In Den Haag zijn ze er minder blij mee. Als de burgemeester van Rotterdam zegt dat jihadisten hun paspoort bij hem mogen inleveren om kalief Al-Baghdadi om een nieuw te vragen, gaat hij tegen de lijn van het kabinet in. Dat wil voorkomen dat jihadisten uitreizen naar Syrië of Irak. Aboutaleb ging er gisteravond in de Arminiuskerk in Rotterdam over in debat met minister Lodewijk Asscher van sociale zaken en integratie.



Veel personen die naar Islamitische Staat afreizen zijn minderjarig. Aboutaleb is het met het kabinet eens dat zij beschermd moeten worden door hun paspoort af te nemen. "Maar het is ook denkbaar dat volwassen mensen helemaal klaar zijn met deze samenleving. Dat ze die verdorven vinden en niks hebben met de normen en waarden in dit land en de democratie. Als je zo'n gevoel hebt van religieuze superioriteit en je jezelf niet kunt downgraden naar een democratie, wees dan eerlijk naar jezelf. Op een andere plek kom je beter tot je recht."



Sharia-eilandje

Volgens Asscher zou dat werken als er een 'sharia-eilandje' bestond, waar de wetten van de islam dagelijkse praktijk zijn. "Maar in het zogenaamde kalifaat in Syrië gebeuren vreselijke misdaden. Er worden mensen onthoofd en verkracht, minderheden uitgemoord."



Hij vindt dat de overheid moet voorkomen dat mensen naar zo'n plek vertrekken en zich aansluiten bij een terroristische organisatie. "Bovendien komen Syriëgangers soms terug. Dan zijn ze nog gevaarlijker dan ze al waren."



Aboutaleb: "Ik ben het ermee eens dat we internationaal verplicht zijn om terroristen uit te schakelen voor ze ons kunnen uitschakelen. Maar het kabinet gaat eraan voorbij dat horden mensen uit de hele wereld naar het Arabisch Schiereiland gaan om per pendelbus naar Raqqa, de hoofdstad van Islamitische Staat, te vertrekken. Niet om te vechten, maar omdat zij het ideaal hebben om daar te leven. Waarom zou ik ze tegenhouden? Als ik een fonds had betaalde ik hun ticket."

Lodewijk Asscher. Beeld anp

Afstand nemen

De PvdA'ers zijn het met elkaar eens dat de islamitische gemeenschap volwassener reageert op de aanslagen in Parijs dan op de moord op Theo van Gogh in 2004. Asscher vindt dat moslimorganisaties de aanslagen ondubbelzinnig hebben afgekeurd. Aboutaleb: "De moslims zijn veel geëmancipeerder en luisteren niet naar mensen die hen aanpraten dat zij vooral slachtoffer zijn. Daar heb ik zo'n pokkehekel aan."



Aboutaleb vindt dat moslims expliciet afstand moeten nemen van gewelddadige geloofsgenoten. Dat gebeurt al veel, zegt Asscher. "En het is een goed teken dat een moskee in Helmond zegt dat een haatprediker die in het verleden bij hen preekte niet meer bij hen welkom is."



Dat afstand nemen kan nog explicieter, zegt Aboutaleb. De vele moslims die hem schriftelijk steunen, komen daar vaak niet publiekelijk voor uit. Zij steken geen kartonnen borden in de lucht met daarop 'Je suis Charlie'. "Zij worden vaak gezien als een overloper of verrader." Terwijl moslims het wel in zich hebben om zich eensgezind te uiten, zegt Aboutaleb. "Bij de protesten tegen de oorlog in Gaza, deze zomer, waren duizenden mensen op de been."



Te zwaar om te zweven

Tijdens het PvdA-congres afgelopen weekend kreeg Aboutaleb een staande ovatie. Hij reageert nuchter op zijn nieuwe status als 'nationale held'. "Ik ben te zwaar om te gaan zweven." Toch wordt hij steeds vaker getipt als nieuwe PvdA-leider of premier. Een status die hij deelt met Asscher.



Keken de Rotterdammers vanavond naar de nieuwe leiders van de PvdA? Asscher: "Een burgemeester die zo de vinger aan de pols van zijn stad heeft, moet je niet ineens in een landelijke rol plaatsen. Die moet je niet de Haagse politiek in trekken."