"W dzień pojawiał się na wiecach politycznych, prowadząc kampanię w żałobie jako zastępca swojego brata bliźniaka... W nocy zdejmował czarny krawat, szedł do łóżka chorej matki i mówił jej kłamstwa... Wydawał nawet fałszywe artykuły z gazet dokumentujące fałszywą podróż" - przypomina wydarzenia sprzed ośmiu lat publicysta "New York Times" Marc Santora. Tekst zatytułowany "Po szokującej śmierci prezydenta podejrzliwy bliźniak przekształcił naród" to próba przybliżenia amerykańskim czytelnikom metamorfozy, którą przeszedł prezes PiS w czasie kilku lat od katastrofy smoleńskiej.

REKLAMA

Osiem lat po katastrofie Kaczyński jest dominującą postacią polityczną w Polsce, "enigmatycznym człowiekiem działającym głównie w cieniu" - pisze Santora. Jego partia podkopała demokratyczne swobody i osłabiła rządy prawa w Polsce, jednocześnie wpychając kraj w coraz ostrzejsze spory z Unią Europejską - podkreśla.

"Konfrontacja Warszawy z Brukselą jest kolejnym poważnym wyzwaniem dla Unii oblężonej już przez antypartyjne, populistyczne partie na kontynencie" - zwraca uwagę autor artykułu. Podkreślając, że "Kaczyński zawarł sojusz z Węgrami i jego populistycznym przywódcą, Victorem Orbanem", a "ich nacjonalistyczną retoryką interesują się sąsiednie kraje".

Kiedy w tym miesiącu europejscy przywódcy spotkają się w Brukseli, aby przedyskutować, czy Polska powinna zostać ukarana za zmiany w systemie sądowym, które zdaniem wielu ekspertów podważają praworządność, inne kraje będą uważnie obserwować

- pisze Santora, wskazując na Słowację i Rumunię, które flirtują z własnymi wersjami "nieliberalnej demokracji".

Sytuację komplikuje fakt, że Kaczyński w wyjątkowy sposób połączył to, co osobiste z tym, co polityczne.

Od chwili śmierci brata pielęgnował on mitologię męczeństwa i nacjonalizmu wokół katastrofy smoleńskiej, wykorzystując tragedię jako narrację, próbując przekształcić polską tożsamość, nawet gdy dwa niezależne śledztwa jako przyczyny tragedii wskazały złą pogodę i ludzki błąd

- czytamy w artykule, w którym dość dokładnie streszczono wszystkie "dowody" na przeprowadzenie zamachu smoleńskiego.

A wszystko po to, by, jak przypomina autor tekstu, użyć Smoleńska jako "pretekstu do aresztowania politycznych wrogów przed wyborami w 2020 roku". Choć według innych opinii Kaczyński pogrążony w "bólu zemście i paranoi" ciągnie w dół za sobą cały kraj.

Dla Kaczyńskiego debata publiczna nie jest już polityczna - między ludźmi o różnych wartościach; to eschatologiczna wojna między dobrem a złem

- mówi cytowany w tekście Marek Migalski, były polityk związany z PiS.

Santora przypomina słynną wypowiedź Kaczyńskiego z Sejmu, w której padły słowa o zdradzieckich mordach.

Był to rzadki publiczny wybuch ze strony człowieka, który najwyraźniej woli rządzić zza kulis. Zajmuje miejsce w parlamencie, ale nie jest ani premierem, ani prezydentem. Nie używa maila ani nie ma własnego telefonu komórkowego czy portfela. Rzadko uczestniczy w czymś, co przypomina konferencję prasową, a większość wiadomości jest filtrowanych przez doradców"

- stwierdza autor.

Ostatni przykład to miesięczny pobyt prezesa PiS w szpitalu. "Większość naglących interesów narodu była załatwiana przy jego łóżku" - przypomina Santora. Dlatego niezwykle ważna staje się odpowiedź na pytanie, w jakim kierunku podąży partia i kraj, kiedy Kaczyńskiego w polityce już nie będzie.