Ousmane Dembele, przechodząc z Borussii Dortmund do Barcelony, kosztował 105 milionów euro. Za Rubena Nevesa, dziś jednego z najciekawszych portugalskich piłkarzy, występujące w Championship Wolverhampton musiało wyłożyć prawie 16 milionów funtów. Abdelhak Nouri pewnie wyrósłby na czołowego zawodnika Ajaksu, gdyby nie problemy z sercem. Zasłabł podczas sparingu z Werderem Brema, dziś ma nieodwracalne zmiany w mózgu i nie wróci do piłki. Dawid Kownacki trafił z Polski do Sampdorii, a teraz jest zawodnikiem Fortuny Düsseldorf. Timur Żamaletdinow miał zostać gwiazdą CSKA Moskwa, tymczasem od kilkunastu dni jest graczem Lecha Poznań.

Wszyscy wymienieni zawodnicy w 2014 roku znaleźli się na liście 40 największych talentów piłkarskich młodego pokolenia na świecie, opublikowanej na łamach „Guardiana”. Artur Petrosjan, opisujący Żamaletdinowa, stwierdził, że jest szybki, ma świetną technikę, a stylem gry bardzo przypomina Luisa Suareza. Rosjanin doskonale pamięta tamto wyróżnienie. – Gram na identycznej pozycji, co Suarez. Po boisku poruszamy się w podobny sposób, więc rozumiem, co dziennikarz miał na myśli. Ale do jego klasy oczywiście wiele mi brakuje – mówi.

Trzej najzdolniejsi

W młodzieżowych drużynach CSKA było ich trzech. Tych najzdolniejszych. Aleksander Gołowin, rocznik 1996, obecnie zawodnik Monaco. Żamaletdinow, rok młodszy. Trzecim był Fiodor Czałow, rocznik 1998. Dziś to ten ostatni ma pewne miejsce w ataku CSKA, a Żamaletdinow w Moskwie najczęściej siedział na ławce. – W grupach młodzieżowych Timur był uważany za bardziej utalentowanego niż Czałow. Obiecywano sobie po nim więcej. Po świetnym czasie w zespołach juniorskich nie potrafił jednak zrobić decydującego kroku w dorosłej piłce – tłumaczy dziennikarz rosyjskiego „Sport-Expressu” Andriej Michajłow.

Nowy gracz Lecha nie czuł się gorszy od kolegi. – Obaj wyróżnialiśmy się, ale na pewno Czałow nie był wtedy lepszy niż ja. Jednak to jemu trener Leonid Słucki dał prawdziwą szansę w seniorskim zespole CSKA. Nie do końca to rozumiałem. Później usłyszałem, że Czałowa polecił trener, który pracował z nim kilka lat wcześniej. Ten człowiek miał dobre relacje ze Słuckim. Być może było to decydujące – opowiada zawodnik Lecha. Żamaletdinow trenował z pierwszą drużyną tylko wtedy, gdy wielu zawodników wyjeżdżało na zgrupowania reprezentacji. – Słucki na każdym kroku pokazywał, że nie ceni mnie jako piłkarza i nie lubi jako człowieka – wspomina.

Jego sytuacja zmieniła się, gdy nowym trenerem CSKA został Wiktor Gonczarenko. – Coś we mnie dostrzegł i od razu włączył do pierwszego zespołu. Podczas jednego z treningów podszedł do mnie i powiedział: „Słuchaj, w ataku jest duża konkurencja. Jesteś gotowy występować na innej pozycji?”. Oczywiście powiedziałem, że tak. Bardzo mi zależało na grze. Gonczarenko postanowił zrobić ze mnie lewego obrońcę. Na zgrupowaniu ustawiał mnie na tej pozycji i ciągle tłumaczył, co muszę poprawić. W pierwszym spotkaniu towarzyskim wygraliśmy, a ja strzeliłem gola. W kolejnych asystowałem przy bramkach kolegów. Nawet w spotkaniu ligowym z Ufą wszedłem na boisko przy bezbramkowym remisie, by zagrać na lewej obronie. Wygraliśmy – opisuje Żamaletdinow. Jest wdzięczny Gonczarence, że ten dał mu szansę, ale jednocześnie nie ukrywa, że na boisku najlepiej czuje się ustawiony z przodu, z możliwością atakowania ze skrzydła. Jak Suarez.

