Sędzia Lidia Jedynak, która orzekła ws. Amber Gold, musi odczytać całe 60 tomów wyroku. Dzieje się to podczas posiedzeń

Tego wymaga kodeks postępowania karnego - w wyroku trzeba wymienić wszystkich pokrzywdzonych, czyli 19 tys. osób oraz szkody, jakich doznali

Gdański SO informuje, że do odczytania pozostało jeszcze ostatnich 20 tomów wyroku - finału można przewidzieć na wrzesień

Koniec maja tego roku. Licznie zgromadzone w gdańskim Sądzie Okręgowym ofiary finansowego przekrętu twórców Amber Gold oraz dziennikarze czekają na wyrok. Chcą przede wszystkim usłyszeć, na jakie kary zostali skazani autorzy oszustwa.

Czekają do tej pory, bo kary dla Marcina P. i Katarzyny P. zawarte są w ostatnim tomie wyroku, który liczy ich aż 60. Sędzia, w myśl przepisów kodeksu postępowania karnego, ogłaszając wyrok, musi wymienić wszystkich poszkodowanych oraz opisać szkody, jakich doznali w wyniku działania piramidy finansowej. To 19 tys. osób i 19 tys. odmiennych przypadków wykorzystania ludzi przez oszustów. Trudno się więc dziwić, że czytanie wyroku trwa od maja.

- Pani sędzia Lidia Jedynak odczytuje średnio jeden tom w trakcie posiedzenia. Tom zawiera 200 kart - informuje nas rzecznik gdańskiego SO sędzia Łukasz Zioła. - W czerwcu wyznaczano cztery dni posiedzeń tygodniowo, a w lipcu trzy dni. Posiedzenia rozpoczynają się o godzinie 9 i trwają do godziny 14.30 lub do 15 - wyjaśnia.

Kiedy finał i informacja o karach dla twórców Amber Gold?

Rzecznik gdańskiego sądu przekonuje, że finał wygłaszania wyroku jest bliżej niż dalej. - Obecnie pozostało do odczytania ostatnich 20 tomów wyroku, a terminy posiedzeń są zaplanowane na 25, 26, 29 i 31 lipca. Kolejne nie zostały jeszcze wyznaczone - mówi. - Przy założeniu utrzymania dotychczasowego tempa odczytywania wyroku można zakładać, iż zakończenie jego ogłaszania może nastąpić we wrześniu - dodaje sędzia Zioła.

Lidia Jedynak nie planuje żadnego urlopu. - Wobec pojawiających się doniesień medialnych, iż pani sędzia ma zaplanowany urlop w sierpniu, chciałbym poinformować, że nie składała wniosku o udzielenie jej urlopu wypoczynkowego w tym terminie - podkreśla rzecznik sądu. Jak wyjaśnia, sędzia Jedynak w praktyce zajmuje się wyłącznie tą jedną sprawą, a jej referat został do niej tylko ograniczony.

"Absurd, znęcanie się nad sędzią i nad publicznością"

- Z formalnego punktu widzenia, biorąc pod uwagę przepisy kpk, sędzia Jedynak nie miała innego wyjścia, jak przygotować tak obszerny wyrok - mówi sędzia Dariusz Mazur, karnista i rzecznik Stowarzyszenia "Themis".

- Inaczej się nie dało, biorąc pod uwagę liczbę pokrzywdzonych. A prawo wymaga, by podczas ogłaszania wyroku wymienić ich wszystkich, czyli 19 tys. osób. Tyle że patrząc na to praktycznie, to jest kompletny absurd i marnotrawienie czasu sędziego. Zwykłe znęcanie się tak nad nim, jak nad publicznością, która po kolejnym dniu i kolejnym odczytanym tomie zwyczajnie nie jest w stanie przyswoić więcej informacji – podkreśla.

Sędzia Mazur przypomina, że w swoim czasie to do niego należał swoisty rekord w długości wygłaszania wyroku. Gdy w 2013 roku wydał wyrok ws. tzw. obozów pracy we Włoszech, wygłaszał go przez 11 godzin. - Wyrok liczył ponad 370 stron, pokrzywdzonych było blisko tysiąc osób, a oskarżonych ponad dwudziestu. Podczas ogłaszania wyroku musiałem ponownie odczytać wszystkie zarzuty, jakie im postawiono. Dlatego, gdy patrzę na sprawę Amber Gold, po raz kolejny powtarzam, że prawo koniecznie trzeba zmienić – mówi.

Będą zmiany

Apel sędziego Mazura pośrednio uwzględnili już rządzący podczas ostatniej nowelizacji kpk, przyjętej przez Sejm 19 lipca. W nowych przepisach, w art. 418 kodeksu postępowania karnego pojawił się nowy par. 1b. Zakłada on, że sąd będzie mieć możliwość wyłącznie "zwięźle przedstawić rozstrzygnięcie sądu oraz zastosowanych przepisów ustawy karnej". Podobne rozwiązanie było już w poprzednim kodeksie prawa karnego, który obecnie rządzący parę lat temu zmienili.

Niezależnie od najnowszej nowelizacji, gdański sąd musi jednak dokończyć to, co zaczął, czyli w ogłoszeniu wyroku przedstawić nazwiska wszystkich ofiar według dziś obowiązującego prawa.

Ten przymus wynika z faktu, że ostatnia nowelizacja kpk autorstwa Ministerstwa Sprawiedliwości jest dopiero po głosowaniu w Sejmie, a nowe przepisy musi ocenić jeszcze Senat, który zbierze się 31 lipca. Jeśli wprowadzi w ustawie zmiany, ta wróci do Sejmu, a potem dopiero trafi na biurko prezydenta. Zanim zmiany wejdą w życie i zanim możliwe stanie się odczytywanie wyroków w sposób zwięzły, sędzia Jedynak, która orzekła ws. Amber Gold, zapewne skończy swoją czytelniczą "odyseję".

Afera Amber Gold

Amber Gold to firma założona w 2009 r., która miała inwestować w złoto i inne kruszce. Upadłość ogłosiła w sierpniu 2012 r., czym wywołała tzw. aferę Amber Gold. Spółka okazała się piramidą finansową. Przez jej działalność prawie 19 tys. osób straciło około 850 mln zł. Sprawą zajęła się prokuratura oraz sejmowa komisja ds. afery Amber Gold.

Amber Gold oferowała swoim klientom inwestującym w złoto oprocentowanie przekraczające 10 proc. w skali roku. Kilka miesięcy po założeniu firmy KNF zawiadomił prokuraturę, że Amber Gold może prowadzić działalność bankową bez odpowiedniej zgody. Wydano też ostrzeżenie przed firmą.

W 2011 r. Amber Gold przejęło większościowe udziały w liniach lotniczych OLT Jetair oraz Yes Airways tworząc OLT Express. Głośno o Amber Gold zrobiło się właśnie za sprawą tych linii. Na przełomie lipca i sierpnia 2012 r. spółka zawiesiła wszystkie regularne loty, później czarterowe i na samym końcu ogłosiła upadłość. Następnie upadło Amber Gold.

Właścicielowi Amber Gold, Marcinowi P., postawiono szereg zarzutów, jak poświadczenie nieprawdy, nieskładanie sprawozdań finansowych spółki, oszustwo znacznej wartości czy pranie pieniędzy wyłudzonych od klientów Amber Gold. W marcu 2016 r. ruszył proces Marcina P. i jego żony Katarzyny. W maju gdański sąd uznał oboje oskarżonych za winnych oszustwa, wprowadzenia w błąd klientów, prowadzenia działalności parabankowej bez pozwolenia.

(sp, jb)