W ramach naszej nowej kampanii "Prawda" przypominamy wybrane teksty Onetu, które wpłynęły na otaczającą nas rzeczywistość. W najbliższych dniach na stronie głównej Onet.pl będą prezentowane kolejne artykuły z serii #WybieramyPrawdę.

2 lutego. Godzina 8 rano. Przed świtem spadło trochę śniegu. Sobota była ponura i pochmurna. Mimo to mieszkaniec Bartoszewa, małej miejscowości pod Szczecinem, wybrał się na spacer z psem do pobliskiego lasu. Przeszedł pół kilometra, kiedy dostrzegł, że coś ciemnego wisi na wysokiej sośnie przy ścieżce. Podszedł bliżej. Wtedy zobaczył, że na konarze – 1,5 m nad ziemią – wisi człowiek. Pies zaczął szczekać. Mężczyzna drżącą ręką wyjął telefon i wezwał policję.

Funkcjonariusze z pobliskiego komisariatu w Policach zjawili się w lesie dwie godziny później. Wkrótce przyjechała też straż pożarna. Po dokonaniu wstępnych oględzin – około godz. 13 – strażacy odcięli linę alpinistyczną, na której wisiały zwłoki. Lekarz sądowy stwierdził na miejscu zgon przez powieszenie. W karcie zapisał, że śmierć nastąpiła w sobotę o godz. 14. W rzeczywistości Adam Gwoździk umarł znacznie wcześniej.

Dwudniowe śledztwo

Przy ciele policjanci znaleźli legitymację honorowego dawcy krwi oraz pęk kluczy na smyczy z logo Grupy Poszukiwawczo-Ratowniczej Ochotniczej Straży Pożarnej w Wołczkowie. Dzięki temu ustalili, że to Adam Gwoździk, 31-letni żołnierz 12. Brygady Zmechanizowanej ze Szczecina oraz strażak ochotnik.

Od początku w tej sprawie zaczęły pojawiać się pytania i wątpliwości, co zrozumieliśmy, kiedy brat Adama, Marcin Słoboda, zaprowadził nas w miejsce jego śmierci, co pokazuje zapis z kamery poniżej.

Jeszcze w tę samą sobotę śledztwo wszczęła prokurator Magdalena Skowrońska z Prokuratury Rejonowej Szczecin-Zachód. Jednak już dwa dni później umorzyła je, uznając, że śmierć Adama nastąpiła bez udziału osób trzecich. Prokurator nie zleciła rutynowych czynności, jak przesłuchanie świadków czy nawet sekcja zwłok.

Matka i brat Adama zjawili się u prokurator Skowrońskiej we wtorek. Chcieli wiedzieć, jak przebiega śledztwo i kiedy mogą zaplanować pogrzeb.

– Powiedziała, że zezwala na pochówek, ponieważ śledztwo właśnie zostało umorzone. Kiedy zapytaliśmy ją, co dalej, prokurator dodała, że nie jest od udzielania porad i powinniśmy sobie znaleźć adwokata – opowiada Wiesława Gwoździk, matka Adama. Była wstrząśnięta i zdziwiona tym, co usłyszała.

– Śledztwo zostało umorzone bardzo szybko. Zwykle czekamy na raport z sekcji zwłok i przesłuchujemy świadków z najbliższego otoczenia denata, by wiedzieć, jaki był powód samobójstwa – komentuje działanie szczecińskiej prokuratury Krzysztof Parchimowicz, szef stowarzyszenia prokuratorów Lex Semper Omnia.

Zapytaliśmy szczecińską prokuraturę, dlaczego śledztwo zostało umorzone tak szybko. Rzeczniczka prasowa Joanna Biranowska–Sochalska: – Nie jest prawdą, że Prokuratura Rejonowa Szczecin-Zachód umorzyła postępowanie w sprawie, o którą państwo pytacie. Prokuratura prowadziła pierwsze czynności procesowe w tej sprawie, natomiast po czterech dniach materiały zostały przekazane do prokuratury wojskowej.

