De redactie van ‘Plein 2' begint vol frisse moed aan 2020, een jaar waarin de burger een keer niet naar het stemhokje hoeft voor het een of ander. Alleen een voortijdig einde van dit kabinet kan nog roet in het eten gooien.

Een verkiezingsvrij jaar wil niet zeggen dat er geen kandidaat-volksvertegenwoordigers in spanning verkeren. Als de brexit eind deze maand eindelijk, eindelijk een feit is, krijgt Nederland drie extra zetels in het Europarlement. Dat is het gevolg van een ingewikkelde rekenformule. Het vertrek van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie heeft als gevolg dat het parlement krimpt van 751 naar 705 afgevaardigden. Maar Nederland mag dan juist meer politici leveren; niet 26, maar 29.

Bij het vaststellen van de verkiezingsuitslag, mei vorig jaar, liet de Kiesraad ook weten welke partijen deze drie Europarlementariërs mogen leveren. Het gaat om VVD, PVV en Forum voor Democratie. Bij de liberalen kan Bart Groothuis zijn koffers pakken en richting Brussel vertrekken. Hij werd in eerste instantie nog gepasseerd door partijgenoot Liesje Schreinemacher, die meer dan genoeg voorkeursstemmen kreeg en dus al in het Europarlement zit.

De tweede zetel is voor de PVV. Die partij behaalde bij de verkiezingen zo’n slechte score dat alle vier zetels moesten worden ingeleverd. Je zou kunnen concluderen dat Geert Wilders, de man die hardop roept dat er ook een nexit moet komen, zelf het goede voorbeeld heeft gegeven. Het moet wrang zijn dat het vertrek van het Verenigd Koninkrijk, zijn grote voorbeeld, ervoor zorgt dat de PVV alsnog in dat vermaledijde Brussel is vertegenwoordigd. Die zetel zal waarschijnlijk worden ingenomen door Marcel de Graaff, die dan terugkeert naar Brussel.

Speurtocht

Die derde zetel is een verhaal op zich. Forum voor Democratie heeft momenteel drie EU-vertegenwoordigers (Derk Jan Eppink, Rob Roos en Rob Rooken) en mag straks een vierde leveren. Thierry Baudet zou naar Brussel kunnen. Hij was lijstduwer bij de verkiezingen en kreeg bijna 165.000 voorkeurstemmen. Maar Baudet zal dat niet doen, hij moet dan de Tweede Kamer verlaten. Het gevolg is wel dat zijn partij die vierde zetel in Brussel dreigt te verliezen.

Laatste afsplitsers in de Eerste Kamer: Henk Otten weg bij Forum (2019)

Anne-Wil Duthler weg bij VVD (2019)

Kees de Lange weg bij OSF (2015)

Hier begint het uitzoekwerk, waar noeste twitteraars @HaagseInsider en @ChrisAalberts zich reeds op hebben gestort. Hun speurtocht levert de volgende puzzel op: na Baudet is Dorien Rookmaker de eerstvolgende kandidaat voor de EU-zetel. Het vervelende voor Forum is dat zij zich heeft aangesloten bij de partij GO van Henk Otten. Baudet verloor dus al eerder drie Eerste Kamerleden aan de partij van Otten, nu volgt ook een plek in het Europarlement. Rookmaker heeft al verklaard dat zij naar Brussel wil. Saillant: daar zal ze zich tegen een eventuele nexit keren. Ze is voor een ‘kritisch lidmaatschap van de EU’.

De partij van Henk Otten timmert aardig aan de weg. GO heeft nooit meegedaan aan verkiezingen, maar heeft dankzij afsplitsingen van Forum politici in de Eerste Kamer, in meerdere provincies en straks ook in het Europees Parlement. Het enige slechte nieuws voor Otten is dat Rookmaker op dit moment senator is en ze haar plek kwijtraakt zodra ze naar Brussel verkast.

Grote vraag in dan wie de plek van Rookmaker inneemt. Die zetel behoort Forum voor Democratie toe en de eerste kandidaat die daarvoor in aanmerking komt is Theo Hiddema. Maar je kunt niet zowel Tweede Kamerlid als senator zijn. Hiddema zal de oversteek naar de Eerste Kamer niet willen maken. Volgende op de lijst is Hugo Berkhout, die volgens de laatste informatie op Cyprus woont en werkt. Daarna komt Otto Hermans in beeld, een Limburgse tandarts. Het is te hopen voor Forum voor Democratie dat Hermans bereid is naar de Eerste Kamer te gaan, anders mag Robert Baljeu. En uitgerekend hij stapte vorig jaar over naar de partij van Henk Otten.

Waar deze stoelendans ook eindigt, de kiezer is het spoor volledig bijster.

De rubriek Plein 2 behandelt de belangrijke en minder belangrijke bijzaken in politiek Den Haag, beschreven door de parlementaire redactie van Trouw.