



8 NAJCIEKAWSZYCH MOSTÓW WE WROCŁAWIU.

Wrocław to piękne polskie miasto, stolica województwa dolnośląskiego, w którym na miłośników inżynierii i architektury czeka wiele ciekawych atrakcji. Jednymi z najważniejszych zabytków techniki są tu oczywiście mosty, gdyż właśnie we Wrocławiu jest ich najwięcej w całej Polsce. W Europie jest on czwartym miastem pod względem ilości mostów, plasując się za: Wenecją, Amsterdamem i Sankt Petersburgiem. Przed II Wojną Światową było ich 303, teraz szacuje się, że jest ich 130 - włącznie z kładkami. Te największe i najstarsze są zbudowane nad Odrą i jej dopływami. Pozwalają na komunikację pomiędzy brzegami rzek oraz wysp, których w granicach miasta naliczyć można aż 25.

Poniżej przedstawiam Wam te mosty, które moim zdaniem są jednymi z najciekawszych i najbardziej godnymi uwagi podczas zwiedzania miasta. Nawet jeżeli nie jesteście wielkimi fanami techniki to myślę, że i tak mogą Was zauroczyć, gdyż tego typu budowle są nie dość, że interesującymi zabytkami, to bardzo ważnymi atrakcjami turystycznymi Wrocławia.





1. Most Grunwaldzki

Most Grunwaldzki został zbudowany w latach 1908–1910 nad rzeką Odrą, a więc spośród prezentowanych w tym zestawieniu jest najmłodszy. Znajduje się nieopodal Politechniki Wrocławskiej i Urzędu Wojewódzkiego. To stalowy, nitowany most wiszący, którego elementy nośne wsparto na murowanych z cegły klinkierowej i oblicowanych granitem pylonach, które mają wysokość około 20 metrów. Stanowią one jednocześnie bardzo monumentalne bramy portalowe, które jeszcze przed wojną były o kilka metrów wyższe. Most ma rozpiętość 114 metrów i szerokość 18 metrów. Projektantem jego architektury był miejski radca budowlany Richard Plüddemann, a wykonawcą firma Beuchelt u. Co. z Zielonej Góry. Z powodu zniszczeń i uszkodzeń odniesionych podczas II Wojny Światowej most w 1947 roku poddano odbudowie. Poza jezdnią i chodnikami przebiegają przez niego linie tramwajowe. Od 1976 roku most znajduje się w rejestrze zabytków. Niedługo po wojnie most zasłynął z brawurowego wyczynu pewnego lotnika, który małym sportowym samolotem przeleciał pod jego przęsłami – ponoć chciał w ten sposób zaimponować wybrance swego serca. został zbudowany w latach 1908–1910 nad rzeką Odrą, a więc spośród prezentowanych w tym zestawieniu jest najmłodszy. Znajduje się nieopodal Politechniki Wrocławskiej i Urzędu Wojewódzkiego. To stalowy, nitowany most wiszący, którego elementy nośne wsparto na murowanych z cegły klinkierowej i oblicowanych granitem pylonach, które mają wysokość około 20 metrów. Stanowią one jednocześnie bardzo monumentalne bramy portalowe, które jeszcze przed wojną były o kilka metrów wyższe. Most ma rozpiętość 114 metrów i szerokość 18 metrów. Projektantem jego architektury był miejski radca budowlany Richard Plüddemann, a wykonawcą firma Beuchelt u. Co. z Zielonej Góry. Z powodu zniszczeń i uszkodzeń odniesionych podczas II Wojny Światowej most w 1947 roku poddano odbudowie. Poza jezdnią i chodnikami przebiegają przez niego linie tramwajowe. Od 1976 roku most znajduje się w rejestrze zabytków. Niedługo po wojnie most zasłynął z brawurowego wyczynu pewnego lotnika, który małym sportowym samolotem przeleciał pod jego przęsłami – ponoć chciał w ten sposób zaimponować wybrance swego serca.





