Revalidatieartsen waarschuwen opnieuw voor extreem gebruik van lachgas. In de grote steden zien de revalidatieklinieken een toename van patiënten met verlammingsverschijnselen door het gebruik van lachgas. En nu blijkt dat deze lachgasgebruikers vaak blijvende schade hebben, zoals spierzwakte, verminderde conditie en tintelingen in handen en of voeten. "Deze patiënten hebben een dwarslaesie. Dat betekent dat ze verminderde kracht of verlammingsverschijnselen in de benen en soms ook handen hebben", zegt Wendy Achterberg, revalidatiearts van Reade in Amsterdam. Nieuwsuur heeft cijfers opgevraagd bij de acht revalidatieklinieken die gespecialiseerd zijn in de behandeling van dwarslaesies. In Amsterdam, Rotterdam, Utrecht en Groningen zijn de afgelopen 2,5 jaar in totaal dertien patiënten behandeld met ernstige klachten door lachgasgebruik. Het probleem speelt vooral in Amsterdam. Daar is de zevende patiënt zojuist onder behandeling geplaatst.

Structureel probleem "Dit is een zorgelijke ontwikkeling", zegt revalidatiearts Willemijn Faber namens het Nederlands-Vlaams Dwarslaesie Genootschap. "Het is verontrustend omdat nu duidelijk wordt dat dit in de grote steden een structureel probleem aan het worden is. Dertien patiënten met ernstige klachten is een hoog aantal." Dat vindt Wendy Achterberg ook: "Het is vooral zo schrijnend omdat het om jonge mensen gaat. Deze klachten hadden voorkomen kunnen worden." Lachgas wordt steeds populairder in Nederland. NOS op 3 legt uit welke wereld schuil gaat achter een lachgasballonnetje:

De populariteit van de partydrug lachgas lijkt te stijgen en daarmee ook de overlast. De lege slagroompatronen en plastic ballonnen komen in het milieu terecht, er zijn verkeersongelukken met lachgasgebruikers en zijn er dus risico's voor de volksgezondheid. Daarom pleiten verschillende burgemeesters voor een landelijke aanpak. Maar die blijft voorlopig nog uit. Het gas zit in slagroompatronen en die zijn vrij verkrijgbaar in winkels. Gemeenten leggen inmiddels de commerciële verkoop op evenementen wel aan banden.

Imago Het imago van lachgas is relatief onschuldig. Het wordt door gebruikers nauwelijks als drugs gezien. Een ballonnetje geeft een korte roes, die vrij snel weer verdwijnt. Onderzoek van het RIVM uit 2017 stelt dat een 'recreatieve' hoeveelheid van minder tot tien ballonnen gevuld met lachgas geen negatieve gevolgen oplevert voor de gezondheid, ook niet op de langere termijn. Hiernaar wordt aanvullend onderzoek gedaan, want Trimbos ziet dat het laatste jaar meer bijwerkingen worden gemeld door gebruikers. Het gaat dan om duizeligheid, verwardheid, hoofdpijn, misselijkheid en tintelingen in handen en voeten.

Nieuwsuur berichtte begin 2018 ook al over de ernstige gevolgen van lachgas. Karim, niet zijn echte naam, vertelde dat hij last kreeg van tintelingen: "Net of je voet slaapt, 24 uur per dag. Gewoon koude tenen, koude voeten. Het begon te klimmen naar mijn kuiten. Ik begon me zorgen te maken. Ik was toen al gestopt met lachgas." Karim had grote hoeveelheden lachgas gebruikt, meer dan honderd ballonnetjes per dag. Ook Abdel vertelde anoniem zijn verhaal. Ook hij gebruikte grote hoeveelheden lachgas in het weekend: ongeveer 250 patronen op een avond. Revalidatieartsen waarschuwen dat ze nu ook patiënten zien die slechts een enkele keer veel lachgas hebben gebruikt. "Het afgelopen jaar heb ik iemand behandeld die in een weekend extreem veel lachgas had gebruikt. Zo'n zevenhonderd ampullen. Daarna was er ernstige schade door het gebruik", aldus Achterberg.

Dit artikel bevat een video. 2:03 Twee ex-gebruikers vertellen hun verhaal

Behandeling De gevolgen zijn groot en soms ook blijvend. De verlammingsverschijnselen worden veroorzaakt door een tekort aan vitamine B12. Wendy Achterberg legt uit: "Door het gebruik van lachgas ontstaat er een ophoping van verkeerde stoffen bij het ruggenmerg. Dit zorgt voor schade aan de zenuwen." De meeste patiënten worden intern in de revalidatiekliniek behandeld met vitamines en therapie. Een intensief traject dat zo'n acht à negen weken duurt en daarna is er nog maandenlang fysiotherapie nodig. Deze behandelingen zorgen meestal voor verbeteringen bij patiënten, maar er zijn ook patiënten met blijvende schade. De jongvolwassenen houden last van spierzwakte, verminderde balans, verminderde conditie en sensibiliteitsstoornissen. Dit betekent bijvoorbeeld tintelingen, een dof gevoel of koud gevoel in handen en/of voeten.

Verbod Het Nederlands-Vlaams Dwarslaesie Genootschap vindt dat de politiek meer aandacht moet hebben voor lachgas. Voorzitter Willemijn Faber: "Het is een oplopend probleem. We hebben het hier over blijvend letsel bij patiënten. Je kan hier een leven lang ellende aan overhouden. De politiek en gebruikers moeten zich hier veel meer bewust van zijn." Patiënten Karim en Abdel pleitten vorig jaar al voor verbod op lachgas. "Je kunt het zelfs in de club krijgen, samen met alcohol. Dat is niet normaal. Helemaal mee stoppen", zegt Abdel. Karim vult aan: "Er wordt gezegd: je kunt er niet aan verslaafd raken. Maar geloof mij, de ervaring leert dat je er wel verslaafd aan kunt raken."