Osoby, które nie segregują śmieci, będą płacić wyższą stawkę niż ci, którzy segregują. Rada gminy zdecyduje, czy będzie to dwa, trzy czy cztery razy więcej. Właściciele nieruchomości niezamieszkałych samodzielnie sami wybiorą tego, kto odbierze od nich odpady. Takie zmiany zakłada uchwalona przez Sejm ustawa.

Osoby, które nie segregują śmieci, będą płacić wyższą stawkę niż ci, którzy segregują. Rada gminy zdecyduje, czy będzie to dwa, trzy czy cztery razy więcej. Właściciele nieruchomości niezamieszkałych samodzielnie sami wybiorą tego, kto odbierze od nich odpady. Takie zmiany zakłada uchwalona przez Sejm ustawa.

W nocy z czwartku na piątek Sejm uchwalił nowelizację ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Te przepisy określają m.in. zasady gospodarki odpadami. W trakcie prac w Sejmie do ustawy wprowadzono dwie istotne zmiany. Jedna dotyczy stawek za odbiór śmieci, druga nieruchomości niezamieszkałych.

Nawet cztery razy wyższa opłata za brak segregacji

Zgodnie z uchwaloną ustawą rada gminy będzie mogła uchwalić stawki opłaty podwyższonej, jeżeli właściciel nieruchomości nie segreguje śmieci. Jej wysokość nie może być niższa niż dwukrotność i wyższa niż czterokrotność stawki za opłaty zbierane selektywnie. W trakcie prac w rządzie nad projektem pojawiały się różne stawki, pierwsza była czterokrotnością, w wersji skierowanej do Sejmu była to już dwukrotność. Okazuje się jednak, że część miast, np. Bydgoszcz ma już stawki wyższe. Marek Wójcik ze Związku Miast Polskich podkreślał podczas prac w Sejmie, że wprowadzenie tego zapisu spowodowałoby konieczność podjęcia uchwały obniżających opłaty niesegregowanie śmieci, co zniechęciłoby do segregacji. Stąd posłowie, za zgodą ministerstwa środowiska, zaproponowali widełki.







Bez kryteriów jakości, przepis o wyższych opłatach nie zadziała

Część ekspertów uważa jednak, ze ten przepis nie zadziała, zwłaszcza w blokach. Nie będzie bowiem wiadomo, kiedy odpad jest zbierany selektywnie. W jednej z wersji projektu była delegacja do wydania rozporządzenia przez ministra środowiska określającego kryteria takiej zbiórki. Ich nie spełnienie byłoby podstawę wymierzenia wyższej stawki. W wersji uchwalonej takiej dyspozycji nie ma.

Krzysztof Baczyński, prezes Coca-Coli oraz związku pracodawców EKO-PAK zwraca uwagę, że podmiot odbierający śmieci bez takich kryterwo nie ma podstawy do określenia, czy śmieci są segregowane, – Obecnie zresztą problemem jest ich zanieczyszczenie. W pojemniku na szkło jest gruz, a na papier - plastik. Taki odpad nie nadaje się do recyklingu ze względu na zanieczyszczenia. Dlatego określenie kryteriów jakościowych i ilościowych w rozporządzeniu jest zasadne – mówi Krzysztof Baczyński.

– Gminy zatem mogą być pozbawione możliwości dochodzenia obowiązku segregacji i penalizowania niespełniania tego obowiązku w okresie braku w obiegu prawnym stosownej regulacji , jako podstawy wprowadzania opłat podwyższonych – przestrzega Leszek Świątalski, sekretarz generalny Związku Gmin Wiejskich.

Czytaj również:

Nie tylko gminy mają pilnować segregacji odpadów >>

Brak segregacji odpadów może grozić odpowiedzialnością zbiorową >>

Eksperci obawiają się też, że mieszkańcy bloków, którzy segregują, będą protestować, gdy odstaną wyższe opłaty, bo inni nie segregują. Pojawią się więc skargi do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, a potem do sądu.

Dobra zmiana dla właścicieli nieruchomości niezamieszkałych

Zgodnie z uchwaloną ustawą przystąpienie właściciela nieruchomości, na które nie zamieszkują mieszkańcy, do zorganizowanego przez gminę systemu gospodarowania odpadami komunalnymi jest dobrowolne i następuje na podstawie zgody właściciela nieruchomości wyrażonej w formie pisemnej. To duża zmiana, bo w pierwotnej wersji projektu właściciel był obowiązkowo objęty system gminnym, a mógł się z niego wyłączyć składając w ciągu 30 dni od dnia publikacji uchwały. Gmina miała wtedy zorganizować przetarg na odbiór odpadów z takich nieruchomości. Karol Wójcik, przewodniczący Rady Programowej Związku Pracodawców Gospodarki Odpadami nie ma wątpliwości, że dzięki przyjętemu przez Sejm przepisowi, otworzy się rynek dla małych firm. – Przypomnę, że postulowaliśmy takie rozwiązanie wraz z Rzecznikiem Małych i Średnich Przedsiębiorców. Z danych GUS wynika, że 17 proc. odpadów komunalnych pochodzi właśnie z nieruchomości niezamieszkałych. Nawet taki niewielki rynek pozwoli przetrwać małym, rodzimym przedsiębiorstwom z branży, które dziś znikają z rynku wypierane przez koncerny, ale też gminne spółki które otrzymują zlecenia bez przetargu. - Firmy te będą mogły oferować swoje usługi właścicielom nieruchomości niezamieszkałych, zwykle innym przedsiębiorcom, w sposób dopasowany do ich potrzeb, a nie narzucony przez gminę. Wszystko przy zachowaniu obowiązku sprawozdawczości, kontroli przedsiębiorców przez gminy i wliczaniu tych odpadów do gminnych poziomów odzysku, a zatem nie ma mowy o rozszczelnieniu systemu gospodarki odpadami komunalnymi – ocenia Karol Wójcik. Ryszard Wilczyński, poseł PO, przekonywał w Sejmie, że rząd umawiał się z samorządami na coś innego, i nie powinien nagle zmieniać zdania.





Inne ważne zmiany

Za sprawą ustawy zniknie regionalizacja związana z przetwarzaniem odpadów komunalnych, co oznacza, że nie trzeba będzie ich przekazywać do instalacji w ramach regionu określonego dotychczas w Wojewódzkim Planie Gospodarowania Odpadami Komunalnymi. Ma to, zdaniem Ministerstwa Środowiska, m.in. przeciwdziałać praktykom monopolistycznym, zwiększeniu kontroli samorządów nad strumieniem odpadów oraz obniżyć koszty systemu. Ponadto nowela wprowadza spore zmiany w ustawach o odpadach. M.in. wydłuża okres składowania odpadów innych niż niebezpieczne z roku do trzech lat. Skrócono go rok temu za sprawą tzw. pakietu odpadowego. Z drugiej strony wprowadza kary za przekroczenie ustawowych terminów. Teraz projekt trafi do Senatu.