NOS-correspondent Rop Zoutberg kreeg in Spanje twee oproepen voor de Europese verkiezingen, iets wat hem al eerder in dat land overkwam. "Bij mijn inschrijving bij de gemeente Madrid gaf ik ooit aan dat ik hier wil stemmen. Ik ging er vanuit dat dat alleen gold voor lokale verkiezingen, niet voor de Europese."

Ook andere Nederlanders in EU-landen - en omgekeerd: EU-burgers in Nederland - melden aan de NOS dat ze gevraagd of ongevraagd stemoproepen krijgen uit het thuisland. Het land waar ze wel een paspoort van hebben, maar waar ze niet wonen. Volgens het ministerie van Binnenlandse Zaken (BiZa) hebben zo'n 60.000 EU-burgers een verzoek ingediend om hier op 23 mei te mogen stemmen.

Boete of celstraf

Dubbelstemmen is verboden. Op veel formulieren en websites waar kiezers zich registreren, wordt daar ook op gewezen, zowel in Nederland als in andere landen. Als straf staat er op het overtreden van de Kieswet in Nederland een boete van 4.000 euro of een maand cel. Maar controleert iemand dat?

BiZa laat weten dat EU-lidstaten in de weken voor de Europese verkiezingen gegevens uitwisselen. Maar het ministerie geeft toe dat die uitwisseling "niet sluitend" is.

"Zo wordt niet in alle lidstaten geregistreerd of iemand een dubbele nationaliteit heeft. Ook zijn de registraties niet geharmoniseerd, waardoor niet overal de persoonsgegevens gelijk worden vastgelegd. Daardoor is niet altijd vast te stellen of het dezelfde persoon betreft, en de termijnen voor de registraties tussen de lidstaten verschillen", laat een woordvoerder per mail weten.

'Raar'

Kortom: de uitwisseling van informatie tussen de lidstaten schiet tekort voor een waterdichte controle. Bij de vorige twee Europese verkiezingen zijn daar Kamervragen over gesteld. Minister Plasterk (Binnenlandse Zaken) zei in 2014 dat hij de situatie "raar vond". Hij zou het Europees gaan aankaarten, omdat het alleen in Europees verband kan worden worden aangepakt.

Nederland wil overigens al jaren dat kiezers alleen kunnen stemmen in het land waar ze verblijven. Dat zou de registratie eenvoudiger maken, en dubbel stemmen onmogelijk. Maar daarvoor is volgens het ministerie niet voldoende steun voor in andere landen. En dus is het mogelijk om twee keer te stemmen. Dat mag niet, maar het valt niet uit te sluiten dat het gebeurt.