De luchtkwaliteit in Nederland voldoet niet aan de Europese normen. Vooral in de grote steden is de lucht vervuild. Zoals in Amsterdam, waar de vervuiling zelfs is toegenomen, blijkt uit nieuwe resultaten van de GGD. Amsterdammers roken ongemerkt ruim zes sigaretten per dag mee door de verontreinigde lucht die ze inademen. "Onder de 18 mag je niet roken, maar de gemeente laat alle kinderen in Amsterdam wel zes sigaretten per dag meeroken. Dat klopt gewoon niet." Sanne van Rijn (16) heeft astma en woont op een van de meest vervuilde stukjes van Amsterdam. "Ik wil niet roken, maar dat doe ik nu toch." Omdat ze op een woonboot woont, heeft ze dubbel zo veel last: "Op de weg zijn hier heel veel toeristenbussen, auto's en vrachtwagens, en in het water zijn er veel boten met slechte motors."

“ Er wordt hier en daar een stapje gemaakt, maar de normen worden nog steeds overschreden. Janhuib Blans, omwonende

De Stadhouderskade is een van de vieste straten van Amsterdam. "Het is een soort snelweg in de binnenstad. Het geeft veel lawaai, maar het is vooral heel goor", zegt Janhuib Blans die ook in de buurt woont. "Toen ik voor de zoveelste keer de straat overstak, merkte ik dat ik kortademig was en ging piepen. Dan ben je een goede kanariepiet in deze stad." Blans is ontevreden over de maatregelen die Amsterdam neemt. "Het gaat heel erg traag, er wordt hier en daar een stapje gemaakt, bijvoorbeeld door vrachtwagens met diesel tegen te houden. Maar de normen worden nog steeds overschreden."

Hoe erg is het? Luchtvervuiling is een niet te onderschatten bron van ziekte, stelt de GGD. Blootstelling aan luchtverontreiniging is verantwoordelijk voor 4,5 procent van de totale ziektelast. Dat is vergelijkbaar met overgewicht (5 procent).

Saskia van der Zee van de GGD beaamt dat. Hoewel het langzaam iets beter gaat met de luchtkwaliteit in Nederland, worden op veel plekken de normen nog flink overschreden, zegt Van der Zee. "De normen van de Wereldgezondheidsorganisatie zijn veel strenger dan de Europese waarden, en in Amsterdam en in een groot deel van Nederland zitten we daar boven. Verbetering van de luchtkwaliteit gaat langzaam, er is nog steeds heel veel uitstoot en verkeer." Aan de Ringweg A10 is het nog erger, mensen die daar naast de snelweg wonen, roken gemiddeld tien sigaretten per dag mee. De GGD meet daar 24 uur per dag de uitstoot van onder meer stikstofdioxide, fijnstof en roet.

Dit artikel bevat een video. 1:00 'Dit is een van de smerigste plekken van Nederland'

Maar volgens wethouder Abdeluheb Choho gaat het maar op een aantal locaties niet goed. "Het gaat heel goed als je kijkt naar de luchtkwaliteit in de hele stad, maar er zijn een aantal locaties die heel hardnekkig zijn. Dus daarom zetten we daar extra maatregelen in. We willen ook verder gaan dan de norm: in 2025 moet Amsterdam een uitstoot-vrije stad zijn." Maar Choho vindt dat het Rijk ook zijn verantwoordelijkheid moet nemen. "Zij bepalen de normen van wat een auto, scooter of bus mag uitstoten." Kort geding Voor Milieudefensie gaat het allemaal niet snel genoeg. Met een kort geding tegen de staat wil Milieudefensie afdwingen dat niet alleen Amsterdam, maar heel Nederland meer tegen luchtverontreiniging gaat doen. "We eisen dat Nederland meteen maatregelen neemt die de luchtkwaliteit verbeteren. Zodat de lucht voldoet aan de richtlijnen van de Wereldgezondheidsorganisatie."

Bekijk de reportage: