Wszystko zaczęło się dwa miesiące temu. "Uważam go za jednego z najbardziej inteligentnych, o ile nie najinteligentniejszego polityka w Polsce. I bardzo go lubię" - mówiła znana socjolog o Jarosławie Kaczyńskim. I po raz pierwszy zaatakowała Prawo i Sprawiedliwość bez pardonu. Miało to miejsce zaledwie miesiąc po wyborach.



"To wszystko [jak PiS potraktował Trybunał Konstytucyjny i media publiczne] świadczy o bezsilności i kompleksach, a nie sile władzy. Jest takim irytującym i niebezpiecznym odreagowywaniem oraz swoistą polityką statusową typu możecie mi naskoczyć".



(Wpolityce, 21 listopada)



"Najbardziej przeraża mnie, że to jest przemyślane i zaplanowane. Pozbawia się ludzi godności - najpierw sędziów Trybunału, później społeczeństwo, któremu się płaci za niezwracanie uwagi na wydarzenia polityczne".



O prezydencie - "kompromituje się jako prezydent i prawnik", rządy PiS to "infantylna dyktatura". "Ostatnie pociągnięcia PiS dosłownie odchorowałam. Myślałam, że idea rozwoju łączy Prawo i Sprawiedliwość, a tymczasem wróciły stare PiS-owskie podziały na państwo liberalne kontra solidarne".



("Wprost", 28 grudnia)



"Nawet barbarzyńcy, którzy niszczyli Rzym, nie niszczyli rzymskich instytucji". "PiS działa zręcznie taktycznie, bo wszystko się dzieje na granicy prawa. Ale strategicznie to tragiczne".



("Kropka nad i", TVN 24, 4 stycznia)



"PiS upiera się przy niepotrzebnej, archaicznej koncentracji władzy", rozumie demokrację w sposób "wąski" i wprowadza do Polski wschodnią kulturę prawną. Poza tym działa w sposób "prymitywny" i "łamie charaktery".



("Die Welt", 20 stycznia)



Działania PiS to "antykomunistyczny bolszewizm". "Oni myślą, że to jest naturalny sposób działania, jeśli się wygrało, że się bierze wszystko".



(TVN, 21 stycznia)

Prawicowi publicyści i politycy zaniemówili z wrażenia. Zerwanie było brutalne, prof. Staniszkis z miejsca zdjęto z piedestału. Posypały się oskarżenia, że przez lata "manipulowała PiS", będąc w istocie ukrytym wrogiem. "Czego ta pani się najadła?" - brzmiał jeden z najbardziej łagodnych komentarzy, innych nawet nie wypada cytować.

- Uważam, że ta zmiana wynika z jej pryncypialności oraz rozczarowania. Staniszkis spodziewała się budowy bardziej nowoczesnego państwa przez PiS, a nie niszczenia ważnych instytucji, jak Trybunał Konstytucyjny, albo nieograniczonego obsadzania ich własnymi ludźmi. Nie wykluczam, że w PiS są ludzie, którzy zgadzają się z obecną narracją prof. Staniszkis. Jednak dla dużej części tego środowiska jej odwrócenie się było bolesne, a miarą tego bólu są haniebne ataki na nią i próba niszczenia wizerunku - mówi "Gazecie Wyborczej" Aleksander Smolar, politolog, prezes Fundacji Batorego.

Prof. Arkady Rzegocki, politolog, radny Krakowa z listy PiS, kręci jednak głową: - Prof. Staniszkis zawsze chodziła własnymi ścieżkami. Miała swoje hipotezy badawcze, niektóre bardzo celne i mocno korespondujące z diagnozami Jarosława Kaczyńskiego. Ale dziwi tak radykalna zmiana poglądów tuż po wygranych przez PiS wyborach. Tym bardziej że profesor wspierała wiele elementów programu partii. Jej główna teza o tym, że w Polsce postkomunizm jest stanem stałym, blokującym rozwój, wydawała się zgodna z tym, co mówi PiS.

W internecie wypomniano prof. Staniszkis jej bardzo "niekatolickie" życie osobiste, które wcześniej nikomu na prawicy nie przeszkadzało. "O tym, że nie nadaje się ona na symbol polskiej matrony (choć nazwisko kresowe), świadczyły jej ekshibicjonistyczne wyznania o Iredyńskim" - pisał jeden z blogerów, przypominając publiczną wiwisekcję jednego ze swoich związków, którą przeprowadziła w wywiadzie rzece z 2011 r.

Inni posunęli się jeszcze dalej: pojawiły się sugestie, że prof. Staniszkis współpracowała z tajnymi służbami PRL. Miała sypać kolegów podczas śledztw. Na domiar złego jej córka Joanna startowała w ostatnich wyborach z list Nowoczesnej. Pewnie to ona stoi za zmianą poglądów matki - domyślano się na internetowych forach.

Co na to profesor Staniszkis? "Mam status pokrzywdzonej. Nie boję się niczego. Jestem osobą niezależną, ceniącą swoją niezależność. To jest brutalne, ale jestem odporna" - mówiła 4 stycznia w TVN. I dodała, że opinii o sobie w internecie nie czyta.