5 lipca 2016. Do Sejmu wpływa projekt całkowitego zakazu aborcji. To sukces komitetu "Stop Aborcji" - zebrał pod projektem prawie pół miliona podpisów.

23 września. Sejm odrzuca projekt liberalizacji prawa aborcyjnego. Przepycha za to do dalszej pracy w komisjach projekt komitetu.

3 października. Około 98 tysięcy kobiet wychodzi na ulice 143 polskich miast, protestując przeciw zaostrzeniu prawa aborcyjnego. Strajk pokazuje skalę sprzeciwu społecznego przeciw zmianom. Przedstawiciele władzy go bagatelizują.

3.10.2016 r., Czarny Protest przeciw zaostrzeniu ustawy aborcyjnej (fot. Sławomir Kamiński/AG)

- Czy my mamy prawo, jako społeczeństwo, zmuszać kobietę do podjęcia innej decyzji, niż ona chce i czuje? Co to jest, nasza decyzja czy jak? Każdy odpowiada sam za siebie. Próbujemy w tej chwili odebrać kobietom prawa absolutnie podstawowe - pyta w naszym wywiadzie prof. Dębski. I podkreśla:



Jeżeli pacjent deklaruje, że chce wybrać takie czy inne rozwiązanie, to moim obowiązkiem jest postępować zgodnie z polskim prawem i wiedzą medyczną, a nie zasłaniać się klauzulą sumienia.

Gdy w filmie na Youtube prof. Dębski wskazuje, że nowe prawo, jeśli przejdzie, sprawi, że lekarze będą min. bali się wykonywać badania prenatalne. Instytut Ordo Iuris, który przygotował projekt, zarzuca mu, że mówi nieprawdę. Gdy na Facebooku kobieta, przedstawiająca się jako była pacjentka prof. Bogdana Chazana, publikuje wpis, zawierający poważne zarzuty wobec niego, Instytut zapowia pozew.

Kim są ludzie z Ordo Iuris?

Prawnicy z opcji na prawo

- Istnieje coś takiego jak grupa prawicowych, katolickich kancelarii prawniczych. Nie są jakąś wewnętrzną organizacją, ale wyróżniają się na tle reszty - mówi mi prawnik bardzo dobrze zorientowany w sprawach warszawskiej palestry. - Nie jest ich dużo, ale obecnie mają silną pozycję, bo władza się zmieniła - dodaje.

- W tej grupie są dwa typy kancelarii: bardzo duże i bardzo silne, które doskonale sobie radzą na rynku niezależnie od tego, kto akurat rządzi Polską, oraz te mniejsze, których pozycja zmienia się - w różny sposób - wraz ze zmianą na szczytach władzy - zaznacza mój informator.

Na stronie kancelarii prawnej obecnego szefa Ordo Iuris Jerzego Kwaśniewskiego instytut przedstawiony jest jako "think-tank zrzeszający prawników broniących konserwatywnych wartości w praktyce stosowania prawa". I dokładnie tak jest w rzeczywistości. Gdziekolwiek trwa walka między konserwatyzmem a nowoczesnością, gdziekolwiek w Polsce powstanie spór między tradycyjnymi wartościami a szeroko rozumianymi zmianami - o in vitro, o ustawę o uzgodnieniu płci, o odebranie opieki nad dziećmi w wielodzietnej rodzinie, wreszcie o aborcję - uczestniczą w nim prawnicy z Ordo Iuris.

Logo instytutu Ordo Iuris (fot. ordoiuris.pl)

Wszystko zgodnie z prawem. Tak działa Ordo Iuris

Działają na wszystkich frontach. Są precyzyjni i celni, nie posługują się argumentacją ideologiczną, ale czysto prawniczą, mieszczącą się w ramach normalnego sporu przed organami sądowymi. Prawnicy Instytutu bronili m.in. byłej opozycjonistki, obecnie kontrowersyjnej trójmiejskiej radnej Anny Kołakowskiej, która protestowała przeciw przejściu Marszu Równości w Gdańsku. Komisji Weneckiej Ordo Iuris przedstawiło z kolei swoją opinię dotyczącą zmian w Trybunale Konstytucyjnym. Pochwaliło jedną propozycji PiS: zmiany procedury ustalania kolejności rozpatrywania spraw przez Trybunał.

