Rapporten opgesteld door bedrijven die zich bezighouden met het winnen van gas, olie en zout en afvalwaterinjectie staan geregeld vol fouten. Zo worden bijvoorbeeld risico's van bodemdaling en drinkwaterverontreiniging bewust onderschat.

Dat concluderen de vier regionale omroepen RTV Oost, RTV Noord, RTV Drenthe en Omrop Fryslân uit onderzoek. De omroepen analyseerden tientallen rapporten en maakten daaruit op dat bedrijven de neiging hebben om risico's van hun activiteiten te laag in te schatten. Bovendien komt de verwachte productie regelmatig niet overeen met de daadwerkelijke productie.

Volgens de omroepen schatten winmaatschappijen de productie van tevoren bewust laag in, zodat ze daardoor geen milieueffectrapportage (MER) hoeven aan te leveren. Nadat de vergunningen verleend zijn door het ministerie van Economische Zaken, kan het bedrijf meer gaan winnen dan vooraf ingeschat zonder dat de vergunning weer wordt ingetrokken. Dat gebeurde onder meer bij winning in Diever, Weststellingwerf en Eesveen.

Ook bleek dat in sommige rapporten de opbouw van de bodemlagen is veranderd. Het maakt voor de risico-inschatting veel uit of een gasveld bijvoorbeeld is ingesloten door klei of door zout. Dat gebeurde onder meer bij de injectie van afvalwater in Twente.

Toezicht

Mijnbouwactiviteiten worden in Nederland gecontroleerd door het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM). "Elke beslissing die genomen wordt, is gebaseerd op data. Die moeten dus van goede kwaliteit zijn", zegt hoofd ondergrond Wouter van der Zee van SodM tegen RTV Oost. De bedrijven leveren de gegevens zelf aan bij de toezichthouder.

SodM erkent dat er fouten zitten in de rapporten, maar zegt dat ze activiteiten van winbedrijven niet alleen controleren op basis van die gegevens. Bovendien zouden veel van die fouten volgens de toezichthouder veroorzaakt zijn doordat de data handmatig worden ingevoerd. "We zitten niet bovenop deze cijfers. Hier zitten zoveel handmatige stappen in, dat fouten onvermijdelijk zijn."

Volgens Van Der Zee is het toezicht van SodM 'risicogestuurd'. "Als we een aanwijzing hebben dat er een risico is, grijpen we in." De toezichthouder ziet nu niet genoeg aanwijzingen om actie te ondernemen. "Dit heeft nu niet genoeg belang om onze aandacht op te vestigen of onze mensen op in te zetten."