'We moeten ophouden met het opgeheven vingertje.' Halbe Zijlstra, fractievoorzitter van de VVD. Beeld Jiri Buller

Het te snel omverwerpen van 'stabiele regimes' van onderdrukkers leidt tot chaos en daarmee een extra vluchtelingenstroom naar Europa. Dit zegt VVD-fractievoorzitter Halbe Zijlstra vandaag in een interview met de Volkskrant. 'Als er een stabiel regime zit, moet je dat koesteren en proberen door middel van geleidelijkheid de situatie te verbeteren voor de bewoners. We moeten ophouden met het opgeheven vingertje iemand aan te spreken.'



De liberalen zetten zich bij monde van Zijlstra in voor een 'realistisch buitenlandbeleid' dat bijdraagt aan een stabiele zuidgrens van Europa. 'Ik zeg niet dat we Kadhafi hadden moeten laten zitten. Maar we hebben er onvoldoende over nagedacht, net als overigens in Irak toen we daar ingrepen. Als de instabiliteit in het Midden-Oosten en Afrika voortduurt, zal een deel van de vluchtelingenstromen deze kant opkomen. Je moet de weg van geleidelijkheid kiezen. Weg van de revolutie.'



De VVD zal zich hiermee de kritiek van coalitiepartner PvdA op de hals halen. In het huidige buitenlandbeleid van het VVD-PvdA-kabinet ligt de nadruk juist op het bevorderen mensenrechten onder dictatoriale regimes. Het is een constante in de Nederlandse buitenlandpolitiek sinds de jaren zeventig.

Interview Zijlstra De VVD verloor deze periode al vier Kamerleden: Matthijs Huizing, Mark Verheijen, René Leegte en Johan Houwers, die als eenmansfractie zijn zetel meenam. Rode draad: integriteit. Fractievoorzitter Halbe Zijlstra reageert.

Langzame verandering

PvdA-minister Koenders hamert in vrijwel elk gesprek met wereldleiders op de zorgen van Nederlanders over de misstanden in het betreffende land, van Egypte tot Libië, van Rusland tot China. In de grondwet staat dat Nederland de taak heeft om op te komen voor de internationale rechtsorde. Maar Zijlstra wil voortaan 'niet meer meteen de mensenrechtenkaart trekken'.



Dictators in het zadel houden wil de VVD ook niet, benadrukt Zijlstra, maar Nederland moet wel gaan samenwerken met onderdrukkers: 'In plaats van dat je zegt: u handelt niet volgens onze standaard, dus we vinden u slecht, moet je toch veel meer de coöperatie zoeken met het regime, omdat het in ons veiligheidsbelang is. Maar je moet ook duwen op langzame verandering.'



De VVD pleitte er tot voor kort voor dat buitenlandse regeringsleiders worden tegemoet getreden met een 'uitgestoken hand gecombineerd met een vuist'. Zijlstra gaat met zijn voorstel een stapje verder door de vuist te veranderen in een diplomatiek gesprek, mits de dictators de economische en veiligheidsbelangen van Nederland niet direct schaden. Egypte is volgens Zijlstra 'een prachtig voorbeeld' van een land waar het misging: 'Europa heeft een groter belang bij een stabiel Egypte waar heel rustig, bijvoorbeeld door economische prikkels, de situatie langzaam verbetert dan bij de anarchie die optrad toen wij mee hielpen de boel te laten kantelen.'



Vorige week lanceerde de VVD het voorstel de grenzen van Europa te sluiten voor niet-Europese vluchtelingen. De partij oogstte daarmee niet alleen verontwaardiging van coalitiepartner PvdA, maar vrijwel alle Tweede Kamerfracties. Alleen de PVV is voor.



