„La sole antaŭvidebla afero ĉe [Donald] Trump estas, ke li estos ne antaŭvidebla.” [1] Tiu ideo de Noam Chomsky, ĝenerale trafa, malpli trafas pri la Proksimoriento. Tri poziciiĝoj de la respublikana kandidato montras la konturojn de lia estonta prezidanta politiko pri la israela-palestina konflikto : la promeso transigi la usonan ambasadejon de Tel-Avivo al Jerusalemo ; la rifuzo konsideri la koloniadon de la teritorioj okupataj ekde 1967 kiel obstaklon al la pacprocezo ; la decido ne plu premi sur la israelan registaron por ke ĝi intertraktu. Du nomumoj ŝajnas esti almenaŭ same signifaj : tiu de la bofilo de la prezidanto, s-ro Jared Kushner, kiu finance subtenas la koloniantojn, al la funkcio de „alta konsilisto de la Blanka Domo” ; kaj tiu, al la posteno de ambasadoro en Israelo, de s-ro David Friedman, kiu prezidas la Amikojn de Bet El, malnovan judan komunumon en Cisjordanio. La improvizita diplomato tuj esprimis sian „urĝon” labori „en la usona ambasadejo en la eterna ĉefurbo de Israelo”. Ĉu hazardo ? La alveno de tiu nova registaro okazas dum la israela ekstremdekstro batalas por historia ŝanĝo de la palestina politiko de Tel-Avivo : la aneksado de Cisjordanio. S-ro Naftali Bennett, gvidanto de la ekstremnaciista religia partio Juda Hejmo, ministro pri edukado kaj pri la diasporo, jam delonge propagandas la aneksadon de la zono C. Tiu ĉi, kiun la Oslaj Interkonsentoj metis sub la ekskluzivan regadon de Israelo, estas pli ol 60 elcentoj de Cisjordanio, nome la Jordan-valo, sed ankaŭ ĉiuj kolonioj kaj iliaj ĉirkaŭantaj vojoj. La 5-an de decembro 2016, s-ro Bennett ekagis : li en unua legado igis la parlamenton (Knesset) adopti tekston, kiu laŭleĝigas 4.000 loĝdomojn en „antaŭpostenoj”, tiuj kolonioj, kiujn eĉ la israela juro ĝis nun konsideris kontraŭleĝaj, ĉar konstruitaj sur privataj senproprietigitaj palestinaj terenoj. [2] Tio estas klara rompo de la 4-a Konvencio de Ĝenevo kaj de la rezolucioj de la Unuiĝintaj Nacioj. Por ke tiu teksto ekvalidu, ĝi tamen bezonas ankoraŭ tri kromajn balotojn, kaj krome la validigon de la Supera Kortumo. „Tio estas la plej danĝera leĝo, kiun Israelo ediktis ekde 1967”, mallonge post la voĉdono asertis s-ro Valid Assaf, la palestina ministro taskita pri kolonioj. [3] La ĝenerala akuzisto de Israelo, s-ro Aviĥaj Mandelblit, kontraŭstaris tiun tekston kontraŭan al la jurisprudenco de la Supera Kortumo, kiun la ĉefo de la laborpartia opozicio Isaak Hercog prezentis kiel „nacian memmortigon”. [4] Same, ducent eksaj respondeculoj pri sekureco, kiuj prezentis sin kiel la „komandantoj por la sekureco de Israelo”, denuncis en la projekto de aneksado la finon de la „juda kaj demokratia” karaktero de la ŝtato. Tiuj reagoj ne malhelpis s-ron Bennett promesi por la fino de januaro novan leĝon, kiu oficialigos la anekson de Maale Adumim, unu el la tri precipaj blokoj de israelaj kolonioj, oriente de Jerusalemo. Por la Palestina Instanco, tiu ŝanĝo signifas mortkondamnon : la aneksado de Cisjordanio lasos al ĝi malmulton por mastrumi, kaj eĉ malpli