De zaak draait om een Bulgaar die zonder werkvergunning in Nederland bij tien verschillende bedrijven in de bouw- en vastgoedsector werkte. Volgens de rechter is dit niet toegestaan, en de betrokken bedrijven kregen daar eind juli boetes voor opgelegd.



In een andere zaak in 2013 stonden twee Roemenen die zonder werkvergunning een huis schilderden centraal. De huiseigenaar kreeg destijds een boete van 9000 euro, maar een rechter oordeelde deze zomer dat die onterecht was omdat de Roemenen helemaal geen vergunning nodig hadden.



Handelsverdrag uit 1912

De rechtbank in Breda vergeleek de situatie van de Roemenen met die van bijvoorbeeld Japanners. Zij hebben geen werkvergunning nodig om in Nederland te kunnen werken, op grond van een handelsverdrag uit 1912. Inwoners van EU-lidstaten - zoals Roemenen sinds 2007 - mogen volgens deze rechter niet achtergesteld worden en moeten zelfs voorrang krijgen op werknemers van een zogenoemd 'derde land' zoals Japan.



Sinds in 2014 een overgangsregeling voor werknemers uit een aantal nieuwe EU-landen afliep mogen Roemenen en Bulgaren overigens wel zonder werkvergunning aan de slag in Nederland. Alleen Kroaten moeten nog wachten.



Verstrekkende gevolgen

Minister Asscher van sociale zaken en werkgelegenheid ging in de zaak van de Roemeense schilders in beroep tegen het schrappen van de boete voor illegaal werk. In de kwestie van de Bulgaar erkent Asscher wel dat Bulgaarse werknemers niet ongunstiger mogen worden behandeld dan werknemers uit derde landen, maar dat er daarbij wel moet worden gekeken naar de algemene regel voor derdelanders, die stelt dat normaal gesproken een werkvergunning is vereist. Volgens de landsadvocaat doet het feit dat een land als Japan een uitzonderingsregeling heeft daar niets aan af.



Op Asschers ministerie wordt de uitspraak van de Raad van State in spanning afgewacht. De zaak kan verstrekkende gevolgen hebben, aangezien het ministerie de afgelopen jaren voor zo'n 150 tot 200 miljoen euro aan boetes heeft uitgedeeld aan meer dan tienduizend werkgevers van Midden- en Oost-Europeanen die in Nederland werkten zonder vergunning.



Als blijkt dat die allemaal onterecht zijn beboet, kan het zijn dat de overheid flinke sommen geld moet terugbetalen. De hoogste bestuursrechter doet om tien uur uitspraak.