2. Most Zwierzyniecki

Most Zwierzyniecki został wzniesiony w latach 1895-1897 przez mistrza budowlanego Karla Klimma pod kierunkiem miejskiego architekta, Richarda Plüddemanna i inż. A. Fruhwirtha nad Starą Odrą w pobliżu wrocławskiego zoo. Most ma długość 62 m i szerokość 21,80 m. To stalowa jednoprzęsłowa konstrukcja kratownicowa złożona z dwóch równoległych stalowych łuków kratowych wspartych na granitowych przyczółkach. Pasy główne dźwigarów powiązane są u góry kilkoma stężeniami, a pomost z jezdnią podwieszono do łuków na wiotkich wieszakach. Na wjeździe i zjeździe z mostu ustawione są cztery secesyjne obeliski z czerwonego piaskowca ze stylowymi latarniami. To właśnie one dodają mu niepowtarzalnego charakteru i sprawiają, że jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych punktów w mieście. Pomimo tego, że Niemcy przygotowali Most Zwierzyniecki do wysadzenia spodziewając się natarcia od wschodniej strony miasta, ten ocalał, gdyż Armia Czerwona wtargnęła do Wrocławia od południa. Od 1976 roku znajduje się on w rejestrze zabytków. został wzniesiony w latach 1895-1897 przez mistrza budowlanego Karla Klimma pod kierunkiem miejskiego architekta, Richarda Plüddemanna i inż. A. Fruhwirtha nad Starą Odrą w pobliżu wrocławskiego zoo. Most ma długość 62 m i szerokość 21,80 m. To stalowa jednoprzęsłowa konstrukcja kratownicowa złożona z dwóch równoległych stalowych łuków kratowych wspartych na granitowych przyczółkach. Pasy główne dźwigarów powiązane są u góry kilkoma stężeniami, a pomost z jezdnią podwieszono do łuków na wiotkich wieszakach. Na wjeździe i zjeździe z mostu ustawione są cztery secesyjne obeliski z czerwonego piaskowca ze stylowymi latarniami. To właśnie one dodają mu niepowtarzalnego charakteru i sprawiają, że jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych punktów w mieście. Pomimo tego, że Niemcy przygotowali Most Zwierzyniecki do wysadzenia spodziewając się natarcia od wschodniej strony miasta, ten ocalał, gdyż Armia Czerwona wtargnęła do Wrocławia od południa. Od 1976 roku znajduje się on w rejestrze zabytków.





3. Most Tumski

Most Tumski zbudowano w roku 1889 nad północną odnogą Odry pomiędzy Ostrowem Tumskim a Wyspą Piasek. Długość mostu wynosi 52,19 m, szerokość pomostu 6,84 m, a wysokość portalu 6,90 m. Jest to dwuprzęsłowa, stalowa konstrukcja nitowana. Kratownicę systemu Gerbera wyprodukowano w Hucie Piła w Rudzińcu. Bramka portalowa oraz górna część kratownic nie pełnią tak naprawdę żadnych funkcji konstrukcyjnych, nadają jednak mostowi charakterystyczny kształt. To wspaniały dowód na to, jak wielką uwagę do wyglądu i architektury tego typu budowli, przykładali ówcześni budowniczowie. Po zniszczeniach odniesionych podczas oblężenia Wrocławia w 1945 roku most przeszedł gruntowny remont. Od 1976 roku znajduje się w rejestrze zabytków. Interesującą ciekawostką znajdującą się w bezpośrednim sąsiedztwie mostu są zabytkowe, ręcznie obsługiwane do dzisiaj lampy gazowe. Legenda głosi, że to właśnie na tym moście Mieszko I zaręczył się z księżniczką czeską Dobrawą. Nie wiadomo czy to z tego powodu, ale współcześnie most bywa nazywany Mostem Miłości, a tradycją zakochanych par stało się pozostawianie na nim kłódek, których są już na moście tysiące. W pobliżu Mostu Tumskiego znajdują się Katedra św. Jana Chrzciciela i kościół pw. Najświętszej Marii Panny, które wspólnie z nim tworzą bardzo interesującą panoramę bulwaru nadrzecznego. zbudowano w roku 1889 nad północną odnogą Odry pomiędzy Ostrowem Tumskim a Wyspą Piasek. Długość mostu wynosi 52,19 m, szerokość pomostu 6,84 m, a wysokość portalu 6,90 m. Jest to dwuprzęsłowa, stalowa konstrukcja nitowana. Kratownicę systemu Gerbera wyprodukowano w Hucie Piła w Rudzińcu. Bramka portalowa oraz górna część kratownic nie pełnią tak naprawdę żadnych funkcji konstrukcyjnych, nadają jednak mostowi charakterystyczny kształt. To wspaniały dowód na to, jak wielką uwagę do wyglądu i architektury tego typu budowli, przykładali ówcześni budowniczowie. Po zniszczeniach odniesionych podczas oblężenia Wrocławia w 1945 roku most przeszedł gruntowny remont. Od 1976 roku znajduje się w rejestrze zabytków. Interesującą ciekawostką znajdującą się w bezpośrednim sąsiedztwie mostu są zabytkowe, ręcznie obsługiwane do dzisiaj lampy gazowe. Legenda głosi, że to właśnie na tym moście Mieszko I zaręczył się z księżniczką czeską Dobrawą. Nie wiadomo czy to z tego powodu, ale współcześnie most bywa nazywany Mostem Miłości, a tradycją zakochanych par stało się pozostawianie na nim kłódek, których są już na moście tysiące. W pobliżu Mostu Tumskiego znajdują się Katedra św. Jana Chrzciciela i kościół pw. Najświętszej Marii Panny, które wspólnie z nim tworzą bardzo interesującą panoramę bulwaru nadrzecznego.

