Newsweek: Kiedy miałaś 16 lat, fatalnie potraktował cię pewien lekarz. Co się właściwie stało?

Britt Hermes: Poszłam do dermatologa, żeby doradził mi, w jaki sposób mam leczyć łuszczycę. Byłam pewna, że choruję właśnie na to, bo miałam objawy podobne do tych, z jakimi przez lata zmagała się moja chora na łuszczycę mama. Dla nastolatki, która potrzebowała akceptacji rówieśników, to był koszmar. Dermatolog obejrzał mnie i stwierdził: no tak, pogódź się z tym, tak to będzie teraz wyglądać. I przypisał mi bardzo silne sterydy, dokładnie takie, które brała moja mama i które wywoływały u niej bardzo silne efekty uboczne. Pytałam, czy są jakieś inne sposoby leczenia łuszczycy, błagałam go, by mnie wysłuchał i doradził, co jeszcze mogę zrobić. Jednak on kompletnie mnie zignorował. Zrobił swoje i nie chciał wysłuchiwać moich wątpliwości. Po wizycie byłam zdruzgotana.

I co zrobiłaś?

Wykupiłam te sterydy - to po pierwsze. Ale zrobiłam też własny research. I odkryłam, że są czynniki, które wpływają na ogólną kondycję skóry, takie jak dieta, ilość stresu, suplementy. Byłam typową amerykańską nastolatką, która na obiad zjada pizzę i popija ją colą, więc zaczęłam od eliminowania tego typu produktów i zastępowania ich normalnym, zdrowym jedzeniem. Odstawiłam słodkie gazowane napoje i zaczęłam się wysypiać. Stan mojej skóry bardzo się poprawił. Oczywiście stało się tak głównie ze względu na regularne przyjmowanie leków, ale ja uznałam, że wygrywam walkę z łuszczycą, bo zmieniłam dietę i styl życia.

To doświadczenie wpłynęło też na to, jakie studia wybrałaś.

Po uzyskaniu licencjatu z psychologii zaczęłam rozglądać się za studiami magisterskimi. Znalazłam fakultet, który reklamowany był jako połączenie medycyny konwencjonalnej z naturalną. Takie podejście miało uwzględniać różne potrzeby pacjenta i traktować go jako całość, a nie tylko zbiór elementów wymagających naprawy, gdy się „popsują”. Uznałam, że to coś dla mnie. Spodobał mi się język, którym posługiwali się wykładowcy, mówiąc o leczeniu. Nie miałam wtedy pojęcia, czym właściwie jest naturopatia. Kojarzyła mi się z promowaniem zdrowego, zrównoważonego stylu życia.

Czego uczą się studenci naturopatii?

To był przedziwny miks normalnych zajęć z wiedzy medycznej – anatomii, kardiologii, gastrologii i tym podobnych – z lekcjami o zielarstwie oraz istną czarną magią: zgłębianiem tajników homeopatii albo bioenergoterapii. Do tego uczyliśmy się też medycyny chińskiej i ajurwedyjskiej (ze starożytnych Indii), które mogą oczywiście pełnić ważne funkcje pomocnicze podczas stosowania terapii konwencjonalnych – jednak w przypadku tych studiów były przedstawianie jako terapie samodzielne, a nie komplementarne.

Podczas zajęć z homeopatii miewałam momenty zwątpienia, krótkie przebłyski zdrowego rozsądku, gdy cała ta opowieść o rozcieńczaniu substancji, która jakimś cudem zyskuje dzięki temu magiczną wręcz siłę, wydawała mi się naciągana. Ale inni studenci byli w to wszystko tak wkręceni, że z czasem i ja uległam atmosferze. Podczas zajęć nikt nie poddawał w wątpliwość twierdzeń wykładowców. Nikt nie zadawał trudnych pytań, nie krytykował podawanych nam informacji. Uznałam więc, że nie powinnam kwestionować czegoś, o czym najwidoczniej mam niewielkie pojęcie. Cały program tych studiów był skonstruowany tak, aby wmówić nam, że oparta na dowodach wiedza medyczna i niezweryfikowane, alternatywne czary-mary są sobie równe.

Po skończeniu szkoły przeniosłaś się do Arizony i rozpoczęłaś pracę w klinice naturopatycznej.

Naturopata to w Stanach legalny zawód o określonych kompetencjach. Może przypisywać pacjentom niektóre leki, w tym większość antybiotyków, a nawet szczepić dzieci. Dla pacjentów może to być mylące, bo stwarza w nich wrażenie, że mają do czynienia z prawdziwymi lekarzami. Tymczasem wcale tak nie jest. W Arizonie wydarzyły się dwie rzeczy, które ostatecznie otworzyły mi oczy na to, czym właściwie jest środowisko naturopatów. Do kliniki, w której pracowałam, zgłaszali się ludzie chorzy na raka. Niektórzy zostali wcześniej oprawieni z kwitkiem przez onkologów, którzy mogli im zaoferować jedynie opiekę paliatywną. Ale byli też i tacy pacjenci, którzy rezygnowali z konwencjonalnych terapii i zgłaszali się do nas na samym początku swojej choroby. Za ich „leczenie” odpowiadał mój szef, ja dostawałam znacznie lżejsze przypadki. Szef wszystkim swoim pacjentom – bez względu na to, na jakim etapie rozwoju była ich choroba – podawał ten sam lek o rzekomo ziołowym pochodzeniu, sprowadzaną z Austrii substancję o nazwie Ukrain. Jego producent przysyłał go pocztą. Jednak przesyłki od niego nagle przestały do nas docierać. To zaniepokoiło pacjentów, którzy zapłacili za nie z góry. Gdy zapytałam szefa, co się stało, odpowiedział, że lek został zatrzymany na granicy, ponieważ służby odkryły, że nie jest on dopuszczony do użycia przez FDA (Agencję Żywności i Leków). Wydało mi się to dziwne. Zaczęłam o tym czytać i odkryłam, że sprowadzanie na teren USA substancji niezaakceptowanych przez FDA jest przestępstwem federalnym. Znalazłam też informację, że Ukrain nie jest lekiem ziołowym, jak twierdził mój szef, ale zawiera też substancje chemiczne, które mogą być szkodliwe dla pacjentów. Jego producent próbował zarejestrować ten lek w kilku krajach, ale nigdzie nie dostał na to zgody.

Rozmawiałaś o tym ze swoim szefem?

Tak, poszłam do niego, żeby podzielić się uzyskaną wiedzą. Okazało się, że on o wszystkim wiedział i świadomie podawał pacjentom lek o podejrzanym składzie. Byłam tym zszokowana. Poinformowałam o tym mojego dawnego wykładowcę i mentora, osobę bardzo wpływową w środowisku naturopatów. On wzruszył ramionami i stwierdził, że sprowadzanie i używanie w naturopatii substancji zakazanych w Stanach jest przecież powszechną praktyką.

Co później zrobiłaś?

Zgłosiłam tę sprawę do Stanowej Rady Naturopatii. Wcześniej dowiedziałam się, że przerwa w dostawie leku do kliniki była spowodowana tym, że jego producent trafił do aresztu pod zarzutem oszustwa i sprzedaży przeterminowanych lekarstw. Mój szef, broniąc się przed zarzutami Rady, powiedział im, że z własnej woli zrezygnował ze sprowadzania Ukrainu do swojej kliniki. To nie była prawda. Rada udzieliła mu reprymendy i na tym sprawa się zakończyła. W tym momencie nabrałam pewności, że nie chcę mieć z tym środowiskiem nic wspólnego.

Drugim wydarzeniem, które Tobą wstrząsnęło, była śmierć jednej z pacjentek

Tak, zgłosiła się do mnie kobieta z bólem brzucha i kilkoma innymi niepokojącymi objawami. Po jakimś czasie wróciła z diagnozą: rak wątroby. Radziłam jej, żeby odpuściła sobie wizyty w naszej klinice i spróbowała zaleconych przez onkologów metod leczenia. Ona jednak nie chciała się na to zgodzić. Była wręcz na mnie zła, że odsyłam ją z powrotem do szpitala. Ja jednak pozostawałam nieugięta i nie chciałam podjąć się jej leczenia. Mój kolega z tej samej kliniki nie miał podobnych skrupułów. Po kilku miesiącach “terapii” ziołami kobieta trafiła do normalnego szpitala w stanie śpiączki. Miała już przerzuty do mózgu. Być może pojawiły się one już wcześniej, czyli wtedy, gdy przyszła do nas z prośbą o pomoc. Być może w jej przypadku medycyna konwencjonalna nie mogła zbyt wiele zaoferować. Ale na pewno mogła dać jej więcej czasu i lepszą opiekę w ostatnim okresie życia. Niestety, stało się inaczej.

Po odejściu z kliniki założyłaś bloga “Dzienniki naturopaty”, Naturopathic Diaries. Demaskujesz tam oszustwa medycyny alternatywnej i rozliczasz się ze swoją przeszłością.

Robiąc research do artykułów na blogu, uzupełniałam swoją wiedzę. Dowiedziałam się, jak ważną rolę pełni FDA i narzucone przez nią restrykcje, które chronią pacjentów i umożliwiają lekarzom rzetelne wykonywanie swojej pracy. Tworzenie bloga pozwoliło mi pozbyć się gniewu, który odczuwałam na myśl o moim dawnym środowisku pracy. Z czasem zaczęło do mnie przychodzić coraz więcej hejterskich wiadomości od zwolenników medycyny alternatywnej. Ludzie oczerniali mnie na fałszywych kontach na Twitterze i tworzyli dedykowane mi strony internetowe promujące naturopatię. Po mojej przeprowadzce do Niemiec dostałam maila, którego autor twierdził, że najpewniej zostałam porwana przez mojego męża, który teraz zmusza mnie do pisania bloga i oczerniania naturopatów.

Odniosłam wrażenie, że ten blog i związana z nim misja edukacyjna to dla Ciebie sposób na pewnego rodzaju zadośćuczynienie. Myślisz, że mogłaś realnie skrzywdzić któregoś ze swoich pacjentów?

Cały czas się nad tym zastanawiam. Nawet jeśli nie zrobiłam komuś krzywdy w sensie fizycznym i nie doprowadziłam bezpośrednio do niczyjej śmierci, to przecież brałam od tych ludzi pieniądze. I to niemałe. Do tego przypisywałam im suplementy i witaminy dostępne w sprzedaży w naszej klinice, dzięki czemu zarabiałam jeszcze więcej. Tymczasem większość dolegliwości, które “leczyłam”, moi pacjenci mogli skonsultować z dietetykiem albo psychologiem, których usługi, w przeciwieństwie do moich, są w Arizonie objęte ubezpieczeniem zdrowotnym.

Ale zdarzyła się też sytuacja, kiedy jednemu dziecku przypisałam ziołowy lek, po którym dostało ono strasznej biegunki. Teraz zupełnie mnie to nie dziwi. Przecież dzieci metabolizują wiele substancji inaczej niż dorośli. Wtedy tego nie wiedziałam i przypisując pacjentom dawki leków, zachowywałam się bardziej jak kucharka niż lekarz: “teraz dodam szczyptę tego, a może jeszcze kilka kropelek czegoś innego i zobaczmy, jaki będzie efekt”.

W ostatnim czasie, również w Polsce, możemy zaobserwować ofensywę środowisk alt-medowych. Ruch antyszczepionkowy pomawia lekarzy, zarzucając im współpracę z lobby farmaceutycznym, hochsztaplerzy i znachorzy proponują ciężko chorym wlewy z witaminy C albo ziołowe napary, zdesperowani krewni zbierają w internecie setki tysięcy złotych na wysyłanie chorych na raka bliskich do podejrzanych klinik w Meksyku. Jak walczyć z tym zjawiskiem?

Lekarze, a zwłaszcza onkolodzy, muszą uświadomić sobie jedno: człowiek, który słyszy kiepską diagnozę, traci poczucie kontroli nad własnym zdrowiem i życiem. A hochsztaplerzy żerujący na jego nieszczęściu potrafią sprawić, że poczuje się tak, jakby tę kontrolę odzyskał. To oczywiście fałszywe i złudne. Ale działa. Dlatego uważam, że cała kultura medyczna zachodniego świata powinna się zmienić. Nie w kwestii metod leczenia, bo te oparte są na dowodach i działają – ale w kwestii podejścia do pacjenta. Nie jest sztuką zrzucić na kogoś fatalną diagnozę i postawić go pod ścianą, mówiąc: albo ta terapia, albo żadna. Sztuką jest zapanowanie nad lękiem pacjenta i zaoferowanie mu nadziei oraz częściowej przynajmniej kontroli nad procesem leczenia. Tylko w ten sposób medycyna może dać odpór tym, którzy bez skrupułów zbijają interesy na ludzkim cierpieniu.

Chcesz skontaktować się z autorką? Napisz do niej na Facebooku.

Zaufaj specjalistom. Sprawdź najlepsze poradniki dotyczące diety i zdrowia dzieci

Czytaj też: Pora na biznes znachora