), Etymologiebank, op http://etymologiebank.nl/