Het circuit hoeft maar enkele kleine ingrepen uit te voeren om het weer geschikt te maken voor een grand prix in de Formule 1. Beeld ANP FRANK MATERS

De nieuwste milieuorganisatie die opstaat tegen de Formule 1 van Zandvoort, is Mobilisation for the Environment. Deze organisatie vocht eerder al met succes de overheidsaanpak tegen stikstof aan, waardoor nu duizenden bouw­projecten stilliggen.

De organisatie van de grand prix heeft haar vergunningen niet op orde, stelt Mobilisation for the Environment. De milieuorganisatie stapt daarom naar de rechter. Daarmee schaart de inmiddels gevreesde ­organisatie zich in de rij natuurbeschermings­clubs die al een rechtszaak hebben aangespannen: stichting Duinbehoud, Rust bij de Kust, ­Milieudefensie, Natuur- en Milieufederatie Noord-Holland en Vrienden van Middenduin.

De grand prix stoot grote hoeveelheden stikstof uit, wat het Natura 2000-gebied Kennemerduinen beschadigt, stelt milieuactivist Johan Vollenbroek. “De bestaande vergunning is op drijfzand gebaseerd. Die is afgeleid van een eerdere vergunning, die al in 2006 is vervallen.”

Om het circuit in Zandvoort geschikt te maken voor de Formule 1, zijn grote verbouwingen ­nodig voor nieuwe tribunes, tunnels, wegen en gebouwen. De organisatie rekent in het eerste weekend van mei volgend jaar op 105.000 ­bezoekers per dag. Daarnaast zorgen de race­auto’s zonder katalysatoren en de honderden helikoptervluchten van cameraploegen, vips en de coureurs zelf voor een forse stikstofuitstoot, zo rekenen de milieuclubs voor.

De organisatie van de Formule 1 spreekt echter tegen dat de stikstofnormen zullen worden overschreden. De extra uitstoot rond het evenement wordt volgens de organisatie gecompenseerd, doordat er minder uitstoot is op andere dagen, waarop wegens de verbouwingen niet kan worden geracet.

100 dagen niet racen

De kans is behoorlijk dat milieuorganisaties de Formule 1 kunnen tegenhouden, denkt advocaat Sander Lely, die aan de basis stond van de ­klimaatzaak die Urgenda won van de staat.

De hoogste rechter bepaalde dit voorjaar dat de extra uitstoot van stikstof bij nieuwe activiteiten niet mag worden gecompenseerd met maatregelen die pas in de toekomst tot minder uitstoot leiden. Dat geldt ook voor de Formule 1, stelt Lely. “De organisatie mag zich niet rijk ­rekenen door aan te nemen dat de rest van het jaar minder wordt uitgestoten rond het circuit. Op die redenering is de hele landelijke stikstofaanpak onderuitgegaan. De eigenaar van het circuit heeft de extra activiteiten gedurende het jaar bovendien hard nodig om Zandvoort winstgevend te krijgen.”

Milieuclubs eisen dat alle voorbereidende werkzaamheden rond het circuit in Zandvoort per direct worden stilgelegd, tot duidelijk is of alle benodigde vergunningen er zijn. Ondertussen overleggen de clubs ook met de Formule 1. Een van de eisen die op tafel ligt, is dat er 100 ­dagen niet op het circuit wordt geracet of dat de auto’s minder lawaai produceren. “Nu is het ­bijna iedere dag raak met races over het circuit. Bedrijven bieden arrangementen waarmee je in Porsches, Lamborghini’s, Aston Martins en Ferrari’s over het circuit kunt scheuren,” zegt Karel van Broekhoven, voorzitter van Rust bij de Kust.

Voorlopige voorziening

Een kleine twee weken geleden hebben de ­milieuclubs om een voorlopige voorziening ­gevraagd, maar er is nog geen zittingsdatum ­bekend. Dat maakt Van Broekhoven achterdochtig. “Is dit een 21ste-eeuwse vorm van klassenjustitie, dat een prins en een biermagnaat hun zin moeten krijgen in strijd met de wet?” De prins is prins Bernhard van Oranje, eigenaar van het circuit, en de biermagnaat is hoofdsponsor Heineken. Milieugroepen vrezen dat het kabinet opnieuw met een truc komt om de milieuwetten te omzeilen.

Minister Bruno Bruins (Sport) voedde de achterdocht afgelopen weekeinde toen hij stelde dat de Formule 1 niet ‘de dupe’ mocht worden van de stikstofcrisis. Gisteren kwam de nuance: Bruins had de uitspraken gedaan ‘in zijn enthousiasme als sportminister’ en ‘natuurlijk staan we niet boven de wet’. Bruins heeft zin in het evenement: “Heel Nederland kijkt ernaar uit en het zou fantastisch zijn als we ‘vroem’ ­horen op 3 mei volgend jaar.”