Chris Hughes, który wraz z Markiem Zuckerbergiem założył podczas studiów na Harvardzie Facebooka, uważa, że firma stała się zbyt potężna i powinna zostać rozbita na trzy osobne podmioty: Facebooka, Instagrama i WhatsAppa.

I nie jest w tym sam.

Wszechmocny Mark Zuckerberg

Wpływ Marka jest zdumiewający, daleko wykraczający poza wpływ kogokolwiek innego w sektorze prywatnym lub w rządzie (…) Moc Marka jest bezprecedensowa i nieamerykańska (…) Czas zdemontować Facebooka – napisał jeden ze współzałożycieli Facebooka Chris Hughes w tekście opublikowanym w czwartek na łamach dziennika “The New York Times”.

Hughes, który jednak od lat nie pracuje już dla serwisu Zuckerberga, w swoim długim tekście wymienia szereg problemów, jakie jego zdaniem Facebook stwarza dla funkcjonowania amerykańskiego społeczeństwa i jej gospodarki. Według niego Zuckerberg posiada zbyt dużo mocy i władzy nad ponad dwoma miliardami użytkowników serwisu społecznościowego.

Mark jest dobrym i miłym człowiekiem (…), ale ma za dużo mocy – przyznaje Hughes.

Zarząd Facebooka działa bardziej jak komitet doradczy niż nadzorca, ponieważ Mark kontroluje około 60 proc. akcji z prawem głosu (…) sam decyduje o tym jak skonfigurować algorytmy Facebooka, aby określić co ludzie widzą w swoich kanałach informacyjnych, z jakich ustawień prywatności mogą skorzystać, a nawet jakie wiadomości są im dostarczane – ocenia jeden ze współzałożycieli Facebooka.

Facebook niczym Lewiatan

Jednak w ostatnich latach ta wszechmoc – jak zauważa Hughes – była nadużywana, gdyż Mark Zuckerberg stworzył Lewiatana, który tłumi przedsiębiorczość i ogranicza konsumentom wybór.

Hughes nie szczędzi również słów krytyki politykom, którzy zbyt długo zachwycali się rozwojem Facebooka i zapomnieli, że ich obowiązkiem jest zapewnienie obywatelom Stanów Zjednoczonych ochrony i utrzymania wolnego rynku. Uważa jednak, że wszystkie “narzędzia” potrzebne do poprawy obecnej sytuacji są już obecne, poczynając od ustawy Shermana (Sherman Antitrust Act), pierwszej na świecie ustawy antymonopolowej uchwalonej pod koniec XIX w. w celu ograniczenia potęgi potentatów kolejowych, która mogłaby mieć zastosowanie do Facebooka.

Według Hughes’a Facebook znajduje się jako monopolista w takiej sytuacji, że nie stoi w obliczu odpowiedzialności rynkowej. Oznacza to, że za każdym razem, gdy Facebook coś zepsuje, powtarzamy ten sam wyczerpujący schemat: najpierw oburzenie, potem rozczarowanie i wreszcie rezygnacja – podkreśla.

Wszelkie sygnały świadczące o monopolistycznej pozycji Facebooka są zachowane uważa Hughes, który powołuje się na statystyki użytkowania Facebooka, Instagrama i WhatsAppa. Podkreśla z jaką łatwością serwis Zuckerberga mógł kupić firmy, które im groziły, takie jak Instagram, naśladować cechy tych, których nie mógł nabyć – Snapchat, a nawet zablokować dostęp do danych innych potencjalnych konkurentów, takich jak chociażby serwis Vine.

Dynamiczny oraz otwarty rynek, który umożliwił Facebookowi i innym firmom z branży mediów społecznościowych tworzenie lepszych produktów prawie zniknął. Oznacza to mniejsze szanse na rozwój zdrowszych, mniej wyzyskujących platform mediów społecznościowych – zauważa Hughes.

Demontaż Faceboooka

Problem Facebooka nie dotyczy jednak tylko sfery gospodarczej i kwestii wolności gospodarczej. Według współzałożyciela ważną rolę odgrywa tutaj również aspekt polityczny. Najbardziej problematycznym aspektem władzy Facebooka jest jednostronna kontrola Marka nad wolnością wypowiedzi (…) bezprecedensowa zdolność do monitorowania, organizowania, a nawet cenzurowania rozmów dwóch miliardów ludzi – podkreśla w swoim artykule.

Według Hughes’a jednym z rozwiązań byłoby podzielenie firmy na trzy oddzielne podmioty: Facebooka, Instagrama i WhatsAppa, które stałyby się zarazem trzema odrębnymi spółkami giełdowymi.

Ten przymusowy podział firmy mógłby zostać również uzupełniony o zakaz nabywania nowych spółek (przez pewien ograniczony okres czasu) – uważa Hughes. Według niego powinna powstać federalna agencja, która będzie odpowiadała za regulację Doliny Krzemowej. Mark Zuckerberg nie może naprawić Facebooka, ale rząd ma taką możliwość – podsumowuje Hughes.