Zobacz wideo

Działająca przy Polskiej Akademii Nauk Rada Języka Polskiego w połowie marca przekazała marszałkowi Sejmu sprawozdanie o stanie ochrony języka polskiego. Tym razem raport, stworzony zgodnie z ustawowym obowiązkiem Rady, dotyczy tzw. "pasków", czyli podpisów pod materiałami w głównym wydaniu "Wiadomości" TVP w latach 2016-2017. Sprawie przyjrzał się portal wirtualnemedia.pl.

REKLAMA

Językoznawcza analiza objęła 306 "pasków" dotyczących 13 wydarzeń politycznych uznanych przez autorów badania za najważniejsze. Liczące ponad 150 stron opracowanie przygotował kilkuosobowy zespół badawczy, którego przewodniczącym był prof. dr hab. Andrzej Markowski z Uniwersytetu Warszawskiego.

Badacze: Tylko 25 proc. "pasków" TVP przekazuje informacje

Badacze wykazali, że tylko 25 proc. "pasków" nie zawiera jakichkolwiek "lingwistycznie wyodrębnialnych eksponentów wartościowania", czyli jest informacjami w ścisłym sensie tego słowa. Trzy czwarte komunikatów pełni funkcje perswazyjną (wpływanie na odbiorcę), magiczną (kreowanie rzeczywistości) i ekspresywną (wyrażanie emocji i ocen).

- Powstały więc one z myślą o stworzeniu autorskich wizji wydarzeń i o wpłynięciu na przekonania odbiorcy. Wizja świata prezentowanego przez "Wiadomości" jest skrajnie jednostronna, a jej osią aksjologiczną jest opozycja: "obecna władza" - "ci, którzy jej nie popierają" - skomentował prof. Markowski.

- Formuły językowe zawierające pierwiastek oceny pojawiają się na pasku poprzedzającym właściwy materiał reporterski, co sprawia, że widz ma mieć ukształtowaną wizję wydarzenia, zanim pozna jego szczegóły - dodał szef Rady Języka Polskiego.

Językoznawcy przeprowadzili drobiazgowe jakościowe i ilościowe analizy semantyczne, przeanalizowali wykorzystywane przez redaktorów "Wiadomości" figury retoryczne, jak również metody posługiwania się przez nich cytatami i parafrazami.

Markowski: "Wiadomości" TVP traktują język jako instrument w walce politycznej

Według raportu "Wiadomości" prawdopodobnie złamały zasady wyznaczone m.in. w Ustawie o radiofonii i telewizji, Karcie Etycznej Mediów i w samym statucie TVP.

- Obowiązkiem tym jest bowiem dostarczanie obywatelom rzetelnej (tj. prawdziwej, niezniekształconej, obiektywnej, bezstronnej) informacji, co polega na niestronniczym ukazywaniu całej różnorodności wydarzeń i zjawisk - stwierdził prof. Markowski.

- Język jest tu traktowany nie jako dobro społeczne, lecz jako instrument w walce politycznej służący jednemu z podmiotów politycznych w celu kreacji własnej wizji świata i narzucaniu jej obywatelom. Normą komunikacji językowej staje się więc tu przemoc symboliczna, polegająca w tym wypadku na narzucaniu wizji świata uznanej za aksjologicznie oczywistą oraz na narzucaniu dyskursowi publicznemu zespołu znaczeń zinterpretowanych ideologicznie, odpowiadających określonej, silnie zaksjologizowanej wizji wydarzeń - wyjaśnił przewodniczący Rady Języka Polskiego.