Για «παιδιά που τα έχουν δαγκώσει σκορπίοι, αρουραίου και φίδια», για «εκατοντάδες ανθρώπους που υποχρεώνονται να χρησιμοποιοήσουν ένα μπάνιο», για «ελλείψεις σε φαγητό που τείνουν να γίνουν κανονικότητα» στα hotspot των νησιών του ανατολικού Αιγαίου κάνει λόγο η βρετανική εφημερίδα The Guardian σε άρθρο του με τίτλο «τα μέλη των ανθρωπιστικών οργανώσεων προειδοποιούν για καταστροφή στα ελληνικά καμπ προσφύγων».

Eκπρόσωπος των Γιατρών Χωρίς Σύνορα, Σόφι ΜακΚάν απαριθμεί τους τρόπους με τους οποίους υποβαθμίζεται η ζωή των προσφύγων στη Λέσβο, ενώ μαζί με άλλους εθελοντέςμ, «σημαίνει συναγερμό για 24.000 άνδρες, γυναίκες και παιδιά που είναι παγιδευμένοι στα υπερπλήρη καμπ των νησιών του Αιγαίου και ζουν σε τέτοιες συνθήκες που πλησιάζουν τα όρια της ανθρωπιστικής καταστροφής».

«Τέσσερα χρόνια μετά την μεγαλύτερη μεταναστευτική κρίση της σύγχρονης ιστορίας, υπάρχουν φόβοι ότι η ιστορία επαναλαμβάνεται», αναφέρει η ανταποκρίτρια του Guardian στην Αθήνα.

«Το επίπεδο της συμφοράς που βιώνουν αυτοί οι άνθρωποι δεν περιγράφεται» δηλώνει η εκπρόσωπος των Γιατρών Χωρίς Σύνορα, ενώ προσθέτει ότι τα περιστατικά αυτοτραυματισμού, ακόμη και σε νήπια, έχει αυξηθεί απότομα. «Δυσκολεύομαι να βρω τα σωστά λόγια γιατί κανένας δεν μπορεί να μεταδώσει την απόλυτη δυστυχία και μιας απάνθρωπης κατάστασης που στην Ευρώπη είναι ειλικρινώς απίστευτη», αναφέρει χαρακτηριστικά.

Η δημοσιογράφος του Guardian επισημαίνει στη συνέχεια την αλματώδη αύξηση όσων επιχειρούν το πέρασμα από την Τουρκία κάνοντας λόγο για περισσότερους από 13.000 που έφτασαν στα νησιά τον Ιούλιο-Αύγουστο, οι μισοί, δηλαδή, από όσους μετανάστες και πρόσφυγες έχουν φτάσει μέχρι στιγμής όλο το 2019.

«Το δράμα που ξετυλίγεται στη νοτιοανατολική περιφέρεια της Ευρώπης ακολουθεί την απότομη άνοδο του αριθμού που καθιστά την επικίνδυνη θαλάσσια διέλευση από την Τουρκία. Με αδιαμφισβήτητη αδράνεια από τότε που η ΕΕ έφτασε σε μια αμφισβητούμενη συμφωνία με την Άγκυρα για την εξάλειψη των ροών το 2016, οι λαθρέμποροι πάλι αποβιβάζουν τους αιτούντες άσυλο στις παραλίες της Λέσβου, του Σάμου, της Κω, της Λέρου και της Χίου», γράφει η ανταποκρίτρια της εφημερίδας στην Αθήνα, η οποία υπογραμμίζει μάλιστα ότι η αύξηση έχει προκαλέσει φόβους ότι η Ευρώπη βρίσκεται στα πρόθυρα μιας νέας προσφυγικής κρίσης.

Σύμφωνα με την Υπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους πρόσφυγες, το 1/3 των νεοαφιθχέντων στα νησιά είναι ασυνόδευτοι ανήλικοι. «Συνέβη τόσο γρήγορα που οι ανθρωπιστικές οργανώσεις δεν προλαβαίνουν» δηλώνει η Σοφία Μάλκβιστ, εκπρόσωπος του Διεθνούς Ερυθρού Σταυρού στην Αθήνα.