por intertrakti. Ĉu escepte de ĝia memmalfondiĝo ? Antaŭ kvindek jaroj, post la sestaga milito, la registaro de Levi Eŝkol ŝajnigis ne voli modifi la statuson de la okupataj teritorioj, kun la escepto de Orient-Jerusalemo, aneksita ekde 1967 kaj, kune kun Okcident-Jerusalemo, en 1980 fariĝinta la „kompleta kaj unuiĝinta” ĉefurbo de la lando. [5] Kiel tiam ĝia ministro pri eksterlandaj aferoj, Abba Eban, asertis, tio estis karto ludebla en la estontaj pac-intertraktadoj. Ĉiuj sinsekvaj registaroj, inkluzive de la plej dekstraj, kiel tiu de Ariel Ŝaron kaj de s-ro Benjamin Netanjahu, oficiale sekvis tiun version. Tamen tio ne malhelpis ilin pli kaj pli amase kolonii Cisjordanion : de 5.000 koloniantoj en 1977, kiam la unua dekstrularo enpotenciĝis, oni venis en 2017 al pli ol 400.000, sen kalkuli la 200.000 israelanojn loĝantajn en Orient-Jerusalemo. Tiu malklareco estas granda politika kaj diplomatia avantaĝo : ĝi ebligas al Tel-Avivo ne plu esprimi sin pri la sorto de la palestinanoj. Inverse, aneksi Cisjordanion implicus atribui al tiuj la samajn rajtojn kiel al la israelanoj, inkluzive de la voĉdonrajto, kio komencus longan batalon por reala egaleco en la estonta komuna ŝtato. Se ĝi rifuzus tion, la unueca ŝtato klare difinus sin kiel variaĵon de la sud-afrika rasdisigo (apartheid), laŭ kiu unu sola popolo arogas al si ĉiujn rajtojn. Por eskapi el tiu dilemo, ĉeestas scenaro eĉ pli nigra : nova ondo da elpeladoj de palestinanoj el Cisjordanio, eĉ el la ŝtato Israelo. Tiu ĉi ne fariĝintus plimulte juda sen la Nakba („katastrofo” en la araba) de 1947-1949), kiu elpelis 850.000 palestinanojn, do kvar kvinonojn el tiuj, kiuj tiam vivis en sia teritorio. Ĝi daûrigis tiun etnan purigadon helpe de la milito de 1967, kun la Naksa („malvenko”) : 300.000 novaj rifuĝintoj fuĝis el la teritorioj okupataj de la israela armeo. Kaj Ariel Ŝaron ofte ripetis, ke „la sendependiga milito de Israelo ne finiĝis”. [6] De tiam la kunteksto kompreneble ŝanĝiĝis. Malfacilas organizi amasan deportadon antaŭ la filmiloj de la tuta mondo – almenaŭ en malvarma milito. Sed en varma ? La milito okazanta en Sirio kreis timindan precedencon : en reciproka akriĝo de la bataloj, en kvin jaroj, pli ol unu loĝanto el du devis forlasi sian hejmon, el kiuj preskaŭ la duono ekziliĝis. La ekstremdekstro ne plu hezitas malkaŝe eniri en la perspektivon de aneksado. „La vojo de koncedoj, la vojo al divido fiaskis. Ni devas doni niajn vivojn por etendi la suverenecon de Israelo en Cisjordanion”, senorname asertas la gvidanto de la Juda Hejmo. [7] Kvankam la ĉefo de la Likud troviĝas sur tiu linio, li ne emas afiŝi ĝin. Lia lasta turniĝo atestas tion : la 5-an de decembro 2016 li igis en unua baloto voĉdoni la leĝon de aneksado, kiun li volas nun enterigi ! Maltrankvilo por la bildo de la lando Liaj zigzagoj ne estas de hodiaŭ. En 2009, en sia parolado en la universitato Bar-Ilan, s-ro Netanjahu koncedis, maleme, la eblan starigon de „senarmea palestina ŝtato”. Ses jarojn poste, antaŭ la parlament-elektoj, li ĵuris ke