🔊 Beluister dit artikel

Het was verbazingwekkend en tegelijkertijd bevestigend om de linkse duiding te lezen na de verkiezingsoverwinning van Forum voor Democratie. Alle kritiek van de afgelopen twee jaar kwam weer voorbij, maar dan nu in de overdrive. De polder was te klein.

Wat ik tot nu toe niet las is de dieperliggende verklaring waardoor de veenbrand tot bermbrand is ontwikkeld. Veel mensen in mijn omgeving (familie, buren, collega’s, tweeps) vragen mij waardoor Forum voor Democratie heeft kunnen winnen. Hieronder mijn duiding.

Waar ik me over verbaas is dat sommige mensen argumenteren dat ze de opkomst van @thierrybaudet niet begrijpen, omdat Nederland toch juist welvarend is en we hoog scoren op geluk. Deze mensen gaan voorbij aan de visie dat we cultureel en maatschappelijk failliet zijn. — Rutger van den Noort (@RutgervdNoort) March 22, 2019

Maatschappij



Ik denk dat veel Forum-stemmers vinden dat het de verkeerde kant opgaat in onze maatschappij. Na de ontzuiling, de progressiviteit en het neoliberale tijdperk vanaf de jaren ‘80 is Nederland vol met zelfstandige individuen zonder veel wortels met de gemeenschap. Waar de Nederlandse samenleving ooit een sterk web was met allerlei draden tussen mensen, hangen de meeste burgers nu aan een laatste draadje. Er is minder loyaliteit (“ik app wel even af”) en trouw (hoog scheidingspercentage). De hoge verwachtingen en het feit dat er weinig onderlinge aandacht en zorg voor elkaar is, leiden tot een uitdijende geestelijke gezondheidszorg en een nog hoger gebruik van antidepressiva.

Onder druk

Ook uit andere zaken kan je afleiden dat de onderlinge banden in de maatschappij onder druk staan: de eenzaamheid is groot, vooral onder ouderen. Het geboortecijfer is gedaald (want “kinderen beperken je eigen leven”) en iedereen die evenementen organiseert weet dat mensen pas op het laatste moment beslissen. Je kan minder op de ander vertrouwen. Het ledenaantal van vakbonden en politieke partijen loopt al jaren terug. Door immigratie uit landen met een volledig andere culturele context (expats, vluchtelingen) ontstaat er vervreemding van elkaar.

Ingrijpen

De maatschappijkritischen onder ons die het hebben gehad met de gevestigde politieke orde denken niet dat de coalitiepartijen drastisch zullen ingrijpen om de geschetste trends te doen keren. Het establishment vindt juist dat het de goede kant op gaat met de Nederlandse samenleving en snapt niets van de maatschappijkritiek. In dezelfde lijn snapt men niets van de opkomst van Baudet, die in zijn opvattingen op romantische wijze teruggrijpt naar zaken uit het verleden.

Trends



Maar ondertussen gaan de demografische ontwikkelingen in de wereld door en groeit de bevolking buiten Europa explosief. De EU blijkt op het wereldtoneel een tandenloze tijger, zet de grenzen open en pakt steeds meer bevoegdheden van ons af. Op basis van eenzijdige wetenschap wordt Nederland een klimaatakkoord ingerommeld, waarbij megalomaan wordt gedacht dat we de natuur kunnen bedwingen. De belastingen stijgen voortdurend en de koopkracht staat al tien jaar onder druk, waar voorlopig geen eind aan zal komen.

Verzorgingsstaat

Iedereen die bovenstaande analyse kan maken, kan ook de lijntjes doortrekken en bepalen waar we uit gaan komen over 30 jaar. Onze unieke Nederlandse verzorgingsstaat die zorgt voor minder bedeelden, voor mensen die hun baan verliezen, voor ouderen, voor zieken en voor vluchtelingen zie je op bijna geen enkele plek in de wereld. Ieder geloof mag beleden worden in Nederland, er is – althans in de grondwet – een scheiding van kerk en staat, je mag jezelf zijn als LHBTI, vrouwen kunnen in het arbeidsproces de top bereiken, als immigrant kan je studeren en de leiding krijgen van een groot bedrijf.

Het meest belangrijke misschien wel: in Nederland kan je nog steeds zeggen en schrijven wat je wilt, tenzij je haat zaait of oproept tot geweld. Vergeleken bij andere westerse landen kent Nederland nog altijd een grote mate van vrijheid en veiligheid.

Uitholling

Kijkend naar de afgelopen kabinetten en het gedrag en de opvattingen van het “kartel”, is duidelijk dat er maar weinig aandacht is geweest voor het beschermen van de vrijheid en veiligheid. De burger is op politiek gebied de mond gesnoerd door de afschaffing van het referendum. De veiligheid staat onder druk door beperkte of ontbrekende bewaking van de grenzen. Antisemitisme neemt toe, homo’s worden bedreigd, de criminaliteit groeit ondanks overheidscijfers die het tegendeel proberen aan te tonen. Een week geleden was er een aanslag.

Er is een kaalslag in de zorg. Scholen lijden onder een lerarentekort. De houdbaarheid van de zorgvuldig opgebouwde verzorgingsstaat staat onder druk, er is gebrekkige handhaving van wetten en regels, de defensie is uitgehold, de pensioenleeftijd wordt verhoogd, zorgpremies gaan omhoog.

Nederlandse belangen worden ondergeschikt gemaakt aan die van de EU. Onze invloed in Brussel stelt weinig voor omdat de besluitvorming loopt over de Duits-Franse as.

Electoraal gat

Natuurlijk is Forum voor Democratie in het cultureel rechtse gat gesprongen tussen de VVD en de PVV. Natuurlijk trekken spraakmakende types stemmen. Maar nog belangrijker is dat mensen het gevoel hebben dat Baudet kan gaan zorgen voor een meer geborgen maatschappij door zijn nationale focus. Door bijvoorbeeld de soevereiniteit weer terug te halen uit Brussel of de koopkracht te verhogen. Hoe goed Rutte ook is in het managen van lopende zaken, hij is niet de premier die voortdurend hamert op het versterken van de kracht van de maatschappij en de nationale onafhankelijkheid. Ook het CDA heeft dit punt volledig laten wegglippen.

Toekomst

Ik heb sterk het gevoel dat de Nederlanders die gestemd hebben op Forum voor Democratie een sterkere maatschappij willen waarin het belang van burgers en het versterken van onderlinge sociale en culturele verbanden (tradities) voorop staan. Nederland kent economische groei, we scoren hoog op geluk en allerlei andere korte termijnindicatoren zijn prachtig. Er lijkt oppervlakkig beschouwd dus geen enkele reden voor zorg.

Toch denken en voelen veel burgers aan dat om ook voor de toekomst welvaart en welzijn te waarborgen er een verbonden en sterke maatschappij moet zijn. Mensen willen het gevoel van geborgenheid, vrijheid en veiligheid in hun eigen, onafhankelijke land terug. Mensen willen politici die daar principieel voor staan en bereid zijn het gevecht daarvoor aan te gaan.

Dus hoe langer de gevestigde politieke orde door kan gaan met het progressief-liberale corporatisme en de kaalslag, hoe meer electoraal draagvlak er gaat ontstaan voor Forum voor Democratie. Wat daarbij nog wel nodig is, is het ontwikkelen van een visie op het Nederland van de toekomst. Want we leven natuurlijk niet meer in de Gouden Eeuw.