Dziewięcioletniemu Jędrzejowi z Wrocławia zeszłoroczne rekolekcje kojarzą się z uwagą w dzienniku. Był wtedy uczniem Szkoły Podstawowej nr 5 w Zgorzelcu – jednym z dwóch w klasie, którzy nie chodzili na religię. – W czasie rekolekcji ksiądz prowadził zajęcia w sali gimnastycznej. Jędrzej odłączył się od klasy, poszedł na świetlicę. Wychowawczyni kazała mu dołączyć do reszty. Syn odmówił i dostał za to uwagę do dziennika – opowiada Katarzyna Winkler. Gdy Jędrzej wrócił do domu i opowiedział o sytuacji, wiedziała, że nie zostawi tej sprawy samej sobie. – Z jednej strony byłam wściekła, z drugiej pomyślałam, że można było się tego spodziewać – opowiada. Gdy kilka miesięcy wcześniej poprosiła nauczycielkę, aby szkoła zorganizowała dla dzieci niechodzących na religię zajęcia etyki, usłyszała, że jest niepoważna. Nikt nie będzie przecież organizował dodatkowych zajęć dla kilku dzieciaków.

Napisała nauczycielce w e-dzienniku, że uwaga, jaką wystawiła synowi, jest bezprawna. Zażądała jej usunięcia. Sprawa obiła się o dyrekcję, a nawet kuratorium. – Interwencja u dyrekcji poskutkowała wymazaniem uwagi z dziennika. Kuratorium odpisało mi jednak, że skarga, którą złożyłam, jest bezpodstawna, bo dziecko było „zaopiekowane” w czasie rekolekcji. Do faktu, że nauczycielka próbowała zmusić syna do udziału w rekolekcjach, nie odnieśli się ani słowem – opowiada.

Agata ŚwiderskaNewsweek.plDyrekcja szkoły zdecydowała, że w czasie rekolekcji nie będzie żadnych lekcji. A ja się pytam: Dlaczego Marta ma stracić aż trzy dni nauki?Dyrekcja szkoły zdecydowała, że w czasie rekolekcji nie będzie żadnych lekcji. A ja się pytam: Dlaczego Marta ma stracić aż trzy dni nauki?

Dlaczego rozwój duchowy katolickich dzieci odbywa się kosztem mojej córki? – pyta Agata Świderska, handlowiec w branży budowlanej z Poznania. Jej starsza córka Marta jest uczennicą Szkoły Podstawowej nr 10 w Poznaniu, jako jedna z niewielu w klasie nie chodzi na religię. – Dyrekcja szkoły zdecydowała, że w czasie rekolekcji nie będzie żadnych lekcji. A ja się pytam: Dlaczego Marta ma stracić aż trzy dni nauki? – denerwuje się Agata Świderska. – Tyle się mówi o tym, że nauczyciele nie wyrabiają się z programem, tymczasem szkoła zamiast lekcji proponuje mojemu dziecku trzy dni na świetlicy – zauważa. Pozostali, oprócz rekolekcji, mają wycieczkę – finansowaną ze wspólnego budżetu.

Jeszcze większym nieporozumieniem jest dla niej sam obowiązek odsiadywania godzin na świetlicy. – Jeśli Marta nie przyjdzie, będzie miała nieobecność, a ja będę musiała ją usprawiedliwić. To jakieś nieporozumienie! – przekonuje.

W grudniu 2015 roku Fundacja Wolność od Religii zwróciła się do Kuratorium Oświaty w Gdańsku z prośbą o odpowiedź na pytanie, czy dyrektor szkoły ma prawo współorganizować wydarzenia religijne w miejsce obowiązkowych zajęć dydaktycznych? I na jakiej podstawie szkoły wykluczają niewierzących uczniów, skazując ich na odsiadywanie godzin na świetlicy. „Fundacja ma wątpliwości czy dyrektor szkoły (…) zdaje sobie sprawę, iż jest to praktyka wykluczająca ich ze wspólnoty uczniowskiej i nosząca znamiona dyskryminacji na tle wyznaniowym” – pisała Dorota Wójcik, prezeska organizacji. W odpowiedzi przeczytała, że wszystko jest w porządku i że uczniowie, którzy nie chodzą na religię, są przyzwyczajeni do siedzenia na świetlicy.

Czytaj też: Spowiedź w szkole, czyli jak biskupi przyczyniają się do upadku religii

W Szkole Podstawowej w Suchym Lesie (gmina pod Poznaniem) rekolekcje wyglądają tak: najpierw kościół, później zajęcia w salach lekcyjnych. – W tych dniach nauczyciele wcielają się w role katechetów i prowadzą zajęcia o tematyce religijnej – opowiada Agnieszka Urban, mama Igora. – Gdy rozmawiałam na ten temat z nauczycielką, widać było, że nie jest z tego powodu szczególnie szczęśliwa. Najwidoczniej polecenie przyszło z góry, a pedagodzy musieli się dostosować – dodaje.

Razem z mężem zdecydowali, że syn zostanie na czas rekolekcji w domu. – Na szczęście, chwilowo jestem bez pracy i mogę się nim zaopiekować. W innym wypadku musiałby odsiadywać godziny na świetlicy – mówi. – A tego wolałabym mu oszczędzić, bo i tak spędza tam dwie godziny lekcyjne tygodniowo. Wszystko przez to, że katecheza odbywa się w środku lekcji – dodaje.

Agata Kostyk-LewandowskaNewsweek.plU nas dzieciaki, które nie uczestniczą w rekolekcjach, maja lekcje łączone z innymi klasami. Uwielbiają je, bo to świetna okazja, żeby poznać kolegów z innych klas.

Jędrzej, który rok temu dostał uwagę za niezastosowanie się do polecenia wychowawcy, zmienił szkołę, teraz jest uczniem Szkoły Podstawowej nr 47 we Wrocławiu. – Tutaj jest zupełnie inaczej, bo rekolekcje odbywają się przed i po zajęciach. Nikt nie odwołuje regularnych lekcji – mówi Katarzyna Winkler.

Pozytywnych przykładów jest więcej. – U nas dzieciaki, które nie uczestniczą w rekolekcjach, mają lekcje łączone z innymi klasami. Uwielbiają je, bo to świetna okazja, żeby poznać kolegów z innych klas – opowiada Agata Kostyk-Lewandowska, mama Pauliny, uczennicy Gimnazjum nr 29 we Wrocławiu. Jest nieźle, ale nie wszystko wygląda tak, jakby sobie życzyła. – Oprócz Pauliny, w klasie jest jeszcze pięcioro gimnazjalistów, którzy nie chodzą na religię. Mimo starań, nie udało nam się wywalczyć, aby katecheza była na początku albo na końcu zajęć – dodaje.

Mamie Marty marzy się, aby katecheci i księża podczas rekolekcji uczyli dzieci tolerancji, także wobec niewierzących. – Jakiś czas temu córka usłyszała od swojej przyjaciółki, że dzieci, które nie chodzą na religię, spłoną w piekle. Dziewczynka dowiedziała się tego od mamy – opowiada Agata Świderska. Do dziś nie potrafi zrozumieć, jak można uczyć dziecka takiego braku tolerancji.

Napisz do autora na rafal.gebura@newsweek.pl albo znajdź go na Facebooku