Fractieleiders bijeen na de mislukte poging een regering te vormen met GroenLinks, 16 mei. Beeld ANP

Beste Mark en Sybrand, Na bijna 3 maanden (in)formeren voel ik de behoefte om me persoonlijk tot jullie te richten. In de berichtgeving over het formatieproces lijkt er niet veel kritiek op jullie rol te zijn, maar ik denk dat jullie de sleutel van deze formatie-impasse in handen hebben.

Naast hardwerkende ondernemer en betrokken burger ben ik ook moeder van een puberdochter. Ik leer haar dat elke keuze consequenties heeft en dat zij de gevolgen daarvan zelf zal moeten dragen. Ook als deze nadelig blijken voor haar. Dat geldt natuurlijk ook voor jullie.



Jullie hebben ervoor gekozen om de PVV uit te sluiten. Tegelijkertijd hebben jullie een campagne gevoerd waarvan het immigratiebeleid dicht tegen dat van de PVV aanschurkt. Daarmee hebben jullie zowel het potentiële PVV-electoraat als een deel van het anti-PVV-electoraat naar jullie toe gehengeld. Politiek heel slim. Chapeau!



Nu worden de consequenties van deze keuze zichtbaar. Omdat jullie de PVV hebben uitgesloten zul je moeten regeren met een aantal progressieve partijen. Maar die hebben juist hartstochtelijk campagne gevoerd tégen de PVV én tegen jullie conservatieve beleidsvoornemens.

Elze Versteeve Beeld RV

Alhoewel ik natuurlijk niet exact op de hoogte ben van de inhoud van de onderhandelingen zijn mij als kranten lezende burger drie zaken helder:



1 D66 wil niet plaatsnemen in een conservatief kabinet en wil een kabinet dat links en rechts verbindt.



2 GroenLinks is de enige linkse partij die bereid is om te praten.



3 GroenLinks heeft een geheel andere visie op immigratie dan VVD en CDA.

Nu hebben jullie de afgelopen drie maanden hemel en aarde bewogen om D66, GroenLinks en de PvdA op andere gedachten te brengen. Jullie hebben van D66 en PvdA gevraagd om zitting te nemen in een rechtser kabinet dan electoraal goed voor hen is met als argument 'het landsbelang'.



Jullie hebben van GroenLinks gevraagd een strenger immigratiebeleid mogelijk te maken dan hun kiezers willen. Met als argument dat een meerderheid van de kiezers hiervoor gekozen heeft. Dat klopt natuurlijk maar dat waren geen GroenLinks-, PvdA- en D66-kiezers. Dat waren PVV-, VVD- en CDA-kiezers, en wat splinters.



Nu de tweede les die ik mijn puberdochter leer: dat als ze haar zin niet krijgt ze op een gegeven moment moet stoppen met drammen. Voor jullie betekent dat: aanvaarden dat een streng immigratiebeleid niet is te realiseren met GroenLinks en dat D66 geen zitting zal nemen in een rechts kabinet. De sleutel ligt nu eenmaal niet bij hen maar bij jullie. Het was immers jullie keuze om PVV-beleid te propageren en hen tegelijkertijd uit te sluiten. Niet de keuze van D66, GroenLinks of PvdA.

Jullie hebben dus weer een keuze te maken. Er zijn drie opties:



1 Een kabinet formeren met D66 en GroenLinks en water bij de immigratie-wijn doen.



2 Een minderheidskabinet formeren en nog eens één tot vier jaar een rood oor hebben van het bellen.



3 Een kabinet formeren met PVV en andere sympathisanten en het door jullie gewenste immigratiebeleid realiseren.