Het Mesdagzuivelfonds komt na weken alsnog tot dezelfde conclusie als het RIVM: 41 procent van de stikstofneerslag in gevoelige natuurgebieden is afkomstig van de landbouw.

Dat staat in een rapport dat het fonds deze week op zijn website heeft geplaatst en waar verder geen publiciteit aan gegeven is. "Het is prettig dat er nu geen discussie meer over is", reageert RIVM-stikstofonderzoeker Addo van Pul.

Vorig jaar oktober protesteerden honderden boeren voor de deur van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu in De Bilt. Ze trokken de berekeningen van het RIVM in twijfel en kondigden een eigen onderzoek aan. De uitkomst daarvan werd op 20 februari onder veel belangstelling gepresenteerd in Nieuwspoort. Volgens het fonds was de bijdrage van de landbouw aan de stikstofuitstoot maar 25 procent.

Dezelfde dag werden de berekeningen van de onderzoekers in twijfel getrokken. Ze hadden natuurgebieden meegeteld die niet gevoelig zijn voor stikstof, zoals de Doggersbank in de Noordzee op 200 kilometer van Den Helder. Door de verkeerde berekeningen kwamen de stikstofdepositie van het verkeer, de scheepvaart en de industrie hoger uit dan in werkelijkheid. En het leek dus alsof het aandeel van de landbouw lager was.

'Landbouw hoe dan ook belangrijk aandeel'

Het Mesdagfonds kwam ook met een ander percentage. Als het naar stikstofdepositie in álle Natura 2000-gebieden keek, dus niet alleen de stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden, kwam het uit op 35 procent.

"Dat hadden wij ook berekend, maar daarmee zijn we nooit naar buiten getreden omdat we dat niet zinvol vonden", zegt Van Pul van het RIVM. "Wij vinden die 41 procent een betere indicator. Maar hoe dan ook, de landbouw heeft een belangrijk aandeel."

Het Mesdagfonds verklaart het verschil met de eerder genoemde 25 procent door een 'bug' in de data die ze van het RIVM geleverd had gekregen. Volgens het RIVM is dat niet juist. "We hadden er nog een tekstbestandje bij gegeven waarin we uitlegden hoe de berekeningen uit te voeren. Dat is niet gebruikt."

'Twijfels alsnog op zijn plaats'

In een toelichting op het rapport stelt Geesje Rotgers van het Mesdagfonds dat de cijfers van het RIVM-model niet alles zeggen. Volgens haar zijn twijfels bij de uitkomsten alsnog op zijn plaats. "Het is namelijk logisch dat je met dezelfde cijfers dezelfde uitkomst krijgt. Maar het gaat om de berekeningen die men niet deed."

Het RIVM en het ministerie van Landbouw hebben volgens haar nagelaten om bepaalde berekeningen te maken. "Die hebben wij gemaakt", zegt ze. Daaruit blijkt volgens haar dat de effecten van de maatregelen van het ministerie relatief klein zijn.

Een uitgebreider onderzoek door de Universiteit van Amsterdam biedt soelaas, stelt Rotgers. Dat is in januari van start gegaan en is vermoedelijk binnen drie jaar afgerond.