Ar 8 Tachwedd bydd Hillary Clinton a Donald Trump yn mynd benben am arlywyddiaeth yr Unol Daleithiau. Ond wyddoch chi, union ganrif yn ôl, fod Americanwr o dras Cymreig yn brwydro am y swydd?

Mae'r Athro Iwan Morgan yn arbenigwr ar Astudiaethau Americanaidd ac ef yw pennaeth Rhaglenni'r Unol Daleithiau yn Institute of the Americas yn UCL (University College London).

Etholiad 1916

Charles Hughes oedd yr ymgeisydd ar ran y Gweriniaethwyr yn yr etholiad am Arlywyddiaeth yr Unol Daleithiau ar 7 Tachwedd, 1916. Ond colli wnaeth Hughes yn erbyn ymgeisydd y Democratiaid, a'r Arlywydd ar y pryd, Woodrow Wilson.

Roedd hi'n etholiad agos lle cafodd Wilson 49.2% o'r bleidlais, gyda 46.1% yn mynd i Charles Hughes. Enillodd Hughes bron yr holl seddi yng ngogledd-ddwyrain y wlad.

"Mae 1916 yn etholiad diddorol iawn, achos roedd disgwyl i Charles Hughes ennill," meddai'r Athro Iwan Morgan. "Enillodd Woodrow Wilson yn 1912 am fod y bleidlais Weriniaethol wedi'w rhannu, rhwng yr Arlywydd Gweriniaethol, William Howard Taft, a Theodore Roosevelt a oedd yn Weriniaethol ond yn sefyll yn enw y progressive .

"Enillodd Wilson gyda 43% o'r bleidlais yn 1912, ac felly roedd disgwyl i Hughes, gyda chefnogaeth Roosevelt, ennill yr etholiad yn 1916.

Ysgrifennydd Gwladol

Penodwyd Hughes i'r Uchel Lys a rhwng Chwefror 1930 a Gorffennaf 1941 ef oedd Prif Ustus (Chief Justice) y wlad. Cafodd frwydr enwog gyda Franklin D Roosevelt am ba mor gyfansoddiadol gywir oedd Cytundeb Newydd (The New Deal) yr Arlywydd.