‘Slachtofferschap is martelaarschap, dat draagt natuurlijk nog prettiger dan die boerka zelf’

Nog even vanuit Den Haag over slachtoffer-homo’s en de slachtoffers van Wilders:

Moslima’s, hun gezinnen en de pro-activisten moeten het noodzakelijke boerkaverbod in perspectief zien. Daar mogen ze zich gesteund voelen juíst door de Nederlandse regelgeving. Thuis en op straat heb je de ruimte en die zal je ook blijven houden. Ook is het prima werken met bijvoorbeeld een hoofddoek. Maar houd je boerka gewoon weg van gemeentehuizen, niet op het ministerie, niet bij de politie. Ook geen keppeltjes of kruisjes. Het is niet onredelijk. Het herzien en eventueel aanpassen van de wetsartikelen die we hebben rondom godsdienstvrijheid moet altijd mogelijk zijn. Juist als zoveel verschuivingen hebben plaatsgevonden. Juist in het belang van íedereen.

Zelf nadenken, soms een stap opzij zetten om jezelf daarmee ruimte te geven, dat hoort daar ook bij. Ik ga ook niet zoenen met mijn vriend op het terras van jouw afbakbar of waterpijpcafé. Maar in het uitdragen van dat eerder genoemde slachtofferschap ligt martelaarschap. En dat martelaarschap voelt en zit waarschijnlijk nóg prettiger dan die boerka zelf of de verongelijktheid bij homo’s. Of misschien eigenlijk meer bij de zogenaamde activisten en het repertoire rondom beiden fenomenen.

In het geval van de homo’s hebben de vragen en vermaningen van Dijkgraaf, Roos en Derksen afgelopen maanden wel degelijk een punt. Het geeft aan dat we alles zo graag kapot analyseren terwijl we maar niet tot de kern van de boodschap willen komen.

Zoek het bij jezelf!

Velen doen dat al. Stop met drammen en de heksenjacht op andermans woorden. Het laten doorgronden van het besef dat je sommige dingen zelf moet doen kan pijnlijk zijn. De ruimte pakken die je hier in Nederland kan krijgen is niet altijd voor iedereen even makkelijk, maar er is genoeg ondersteuning en veel te winnen. Juist daarom is het zo van belang dat men inziet dat de maatschappij, wetgeving en ambt verschoond moeten blijven van teveel coulance en tolerantie voor bijvoorbeeld religieuze invloed. Het niet kunnen benoemen of het verbloemen van pijnpunten in dat functioneren of vormgeven heeft verstrekkende gevolgen op termijn.

Als het om een keuze gaat voel ik mij als homo tien keer meer gesteund door een Jan Roos of Johan Derksen die behalve recalcitrant zijn toch ook vooral de redelijkheid vertegenwoordigen. Ik zie juist armoede van relativering en perspectief bij diegene die deze twee heren zo verguizen.

Maar het gaat niet alleen over Jan en Johan. Het systematisch verdraaien van woorden, het aan de schandpaal nagelen en oproep tot publieke afkeuring wordt steeds kwalijker. Deze eventuele grappen waar zo’n bezwaar tegen word gemaakt zijn geen voedingsbodem voor het eerder genoemde antihomogeweld.

Als het recht om je gekwetst te voelen zwaarder voor je weegt dan een vrij woord ben je de weg kwijt.

Het bespreekbaar houden van antihomogeweld is een noodzaak die net zo lang geldt als dat het geweld zich voor blijft doen. Maar blijf eerlijk over uit welke hoeken dit komt en waar dit écht door is gevormd. Reactief en zonder te zalven. Want de zalvende handjes zijn er al ten overvloede bij de wijkagenten, justitie en bestuur. En hier lijden individuen keihard onder.

Gebiedsverboden, berispingen en voorlichting alleen helpen niet genoeg. Daders, en indien minderjarig, de ouders van en de directe omgeving bijvoorbeeld moeten veel strenger worden aangepakt in het nakomen van hun verantwoordelijkheden en voorkomen dat hun jeugd dit doet. Ouders moeten de Nederlandse taal optimaal beheren en maatschappelijk participeren. Het hele gezin. Ook en juist alleenstaande ‘nieuwkomers’. Thuis en overal mag je homo’s of wat ook verafschuwen, maar in stilte of in debat. Nooit met geweld. Je gedraagt je gewoon en houdt je handen thuis, anders hoor je hier niet.

