Beeld anp

Weg met die naheffingen. Stop met die koehandel in achterkamertjes over nationale afdrachten. Laten we de Europese begroting voortaan financieren met een bescheiden Europese energieverbruikerstax. Dan kan de belasting in Nederland verder omlaag.



Ik hoor veel Europeanen denken: heeft Nederland als voorzitter van de Europese Unie niets beters te doen dan soebatten over de Europese begroting? Wordt de unie na de financiële crisis niet geconfronteerd met een enorme vluchtelingencrisis? Moet niet alles erop gericht zijn die gezamenlijk aan te pakken? En wat te denken van het groeiend populisme en neo-nationalisme of van lidstaten die dreigen de Europese Unie te verlaten?



Wel, een betere, meer flexibele begroting is juist cruciaal om de Europese problemen van deze tijd aan te pakken.

Extra kritisch op wat beter moet

Ik sta hier als leider van een pro-Europese partij. Maar dat maakt me extra kritisch op zaken die beter moeten. De Europese begroting is een gedrocht. Zij wordt na moeizame onderhandelingen tussen de lidstaten voor een periode van zeven jaar in beton gegoten. Voor die periode wordt ruim 960 miljard begroot. Daarvan zou je denken: dat gaat naar belangrijke zaken voor samenleving en economie, zoals onderzoek, innovatie en veiligheid. Dat valt helaas tegen. Bijna de helft, 420 miljard, gaat bijvoorbeeld naar landbouwsubsidies. Geen prioriteit op dit moment.



Deze manier van begroten ondermijnt het vertrouwen in de Europese begroting en daarmee in de Europese Unie. Regeringsleiders proberen er allemaal net zoveel geld uit te halen als ze erin stoppen. Anders is het thuis niet uit te leggen. Met als effect dat Europese subsidies bijvoorbeeld terecht komen bij de winkeliersvereniging rondom Paleis Noordeinde in Den Haag. Maar daar hebben we de EU niet voor nodig.



Het wantrouwen van gewone Europeanen wordt nog eens extra gevoed door een gebrek aan transparantie, ingewikkelde berekeningen en vooral: keer op keer die naheffingen. Daarom heeft D66 er de afgelopen jaren bij de regering op aangedrongen om tijdens het voorzitterschap deze begrotingstop te organiseren.



Ik ben blij dat we hier nu bij elkaar zijn. Zodat we de groeiende onvrede van Nederlanders, en de inwoners van andere lidstaten, recht kunnen doen door een begin te maken met het beter besteden van Europees belastinggeld.



Het onderwerp van vandaag is 'de ideale begroting'. Hoe ziet die eruit? Eigenlijk is dat heel simpel: we moeten stoppen met het spenderen van belastinggeld aan gedateerde prioriteiten. De ideale begroting moet gericht zijn op een duurzame toekomst, op projecten die een echte Europese toegevoegde waarde hebben zoals innovatie, veiligheid en asiel- en migratiebeleid. Kortom, zaken die beter in Europees verband dan nationaal geregeld kunnen worden. Dat begrijpt eigenlijk iedereen. Toch doen we nu gek genoeg het tegenovergestelde: het grootste deel van de EU-begroting gaat naar zaken die beter nationaal geregeld kunnen worden, zoals die 420 miljard aan landbouwsteun. Of die winkeliersvereniging in Den Haag.

Zetten we een stap vooruit?

Vele Europese politici en hoogwaardigheidsbekleders zijn het met elkaar eens dat geld niet goed besteed wordt. Maar ik ben hier niet gekomen om met die vaststelling alleen snel door te gaan naar de borrel. Zo gaat het al te vaak. De echte vraag is: zetten we een stap vooruit? D66 is ervan overtuigd dat je pas een grondige hervorming van de uitgaven van de Europese begroting kunt realiseren, als je ook de inkomsten aanpakt. Nu worden de begrotingsonderhandelingen gekaapt door lidstaten die koste wat kost een korting op hun afdracht willen bedingen in plaats van dat een échte discussie wordt gevoerd over hoe we Europees belastinggeld effectief kunnen besteden.



Daarom gooi ik hier vandaag in Amsterdam graag een steen in het stille begrotingswater van de Europese vijver: stop met de nationale afdrachten. Dat scheelt een boel moeizame onderhandelingen, onzinnige subsidies en vervelende naheffingen. En daarmee dragen we de eurosceptici niet langer het brandhout aan voor de brandstapel die Europa heet.



Vervang die nationale afdrachten door een transparante en duurzame bron: een energieverbruikerstax. Wie gebruikt, die betaalt. Niet veel, een paar cent per KwH. Dat is veel eerlijker. Met een energieverbruikerstax betaalt een rijke Griek die veel stroom gebruikt meer aan Europa dan een Nederlandse bijstandsvader in een klein appartement. En iedereen kan op z'n eigen energierekening zien hoeveel - of hoe weinig - hij of zij bijdraagt aan Europese samenwerking. Dat is transparanter, eerlijker en democratisch controleerbaar. En per saldo kost dit niks extra's, het totaalbedrag dat Europa uitgeeft, blijft gelijk. De Nederlandse overheid hoeft dan zelf geen belasting meer te heffen voor het betalen van de EU-bijdrage. Dat geld van de afdracht geven we terug in belastingverlaging voor mensen en bedrijven.



Zo maken we een einde aan die vervelende naheffingen en de koehandel in achterkamertjes over nationale afdrachten. Zo kan de volgende onderhandelingsronde eindelijk gaan over een flexibele en duurzame Europese begroting. Zo kan Europa beter inspelen op onverwacht grote problemen, zoals de vluchtelingencrisis. Zo kan Europa eindelijk weer eens een stap vooruit zetten in plaats van achteruit.



Dit is een verkorte versie van de toespraak die D66-leider Alexander Pechtold vandaag houdt tijdens de EU-voorzitterschapsconferentie in Amsterdam over de hervorming van de Europese begroting.

Vicevoorzitter van de Europese Commissie Frans Timmermans, voorzitter Claude Juncker van de Europese Commissie en Premier Mark Rutte geven een persconferentie in het kader van het EU-Voorzitterschap van Nederland in de eerste helft van 2016 Beeld anp