Radio TOK FM, audycja "Post Factum". Szef Ordo Iuris Jerzy Kwaśniewski uważa, że list i apel biskupów ws. zaostrzenia prawa aborcyjnego nie narusza zapisanej w konkordacie zasady rozdzielności państwa od Kościoła. - Większość Polaków to katolicy. W sposób oczywisty prawo jest motywowane względami wartości - mówi.

Tymczasem przed ostatnim głosowaniem nad projektami zaostrzającym i liberalizującym ustawę antyaborcyjną "Episkopat ani żadne jego gremium decyzyjne nie zadeklarowały swojego poparcia dla obalenia tzw. kompromisu aborcyjnego" - wskazuje "GW".

Ordo Iuris, czyli Porządek Prawny. Konserwatyzm, rodzina, wartości

Z działalności Ordo Iuris (łac. porządek prawny) wyłaniają się kluczowe schematy: obrona praw rodziny w tradycyjnym rozumieniu tego pojęcia - związku kobiety i mężczyzny, obrona osób przeciwstawiających się zwiększaniu praw homoseksualistów, wierność tradycyjnym normom i wartościom, wyniesionym z nauki Kościoła katolickiego.

To Ordo Iuris, a dokładnie ekspert instytutu dr Tymoteusz Zych i jego zespół, prezentowali kilka miesięcy temu w Kancelarii Prezydenta Andrzeja Dudy raport o polityce rodzinnej.

"Większość funkcjonujących obecnie w Polsce skomplikowanych mechanizmów prorodzinnych powinny zastąpić proste i powszechne świadczenia na każde drugie i kolejne dziecko, niezależnie od dochodu rodziny, którego wartość będzie wyższa w przypadku trzeciego i kolejnych dzieci"

- brzmi rekomendacja Ordo Iuris. Praktycznej realizacji tych wskazówek nie trzeba daleko szukać - to oczko w głowie rządu PiS, program 500+.

Kim są ludzie z Ordo Iuris?

Jaką pozycję w prawniczym światku mają ludzie z Ordo Iuris? - Znaną osobistością był dr hab. Aleksander Stępkowski z Wydziału Prawa UW. Przestał szefować Instytutowi, gdy przeszedł do Ministerstwa Spraw Zagranicznych - tłumaczy mój informator.

dr hab. Aleksander Stępkowski (fot. Mika58/Wikimedia Commons/CC BY_SA 4.0)

Dr hab Aleksander Bogusław Stępkowski to znany prawnik, profesor nadzwyczajny na WPiA UW. A od 26 listopada 2015 r. - podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych, odpowiedzialny za sprawy prawne traktatowe oraz prawa człowieka. Zainteresowania naukowe? Przede wszystkim prawo porównawcze prywatne i publiczne. Ale drugim kluczowym kierunkiem zainteresowań dr. Stępkowskiego jest wpływ filozofii na instytucje prawne oraz myśl polityczna i prawna. Jeżeli przyjrzeć się bliżej - pewne szczególne aspekty myśli politycznej i prawnej. Stępkowski jest m.in. autorem jednego z esejów w pracy zbiorowej pt. "Dyktatura gender" z 2014 r. Inni autorzy? Sam papież Benedykt XVI, ale także abp. Henryk Hoser, czy kontrowersyjny ksiądz Dariusz Oko. Do tego śmietanka prawicowych publicystów. A tak brzmi tekst zapowiadający książkę:

"Z obrony skrajnej mniejszości zrodził się atak na olbrzymią większość. Z tolerancji dla odmienności - gloryfikacja dewiacji i wszelkich zaburzeń. Z badań nad wpływem kultury na zachowania człowieka - koncepcja inżynierii biologicznej. Z nowoczesnego wychowania - seksualizacja dzieci i to już od przedszkola. Ze swobody światopoglądowej - obowiązkowa ateizacja. Kompletna swawola przedstawiana jest jako prawdziwa wolność. Tak oto na naszych oczach rodzi się dyktatura ideologii gender".