Jej słowom przeczą dokumenty. „Postępowanie zostało umorzone w dniu 04.02.2019 r.” – czytamy w notatce służbowej sporządzonej 6 lutego przez płk. Daniela Kowalczyka, komendanta Oddziału Żandarmerii Wojskowej w Szczecinie.

W dalszej części tej samej notatki oficera żandarmerii czytamy: „Koniecznym jest wystąpienie do Prokuratury Szczecin-Zachód o przesłanie materiałów umorzonego postępowania, gdyż zaistniała podstawa do wszczęcia w przedmiotowej sprawie śledztwa”.

Wojsko

Aby zrozumieć, dlaczego Żandarmeria Wojskowa zainteresowała się sprawą śmierci Adama Gwoździka, musimy cofnąć się o kilka dni, do soboty, kiedy odnaleziono jego ciało.

Tak wspomina tamten dzień do kamery jego matka Wiesława Goździk:

Więc w sobotnie popołudnie zjawili się u niej nie tylko policjanci, którzy przekazali tragiczne wiadomości o śmierci syna, lecz również wojsko. Wieczorem pod dom pani Wiesławy w małej miejscowości pod Szczecinem podjechało ciemne auto. Wysiadł z niego ppłk Sławomir Gawron, dowódca batalionu dowodzenia, i mjr Andżelika Szymańska, psycholog wojskowa, oboje z 12. Brygady Zmechanizowanej ze Szczecina.

Podczas tamtej pierwszej rozmowy z panią psycholog Wiesława Gwoździk zrozumiała, że w tej historii coś się nie zgadza. Naleganie na przejęcie organizacji pogrzebu przez armię i gorączkowe zapewnienia o finansowej gratyfikacji dla rodziny zmarłego, wydały się matce podejrzane.

List

W ramach naszej nowej kampanii "Prawda" przypominamy wybrane teksty Onetu, które wpłynęły na otaczającą nas rzeczywistość. W najbliższych tygodniach na stronie głównej Onet.pl będą prezentowane kolejne artykuły z serii #WybieramyPrawdę.

Pogrążeni w żałobie bliscy zmarłego zaczęli zadawać sobie gorączkowe pytania, dlaczego targnął się on na swoje życie. – Przecież miał tyle planów, tyle marzeń – mówi brat Adama Marcin Słoboda.

Zagadka wyjaśniła się szybko. Od kilku miesięcy Adam Gwoździk wynajmował pokój w mieszkaniu na jednym z osiedli w Szczecinie. Wspomniana już prokurator Skowrońska nie uznała za stosowne wysłać tam funkcjonariuszy policji. Gdyby się na to zdecydowała, ci znaleźliby tam istotną poszlakę w sprawie. Samobójczy list żołnierza znalazła jednak nie prokurator, tylko rodzina.

Kiedy w poniedziałek około godz. 17.30 Marcin Słoboda z żoną i matką weszli do pokoju Adama, mieli ze sobą kamerę. Marcin zaczął nagrywać od razu, gdy tylko właściciel mieszkania wpuścił ich do środka. Oto film z wejścia rodziny do pokoju:

„Gdyby w plutonie było dobrze, to może bym tu był” – napisał Adam Gwoździk, a poniżej podał współrzędne miejsca, w którym później znaleziono jego ciało. Od tego momentu rodzina Adama Gwoździka zyskała pewność, że przyczyn jego samobójczej śmierci należy szukać w jednostce wojskowej.

– Rzeczywiście mamy tu wyraźny ślad, że targnięcie się na życie przez tego chłopaka było efektem znęcania się nad nim w pracy – ocenia prokurator Parchimowicz i przyznaje, że list powinien stać się podstawą do wszczęcia śledztwa. Dopiero kiedy brat Adama zgłosił się z listem do Żandarmerii Wojskowej, ta śledztwo wznowiła.

