Udostępnij:

Kościoły i inne związki wyznaniowe próbują dziś zwykle przedstawić swój styk z nowymi technologiami informatycznymi jako korzystny i konieczny. Aplikacje do ewangelizacji, kontakt z wiernymi przez media społecznościowe – to wszystko wygląda świetnie. Czasem jednak wygoda, jaką ze sobą niosą nowe technologie może przynieść konsekwencje, jakich nikt się nie spodziewał.

Apostazja – czyli wystąpienie z wiary – w przypadku dominującego w Polsce Kościoła Rzymskokatolickiego, do którego przecież większość przystępuje zupełnie nieświadomie, nie jest sprawą łatwą. Dopiero w 2008 roku Konferencja Episkopatu Polski przedstawiła procedurę, jaką należy zastosować wobec osób, które oficjalnie chcą zerwać swój związek z rzymskim katolicyzmem.

Tak więc osoba taka musiała być pełnoletnia i osobiście stawić się u proboszcza. parafii miejsca zamieszkania. Pierwszy raz ze świadectwem chrztu i by zapowiedzieć swoją wolę, drugi by przekazać oświadczenie, z pisemnym uzasadnieniem apostazji. Przekazaniu oświadczenia musieli towarzyszyć dwaj świadkowie. Proboszcz poświadczał przyjęcie aktu swoim podpisem i pieczęcią parafii, przekazywał go do kurii diecezjalnej, kuria zaś nakazywała wpisanie zmiany do księgi ochrzconych, a zarazem wpisanie odstępcy do ksiąg apostatów. Na końcu zrywający z Kościołem dostawał wypis aktu chrztu z dopiskiem poświadczającym jego apostazję (i co za tym idzie ekskomuniką na własne życzenie).

W tym roku uproszczono znacznie formę apostazji. W życie wszedł Dekret Ogólny Konferencji Episkopatu Polski w sprawie wystąpień z Kościoła, w ramach którego uproszczono procedury – zniesiono obowiązek obecności dwóch świadków i dwukrotnej wizyty u proboszcza. Zarazem jednak biskupi podkreślili, że oświadczenia woli muszą być dostarczone osobiście, nie będą uznawane oświadczenia woli przesłane drogą elektroniczną czy pocztową.

Tak skomplikowana procedura sprawiła, że większość osób, które uważają się za nie mające nic wspólnego z Kościołem, a nawet aktywnych antyklerykałów, nigdy procedury apostazji nie dopełniła. Z tego co ujawnił Instytut Statystyki Kościoła Katolickiego, w 2010 roku apostazji dokonało raptem 459 osób. Warto podkreślić – o czym większość osób zapewne nie wie – że z teologicznej perspektywy dokonanie apostazji wcale nie zrywa więzi z Kościołem. Ta jest nieusuwalna poprzez naturę sakramentu chrztu. Żaden grzeszny akt, żadne odstępstwo od wiary, nie może sprawić, że ktoś przestanie być katolikiem. Co więcej, za sprawą listu papieskiego Benedykta XVI Omnium mentem, z Kodeksu Kanonicznego w ogóle zniknęło pojęcie wystąpienia z Kościoła Katolickiego.

Zupełnie inaczej wygląda sytuacja w Norwegii. Do tamtejszego państwowego Kościoła Norwegii (protestanckiego, w tradycji ewangelicko-augburskiej) należało 75% Norwegów – a przynajmniej 75% zostało ochrzczonych. 12 sierpnia na wniosek jego konferencji biskupów uruchomiono… stronę internetową, która pozwalała łatwo zapisać się do Kościoła, albo z niego wypisać.

Nikt nie spodziewał się tego, co wydarzyło się w ciągu kolejnej doby. Z Kościoła Norwegii wystąpiło 10854 wiernych. W ciągu kolejnych czterech dni liczba apostatów wzrosła do 15053. Do tej pory poprzez stronę internetową ten związek wyznaniowy opuściło ponad 25 tysięcy ludzi. Jednocześnie do kościoła zapisało się niespełna 1200 osób. Trudno nam powiedzieć, jakie konsekwencje teologicznie ma takie wystąpienie, ale sami luterańscy biskupi twierdzą, że nie widzą problemu. Helga Haugland Byfuglien, przewodnicząca Konferencji Biskupów stwierdziła, że ma wielki szacunek do indywidualnego wyboru.

I może faktycznie jest to lepsza droga dla wiary. W kraju, w którym jedynie 37% ankietowanych wierzy w Boga, a 39% twierdzi, że Boga nie ma, utrzymywanie fikcyjnych wpisów w księgach nie ma sensu. Te 1200 osób, które dobrowolnie przystąpiło, bardziej zapewne wzmocni Kościół Norwegii, niż osłabi go odejście tych 25 tysięcy.