PiS buduje narodowe państwo opiekuńcze z kierowniczą rolą Jarosława Kaczyńskiego, który jest organem założycielskim tego ustroju i jego jedynym ideologiem

Za rządów PiS państwo organizuje życie od urodzenia aż do starości. Właśnie tego chce wielu Polaków, stąd znakomite notowania partii

Dla rządów Kaczyńskiego bardzo ważny jest też Kościół, może nawet ważniejszy od samej religii

Państwo budowane przez PiS ma dawać poczucie bezpieczeństwa i okazywać obywatelom troskę — stąd odbudowa komisariatów policji czy zapowiedź wznowienia połączeń autobusowych

Tekst jest pierwszą częścią podsumowania czterech lat rządów Zjednoczonej Prawicy

Władza PiS organizuje życie od urodzenia aż do starości. Dla dzieci jest 500 plus, a gdy idą do szkoły — wyprawka po 300 zł. Gdy dorośleją i zaczynają pracować — zerowa stawka PIT. Potem przez lata dostaną 500 plus na własne dzieci. A gdy się zestarzeją — będą leki za darmo. Po drodze miały być jeszcze mieszkania od państwa i przewalutowanie kredytów hipotecznych — ale te porażki rząd PiS skrzętnie skrywa.

Trosce wyrażanej gotówką towarzyszy lansowanie konkretnych typów zachowań — praca nie jest najważniejsza, ważniejszy jest czas dla rodziny. Bardzo ważny jest też Kościół, może nawet ważniejszy od samej religii. No i centralnie sterowane budowanie dumy z historii Polski, zwłaszcza XX wieku, która w opowieści PiS wyprana została z odcieni, jest wyłącznie śnieżnobiała.

Tak PiS chce zbudować całkowicie nową świadomość społeczną. I nowego Polaka.

Kręgosłup nowego Polaka

Fundamentem budowy tego nowego Polaka, kręgosłupem, na którym PiS buduje jego godność, jest program 500 plus. Miliardy, które trafiły do polskich rodzin są w ideologii PiS momentem założycielskim nowego państwa, ba, prawdziwym początkiem demokracji, której w Polsce wcześniej nie było, wszak ludzie przed zmianą władzy byli rzekomo zbyt biedni, by z demokracji korzystać.

Jeśli program 500 plus kiedykolwiek miał cel demograficzny, to na razie nie został on osiągnięty — w 2018 r. urodziło się mniej dzieci niż rok wcześniej. Od początku jednak 500 plus miało inne walory — socjalny, a dzięki temu polityczny. Chodziło o to, by strumień gotówki wpłynął na trwałą zmianę polityczną, by przekonał obywateli, że warto postawić na PiS.

Nie od razu się to udało. Początkowo 500 Plus nie przynosiło oczekiwanego przez Kaczyńskiego efektu politycznego. Ale dziś, po ponad 3 latach obowiązywania programu — tuż przed jego rozszerzeniem na pierwsze dziecko — widać, że to prawdziwa tarcza ochronna PiS. Sondaże partii są dzięki tym pieniądzom odporne na wszelakie wahania, wpadki i afery.

Jakikolwiek był realny cel 500 plus, to program ten idealnie pasował do ideologii, którą PiS zaczęło wprowadzać po wyborach. To ideologia narodowego państwa opiekuńczego z kierowniczą rolą Jarosława Kaczyńskiego, który jest swoistym organem założycielskim tego ustroju.

Obóz władzy nie wypłaca pieniędzy ot tak sobie. To pieniądze wysyłane z jasnym przekazem politycznym, nawet jeśli dla sporej części beneficjentów to nie ma znaczenia, nawet jeśli ich irytuje. PiS daje pieniądze, jasno mówiąc, że to środki, które wyrwał z gardła przestępcom podatkowym, mafiozom od wyłudzania VAT. Czemu Platforma ich nie dała? Wedle opowieści PiS oczywiście nie dała dlatego, że pozwalała kraść. Być może z niewiedzy, a być może dlatego, że kryła przestępców. Taki przekaz konieczny jest do budowania pozycji PiS jako partii realizującej obietnice, zaś Kaczyńskiego jako ojca narodu.

