Leiden

In zijn atelier aan het Plantsoen ligt de nieuwe ambtsketen op de werktafel. Hij is grotendeels af. Er moeten nog zes geëmailleerde kopjes op worden gezet en het zilver moet nog worden ’gezwart’. ,,Dat doe ik met zwavellever’’, legt Van Nieuwenborg uit. ,,Dat maakt het zilver zwarter, waardoor het ouder lijkt en er meer diepte in komt.’’

Het is niet voor het eerst dat de ontwerper - vooral bekend van zijn lichtobjecten - een ambtsketen voor de burgemeester van Leiden maakt. Dat deed hij ook al in 2006. Hoewel er in het recente verleden twee keer een ketting zoek raakte, was dat er nooit één van Van Nieuwenborg. Daardoor liggen er straks op het stadhuis twee ketens van zijn hand, die in feite allebei een replica zijn.

Oerversie

Hoe zit dat precies? De oerversie van de ambtsketen is in 1931 vervaardigd door de Leidse edelsmid M. Brinks, naar een ontwerp van A. Coert. Van Nieuwenborg slaat een naslagwerk over ambtsketens van Nederlandse burgemeesters open. Daarin staat beschreven dat de florale motieven van de Leidse ketting verwijzen naar de bloembollencultuur in de omgeving. Ook zijn er symbolen op de schakels aangebracht die zijn ontleend aan de historie van de stad. De gouden munt die aan de ketting bungelt, stamt uit 1574 en herinnert aan de roemruchte burgemeester Van der Werf.

,,Toenmalig wethouder Alexander Geertsema vroeg mij in 2006 om een kopie van deze keten te maken. Hij vond het lastig dat er maar één was, omdat de locoburgemeesters er ook wel eens mee op pad moesten. Het was volgens hem handig om een reserve-exemplaar te hebben’’, aldus Van Nieuwenborg.

Spoorloos

Misschien werd hiermee het noodlot getart, want niet lang daarna verdween de originele ketting spoorloos. Naar alle waarschijnlijkheid is het sieraad gestolen uit de kamer van de burgemeester, maar het mysterie is nooit opgelost. Gelukkig had Van Nieuwenborg zijn replica al af, die hij maakte op basis van het exemplaar uit 1931.

Na de diefstal maakten leerlingen van een edelsmidopleiding ook een nieuwe, maar modernere keten. Die ging tien jaar mee, want dit exemplaar verdween op 2 oktober 2018. In een onbewaakt ogenblik is Lenferink de ketting kwijtgeraakt. Uit camerabeelden bleek dat drie studentes hem oppakten. Zij zeggen de keten te hebben weggegooid.

Leuke vent

,,Een vreemd verhaal’’, vindt Van Nieuwenborg. Hij kreeg de vraag of hij opnieuw een replica wilde maken. ,,Ik heb ’ja’ gezegd. Het is toch een eervolle opdracht en ik vind Lenferink een leuke vent. De mallen van de originele keten had ik nog liggen.’’

Hij liet de afbeeldingen van de ambtsketen weer in zilver gieten: zes keer een bloemmotief, drie plaatjes met familiewapens waarop de namen van oud-burgemeesters worden gegraveerd en op het onderste plaatje staan de Leidse sleutels en het wapen van Nederland. Een verguld afgietsel van de munt uit 1574 maakt de keten compleet.

,,Doordat ik op verzoek van Lenferink andere schakels heb gebruikt, is deze nieuwe keten 40 gram lichter dan de vorige replica. Dat lijkt weinig, maar bij het dragen merk je echt het verschil.’’

Van Nieuwenborg levert de ambtsketen begin februari af bij Lenferink. ,,Mijn boodschap daarbij? Wees er voorzichtig mee! Ik ben inmiddels op leeftijd en dit is de laatste replica die ik maak.’’