De Algemene Rekenkamer, die vandaag tweehonderd jaar bestaat, beloofde ter ere van haar verjaardag onderzoek te doen naar iets dat scholieren graag willen weten. Die van het Augustinianum uit Eindhoven hadden de mooiste vraag: wat kost een studie en hoeveel levert het op? De Rekenkamer onderzocht de inkomensgegevens van ongeveer 120.000 afgestudeerden in mbo en hbo en aan de universiteiten. De resultaten worden vandaag bekendgemaakt.



"Ze wilden weten: met welke opleiding ga ik straks het meest verdienen?", zegt Kees Vendrik, Rekenkamer-lid. Dat is economie in het wo en het hbo, maar in het mbo juist niet: daar kom je hoger uit met zorg en welzijn of techniek.



Pikant moment

Ook studenten aan hbo-opleidingen hebben de kosten er snel uit: deden ze bijvoorbeeld een studie in taal of cultuur, dan hebben ze na zeven jaar hun investering terugverdiend. In onderwijs en pedagogiek kost dat vijf à zes jaar. Alleen bij kunstopleidingen duurt het langer, tussen veertien en twintig jaar. In het mbo is 'persoonlijk rendement' diverser.



De publicatie komt op een pikant moment, want juist vandaag debatteert de Tweede Kamer met minister Bussemaker over de invoering van een leenstelsel voor het hoger onderwijs. Per 1 september 2015 ontvangen veel studenten geen beurs meer, maar kunnen zij de kosten voor studie en levensonderhoud lenen.



Onbedoeld lijkt het onderzoek Bussemaker munitie te geven ter verdediging van haar stelsel. Bussemaker vindt al langer dat studenten best meer kunnen betalen voor hun studie, omdat zij nadien ook anderhalf tot twee keer zoveel verdienen als mensen die niet studeren. Eerder was niet bekend dat ze hun kosten al zo snel hadden terugverdiend.



Verschil mannen en vrouwen

"Het was niet speciaal onze bedoeling dat dit uitkwam op het moment dat er een leenstelsel wordt ingevoerd", zegt Vendrik. "Als het er is, zal dat ervoor zorgen dat het langer duurt voordat studenten de kosten van hun studie eruit hebben, om het maar zo te zeggen. De kosten voor de overheid blijven, voor zover wij begrijpen, gelijk."



Het onderzoek toont ook aan dat mannen al meteen aan het begin van hun loopbaan fors meer verdienen dan vrouwen. De Rekenkamer onderzocht wat mensen vijf jaar na hun afstuderen verdienen: dat is gemiddeld genomen nog voor het moment dat er kinderen komen. Toch verdienen vrouwen ook dan al bijna 15 procent minder. Dat is niet alleen nadelig voor vrouwen, maar ook voor de overheid: bij vrouwen duurt het veel langer voordat zij via de belasting de kosten die de overheid voor hun studie maakte hebben terugbetaald.



Universiteit

Mannen die een studie pedagogiek deden, verdienen 15 procent meer dan vrouwen.



Wie economie studeerde, had tot nu toe de kosten er in vier jaar uit



De overheid krijgt de kosten van een opleiding taal en cultuur binnen veertien jaar via de belastingen terug, die van een opleiding economie al in zeven jaar.



Hbo

Een vrouw die kunstacademie deed, krijgt haar investering in haar studie pas na gemiddeld negentien jaar terug.



Een man die een pedagogische studierichting koos, krijgt 11 procent meer salaris dan een vrouw.



Het duurt meer dan 35 jaar voor de overheid de investering in een vrouw die kunstacademie deed, terugverdient.