De zogenoemde 'Grijze Campagne' is bedacht door David Kenning, een Ierse radicaliseringsexpert. Bij hem vond Van der Laan steun voor zijn idee dat de overheid zich zo min mogelijk met religie moet bemoeien, schrijft Elsevier Weekblad. Kenning gelooft in het verspreiden van een sterke 'tegenboodschap' onder radicaliserende jongeren, die hen ervan moet weerhouden zich bij IS aan te sluiten of anderszins geweld te gebruiken.

In juni 2015 werd de campagne in gang gezet. Alleen Van der Laan en enkele vertrouwelingen wisten ervan. Er mocht niet over worden gecorrespondeerd via e-mail van de gemeente, afspraken erover mochten niet in agenda's en medewerkers moesten alle documenten op hun privéschijf opslaan, zodat anderen er niet bij konden en ze later ook niet in de publiciteit zouden kunnen komen op grond van de Wet openbaarheid van bestuur (Wob).

Verantwoordelijk voor de uitvoering waren de ambtenaren Saadia a. T. en Mounir Dadi van de afdeling Radicalisering en Polarisatie op het Amsterdamse stadhuis. A. T. werd deze zomer ontslagen wegens belangenverstrengeling, nadat over de 'Grijze Campagne' ruzie was ontstaan op het stadhuis.

'Vloggen'

De campagne kreeg de vorm van 25 filmpjes op YouTube. Een jonge Marokkaanse Amsterdammer leek daarin te vloggen over zijn worsteling met zijn vader, meisjes en aanvaringen met de politie. Maar in feite ging het om een acteur, ene Said, die werkt voor een adviesbureau waarmee de gemeente vaker zaken doet.

Dat bureau, Scholten en Partners, mocht ook nergens van weten, daarom offreerde en factureerde Said op persoonlijke titel. Tot eind december 2016 declareerde hij ruim 140.000 euro. Als zou uitkomen dat de gemeente achter de vlogs zou zitten, zou Said er alleen voor staan en hij wist dat ook; de gemeente zou elke relatie met hem ontkennen.

Van der Laan dacht een sterk middel in handen te hebben in de strijd tegen radicalisering. Maar het project werd zo angstvallig geheim gehouden omdat de 'vlogs' weinig effect zouden hebben als men zou weten dat de gemeente erachter zat. Van der Laan noemde het een keer in zijn driehoeksoverleg met de hoofdofficier van justitie en politiecommissaris Aalbersberg, maar hield zijn gesprekspartners er verder niet over op de hoogte.

Religie

Er kwam ruzie over toen er in enkele Amsterdamse moskeeën spanningen waren ontstaan. Van der Laan verweet zijn ambtenaren a. T. en Dadi toen ineens dat ze de rol van religie ten onrechte negeerden, terwijl hij zelf juist opdracht zou hebben gegeven om religie buiten de vlogs te houden en bijvoorbeeld woorden als 'jihad' te mijden.

Toen de burgemeester in januari van dit jaar longkanker bleek te hebben kwam er een einde aan de Grijze Campagne. Van der Laan moest er nog vragen over beantwoorden in zijn laatste debat met de gemeenteraad in september. Een aantal contactpersonen die als 'ogen en oren' actief waren in wijken en moskeeën hebben de relatie met de gemeente verbroken vanwege het in hun ogen onterechte ontslag van a. T.