Płk Daniel Kowalczyk, komendant Oddziału Żandarmerii Wojskowej w Szczecinie, w cytowanej już notatce do prokuratury Rejonowej Szczecin-Niebuszewo pisze, że Żandarmeria Wojskowa uzyskała „informacje wskazujące na uzasadnione podejrzenie zaistnienia przestępstwa polegającego na znęcaniu się psychicznym przez ustalonego podoficera z batalionu dowodzenia 12. Brygady Zmechanizowanej w Szczecinie nad podwładnym szer. Adamem Gwoździkiem s. Wiesławy, wskutek czego ten targnął się na własne życie”.

6 lutego ruszyło prokuratorskie śledztwo prowadzone przez dział wojskowy Prokuratury Rejonowej Szczecin-Niebuszewo.

Foto: Onet

Adam

Jeszcze w lutym zadzwonił do nas żołnierz i opowiedział, co stało się w Szczecinie. Na koniec stwierdził: – Wojsko zaszczuło tego chłopaka. Fajnego, mądrego gościa, którzy chciał coś dobrego robić. Tak nie może być! Zajmijcie się sprawą.

Zanim więc napiszemy o tym, co działo się za bramą koszar 12. Brygady Zmechanizowanej, opowiemy, kim był Adam Gwoździk.

Nasz informator dodał, że powinniśmy zajrzeć na stronę fejsbukową Grupy Poszukiwawczo-Ratowniczej OSP Wołczkowo. Odnaleźliśmy tam wpis z 3 lutego: „Adam, druhu nasz, towarzyszu, przyjacielu. Byłeś kolegą oddanym, zawsze gotowym do pomocy, osobą rzetelną, sumienną, odpowiedzialną, człowiekiem, który poświęcał swój czas i zawsze myślał o innych. Twój charakter, postawa, chęć działania i pogoda ducha, to cechy, które sprawiały, że byłeś typem lidera i wspaniale koordynowałeś powierzone Ci zadania. To właśnie takich jak Ty szukamy”.

Matka pamięta go jako niezwykle zorganizowanego człowieka z bardzo precyzyjnym planem na przyszłość, którego życiowym mottem miała być pomoc innym ludziom. Temu celowi poświęcał każdy ruch: kolekcjonował szkolenia z pierwszej pomocy, języka migowego, płetwonurka, wszystkiego, co mogłoby się przydać w ratowaniu ludzi.

To szybko przełożyło się na konkretne wyniki. Pod koniec studiów informatycznych na Zachodniopomorskim Uniwersytecie Technologicznym w Szczecinie Adam wracał autem do domu, kiedy trafił na koszmarny wypadek. Auto wymusiło pierwszeństwo na motocyklu. Nad nieprzytomnym motocyklistą stał tłum ludzi, ale nikt nie miał odwagi mu pomóc. Adam natychmiast rozpoczął akcję reanimacyjną, jednocześnie rozdzielając zadania pomiędzy zebranych.

Motocyklista nie przeżył, ale Adam za swoją postawę otrzymał od prezydenta Szczecina dyplom oraz pamiątkowy zegarek.

Foto: Onet

Do zawodowej straży pożarnej w gazoporcie w Świnoujściu wystartował z solidnymi podstawami. Poszło mu dobrze, zajął drugie miejsce. Przyjęto jednak osobę, która była w kwalifikacji za nim. Adam postanowił więc realizować się zawodowo w wojsku, a jako ochotnik działał w OSP Wołczkowo, gdzie pracuje największa w Polsce grupa poszukiwawczo-ratownicza z psami.

Zajmował się tam sprzętem. Dbał o sprawność techniczną wozów i quada oraz o systemy dowodzenia i łączności w akcjach poszukiwawczych. Według kolegów, nigdy nie nawalił. Był lubiany, dobrze odnajdował się w grupie. Mówią o jego skromności, koleżeństwie i poczuciu humoru.

Spokojny, opanowany, potrafiący działać pod presją, mocny psychicznie – tak go opisują koledzy. – Mamy bardzo zaawansowany system przesiewu kandydatów, który przechodzi zaledwie jeden na pięciu aplikantów – mówi Grzegorz Kuderski, członek grupy z wieloletnim stażem. – Człowiek, który może u nas pracować, musi mieć silną psychikę, potrafić działać pod presją. Adam taki był.

