II Hajnowski Marsz Żołnierzy Wyklętych przejdzie ulicami Hajnówki 26 lutego o godzinie 17:00. Organizatorami są: Narodowa Hajnówka oraz ONR. Na plakatach i ulotkach, które reklamują wydarzenie, widnieje postać Romualda Rajsa „Burego”, odpowiedzialnego za śmierć 79 mieszkańców regionu, głównie prawosławnych Białorusinów. – Jak tak można? – denerwuje się Ewa Rygorowicz, radna Hajnówki. – Rodziny pomordowanych żyją z nami do dziś. Teraz będą patrzeć, jak narodowcy gloryfikują oprawcę ich bliskich – mówi w rozmowie z „Newsweekiem”. W głowie nie mieści jej się, jak ktoś mógł wpaść na tak makabryczny pomysł.

Hajnówka to ponad 20-tysięczne miasto w województwie podlaskim, położone tuż przy polsko-białoruskiej granicy. Jest wyjątkowe, bo większość tamtejszych mieszkańców to wyznawcy religii prawosławnej, a spora część z nich to Białorusini. – Organizowanie marszu na część „Burego” i to w takim miejscu to perfidna prowokacja – oburza się poseł PO Robert Tyszkiewicz, który reprezentuje w Sejmie mieszkańców Podlasia. – Czym innym jest wymalowanie gwiazdy Dawida gdzieś w duży mieście, np. na warszawskim przystanku, czym innym namalowanie świni na meczecie w małych Kruszynianach – przekonuje. – Wschodnie Podlasie to szczególnie wrażliwy obszar: zróżnicowany narodowościowo, wyznaniowo, kulturowo i językowo. Narodowościowe wybryki w miejscach takich jak Hajnówka przynoszą strach i prowokują konflikty – zauważa.

Poseł Tyszkiewicz przypomina sobie, jak w zeszłym roku poseł Kukiz'15 Adam Andruszkiewicz sfotografował się na tle domu wybudowanego przez jedną z ofiar „Burego” i wrzucił zdjęcie do sieci. – Twierdził, że zrobił sobie pamiątkowe zdjęcie na tle ciekawej architektury – wspomina poseł PO.

Gdy radni Hajnówki dowiedzieli się o marszu, zwołali nadzwyczajną sesję, na której niemal jednogłośnie opowiedzieli się za tym, żeby go zdelegalizować. Z głosowania wyłamał się PiS-owski radny Bogusław Łabęcki, współorganizator pierwszej edycji marszu. Gdy tyko dowiedział się, że radni planują głosowanie, wystosował list, w którym wyraźnie opowiedział się za marszem. „Ta sytuacja budzi niepokój, ponieważ przypomina praktyki administracji carskiej oraz Cerkwi prawosławnej z XIX w., kiedy to stosowano w stosunku do ludności polskiej i Kościoła katolickiego m.in. restrykcje w postaci zakazu organizowania procesji w miejscach publicznych, ponieważ miały one burzyć spokój wiernych prawosławnych” – przekonywał w liście radny Łabęcki.

Decyzja rady miasta była zielonym światłem dla burmistrza, który nie wyraził zgody na organizację marszu. Narodowcy zaskarżyli decyzję burmistrza do sądu i wygrali (w pierwszej i drugiej instancji). To oznacza, że w niedzielny marsz odbędzie się zgodnie z prawem.

Marlena Dietrich i Zbigniew Cybulski – historia jednego spotkania. Zobacz wideo:

II Hajnowski Marsz Żołnierzy Wyklętych odbędzie się w ostatnią niedzielę lutego. – W kościele prawosławnym tego dnia zaczyna się okres Wielkiego Postu. Punktualnie o 17:00 w soborze Świętej Trójcy rozpocznie się nabożeństwo w intencji pojednania i wybaczania win, na którym będą oczywiście rodziny pomordowanych – opowiada Ewa Rygorowicz. – Narodowcy planują przejść obok naszego soboru. Nie chcielibyśmy sytuacji, w której jedni się modlą, a drudzy odpalają race i wykrzykują hasła w stylu „Polska dla Polaków” czy „Wielka Polska katolicka” – mówi. – Mieszkamy tu od pokoleń, mój dziadek bronił Warszawy podczas II wojny światowej. Nie czuję się gorszą Polką tylko dlatego, że jestem prawosławna – dodaje.

W zeszłym roku, kiedy narodowcy po raz pierwszy maszerowali ulicami Hajnówka, radni apelowali do mieszkańców, żeby na wszelki wypadek nie wychodzi z domów. Ludzie posłuchali, tego dnia ulice miasta były puste. Do Hajnówki zjechali narodowcy z całej Polski, ale maszerowali w osamotnieniu. – W tym roku nie wiadomo, jak zachowają się ludzie: czy zostaną w domach, czy jednak pójdą na nabożeństwo? – zastanawia się Rygorkiewicz.

Do Hajnówki przyjadą też przedstawiciele innych organizacji. Swoją obecność zapowiedzieli już znani z blokowania miesięcznic smoleńskich na Krakowskim Przedmieściu Obywatele RP oraz działacze Antify. „My, Obywatelki i Obywatele RP, zdecydowaliśmy się pojechać do Hajnówki i okazać wsparcie przerażonym mieszkańcom. Nie ma naszej zgody na deptanie godności naszych współobywateli i nakręcanie spirali nienawiści zbudowanej na fałszywym obrazie pamięci historycznej" – napisali na Facebooku Obywatele RP. Działacze Antify zorganizują w Hajnówce Antyfaszystowski Marsz Pamięci Ofiar Rajsa pod hasłem: „Nacjonalizm zabija".

Co na to mieszkańcy? – Jesteśmy zaniepokojeni, boimy się o bezpieczeństwo mieszkańców – przyznaje wiceburmistrz Hajnówki Andrzej Skiepko. – Hajnówka to niewielka miejscowość. Nie wiem, jak się tu wszyscy pomieszczą – mówi. Ma nadzieję, że nie skończy się jedną wielką zadymą.

Fot.: Agencja Wschod / Forum

Czytaj też: Kim był Romuald Rajs, ps. „Bury”?