Jullie weten inmiddels wel dat ik nogal nostalgisch ben aangelegd. En graag duik in de geschiedenis van ons eten en drinken. Onlangs liep ik tegen het fantastische verhaal aan van de geschiedenis van Coca-Cola in Nederland. Ofwel over hoe een limburgse ondernemer met zijn Noca-Nola de Amerikanen te slim af was.

Coca-Cola

De meeste van jullie weten wel dat Coca-Cola in 1886 is bedacht door de apotheker dr. John Styth Pemberton uit Atlanta (USA). Hij experimenteerde met plantenextracten en één van zijn experimenten, een karamelkleurige siroop met koolzuurhoudend water, was het begin van Coca-Cola. Het duurde echter nog 42 jaar voor we ook in Nederland mochten genieten van deze populaire frisdrank.

Introductie Olympische spelen

Toen Coca-Cola in 1928 voor het eerst sponsor werd van de Olympische Spelen was dat meteen een goed moment voor een eerste introductie in Nederland. De spelen vonden dat jaar immers plaats in Amsterdam. De kratjes frisdrank reisden met de Amerikaanse atleten mee over zee naar Amsterdam om deze tijdens de spelen te introduceren.

Vanuit deze kraam werden de eerste Coca-Cola flesjes voor het eerst grootschalig verkocht in Nederland.

De frisdrank sloeg zo aan dat in 1930 de NV Nederlandse Coca-Cola Maatschappij werd opgericht. De maatschappij bestond uit slechts 4 personen, onder wie 2 verkopers. De ‘fabriek’ bevond zich in een Amsterdams grachtenpand aan de Haarlemmerweg waar de Coca-Cola werd geproduceerd en door heel Nederland verkocht.

Noca-Nola – of hoe een Limburge ondernemer de Amerikanen te slim af was

Alhoewel, niet door heel Nederland…

Ondernemer Leo Moulen uit Zuid-Limburg bezat begin vorige eeuw een mineraalwaterfabriek in Voerendaal. Na een tip van een vriend uit de Verenigde Staten over het succesvolle merk Coca-Cola, deponeerde hij in 1922 het merk Noca-Nola bij het Bureau voor Industrieel Eigendom.

Noca-Nola smaakte niet naar Cola, maar was een vruchtenlimonade die tot 1922 nog ‘Glück auf perle’ heette. Het logo bestond uit een gespierde man met een grote snor en een paar sinaasappels. De limonade werd verkocht in beugelflessen.

Toen Coca-Cola in 1928 de Nederlandse markt op wilde kregen ze direct het aan de stok met Moulen. Immers, Coca-Cola leek veel te veel op zijn merknaam Noca-Nola. Hij wist dan ook voor elkaar te krijgen dat Coca-Cola in een straal van 50 kilometer rondom Voerendaal niet verkocht mocht worden. Het zuiden van Limburg met alle Nederlandse steenkolenmijnen (en dorstige mijnwerkers!) was immers zijn grootste afzetgebied.

Coca-Cola moest zich hier wel bij neerleggen…..Moulen had zijn merk immers 6 jaar eerder gedeponeerd!

Toen in 1936 Moulen besloot zijn frisdrank in vrijwel net zulke getailleerde flesjes als Coca-Cola te gaan verkopen besloot het Amerikaanse bedrijf dat het genoeg was. Voor 10.000 gulden werd Moulen afgekocht en werd het merk Noca-Nola per 31 december 1939 stopgezet. Zijn bedrijf ging verder onder de naam Komol en de limonade kreeg de naam Oran Jola mee. Het bedrijf is in 2005 gesloten. Een bedrag van 10.000 gulden in 1936 is vergelijkbaar met ongeveer een miljoen euro vandaag de dag. Een koopje dus! Alle flesjes moesten worden vernietigd. Flesjes zoals hieronder zijn dus echte collectors items!

Toevoeging december 2017: een lezer van mijn blog stuurde mij onlangs een mail. Will Pieters uit Heel vond – tijdens graafwerkzaamheden in Voerendaal – een flesje Noca Nola uit 1933 inclusief sluiting. Een waardevolle vondst! Hij stuurde mij deze foto, waarvoor dank!

Tweede Wereldoorlog

Tijdens de oorlog werd de fabriek in Amsterdam en de Rotterdamse bottelarij gebombardeerd. Door gebrek aan grondstoffen was het tot 1945 onmogelijk om Coca-Cola te produceren. Na de bevrijding was suiker gelukkig niet meer op de bon en werd de verwoeste Coca-Cola fabriek in Amsterdam weer opgebouwd. Begin jaren 50 werd er voor het eerst Coca-Cola geproduceerd in de fabriek in het Noord-Brabantse Dongen, waar Coca-Cola tot op heden gevestigd is.

Gebruikte bronnen: Coca-Cola Nederland, Wikipedia