4. Most Oławski

Most Oławski został wzniesiony w latach 1882–1883 nad rzeką Oławą w pobliżu Urzędu Marszałkowskiego. Projektantem mostu był Alexander Kaumann. Konstrukcję mostu stanowią ceglane sklepienia wypełnione betonem oraz kamienne podpory pokryte ciosami kamiennymi o młotkowanej fakturze. Most składa się z trzech przęseł o długości 13,8 każde. Całkowita długość mostu to 73,8 m, a szerokość 14,12 m. Balustrady, stylizowane na barokowe i wykonane z piaskowca, mają postać zdobionych tralek. Do nich zostały zamocowane ciekawe, gazowe latarnie. Most upiększony został elementami rzeźbiarskimi wykonanymi przez P. Heislera, natomiast dekoracyjne elementy metalowe wykonał Gustav Trelenberg. Nawierzchnia jezdni na moście wykonana została z kostki granitowej, a w latach 60-tych zdemontowano przedwojenne torowisko tramwajowe przebiegające przez most. W roku 1977 wpisano go do rejestru zabytków. Most Oławski zdecydowanie się wyróżnia na tle tylu pięknych stalowych mostów materiałem z jakiego został zbudowany. Przydaje mu to nieco śródziemnomorskiego charakteru sprawiając, że wygląda jakby żywcem był wyciągnięty z jakiegoś włoskiego miasta. został wzniesiony w latach 1882–1883 nad rzeką Oławą w pobliżu Urzędu Marszałkowskiego. Projektantem mostu był Alexander Kaumann. Konstrukcję mostu stanowią ceglane sklepienia wypełnione betonem oraz kamienne podpory pokryte ciosami kamiennymi o młotkowanej fakturze. Most składa się z trzech przęseł o długości 13,8 każde. Całkowita długość mostu to 73,8 m, a szerokość 14,12 m. Balustrady, stylizowane na barokowe i wykonane z piaskowca, mają postać zdobionych tralek. Do nich zostały zamocowane ciekawe, gazowe latarnie. Most upiększony został elementami rzeźbiarskimi wykonanymi przez P. Heislera, natomiast dekoracyjne elementy metalowe wykonał Gustav Trelenberg. Nawierzchnia jezdni na moście wykonana została z kostki granitowej, a w latach 60-tych zdemontowano przedwojenne torowisko tramwajowe przebiegające przez most. W roku 1977 wpisano go do rejestru zabytków. Most Oławski zdecydowanie się wyróżnia na tle tylu pięknych stalowych mostów materiałem z jakiego został zbudowany. Przydaje mu to nieco śródziemnomorskiego charakteru sprawiając, że wygląda jakby żywcem był wyciągnięty z jakiegoś włoskiego miasta.

