Per capita doen we het bijna even slecht als de Verenigde Staten, en veel slechter dan de Europese Unie.

Onze defensieve houding tegenover klimaatinspanningen gaat ons export, groei, jobs en veel welvaart kosten. Daarom krijgen wij zin om een ‘Drawdown België’ of ‘Drawdown Vlaanderen’ te maken met welwillenden uit verschillende hoeken. Omdat het moet, en omdat het zal lonen!

In België leven twee misvattingen over het klimaat. De eerste is dat we niet zo slecht bezig zijn: onze uitstoot daalt en we doen het gemiddeld beter dan onze buurlanden. De tweede misvatting is dat wat wij doen niet veel uitmaakt.

Onze uitstoot per capita (zie grafiek) lijkt mee te vallen als we kijken naar de uitstoot die gemeten wordt met de CO2-productie in ons land. Maar er zijn ook gegevens over de koolstofinhoud van onze consumptie (de import wordt er dan bijgeteld). Zo gemeten verdubbelt onze uitstoot bijna. Dat meet beter onze echte klimaatimpact. We scoren daarmee niet zo veel beter als de VS, en veel slechter als de EU.

Er is een duidelijke progressie geweest van onze uitstoot als we die meten met onze directe uitstoot. Maar de evolutie van onze CO2-consumptie maakt duidelijk dat we veel van onze vervuiling hebben gedelokaliseerd. Vergeleken met 1990 is van progressie dus geen sprake. We moeten dus niet te veel naar Donald Trump wijzen: onze klimaatafdruk per capita is niet veel beter dan die van de VS.

Schermvullende weergave ©Mediafin

Dromen

Een tweede hardnekkig excuus is dat Belgische klimaatinspanningen weinig uithalen. ‘Zelfs als Europa stilvalt en zijn uitstoot dus nul wordt, dan nog halen we de 1,5 graden niet door China’, klinkt het. Op basis van de huidige extrapolaties klopt dat. Maar die schattingen zullen worden bijgesteld als Europa ‘niet gewoon stilvalt’ maar zijn CO2-uitstoot vermindert dankzij nieuwe technologieën en verbeterde efficiëntie. China zal die technologieën willen verwerven (of kopiëren), uit noodzaak of om concurrentieel te blijven.

Onze klimaatafdruk per capita is niet veel beter dan die van de VS.

Denk eraan: de strijd tegen de uitstoot van CO2 en andere broeikasgassen is niet alleen nodig om de opwarming te stoppen. Hij is ook van belang voor andere grote milieuproblemen, rond luchtkwaliteit, fijnstof, plastic soup, drinkwatervervuiling en vissterfte. De klimaatbusiness wordt de snelst groeiende sector. Net dat schetst Paul Hawken zo mooi in zijn boek ‘Drawdown’. Al de ideeën die hij heeft gebundeld om naar een koolstofneutrale economie te gaan, doen ons dromen, niet huiveren. Het zijn stuk voor stuk beelden van een betere, properdere, en meer welvarende economie. Het is geen stap achteruit, het zijn veel stappen vooruit.

Knowhow? Aanwezig!

De noodzaak is onmiskenbaar: onze economie heeft een trumpiaanse klimaatafdruk en zal economische kansen missen als we niet omschakelen. Maar onze economie heeft ook veel knowhow. Daarom willen wij graag een ‘Drawdown België’ ontwikkelen, een berekend plan met een honderdtal projecten om onze economie carbonneutraal te maken.

Een voorbeeld. Ongeveer 10 procent van de CO2-uitstoot in België komt van Arcelor Mittal, het vroegere Sidmar. De klimaatextremisten zullen roepen: ‘Sluiten.’ Misschien moeten we dat overwegen. Maar een sluiting vernietigt jobs en inkomens, en betekent dat we staal moeten invoeren, wat per saldo weinig verandert. Het kan zelfs verergeren, omdat het buitenlandse staal CO2-intensiever is.

We zouden ook kunnen bekijken of we start-ups kunnen aantrekken die CO2 kunnen hergebruiken, en allerlei samenwerkingen met onze chemische cluster aftasten. Misschien lukt CCS (storage), misschien slagen we erin meer hernieuwbare energie te gebruiken? Een totaalaanpak is dus nodig. Door de consumptie te bekijken kunnen we nog meer pleiten voor een CO2-taks op import, waardoor we ook druk leggen op andere landen - in het bijzonder China - om ook meer inspanningen te doen.

Likeknop

Onze defensieve houding tegenover klimaatinspanningen gaat ons export, groei, jobs en veel welvaart kosten.

Bij die honderd becijferde projecten zullen weinig verrassende projecten staan, zoals onshore of offshore windparken. Maar we kunnen ook berekenen wat meer fietsgebruik kan betekenen, en dan versneld investeren in fietsostrades. Of we kunnen de landbouw helpen (2% van het bbp en 11% van de CO2-equivalente uitstoot) in de conversie op het klimaatpad, met verfrissende ideeën zoals ‘silvopasture’ of nieuwe technologieën om minder methaan en stikstof uit te stoten.