Het kabinet maakte me aan het lachen deze week. Maar of het als grap bedoeld was? Ik denk het niet.

Waar dit over gaat? Eind oktober stuurde het kabinet een nieuw wetsvoostel naar de Tweede Kamer. In de nieuwe Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten (Wiv) Lees op de website van de Rijsoverheid meer over de nieuwe Wiv. krijgen de diensten nieuwe bevoegdheden, zoals het massaal aftappen van kabelgebonden telecommunicatie.

Niet echt grappig, tot je de infographic Ik kwam de dijenkletser na een tip van collega Maurits Martijn tegen in dit artikel van digitale burgerrechtenbeweging Bits of Freedom. ziet die bij het voorstel hoort.

Nieuwe realiteit?

Hieronder zie je hem. Bekijk hier de infographic van het kabinet op volledig scherm. De bovenste helft staat voor technische ontwikkeling, de onderste helft voor terroristische dreiging. Hoe verder je naar rechts gaat, hoe drukker het wordt. Ook zie je een grote pin, de oude inlichtingendienstenwet uit 2002.

Beeld: Rijksoverheid, in het kader van de nieuwe Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten

Rara, wat zou er worden bedoeld met ‘de nieuwe realiteit?’ Tja, geen idee. Er worden verder geen woorden aan vuil gemaakt, behalve dan: ‘de bedreigingen voor de Nederlandse veiligheid.’ Hier worden de woorden ‘bedreigingen voor de Nederlandse veiligheid’ gebruikt.

Het is bijna vermakelijk hoeveel statistische misleiding hier in één grafiek wordt gestopt:

Cherrypicking: Wat doet World of Warcraft daar? Waarom wel Twitter en geen Instagram? En waar is de moord op Theo van Gogh?

Nog meer cherrypicking: Waarom begint de grafiek in 1993? Daarvoor was er toch ook technologie en dreiging?

Correlatie is geen causaliteit: Het wordt niet gezegd, maar de suggestie wordt gewekt - meer technische ontwikkeling leidt tot meer dreiging.

En als iets goed lijkt te zijn geweest voor technologie en slecht voor veiligheid, dan was het wel die wet uit 2002. Maar dat bedoelde de overheid vast niet.

Een geniale zet

Burgerrechtenbeweging Bits of Freedom bedacht iets slims. De organisatie vroeg ontwerper Ruben Pater Bekijk hier Ruben Paters website. om het plaatje Bekijk hier Ruben Paters afbeelding op volledige grootte. opnieuw te maken, maar voor een langere periode. Inclusief nostalgische momenten als de uitvinding van de Walkman en Super Mario Bros. De cijfers op de verticale as corresponderen met doden (lichtgroen) en aanslagen (donkergroen). Beeld: Ruben Pater, Untold Stories

Die ‘nieuwe realiteit?’ Die is eigenlijk best oké. Vergeleken met de jaren zeventig en tachtig is het hartstikke rustig in West-Europa.

Eigenlijk best grappig, hoe sterk de infographic van de overheid de situatie verdraait. Maar als je bedenkt dat hier beleid op wordt gebaseerd, is het om te janken.

Toevoeging: In de eerdere versie stond niet dat Ruben Pater de opdracht had gekregen van Bits of Freedom. Ook werden geen credits gegeven aan Datagraver in de tweede infographic. Dat is nu aangepast.

Pater presenteerde zijn infographic - en andere grafiekmisleiding - bij de Big Brother Awards. Bekijk hier de website van de Big Brother Awards. Hieronder kun je zijn lezing terugkijken.

YouTube Ruben Pater bij de Big Brother Awards over de misleidende infographic.

Wil je op de hoogte blijven van mijn artikelen? Als correspondent Ontcijferen onderzoek ik de wereld van cijfers. In mijn wekelijkse mail houd ik je op de hoogte van mijn verhalen en deel ik het beste wat ik zie, hoor en lees. Een vast onderdeel: #nerdalert, voor de getallenliefhebbers. Schrijf je hier in voor mijn wekelijkse mail

Meer over cijfermisbruik...

Cijfers - De getallen die onze wereld dicteren Waar moet je op letten als je een cijfer tegenkomt? Hoe herken je misleiding? Wie meet en wie beslist? Daarover lees je meer in het thema Cijfers. Bekijk hier het thema Mijn TEDx-talk: Zo verdedig je jezelf tegen cijfergeweld in het nieuws Wat doe je als je een peiling in het wild tegenkomt? Hoe zet je een grafiek op haar plek? En hoe zorg je ervoor dat je niet verdrinkt in de eindeloze stroom dieetadviezen? Daar sprak ik onlangs over bij TEDxMaastricht. Lees het verhaal van Sanne hier terug