Jakże zaskoczeni musieli być matka i brat Adama, kiedy po śmierci zgłosili się do jednostki po jego rzeczy, a przyjmująca ich psycholog mjr Andżelika Szymańska opisała go w następujących słowach: – Był słaby psychicznie, bardzo wrażliwy oraz nieodporny na krytykę.

Powiedziała to, choć podczas jego półtorarocznej służby rozmawiała z Adamem tylko raz.

Ta wypowiedź stoi w rażącej sprzeczności z tym, co mówili o Adamie strażacy.

Fala

Adam trafił do armii półtora roku przed śmiercią. – I w dodatku trafił najgorzej, jak tylko się dało – mówi żołnierz ze Szczecina.

Jego przydziałem był pluton radiowy, batalion dowodzenia w 12. brygadzie. Pluton liczył około 20 żołnierzy. Jednak tylko dwóch służyło bezpośrednio pod plutonowym Tomaszem Ł.: Adam i Patryk P.

To właśnie na działania plutonowego nakierowane jest obecnie śledztwo prokuratury wojskowej, która – jak wynika z naszych informacji – ma solidne dowody na to, że plutonowy znęcał się psychicznie nie tylko nad Adamem, ale również nad szeregowym Patrykiem P. Kilku świadków miało zeznać, że widzieli, jak ci dwaj żołnierze wychodzą z jego kancelarii z płaczem.

– Musicie wiedzieć, że Ł. to gość, który dla tych, od których zależy, jest wręcz do rany przyłóż, ale kompleksy leczy, wyżywając się na podwładnych. Wszyscy w jednostce wiedzieli, że nie powinien mieć pod sobą ludzi – mówi jeden z naszych rozmówców. Może właśnie z tego powodu Tomasz Ł. wcześniej nie dowodził żołnierzami, choć w wojsku służy od 16 lat.

Rzecznik prasowy 12. Brygady Zmechanizowanej, por. Błażej Łukaszewski twierdzi jednak, że plutonowy Ł. jest dobrze oceniany w jednostce. – Z opinii służbowej otrzymywał czwórki i piątki – podkreśla i przytacza informacje z przebiegu jego służby.

Zastanawiająca jest ścieżka kariery Tomasza Ł. Z dokumentów wynika, że w czerwcu 2017 r. był plutonowym, następnie na początku listopada 2017 r. był w niższym stopniu starszego kaprala, a obecnie znowu jest plutonowym. Zapytaliśmy rzecznika 12. brygady, dlaczego w 2017 r. Tomasz Ł. został zdegradowany. Odpowiedział, że nigdy nie był.

Dokument z czerwca 2017 r. to notatka służbowa, w której Tomasz Ł. pisze, że w obecności sierżanta Tomasza Sz. przeprowadził rozmowę dyscyplinującą. Z dokumentu jednak nie dowiadujemy się, czym Adam mu się naraził.

Z naszych informacji wynika, że takich „dyscyplinujących” rozmów Ł. przeprowadził z Adamem oraz Patrykiem P więcej. Wiemy, że plutonowy zwykł swoich podwładnych traktować niezwykle obcesowo. Kiedy przychodzili do niego z wnioskami na przykład o udzielenie dnia wolnego, potrafił brać kartkę z podaniem, podrzeć ją na ich oczach lub zmiąć ją w ręku i rzucić nią w podwładnych. Właśnie taką pomiętą kartkę znalazła w szafce Adama rodzina, kiedy zjawiła się w jednostce, aby zabrać jego rzeczy.

– Był to wniosek o dzień wolny. Ten dokument był pognieciony. Znaleźliśmy też zmięte zaświadczenie od wójta gminy Dobra, aby Adam uczestniczył w każdej akcji straży pożarnej, jeśli zajdzie taka konieczność. To też nie zostało przyjęte – opowiada matka Adama.

