“Bedrijven moeten eerlijker een bijdrage leveren”, zegt Kamerlid Bart Snels. “Zij maken gebruik van mazen in de wet en die moeten we dicht maken.” GroenLinks werkt aan een initiatiefwetsvoorstel om die mazen te dichten. Een eerder voorstel van de partij om Shell winstbelasting te laten afdragen, kreeg ruime steun in Den Haag. Daar rekent de partij nu ook op.

De andere partijen zeggen formeel pas ja of nee als het voorstel er ligt. Snels gaat ‘in overleg’, maar meent dat zijn plan past in het streven van het kabinet om belastingontwijking aan te pakken.

Snels verwacht dat hij de coalitiepartijen CDA, D66 en ChristenUnie en uiteindelijk ook de VVD kan overtuigen van het nut van zijn voorstel. “Iedereen ziet hoe de verhoudingen zijn. Grote bedrijven betalen de laatste decennia minder, terwijl burgers en kleine bedrijven een grotere bijdrage leveren. Dat neemt ook de VVD niet meer voor haar rekening. Het maatschappelijk klimaat is veranderd. Scheve verhoudingen worden niet meer geaccepteerd.”

Amerikaans sojaconcern Bunge gebruikt Nederland als fiscale draaischijf

Het kabinet was aanvankelijk van plan de dividendbelasting af te schaffen en dat zou twee miljard euro per jaar kosten. De VVD bleek in de coalitie eigenlijk de enige echte voorstander van dit omstreden plan en na een jaar felle discussie trok premier Mark Rutte zijn voorstel in. Maar er zijn nog steeds constructies mogelijk waardoor bedrijven geen dividendbelasting hoeven af te dragen. “Daar moeten we een einde aan maken”, zegt Snels.

Een van die constructies komt donderdag aan de orde in ‘Zembla’. Het televisieprogramma bericht over de ontbossing en het verbouwen van soja in het Zuid-Amerikaanse Amazonegebied. Nederland is na China de grootste importeur van soja vanuit Brazilië.

Een belangrijke rol speelt het Amerikaanse sojaconcern Bunge waarover Zembla onthult dat het Nederland niet alleen gebruikt als afzetmarkt, maar ook als draaischijf voor belastingontwijking. Dividend wordt overgemaakt naar een coöperatie en verdwijnt daarna zonder dat er belasting afgedragen wordt naar een belastingparadijs.

Constructies waarbij coöperaties dienen om dividendbelasting te omzeilen, wil GroenLinks verbieden. Maar er is nog een aantal andere constructies die aangepakt moeten worden. Bijvoorbeeld bij buitenlandse beleggingen in Nederlands vastgoed en bij ‘dividendstripping’. In dat laatste geval plaatst een buitenlands bedrijf tijdelijk aandelen bij een ander bedrijf dat dividendbelasting kan terugvragen. Ook daar wil GroenLinks een einde aan maken.

Om hoeveel geld het gaat, weet GroenLinks niet. Belastingaangiften zijn namelijk geheim en alleen de fiscus kan zien hoe vaak er gebruik wordt gemaakt van de mogelijkheden om de dividendbelasting te omzeilen en hoeveel geld er extra binnen kan komen als de lekken dicht worden gesmeerd.

Al eerder succes met een voorstel om belastingontwijking aan te pakken

Kamerlid Snels had eerder succes met een voorstel om belastingontwijking aan te pakken. Het gaat om een wetswijziging die ertoe leidt dat bedrijven de verliezen die zij lijden in het buitenland niet meer altijd kunnen aftrekken van de winst.

Hij kwam tot dit voorstel, samen met PvdA en SP, na de onthulling in Trouw dat Shell via deze constructie al jaren geen winstbelasting betaalt in Nederland. Er is in de Tweede Kamer een ruime meerderheid voor dit idee en het kabinet nam het initiatief van Snels over. Deze nieuwe regels voor multinationals gaan waarschijnlijk in 2021 in en het kabinet rekent op honderden miljoenen extra inkomsten per jaar.

Lees ook:

Ook Shell moet voortaan gewoon winstbelasting betalen

Het kabinet gaat het aftrekken van verliezen in het buitenland met een wetswijziging aan banden leggen. Dat is slecht nieuws voor multinationals als Philips en Shell, voor wie dit soort belastingconstructies vaak gunstig uitpakken.

Reconstructie: Hoe Rutte de greep op zijn eigen plan voor afschaffing van de dividendbelasting verloor

Vol vuur verdedigde Rutte de maatregel een jaar lang. Het plan ontglipte hem geleidelijk. Een reconstructie in drie bedrijven.