Foto: Paweł Jaskółka/Pressfocus / Newspix

W samych majtkach

W CSKA szybko przekonali się, że nastoletni Żamaletdinow jest zakręcony na punkcie futbolu. Jego pierwszym trenerem był Denis Pierwuszyn. Przed jednym ze spotkań drużyny juniorskiej podszedł do 15-latka. „Dzisiaj zagrasz. Liczę na ciebie” - powiedział. – Gdy usłyszałem te słowa, czułem wielkie szczęście. Pamiętam, że mecz rozgrywany był późną jesienią. Było bardzo zimno. Wszyscy koledzy zdążyli wybiec na rozgrzewkę. Byłem ostatni, więc pobiegłem za nimi, żeby się nie spóźnić. Przed meczem zaczęliśmy zdejmować ubrania i zorientowałem się, że nie założyłem spodenek. Byłem w samych majtkach. Do tego stopnia myślałem o tym, że zagram, że zapomniałem o wszystkim innym. Trener był wściekły. „Gdzie twoje spodenki?!” - krzyczał. Myślał, że być może w ogóle nie wziąłem ich na stadion. Chwilę później dał mi minutę, żeby się przebrać. Gdy wracałem na boisko, mecz już trwał, ale szybko wpuścił mnie na boisko. Później z tego żartowaliśmy – opowiada Rosjanin, który w tamtym spotkaniu strzelił dwa gole.

Z Żamaletdinowem spotykamy się na stadionie Lecha. Siedzimy w pomieszczeniu na trzecim piętrze, z widokiem na murawę. Rosjanin właśnie skończył lekcję polskiego. Przed nim znajduje się otwarty podręcznik, a notatki sugerują, że właśnie przerabiał liczebniki od 1 do 10. Tego, ile meczów o stawkę rozegrał w pierwszym zespole CSKA, nie potrafiłby jeszcze wyrazić po polsku, bo takich spotkań było 41. Podczas rozmowy z nami jest poważny, lekko zdystansowany. Po raz pierwszy uśmiecha się, gdy pytamy, jak młodemu zawodnikowi grało się w moskiewskim klubie u boku trzech weteranów z linii obrony – znanych z reprezentacji Rosji Siergieja Ignaszewicza i bliźniaków Aleksieja i Wasilija Bieriezuckich. – To specyficzni ludzie. Nie miało dla nich znaczenia, jak młody jest zawodnik i jakie ma doświadczenie. Od każdego wymagali bardzo wiele. Jeżeli nie wyszło ci jedno zagranie, potrafili być bardzo surowi. Wiele razy było tak, że trener podchodził do mnie ze zrozumieniem, a oni mieli z tym problem. Cały czas oczekiwali perfekcji, rezultatów. Gdy zakończyli kariery, nie byłem smutny z tego powodu – mówi.

Foto: Jakub Radomski / Przegląd Sportowy

Najważniejsza zabawka

Pierwsze wspomnienie piłkarskie, jakie ma, to przedszkole, w którym pracowała jego matka i w którym jako małe dziecko spędzał wiele godzin. W ogródku chłopcy bawili się samochodzikami, a dziewczynki lalkami. Czteroletni Timur podchodził natomiast do wychowawczyni i pytał, czy da mu piłkę. Ona była pierwszą i najważniejszą zabawką. Nowy zawodnik Lecha pamięta też, że gdy wracał do domu, wchodził do pokoju, ustawiał z mebli bramkę i wykonywał rzuty karne. Rodzicom to się nie podobało. „Idź pograć na ulicy!” – krzyczeli.

– Lubili piłkę nożną, zwłaszcza mój tata. Często oglądaliśmy we dwójkę mecze. Gdy byłem dzieckiem, podziwiałem Brazylijczyków: Ronaldinho, Robinho i Ronaldo, tego prawdziwego – wspomina Żamaletdinow. Pewnego dnia mama powiedziała mu, że w Lokomotiwie jest nabór do jego rocznika. Przyszło wielu chłopaków, testy trwały długo, były podzielone na kilka etapów. Timur od samego początku zachwycił trenerów. Gdy dostał się do Lokomotiwu, pojawił się problem, bo rodzice (ojciec prowadzi kilka przedsiębiorstw, ma sklepy spożywcze) nie mieli czasu, by go wozić. Do pomocy zgłosił się dziadek. Nie mieszkali na drugim krańcu miasta, ale Moskwa to tak wielka metropolia, i tak często zakorkowana, że dojazd w jedną stronę zajmował półtorej godziny. Ale chłopiec nie protestował. – Wiedziałem, że muszę się poświęcić. Dziś w rodzinie wszyscy się cieszą, że jestem zawodowym piłkarzem – mówi Żamaletdinow.