Wiemy też, że plutonowy Ł. chwalił się kilku żołnierzom szczecińskiej brygady, że podwładnych doprowadza do płaczu. Zarzucał im, że są słabi psychicznie i nie nadają się do wojska. Najczęściej mówił do nich podniesionym tonem, krzyczał. Obciążał ich też nadprogramowymi służbami.

– Adam do domu przyjechał po raz ostatni w styczniu. Tydzień przed śmiercią nie miałam z nim kontaktu. Był wiecznie zagoniony: albo służby, albo warty – opowiada pani Wiesława. – Musiał zawsze czekać na telefon od dowódcy, bo nie było grafiku służb. Uwiązany jak pies, nie mógł wyjść. Umówił się, a za chwilę dzwonił, że nie może się spotkać, bo musi iść na służbę. Ile człowiek może wytrzymać?

Podobną relację słyszymy od bratowej Adama, Zofii Słobody, z którą miał świetne, przyjacielskie relacje i wspólne zainteresowania, bo oboje skończyli informatykę. W podstawówce Zofia była jego wychowawczynią. Opowiada nam, że Adam bardzo lubił spędzać czas z ich kilkuletnią córeczką. Ale w ostatnich miesiącach te spotkania stawały się coraz rzadsze. – Powtarzał, że jest obłożony pracą i trudno było się z nim umówić. Obiecał nam jednak, że w lutym we trójkę wybierzemy się na łyżwy – opowiada Zofia Słoboda.

Oprócz służb, przełożony zlecał mu też dodatkowe zadania, jak sprzątanie izb żołnierskich czy garaży. Wkrótce, na skutek takiego traktowania przez przełożonego, do Adama przylgnęła łatka ofiary. – Dla żołnierzy z plutonu był to sygnał, że oni też mogą po nim jeździć – mówi jeden naszych z rozmówców z brygady.

Foto: Onet

Pluton

Relacje Adama z kolegami z plutonu były złe. Apogeum nastąpiło pod koniec ubiegłego roku, kiedy dostał zadanie sprzątania garaży. Inni żołnierze w tym czasie stali tam i palili papierosy, choć w tym miejscu obowiązuje zakaz palenia. Niedopałki rzucali na pozamiataną przed chwilą podłogę.

Wtedy między nimi i Adamem wywiązała się sprzeczka, którą usłyszał przełożony. Zapytał, o co chodzi. Adam powiedział, że koledzy z plutonu palą w garażu. Przełożony nie zrobił nic, ale grupa uznała, że Adam jest donosicielem. Żołnierze z plutonu przestali z nim rozmawiać.

Zapytaliśmy rzecznika 12. BZ , jak powinien zareagować przełożony, widząc, że żołnierze łamią regulamin. "Każdy żołnierz zobowiązany jest do przestrzegania regulaminu i reagowania na wszelkie przejawy jego naruszenia" – odpisał nam por. Łukaszewski, ale zaraz potem dodał: "Każdy przypadek łamania przepisów przełożeni rozpatrują indywidualnie".

O komentarz w tej sprawie poprosiliśmy gen. Waldemara Skrzypczaka, byłego dowódcę wojsk lądowych: – Według regulaminu przełożony powinien przywołać żołnierzy do porządku. Ten przypadek, gdy żołnierz sprząta, a inni rzucają pety, to jeden z najordynarniejszych przykładów nowoczesnej fali w wojsku. Niestety dowódcy i psychologowie wojskowi udają, że takiego zjawiska nie ma.

Okazało się też, że Adamowi z garażu, za który odpowiadał, ginęły różne przedmioty, np. pięciokilowy młot. Odkupił go więc na Allegro za własne pieniądze i przyniósł do jednostki, podobnie jak zestaw kluczy, które zabrał z domu od ojca. Matka pomogła mu zaś znaleźć część do masztu radiowego. Udało się go dorobić w jednym z zakładów w rodzinnej miejscowości. Za własne pieniądze musiał też kupować farbę, by pomalować wojskowy sprzęt.