5. Most Sikorskiego

Most Sikorskiego został zbudowany w 1875 roku. Jest przeprawą na Odrze Południowej i łączy lewy brzeg Odry Południowej z Kępą Mieszczańską. Konstrukcję dwuprzęsłowego stalowego, nitowanego mostu stanowią kratownice, których pas górny jest zbliżony do parabolicznego. Filar pośredni umiejscowiony jest na wysepce pośrodku nurtu. Wieszaki i zastrzały kratownic są częściowo ażurowe. W jezdni znajdują się dwa tory tramwajowe. Od roku 1976 most znajduje się w rejestrze zabytków. został zbudowany w 1875 roku. Jest przeprawą na Odrze Południowej i łączy lewy brzeg Odry Południowej z Kępą Mieszczańską. Konstrukcję dwuprzęsłowego stalowego, nitowanego mostu stanowią kratownice, których pas górny jest zbliżony do parabolicznego. Filar pośredni umiejscowiony jest na wysepce pośrodku nurtu. Wieszaki i zastrzały kratownic są częściowo ażurowe. W jezdni znajdują się dwa tory tramwajowe. Od roku 1976 most znajduje się w rejestrze zabytków.





6. Mosty Młyńskie

Mosty Młyńskie to zespół dwóch mostów zbudowanych w 1885 roku nad odnogami Odry Północnej które łączą Wyspę Piasek z Wyspą Młyńską oraz Wyspę Młyńską z prawym brzegiem rzeki. Konstrukcja obu mostów jest stalowa, nitowana i składa się z kratownic systemu Schwedlera z parabolicznym łukiem pasa górnego. Przyczółki wykonane są z granitowych ciosów wmurowanych w brzegi Wyspy Piasek, Wyspy Młyńskiej i prawego brzegu rzeki. Pomiędzy mostem południowym a północnym znajduje się cypel Wyspy Młyńskiej ze zdobionym tarasem widokowym zwróconym w kierunku Ostrowa Tumskiego. To właśnie z tego miejsca rozciągają się jedne z piękniejszych widoków na bulwary nadodrzańskie. Przez mosty przebiegają dwa tory tramwajowe, jezdnia oraz chodniki. Wzdłuż chodników zamocowane są żeliwne, zdobione balustrady. Od 1976 roku Mosty Młyńskie znajdują się w rejestrze zabytków. to zespół dwóch mostów zbudowanych w 1885 roku nad odnogami Odry Północnej które łączą Wyspę Piasek z Wyspą Młyńską oraz Wyspę Młyńską z prawym brzegiem rzeki. Konstrukcja obu mostów jest stalowa, nitowana i składa się z kratownic systemu Schwedlera z parabolicznym łukiem pasa górnego. Przyczółki wykonane są z granitowych ciosów wmurowanych w brzegi Wyspy Piasek, Wyspy Młyńskiej i prawego brzegu rzeki. Pomiędzy mostem południowym a północnym znajduje się cypel Wyspy Młyńskiej ze zdobionym tarasem widokowym zwróconym w kierunku Ostrowa Tumskiego. To właśnie z tego miejsca rozciągają się jedne z piękniejszych widoków na bulwary nadodrzańskie. Przez mosty przebiegają dwa tory tramwajowe, jezdnia oraz chodniki. Wzdłuż chodników zamocowane są żeliwne, zdobione balustrady. Od 1976 roku Mosty Młyńskie znajdują się w rejestrze zabytków.