Cieszy się też Rawil Saitowicz. To pierwszy trener Timura w Lokomotiwie, o którym zawodnik opowiada jak o wielkim autorytecie. Mówi, że to on nauczył go podstaw. – Pracowałem z nim siedem lat i czułem, że staję się coraz lepszy. Niestety, pewnego dnia trener Saitowicz zachorował. Nie wiem, co dokładnie mu było. Musiał wziąć urlop. W klubie obiecano mu, że wróci do pracy, gdy wyzdrowieje. W międzyczasie znaleziono innego szkoleniowca. Gdy trener Saitowicz wyzdrowiał, okazało się, że jest niepotrzebny. Zachowano się bardzo brzydko wobec niego. Nie podobało mi się to – opisuje Żamaletdinow. Ta sytuacja uderzyła też w niego, bo nowy trener zaczął budować własną drużynę. – Odsunął od składu mnie i kilku kolegów. Nie rozumieliśmy tego. Wiedziałem, że niebawem my też możemy usłyszeć, że jesteśmy niepotrzebni. Nie chciałem czekać. Zadzwoniłem do trenera Saitowicza i spytałem, co mam robić. Powiedział: „Idź do CSKA. To świetny zespół. Jeśli się tam przebijesz, możesz zrobić wielką karierę” – dodaje Rosjanin.

Foto: AFP

Wolą obcokrajowców

Mimo że Gonczarenko zauważył jego talent, w CSKA Żamaletdinow nie przebił się do pierwszej drużyny. W ubiegłych rozgrywkach strzelił gola w lidze przeciwko Amkarowi Perm, zdobył też zwycięską bramkę w wyjazdowym meczu Ligi Mistrzów z Benfiką. W tym sezonie Żamaletdinow trzy razy trafiał do siatki. Był trzecim napastnikiem, najczęściej wpuszczanym z ławki rezerwowych. Na jego sytuację miało wpływ to, że działacze ściągnęli dwóch obcokrajowców – Urugwajczyka Abela Hernandeza i Japończyka Takumę Nishimurę – a przecież pewne miejsce w pierwszej linii miał jeszcze Czałow.

– Wiecie, na czym polega problem rosyjskiej piłki? Poziom szkolenia młodych zawodników jest niski. Brakuje nam wykwalifikowanych trenerów. Klubom prościej jest zapłacić za cudzoziemca niż szukać młodych rosyjskich graczy, wśród których wielu jest źle wyszkolonych. Cierpią na tym ci najzdolniejsi. A kiedy obcokrajowiec trafia do rosyjskiego klubu, trzeba na niego stawiać, bo przecież trochę kosztował. Żałuję, że nie dostałem w Moskwie zbyt wielu szans. Ale tak już bywa w Rosji. Teraz swoje umiejętności chcę pokazać w Poznaniu – deklaruje piłkarz.

Żamaletdinow został do Lecha wypożyczony do końca sezonu. Klub z Poznania będzie mógł go kupić po zakończeniu rozgrywek, jeśli wyłoży około 600 tysięcy euro. Rosyjskich dziennikarzy dziwi, że ta kwota jest tak niska. – Ile? Niemożliwe, by ta suma była tak niska. Jeżeli to prawda, nie rozumiem decyzji władz CSKA – nie ukrywa zaskoczenia Timur Waliejew z rosyjskiego „Sportsdaily”. – Według mnie to powinno być przynajmniej trzy razy tyle. Fani CSKA uwielbiają Timura i liczą, że wróci do ich klubu – dodaje Michajłow.

Żamaletdinow przekonuje nas, że niekoniecznie musi tak być. – Wielu piłkarzy wypożyczonych z CSKA już do tego klubu nie wraca. Myślę, że to byłoby dla mnie korzystne, gdybym dobrze zaprezentował się w Lechu i został w tym klubie dłużej. W CSKA jest wielka konkurencja, grają obcokrajowcy. Poza tym chciałbym za kilka lat trafić do czołowej ligi Europy, a zespoły z zachodu kontynentu raczej nie spoglądają na ligę rosyjską. Na polską już tak, wyróżniający się piłkarze wędrują do bardzo mocnych klubów. Być może podobnie będzie ze mną – kończy.