Το πανέμορφο σπίτι του Πάτρικ Λι Φέρμορ στην Καρδαμύλη, που μετά τον θάνατο του συγγραφέα (φθινόπωρο του 2011) πέρασε στην κυριότητα του Μουσείου Μπενάκη, μπαίνει σε μια νέα φάση ζωής. Χάρη σε μια μεγάλη δωρεά του Ιδρύματος «Σταύρος Νιάρχος», σε 12 έως 18 μήνες θα αρχίσει να λειτουργεί ως χώρος φιλοξενίας προσωπικοτήτων των γραμμάτων και των τεχνών και ως εκπαιδευτικό κέντρο με διεθνή χαρακτήρα.

Η αίγλη που του προσδίδει η τεράστια προσωπικότητα του Βρετανού περιηγητή και συγγραφέα, η μοναδική τοποθεσία του σε μια από τις ομορφότερες γωνιές της Μεσσηνιακής Μάνης, αλλά και η ιδιαίτερη αρχιτεκτονική του (το είχε σχεδιάσει ο Φέρμορ μαζί με τον αρχιτέκτονα Νίκο Χατζημιχάλη) εγγυώνται ότι το σπίτι του Φέρμορ θα πάρει γρήγορα θέση ανάμεσα στα πολλά ανάλογα κέντρα της Ευρώπης και της Αμερικής.

Photo Kamilo Nollas

Ο Πάτρικ και η Τζόαν Λι Φέρμορ δώρισαν εν ζωή (1996) το σπίτι τους στο Μπενάκη με την προϋπόθεση ότι η κυριότητά του θα μεταβιβαζόταν μετά τον θάνατό τους. Σύμφωνα με το συμβόλαιο δωρεάς, το ακίνητο πρέπει να χρησιμοποιείται για την ευόδωση των σκοπών του Μουσείου Μπενάκη, αλλά μπορεί να φιλοξενεί και ερευνητές που αναζητούν έναν ήσυχο χώρο για την εργασία τους, όπως επίσης και να νοικιάζεται τρεις μήνες τον χρόνο για να εξασφαλίζονται τα έξοδα λειτουργίας του.

Το πρώτο πράγμα που έκανε το Μουσείο Μπενάκη ήταν να προχωρήσει σε μια μελέτη για τη μελλοντική χρήση του σπιτιού, αλλά και σε άλλη μία που αφορούσε τη συντήρηση και την επισκευή των κτισμάτων που βρίσκονται στα συνολικά 9 στρέμματα του ακινήτου (την ανέλαβαν οι αρχιτέκτονες Ανδρέας Κούρκουλας και Μαρία Κοκκίνου). Το Ιδρυμα «Σταύρος Νιάρχος» χρηματοδότησε μια ειδική οικονομοτεχνική μελέτη, που εκπονήθηκε από την ειδικευμένη στην οργάνωση και διαχείριση Πολιτιστικών Οργανισμών εταιρεία AEA Consulting.

Η μελέτη αυτή τροποποίησε σε αρκετά σημεία την αρχική πρόταση του Μουσείου Μπενάκη για τη λειτουργία του σπιτιού, κυρίως ως προς τον οικονομικό προγραμματισμό για τη βιωσιμότητα του έργου. Και, μετά από όλα αυτά, το Ιδρυμα κοινοποίησε την απόφασή του να αναλάβει εξ ολοκλήρου το κόστος των επισκευών και της προετοιμασίας της Οικίας Φέρμορ προκειμένου να ξεκινήσει η λειτουργία της το συντομότερο δυνατόν.

Το Μουσείο Μπενάκη έχει κάνει πολλά πράγματα από τη στιγμή που παρέλαβε το σπίτι. Παρέδωσε το αρχειακό υλικό στα Εθνικά Αρχεία της Αγγλίας, όπως όριζε η διαθήκη του συγγραφέα. Προχώρησε στην απογραφή της βιβλιοθήκης και της οικοσκευής, μετέφερε τα έργα τέχνης και τα πολύτιμα βιβλία στην Αθήνα για να φυλάσσονται και να συντηρούνται μέχρι να ολοκληρωθεί η επισκευή. Φρόντισε τα ξύλινα στοιχεία του σπιτιού (οροφές και έπιπλα). Εχουν πολλά ακόμα να γίνουν, που τα ανέλαβε το Ιδρυμα «Νιάρχος».

Η Διοικητική Επιτροπή του Μουσείου Μπενάκη θα συστήσει μια διεθνή επιτροπή η οποία θα εισηγείται το πρόγραμμα λειτουργίας του σπιτιού και θα επιλέγει τους φιλοξενούμενους. Το πρότζεκτ θα παρουσιαστεί αναλυτικά στις αρχές Νοεμβρίου στο Λονδίνο, όπου υπάρχει ζωηρό ενδιαφέρον για τον συγγραφέα της «Μάνης», της «Ρούμελης» και της τριλογίας «Η εποχή της δωρεάς» - «Ανάμεσα στα δάση και τα νερά» - «Η πορεία προς την Κωνσταντινούπολη».