Beeld Shutterstock

"Dude, wat is dat nou voor ontzettende dick move? Jij gaat voor een paar stinkende rotcenten de boel op lopen bokken?"



Het was treffende confrontatie vorige maand tussen 3FM-dj Michiel Veenstra en een luisteraar.



De jongen reageerde op de vraag wie kaartjes had weten te bemachtigen voor Jay-Z en Beyoncé in de Johan Cruijff Arena in juni van dit jaar. Hij zei dat hij tickets had gescoord om daarna met winst door te gaan verkopen. Dit zorgde voor een felle reactie bij Veenstra. "Wat een ontzettende eikel ben je dan."



Dubbel verdienen

Die frustratie zit bij velen, zeker bij de fans die graag naar het concert wilden. Want hoewel de tickets via de officiële wegen binnen twintig minuten waren uitverkocht, belandden die niet veel later op sites als Topticketshop, Viagogo en Tickettribune. Vraagprijs: het veelvoudige van de originele prijs.



Ook op doorverkoopsite Seatwave doken binnen no-time 1500 (dure) kaartjes voor het concert op. Wrang detail: Seatwave is in dezelfde handen als Ticketmaster, het bedrijf dat ook de oorspronkelijke tickets verkocht.



Moederbedrijf Livenation zegt met de doorverkoopsite vooral voor een veilige plek te willen zorgen waar kaartjes kunnen worden verhandeld. Want, zo zegt de Amerikaanse muziekgigant, dat doorverkopen is toch niet tegen te houden.



Maar ondertussen verdient Livenation op deze manier dubbel aan een kaartje: bij de eerste aanschaf, maar ook bij de doorverkoop.



Een ticket voor Jay-Z en Beyoncé kost op Seatwave niet alleen ruim het dubbele, er komt ook nog zo'n twintig procent aan servicekosten bij. Lucratief voor Livenation, dus.



Schimmige sites

Gedacht werd dan ook dat Livenation geregeld stapeltjes tickets, nog voor de start van de verkoop, door zou schuiven naar Seatwave. Dat bleek niet het geval, concludeerde de Autoriteit Consument & Markt (ACM) in 2016, maar dat het bedrijf de schijn tegen heeft, is duidelijk.



Het probleem speelt niet alleen bij concerten. Ook voor shows van populaire cabaretiers als Youp van 't Hek en Jochem Myjer wordt op schimmige ticketsites gretig in kaarten gehandeld.

Voor Van 't Hek is dat niets nieuws. Hij besloot in 1999 zijn oudejaarsconference in de Stadsschouwburg niet door te laten gaan, toen hij ontdekte dat de helft van de tickets op de zwarte markt was beland.



Ze waren verpakt in een arrangement, waarvoor in combinatie met een diner ruim 500 gulden moest worden betaald. ­De oorspronkelijke kaartjes kostten drie tientjes. "Ik wil alleen optreden voor mensen die naar de schouwburg komen en hun fiets tegen de pui zetten," zei Van 't Hek resoluut.



De cabaretier heeft zich kortgeleden aange­sloten bij de Amsterdamse start-up Guts, die een ticketsysteem bedacht dat fraude en woekerprijzen onmogelijk maakt. Het bedrijf maakt hiervoor gebruik van blockchain, de bejubelde techniek die ook achter de bitcoin zit.



Kaarten zijn persoonlijk en gekoppeld aan je telefoon. Je ticket bestaat uit een QR-code die elke paar seconden verandert. Een screenshot maken en hem aan iemand doorsturen werkt dus niet, omdat de code tegen die tijd alweer veranderd is. "Het is waterdicht," zegt Tom Roetgering, één van de initiatiefnemers.



Foefjes

Doorverkopen van kaarten kan wel, maar alleen via hetzelfde systeem en zonder winst te maken. "Je kunt je ticket eigenlijk weer terug in de pot doen. Andere fans krijgen dan de melding dat er een kaartje beschikbaar is, dat ze voor de normale prijs kunnen kopen," legt Roetgering uit.