Zresztą rząd cały czas dba o to, by obywatele czuli, że państwo się nimi opiekuje, że jest i czuwa. Stąd — wyśmiewane często przez opozycję — pomysły odbudowy posterunków policji, przywracania połączeń PKS, dopłat na krowy czy świnie, czy najnowszy — masowego budowania obwodnic. PiS potrafi okazywać poszczególnym grupom społecznym zainteresowanie, umieć grać na nutach dla nich ważnych.

Czy troska PiS jest realna, czy policja będzie bliżej obywateli i czy pekaesy ruszą na powiatowe drogi — to nie ma znaczenia. Najważniejsze, żeby wyborcy mieli poczucie, że ktoś się pochyla nad ich kłopotami.

To na razie działa nad wyraz dobrze: PiS stoi u progu szansy na drugą kadencję samodzielnych rządów. Nikt w historii III RP nie uwiódł społeczeństwa tak bardzo.

I to mimo, że kluczowe usługi społeczne — edukacja i służba zdrowia — w czasach rządów PiS podupadły i nic nie wskazuje na to, aby partia miała pomysł, jak je poprawić.

Praca nie jest najważniejsza

Obóz władzy intensywnie lansuje również konkretne, społeczne wzorce zachowań. Praca nie jest najważniejsza, ważniejszy jest czas dla rodziny. Kaczyński od lat powtarzał, że rodzicie powinni więcej czasu spędzać z dziećmi, zaś babcie zamiast pracować do 67 roku życia — jak chciała Platforma — powinny przechodzić na emeryturę wraz z pojawieniem się wnuków, by się nimi zajmować. Stąd po dojściu do władzy PiS wprowadził wolne od handlu niedziele, obniżył wiek emerytalny oraz przygotował przepisy utrudniające przeprowadzanie rozwodów. Jednocześnie rząd jasno pokazuje, jaki typ życia erotycznego i prokreacji preferuje. Szybko po wyborach wprowadził recepty na tabletki „dzień po”, a potem zlikwidował refundację zapłodnienia in vitro.

W tym obszarze regulowania życia intymnego mieści się także otwarta wojna, jaką PiS wypowiedział środowiskom LGBT. Polskie partie prawicowe zawsze były niechętne mniejszościom seksualnym, ale żadna dotąd nie uczyniła z walki nimi tak znaczącego elementu tożsamości i mobilizowania elektoratu.

Partia Kościoła

Powód jest prosty — żadna partia do tej pory nie była też tak ściśle związana z Kościołem. Za rządów PiS katolicyzm stał się religią państwową, a hierarchowie — którzy pierwsi rozpoczęli krucjatę przeciw LGBT — zostali istotnymi graczami po stronie władzy.

Dlatego w swej ideologii i praktyce politycznej PiS nie zrobi niczego, co mogłoby osłabić Kościół instytucjonalny. Widać to najwyraźniej po tym, jak partia i rząd lawirują w wyjątkowo bulwersującej kwestii — pedofilii w Kościele. Jak dotąd, działania prokuratury i władz — które obiecały speckomisję ds. pedofilii — są niespieszne i nastawione na minimalizowanie odpowiedzialności Kościoła.

Jednocześnie wszelkimi metodami — także przez pieniądze — PiS stara się wzmocnić te nurty w Kościele, które cementują sojusz tronu z ołtarzem. Chodzi rzecz jasna głównie o Radio Maryja i tę część Episkopatu, która mu sprzyja.

