De loonkloof tussen de top en de doorsnee werknemers van de duizend grootste bedrijven in Nederland is weer gegroeid.

In 2015 was het bruto jaarsalaris van de vijf topverdieners per bedrijf 6,1 keer zo hoog als het salaris van de doorsnee voltijdwerknemers bij deze ondernemingen, meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) vrijdag. In 2010 was het topsalaris nog 5,5 keer zo hoog als dat van doorsnee werknemers.

Het gemiddeld bruto jaarloon van de vijfduizend topverdieners bij de duizend grootste bedrijven steeg tussen 2010 en 2015 met 22 procent tot gemiddeld 252.000 euro. Ter vergelijking: het gemiddelde cao-loon steeg in dezelfde periode in totaal met 6 procent.

Financiële sector

De loonkloof is en was het grootst in de financiële dienstverlening. De top verdient hier bruto 13,4 keer zo veel per jaar als gewone werknemers bij hetzelfde bedrijf. Dat verschil is groter dan in 2014 (11,7) maar kleiner dan in 2010 (15,7). Ook in de sectoren handel, ICT en communicatie is het verschil relatief groot.

De loonkloof is het kleinst in het onderwijs, de zorg en het openbaar bestuur. Voor de publieke en semipublieke instellingen geldt de Wet normering topinkomens (de zogenoemde 'balkenendenorm'), die grenzen stelt aan de hoogte van de beloning.

Bij sommige bedrijven met grote loonverschillen ligt dat niet aan de hoogte van de topsalarissen, maar aan de lage salarissen van werknemers. Dat is bijvoorbeeld zo in de handel en de horeca. Dit zijn bedrijfstakken waarin relatief veel jongeren werken.

Bruto en netto

Voor alle sectoren geldt dat de inkomensverschillen op brutobasis groter zijn dan die op nettobasis. Als wordt uitgegaan van nettolonen in plaats van brutolonen, verdienen topmensen gemiddeld 4,4 keer zo veel als doorsnee werknemers.

Ondanks de gemiddelde stijging van de loonkloof is de inkomensongelijkheid in Nederland de laatste jaren vrij constant.

Alle voltijdwerknemers in Nederland verdienden samen in 2015 gemiddeld 50.000 euro per jaar. Als ook de deeltijders worden meegerekend, verdienden alle werknemers samen gemiddeld bruto 33.000 euro per jaar.

Man-vrouw

Het zijn vooral mannen die bovenaan de loonlijst van grote bedrijven staan. Vorig jaar was een op de vijf topverdieners bij de duizend grootste bedrijven een vrouw (20 procent). In 2010 was dat nog 17 procent.

Bij 89 van de duizend grootste bedrijven in Nederland zijn de vijf topverdieners in meerderheid vrouw. Deze bedrijven zijn vooral te vinden in de zorg. Bij slechts één groot bedrijf bestaat de top uitsluitend uit vrouwen. Bij 393 van de duizend grootste bedrijven bestaat de top vijf topverdieners uitsluitend uit mannen.

100.000 euro

Uit cijfers over alle bedrijven in Nederland blijkt dat in 2015 gemiddeld 179.000 werknemers voor minstens 100.000 euro per jaar op de loonlijst stonden. Dat is 2,3 procent van alle werknemersbanen. In 2010 ging het nog om 133.000 werknemers. Vaak gaat het om topmensen in de delfstoffenwinning en in de financiële dienstverlening.

De bedrijfstak met relatief de minste topverdieners is de horeca: 0,2 procent verdient binnen die tak een ton of meer.

Moreel besef

Volgens FNV-bestuurder Mariëtte Patijn blijkt uit de cijfers dat ''elk moreel besef, elk gevoel voor fatsoenlijke verhoudingen'' zoek is. De kloof tast volgens haar het vertrouwen aan van mensen in de samenleving en economie.

"Werkenden moeten weer een eerlijk deel van de koek krijgen in de vorm van een flinke loonsverhoging, in ieder geval gelijk aan die van de top'', aldus Patijn.