Pewnie nigdy nie znalazłeś „takich” zdjęć, ale przecież wiesz, że Internet ma swoje mroczne strony. Mało kto jest na tyle naiwny, by wierzyć, że to narzędzie będzie używane wyłącznie w dobrym celu. Na szczęście można (i należy!) przeciwdziałać przestępstwom. W tym tekście, przybliżamy jak działać w takich sytuacjach.

Artykuł został stworzony zespół Dyzurnet.pl, który prowadzi społeczną akcję “ Możesz pomóc — reaguj, zgłoś! ” ukazującą problem dystrybuowania treści pornograficznych z udziałem dzieci.

Tzw. dziecięca pornografia, czyli materiały przedstawiające seksualne wykorzystywanie dzieci, to jedno z najciemniejszych oblicz sieci. Produkcja, dystrybucja, posiadanie, a nawet uzyskiwanie dostępu do tego typu treści jest nielegalne i podlega karze. A jednak nie brakuje takich, którzy produkują czy szukają takich zdjęć lub filmów, by powiększać własną kolekcję, wymieniać się z innymi, albo dystrybuować je dla zysku.

Do zespołu do spraw reagowania na nielegalne i szkodliwe treści w internecie Dyzurnet.pl trafia miesięcznie około tysiąca zgłoszeń o treściach pornograficznych z udziałem dzieci. Materiały CSAM (child sexual abuse materials) dystrybuowane są np. poprzez serwisy hostingowe, oferujące bezpłatną przestrzeń dyskową. Mogą też znajdować się na stronach, wykorzystujących techniki maskujące, na których inna (legalna) treść jest widoczna dla przeciętnego użytkownika, a inna (nielegalna), dla osób które spełnią określone warunki, np. zgromadzą odpowiednie pliki cookies lub skorzystają z konkretnego odnośnika.

— Informacjami na temat lokalizacji plików osoby o skłonnościach pedofilskich wymieniają się na forach i czatach — wyjaśnia kierownik zespołu Dyzurnet.pl Martyna Różycka i apeluje, by każdy, kto natrafi na pornografię dziecięcą w internecie zgłaszał ten fakt do Dyzurnet.pl.

Można to zrobić anonimowo, wklejając link do formularza na stronie zespołu. Dyzurnet.pl po otrzymaniu zgłoszenia analizuje co zgłosił internauta. Jeśli jest to faktycznie CSAM, to stara się by materiał został jak najszybciej usunięty ale również poddany dalszej analizie. W tym celu kontaktuje się z innymi zespołami reagującymi (jeśli serwer jest zlokalizowany poza granicami Polski) lub polską policją.

Ponad 90 proc. materiałów pornograficznych z udziałem nieletnich znika ze stron, na których były zamieszczone, w ciągu dwóch tygodni od zgłoszenia. 40 proc. jest usuwanych już w czasie 48 godzin. To ważne zwłaszcza dla ofiar wykorzystywania seksualnego, które cierpią również z powodu wstydu i lęku, że na materiały z ich udziałem mogą trafić znajomi lub rodzina.

Materiały mogą służyć do dalszego szantażowania lub uwodzenia kolejnych dzieci. Poza tym zgłoszenie do zespołu interwencyjnego automatycznie prowadzi do umieszczenia materiału w bazie obrazów International Child Sexual Exploitation (ICSE) Interpolu. Baza ta służy do analizy porównawczej plików. Materiały klasyfikowane są ze względu na cechy ofiary, takie jak płeć czy wiek. Informacja o najbardziej drastycznych materiałach przekazywana jest bezpośrednio do międzynarodowych organów ścigania, umożliwiając podjęcie działań w kierunku identyfikacji zarówno ofiary, jaki i sprawcy.

W tym roku Interpol ogłosił, że w okresie funkcjonowania systemu (od 2011 r.) zidentyfikowano 10 tys. ofiar. W jednym przypadku funkcjonariuszom udało się aresztować sprawcę i uratować jego ofiarę 10 godzin po tym jak materiał trafił do bazy danych. Były to zdjęcia wprowadzone do bazy przez australijski zespół reagujący. Następnie specjaliści z USA zidentyfikowali miejsce, gdzie zostały wykonane materiały i wytypowali podejrzanego. Wtedy wydział Interpolu ds. zwalczania przestępstw przeciwko dzieciom zawiadomił służby w kraju europejskim, w którym doszło do wykorzystania dziecka. Obecnie z bazy korzystają Europol, organy ścigania i zespoły reagujące w 49 krajach, również w Polsce.

