Nog geen jaar na zijn aantreden als groen college schroeft het gemeentebestuur van Amsterdam de ambities op. Wethouder vervoer Sharon Dijksma wil van Amsterdam de wereldhoofdstad uitstootvrije mobiliteit maken. “Vieze lucht kost elke Amsterdammer een jaar van zijn leven”, zegt ze. Het actieplan Schone Lucht belooft inwoners drie maanden langer leven vanaf 2030.

Het plan moet nog door de gemeenteraad, maar wordt naar verwachting dit najaar ingevoerd. Vanaf 2022 mogen er in de binnenstad geen bussen meer op benzine en diesel rijden. In 2025 komt de grootste klapper. Binnen de ringweg A10 zijn dan alle pontjes, pleziervaartuigen en rondvaartboten uitstootvrij, net als vracht- en bestelwagens, taxi’s en bussen. Ook moeten dan in heel Amsterdam brommers en scooters elektrisch zijn. In 2030 is de automobilist aan de beurt. Dan wordt in de hele stad vervoer op fossiele brandstof verboden, inclusief personenauto’s en motoren.

De stad neemt daarmee een grote voorsprong in Europa, en wereldwijd. Eerder was Noorwegen koploper, dat verplicht stelde dat nieuwe auto’s vanaf 2025 alleen maar elektrisch zijn. De Nederlandse regering stelde dat doel op 2030.

Gedurfd

Maarten Steinbuch, hoogleraar autotechniek aan de Technische Universiteit Eindhoven, reageert verheugd op het nieuws: “Het is een goede aanpak voor een betere luchtkwaliteit. En het is gedurfd om verder te gaan dan regels te stellen voor aankoop van nieuwe auto’s door ook bestaande motorvoertuigen aan te pakken.”

Zal het lukken om iedereen in een stekkerauto te krijgen? “Over vijf jaar zijn fossiele en elektrische auto’s even duur in aanschaf”, verwacht Steinbuch. Daarna wordt de e-auto zelfs goedkoper, omdat de motor veel simpeler is. De hoogleraar verwacht dat forenzen en toeristen aan de stadsrand zullen overstappen op e-vervoer. “De logistieke sector denkt nu al hard na over overslag van goederen.”

Dijksma belooft sloop- en inruilsubsidies plus privileges voor overstappers, zoals parkeervergunningen. Noorwegen is hierin al jaren een voorbeeld. Het laat e-auto’s toe op de busbaan, geeft hen meer parkeerplaatsen en lagere parkeertarieven. Amsterdam wil ook veel meer laadpunten: van de huidige 3000 naar zo’n 23.000 stuks in 2025, met ook meer snelladers.

Dagelijks ritje

Amsterdammers hebben relatief minder auto’s dan de rest van Nederland, al het zijn er toch 200.000. Krijgt de hoofdstad net zo veel laadpalen? Ook de techniek van het laden gaat vooruit, zegt Steinbuch. “Het gemiddelde dagelijkse ritje is 19 kilometer. De batterijen worden steeds groter. Straks haalt een doorsnee e-auto minimaal 350 kilometer. Dan hoef je nog maar een paar keer per week te laden. Of je gaat een kwartier aan een snellaadpaal.”

Volgens wethouder Dijksma past haar schoneluchtplan binnen de nieuwe uniforme milieuzoneregels die het kabinet wil invoeren. “Deze integrale aanpak is wel het meest ambitieuze dat je ermee kunt doen”, zegt haar woordvoerder. In het najaar komt het college met een ander groot mobiliteitsplan, de autoluwe stad. In dat kader verdwijnen rond de 10.000 autoparkeerplaatsen om ruimte te maken voor voetgangers en fietsers.

Zal het kabinet-Rutte deze radicale aanpak accepteren? “Als het verstandig is wel”, adviseert Steinbuch. “Er is veel kritiek op de subsidies voor dure e-auto’s, maar er is daardoor wel veel geïnvesteerd in de branche.”

Tesla heeft zijn Europese hoofdkwartier al in Amsterdam en in Valkenswaard rollen e-bussen voor heel Europa van de band. Ook een Nederlandse vondst: de internationale standaard voor laadpalen. Steinbuch: “De hoofdstad kan een voorbeeldfunctie krijgen. Prachtig als wij iedereen hier kunnen uitnodigen om te kijken en en passant onze producten verkopen.”

Lees ook:

De dieselauto verdwijnt uit het straatbeeld

De verkoop van diesels loopt terug. Duitse steden mogen ze nu niet meer in, dat maakt de val dieper.

West-Europa dumpt vieze dieselauto’s in Hongarije

Nu steeds meer West-Europese steden maatregelen nemen tegen dieselauto’s, gaan deze tweedehands naar Oost-Europa.