Dat de Turks-Nederlandse journaliste Ebru Umar, onlangs aangeklaagd wegens belediging van president Erdogan, op een geheim adres moet verblijven wegens bedreigingen, maakt pijnlijk duidelijk hoe zwak de verbondenheid van Turkse Nederlanders is met het land waar zij leven.

Dat komt voor mij niet als een verrassing. Door altijd maar tolerant te zijn, droeg Nederland actief bij aan de loyaliteit die migranten koesteren voor hun herkomstland. Migreer je als Nederlander naar zo’n land, dan moet je je daar wél aan de gebruiken houden. Maar mensen die naar het Westen komen vinden het op de een of andere manier allesbehalve vanzelfsprekend zich aan te passen. Voordat ze de overstap maken, hebben ze al een beeld van het Westen. Welvaart, maar qua normen en waarden deugt het van geen kant. Wat wij vrijheid noemen, zien zij als aanstootgevend. Met dat idee komen mensen uit strengreligieuze landen naar hier. Sterker, ze eisen dat Westerlingen hun gewoontes en tradities accepteren en waar mogelijk aanpassingen verrichten in het publiek domein. Europeanen willigen die eisen maar al te graag in, want ‘wij zijn vrij’ is de redenering.

Lees ook: Turkse kinderen, maak dat je wegkomt

Air France KLM verplicht zelfs stewardessen hun kleding aan te passen op vluchten naar Teheran. Eenmaal geland, moet de hoofddoek om. Nog opmerkelijker was het afschermen van naakte beelden toen de Iraanse president Rome bezocht. Schikkingen die in religieuze landen worden gezien als bevestiging dat hun regels heilig zijn, en dat wij er respect voor moeten hebben.

Migreer je als Nederlander naar zo’n land, dan moet je je daar wél aanpassen

Terwijl ik dit schrijf, weet ik al dat de eerste die mij bekritiseert, een blanke Nederlander zal zijn. ‘Dat wij ons schikken is juist het verschil tussen ons en landen zonder vrijheid’, klinkt het dan weer. Eens, maar om die vrijheid te waarborgen, moet je ook eisen stellen aan iedereen die deel wil uitmaken van onze samenleving. Anders hebben we over twintig jaar een nog groter probleem.

Lange tijd kregen migranten hier de ruimte om te leven zoals in hun land van herkomst. Ze schuilen in hun eigen, strengreligieuze gemeenschap. De schande is groot als ze daaruit stappen. Den Haag verzint van alles, zoals een participatieverklaring. Maar dat zet geen zoden aan de dijk. Probleem ligt toch echt bij de Westerling, bij zijn mentaliteit. Prima om andere culturen te respecteren, maar niet onvoorwaardelijk. Dan heeft de migrant geen reden om datgene waar jij aan hecht serieus te nemen.

Geef de migrant een reden om datgene waar jij aan hecht serieus te nemen

Vergelijk het met opvoeding. Als je steeds toegeeft aan de wensen van je kind, zal het niet leren waar de grenzen liggen. Het zal verwachten dat anderen zich altijd schikken. Bij migranten die naar Europa komen, is het dus niet veel anders. Zij komen met het idee dat vrijheid niet deugt, maar maken van diezelfde vrijheid gebruik om uiting te geven aan hun eigen waarden en normen. Gevolg is dat er geen binding ontstaat met het Westerse land. De binding met het herkomstland wordt juist sterker. Natuurlijk moet iedereen uiting kunnen geven aan de eigen traditie, maar die gebruiken mogen de loyaliteit met het land waar je woont nooit in de weg staan. Dat is nu bij veel migranten, zoals de Turkse Nederlanders, die vaak al heel lang in Nederland wonen, wel het geval.

Tahmina Akefi is journalist en schrijfster, onder meer van De jongen van de oude stad