Sąd Apelacyjny złagodził wyrok wobec Rafała Gawła, który zgodził się na podawanie danych i wizerunku do wiadomości publicznej. Był oskarżony o liczne wyłudzenia, doprowadzenie do niekorzystnego rozporządzania mieniem przez inne osoby oraz o szereg przestępstw gospodarczych. Zamiast czterech lat, w więzieniu spędzi dwa lata. Wyrok jest prawomocny.

Sąd Apelacyjny po rozpoznaniu środków odwoławczych wniesionych przez obrońców oskarżonych w niewielkim stopniu uwzględnił zarzuty podniesione przez obrońców Rafała Gawła oraz uwzględnił apelację prokuratora w części dotyczącej uniewinnienia oskarżonej Eweliny G. od części zarzucanych jej przestępstw. Jej sprawa wraca do sądu pierwszej instancji. Pozostałe zarzuty nie zostały uwzględnione.

Po odczytaniu wyroku, dość szeroko, bo aż godzinę sędzia uzasadniała orzeczenie Sądu Apelacyjnego w Białymstoku. Najwięcej uwagi poświęciła głównemu oskarżonemu, który od początku podkreślał, że jest niewinny, a cała sprawa jest zemstą na nim prokuratury i sądu. Zdaniem sądu tak nie było, bo cały proces jak i poszczególne jego etapy były prowadzone rzetelnie. Sędzia wskazała, że ocenę zachowania oskarżonego wyrazili biegli, o których badanie wnosił sam oskarżony.

- Opinie wszystkich biegłych były zgodne. W odniesieniu do Rafała Piotra Gawła jest to osobowość narcystyczna, manipulująca otoczeniem, która potrafi kreować siebie na ofiarę – uzasadniała orzeczenie sędzia Alina Kamińska.

Jak przekazała sędzia, nie było podstaw do odstąpienia od wymierzenia kary, choć przepis pozwala na taki środek w sytuacji, kiedy szkoda została naprawiona w całości lub sprawca dąży do naprawienia wyrządzonej szkody wobec pokrzywdzonych. I wskazywała również, że przez cały czas świadomość popełniania przestępstw głównego oskarżonego, jak też jego żony i współpracownicy była pełna. Stąd nie można było wywieść, że część czynów popełniali oni nieświadomie. Dlatego orzeczona została kara bezwzględnego pozbawienia wolności.

Co istotne w tej sprawie, to już sam fakt, iż sędzia sprawozdawca rozpoczęła uzasadnianie wyroku od stwierdzenia, że rozpoznawana sprawa jest wyjątkowa i szczególna na wielu płaszczyznach. Dowodowej, z uwagi na ogrom materii dowodowej i stopień zawiłości wynikający ze zróżnicowania czynów oraz stopnia ich społecznej szkodliwości. A także na płaszczyźnie emocjonalnej, w związku z funkcjonowaniem głównego oskarżonego Rafała Gawła w przestrzeni publicznej. Sędzia podkreśliła, że tym bardziej bulwersujące jest, iż twórca ważnych społecznie inicjatyw uczynił z wyłudzania pożyczek i dotacji sposób na wygodne życie. Jednocześnie w żadnym razie nie można uznać, co starał się on dowieść, aby sprawa karna była zemstą organów ścigania za jego niewygodną działalność.

Sędzia wyjaśniła bardzo dokładnie jak powstało Stowarzyszenie, którym posługiwał się główny oskarżony, ale też i inna z osób oskarżona w tej sprawie. I również zwracała uwagę, że było ono nastawione na pozyskiwanie pieniędzy, jakimi obracały praktycznie te same osoby, które miały już kłopoty z realizacją należności wobec licznych wierzycieli.

