Παλιές καλές εποχές θύμισε η 14η Διεθνής Εκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης, η οποία χαρακτηρίστηκε από την αθρόα προσέλευση του βιβλιόφιλου κοινού στα περίπτερα των εκδοτών και στις ενδιαφέρουσες εκδηλώσεις. Η αυξημένη προτίμηση του αναγνωστικού κοινού στο δοκίμιο και στα ιστορικά βιβλία που καταγράφεται τα τελευταία χρόνια επιβεβαιώθηκε από τη συμμετοχή του κόσμου σε συζητήσεις για την Ευρώπη, το προσφυγικό, τον φονταμενταλισμό, αλλά και στις πωλήσεις των βιβλίων. Σελ. 14

Πόσο ευχάριστο μπορεί να είναι να περιμένεις στην ουρά για μια υπογραφή; Κι όμως μπορεί να μην είναι καθόλου δυσάρεστο όταν στο τέλος θα δεις τον Γάλλο συγγραφέα και στοχαστή Πασκάλ Μπρικνέρ ή τον Καταλανό συγγραφέα Ζάουμε Καμπρέ του επικού «Confiteor» (εκδ. Πόλις). Τουλάχιστον κάπως έτσι σκέφτηκαν οι δεκάδες που περίμεναν υπομονετικά για μια αφιέρωση από τους δύο συγγραφείς, οι οποίοι έδωσαν ηχηρό «παρών» στη 14η Διεθνή Εκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης, που φαίνεται πως έκανε μια πετυχημένη «επανεκκίνηση» την περασμένη Κυριακή.

Οι πρώτες εκτιμήσεις των διοργανωτών σημειώνουν αύξηση της επισκεψιμότητας περίπου 30% σε σχέση με πέρυσι όπου καταγράφηκαν περίπου 60.000 επισκέπτες. Πέρα από τα νούμερα, η προσέλευση του κοινού ήταν εμφανής τόσο στα περίπτερα των εκδοτών, οι οποίοι έμειναν γενικά ικανοποιημένοι από την παρουσία του κόσμου και τις πωλήσεις, όσο και στις εκδηλώσεις. Το αδιαχώρητο επικρατούσε στην παρουσίαση του έργου των Καμπρέ και Μπρικνέρ, με τον τελευταίο να συμμετέχει με τον αέρα του σταρ στη «ζωηρή» συζήτηση για τον ευρωπαϊκό Νότο, που ήταν και η κεντρική θεματική της έκθεσης, μαζί με τους συγγραφείς Σαντιάγο Ρονκαλιόλο και Μιχάλη Μοδινό. «Η Ευρώπη στρέφεται στον εθνικισμό επειδή οι Ευρωπαίοι νομίζουν ότι δεν αποφασίζουν για το μέλλον τους. Ολοι κάνουν ό,τι μπορούν μόνοι τους. Το πρόβλημα είναι ότι δεν υπάρχει Ευρώπη ως πολιτικό σύνολο. Η Ε.Ε. είναι μόνο μια μεγάλη οικονομική αγορά», σημείωσε, μεταξύ άλλων, ο κ. Μπρικνέρ σε μια συζήτηση εκπλήξεων που ευτυχώς δεν έμεινε στους τετριμμένους διαχωρισμούς Βορρά – Νότου, αλλά άγγιξε τα θέματα του εθνικισμού, της τρομοκρατίας και του προσφυγικού. Φέτος, το κοινό είχε την ευκαιρία να δει από κοντά επίσης τον Γαλλοαλγερινό Σαλίμ Μπασί, τον τιμημένο με το βραβείο Γκονκούρ Ματίας Ενάρ, τον γνωστό συγγραφέα παιδικών βιβλίων Γκουίντο Κόντι από την Ιταλία, τον Τούρκο Ζουλφί Λιβανελί και γνωστούς Ελληνες συγγραφείς.

Ικανοποιητική παρουσία είχαν τα Φεστιβάλ Μετάφρασης και Νέων Λογοτεχνών, ενώ αρκετοί είδαν τις προβολές των ντοκιμαντέρ και των ταινιών στο πλαίσιο του αφιερώματος για τα 100 χρόνια από την Οκτωβριανή Επανάσταση. Οι πολλές εκδηλώσεις (πάνω από 400 συνολικά) είχαν ωστόσο το μειονέκτημα της αλληλοεπικάλυψης, κάτι που θα φροντίσουν οι διοργανωτές για το 2018.

Η ασφάλεια του ΕΣΠΑ

Η χρηματοδοτική σιγουριά που προσφέρει το ΕΣΠΑ για τις επόμενες δύο διοργανώσεις σημαίνει επίσης ότι ο μηχανισμός της έκθεσης θα κινηθεί ταχύτερα και, όπως μας ενημέρωσαν, θα ανακοινωθούν σύντομα η τιμώμενη χώρα και οι ημερομηνίες διεξαγωγής που θα αλλάξουν επίσης. Απ’ ό,τι φαίνεται, θα ικανοποιηθεί ένα πάγιο αίτημα των εκδοτών να μετακινηθεί η διοργάνωση της έκθεσης μέσα στον Απρίλιο, με αφορμή τη συμπόρευση με τις εκδηλώσεις της «Αθήνα Παγκόσμια Πρωτεύουσα Βιβλίου 2018». Αυτό θα βοηθήσει και την Παιδική Γωνιά, καθώς ο Μάιος είναι πάντα «επικίνδυνος» μήνας λόγω των εξετάσεων στα σχολεία και της γενικότερης «χαλαρότητας» που προηγείται πριν από τις καλοκαιρινές διακοπές. Εξετάζεται επίσης η χωροταξική επέκταση της έκθεσης –ίσως στο περίπτερο 14– που θα οδηγήσει στην αυτονόμηση της Παιδικής Γωνιάς και θα επιτρέψει στα υπόλοιπα περίπτερα και τις αίθουσες να «απλωθούν» ώστε οι εκδηλώσεις να έχουν τον χώρο και την ακουστική που χρειάζονται.

Καλύτερη κατανομή των εκδηλώσεων και των ωρών αιχμής ζήτησαν από τους διοργανωτές εκδοτικοί οίκοι της Θεσσαλονίκης, ενώ αρκετοί θύμισαν το διαχρονικό έλλειμμα της έκθεσης, την απουσία ξένων εκδοτών, κάτι για το οποίο θα εργαστούν οι διοργανωτές, όπως μας είπαν, αναγνωρίζοντας όμως ότι αυτή η προσπάθεια απαιτεί χρόνο και έχει κόστος. Με ένα φρεσκάρισμα των παλαιών εγκαταστάσεων της Helexpo, η Διεθνής Εκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης έχει τις προϋποθέσεις να γυρίσει μια νέα σελίδα στην ιστορία της.