Niemiecka scena polityczna uchodzi za zabetonowaną. Karty od lat rozdają na niej zawodnicy wagi ciężkiej jak CDU czy SPD. Ale niebawem w rejestrze partii politycznych może pojawić się nowa siła: Polnische Partei Deutschlands (PPD) - czyli Polska Partia Niemiec. Co prawda ugrupowanie nie jest jeszcze zarejestrowane. Nie ma też programu, nie wspominając o strukturach terenowych. Jego założycielom wcale to jednak nie przeszkadza. Przeciwnie, faza tworzenia partii jest bowiem ważnym elementem całego projektu.

Warsztaty z demokracji

- Formalne zarejestrowanie partii nie jest żadnym problemem, można by to zrobić od razu. Ale chcemy przeżywać to wspólnie z wszystkimi zainteresowanymi – mówi jeden z pomysłodawców przyszłego ugrupowania Adam Gusowski. Założyciele nie zamierzają jednak działać po omacku. Wszystkie etapy powstania partii, tworzenia jej wewnętrznej struktury, fundamentów finansowych czy światopoglądowych, mają odbywać się pod okiem ekspertów i na oczach wszystkich uczestników projektu. - Dotychczas można było tylko wejść do jakiejś partii, a tu jest się jej współtwórcą, ucząc się jednocześnie całego systemu – mówi Gusowski. Efektem ma być większe zrozumienie politycznych procesów i większe obywatelskie zaangażowanie.

Członkowie założyciele PPD: (od l.) Piotr Mordel, Olga Bowgierd i Adam Gusowski

Reakcja na wydarzenia nad Wisłą

Impulsem do założenia partii była sytuacja polityczna w Polsce po objęciu władzy przez Prawo i Sprawiedliwość, a także sukces Alternatywy dla Niemczech w ostatnich wyborach do Bundestagu. - Zdajemy sobie sprawę z zagrożeń, jakie niosą ze sobą populiści – mówi Adam Gusowski.

Pomysłodawcy Polskiej Partii Niemiec to osoby związane z berlińskim Klubem Polskich Nieudaczników. To jeden z najważniejszych adresów na mapie kulturalno-towarzyskiego życia Polaków w Berlinie. W ostatnich dwóch latach klubowi, znanemu dotychczas głównie z aktywności kulturalno-satyrycznej, coraz trudniej było jednak zachować dystans do wydarzeń politycznych. W Klubie odbywały się warsztaty i dyskusje poświęcone polityce, mediom, przemianom społecznym. Także Niemcy zainteresowani Polską coraz częściej szukali u „Nieudaczników” interpretacji tego, co dzieje się za Odrą. - Zostaliśmy niejako bezwiednie upolitycznieni - mówi Gusowski zastrzegając, że PPD nie ma być partią polityczną o charakterze satyrycznym. Satyra będzie jednak wykorzystywana do tłumaczenia mechanizmów działających w polityce.

Jeden z pomysłodawców PPD Adam Gusowski

Nic o nas bez nas

Polska Partia Niemiec, mimo polskości w nazwie, nie ma aspiracji do bycia reprezentacją Polaków w Niemczech. Ugrupowanie ma być ponadnarodowe, europejskie i otwarte na wszystkich – Niemców, Polaków i innych imigrantów. Partia nie zamierza jednak unikać angażowania się w dyskusje dotyczące stosunków polsko-niemieckich, Polski czy Polonii, zwłaszcza te, które toczą się w Polsce. – Nie chcemy, żeby w Polsce mówiono o nas bez nas. Możemy sami o sobie mówić, o tym, jaka jest nasza perspektywa, co myślimy i jak żyjemy za granicą – zaznacza jedna z pomysłodawczyń projektu Olga Bowgierd.

Pomysłodawcy utworzenia PPD przyznają, że nie wiedzą, czy na końcu faktycznie uda się powołać do życia partię polityczną. – Nie wiadomo, co się z tego wyłoni, ale nawet, jeśli nie partia, to będzie to jakiś element gry politycznej na niemieckim rynku. Może z tego powstać jakaś platforma komunikacji politycznej – mówi Gusowski.

Wojciech Szymański / Berlin