Chociaż materiały przedstawiające seksualne wykorzystanie dzieci są ukryte i nie zdarza się często, aby ktoś trafił na nie przypadkiem, to jednak liczba zgłoszeń do Dyzurnet.pl w ostatnich latach systematycznie wzrastała. Oznacza to, według ekspertów zespołu, że łączna liczba materiałów CSAM produkowanych na świecie rośnie. I nie chodzi tylko o kopie tych samych zdjęć lub filmów. Materiałów nowych, unikatowych też jest coraz więcej. Prawdopodobnie dzieje się tak dlatego, że coraz łatwiej dostępne są urządzenia nagrywające, a dostęp do internetu jest powszechniejszy, z czego korzystają osoby o pedofilskich skłonnościach.

A co z User Generated Content? Problemem jest też coraz powszechniejsza dystrybucja materiałów wykonanych przez samą ofiarę. Fakt, że nastolatek czy osoba dorosła sama zrobiła sobie zdjęcie może oznaczać, że została do tego zmuszona. Możemy tutaj mówić o zjawisku sextorion (ang. extortion – wymuszenie). Polega ono na wykorzystaniu do szantażu zdjęć i filmów, przedstawiających zachowania seksualne.

Według Interpolu, wymuszeniami oraz “biznesem” tego typu zajmują się już całe międzynarodowe korporacje przestępcze, które zatrudniają dziesiątki ludzi. Płacą im za uwodzenie w sieci obcych ludzi (nie tylko naiwnych nastolatków!), nakłanianie ich do dokumentacji seksualnych zachowań a następnie dokonywanie wymuszeń. Takie organizacje wypłacają nawet premie za najwyższą skuteczność.

Zwykle szantażystom chodzi o pieniądze. Średni okup, według Interpolu, to ok. 500 dolarów. Przeważnie szantażowana osoba woli zapłacić, niż ryzykować rozpowszechnienie wstydliwych obrazów. Gdy jednak ofiarą jest dziecko, które bardzo rzadko ma możliwość zapłacenia takiej kwoty, szantażysta może żądać kolejnych zdjęć i filmów pod groźbą pokazania już zdobytych materiałów rodzinie i znajomym. Tak pozyskuje się materiały na których zależy osobom o skłonnościach pedofilskich. Dziecko może sprzedawać też swoje materiały, aby zdobyć pieniądze. Powstaje błędne koło. Dziecko, chcąc uniknąć wstydu, brnie coraz dalej i produkuje coraz więcej materiału, który trafia do sieci. W pułapkę wpadają głównie młodsze nastolatki, niepewne swojej seksualności, obawiające się reakcji rodziców i rówieśników.

Jak reagować?

Materiały przestawiające osobę nieletnią w seksualnym kontekście powinny znikać z internetu. Za każdym takim zdjęciem lub filmem może kryć się czyjś dramat. Jak mówi Martyna Różycka:

“Fakt, że ktoś zrobił sobie zdjęcie sam, nie oznacza że zrobił to dobrowolnie. Służby radzą, żeby nie ulegać szantażystom, nie płacić, nie dostarczać kolejnych materiałów, tylko powiadomić policję lub osobę dorosłą. Z każdej sytuacji jest wyjście, nawet takiej, która wydaje się rozpaczliwa. Jednak nie zawsze ofiary dają sobie radę poddane takiej presji”

Dlatego tak ważna jest reakcja każdego internauty, który natrafi na treści nielegalne przedstawiające dziecko w seksualnym kontekście i zgłosi informację, aby można było podjąć działania wobec osób odpowiedzialnych za to przestępstwo. Zgłoszenie do Dyzurnet.pl jest proste i nie wymaga podawania danych osobowych, można to zrobić anonimowo.



punkt kontaktowy przyjmujący zgłoszenia internautów o publikowanych w internecie materiałach prezentujących seksualne wykorzystywanie dzieci. Zespół Dyzurnet.pl funkcjonuje od 2005 roku, w tym czasie przeanalizował ponad 70 tysięcy zgłoszeń przesłanych przez użytkowników internetu, instytucji oraz innych zespołów reagujących; ściśle współpracuje z policją

oraz przedstawicielami branży internetowej, jest członkiem stowarzyszenia INHOPE, które zrzesza ponad 50 zespołów interwencyjnych działających na całym świecie. Artykuł został stworzony zespół Dyzurnet.pl, który prowadzi społeczną akcję “ Możesz pomóc — reaguj, zgłoś! ” ukazującą problem dystrybuowania treści pornograficznych z udziałem dzieci. Dyzurnet.pl to działający w instytucie badawczym NASK w ramach NC Cyberpunkt kontaktowy przyjmujący zgłoszenia internautów o publikowanych w internecie materiałach prezentujących seksualne wykorzystywanie dzieci. Zespół Dyzurnet.pl funkcjonuje od 2005 roku, w tym czasie przeanalizował ponad 70 tysięcy zgłoszeń przesłanych przez użytkowników internetu, instytucji oraz innych zespołów reagujących; ściśle współpracuje z policjąoraz przedstawicielami branży internetowej, jest członkiem stowarzyszenia INHOPE, które zrzesza ponad 50 zespołów interwencyjnych działających na całym świecie.

Przeczytaj także: