Een ambtenaar van Financiën was een van de Belgen die via de Belgische prins Henri de Croÿ miljoenen euro’s verborgen hielden voor de fiscus en het gerecht. De prins fikste voor de ambtenaar sluipwegen om met zijn verborgen fortuin Londens vastgoed en antiek te kopen.

‘De klant is vandaag met pensioen na een carrière als topambtenaar bij de Belgische overheid, die eindigde als directeur bij het ministerie van Financiën. Zijn fortuin schatten we op 5 miljoen euro. Dat komt van zijn professionele loopbaan, zijn investeringen in vastgoed en een erfenis van zijn tante.’ Zo begint het verslag dat een medewerker van de Belgische prins Henri de Croÿ op 18 september 2009 schreef. De prins en zijn medewerker, een Zwitserse jurist, hadden die dag een eerste gesprek met een nieuwe klant uit Wallonië. ‘We zullen voor hem een vennootschap oprichten in de Emiraten met een bankrekening bij de Banque Privée Edmond de Rothschild op de Bahama’s. Daarop zal ongeveer 3 miljoen euro komen.’

De duistere bank van de prins De Tijd kon via de 'Dubai Papers' van het Franse weekblad L’Obs ruim 3.100 gelekte documenten uitpluizen en blootleggen hoe rijke Belgen jarenlang tientallen miljoenen euro’s zwart geld konden verbergen voor de fiscus en het gerecht. We ontdekten de details van een ongeziene geldtrafiek rond de Belgische prins Henri de Croÿ. Voor ons onderzoek naar de duistere bank van de prins kregen we de hulp van collega-onderzoeksjournalisten Caroline Michel-Aguirre (L’Obs), Abdelhak El Idrissi (Radio France) en Sylvain Besson (Tamedia). Hier vindt u de start van onze ontdekkingen.

‘HDC (prins Henri de Croÿ, red.) zal meer uitleg verschaffen over de herkomst van het geld. HDC ziet de klant terug op 1 oktober’, sloot de medewerker zijn verslag af. Die laatste zin was duidelijk in het verkeerde keelgat geschoten bij de prins. ‘Ik moet jou helemaal geen extra info geven over de herkomst van het geld. Je hebt tijdens de ontmoeting alle kansen gehad om daarover vragen te stellen aan de klant. Wat we nu moeten doen, is een fiscale constructie opzetten’, snauwde de prins hem toe in een mail. Maar de bedrijfsjurist pikte dat niet. ‘Ofwel geef je me echt de vrije hand om vragen te stellen aan de klant, ofwel maak je me voor zo’n gesprek duidelijk dat ik zo min mogelijk vragen moet stellen om de klant niet af te schrikken, wat hier het geval was…’, mailde hij terug. ‘Jou de vrije hand geven, maakt me echt bang!’, besloot de prins.

Er werden geen vragen meer gesteld over de herkomst van het geld. Amper twee weken later mailde prins de Croÿ al: ‘De klant is akkoord met de operatie. Onze vergoeding: 50.000 euro. Laten we zo snel mogelijk handelen.’ De ongeruste medewerker is kort erna opgestapt.

Amper twee weken later was de rekening op de Bahama’s al geopend. Vanuit Zwitserland werd 3,86 miljoen euro overgemaakt. Stromannen van de prins belegden de verborgen spaarpot vanuit de Bahama’s in allerlei fondsen en aandelen.

De stromannen van de prins hadden ook al een schermvennootschap opgericht in de vrijhandelszone van Ras al-Khaimah, een van de Verenigde Arabische Emiraten. Die kreeg de naam Faudor. Officieel stond de rekening op de Bahama’s op naam van de schermvennootschap, die ook weer geleid werd door een stroman. Alle correspondentie met de bank moest gebeuren via het kantoor van de prins op de Emiraten, zodat uit niets bleek dat een Belgische ambtenaar er wat mee te maken had. De communicatie met de ambtenaar moest verlopen via een Zwitsers mobiel nummer.

Tanzania

We konden achterhalen dat de man inderdaad een ambtenaar was in ons land. Bij het vroegere ministerie van Financiën werkte hij voor de administratie van de pensioenen, tot die administratie op 1 januari 2006 is overgedragen aan de sociale zekerheid. Hoe lang hij daar nog heeft gewerkt wil de Federale Pensioendienst ons niet vertellen ‘om privacyredenen’.

Schermvullende weergave ©Mediafin

Net als andere Belgische klanten van de prins kreeg de ambtenaar buitenlandse kredietkaarten om hier betalingen te doen met zijn verborgen geld. Die kaarten werden hem met de post toegestuurd vanuit de Emiraten. Eerst stonden de kaarten nog op zijn naam, maar de prins heeft de ambtenaar in februari 2016 duidelijk gemaakt dat dat ‘te gevaarlijk’ was en dat hij beter, net als andere klanten, een anonieme kaart gebruikte.

Het geld belandde nooit rechtstreeks van zijn verborgen rekening op de Bahama’s op zijn kredietkaart. Dat gebeurde via een aparte schermrekening. Zo liet het netwerk van de prins het geld overschrijven via een bankrekening in Tanzania. Die rekening was - via een tussenpersoon in Cyprus - geopend in Dar es Salaam bij de bank FBME. Die bank is allesbehalve onbesproken. In 2014 beschuldigde de Amerikaanse overheid FBME van het bedienen van criminele organisaties en van de Libanese terreurorganisatie Hezbollah. In 2017 is de bank opgedoekt nadat ze helemaal was afgesneden van het Amerikaanse financiële systeem.

Om geen sporen naar de rekening in Tanzania achter te laten liet het netwerk van de prins zelfs het sms-waarschuwingssysteem uitschakelen dat de bank gebruikte om te waarschuwen wanneer er een transactie gebeurde op de rekening. Liever geen sporen nalaten, dan zeker te zijn dat er geen geld verdween.

Een deel van het zwart geld werd teruggebracht naar België via een bank in Tanzania die banden had met Hezbollah en criminele organisaties.

De prins en de ambtenaar konden het goed met elkaar vinden. Tijdens een afspraak op 17 september 2014 speelde de ambtenaar zelfs informatie door aan prins de Croÿ. ‘Hij heeft me documenten gegeven over de evolutie van het bankgeheim, afkomstig van conferenties die hij bijwoonde. Moet ik nog lezen’, schreef de prins daarover in een memo.

De ambtenaar liet tijdens diezelfde meeting ook weten dat hij misschien wel wat van zijn verborgen geld in vastgoed in Londen wilde investeren. ‘Gemakkelijk’, noteerde de prins. ‘Het eerste wat hij moet doen is een wijk uitkiezen en eens gaan kijken bij de immokantoren. Ik heb hem de wijken van Fulham en Hammersmith gesuggereerd. Dan volstaat het dat we een notaris aanduiden, die alles zal regelen. Het immokantoor zal maar één naam te zien krijgen, die van Helin (het kantoor van de prins in de Emiraten, red.). Dan moeten we hem nog een kredietkaart geven die hij in Londen kan bewaren, voor zijn persoonlijke uitgaven daar.’

Antiek

100.000 De ambtenaar wilde elk jaar het rendement van zijn verborgen spaarpot - 100.000 euro - uitgeven, onder meer om er antiek mee te kopen.

Een jaar later, in november 2015, kwam de prins de ambtenaar nog eens opzoeken in Brussel. ‘Hij wil de opbrengsten van zijn beleggingsportefeuille kunnen uitgeven: zo’n 100.000 euro per jaar’, schreef de prins. ‘Hij wil er antiek mee kopen en er de verzekering voor zijn antiekcollectie mee betalen. Ik heb voorgesteld dat via een Britse vennootschap te regelen. Hij is akkoord.’

Enkele maanden later werd alles geregeld om de man antiek te laten kopen met zijn verborgen geld. Officieel zou de betaling gebeuren door een schermvennootschap in Bristol. ‘Hij zal een officieel mandaat krijgen van die vennootschap om ze te kunnen vertegenwoordigen in de veilingzalen’, noteerde de prins. Het veilinghuis Christie’s weigerde daarin mee te stappen, maar geen probleem. Concurrent Sotheby’s ging er volgens de gelekte documenten wel mee akkoord.

Versleuteld

Tot slot wilde de ambtenaar ook nog enkele goede doelen in Azië steunen met zijn verborgen fortuin. Daarvoor was blijkbaar geen rookgordijn nodig. Die kleinere stortingen mochten wel rechtstreeks gebeuren via de rekening op de Bahama’s. De ambtenaar liet zelfs toe dat zijn naam prijkte boven de ingang van een medische hulppost die hij zo sponsorde.

Schermvullende weergave Château d’Azy, het kasteel van prins Henri de Croÿ in de Franse Bourgognestreek. ©RV DOC

Dat staat in schril contrast met de voorzorgsmaatregelen die het netwerk van de prins nam. In februari 2016 kreeg de ambtenaar bij hem thuis een brief met daarin een USB-stick. Op de stick van het merk IronKey waren alle data versleuteld met een paswoord. Zo kon niemand lezen welke boodschappen de ambtenaar kreeg van het netwerk van de prins.

Het laatste bezoek dat de prins aan de ambtenaar in Brussel bracht, dateert van januari 2017. Met weer dezelfde bekommernis: de spaarpot verborgen houden. ‘Ik heb hem uitgelegd welke structuur we voor ogen hebben om de CRS-regels te vermijden’, noteerde de prins. CRS staat voor Common Reporting Standard. Dat zijn de internationale afspraken die zijn gemaakt om wereldwijd bankgegevens uit te wisselen. Een nieuw schuiloord lonkte.

Al was dat niet de belangrijkste bekommernis van de ambtenaar tijdens zijn laatste babbel met de prins. Hij klaagde dat hij al meermaals had gevraagd een overzicht te krijgen van alle beleggingen die waren gebeurd met zijn geld, maar niets had gekregen. Bovendien werkte ook zijn kredietkaart niet meer. Om hem gerust te stellen liet de prins vier overnachtingen boeken in een hotel in de Emiraten, zodat de ambtenaar het kantoor van de prins kon bezoeken. Een maand na zijn bezoek aan de Emiraten is de verborgen spaarpot van de ambtenaar verhuisd naar Puerto Rico.

Schermvullende weergave De ambtenaar laat de vennootschap Faudor oprichten in de Verenigde Arabische Emiraten. Het beheer gebeurt door de lokale vennootschap van prins Henri de Croÿ. ©rv Schermvullende weergave Via een converteerbare obligatie wordt 3,86 miljoen euro doorgeschoven. Schermvullende weergave Voor de communicatie over het verborgen fortuin wordt een Ironkey gebruikt. Dat is een sterk beveiligde en geëncrypteerde usb-stick of draagbare harde schijf. ©rv Schermvullende weergave Het financiële netwerk van de prins zit verspreid over verschillende landen. Vanuit het emiraat Ras el Khaïma wordt de opdracht gegeven aan een bank in de Bahamas om geld over te maken naar een bank in Tanzania. Dat gebeurt via een Duitse correspondentbank. ©rv Schermvullende weergave Een een memo beschrijft prins Henri de Croÿ (HDC) een ontmoeting met de ambtenaar. Er wordt onder andere gepraat over een structuur om de CRS (Common Reporting Standard), de automatische uitwisseling van financiële gegevens, te vermijden. ©rv Schermvullende weergave Om van zijn verborgen fortuin te genieten, kan de ambtenaar beroep doen op betaalkaarten die vanop afstand worden opgeladen. Dat gebeurt hier met een bedrag van 10.000 euro via een anonieme trust en een filiaal in Tanzania van de schimmige bank FBME die later beboet werd voor witwassen. ©rv