Tymczasem w deklaracji ideowej instytutu, którego szefem jeszcze do niedawna był Stępkowski, czytamy: "Chcemy angażować się w obronę osób i środowisk zagrożonych społecznym wykluczeniem ze względu na przywiązanie do ładu społecznego poświadczonego w Konstytucji RP oraz świata wartości, z którego się on wywodzi"



Dalej jest m.in. o poszanowania małżeństwa jako związku kobiety i mężczyzny, afirmacji rodziny, macierzyństwa i rodzicielstwa. Ale także o "przeciwdziałaniu wykluczeniu społecznemu, dyskryminacji i marginalizacji osób lub grup społecznych z powodu ich przywiązania do tradycyjnych wartości".

Niedawno Stępkowski został zdymisjonowany. "Gazeta Wyborcza" dowiedziała się, że powodem tej niespodziewanej dymisji był właśnie projekt ustawy antyaborcyjnej. Ale profesor ma następcę. Godnego.

mec. Jerzy Kwaśniewski (fot. Agata Grzybowska/AG)

Jerzy Kwaśniewski. Adwokat, działacz, katolik

Także kancelaria prawna, w której pracuje obecny szef Ordo Iuris, należy, zdaniem naszego informatora, do grupy "konserwatywnych i katolickich" firm prawniczych. Kim jest Jerzy Kwaśniewski?

Warszawski adwokat w swojej krótkiej biografii na stronie instytutu zapisał, że "reprezentował i bronił polskich obrońców życia w postępowaniach związanych z działalnością pro-life oraz uczestniczył w formowaniu ruchów obywatelskich i organizacji członkowskich zabierających głos w debacie publicznej". Podkreśla, że jego zawodowe zainteresowania to "ochrona jednostek i inicjatyw obywatelskich (gospodarczych i społecznych) przed arbitralną interwencją aparatu Państwa naruszającą ich konstytucyjne prawa i wolności".

W chrześcijańskiej telewizji internetowej Salve.tv Kwaśniewski tak mówił o projekcie ustawie antyaborcyjnej: - Państwo powinno oferować pomoc, a nie zbrodnię.

W sprawie zaostrzenia prawa aborcyjnego to właśnie Kwaśniewski, jako zastępca pełnomocnika komitetu inicjatywy ustawodawczej "Stop aborcji", gra pierwsze skrzypce. Rozdział państwa od Kościoła? - W preambule do Konstytucji jest wyraźnie napisane, że wyrażamy wdzięczność za chrześcijańskie dziedzictwo narodowe. Nie ma separacji pomiędzy oboma tymi podmiotami - kwitował w TOK FM.

Według postulowanych przez Ordo Iuris zmian prawa do legalnej aborcji nie miałaby zgwałcona 14-latka. - Głęboko patrzymy na godność człowieka. Jest ona wpisana do konstytucji jako wartość przyrodzona i niezbywalna. Mamy na myśli godność i prawo do życia matki i dziecka - mówił mec. Kwaśniewski w TOK FM.

Joanna Banasiuk. Ekspertka

Ale instytut to nie sam mecenas Kwaśniewski. Na stałe pracuje w nim kilkanaście osób, Ordo Iuris często korzysta też z zewnętrznych ekspertów. To kilkunastu prawników różnych specjalizacji, którzy współpracują bądź współpracowali z instytutem. A także cztery organizacje międzynarodowe, specjalizujące się w obronie wolności religijnej, praw rodziny i szeroko rozumianej obrony życia ludzkiego.

Jedną z najbardziej rozpoznawalnych postaci instytutu jest dr Joanna Banasiuk z wydziału prawa Uniwersytetu w Białymstoku. Spec od własności intelektualnej, wielokrotnie nagradzana. W mediach opanowana, rzeczowa, przygotowana. W TVN24 krytykowała m.in. Konwencję Rady Europy o zwalczaniu i przeciwdziałaniu przemocy wobec kobiet i przemocy domowej, o którą stoczyła się w Polsce prawdziwa batalia. - Konwencja operuje fałszywym pojęciem przemocy jako warunkowanej głównie przez gender - mówiła, wskazując inne przyczyny, m.in. alkoholizm i narkomanię wśród mężczyzn. To ona przedstawiała projekt inicjatywy "Stop Aborcji" w parlamencie:

Dr. Joanna Banasiuk w Sejmie podczas debaty ws. ustawy aborcyjnej (fot. Sławomir Kamiński/AG)

A kilka dni temu w TVP Info Banasiuk mówiła tak:

Tym projektem wyznaczamy nowe standardy praw człowieka i równamy do tych państw świata, które przewidują ochronę życia człowieka na każdym etapie rozwoju.