Ingrid van Engelshoven, onze huidige minister van onderwijs en cultuur, had daarop iets anders aan te dragen. Dat dit vooral uit enkele holle kreten rondom het toverwoord ‘kwetsen’ en het aansluiten bij de beweging #SorryJohan bestond mocht de pret niet drukken. Dat Johan het gesprek wél wilde aangaan was parels voor de zwijnen. ‘Zijn programma is niet de juiste setting voor een genuanceerd gesprek’. Zoiets valt niet anders te omschrijven dan laf. Nu laat ze ons alsnog in de kou staan. Helaas. Maar houd dan ook alsjeblieft je mond. ‘

‘Want Jan en Johan doen mensen pijn”. Er had in de vorm van een respectievelijk televisieoptreden een echt gesprek kunnen plaatsvinden. De minister had bijvoorbeeld ook een evenement kunnen initiëren in samenwerking met de jongerenafdeling van D66, Jonge Democraten en een LHBT belangen- en welzijnsorganisatie voor eendebat of evenement. Daar zijn draagvlak en de benodigde middelen voor aanwezig. Ingrid van Engelshoven is op deze manier niets meer of minder dan een schoolpleinmoeder die hysterisch met haar vingers wijst naar een conflict om vervolgens er lekker niets aan te doen ongeacht de mogelijkheden die binnen haar macht liggen.

Nee hoor, niks van dat: ook een flinke acht maanden later word Johan nog steeds achterna gezeten over dit onderwerp. Wat een goed bruikbare voorlichting had kunnen worden van de daadwerkelijke status quo rondom acceptatie en oorzaak van geweld jegens homoseksuelen en andere LHBT’ers, werd al snel een klassiek NPO’tje.

“Ik zal zeker niet zeggen dat Derksen verantwoordelijk is voor anti-homogeweld. Maar hij voedt wel een bepaald sentiment doordat hij op tv zo uitgesproken is over dit onderwerp. Hij vindt namelijk dat homo’s gewoon niet zo moeten zeuren.”

Voormalig politieboegbeeld Ellie Lust spreekt in de documentaire Ellie aan de verkeerde kant met slachtoffers van antihomogeweld én met Johan Derksen. Ook komen enkele onderzoekers en een advocaat aan het woord. Sidney Smeets (advocaat) en Laurens Buijs die als ‘onderzoeker anti-lhbt-geweld UVA Amsterdam’ wordt aangeduid, loodsen ons tijdens de documentaire naar de conclusie dat de subtiele grappen en opmerkingen toch een grotere impact hebben en dat daarvoor schuldigen zijn aan te wijzen. Ze hebben hier deels gelijk in dat de impact van agressie op microniveau inderdaad groter is dan je zou verwachten, maar het zijn NIET de grapjes die deze agressie kenmerken.

Afiah Vijlbrief deed ook onderzoek voor deze docu. Dat antihomogeweld valt te verklaren vanuit onvrede bij de daders over het niet voldoen aan gendernormen en sociale culturele regels was al duidelijk. Bij lesbische en biseksuele vrouwen zou het om een andere motivatie gaan: de dader beseft dat hij niet mag deelnemen aan de intimiteit. In de laatste minuten mag Buijs nog even samenvatten dat de daders ‘ook slachtoffer zijn’; ‘Daders zitten in een gouden kooi’. Ze kunnen zich immers niet ontplooien binnen die ideeën over traditionele mannelijkheid.

Een blinde vlek waar Lust het over heeft is er zeker: LHBT of homoseksualiteit wordt constant gegijzeld door een onderbouwing of andere thema’s die er niet toe doen.

Hoewel het naïef is om te ontkennen dat niet alles te verklaren valt vanuit bijvoorbeeld een model binnen de psychologie of een cultureel schema slaat dit natuurlijk allemaal nergens op. Het gaat hier om soms levensbedreigend geweld. Het is niet de bedoeling dat je teveel begrip voor deze daders probeert te kweken en al helemaal niet dat je de focus gaat verleggen en onterecht een schuldige gaat aanwijzen bij opiniemakers, politici etc. Uit de verbanden en stellingen die Smeets, Vijlbrief en Buijs hier poneren spreekt vooral een niet te temmen verlangen dat alles intrinsiek is verbonden en gelijk aan elkaar. Maar dat verlangen verpakken als een feit en dat we daar vanuit moeten handelen is natuurlijk krom. Daar beginnen de moeilijkheden. Vapid statements over verbinding en inclusiviteit zijn geen toverwoorden meer waarmee je het spanningsveld van wat frisse lucht en geruststelling voorziet.

Pak probleemwijken aan. Stel hogere voorwaarden en sterkere grenzen. Laat duidelijker zijn dat iemand die standpunten over bijvoorbeeld migratie of homoseksualiteit draagt, die jou niet zinnen, niet direct een gevaarlijk of slecht persoon behelst. ‘Rechts’, wat dat ook moge zijn, is niet de vijand. De grens ligt gewoon bij geweld, het weigeren van voldoende integreren en het niet naleven van de Nederlandse wetgeving.

Laat mensen als Johan Derksen, Jan Roos, Jan Dijkgraaf maar ook Wilders, de Annabel Nanninga’s, Wierd Duk en Ebru Umar’s, die we zó hard nodig hebben, gewoon met rust.

Juan Arévalo (28)

Den Haag

Lees ook: https://tpo.nl/2019/08/01/ingezonden-een-verongelijkte-en-boze-rechtse-slachtoffer-aanklacht-van-een-tpo-lezer/