Dünyanın en büyük internet ansiklopedisi konumundaki Wikipedia, Anayasa Mahkemesi kararıyla bugün yeniden erişime açılması bekleniyor. Nisan 2017 tarihinde erişime kapatılan Wikipedi konusunda bu karardan dönülmesi, aslında merkeziyetsizlikle ilgili önemli mesajlar da taşıyor.

Wikipedia Neden Erişime Kapatıldı?

Wikipedia BTK tarafından alınan 182198 sayılı karar ve terörü övme, şiddete ve suça teşvik etme, kamu düzenini ve milli güvenliği tehdit etme, yaşam hakkı ile kişilerin can ve mal güvenliğinin korunması, suç işlenmesinin önlenmesinin hedeflenmesi sebeplerinden Ankara 1. Sulh Ceza Mahkemesi kararıyla erişime kapatılmıştı.

Daha önce Başbakanlık tarafından yapılan erişime kapatılma başvurusu, AYM tarafından ise şu ifadelerle reddedildi:

Başvurucunun erişimin engellenmesi kararına karşı yaptığı itiraz, içeriklerin ‘Devletin itibarını zedelemiş olması’ gibi haklı sebeplerle ‘Milli güvenlik ve kamu düzeninin korunması’ kapsamında ele alındığı anlaşılmayan bir gerekçeyle reddedilmiştir. Bu durum söz konusu kavramların geniş yorumlandığını düşündürtmektedir. Wikipedia’ya Türkiye’den erişimin engellenmiş olması sadece içerik sağlayıcı konumunda olan birinci, başvurucunun bilgi ve fikirleri yayma hakkına müdahale oluşturmamış, aynı zamanda Türkiye’deki kullanıcıların bilgi ve fikirlere erişime hakkını da sınırlandırmıştır.

Wikipedia Açılıyor

Anayasa Mahkemesi geçtiğimiz haftalarda bununla ilgili erişime izin verilmesi kararı alsa da yerel mahkeme bunun gerekçeli kararının açıklanmasını talep etmişti. Bugün itibariyle AYM oy çokluğu ve altı üyenin oy yazısı ile beraber gerekçeli kararı yerel mahkemeye gönderdi. Karar resmi gazetede yayımlandı ancak bu yazının kaleme alındığı an itibarıyla hala Wikipedia açılmıyor. Mahkemenin kararı BTK’ya iletmesiyle ile beraber akşam saatlerinde Wikipedi yasağının ortadan kalkacağı tahmin ediliyor.

Merkeziyetsiz Platformlara Olan Talep Artıyor

Wikipedia’nın yasaklanmış olmasına rağmen VPN gibi araçlar aracılığıyla platforma erişim sağlanması, merkeziyetsizliğin önemini bir kere daha ortaya koyuyor. Merkezi bütün yapılarda mevcut olan bu tip sınırlandırmalar, insanların alternatif çözümlere yani merkeziyetsizliğe yönelmesine sebep oluyor.

Özellikle YouTube’un geçtiğimiz haftalarda kripto para odaklı içerik üreticilerine karşı uygulamaya koyduğu yasak ve bunu geri çekmesi de bu duruma örnek olabilecek en güncel olaylardan birisini teşkil ediyor.

Blok zinciri teknolojisiyle beraber sadece merkezsiz finans (DeFi) veya merkezsiz uygulamalar (DApps) değil, aynı zamanda merkezsiz bir internet tartışmaları da büyüyor. Bu açıdan hükumetlerin müdahaleci politikalarının geleceği, blok zinciri teknolojisiyle sarsılabilir.