– Adam był dobrym żołnierzem, zawsze przygotowanym do zajęć. Skrupulatnym i poukładanym – mówi nam jeden z oficerów. To nie jest odosobniona opinia. Gdy nie było plutonowego Ł., na przykład na ćwiczeniach poligonowych, Adam był wyróżniany i nagradzany. Potem jednak musiał te wyróżnienia ciężko odpracować.

Nie wszystkim w jednostce podobało się to, jak Ł. traktuje podwładnych. Niektórzy starali się im pomóc, zwłaszcza Adamowi. Próbowali załatwić mu zgodę na przeniesienie do plutonu medycznego (miał przecież kursy ratownika medycznego czy do plutonu łączności, gdzie mógłby wykorzystać umiejętności zdobyte podczas studiów. To się jednak nie udało. Plutonowy Ł. skutecznie blokował przeniesienie swojego podwładnego do innego pododdziału.

Adam, niedługo przed śmiercią, prawdopodobnie chciał udokumentować to, co działo się w plutonie. – Znalazłam na Allegro zapytanie syna o długopis z funkcją nagrywania. Niestety nie zdążył go kupić – opowiada matka.

Pogrzeb

Wróćmy do soboty, gdy po śmierci Adama w domu Wiesławy Gwoździk zjawili się ppłk Gawron i mjr Andżelika Szymańska. Nalegali wówczas, by to wojsko zorganizowało pogrzeb.

– Powiedziałam im, że oprócz mnie, ojca i barta, drugą rodziną Adama była staż pożarna. I że dlatego pogrzeb odbędzie się na zasadach ustalonych przez rodzinę, a nie wojsko – mówi matka Adama. W końcu zgodziła się na to, by na pogrzebie była wojskowa asysta honorowa, ale dopiero na cmentarzu, a nie pod kościołem.

Adam Gwoździk został pochowany 9 lutego w Goleniowie. Przed kościołem zaparkowało kilkanaście wozów strażackich z różnych miejscowości, a wokół było czerwono od strażackich kurtek. Gdy wynoszono trumnę, zawyły syreny, wtórowały im psy z grupy poszukiwawczo-ratowniczej, jakby też chciały pożegnać człowieka, z którym ruszały na akcje.

To była bardzo wzruszająca uroczystość. Zachował się z niej film (poniżej).

Kilka dni po pogrzebie do matki Adama zadzwonił jeden ze strażaków i przekazał jej numer telefonu do psychologa ze Szczecina. Powiedział, że psycholog posiada niezwykle istotne informacje na temat okoliczności śmierci jej syna. Pani Wiesława zadzwoniła pod podany numer. Ta rozmowa zmieniła wszystko.

Okazało się, że na terapię do tego psychologa przychodzi żołnierz z 12. Brygady Zmechanizowanej, który nie mógł poradzić sobie z tragedią. Opowiadał mu, co dzieje się w szczecińskiej brygadzie. Psycholog był wstrząśnięty. Oto co powiedział matce Adama:

Zmowa milczenia

Wojsko wstydliwie ukrywało informacje o tragedii. Na porannej odprawie dowódcy nie wspomnieli ani słowem o śmierci Adama, nie podali informacji o dacie pogrzebu na stronie internetowej 12. brygady.

Za to kilka dni po śmierci Adama żołnierzy z jego plutonu – grupę kilkunastu chłopaków – zaprosiła na rozmowę psycholog mjr Andżelika Szymańska. – Oficjalnie po to, aby załagodzić nastroje, ale tak naprawdę chodziło o zatuszowanie sprawy i ukierunkowanie zeznań – opowiada nam jeden z żołnierzy.

Rzeczywiście, jak się dowiedzieliśmy, większość żołnierzy z plutonu Adama złożyła bardzo podobne zeznania. Po pierwsze, winą za jego śmieć obciążali jego brata, powtarzając w odniesieniu do niego ten sam zwrot: „funkcjonujący alkoholik”. Jest to termin z podręczników do psychologii. Skąd znają go żołnierze, którzy nigdy psychologii nie studiowali, a są chłopakami z wykształceniem podstawowym bądź zawodowym? – Nie używa się tego zwrotu w powszechnym słownictwie, jeśli jest powtarzany, to znaczy, że stoi za tym instrukcja – mówi były psycholog wojskowy.

