Σε καθολική απαγόρευση της κυκλοφορίας φορτηγών σε μεγάλο μέρος του εθνικού και επαρχιακού οδικού δικτύου προχώρησε το υπουργείο Υποδομών. Η απόφαση επηρεάζει τις περισσότερες κατηγορίες φορτηγών, ακόμα και τα βαν, καθώς αφορά τα οχήματα με μικτό βάρος άνω των 3,5 τόνων. Στόχος της απαγόρευσης είναι να «ωθήσει» τα φορτηγά στους αυτοκινητόδρομους και να σταματήσει την επιβάρυνση του παρόδιου δικτύου από όσους προσπαθούν να αποφύγουν τα διόδια. Σύμφωνα όμως με τους επαγγελματίες του χώρου πλήττει ευθέως την ελευθερία μετακίνησης και δημιουργεί πλείστα όσα προβλήματα στις μεταφορές και στις επιχειρήσεις που εξαρτώνται από τους επαγγελματίες.

Η απόφαση του υπουργείου Υποδομών δημοσιεύτηκε την προηγούμενη εβδομάδα στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης (και αναρτήθηκε σήμερα το μεσημέρι στη Διαύγεια, με καθυστέρηση μιας εβδομάδας). Όπως αναφέρει, η απαγόρευση ισχύει για «το οδικό δίκτυο που χρησιμοποιείται παραπλεύρως και εναλλακτικά των αυτοκινητοδρόμων και οδών ταχείας κυκλοφορίας» και γίνεται «για λόγους οδικής ασφάλειας, προστασίας της ζωής και της σωματικής ακεραιότητας των χρηστών των οδών αυτών καθώς και την αποτροπή της επιβάρυνσης και υποβάθμισης του εγγύς οικιστικού περιβάλλοντος, όπως και της έντονης καταπόνησης και ταχείας φθοράς του οδοστρώματος του οδικού δικτύου».

Η απόφαση ορίζει συγκεκριμένα το πεδίο της απαγόρευσης, περιλαμβάνοντας έναν κατάλογο 111 οδικών τμημάτων: παραπλεύρων οδών, τμημάτων της παλαιάς και νέας εθνικής οδού, ακόμα και τμήματα του επαρχιακού οδικού δικτύου.

Για παράδειγμα στη βόρεια είσοδο/έξοδο της Αττικής, η απαγόρευση ξεκινά από τον κόμβο Καλυφτάκη και περιλαμβάνει τόσο τον παράδρομο όσο και εσωτερικές διαδρομές μέσα από τον δήμο Κηφισιάς (οδοί Ιλισίων- Ελαιών- Χαριλάου Τρικούπη- Τατοϊου) και Διονύσου (οδός Αγίου Στεφάνου- Αφιδνών).

Η απαγόρευση επεκτείνεται και σε πλήθος λεωφόρων μέσα στην Αθήνα. Για παράδειγμα, στη Δυτική Αττική, η κυκλοφορία φορτηγών απαγορεύεται στη λεωφόρο Δημοκρατίας (από την παλαιά εθνική οδό Αθηνών- Κορίνθου έως το λεωφόρο Φυλής), στη λεωφόρο Φυλής (από τη λεωφόρο Δημοκρατίας έως τη λεωφόρο ΝΑΤΟ) και τη λεωφόρο ΝΑΤΟ (από τη λεωφόρο Φυλής έως την Περιφερειακή Αιγάλεω).

Σύμφωνα με την απόφαση, στους παραβάτες οδηγούς θα επιβάλλεται πρόστιμο 1.000 ευρώ, ενώ τα οχήματα θα ακινητοποιούνται. Η απόφαση προβλέπει (κάποια στιγμή, κατόπιν μελέτης) την τοποθέτηση ειδικής σήμανσης στις απαγορευμένες διαδρομές, έχει ωστόσο άμεση ισχύ.

Τα θετικά και τα αρνητικά.

Άμεσα ωφελούμενοι από την καθολική απαγόρευση είναι οι κάτοικοι των περιοχών που βρίσκονται κοντά σε σταθμούς διοδίων στους αυτοκινητοδρόμους και οι οποίες επιβαρύνθηκαν τα τελευταία χρόνια με την κυκλοφορία των φορτηγών οι οδηγοί των οποίων ήθελαν να αποφύγουν τα διόδια. Σε πολλές περιοχές, όπως τα προάστια γύρω από την Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη υπάρχουν πολλές διαμαρτυρίες για την υποβάθμιση που η κίνηση πολλών βαρέων οχημάτων προκαλεί. Επίσης ωφελούμενοι είναι οι χρήστες των παραδρόμων που δεν θα έρχονται αντιμέτωποι πλέον με βαρέα φορτηγά (εξάλλου οι παράπλευροι έχουν σκοπό να εξυπηρετήσουν τις τοπικές μετακινήσεις και όχι μεγάλες αποστάσεις).