Pytanie, o jakie kraje chodzi, skoro państwa niemal całkowicie zakazujące aborcji - do których Polska miałaby "równać" - to m.in. Sudan, Mali, Iran, Jemen, Afganistan, Panama, Gwatemala i będąca wyjątkiem w państwach rozwiniętych Irlandia.

Dr Banasiuk jest przedstawicielką Ordo Iuris w polskim komitecie Europejskiej Inicjatywy Obywatelskiej "Jeden z nas". Co to za twór? Europejskie Inicjatywy Obywatelskie to instytucje z założenia oddolne, które mają zwiększać wpływ obywateli UE na prawo wdrażane w Brukseli. "Jeden z nas" to inicjatywa, która ma zwiększyć "ochronę życia ludzkiego w ramach prawa i polityki budżetowej UE". Jak? M.in. zakazać finansowania działań wiążących się z "niszczeniem ludzkich embrionów oraz prowadzeniem badań i eksperymentów na embrionalnych komórkach macierzystych".

Kim są jej polscy działacze? To m.in. prawicowy publicysta Tomasz Terlikowski, działaczka antyaborcyjna Kaja Godek oraz prof. Bogdan Chazan, który odmówił wykonania aborcji u 38-letniej kobiety, choć były do tego wskazania medyczne ze względu na wady płodu (kobieta zgłosiła się w 22. tygodniu ciąży, kiedy zabieg był jeszcze zgodny z prawem. Potem urodziła dziecko, które zmarło niedługo po porodzie). Pełnomocnikiem prof. Chazana w sprawie odwołania go ze stanowiska dyrektora Szpitala im. Świętej Rodziny był nie kto inny, jak Jerzy Kwaśniewski.

mec. Jerzy Kwaśniewski i prof. Bogdan Chazan (fot. Przemek Wierzchowski/AG)

Utrudnić Polakom zawieranie związków jednopłciowych

- Ostatnio szeregi współpracowników Ordo Iuris zasiliła grupa młodych prawników - mówi nasz informator. I warto zwrócić uwagę na ich najnowszy pomysł. 30.03.2016 r. Tymoteusz Zych mówił na antenie TV Republika o projekcie, który ma "uniemożliwić uznawanie przez polskie sądy w czytelny sposób skutków prawnych związków jednopłciowych" oraz "utrudnia angażowanie się w związki jednopłciowe i poligamiczne".

Telewizja republika 30.03.16 30.03.2016 r., w "Informacjach dnia" w Telewizji Republika, dr Tymoteusz Zych wypowiedział się na temat przygotowanego przez Instytut Ordo Iuris projektu ustawy chroniącej tożsamość prawną małżeństwa jako związku kobiety i mężczyzny. Yga Kostrzewa ze Stowarzyszenia Lambda przyznała, że pięć polskich par jednopłciowych wystąpiło już do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu o usankcjonowanie zawierania przez nie związków partnerskich oraz odniesienie do nich pojęcia małżeństwa. Posted by Instytut na rzecz Kultury Prawnej Ordo Iuris on Friday, April 1, 2016



Chodzi o to, by polskie urzędy stanu cywilnego nie mogły wydawać zaświadczeń potwierdzających stan wolny. A takie zaświadczenie potrzebne jest, by obywatel Polski mógł zawrzeć związek jednopłciowy poza granicami kraju. Taki przypadek - dr. Jakuba Urbanika, notabene prawnika z UW, opisywaliśmy w Weekendzie.

Mec. Kwaśniewski: Nie motywuje nas ideologia, wkraczamy, by bronić prawa

Dzwonię do mecenasa Kwaśniewskiego. Jego zdaniem trudno wyróżnić "konserwatywne" i "niekonserwatywne" kancelarie prawne. - Są raczej indywidualni prawnicy, otwarcie odwołujący się do pewnych wartości. Prawnicy w kancelariach raczej nie dobierają się do współpracy w oparciu o światopogląd - mówi Kwaśniewski.

