Ongeveer tweehonderd werknemers van Staatsmijnen en rechtsopvolger DSM zijn de afgelopen decennia overleden aan dodelijke ziekten veroorzaakt door blootstelling aan asbest.

Dat bevestigen bronnen rond het landelijke Instituut Asbest Slachtoffer (IAS) in het boek ‘De langste adem is niet lang genoeg’ van de Limburgse auteur en oud-journalist Peet Adams.

Somber scenario

In zijn boek wordt de conclusie getrokken dat het aantal sterfgevallen waarschijnlijk nog veel hoger ligt, omdat er geen registratie is van ziekten als long- en slokdarmkanker die aan asbest gerelateerd worden. Verder wordt voorspeld dat in het somberste scenario tot 2035 in Nederland nog 18.000 mensen zullen overlijden aan de gevolgen van blootstelling aan asbest. Velen zullen geen schadevergoeding kunnen krijgen vanwege het verstrijken van de wettelijke verjaringstermijn van 30 jaar. De voorgedragen SP-gedeputeerde en oud-advocaat Bob Ruers uit Sittard roept op een nationaal asbestfonds in te stellen om alle slachtoffers uitzicht op een fatsoenlijke schadevergoeding te bieden.

Geen mededelingen

Adams schrijft dat DSM heeft geweigerd mededelingen te doen over het aantal werknemers dat is overleden door blootstelling aan asbest. ‘Het is niet in het belang van slachtoffers/nabestaanden om gegevens over aantallen schaderegelingen van DSM te verstrekken. Het delen van algemene DSM-statistieken is volgens ons niet gepast omdat algemene statistieken lastig te duiden zijn zonder toelichting op individuele claims. Dat zou een contextloos beeld kunnen schetsen’, was volgens de auteur de reactie op zijn verzoek.

Openheid van zaken

Het IAS, dat bemiddelt tussen (oud)werknemers en bedrijven over de uitbetaling van schadeclaims, was wel bereid openheid van zaken te geven. Voorwaarde was dat DSM daar toestemming voor geven zou en blijkens een vertrouwelijke mail weigerde het concern dit. Een woordvoerder zegt dat DSM zich niet herkent in de conclusie dat het bedrijf zich opnieuw verschuilt. "Die woorden staan haaks op de zorgvuldige en respectvolle manier waarop DSM de individuele claims behandelt."

Postuum eerbetoon

Het boek is geschreven in opdracht van de Asbestslachtoffers Vereniging Nederland (AVN). Voor de auteur is het tevens een postuum eerbetoon aan Mia Widdershoven uit Susteren, de vorig jaar overleden echtgenote van Wil, die in 1987 stierf aan longvlieskanker (mesotholioom). Tot 2000 voerde zijn weduwe strijd tegen DSM, waarover Adams in 2005 het boek ‘De langste adem’ schreef. Het chemieconcern ontkende jarenlang dat Widdershoven op zijn werk blootgesteld geweest was aan asbest maar moest uiteindelijk 300.000 gulden schadevergoeding betalen. Uit het boek blijkt dat dit bedrag niet eens voldoende was om de langdurige procedure tegen DSM te betalen.

Spaargeld

Adams schrijft dat zij zelfs haar 30 mille spaargeld moest bijpassen om naast de proceskosten de advocaat, deskundigen en de fiscus te betalen. Zij stond ook aan de wieg van de AVN, die asbestslachtoffers met raad en daad bijstaat. Haar inzet voor het algemeen belang was volgens Adams niet voor niets omdat door de strijd van de weduwe het concern uiteindelijk een andere koers ging volgen en asbestslachtoffers zorg en begeleiding gaf en sneller een schadevergoeding.

Huidige problematiek

‘De Langste adem is niet lang genoeg’ schetst ook een beeld van de huidige asbestproblematiek. De auteur besteedt aandacht aan de strijd van de medische wetenschap om asbestkanker te kunnen geneze en aan de nationale ruiming van alles asbestdaken in 2024 en de voortrekkersrol van de provincie daarin. De presentatie van ‘De langste adem is niet lang genoeg’ is zaterdag op het Mediapark in Hilversum. Het eerste exemplaar wordt uitgereikt aan Lilian Widdershoven, de dochter van Wil en Mia.