Kan Brussel het Gentse succes kopiëren? ‘Toeval speelt in elk ecosysteem een grote rol.’

‘Misschien moet Brussel een voorbeeld nemen aan Gent’, zegt techjournalist Robin Wauters over het ecosysteem in de hoofdstad. Daarmee verwijst hij naar de erfenis van het Gentse internetbedrijf Netlog, dat indirect één van de grootste incubatoren werd die ons land ooit kende. Het Gentse voorbeeld toonde het belang aan dat één groeibedrijf kan hebben op de innovatie in een hele stad.

De sociaalnetwerksite Netlog werd aan het eind van de jaren 90 opgericht door Lorenz Bogaert en Toon Coppens. Op zijn hoogtepunt had het platform meer dan 100 miljoen gebruikers en een kleine 80 werknemers, waarna het de strijd tegen het Amerikaanse Facebook verloor.

Bogaert en Coppens werden de Netlog Maffia genoemd, naar de Amerikaanse PayPal Mafia.

Uit de as van het bedrijf ontstonden heel wat start-ups die door ex-werknemers werden opgericht. Bogaert en Coppens werden de Netlog Maffia genoemd, naar de Amerikaanse PayPal Mafia. Heel wat mensen die ooit voor die betaaldienst aan de slag waren begonnen later bedrijven als de elektrische autobouwer Tesla of het sociale netwerk LinkedIn.

Tussen de bedrijven die Netlog voortbracht, behoren onder andere de digital product studio In The Pocket en Engagor, een specialist in klantencommunicatie via sociale media. Ook Bogaert en Coppens begonnen een reeks nieuwe bedrijven - de datingsite Twoo, het immoplatform Realo en de cryptoportefeuille Delta - waar heel wat ex-werknemers van Netlog aan de slag gingen.

Een nieuwe Netlog?

Twee van die hemelbestormers die indertijd met Netlog de wereld wilden veroveren, Pieterjan Bouten en Louis Jonckheere, begonnen in 2010 samen met Jeroen Lemaire In The Pocket. Lemaire: ‘Netlog heeft in Gent absoluut een effect gehad, net zoals een scale-up als Collibra dat nu in Brussel heeft. In elke stad vind je talentvolle jongeren die zich in zo’n snelgroeiend techbedrijf volledig kunnen ontplooien. Ze leren er hun talenten écht kennen, waardoor ze geprikkeld worden om zelf iets op te richten. Toch is het belangrijk om de kanttekening te maken dat het Netlog-effect er vooral kwam toen het slechter ging met het bedrijf. Het lijkt me dus geen goede strategie om nu te hopen dat Collibra snel failliet gaat.’

Engagor, dat door Folke Lemaitre, de hoofdingenieur van Netlog, werd opgericht, is inmiddels verkocht aan het Amerikaanse Clarabridge. Andere Gentse start-ups die Netlog voortbracht - denk maar aan SonicAngel of MyShoppingTab - waren een minder lang leven beschoren.

Heel wat technologiefilosofen komen uit Gent. Misschien kijken Gentenaren met een ruimere blik naar de maatschappelijke impact van wat ze doen. Businessfilosoof Jochanan Eynikel

Maar het Netlog-effect leeft voort. Uit In The Pocket ontstonden weer andere bedrijven, zoals Showpad, dat in januari nog 25 miljoen dollar ophaalde met zijn digitaal platform voor verkopers en marketeers. ‘Er is heel wat mobiliteit in onze sector, maar ik zie dat als iets positiefs. Er zijn tegenwoordig ook een pak meer technologische bedrijven als in de tijd van Netlog. Iemand als Lemaitre had indertijd een hoge functie bij Netlog en lanceerde daarna Engagor omdat er niet veel anders was. Nu zou hij waarschijnlijk bij een bedrijf als Teamleader aan de slag zijn.’

Teamleader, dat de workflow van kmo’s digitaliseert, werd in 2012 opgericht door de toen 24-jarige Jeroen De Wit. Ook StoryMe, een scale-up die inzet op videomarketing, heeft met Lorenzo Bown een CEO die voordien niet bij een ander techbedrijf aan de slag was.

‘In het verhaal van elk ecosysteem, ook dat van Gent, speelt toeval vaak een grote rol. Toch is de stad zelf belangrijk geweest voor wat er na Netlog gebeurde’, klinkt het bij Fredo De Smet. Als organisator van Gent M, praatavonden over technologie, staat hij in nauw contact met Gentse ondernemers. ‘Het is gemakkelijk om je in Gent comfortabel te voelen. Je merkt dat bedrijven als Teamleader en Showpad die troeven ook uitspelen om buitenlandse werknemers te strikken.’

64% In 2011 gaf de stedenconsulent Charles Landry Gent een score van 64 procent op de index, die de creativiteit van een stad meet.

Dat die troeven ook impact hebben op de bedrijven zelf, bleek in 2011 uit een studie van de stedenconsulent Charles Landry. Doordat de middelgrote stad zowel een universiteit als kunstscholen heeft, gaan creativiteit en innovatie er hand in hand. Landry noemde Gent een ‘pocket sized metropolis’, met de zeldzame combinatie van de intimiteit van een kleine stad en de openheid van een metropool. De stad kreeg een score van 64 procent op de index die de creativiteit in een stad meet - toen de hoogste score die Landry ooit had gegeven.

‘Bij heel veel ondernemers in de stad merk ik een mix van twee dingen’, klinkt het bij Bart De Waele, CEO van het Gentse digital agency Wijs.

‘Enerzijds is er een zekere koppigheid, maar anderzijds is er een tolerantie voor imperfectie. Vooral dat laatste is belangrijk: je moet als ondernemer durven de markt op te zoeken met een product dat nog niet af is, om vervolgens aan de slag te gaan met de feedback die je krijgt. Door niet te denken dat je alles alleen moet doen tot het perfect is, durf je sneller op anderen af te stappen. Ik zie voor de overheid vooral een faciliterende rol: ze moeten een platform bieden zodat mensen elkaar kunnen ontmoeten.’