Wil Thijssen

De 30-jarige B. heeft zichzelf bij de politie gemeld, omdat hij zich bedreigd voelt. Uit B.'s verklaringen blijkt dat betrokkenen 'wreed' opereren: wie niet zwijgt, wordt 'direct uit de weg geruimd' - ook als die uit het eigen, bevriende kamp komt. Motief voor het zwijgen en de wreedheid binnen deze groep criminelen zijn de grote opbrengsten die gepaard gaan met drugshandel.

Dit heeft het OM vrijdagmiddag bekendgemaakt tijdens het proces waarin Nabil B. een van de verdachten is van betrokkenheid bij een 'vergismoord'. Een kroongetuige is van groot belang voor het OM: in ruil voor belastende verklaringen over andere, doorgaans nog zwaardere criminelen, krijgt de kroongetuige strafvermindering. Zo leidden de twee kroongetuigen in het omvangrijke liquidatieproces Passage tot de veroordeling van een verdachte die aanvankelijk was vrijgesproken, en tot de vervolging van Willem Holleeder.

Kroongetuige Nabil B. is extra bijzonder. In wat in de volksmond de 'Mocro-war' heet - een drugsoorlog die voornamelijk wordt uitgevochten door Marokkanen en Antillianen - hebben alle verdachten en getuigen en hun families tot dusver gezwegen. B. doorbreekt voor het eerst deze zwijgcultuur. Met B.'s verklaring denkt het Openbaar Ministerie opdrachtgevers te kunnen vervolgen voor de lange reeks liquidaties sinds de dubbele liquidatie in de Amsterdamse Staatsliedenbuurt in december 2012. Het gaat steeds om relatief jonge daders en slachtoffers, om zware, automatische wapens en om plekken waarbij het risico om onschuldige omstanders te raken, 'heel groot is', aldus de officier van justitie.

B. staat terecht voor de vergismoord van Hakim Changachi, die op 12 januari 2017 na een persoonsverwisseling werd geliquideerd. De kogels zouden zijn bedoeld voor Khalid H., alias 'Imo', die inmiddels naar het buitenland is gevlucht. B. 'schrok' toen hij ontdekte dat het om een vergismoord ging, zegt de officier van justitie. Hij kende het - verkeerde - slachtoffer en zijn familie goed, en kreeg spijt.

De kroongetuige wijst Redouan T. aan als opdrachtgever voor deze en vele andere moorden. Redouan T. ontkent alle beschuldigingen, aldus zijn advocaat Inez Weski. En de advocaat van Mohammed R., Yassine Bouchikhi, noemt de kroongetuigeverklaring van Nabil B. 'ontoelaatbaar'. 'Het gaat slechts om een mondelinge verklaring', zegt de raadsman, 'waarbij technisch en tactisch bewijs of een causaal verband tussen mijn cliënt en de liquidatie ontbreekt'.

Redouan T. is al langer in het vizier van justitie. Hij wordt al geruime tijd internationaal gezocht. Een medeverdachte is Mohammed R. (36), die eveneens voortvluchtig is. Deze R. zou de moord in vereniging hebben gepleegd, samen met zijn broer Saïd R. Het OM heeft een beloning van 25 duizend euro uitgeloofd voor aanwijzingen die leiden tot de aanhouding van Saïd en diens vermoedelijke opdrachtgever Redouan T.

De overeenkomst met de kroongetuige is volgens het OM een signaal aan andere verdachten: 'Wanneer je in dit milieu bent beland, kun je er wél uit', aldus de officier tijdens de zitting. De kroongetuigedeal is volgens hem een ook een signaal aan de samenleving: 'Opdrachtgevers zijn niet onaantastbaar.' Het OM denkt een reeks onopgeloste moorden nu alsnog te kunnen oplossen. Kroongetuige Nabil B. zit in voorlopige hechtenis op verdenking van medeplichtigheid aan de vergismoord van Hakim Changachi, en de levering daarbij van de vluchtauto.

Medeverdachte Mohammed R. werd eerder al als verdachte aangemerkt. Zijn naam kwam bovendrijven in een onderzoek naar ontsleutelde pgp-berichten ('pretty good privacy') van een telefoonserver in Costa Rica, waarover het OM de beschikking heeft gekregen. Uit deze berichten blijkt volgens de officier het 'gemak' waarmee de organisatie van Redouan T. opdracht tot liquidaties gaf. De verklaringen van Nabil B. sluiten 'naadloos' aan op deze pgp-berichten, zegt het OM, 'zonder dat B. wist dat wij die hadden'.

De advocaat van medeverdachte Mohammed R., Yassine Bouchikhi, noemt de kroongetuigeverklaring van Nabil B. 'ontoelaatbaar'. 'Het gaat slechts om een mondelinge verklaring', zegt de raadsman, 'waarbij technisch en tactisch bewijs of een causaal verband tussen mijn cliënt en de liquidatie ontbreekt'.

Omdat het onderzoek nog in volle gang is, wordt de strafzaak tot uiterlijk drie maanden aangehouden.