Όμως οι επαγγελματίες οδηγοί όμως έχουν αναστατωθεί από την απόφαση, την οποία θεωρούν αδύνατο να εφαρμοστεί. «Κατ’αρχήν η καθολική απαγόρευση είναι αντίθετη στην αρχή της ελεύθερης μετακίνησης ανθρώπων και αγαθών και για το λόγο αυτό θα προσφύγουμε εναντίον της στο Συμβούλιο της Επικρατείας», εξηγεί ο Βασίλης Τζιμοράγκας, πρόεδρος της Ομοσπονδίας Ιδιοκτητών Αυτοκινητιστών Δημόσιας Χρήσης Θεσσαλίας, Κεντρικής Ελλάδας και Δυτικής Μακεδονίας. «Επιπλέον δεν μπορεί να εφαρμοστεί πρακτικά. Η απόφαση δεν περιλαμβάνει καμία διαδικασία ελέγχου, καμία εξαίρεση, είναι μια απόλυτη απαγόρευση. Αν λόγου χάρη ένας οδηγός ξεφορτώσει σε μια πόλη και “συλληφθεί” επιστρέφοντας, πώς θα μπορέσει να αποδείξει ότι πήγαινε σπίτι του, ή να δει έναν φίλο ή έναν συγγενή σε μια γειτονική περιοχή; Επιπλέον τα δελτία μεταφοράς δεν επαρκούν: ένας επαγγελματίας μπορεί να δεχθεί παραγγελίες εν κινήσει και να προσθέσει έναν προορισμό στη διαδρομή του.

Ακόμα, η απόφαση περιλαμβάνει ακόμα και μικρά φορτηγά, που κάνουν ανεφοδιασμό σε πόλεις και χωριά. Πώς θα κινηθούν αυτά αν δεν χρησιμοποιήσουν λ.χ. την παλαιά εθνική οδό; Θα απαγορεύεται να μεταφέρουν προϊόντα σε περιοχές κοντά σε αυτοκινητόδρομους;».

Ο εκπρόσωπος των επαγγελματιών οδηγών εκτιμά ότι η απόφαση είναι όχι μόνο πρακτικά αλλά και ηθικά λανθασμένη. «Τα διόδια της διαδρομής Αθήνας- Θεσσαλονίκης για ένα φορτηγό κοστίζουν πάνω από 200 ευρώ, τα οποία ο αυτοκινητιστής “βάζει από την τσέπη του”. Αν είχε θεσμοθετηθεί υποχρέωση να καταβάλλονται πέραν του κόστους της “φορτωτικής”, τότε κανένα βαρύ φορτηγό δεν θα απέφευγε τους αυτοκινητόδρομους. Επιπλέον, είναι ακατανόητο να μας υποχρεώνουν να τρώμε και να βάζουμε βενζίνη μόνο στα ΣΕΑ των αυτοκινητοδρόμων (που είναι πιο ακριβά), αλλιώς να πληρώνουμε διόδια εισόδου και εξόδου».

Εκτός από τους οδηγούς φορτηγών, η απόφαση επηρεάζει και όσους βασίζουν την επιχειρηματική τους επιβίωση στους επαγγελματίες οδηγούς. Ο Παναγιώτης Τζούνης είναι ιδιοκτήτης του «222», ενός ΣΕΑ στην παλαιά εθνική οδό στη Στυλίδα. «Όταν έγινε ο νέος δρόμος (σσ. παράκαμψη Στυλίδας) χάσαμε όλη την κίνηση των ΙΧ. Επομένως στραφήκαμε στους επαγγελματίες οδηγούς, στους οποίους προσφέρουμε εξειδικευμένες υπηρεσίες. Το ίδιο και οι ταβέρνες στον Καραβόμυλο, τα πρατήρια βενζίνης κ.α. Για όλους εμάς η απόφαση ισοδυναμεί με θανατική καταδίκη».

Σύμφωνα με τον κ. Τζούνη, η απόφαση εξυπηρετεί αποκλειστικά τις κοινοπραξίες στις οποίες έχουν παραχωρηθεί οι εθνικές οδοί. «Ειδάλλως η απόφαση θα περιοριζόταν μόνο στους παραδρόμους, κάτι με το οποίο συμφωνούν όλοι. Στην περιοχή μας η απαγόρευση είναι φωτογραφική και έχει ως στόχο να μας “κλείσει”, προς όφελος των ΣΕΑ του αυτοκινητόδρομου που έχουν πολύ χαμηλά έσοδα».