Verder is Guts voorzien van een aantal handige foefjes, zoals een algoritme dat een zaal indeelt en de mogelijkheid voor artiesten om te sms'en met bezoekers. "Je kunt bijvoorbeeld sturen dat je nog even moeten blijven hangen na de show omdat hij of zij dan ook een drankje komt doen," zegt Roetgering.



Toen Roetgering twee jaar geleden met dit verhaal bij Van 't Hek voor de deur stond, wekte dat de interesse van de cabaretier. Hij verwees Roetgering door naar zijn impresariaat Hekwerk, waarbij onder meer ook Jochem Myjer en Ronald Goedemondt zijn aangesloten.



Voor dit soort bekende artiesten is de zwarthandel een enorme doorn in het oog, zegt Robert-Jan Veen van Hekwerk. "Ze worden er ook door fans op aangesproken, die dan zeggen dat ze heel veel geld hebben betaald, of zijn opgelicht."



Volgens Veen wordt het steeds erger. "Er zijn sites die doodleuk al kaarten aanbieden van voorstellingen die nog niet eens in de verkoop zijn. Ze kopiëren gewoon direct hele speellijsten zodra die bekend worden."

Er tegen optreden is eigenlijk onbegonnen werk, zegt Veen. "Het is nu niet strafbaar om een kaartje van 60 euro voor 120 euro door te verkopen. Een fiets mag je ook aanbieden voor het dubbele. Zo moet je dit ook zien. Misleidend is het echter wel."



Wetsvoorstel

De politiek is al tien jaar bezig met een wet om de handel in dure tickets aan banden te leggen. Een wetsinitiatief van SP en CDA dat verbood om kaarten voor meer dan 120 procent van de oorspronkelijke prijs te verkopen, ging in 2010 moeiteloos door de Tweede Kamer.



Maar in de senaat ging het zeven jaar later mis. Zelfs het CDA, bedenker van de wet, stemde tegen, net als zes andere partijen. Zij denken dat het in de praktijk niet gaat werken. Wie stapt er nou naar de rechter om een paar tientjes terug te krijgen?



Twee weken nadat het voorstel werd afgeschoten, diende SP-Kamerlid Peter Kwint een motie in waarin hij het kabinet vroeg met een nieuwe oplossing te komen. Zijn verzoek kreeg steun van alle partijen. De minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap komt waarschijnlijk na de zomer met een plan. "Ik vind het heel lang duren, maar ik hoop dat er een goed voorstel uitkomt," zegt Kwint.



Hans Ober van Ticketswap, een marktplaats voor tickets, hoopt vooral dat een nieuwe wet voor transparantie gaat zorgen. Bij Ticketswap worden gebruikers gekoppeld aan hun Facebookaccount, om te laten zien van wie je koopt. Maar bij andere doorverkoopsites, zoals Seatwave, ontbreekt dat.



Ober wil dat vooraf duidelijk wordt gemaakt wie de oorspronkelijke koper is. "Nu zie je dat pas achteraf op het pdf'je dat je van je ticket krijgt. Maar als je het vooraf weet, kun je de handelaar er zo uitpikken."



Ook wordt er volgens hem vaak een enorme hype ge­creëerd rond een concert. "Dat geeft ook stimulans om van de gewone Hollander een handelaar te maken. Dan kondigen ze maar één show aan, terwijl er daarna opeens eentje bij komt. Ook moet duidelijk zijn hoeveel kaarten er echt te koop zijn, want er gaan vaak vooraf al tickets naar mensen die een bepaald abonnement of creditcard hebben bijvoorbeeld."



Ondertussen verwacht Guts dit jaar 100.000 kaarten via hun slimme systeem te verkopen. In juni gaan verschillende voorstellingen van Jochem Myjer en Youp van 't Hek op deze manier in de verkoop. Dat is uiteraard spannend, zegt Roetgering. "Maar de eerste pilots verliepen goed."



Volgens Roetgering zijn er al theaters geïnteresseerd om alleen nog via Guts te verkopen, net als poppodia en festivals, ook uit het buitenland. "Er zijn contacten met ticketbedrijven in Italië en Engeland. Ons doel is om volgend jaar via Guts een miljoen tickets te verkopen."