Het Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen (CBR) heeft al enige tijd te maken met lange wachttijden bij de medische keuringen. Nu komt er een beschuldiging van zorgfraude bij. De Vereniging voor Autisme doet daar melding van. Mensen met autisme worden volgens de Nederlandse Vereniging voor Autisme (NVA) opgelicht door de psychiaters die hen moeten keuren op rijgeschiktheid. De NVA ontving de afgelopen maanden zo'n dertig meldingen van misstanden bij rijvaardigheidstesten. Het CBR kiest keuringspsychiaters uit, en verwijst mensen gericht naar hen door. Nieuwsuur checkte een aantal van de klachten en steeds is er bij de keuringen eenzelfde patroon: er is een kort gesprek van zo'n tien á vijftien minuten met een psychiater. Vervolgens moet ter plekke contant worden betaald, soms zonder een factuur. 'Waarom moet dit zoveel kosten?' De gesprekken lijken weinig voor te stellen, blijkt bijvoorbeeld uit het voorbeeld van Thomas (19). Hij heeft autisme en was daarom verplicht langs een speciale psychiater van het CBR te gaan toen hij zijn rijbewijs wilde halen. Die vroeg hem van tevoren om zo'n 200 euro cash mee te nemen. Thomas: "Hij vroeg dingen zoals 'hoe gaat het op school, hoe gaat het thuis, hoe gaat het op je werk?' Daar heb ik normaal antwoord op gegeven. Gewoon heel simpele vragen. Ik dacht dat het was om mij een beetje te leren kennen. Maar toen gaf hij mij een hand en dat was het." Na tien minuten consult stond Thomas weer buiten.

Het basistarief van de keuring bedraagt 105,81 euro en is gebaseerd op vijftien minuten voor de keuring zelf en vijftien minuten voor het schrijven van het verslag. De Nederlandse Zorgautoriteit meldt op haar website dat psychiaters maximaal twee kwartier extra tijd mogen rekenen voor het opstellen van het verslag. Dit valt dus buiten het standaardtarief en die tijd moet ook aantoonbaar besteed zijn.

Kwitantie rijbewijskeuring Nieuwsuur zoom in

Een vergelijkbaar verhaal heeft Rianne (17), ook met autisme. "Ik kreeg een paar vragen om te testen hoe mijn rijvaardigheid zou kunnen zijn. Zoals of ik snel afgeleid zou zijn, of ik in aanraking ben gekomen met alcohol, met drugs, met politie. En of ik een vriend heb. Ik heb daarna wel gevraagd: sorry wat heeft dat er mee te maken?" Na een kwartier stonden Rianne en haar moeder alweer buiten. Ze moesten van de psychiater wel ter plekke contant betalen, 200 euro. "Ik snap eigenlijk niet waarom dit zoveel moet kosten", zegt Riannes moeder. "Tegelijkertijd denk je: ik heb die man nodig want hij moet een advies geven aan het CBR, want zonder dat advies gaat het CBR haar geen gezondheidsverklaring geven. En dan is er ook geen rijbewijs. Dus ja, dan sta je een beetje met je rug tegen de muur." 'Keuring is wassen neus' De NVA heeft melding van zorgfraude gedaan bij de Rijksrecherche. De vereniging noemt de keuringen een wassen neus. "Als het om verkeersveiligheid zou gaan, zijn we helemaal voor deze keuringen", zegt Karol Henke, directeur van de NVA. "Maar dan moet de keuring wel in het kader zijn van verkeersveiligheid, en dat is het niet. Als je bij voorbaat al weet dat je slaagt, als je maar betaalt, als de keuring zelf een wassen neus is, heeft het niets te maken met verkeersveiligheid." Bij de Nederlandse Zorgautoriteit, die toezicht houdt op de zorgmarkt in Nederland, kwamen ook klachten binnen over psychiaters die keuringen uitvoeren voor het CBR. Drie bureaus overtraden de regels en rekenden te hoge tarieven, aldus de zorgautoriteit. De bureaus die een waarschuwing hebben gekregen, staan echter nog altijd op de lijst van het CBR van bureaus en psychiaters die in aanmerking komen voor het uitvoeren van keuringen. De Nederlandse Zorgautoriteit vindt dat zo lang de tarieven sterk met elkaar verschillen, mensen zelf moeten kunnen kiezen door wie ze gekeurd worden. "Het CBR zou hierin moeten faciliteren."

Reactie CBR "De medisch specialisten naar wie wij verwijzen zijn BIG-geregistreerd en onafhankelijk. Het zijn specialisten die weten welke eisen worden gesteld, die de aandoeningen kennen in relatie tot verkeersveiligheid." "Wij hebben met de NVA gesproken. We vinden het heel vervelend dat klanten klachten hebben en vinden het belangrijk dat die gemeld worden. Als we klachten krijgen dat de keuringen niet voldoen aan de eisen, gaan we met zo'n arts in gesprek. Klachten over de kosten of de kwaliteit komen bij de NZa of Inspectie voor de Gezondheidszorg terecht. In het uiterste geval kunnen we besluiten dat we niet meer verwijzen. "