«Η κατάσταση είναι ιδιαίτερα έντονη στα νησιά. Είμαστε βαθιά προβληματισμένοι. Είναι πολλά τα παιδιά. Αυτό που βλέπουμε είναι ότι οι αρχές επιδιώκουν βραχυπρόθεσμες λύσεις, όπως η μετακίνηση κάποιων στην κεντρική χώρα και σε σκηνές, αλλά τι θα συμβεί το χειμώνα;», υπογραμμίζει η Μάλβιστ, ενώ ο Guardian υπενθυμίζει ότι τις τελευταίες εβδομάδες οι ελληνικές αρχές έχουν εντείνει τις εκκενώσεις έκτακτης ανάγκης, μεταφέροντας περίπου 1.800 άτομα στην κεντρική χώρα.

«Αλλά, αυτοί οι κύκλοι αποσυμφόρησης έκτακτης ανάγκης δεν θα λύσουν τα προβλήματα. Πρόκειται για μια κρίση που καθοδηγείται από την πολιτική, όπου η ΕΕ έχει επιδιώξει να περιορίσει και να εξωτερικοποιήσει το πρόβλημα [της μετανάστευσης] στα ελληνικά νησιά. Η συμφωνία ΕΕ-Τουρκίας έπρεπε να είναι ένα "προσωρινό και έκτακτο μέτρο" για τη μείωση των ροών και την εξεύρεση ασφαλών νομικών εναλλακτικών λύσεων έναντι των λαθρεμπόρων. Αντ 'αυτού δημιούργησε στρατόπεδα όπου οι άνθρωποι έχουν χάσει την αξιοπρέπειά τους και αναγκάστηκαν να ζουν υπό άθλιες συνθήκες», δηλώνει η ΜακΚάν.

Η ίδια σημείωσε ότι μόνο τον Ιούλιο και τον Αύγουστο, 73 παιδιά μεταφέρθηκαν στις ομάδες παιδιατρικής ψυχικής υγείας των Γιατρών Χωρίς Σύνορα στη Λέσβο, τρία προσπάθησαν να αυτοκτονήσουν και 17 είχαν αυτοτραυματιστεί.

Παράλληλα, η βρετανική εφημερίδα σημειώνει δε ότι ΜΚΟ στην Αθήνα «αποδίδουν την αύξηση στην ηθελημένη χαλαρότητα που δείχνει η τουρκική ακτοφυλακή» και προσθέτει ότι η Ελλάδα το καλοκαίρι έγινε το πιο πολυσύχναστο σημείο εισόδου της Ευρωπαϊκής Ένωσης για παράνομη μετανάστευση, ξεπερνώντας την Ιταλία και την Ισπανία.

Το δημοσίευμα αναφέρει, τέλος, ότι αυτή τη στιγμή στη Μόρια βρίσκονται 10.400 άνθρωποι – όταν ο χώρος σχεδιάστηκε για 3.000 – ενώ ακόμα χειρότερα είναι τα πράγματα στη Σάμο με την εκπρόσωπο της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ στην Αθήνα, Στέλλα Νάνου να τονίζει ότι «έχει επτά φορές περισσότερο κόσμο από τη χωρητικότητά του». «Με πολύ λίγες άλλες επίσημες ή νομικές οδούς εκτός Ελλάδας, η συνεχιζόμενη άφιξη των αιτούντων άσυλο συνεπάγεται την ανάγκη μιας συνεχώς διευρυνόμενης υποδοχής, η οποία είναι απλώς μη βιώσιμη. Απαιτείται ένα μακροπρόθεσμο σχέδιο από τις ελληνικές αρχές, με την υποστήριξη της ΕΕ, το οποίο θα ορίζει μια στρατηγική [καταμερισμού των βαρών] για την υποδοχή των αιτούντων άσυλο και των προσφύγων», πρόσθεσε.