Er heerst publieksschaarste in Hilversum. De Nederlandse televisie heeft wekelijks een paar duizend mensen aan publiek nodig om de vele programma’s van sfeer en de presentator van directe feedback te voorzien. Die toeschouwers komen niet spontaan opdagen, ze moeten geworven worden.

De publieksstroom is onder te verdelen in drie soorten:

1. Betaald publiek

Klapvee.nl heet de website. Hierop kunnen mensen zich aanmelden die voor geld in het publiek van tv-programma’s willen zitten. “Eerst hebben we getwijfeld over de naam”, zegt Sandra Rake van Dynamic Casting.

“Misschien zouden de mensen het niet leuk vinden om klapvee genoemd te worden. Maar toen dachten we: we zoeken toch juist enthousiaste mensen die luchtig in het leven staan. Die kunnen dat wel waarderen.”

Per week levert Rake zo’n honderd man publiek, in drukke tijden driehonderd. De mensen krijgen een vergoeding om een uurtje of meer bij tv-opnames te zitten. Hoeveel? Rake: “Hoe leuker het format, hoe goedkoper het is. Een populaire show levert vijftien euro op, een lastige dertig, veertig euro.” Lastige shows zijn volgens Rake “praatprogramma’s zonder bekende Nederlanders”.

2. Betalend publiek

Liefst werken omroepen met eigen volk: mensen die zich zelf aanmelden op de omroepwebsites. Publiek werven is voor omroepen immers ook handig om de band met de kijkers aan te halen: community building wordt dat genoemd.

Voor de populaire shows kunnen tv-omroepen geld vragen aan toeschouwers. Het publiek van Maestro van AVRO-TROS betaalde bijvoorbeeld 17,50 euro. BNN-VARA vraagt 10 euro voor De Wereld Draait Door en 5 euro voor de talkshow Pauw. Het duurste en populairste programma is de RTL-show The Voice: 26,40 euro.

Als het niet vol komt, dan kunnen de artiesten bijvoorbeeld hun fans meenemen. Publiekswerver Esther van der Meer: “We hadden laatst tekort bij Pauw. Toen heeft een gast, de vlogger Enzo Knol, een oproep gedaan aan zijn fans. Binnen tien minuten hadden we 160 aanmeldingen.”

3. Gratis publiek

Remy Willems van publieksbureau Stone-Hill Media hoorde op de radio een RTL-directeur klagen over betaald publiek. Bij een programma, zo vertelde die directeur, zag je een man vertellen over zijn dodelijke ziekte terwijl op de achtergrond twee meisjes zaten te giechelen. Willems vult aan: “Of ze zitten verveeld op hun telefoon te kijken: hoe lang duurt die ellende?”

Een beroemd incident met een persoon in het publiek:

De klacht luidt dat betaald publiek met de verkeerde motivatie komt. Niet uit liefde voor het programma: ze willen een rol in GTST. De castingbureaus leveren ook vaak figuranten en kandidaten.

Die klacht bracht Willems op een gedachte: “Dan is gratis publiek een gat in de markt.” Hij richtte de website Publiek-gezocht.nl op. Hij werkt hetzelfde als de andere castingbureaus, alleen krijg je bij hem geen geld toe. Ook hoef je niet te betalen om binnen te komen, ook niet voor betaalde programma’s als DWDD.

Willems legt uit dat hij inmiddels is betrokken bij ongeveer ieder programma op tv. Niet alleen is gratis goedkoper, ook zijn Willems’ mensen volgens hem gemotiveerder dan betaald publiek: “Het zijn vooral mensen die voor weinig geld een avondje uit willen. Ik lever spontane, leuke, enthousiaste, grátis mensen.”