W jednej kwestii Kaczyński Kościoła, zwłaszcza radiomaryjnego, nie posłucha. To aborcja. Zakaz przerywania ciąży znakomicie pasowałby do ideologii i do prorodzinnej polityki PiS. Ale Kaczyński tego zakazu nie wprowadzi, przynajmniej nie przed wyborami prezydenckimi w przyszłym roku. Doskonale pamięta „czarne protesty”, które wybuchły jesienią 2016 r., gdy w Sejmie pojawił się projekt całkowicie zakazujący aborcji. To najlepszy dowód na to, że próby zaostrzenia zakazu przerywania ciąży mogłyby zagrozić pozycji politycznej PiS. A walka o władzę jest dla Kaczyńskiego zawsze priorytetem — poglądy nie mogą jej przeszkadzać.

Uzasadnienie dla fobii

Nowy obywatel w państwie PiS musi mieć silne zakorzenienie historyczne, bo to buduje patriotyzm. Przede wszystkim musi być antykomunistą (cóż z tego, że spora grupa polityków PiS ma za sobą członkostwo w PZPR). Dlatego PiS tak intensywnie, często przy swobodnym podejściu do faktów historycznych, lansuje kult Żołnierzy Wyklętych, którzy po II wojnie światowej walczyli z komunistami.

Zresztą w ogóle II wojna jest głównym punktem odniesienia dla polityki historycznej PiS — widać to było po hucznych obchodach 80 rocznicy jej wybuchu. To tam PiS znajduje uzasadnienie do swych fobii antyniemieckich (a częściowo także w ogóle antyzachodnich), które są ważnym punktem budowania nowej, narodowej tożsamości.

Trudno zakładać, że prezes Kaczyński wierzy w to, że wyciśnie z Niemiec reparacje wojenne. Za to można być pewnym, że uznał samo atakowanie Niemców reparacjami za skuteczne narzędzie polityczne na krajowym podwórku.

Zresztą podsycanie nieufności do obcych to także stały element rządów, który ma przełożenie na konkretne działania — sprzeciw wobec przyjmowania uchodźców, zakaz swobodnego obrotu ziemią rolną (żeby cudzoziemcy nie wykupili), czy też próby przygotowania przepisów, które uderzyłyby w zagraniczne sieci sklepów.

Ataki na protestujących

W narodowym, katolickim, opiekuńczym państwie PiS obywatel ma swe jasno określone miejsce — jest przedmiotem polityki, nie zaś jej podmiotem. Bierze pieniądze, korzysta z socjalnych przywilejów, winien również chodzić do Kościoła, czcić Żołnierzy Wyklętych, wygrażać Niemcom, Unii, a jak trzeba to Ameryce i Izraelowi — jak to było podczas głośnego konfliktu dotyczącego ustawy o IPN oraz podczas sporu o zwrot przedwojennego mienia żydowskiego. Może też po prostu pozostać bierny — ważne, aby nie kwestionował składowych państwa i ideologii PiS.

Wówczas bowiem staje naprzeciw niego cała machina. Tak było z protestującymi sędziami, rezydentami, nauczycielami, czy opiekunami osób niepełnosprawnych — wszyscy oni stali się celami ataków politycznych i propagandowych w wykonaniu ludzi PiS. Sędziowie walczą najdłużej, pozostałe grupy ustąpiły pod potężnym naciskiem obozu władzy i jego mediów.

Marzenia prezesa Kaczyńskiego

Każda władza ma ideologię, którą lansuje, by cementować swe poparcie społeczne. Szkopuł w tym, że PiS lansując swą wizję świata, brutalnie zwalcza tych, którzy mają odmienne zdanie.

Odbiera im prawo do patriotyzmu, prezentuje jako wichrzycieli, durnych lub powiązanych z zagranicą. W ten sposób odbiera im szansę na prezentowaniu społeczeństwu ich racji i zniechęca innych gotowych do buntu.

To pierwsza po 1989 r. władza, która zamiast łagodzić konflikty — to wszak jedno z pierwotnych zadań demokratycznych rządów — owe konflikty podsyca. Powód jest oczywisty — taki sposób uprawiana polityki umożliwia łatwe zwiększenie poparcia i utwardzenie elektoratu. Takie rządy były od lat marzeniem Jarosława Kaczyńskiego i teraz mu się ziściły.