Po trzech dniach od startu, załoga znalazła się w przestrzeni Księżyca. - Houston, widok na Księżyc mamy naprawdę spektakularny - zachwycał się Neil Armstrong, dowódca wyprawy misji Apollo 11 - Oczywiście możemy zobaczyć cały jego obwód, nawet jeśli część jest w cieniu, a cześć oświetla słońce. Ta podróż warta jest takich widoków! - mówił kierownikom misji na Ziemi.

Kosmiczny wyścig

Pierwsze próby podbicia kosmosu rozpoczęły się w 1957 roku. To wtedy ZSRR wysłało Sputnika - pierwszego sztucznego satelitę Ziemi. Cztery lata później Jurij Gagarin jako pierwszy człowiek znalazł się w przestrzeni kosmicznej. I tu palmę pierwszeństwa w odkrywaniu kosmosu zdecydowanie miał Związek Radziecki.

Aby nie zostać w tyle, Amerykanie musieli obrać jakiś cel. Miał on być na tyle odległy, aby udało się nadrobić dystans do rywala a nawet go wyprzedzić. W 1961 roku, prezydent USA John F. Kennedy ogłosił, ze do końca dekady Amerykanie wylądują na księżycu. Tak rozpoczęto projekt Apollo.

Pierwsze próby Apollo

Zanim pierwszy człowiek "zrobił krok" na księżycu, potrzebna była praca tysięcy ludzi oraz testy kosmiczne. W czasie badań nad lotem opracowano szereg wynalazków, które potem wykorzystano w życiu codziennym m.in sprężyste wkładki do butów sportowych, bezprzewodowe wiertarki. Lot wymagał też m.in. opracowania nowej, potężniejszej rakiety nośnej, niż stosowane do tej pory przez amerykańską agencję kosmiczną NASA. Stąd w ramach misji użyto rakiety Saturn V.

Dwa miesiące przed historycznym lotem, NASA wysłała misję Apollo 10. Miała ona odpowiedzieć na pytanie, czy wylądowanie na Księżycu jest realne. Udało się. Załoga znalazła się blisko Księżyca. Astronauci oblecieli Księżyc dookoła w statku kosmicznym, przetestowano też moduł księżycowy. I choć misja nie wylądowała na Srebrnym Globie, to udało jej się zbliżyć na 14 kilometrów.

Historyczna chwila

20 lipca o 20:17 czasu uniwersalnego, Apollo 11 wylądowało na Księżycu. Podczas lądowania trzeba było przejść na częściowe sterowanie ręczne, bowiem automatyczny system kierował statek ku regionowi zbyt usianemu skałami. Astronauci byli w pogotowiu do natychmiastowego startu, gdyby okazało, iż jedna z podpór zapada się w księżycowym pyle lub gdyby nastąpił jakiś inny problem.

Załoga wyszła ze statku po kilku godzinach. 21 lipca około 2:56 czasu uniwersalnego, dowódca załogi Neil Armstrong zszedł po drabince z lądownika i postawił pierwszy krok na powierzchni Księżyca, wypowiadając przy tym legendarne dzisiaj słowa: "To jest mały krok dla człowieka, ale wielki skok dla ludzkości".

Po wylądowaniu, astronauci przeprowadzili badania naukowe zebrali próbki skał (trochę ponad 21 kilogramów) i postawili amerykańską flagę. Armstrong i Aldrin pokonali na Księżycu dystans około 250 metrów, spędzili na powierzchni 21 godzin i 36 minut (w tym dwie godziny - poza lądownikiem), po czym powrócili do modułu dowodzenia na orbicie i udali się w podróż powrotną na Ziemię.

24 lipca Apollo 11 wodował na Oceanie Spokojnym. Astronauci musieli jeszcze przejść kwarantannę trwającą trzy tygodnie, na wypadek, gdyby zarazili się jakimiś bakteriami

Kolejne misje Apollo

NASA jeszcze kilkakrotnie wysyłała astronautów na powierzchnię Księżyca. Łącznie po Księżycu spacerowało 12 ludzi w ramach misji Apollo. Ostatni statek, 17 wystartował w grudniu 1972 roku. Większość z nich była zakończone powodzeniem. Poza Apollo 13, które z powodu problemów technicznych w trakcie lotu, nie zdecydowano się na samo lądowanie i nakazano astronautom powrót na Ziemię. Szacuje się, że cały projekt Apollo kosztował Amerykański rząd ponad 25 miliardów dolarów, co odpowiada 153 miliardom dolarów według ich wartości w 2018 r.

Teorie spiskowe



W szczycie wyścigu o pierwszeństwo osiągnięć astronomicznych sukces Amerykanów, jako pierwszych ludzi, którzy postawili stopę na Księżycu budził wiele wątpliwości. Zaroiło się od teorii spiskowych, że materiały fotograficzne i filmowe są sfałszowane, a sama misja była mistyfikacją.

NASA przez lata, na gruncie nauki i faktów, konsekwentnie obalała urojenia niedowiarków. I musi robić to nadal, bo w dobie internetu i fake newsów piewcy teorii spiskowych wokół lądowania na Srebrnym Globie wciąż mają się dobrze.

Polski skarb z Księżyca zaginął



"Gazeta Wyborcza" przypomina, że w trakcie sześciu załogowych lotów na Księżyc od 1969 do 1972 r. amerykańscy astronauci zebrali prawie 400 kg próbek skał, które przewieziono na Ziemię. Większość z nich trafiła do specjalnego magazynu w Centrum Lotów Kosmicznych imienia Lyndona B. Johnsona, gdzie do dziś są przechowywane i poddawane analizom. Jednak część z nich została przekazana władzom ok. 200 państw.

Gdy zakończono misję Apollo i stało się jasne, że przez długie lata nikt nie wróci na Księżyc, wszystkie fragmenty skał zyskały dla kolekcjonerów status bezcennych skarbów, wartych na czarnym rynku miliony dolarów.



Jak pisze "Wyborcza", jednym z krajów, które otrzymało "cząstki Księżyca" była Polska. W 1972 roku podczas wizyty w Polsce Richard Nixon wręczy przewodniczącemu rady państwa Henrykowi Jabłońskiemu dwa podarunki z fragmentami Srebrnego Globu jako dar dobrej woli dla narodu polskiego.

Losy jednego z nich są znane. Pamiątka z misji Apollo 11 trafiła do planetarium w Olsztynie i jest tam do dnia dzisiejszego. Ale drugi dar gdzieś się zapodział. "Gazeta Wyborcza" przeprowadziła śledztwo w tej sprawie, ale żadna państwowa instytucja nie potwierdziła, że jest w posiadaniu bezcennego skarbu. I nie wiadomo, co mogło się z nim stać.

Oprócz Olsztyna, są miejsca w Polsce, gdzie można zobaczyć fragment "Srebrnego Globu". Jednym z nich jest kościół Matki Bożej Królowej Polski w Nowej Hucie. Kamyk podarowany przez Pawła VI Karolowi Wojtyle do dziś jest umieszczony w drzwiczkach tabernakulum.

Zobacz też:

Księżycowa torba na sprzedaż. Ile jest warta?

Tajemnicze budowle na księżycu? Poszukiwacze UFO pokazują dowód