Het lijkt slechts een kwestie van tijd voor we ook in België ‘cashless’ door het leven gaan. ‘Maar eerst moeten we naar een ‘less-cash’-samenleving’, stelt Leo Van Hove, econoom aan de VUB.

dS Weekblad sprak met experts over het invoeren van een cashless-maatschappij in ons land. Het volledige verhaal leest u zaterdag. Hier vindt u alvast een voorsmaakje.

In India sprak premier Narendra Modi een dikke twee maanden geleden de term ‘demonetisatie’ uit; amper vier uur later was het niet meer mogelijk om met de bestaande biljetten van 500 en 1.000 roepie – samen goed voor 86 procent van de valuta in omloop – te betalen.

Een gewaagd economisch experiment met als doel belastingontduiking en corruptie tegen te gaan. Wie grote sommen inleverde, moest bewijzen dat hij die op legale wijze had verkregen en er de nodige belastingen op had betaald. Zo niet volgde een fikse boete.

‘Weinig mensen hebben grote briefjes’

Waarop wacht België? Waarom forceert de overheid de cashloze samenleving niet? Leo Van Hove, econoom aan de VUB, oppert een eerste bezwaar: ‘De Belgische regering kan zoiets niet autonoom beslissen, zo’n initiatief kan alleen uitgaan van de Europese Centrale Bank en moet meteen voor de hele eurozone gelden.’

Hij is ervan overtuigd dat de cashless maatschappij er komt, ‘maar het is nog te vroeg voor België, we moeten eerst naar de less cash samenleving’.

Van Hove pleit ervoor om in eerste instantie alle bankbiljetten boven 50 euro af te schaffen. ‘Briefjes van 100, 200 en 500 vormen 49,7 procent van de totale waarde aan euro’s in circulatie.’ Dat zou dus betekenen dat de helft van de euro’s die door onze handen gaan, verdwijnt. ‘Voor de bovengrondse economie lijkt me dat geen probleem. Weinig mensen hebben zulke briefjes.’

Tegenstand van de middenstand?

Waarom wordt dat niet aangepakt? Volgens Van Hove is de druk van de kleinhandelaar die zijn zwarte kassa aan banden ziet gelegd, groot. U weet wel, de kapper of cafébaas die een bordje heeft hangen met de boodschap: ‘wij aanvaarden geen plastic geld’.

Lieven Cloots, juridisch adviseur bij Unizo, wijst erop dat vandaag in België nog 51 procent van het aantal aankopen met baar geld gebeurt. ‘Ik geloof niet dat die hardnekkigheid alleen aan handelaars te wijten is.’ Hij denkt dat misvattingen de opmars van nieuwe betaalmiddelen afremmen. ‘Er zijn nog steeds handelaars die elektronische betalingen weigeren omdat ze denken dat een betaalterminal heel duur is. De onwetendheid over goedkopere alternatieven is nog groot.’