Pytam, dlaczego prawnicy z Ordo Iuris uważają, że przekonania religijne i wypływające z nich przekonania moralne powinny mieć odzwierciedlenie w powszechnie obowiązującym w Polsce prawie, skoro nie wszyscy obywatele Polski są katolikami. - Nigdy nie wyraziliśmy takiego przekonania. Przypisuje mi pan poglądy, których nie mam - mówi mec. Kwaśniewski. - Opieramy się tylko i wyłącznie o zasady poświadczone w konstytucji i prawie międzynarodowym. Zresztą, jak stanowi preambuła konstytucji, te same wartości możemy wywieść z nauki chrześcijańskiej, jak i z innych źródeł - dodaje. I podkreśla, że Ordo Iuris wkracza do działania tam, gdzie "zagrożony jest porządek konstytucyjny", ale nie uważa, by ów porządek został naruszony np. przez apel Episkopatu o zaostrzenie prawa aborcyjnego.

Konferencja prasowa inicjatywy "Stop Aborcji". Stoją m.in. Mariusz Dzierżawski i mec. Jerzy Kwaśniewski (fot. Maciej Jawiecki/AG)

- Z punktu widzenia doktryny prawa konstytucyjnego przyjazny rozdział Kościoła od państwa nie wyklucza prowadzenia przez Kościół nauczania - mówi. - Kościół nie może narzucać konkretnych przepisów, natomiast może apelować o zmianę prawa tak, by respektowało ono fundamentalne wartości ogólnoludzkie, wyrastające z naszego, chrześcijańskiego kręgu kulturowego - podkreśla szef Ordo Iuris.

Jego zdaniem od 1997 r. wiadomo, że "obecny kompromis aborcyjny narusza prawo do życia, poprzez to, że narusza przyrodzoną godność człowieka w okresie prenatalnym. Pytam o godność zgwałconej kobiety, której projekt Ordo Iuris chce odebrać możliwość usunięcia ciąży. - Państwo, które zagwarantowało w Konstytucji prawo do życia, nie może uchylić tego prawa. Musi szukać innych rozwiązań, nienaruszających praw człowieka. Gdy chodzi o matkę, państwo musi jej przedstawić ofertę inną, niż zabicie jej dziecka - tłumaczy mec. Kwaśniewski. Dopytuję, czy zmuszenie do urodzenia dziecka z gwałtu nie jest łamaniem praw zgwałconej kobiety.

- Jeśli kobieta jest ofiarą przestępstwa i dostaje od państwa ofertę kolejnego przestępstwa: zabicia jej dziecka, to jest tak naprawdę podwójną ofiarą - brzmi odpowiedź. - Zwróćmy uwagę na sytuację dziecka. Jakie mamy prawo w tej sytuacji rozstrzygnąć na jego niekorzyść? Jest zgodne z najlepszą wiedzą biologiczną i medyczną, że życie ludzkie zaczyna się w chwili poczęcia, czyli połączenia męskiej i żeńskiej komórki. Dziecko w prenatalnym okresie swego rozwoju ma swoje własne prawa, w tym prawo do życia, wynikające z konstytucji i orzecznictwa TK - zaznacza prawnik.

Gdy opisaliśmy, co znajduje się w projekcie nowego prawa aborcyjnego, instytut Ordo Iuris opublikował swoją odpowiedź. Już po przyjęciu projektu Ordo Iuris do prac w komisjach sejmowych "Gazeta Wyborcza" opisała kolejne powiązania instytutu, m.in. z Opus Dei.

Ocenę projektu ustawy stworzonego przez Ordo Iuris pozostawiamy naszym Czytelnikom. Tu możecie zapoznać się z projektem ustawy oraz jej uzasadnieniem.

Na temat aborcji przeczytasz też w książce: "Pro. Odzyskajmy prawo do aborcji" >>

Michał Gostkiewicz. Dziennikarz magazynu Weekend.Gazeta.pl. Wcześniej dziennikarz newsowy portalu Gazeta.pl, dziennikarz działu zagranicznego "Dziennika" i działu społecznego "Newsweeka". Stypendysta programu Murrow Program for Journalists (IVLP) Departamentu Stanu USA. Robi wywiady, pisze o polityce zagranicznej i fotografii. Prowadzi bloga Realpolitik, bywa na Twitterze i Instagramie.