Als Oost-Europese landen niet meer asielzoekers willen opvangen, sluiten landen "meer in het westen van Europa" mogelijk de grenzen. Dat zei premier Mark Rutte vanavond in Nieuwsuur.

"Het is niet acceptabel dat een paar landen de meeste vluchtelingen opvangen. Wat we als westelijke landen kunnen doen is onze eigen grenscontroles weer invoeren tussen dit deel van Schengen en dat deel."

Impasse

Al jaren is er binnen de Europese Unie een impasse over het herverdelen van vluchtelingen. Veel landen vinden dat asielzoekers een gezamenlijke verantwoordelijkheid moeten worden van de hele EU, maar bijvoorbeeld Hongarije wil op geen enkele manier verantwoordelijkheid nemen voor asielzoekers die helemaal niet naar Hongarije willen komen.

Rutte denkt die impasse te kunnen doorbreken door te dreigen met het invoeren van grenzen binnen het paspoortvrije Schengengebied. "Veel van die Oost-Europese landen zijn lid van Schengen, en zijn daar trots op", zegt Rutte. "Maar het lidmaatschap heeft ook als consequentie dat je solidair moet zijn. Als je dat niet bent, dan kan er een moment komen dat wij meer in het westelijke deel van Europa de grenscontroles weer invoeren."

"Je moet laten voelen aan de Oost-Europeanen, 'ja vrienden luister, het is niet zo dat je alleen maar dingen uit Europa kunt halen. Je zult ook solidair moeten zijn'." Rutte zegt al over zijn plan te hebben gesproken met de Franse president Macron en dat nog te gaan doen met de Duitse bondskanselier Merkel.

'Denken over EU is verschoven door MH17'

In het gesprek met de premier in Nieuwsuur ging het ook over zijn visie op de EU. Rutte zegt dat zijn denken over Europa verschoven is. "Europa is markt en munt, maar er is een punt bijgekomen." Dat punt is veiligheid, zegt hij.

"De instabiliteit is toegenomen in de wereld. Toen de MH17 werd neergehaald, was ik aan het bellen met mijn collega's in Europa en daarbuiten. Op zo'n moment merk je dat als ons als klein land wat overkomt, je ingebed zit in de Europese Unie. Als al je collega's zeggen 'wij staan als één man achter jou', dan ben je ineens sterk. Voor onze veiligheid is die Europese Unie belangrijk. Het is niet vanzelfsprekend dat het hier altijd stabiel en veilig is, daar heb je die inbedding voor nodig."

Debat met Baudet?

Rutte sprak ook over zijn aanval van gisteren op Thierry Baudet, de partijleider van Forum voor Democratie. Rutte noemde hem een "zolderkamergeleerde" die met zijn nexit-standpunt een "onverantwoord risico neemt met onze veiligheid, onze stabiliteit en onze welvaart".

Vanavond zegt de premier: "Hij is de grootste partij nu. Deze verkiezingen zijn niet zonder gevolgen. Als je op Forum stemt, stem je op een partij die zegt 'weet je wat, we halen Nederland uit de EU'. Zo'n nexit is heel schadelijk voor het land."

Daarom wil Rutte nog vóór de Europese verkiezingen op 23 mei een debat met Baudet. Vandaag accepteerde Baudet die uitnodiging in een tweet. In Nieuwsuur zegt Rutte hierover dat zijn campagneteam al met dat van Baudet in gesprek is over een debat.

Bekijk het hele interview met premier Rutte hier: