De kartonnen bananendoos, bij tweede gebruik ook populair als transport- en verhuisdoos, dierenverblijf en vele andere toepassingen, is op de terugtocht. Nederlandse fruitimporteurs beginnen in 2018 aan een proef met de vervanging van de kartonnen dozen door invouwbare plastic kratten die meermaals gebruikt kunnen worden.

De introductie van de 'bananenklapkrat' is onderdeel van de verduurzaming van de verpakkingsbranche. Met de dozen is relatief veel winst te halen, blijkt uit de deze week bekendgemaakte voornemens. Bananendozen (die 18 kilo fruit vervoeren) zijn zelf relatief zwaar en bananen zijn na sinaasappels het meest geïmporteerde fruit.



Over drie jaar zou 10 procent van de ruim vijf miljoen dozen die jaarlijks worden geïmporteerd, kunnen worden vervangen door kratjes. Die worden ingeklapt teruggevaren naar Zuid- en Midden-Amerika om opnieuw te worden gevuld. Dit leidt tot een 'trendbreuk in de manier van verpakken van bananen en tot het gebruik van minder grondstoffen', aldus het Kennisinstituut Duurzaam Verpakken.

Milieuwinst

De doos is maar een van de plannen waarmee de verpakkingsindustrie milieuwinst wil boeken. Dat gebeurt ook door efficiënter transport van dunne opgeklapte fruitkratjes binnen Europa, waarmee vele duizenden transportkilometers per jaar kunnen worden bespaard. Daarnaast worden plastic folies lichter en wil de branche minder plastic fruitschaaltjes en fruitdoosjes in de supermarkt.



Ook zal bij het maken van plastic petflessen en bakjes meer gerecycled materiaal worden gebruikt en wordt onderzocht of van restmateriaal van tomaten en paprikaplanten karton kan worden gemaakt. Internetwinkels gaan eindelijk onderzoeken hoe ze kunnen voorkomen dat hun verzenddozen veel lucht bevatten en dus inefficiënt worden vervoerd.



Het behoud van statiegeld voor drankverpakkingen is geen onderdeel van de plannen. Daarover worden op ander niveau afspraken gemaakt, zegt Philip den Ouden van de Federatie Nederlandse Levensmiddelen Industrie.

Een konijn in een bananendoos.

Nicemarketing

In de groente- en fruitbranche worden de goede voornemens deels tegengewerkt door andere marktbewegingen, erkent het kennisinstituut. Een ervan is de opmars van de zwarte plastic fruitverpakking, onder meer schaaltjes en bekers, omdat marketeers dat een fijne kleur vinden. Zwart plastic kan echter om technische reden niet worden gesorteerd uit door consumenten ingeleverde verpakkingen en komt daardoor alsnog terecht bij het restafval.



Ook de bij supermarkten populaire 'nichemarketing', met aantrekkelijke verpakkingen voor snoeptomaatjes, snackkomkommers voor kinderen en maaltijdsalades in hard plastic schalen, leidt per product tot relatief veel verpakkingsafval. Ze worden ontwikkeld zonder dat er goed over is nagedacht, stelt het rapport. 'Er is te weinig bewustzijn in de sector aangaande de belasting van het milieu door de diverse kunststof-materialen.'