Amsterdam stopt met de gescheiden inzameling van plastic afval. Al vanaf volgend jaar verdwijnen de oranje containers voor plastic en drankkartons. Wel gaat de gemeente door de hele stad gft apart ophalen.

Amsterdammers die nu thuis het plastic scheiden uit hun afval kunnen zich die moeite vanaf volgend jaar besparen. Het scheiden van plastic wil het stadsbestuur helemaal overlaten aan de sorteermachine waar afvalbedrijf AEB sinds 2017 over beschikt.

Dat schrijven de wethouder Marieke van Doorninck (Duurzaamheid) en Laurens Ivens (Reiniging) in de plannen voor het afval en de gemeentereiniging die donderdag bekend zijn gemaakt.

Vervuiling

De scheidingsinstallatie van AEB levert volgens de wethouders meer milieuwinst op dan ‘bronscheiding’ door Amsterdammers thuis. De machine haalt niet alleen veel meer plastics uit het vuilnis, de samenstelling is ook constant. De inhoud van de plasticcontainers wordt daarentegen onbruikbaar als mensen er ander afval tussen stoppen.

Uit ‘sorteeranalyses’ van dit jaar blijkt dat het in Amsterdam ingezamelde plastic niet bepaald goed gescheiden wordt. Het verschilde per buurt, maar er zaten voor 20 tot 30 procent vervuiling en 'stoorstoffen’ in, dus afval dat eigenlijk in een andere bak thuishoort. De gemeente concludeert daaruit dat bronscheiding in Amsterdam een zware dobber gaat worden. Volgens de afspraken met het bedrijfsleven over het afval mag het ingezamelde plastic hooguit voor 15 procent uit stoorstoffen bestaan.

Daar komt bij dat de kosten hoger uitvallen als Amsterdam er twee afvalsystemen tegelijk op nahoudt - bronscheiding via aparte bakken op straat en ‘nascheiding’ door de scheidingsinstallatie. Door nieuwe afspraken met alle gemeenten samen lijkt het erop dat ze moeten kiezen voor bronscheiding of nascheiding.

AEB

Toch verrast de snelle keuze voor de scheidingsmachine van AEB. Die worstelde jarenlang met kinderziektes waardoor de opbrengst aan schone grondstoffen ver achterblijft bij de verwachtingen. Ook was er zo weinig vraag naar gescheiden reststromen dat veel materialen alsnog werden verbrand, al gold dat niet voor plastic folies.

De achterblijvende resultaten van de 35 miljoen euro kostende machine speelden ook een rol bij de financiële problemen die AEB deze zomer aan de rand van de afgrond brachten. Terwijl de stad er juist op aanstuurt om het afvalbedrijf te verkopen, lijkt de consequentie van de keuze voor nascheiding dat Amsterdam in elk geval als klant verbonden blijft aan AEB. Maar volgens de gemeente is dat geen automatisme: “Er is in Nederland meer nascheidingscapaciteit dan bij AEB alleen.”

Groene bak

Zoals woensdag al bekend werd, wil het stadsbestuur wel veel meer gft apart ophalen. Net als het scheiden van plastic is dat in kleinere gemeenten heel normaal, maar hier kwamen bijna alle stadsdelen rond de eeuwwisseling tot de conclusie dat gft voor de grote stad geen optie is omdat de meeste mensen hier geen tuin hebben en weinig ruimte hebben voor verschillende afvalcontainers, zoals de groene bak.

Maar na geslaagde proeven op IJburg en Java-eiland komt de stad daarvan terug. Per buurt willen de wethouders met bewoners samen bekijken wat daar de beste manier is om ‘keuken- en tuinafval’ op te halen - door minicontainers, bakken op straat voor de hele buurt en in hoogbouw misschien zelfs vermalers in het gootsteenputje. Al volgend jaar wil de gemeente beginnen op heel IJburg en in delen van Nieuw-West en Zuidoost. In 2025 moet driekwart van de stad in staat gesteld worden om gft te scheiden.

Het gaat om een grote afvalstroom - maar liefst een derde van het huisvuil. De gemeente ziet mogelijkheden om daar compost van te maken en er dienen zich ook nieuwe technieken aan, waardoor er bijvoorbeeld vetzuren uit teruggewonnen kunnen worden. Ten slotte presteert de scheidingsmachine beter als er minder keukenafval tussen zit.

Minicontainers voor papier

In buurten waar de mensen daar thuis ruimte voor hebben, denkt de gemeente verder aan minicontainers voor papier. Papiercontainers op straat krijgen bovendien een grotere klep zodat het vele karton van thuisbezorgde pakketten minder vaak op straat belandt. Voor de langere termijn wil de stad ook meer werk maken van het gescheiden inzamelen van luiers, matrassen en kleding.

Onderdeel van de plannen is ook meer handhaving in de richting van Amsterdammers die het afval niet goed buitenzetten of op een andere manier zorgen voor rommel op straat. “De inzamelaars, reinigers en handhavers gaan samenwerken om verkeerd aangeboden afval zo snel mogelijk op te halen, de locatie schoon te maken en de overtreder te beboeten,” zegt Ivens.