Ustaliliśmy też, że żołnierze z plutonu Adama mówili, iż Marcin bił Adama i przypalał papierosami. Tyle że Marcin Słoboda nie jest alkoholikiem i nigdy nie palił papierosów. A relacje między braćmi zawsze były ciepłe i przyjacielskie.

– Nie rozumiem, jak można być tak podłym, tak złym. Straciliśmy jednego syna, a teraz winą za to próbują obarczyć drugiego. Nie potrafią nawet uszanować naszego cierpienia, naszego bólu – mówi matka Adama.

Marcin tylko zaciska mocniej dłonie, oczy zachodzą mu łzami: – Adam był ode mnie młodszy o dziesięć lat. Zawsze starałem się nim opiekować. Ale on nigdy się nie skarżył. Gdyby się poskarżył, to można byłoby coś z tym zrobić, przecież to tylko praca, można było ją zmienić i iść dalej.

Dziwne wydaje się również to, że Adam, uchodzący za osobę skrytą i małomówną, która się nie skarżyła i nie zwierzała ani rodzinie, ani najbliższym przyjaciołom, nagle zaczął o swoich problemach opowiadać żołnierzom z jednostki, z którymi poza miejscem pracy nic go nie łączyło.

Oprócz spraw rodzinnych Adam miał im rzekomo zwierzać się też z tego, że nie może znaleźć dziewczyny. Miał nawet o tym mówić plutonowemu Tomaszowi Ł., który z tego powodu, tuż przed śmiercią, chciał go wysłać do psychologa.

– Większej bzdury to ja w życiu nie słyszałem. O kłopotach z dziewczynami nie rozmawia się z kumplami z wojska, a tym bardziej z przełożonym, szczególnie z takim, który drze ryja i jeździ po tobie jak po burej suce – parska głośnym śmiechem doświadczony podoficer, którego pytamy, czy taka sytuacja mogła mieć miejsce.

– Te podłe plotki zaczęli powielać wszyscy żołnierze plutonu. Także żołnierz, który też był gnębiony przez dowódcę. Trudno przekonać ludzi do mówienia prawdy, jeśli boją się o pracę. Później wobec nich też może być stosowany mobbing. Lepiej przyklasnąć dowódcy, zgodzić się na wszystko, ale gdzie jest prawda? – pyta matka Adama.

Pomoc nie nadeszła

Psycholog z brygady, mjr Andżelika Szymańska miała zeznać, że spotkała się z Adamem tylko raz, gdy wypełniał kartę wywiadu psychologicznego i nie zakwalifikowała go do grupy ryzyka. Potem jednak tylko na podstawie rozmowy z plutonowym Ł. miała mówić żandarmom, że Adam był słaby psychicznie i nie nadawał się do wojska.

– Ten młody człowiek powinien żyć i tak by było, gdyby w porę nadeszła pomoc ze strony psychologa i przełożonych – podkreśla były psycholog wojskowy. – To dobitny przykład zapaści psychologii i profilaktyki w wojsku. Procedury może i są, ale jak widać, nie działają.

Żołnierze z plutonu Adama nie chcieli rozmawiać z dziennikarzami. – Po kilku zdaniach rozłączali się lub grozili nam żandarmerią. Podczas wizyty w szczecińskiej brygadzie chcieliśmy skontaktować się też z mjr Szymańską. Od rzecznika prasowego usłyszeliśmy jednak, że jest nieobecna.

Dowództwo 12. Brygady Zmechanizowanej ze Szczecina nie ma sobie nic do zarzucenia. Jej rzecznik przekonywał nas, że jednostka posiada znakomite procedury antymobbingowe. Kiedy zapytaliśmy, jak często są uruchamiane, na nagraniu poniżej udzielił zaskakującej odpowiedzi, która stanowi wymowną puentę.

Napisz do autorów: marcin.wyrwal@redakcjaonet.pl, edyta.zemla@redakcjaonet.pl