ne ekzistos palestina ŝtato tiom longe, kiom li regos. Apenaŭ refariĝinta ĉefministro, li forneis tion … kaj neis ĝin : „Mi ŝanĝis neniom el tio, kion mi diris antaŭ ses jaroj, kiam mi alvokis al solvo kun senarmea palestina ŝtato, kiu agnoskas la hebrean ŝtaton. Mi simple diris, ke hodiaŭ la kondiĉoj por tio ne ekzistas.” [8] La kialo de tiuj akrobataĵoj estas, ke la kreskanta izoliĝo de Israelo maltrankviligas la Instituton de Studoj de la Nacia Sekureco (ISNS). Ĝi skribas en sia jarraporto, kiu estas aŭtoritata : „La bildo de Israelo en la okcidentaj landoj daŭre malboniĝas ; tendenco kiu kreskigas la kapablojn de malamikaj grupoj fari agadojn por senigi ĝin je morala kaj politika legitimeco kaj lanĉi operaciojn de bojkoto.” [9] La ekstremdekstro fajfas pri tio, ĉar ĝi apogas sin, krom sur la nova usona registaro, sur radikaliĝinta israela opinio. La konstanta militstato – en la lastaj monatoj fortigita de la „tranĉila intifado” –, la intenso de la komunikila manipulado, sed ankaŭ, kaj sendube ĉefe, la foresto de ĉia politika alternativo : tiom da faktoroj klarigas la aliĝon de la plej multaj israelaj judoj al la ekstremistaj tezoj. Ĉiuj enketoj efektive konfirmas la rezultojn de la voĉdonado de la 17-a de marto 2015, kiu kondukis al la plej dekstra registaro de la israela historio. En ĉiuj enketoj plimulto rifuzas la starigon de palestina ŝtato, subtenas la aneksadon de Cisjordanio kaj deziras la „translokadon” de la palestinanoj, inkluzive – io neniam vidita – de tiuj de Israelo. [10] Krome, laŭ la sama enketo, ses israelaj judoj el dek pensas, ke Dio donis la teron de Israelo al la judoj. Al tiu interkonsento de antaŭ nelonge kontribuas ankaŭ potenca subprema arsenalo kontraŭ la alipensantoj (vd la artikolon->art]. La jena evento simbolas tiun dekstran radikaliĝon : la reagoj al la verdikto de la franca-israela soldato Elor Azaria, akuzita esti, la 24-an de marto 2016, murdinta per kuglo en la kapon jam vunditan palestinan atakinton, kiu kuŝis sur la tero, senkonscia, en la centro de Hebrono. Zorgante pri la bildo de la armeo post la disvastiĝo de la fotoj de la murdo en la tuta mondo, la ĉefstabo volis starigi ekzemplon. Kaj la armea tribunalo, la 4-an de januaro, juĝis la akuzaton kulpa pri „hommortigo” – la verdikto, ankoraŭ atendata, povus esti ĝis dudek jarojn en malliberejo. Kondiĉe ke la tri juĝistoj ne retropaŝos antaŭ la forta protesto, kiun ilia verdikto levis. La ĉefministro kaj preskaŭ la tuta registaro, preskaŭ la tuta politika klaso kaj la plej granda parto de la komunikiloj postulas absolvi la murdinton, same kiel 67 elcentoj de la enketitaj israelanoj. Pro la multiĝo de mortminacoj oni devis eĉ doni al la juĝistoj proksiman protekton, dum la ĉefstabo de la armeo siavice ankaŭ maltrankvilas pro la ekstremistoj. La ŝanĝo, kiu montriĝas, kompreneble klarigas la sencon de la rezolucio 2334 kontraŭ la koloniado, adoptita la 23-an de decembro 2016 de la Konsilantaro pri sekureco de la Unuiĝintaj Nacioj danke al la usona sindeteno – por la unua fojo ekde 1980 –, kaj