7. Most Piaskowy

Most Piaskowy zbudowany został nad południową odnogą Odry i stanowi początkowy fragment trasy prowadzącej ze średniowiecznego miasta na północ. Jest to pierwszy w rejonie wysp i najstarszy zachowany most żelazny we Wrocławiu. Wzniesiony został w 1861 roku. Jego projektantem był Ernst Uber, a realizacją zajmowały się zakłady metalowe Gustava Ruffera. Konstrukcja kratownicowa żelaznego mostu jest jednoprzęsłowa i nitowana. System kratownic nawiązywał do szesnastowiecznej kratownicy drewnianej, która wcześniej znajdowała się w tym miejscu. Przyczółki są licowane granitem i klinkierem. Podczas remontu po wojnie most utracił ozdobne słupy zamykające obustronnie dźwigary i wieńczące je latarnie, które odrestaurowano dopiero w 1994 roku. Przez most poprowadzone są tory tramwajowe i jezdnia, natomiast z uwagi na to, że most jest wyjątkowo wąski, chodniki znajdują się po zewnętrznej stronie dźwigarów głównych. Od 1976 roku znajduje się on w rejestrze zabytków. zbudowany został nad południową odnogą Odry i stanowi początkowy fragment trasy prowadzącej ze średniowiecznego miasta na północ. Jest to pierwszy w rejonie wysp i najstarszy zachowany most żelazny we Wrocławiu. Wzniesiony został w 1861 roku. Jego projektantem był Ernst Uber, a realizacją zajmowały się zakłady metalowe Gustava Ruffera. Konstrukcja kratownicowa żelaznego mostu jest jednoprzęsłowa i nitowana. System kratownic nawiązywał do szesnastowiecznej kratownicy drewnianej, która wcześniej znajdowała się w tym miejscu. Przyczółki są licowane granitem i klinkierem. Podczas remontu po wojnie most utracił ozdobne słupy zamykające obustronnie dźwigary i wieńczące je latarnie, które odrestaurowano dopiero w 1994 roku. Przez most poprowadzone są tory tramwajowe i jezdnia, natomiast z uwagi na to, że most jest wyjątkowo wąski, chodniki znajdują się po zewnętrznej stronie dźwigarów głównych. Od 1976 roku znajduje się on w rejestrze zabytków.

8. Most kolejowy nad Starą Odrą i Kanałem Miejskim

Most kolejowy na linii kolejowej nr 143 Wrocław – Oleśnica zlokalizowany jest nad Starą Odrą i Kanałem Miejskim koło Browaru Piastowskiego i Browaru Stu Mostów. Jest to konstrukcja stalowa, nitowana, kratownicowa. Pod każdym z dwóch torów zbudowano oddzielne konstrukcje, na które składają się cztery przęsła. Dla każdej z konstrukcji dwa zewnętrzne przęsła mają kratownice prostokątne, natomiast środkowe charakteryzują się zmienną wysokością pasa górnego. Wsparte są one na wspólnych przyczółkach i filarach. zlokalizowany jest nad Starą Odrą i Kanałem Miejskim koło Browaru Piastowskiego i Browaru Stu Mostów. Jest to konstrukcja stalowa, nitowana, kratownicowa. Pod każdym z dwóch torów zbudowano oddzielne konstrukcje, na które składają się cztery przęsła. Dla każdej z konstrukcji dwa zewnętrzne przęsła mają kratownice prostokątne, natomiast środkowe charakteryzują się zmienną wysokością pasa górnego. Wsparte są one na wspólnych przyczółkach i filarach.





OCENA

Reasumując, wrocławskie mosty są jednymi z najciekawszych jakie można zobaczyć w naszym pięknym kraju. Zachwycają nie tylko ze względu na swoją konstrukcję, ale również położenie. Nigdzie bowiem indziej nie znajdziemy takiego skupiska pięknych mostów jak przy największych wrocławskich wyspach: Kępie Mieszczańskiej, Wyspie Piasek, Słodowej, Bielarskiej i innych, które komunikują brzegi Odry. Tylko tutaj są one połączone ponad piętnastoma mostami i kładkami - a wszystko to na obszarze mniejszym niż 1 km2. Gorąco zachęcam do spaceru właśnie w to miejsce, gdyż z bulwarów nadodrzańskich oraz wymienionych powyżej wysp, rozciąga się naprawdę piękny widok chociażby na pobliski Ostrów Tumski. Panoramy nadrzeczne robią szczególne wrażenie zwłaszcza wieczorem, gdy przy zapadającym zmroku zaczynają być widoczne podświetlenia mostów oraz światła ozdobnych latarni.