- Stowarzyszenie zostało już powołane bodajże w styczniu 2011 roku. Kto wszedł do władz stowarzyszenia. Prezesem oczywiście Rafał Piotr Gaweł, w skład stowarzyszenia, to znaczy księgowość była prowadzona przez Dorotę K (oskarżona i skazana w tym samym procesie – dop. red.). W skład zarządu stowarzyszenia wszedł Konrad D., prywatnie szwagier w tym czasie oskarżonego i wszedł jego brat Bartłomiej, z tego co sąd pamięta. Działalność stowarzyszenia opierała się na zasadzie dotacji, pozyskiwanych darowizn i w ramach tej działalności została powołana spółka Gravity, spółka z o.o. Jest to spółka zależna od stowarzyszenia, która była prowadzona non profit, czyli nie przynosiła żadnych dochodów dla tych osób. Ewelina G została prezesem zarządu przedmiotowej spółki. Wszystkie te ustalenia zostały poczynione przez sąd w sposób ze wszech miar prawidłowy – mówiła sędzia Alina Kamińska.

I dodała, że spółka była powołana, aby przejmować dochody stowarzyszenia. Zaciągane więc były pożyczki, między innymi w celu powołania do życia Ośrodka Monitorowania Zachowań Rasistowskich i Ksenofobicznych. Zabezpieczeniem miały być poręczenia oferowane przez firmę, która nie istniała i jak wskazała sędzia w tym przypadku doszło do wyłudzenia.

Sędzia odniosła się także do dotacji z Fundacji Batorego, która podkreślała, że w jej ocenie nie doszło do wyłudzenia. Tymczasem prokuratura i sąd oceniły inaczej to zachowanie. Mianowicie dlatego, że między innymi fałszowane były faktury i przedstawiane dokumenty na wykonanie usług, które nie miały nigdy miejsca. Do tych danych Fundacja Batorego nie miała dostępu, stąd pojawiła się inna ocena tej fundacji wobec postępowania oskarżonych.

- Przestępstwa gospodarcze, których dopuszczał się oskarżony, godzące w zapewnienie obrotu gospodarczego w ocenie Sądu Apelacyjnego nie mogą spotkać się z pobłażliwym potraktowaniem. W odniesieniu do Rafała Piotra Gawła, szczególne znaczenie w przypisaniu mu sprawstwa czynów związanych z wyłudzeniem dotacji i pożyczek przeznaczonych na finansowanie projektów obywatelskich, mających na celu rozwój społeczno – gospodarczy Polski Północno – Wschodniej, wyłudzenie pieniędzy współfinansowanych z programów unijnych ze szkodą dla regionu i stwarzanie pozorów, jeszcze raz podkreślam, stwarzanie pozorów działalności pro publico bono, to niewątpliwie okoliczności obciążające wyjątkowo oskarżonego – argumentowała sędzia.

Wskazywała, że działalność publiczna wymaga większej transparentności i przejrzystości. W tym przypadku tego zabrakło. A co gorsza, zgromadzone i pozyskane środki oskarżony przeznaczał na własne cele. Dodała również, że przestępcza działalność trwała bardzo wiele lat. Sędzia podkreśliła kilkukrotnie, że Sąd Okręgowy w Białymstoku dokonał gigantycznej pracy, aby przeanalizować ogromną ilość dokumentów, gdyż dopiero kompleksowa ocena działalności Rafała Gawła oraz osób z nim współpracujących, a nie jednostkowych czynów, pozwoliła na prawidłową ocenę i reakcję karną. Sąd ten dokonał oceny zgromadzonego materiału dowodowego oraz poczynił ustalenia faktyczne w sposób obiektywny i wolny od emocji. Sąd odwoławczy ustalenia te oraz ich ocenę prawną w zasadniczej części podzielił.

Jak przekazała sędzia Kamińska, wymierzona kara dwóch lat pozbawienia wolności oraz zakaz prowadzenia działalności gospodarczej i zajmowania stanowisk w stowarzyszeniach oraz innych organizacjach jest adekwatna do całego spektrum zachowań oskarżonego, jego wiodącej roli w popełnianiu przestępstw, okoliczności czynów i wysokości szkody. Jedyną okolicznością łagodzącą był dla sądu fakt, że Ośrodek Monitorowania Zachowań Rasistowskich i Ksenofobicznych został jednak powołany, a oskarżony choć w niewielkim stopniu, spłacił część należności.

(Agnieszka Siewiereniuk – Maciorowska/ Foto: Piotr Walczak)