Młody kardiochirurg z Wrocławia rewelacyjnie zapowiadał się już w trakcie studiów – Akademię Medyczną ukończył jako najlepszy absolwent. Badania dotyczące ryzyka pęknięcia tętniaka aorty prowadzi z inżynierami z Politechniki Wrocławskiej. Wspólnie poszukują skutecznej metody kwalifikowania pacjentów do operacji.

Na czym polega nowość Pana metody kwalifikacji pacjentów do operacji?

Dotychczas głównym czynnikiem, który braliśmy pod uwagę przy kwalifikacji do operacji tętniaka aorty wstępującej była średnica aorty. W przedstawionych przeze mnie badaniach, analizie poddawane są naprężenia w ścianie aorty.

Wszystkie tętniaki trzeba operować?

Duże tak, ale problemem diagnostycznym pozostają te umiarkowanie poszerzone. Zgodnie z wytycznymi są zbyt małe, by je operować,więc jedyną opcją pozostaje ich obserwacja i czekanie.

Na co?

Aż aorta podrośnie, albo na to, że przestanie się poszerzać. Dotychczas, uważano, że aorta pęka, gdy osiąga bardzo dużą średnicę, np. 5–6cm. Ostatnie badania pokazały jednak, że pomiar średnicy nie jest dobrym prognostykiem tego czy tętniak pęknie czy nie. U większości pacjentów dochodzi do rozwarstwienia czy pęknięcia aorty, kiedy ta jest jedynie umiarkowanie poszerzona.

I co wtedy?

Pacjenci umierają z tego powodu. Większość osób nie przeżywa rozwarstwienia aorty. Problemem jest to, że nie można zoperować wszystkich pacjentów z umiarkowanie poszerzoną aortą, gdyż takich osób jest bardzo wiele. Rzecz w tym, jak określić, którzy pacjenci z umiarkowanie poszerzoną aortą są w grupie wysokiego ryzyka i tym samym, których operować wcześniej, pomimo niewielkiej średnicy aorty.

Jak wpadł Pan na pomysł, który doprowadził do opracowania nowej metody diagnostycznej?

Bardzo lubię nauki techniczne, moi rodzice są inżynierami, zatem spojrzałem na problem z trochę innej perspektywy. Uznałem, że największy wpływ na rozwarstwienie muszą mieć naprężenia powstające w ścianie aorty.

Podszedł Pan do zadania po inżyniersku?

Tak. Zacząłem badać aortę, tak jak bada się jakąś budowlę. Zanim postawimy drapacz chmur, to wcześniej chcemy ocenić, czy on się nie zawali pod wpływem niewielkich wstrząsów albo silnego podmuchu wiatru. W tym celu musimy stworzyć – tak się robi w dzisiejszych czasach – model komputerowy. Do jego opracowania wykorzystuje się metodę tzw. elementów skończonych i sprawdza się jakie będą hipotetycznie naprężenia w różnych miejscach. Można „zasymulować” wpływ różnych czynników – wiatru albo trzęsienia ziemi. Takie sposoby stosuje się w inżynierii od lat. A ja pomyślałem, że można to samo zastosować do oceny aorty.

Co Pan sprawdzał?

Jakie czynniki i w jaki sposób mają wpływ na naprężenia aorty. Czy jest to ciśnienie tętnicze? Czy średnica aorty? A może jest to ruch aorty spowodowany ruchem serca, bo przylega ona bezpośrednio do serca, które nigdy nie śpi i ciągle się kurczy.

A co ma kurczenie się serca do tętniaka aorty i ryzyka jego pęknięcia?

To tak jakbyśmy wzięli kawałek blaszki do ręki i wyginali ją, w jedną i w drugą stronę, w jedną i w drugą – blaszka w końcu pęknie. Pomyślałem, że może te stałe skurcze serca też mają wpływ na aortę. Wziąłem pod uwagę różne czynniki ryzyka i stworzyliśmy modele komputerowe, żeby oceniać naprężenia w ścianie aorty.

To jest pierwszy etap badań. Kolejnym, który realizujemy już wspólnie ze wspaniałymi inżynierami z Politechniki Wrocławskiej, będzie dostosowywanie tych modeli oceny do konkretnego pacjenta. Nasze wyniki badań chcielibyśmy wdrożyć do codziennej pracy klinicznej i zobaczyć jak to sprawdza się u konkretnych pacjentów.

Ilu pacjentom ten sposób diagnozy może ocalić życie?

Nie ma dokładnych statystyk dotyczących tego, ile osób umiera z powodu rozwarstwienia aorty, gdyż większość pacjentów umiera zanim dojedzie do szpitala. Jak już wspomniałem, niedawne badania wykazały, że rozwarstwieniu ulegają najczęściej aorty, które nie są jeszcze bardzo poszerzone. Ponadto, nie prowadzi się rejestrów umiarkowanie poszerzonych naczyń. Tętniaki aorty rozpoznaje się mniej więcej u 1 na 10 tys. osób. Zakładam, że pacjentów z umiarkowanie poszerzoną aortą jest przynajmniej kilkakrotnie więcej. W skali np. Polski to są już dziesiątki tysięcy osób.

Czy takie wyniki jak Pana pracy badawczej można opatentować?

Takich prac, które są udoskonaleniem technik już istniejących, i które mają wpływ na zdrowie i życie ludzi – bo nie są to wynalazki w formie nowych konkretnych urządzeń – opatentować nie można. Nasza praca jest doniesieniem naukowym, którym po prostu dzielimy się ze swoimi kolegami naukowcami. I mamy nadzieję, że więcej osób się nią zainteresuje. W większym gronie łatwiej i szybciej o postęp. Temat naszych badan już jest podchwytywany przez inne ośrodki, więc współpraca nabiera rozpędu.

Wspomniał Pan, że Pana rodzice są inżynierami, co więc spowodowało, że nie poszedł pan w ich ślady, lecz został lekarzem?

Jako 10-latek znalazłem się w szpitalu na oddziale jako pacjent. Praca całego zespołu medycznego zrobiła na mnie tak duże wrażenie, że pomyślałem, że i ja musze to w życiu robić. W medycynie można być po części inżynierem i lekarzem, i jest to możliwe zwłaszcza w chirurgii. Przykładem tego są moje badania naukowe. Medycyna nie kłóci się z moimi technicznymi zainteresowaniami, lecz je uzupełnia. Realizuję się w obu dziedzinach, lepiej więc być nie może.

Ukończył Pan Akademię Medyczną we Wrocławiu w 2010 roku jako najlepszy absolwent. Ma Pan dopiero 31 lat i tytuł najlepszego młodego kardiochirurga w Europie. Czym jest dla Pana to wyróżnienie?

Jest to dla mnie prestiż i uznanie oraz potwierdzenie słuszności moich przemyśleń na temat pracy naukowej. Tego że idę w dobra stronę, że to co robimy jest warte zachodu.

Jakie ma Pan marzenia? Jak Pan siebie widzi siebie za 10, 20 lat?

Jako nadal szczęśliwego męża, ojca zdrowych dzieci, który ma dla nich czas. To takie prozaiczne i przyziemne, ale to daje największe szczęście. Nie tytuły naukowe, nie pieniądze, tylko rodzina. Bliskie osoby, na które zawsze można liczyć.

A ja liczę na to, że taki zdolny lekarz jak Pan nie wyjedzie z kraju, będzie nadal prowadził tu swoje prace badawcze, i będzie nas leczył.

Też sobie tego życzę i mam nadzieję, że moja ojczyzna mi to umożliwi.