Oxfam bevestigt de beschuldigingen over seksueel wangedrag in Haïti in 2010 in een intern onderzoeksrapport.

De hulporganisatie Oxfam heeft maandag haar definitieve interne rapport over de beschuldigingen van seksueel wangedrag tijdens haar humanitaire missie in Haïti in 2010 openbaar gemaakt. De ngo wil met de publicatie 'zo transparant mogelijk zijn over de beslissingen die tijdens het onderzoek genomen zijn, en erkent de vertrouwensbreuk die de gebeurtenissen veroorzaakt hebben'. Het rapport bevat ook een gedetailleerd actieplan op basis van de 'geleerde lessen'.

Het schandaal bij Oxfam stuurde een schokgolf door de ngo-wereld. De Britse Charity Commission heeft het over duizend klachten van onveiligheid en seksueel geweld in de sector. Meer dan 120 medewerkers van grote organisaties als Oxfam en Save the Children zijn vorig jaar beschuldigd van misbruik. Ook Artsen zonder Grenzen, een hulporganisatie met 40.000 werknemers, ontsloeg vorig jaar 19 van hen na seksueel wangedrag.

Dat deed vragen rijzen over de financiering van deze ngo's. In het Oxfam-rapport, waarvan al meerdere details eerder zijn uitgelekt in de media, wordt uitgelegd dat de Britse tak van de hulporganisatie er op 12 juli 2011 voor het eerst van op de hoogte werd gebracht dat 'personeelsleden in het Haïti-project de gedragscode van OGB (Oxfam Great Britain, red.) hadden overtreden'.

Seksuele intimidatie

Tijdens de ondervraging gaf de Belg en landendirecteur Roland Van Hauwermeiren toe dat hij gebruik had gemaakt van prostituees in zijn residentie van het Britse Oxfam. Rapport Oxfam

Concreet ging het om beschuldigingen van 'seksuele uitbuiting, fraude, nalatigheid en machtsmisbruik'. De hulporganisatie kreeg toen al te horen dat prostituees op bezoek kwamen in gasthuizen van het Britse Oxfam en dat medewerkers seksueel geïntimideerd werden.

Voor Oxfam het onderzoek in 2011 opende, kreeg het ook beschuldigingen binnen tegen landendirecteur Roland Van Hauwermeiren, een Belg van ondertussen 68 jaar. De organisatie besliste om eerst een onderzoek naar hem te voeren, vooraleer ook de andere beschuldigingen uit te pluizen.

'Tijdens de ondervraging gaf de directeur toe dat hij gebruik had gemaakt van prostituees in zijn residentie. Toen hij over de bredere beschuldigingen werd ingelicht, nam hij alle verantwoordelijkheid op zich en bood hij zijn ontslag aan', stelt het rapport.

Oxfam besliste het ontslag te aanvaarden, maar sprak met Van Hauwermeiren af om zijn vertrek 'gefaseerd en waardig' te houden, wegens de mogelijke 'ernstige gevolgen' voor het programma en uit erkenning voor de 'aanzienlijke bijdrage' die hij heeft geleverd tijdens zijn periode bij Oxfam.

Actieplan

Daarna lanceerde de organisatie het onderzoek naar de andere stafleden op Haïti, waarbij veertig getuigen werden gehoord. Terwijl dat nog aan de gang was, werd het gelekt, waarna drie van de verdachten een getuige 'fysiek bedreigd en geïntimideerd hebben'. Uiteindelijk werden vier medewerkers ontslagen, voornamelijk wegens het bezoek van prostituees, terwijl nog eens twee anderen in de loop van het onderzoek zelf opstapten. Tegen twee medewerkers zijn disciplinaire maatregelen genomen.

Stefaan Declercq, de secretaris-generaal van het Belgische Oxfam-Solidariteit, benadrukt dat de wantoestanden die nu in de media komen niet gelinkt zijn aan Oxfam België. De Belg die zich bezondigde aan seksueel wangedrag werkte voor de Britse afdeling van Oxfam.

'Geen enkele van de aanvankelijke beschuldigingen in verband met fraude, machtsmisbruik of het gebruik van minderjarige prostituees kon worden bewezen in de loop van het onderzoek', benadrukt Oxfam in zijn rapport. 'Het kan echter niet uitgesloten worden dat enkele prostituees minderjarig waren.'

Op basis van de 'geleerde lessen' uit het onderzoek heeft Oxfam een actieplan opgesteld om incidenten zoals deze te vermijden. Oxfam heeft maandag een ontmoeting met de regering van Haïti om zich 'te verontschuldigen voor onze fouten en te bespreken wat we nog meer kunnen doen'.

Daar zal de organisatie ook het volledige rapport overmaken. 'We hebben de relevante nationale autoriteiten op de hoogte gebracht van de namen van de zeven mannen betrokken bij het seksueel wangedrag', luidt het.