de la konferenco en Parizo, la 15-an de januaro, kun ĉeesto de la usona ŝtatsekretario John Kerry. Necesas la tuta aplombo de la israela defendministro Avigdor Lieberman por vidi en ĝi „modernan Dreyfus-aferon” [11] : la „internacia komunumo”, inkluzive de Usono, kontentiĝis per reaserto de la celo de du ŝtatoj kaj per kondamno de ĉio, kio malhelpas ĝin, unuavice la koloniado (vd „« Danĝero por la duŝtata solvo »”). La usona demarŝo estus laŭdinda, se ĝi ne intervenus tiom malfrue kaj post kiam la registaro Obama faris historian interkonsenton kun Tel-Avivo pri armea helpo de 38 miliardoj da dolaroj en dek jaroj. Sed la elektita momento ne estas la sola punkto riproĉata. Eĉ pli gravas la foresto de mencio de ebla sankcio en tiuj tekstoj faritaj lastminute antaŭ la alveno de s-ro Trump en la Blanka Domo. Kvankam la centrista gvidanto Jair Lapid nuancigas : „Tiu ĉi rezolucio ne parolas pri sankcioj, sed ĝi liveras la infrastrukturon por estontaj sankcioj ; ĝuste tio alarmas. Tio povas doni enhavon al plendoj antaŭ internaciaj jurisdikcioj kontraŭ Israelo kaj ĝiaj respondeculoj.” [12] La interna evoluo de Israelo efektive montras, se tio ankoraŭ necesus, ke nur forta internacia premo, kune kun punaj disponoj, ekonomiaj kaj juraj, povus resaĝigi ĝiajn gvidantojn. La israela ĉefministro, konscia pri la graveco, cetere en 2015 kvalifikis la kampanjon de bojkoto-malinvesto-sankcioj (BMS) „strategia minaco”. Laŭ la Rand Corporation, usona pensfabriko, ĝi povus kosti al la israela ekonomio ĝis 47 miliardojn da dolaroj en dek jaroj. [13] Ĉar ĝi etendiĝas ĝis sur institucia nivelo : en multaj landoj pensifondusoj, grandaj entreprenoj – en Francujo, Orange kaj Veolia – bankoj, elprenas siajn investojn de la kolonioj, eĉ de Israelo. La Eŭropa Unio siavice postulas, ke la produktoj el la kolonioj estu etikeditaj kiel tiaj, por ke ili ne ĝuu la avantaĝojn, kiujn la asociiga interkonsento atribuas al tiuj de Israelo ; sed tiu postulo havas limigitan atingopovon … Alia signalo, ĉi-foje politika, venis de la Eŭropa Komisiono, normale tre kompleza al Tel-Avivo. Kvankam ĝi deklaras esti kontraŭ la bojkoto de Israelo, la alta reprezentantino de la Unio pri eksterlandaj aferoj kaj pri sekurecpolitiko, s-ino Federica Mogherini, asertas : „La Unio defendas la liberecon de esprimo kaj de asociiĝo, konforme al la ĉarto de la fundamentaj rajtoj, kiuj aplikiĝas al la membroŝtatoj, kaj ankaŭ koncerne la agadojn de BMS.” Kaj ŝi komentas : „La esprimlibereco, kiel emfazis la jurisprudenco de la Eŭropa Kortumo pri Homrajtoj, ankaŭ aplikendas al la informoj kaj ideoj kiuj ofendas, ŝokas aŭ perturbas ŝtaton aŭ parton de la loĝantaro.” [14] La francaj instancoj, gvidataj de s-roj François Hollande kaj Manuel Valls, male, atingis jurajn persekutojn kaj pezajn monpunojn kontraŭ la aktivuloj de BMS. Ties agadoj estis absurde prezentitaj kiel „incitado al ras-malamo”, dum ili agas por la fino de la koloniado kaj por la egaleco de la rajtoj. Tiun celon ili havas komune kun … la Unuiĝintaj Nacioj. Dominique VIDAL.