Voor het eerst gaan de VDAB en werkgeversorganisaties structureel buiten Europa op zoek naar arbeidskrachten. ‘De krapte is gigantisch.’

Jaarlijks een vaste klant in de lijst met knelpuntberoepen: informaticus. Voor de functie ‘analist ontwikkelaar’ waren er het laatste jaar in Vlaanderen bijna 4.000 vacatures, terwijl er gemiddeld maar 900 werkzoekenden waren met die competentie. ‘Het is vijf na twaalf’, zegt Bert Mons, directeur van Voka West-Vlaanderen. ‘De krapte op de arbeidsmarkt is gigantisch.’



Daarom hebben de werkgeversorganisaties Voka en Agoria een samenwerking opgezet met onder meer de VDAB om Marokkaanse informatici naar Vlaanderen te halen. De bedoeling is in de tweede helft van dit jaar de eersten te verwelkomen.



Eerst moet bepaald worden welke vacatures bij bedrijven blijven openstaan. De Marokkaanse tegenhanger van de VDAB, Anapec, selecteert de informaticastudenten die aan de profielen voldoen. Vervolgens werven de Vlaamse bedrijven de Marokkaanse informatici aan, met een contract van zes maanden tot één jaar. Daarna is er de mogelijkheid voor een vaste aanstelling.



Volgens het Belgisch Ontwikkelingsagentschap Enabel werd gekozen voor Marokko omdat dit een partnerland is, waarmee al nauw samengewerkt wordt. Bovendien is de kwaliteit van de informatica-opleidingen er ‘voldoende hoogstaand’.



Dertig in anderhalf jaar

Het is de eerste keer dat de VDAB en werkgeversfederaties structureel buiten Europa arbeidskrachten zoeken. Daarom werd het project kleinschalig gehouden: het doel is om in een periode van anderhalf jaar dertig Marokkanen aan te trekken. ‘Dit is een proefproject’, zegt Mons. ‘Als dit goed werkt, kunnen we het snel opschalen.’



De VDAB neemt naar eigen zeggen deel om ‘ervaring op te doen met het nieuwe beleid rond legalisering van economische migratie vanuit landen buiten de Europese Unie’. Onder impuls van minister van Werk Philippe Muyters (N-VA) heeft de Vlaamse regering begin dit jaar de regels voor eco­nomische migratie versoepeld.



Volgens de VDAB is ‘economische migratie noodzakelijk om aan de noden van de arbeidsmarkt te voldoen’. De arbeidsbemiddelingsdienst ziet het als een remedie voor de meest structurele knelpunten.



Minister van Ontwikkelingssamenwerking Alexander De Croo (Open VLD) vindt dat ons land zelf sterker moet sturen welke buitenlanders hier komen werken.



‘België trekt van heel Europa het meeste laaggeschoolde migranten aan’, zegt Tom Meulenbergs, woordvoerder van De Croo. ‘Het is duidelijk dat ons migratiebeleid veel selectiever moet worden, zoals bijvoorbeeld in Canada en Australië het geval is. We moeten veel meer zelf bepalen welke profielen naar hier komen. Dit proefproject is een begin.’



Steenkoolmijnen

Arbeidsmigratie ligt politiek gevoelig omdat massale instroom van gastarbeiders voor de industrie en de steenkoolmijnen in de jaren 60 aanleiding gaf tot integratiemoeilijkheden. ‘Het integratiebeleid van toen is volledig mislukt’, erkent Mons. ‘Daarom is er nu een flankerend beleid voorzien. Werkgevers zijn zich erg bewust dat ze de informatici niet aan hun lot mogen overlaten en ook na de werkuren moeten begeleiden.’ Het Vlaams Agentschap Inburgering zal hen begeleiden bij het leren van het Nederlands. Er zijn ook kennismakingslessen met de Vlaamse en Belgische cultuur voorzien. De Marokkaanse werknemers krijgen hulp bij het vinden van een woning, maar zullen die zelf moeten betalen. ‘Ze krijgen een marktconform loon. Dat zal voldoende zijn om op de huurmarkt huisvesting te vinden’, klinkt het bij Enabel. In principe kunnen ze ook hun gezin overbrengen, net zoals andere migranten die in ons land verblijfsrecht hebben.



Het project kost 1,2 miljoen euro. De Europese Commissie draagt de kosten.