De gemeente Castricum wil dit jaar nog stoppen met het geven van voorrang aan statushouders bij het toewijzen van sociale huurwoningen. De Noord-Hollandse gemeente noemt het oneerlijk dat statushouders voorrang krijgen bij het toewijzen van een woning.

Nu krijgen statushouders in gemeenten met een tekort aan sociale huurwoningen vaak nog voorrang op andere woningzoekenden. Het Rijk verplicht gemeenten niet meer om statushouders urgent te huisvesten, maar er bestaat wel een taakstelling om een bepaald aantal mensen onderdak te geven.

Doet een gemeente dat niet, dan kan de provincie die huisvesting regelen en die kosten doorrekenen aan de nalatige gemeente. Dat kunnen bijvoorbeeld hotelkosten zijn. Maar ook kan het ministerie van Binnenlandse Zaken in het uiterste geval de opvangkosten in een asielzoekerscentrum laten betalen door de gemeente, als een vergunninghouder daar langer moet blijven wonen.

In Castricum gaat het om 32 mensen in de eerste helft van 2018 en nog eens 23 in het tweede halfjaar. Het eerste halfjaar kregen 26 statushouders in Castricum een woning. De gemeenten loopt dus goed op schema. De provincie Noord-Holland kan ingrijpen als de gemeente niet aan de taakstelling voldoet, maar daar is op dit moment geen sprake van, aldus een woordvoerder van de provincie.

Schrijnende gevallen

Maar Castricum wil dus geen voorrang meer geven. Volgens de gemeente moeten asielzoekers gewoon wachten op een huurwoning en zijn er schrijnende gevallen te noemen van mensen die ook moeten wachten op een huis, zoals alleenstaande gescheiden moeders met kinderen die niet aan de beurt komen.

Het ministerie van Binnenlandse Zaken liet dit jaar onderzoeken hoeveel gemeenten met een voorrangsregeling voor statushouders werken. Van de 380 Nederlandse gemeenten hebben 187 een huisvestingsverordening vastgesteld.

Van deze 187 gemeenten hebben 176 gemeenten een urgentieregeling in de huisvestingsverordening opgenomen. Op dit moment worden in 174 van de 176 gemeenten met een urgentieregeling vergunninghouders aangemerkt als urgentiecategorie, ofwel in 99% van de gevallen.

Prestatieafspraken

Eén gemeente (Alkmaar) heeft de urgentiecategorie 'vergunninghouders' geschrapt naar aanleiding van de wetswijziging. Om aan de taakstelling te kunnen voldoen zijn daar prestatieafspraken met de woningcorporaties gemaakt, die op basis daarvan woningen aan vergunninghouders ter beschikking stellen.

Op dit moment verblijven 6500 mensen met een verblijfsvergunning in een asielzoekerscentrum. In totaal worden 21.000 asielzoekers opgevangen in een azc. Als de huisvesting van statushouders vertraagt, heeft dat ook gevolgen voor de capaciteit van het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA).