Stany Zjednoczone Ameryki Stany Zjednoczone Ameryki zajmuj� �rodkow� cz�� Ameryki P�nocnej, Alask� i Wyspy Hawaje a ponadto posiad�o�ci w Ameryce �rodkowej i w Oceanii. ��czny obszar pa�stwa wynosi 9363,5 tys. km kwadratowych. Stany Zjednoczone sk�adaj� si� z 50 stan�w i Dystryktu Kolumbii. Terytorium pa�stwa ma zr�nicowane ukszta�towanie, kt�rego charakterystyczn� cech� jest po�udnikowy uk�ad wielkich krain fizycznogeograficznych. Tworz� one strefy o odmiennym typie krajobrazowym. Cz�� zachodni� kraju zajmuj� Kordyliery obejmuj�ce szereg �a�cuch�w i kotlin. Wschodnia ich cz�� – G�ry Skaliste – sk�ada si� z wielu biegn�cych po�udnikowo �a�cuch�w g�rskich oddzielonych obni�eniami tektonicznymi. Na zach�d od G�r Skalistych le�y wy�ynno-g�rski region obejmuj�cy w cz�ci p�nocnej Wy�yn� Kolumbii i Wielk� Kotlin� z depresyjn� Dolin� �mierci, a w cz�ci po�udniowej Wy�yn� Kolorado z Wielkim Kanionem. Zachodni� cz�� Kordylier�w tworz� dwa ci�gi pasm g�rskich oraz G�ry Nadbrze�ne. Rozdziela je pas dolin, mm.in Dolina Kalifornijska. Na wsch�d od Kordylier�w le�y rozleg�y teren r�wninny obejmuj�cy Wielkie R�wniny zwane R�wninami Prerii oraz Niziny Wewn�trzne obejmuj�ce Krain� Wielkich Jezior, R�wniny Centralne i Nizin� Zatokow�. Wschodni� cz�� kraju zajmuj� Appalachy i Nizina Atlantycka. Powierzchnia Alaski jest w wi�kszo�ci g�rzysta. G�rskim typem krajobrazu, utworzonym w skutek dzia�alno�ci wulkanicznej odznaczaj� si� Hawaje. Na terenie Stan�w Zjednoczonych wyst�puj� cztery strefy klimatyczne: zwrotnikowa ( kra�ce po�udniowe i po�udniowo-wschodnie, Hawaje), podzwrotnikowa (cz�� �rodkowa), umiarkowana (cz�� p�nocna, po�udniowa Alaska) i oko�obiegunowa (p�nocna Alaska). Najwi�ksz� rzek� jest Missisipi z Missouri. System wodny dorzecza Missisipi ��czy przez system kana��w Zatok� Meksyka�sk� z Zespo�em Wielkich Jezior po��czonych rzek� �w. Wawrzy�ca. Mi�dzy jeziorami Erie i Ontario znajduje si� wodospad Niagara.



Najstarsze �lady istnienia cz�owieka na terenie Stan�w Zjednoczonych pochodz� sprzed 40000-60000 lat. W okresie przedkolumbijskim �y�o na terytorium wsp�czesnych Stan�w Zjednoczonych 8 du�ych grup kulturowych, w�r�d kt�rych wyr�nia si� oko�o 50 grup j�zykowych. Proces kolonizacji rozpocz�� si� w XV wieku. Obszar od strony Rio Grande i Morza Karaibskiego kolonizowali Hiszpanie, od Kanady Francuzi, od uj�cia rzeki Hudson Holendrzy, a od wschodnich wybrze�y Anglicy. Nap�yw osadnik�w angielskich doprowadzi� z czasem do powstania 13 kolonii. Represje ze strony w�adz metropolii doprowadzi�y do wybuchu w 1775r wojny ameryka�skiej o niepodleg�o��. 4 lipca 1776 roku og�oszono Deklaracj� Niepodleg�o�ci Stan�w Zjednoczonych. Po uzyskaniu niepodleg�o�ci nasili�a si� ekspansja terytorialna ku zachodowi. Rozwojowi terytorialnemu towarzyszy�a akcja zasiedlania nowych ziem. Podb�j i kolonizacja doprowadzi�a do masowej eksterminacji ca�ych niekiedy plemion india�skich. Zamkni�to ich w rezerwatach zak�adanych na og� na najgorszych terenach. Dopiero w 1923 r. przyznano Indianom obywatelstwo Stan�w Zjednoczonych.



Procesowi zasiedlania ziem ameryka�skich w XVII i XVIII wieku towarzyszy� rozw�j stylu kolonialnego, kt�ry wyrazi� si� g��wnie w architekturze i odznacza� si� rozmaito�ci� form zwi�zanych z narodowymi tradycjami osadnik�w: angielski styl kolonialny, francuski styl kolonialny, hiszpa�ski styl kolonialny. W drugiej po�owie XIX wieku w budownictwie zaznaczy�y si� tendencje eklektyczne. Tw�rczo�� architekt�w tzw. szko�y chicagowskiej odznaczaj�ca si� zastosowaniem stalowej konstrukcji szkieletowej w budownictwie wysoko�ciowym wywar�a wp�yw na rozw�j nowoczesnej architektury na �wiecie.



Stany Zjednoczone s� krajem silnie zurbanizowanym, ponad 70% ludno�ci mieszka w miastach. Na wschodnim wybrze�u od Bostonu po Waszyngton ci�gnie si� rozleg�a strefa miejska –megalopolis. W�r�d licznych miast najwi�cej ludno�ci licz� tutaj aglomeracje Nowego Jorku, Filadelfii, Bostonu i Waszyngtonu. Wielkie aglomeracje ukszta�towa�y si� nad Wielkimi Jeziorami: Chicago, Detroit oraz w Kalifornii: Los Angeles i San Francisko. Stany Zjednoczone Ameryki