De superbloedmaan tussen twee torens van een kathedraal in Keulen, in Duitsland.

Een zeldzaam natuurverschijnsel: vannacht kleurde de maan rood door een totale maansverduistering. Wereldwijd was de “superbloedmaan” goed te zien.

De roodoranje kleur gaf een indrukwekkend beeld, en de maan was ook nog eens groter dan normaal, omdat de maan haar kleinste afstand tot de aarde van dit jaar bereikt.

Ook op veel plaatsen in Nederland was de maan zichtbaar.

Bloedmaan gemist?

Voor wie de vuurbal in de lucht heeft gemist: hieronder plaatjes van over de hele wereld. De eerstvolgende totale maansverduistering die in zijn geheel te zien is vanuit Nederland, is in 2029. De “bloedmaan”, een totale maansverduistering die plaatsvindt op het moment dat de maan dichtbij de aarde staat, is pas weer in 2033, maar die is vanuit Nederland niet compleet te zien.

De supermaan in Amman, Jordanië. Foto Reuters / Muhammad Hamed

De bloedmaan in het licht van de Petrin-toren in Praag, Tsjechië. Foto Reuters / David W. Cerny

De bloedmaan bij de Baha’i-tempel in Wilmette (Illinois) in de Verenigde Staten. Foto Reuters / Jim Young

De rode maan gezien vanuit de Colombiaanse hoofdstad Bogotá. Foto Reuters / Jose Miguel Gomez

De maan “rust op de schouders” van een beeld in Ciudad Juarez, in Mexico. Foto Reuters / Jose Luis Gonzalez

De “vuurbal” achter een reuzenrad in het Duitse Erfurt. Foto EPA / Sebastian Kahnert

De superbloedmaan achter een scultptuur van een schip in Hamburg, in Duitsland. Foto EPA / Daniel Reinhardt

De rode maan bij de Lower Fox Creek School in het Amerikaanse Kansas. Foto AP / Travis Heying

Vanuit Nederland te zien

De maansverduistering begon om 02.11 uur. Om 4.48 uur was de verduistering in Nederland maximaal en stond de aarde precies tussen de zon en de maan in. Door heel Nederland werden wekkers gezet om de supermaan te kunnen zien. De woorden bloedmaan, superbloedmaan en supermaan waren urenlang trending op Twitter.

Waar komt de rode kleur vandaan?

Door de totale maansverduistering ‘verdwijnt’ de aanvankelijk volledig verlichte maan in de schaduw van de aarde. In de tijd dat de maan totaal verduisterd is, ontvangt het maanoppervlak geen direct zonlicht. Helemaal donker wordt zij daarbij niet. Door de afbuigende werking van de aardatmosfeer komt een klein beetje zonlicht toch op de maan terecht. Dat geeft de verduisterde maan een koperen gloed. NRC-redacteur Eddy Echternach omschreef het zo:

“Deze gloed ontstaat doordat de aardatmosfeer blauw licht veel sterker verstrooit dan rood licht. Dat effect is op zijn sterkst wanneer het zonlicht een grote afstand door de atmosfeer moet afleggen: bij zonsopkomst en -ondergang bijvoorbeeld. Dat verklaart niet alleen de rode kleur van de laagstaande zon, maar ook die van de verduisterde maan.”

De laatste keer dat een bloedmaan en een supermaan tegelijk gebeurden, was in 1982. De volgende keer dat dat voorkomt, is in 2029.