Klaas Dijkhoff ligt op een handgranaat van het merk FvD. Als hij nog één verkeerde beweging maakt, komt het projectiel tot ontploffing. Dat is de achtergrond van het beruchte interview met de Telegraaf. De fractieleider van de VVD had het ontstekingsmechanisme door een misstap voor de kerstdagen al geactiveerd. Nu probeert hij wanhopig het politieke leven van zijn partij te redden.

Het lijkt niet te lukken. Zijn stevige woorden in de Telegraaf werden algemeen weggezet als verkiezingsretoriek, felle taal voor de Bühne, die op de uitslagenavond van de Provinciale Statenverkiezingen alweer vergeten zijn. Door alle hoon bleef zelfs buiten beschouwing dat Dijkhoff zich eigenlijk heel gematigd uitliet. Hij zei in één wezenlijk zinnetje dat hij het klimaatakkoord zeker niet één op één voor zijn rekening zou nemen. Als puntje bij paaltje komt, zal hij dus met enkele symbolische concessies genoegen nemen.

Luchtvaart

Dijkhoff kan ook moeilijk anders want de inmiddels beruchte klimaattafels functioneerden onder de hoede van een mede door hem in het zadel gehesen regering. Topambtenaren spraken een stevig woordje mee. In december speelden ministers en regeringsgezinde politici een grote rol in het cockpitoverleg dat het vastgelopen overleg voor de feestdagen uit het moeras moest trekken. Verbijsterend overigens dat de klimaatredders van het Buitenhof voor hun crisisberaad een metafoor uit de luchtvaart kozen. Hier raakte Dijkhof voor het eerst het ontstekingsmechanisme van de FvD-granaat. Thierry Baudet en de Hiddemeister hebben immers een eenvoudig antwoord op de klimaatproblematiek. Die bestaat niet. Daarmee – en met hun antibuitenlandersretoriek – spreken zij de rechtervleugel van de VVD zeer aan. Daarom zei Dijkhoff: “Ik laat de burger niet vallen”. In de hoop dat juist die opmerking in de collectieve herinnering beklijft.

Is daarmee de rechterflank van de VVD voldoende beschermd? Op geen enkele manier. Dat komt door een basisfout in de klimaatvoorstellen. De meer prominente tafelaars met Diederik Samsom op de eerste rij beweren om strijd dat wij de kosten gaan betalen uit besparingen op de energierekening. Uiteindelijk is niemand duurder uit. Wij kunnen ons oude leventje ongestoord voortzetten.

Hierbij doet zich een belangrijk probleem voor: de kost gaat voor de baat uit. De burger zal eerst moeten investeren voor de zilvervloot van de energiebesparing binnenloopt. Ook daarvoor hebben de tafelaars een oplossing: je krijgt een lening die je makkelijk kunt aflossen omdat je zoveel geld over houdt.

Dit doet allemaal sterk denken aan voorstellen die de burgers in het verleden zijn gedaan om slapend rijk te worden: neem een aflossingsvrije hypotheek, dan draai je de fiscus een poot uit. Doe mee met Spaarbeleg. Hier hebben wij een fijne verzekering voor U. De banken die ons ooit de aflossingsvrije hypotheken aansmeerden, zingen nu het lied van aflossingsblij. De meeste slachtoffers van de woekerhypotheken zijn nog niet gecompenseerd. Wie dacht met spaarbeleg inderdaad te sparen, ging zwaar het schip in. En nu krijgen de burgers het advies zich rijk te rekenen aan de besparingen op de energienota. De kost gaat voor de baat uit? Een ezel stoot zich niet tweemaal aan dezelfde steen.

De burger ziet wel hoe door fiscale maatregelen de energierekening stevig stijgt. Ook is hij getrakteerd op een groeiende afvalstoffenheffing. Dat zijn geen signalen die op dalende kosten in de toekomst wijzen. In dat klimaat wordt de Nederlanders gevraagd een zakelijk risico te nemen. Zij moeten geld – uit hun oude kous of uit een lening – investeren in de hoop dat het allemaal rendement oplevert. Dat zijn velen van hen niet van plan want zij vertrouwen de zaak niet.

Dát is Dijkhoffs probleem en daarom heeft hij de granaat van het merk FvD niet kunnen ontmantelen. Integendeel. Met dat interview heeft Dijkhoff een zege van extreem rechts dichterbij gebracht. De toekomst ziet er donker uit want met het ontkennen van reële problemen, met het opzetten van oogkleppen – dat is de kern van wat de FvD belooft – is niemand gediend.

Cc-foto: EU2016SK