Το φυτικό φυτιλάκι, λυχναράκι ή λουμίνια, ανήκει στην οικογένεια των Χειλιανθών (Labiatae). Ονομάζεται και φουφουλιά (Τήνος), φάσσα (Αίγινα), νεροβαμβακιά (Πελοπόννησος), μαυρομάργο (Αττική), μαυρομάρκος (Κύθνος), αποπουλιά, Λυχναράκι, οικονομία ή Καντηλαναύτρα.

Είναι πολυετής πόα, ενδημικό της Ελλάδας και της Τουρκίας, με ξυλώδη βάση, ασπρειδερό σε διαστάσεις μικρού θάμνου, ύψους έως 60 εκ. Τα φύλλα του σε σχήμα καρδιάς είναι χνουδωτά, αντίθετα, απαλά, με χρώμα ασπροπράσινο. Τα άνθη του είναι μικρά, όμοια με εκείνα των άλλων ειδών που ανήκουν στην ίδια οικογένεια, κοκκινωπά και βγαίνουν από τον Ιούλιο έως τον Αύγουστο. Οι καρποί είναι μαύροι και μικροσκοπικοί και κρύβονται στη βάση ενός κάλυκα που μοιάζει με χωνί. Το φυτικό φυτίλι φυτρώνει κυρίως, σε σκιερά μέρη και μέσα ή στη βάση των τοίχων.

Το Άγιο Όρος είναι ένας τόπος όπου το φυτιλάκι βρίσκεται σε κάθε τοίχο. Οι μοναχοί, μαζεύουν τους ξερούς κάλυκες των ανθών που μοιάζουν με χωνιά και, ανά δύο, αφού αφαιρούν τον σπόρο από τον ένα, τους τοποθετούν ανεστραμμένους πάνω στο λάδι του καντηλιού και τους ανάβουν. Η φλόγα διατηρείται όλη τη νύχτα και δεν δημιουργεί κάπνα.

Ως βότανο, έχει αντισπασμωδικές ιδιότητες και χορηγείται κυρίως στις περιπτώσεις κοκίτη των παιδιών και κατά των ψυχονευρώσεων. Είναι γνωστό από την αρχαιότητα, και συγκεκριμένα από τον Διοσκουρίδη που το ονόμαζε «Γνωτέρα». Οι γιατροί της αρχαιότητας, σύστηναν να κοπανιούνται τα φύλλα του φυτού με αλάτι και να χρησιμοποιούνται με μορφή καταπλάσματος ως αντίδοτο σε δαγκώματα σκύλων.

Επίσης, το χρησιμοποιούσαν για την αντιμετώπιση των κονδυλωμάτων και των ελκών κάθε είδους και μορφής. Κατά τη Βυζαντινή Αυτοκρατορία, χρησιμοποιούσαν το βότανο στην εμπειρική ιατρική.

Στον μεσαίωνα το θεωρούσαν ως ένα από τα καλύτερα φάρμακα για την επούλωση των πληγών. Ο Λεκλέρκ, ένας φυτοθεραπευτής, χρησιμοποίησε με επιτυχία το φυτό κατά των νευρώσεων, των νευρασθενειών και των ψυχώσεων (απαθικών καταστάσεων κ.α.). Ήταν επίσης αποτελεσματικό στα συμπτώματα της εμμηνοπαύσεως και του κοκίτη.

Έχει επίσης χρησιμοποιηθεί στην κατάθλιψη, την ανησυχία και την υστερία ενώ είναι κατάλληλο ίαμα για την ναυτία και τον εμετό, όταν το αίτιο εντοπίζεται στο νευρικό σύστημα και όχι στο στομάχι. Ανακουφίζει ακόμα και τους εμετούς της εγκυμοσύνης.

Στην ομοιοπαθητική χρησιμοποιείται για βήχα, αϋπνία και διαταραχές του νευρικού συστήματος. Μειώνει και τα επίπεδα της χοληστερίνης και καθαρίζει το αίμα ενώ ταυτόχρονα ανακουφίζει τον κνησμό από τσιμπήματα κουνουπιών.

Πηγές: http://www.diakonima.gr, https://komianos.wordpress.com

Φωτογραφίες: Διακόνημα, http://xlorida.blogspot.gr

Δοκιμάστε το φυτικό φυτίλι – λιχναράκι Αγίου Όρους για ποιοτική καύση χωρίς καπνό και πολύωρη διατήρηση του καντηλιού!