Yukiyoshi Sagawa werpt Tatsuo Kimura (links) en Masaru Takahashi (rechts)



*This is a Dutch translation of the article “Sagawa Yukiyoshi, Masaru Takahashi and Breath Training in Daito-ryu“, courtesy of Ernesto Lemke of Seikokan Aikido / Aikido Leeuwarden – you can also find him on the Aikido Leeuwarden page on Facebook.



「陰 陽合気法」は呼吸法によって臍下丹田に気を充実させ、気力集中をはかって精神統一をするというもので、五指を握り、静かに入息するを「陰」、五指を強く開 き、出息するを「陽」と呼ぶ、とあり、この呼吸法を続けることによって、頭脳明晰となり、眼力は鋭く、「心」「気」「力」一致し、大勇猛心を養い、特に両 手十指それぞれの活用により、神通力を高める。

“In-yo Aiki-ho“ vult de Seika Tanden met Ki door Kokyu-ho en is erop gericht om de Ki-ryoku te focussen via mentale concentratie. Het sluiten van de vijf vingers en zacht te inhaleren wordt ‘In’ (‘Yin’) genoemd, de vingers krachtig openen en uitademen wordt ‘Yo’ (‘Yang’) genoemd. Door deze ademhalingsmethode te continueren wordt de geest helder, het zicht scherp, de ‘spirit’, ‘ki’ en ‘kracht’ worden verenigd, moed wordt ontwikkeld en in het bijzonder verschaffen de verscheidene praktische toepassingen van de tien vingers van beide handen toegang tot bovenmenselijke krachten.

– Tokimune Takeda – zoon van Sokaku Takeda, en Soke van Daito-ryu Aiki Budo



In-yo Aiki-ho, Kokyu-ho en Chousoku (Het reguleren van de ademhaling)

Masaru Takahashi (高橋賢) trad toe tot de Sagawa Dojo op 5 mei van het Showa jaar 47 (1972).

Als een van de gevorderde leerlingen van de beroemde Daito-ryu leraar Yukiyoshi Sagawa, die zelf een gevorderde leerling was van Sokaku Takeda, geeft Takahashi les aan de Sagawa-den Daito-ryu Aiki Budo Sagamihara branch dojo (佐川伝大東流合氣武道相模原支部) en aan de Daito-ryu Sagawa Dojo hombu (大東流佐川道場本部) in Kodaira stad.

Hij publiceerde ook een aantal boeken en artikelen over de Japanse krijgskunsten en Daito-ryu.

Dit artikel is een uitreksel over adem training in Daito-ryu uit Takahashi’s boek ‘De Waarheid over Daito-ryu Aiki’ (大東流合気の真実), die gepubliceerd werd in het Japans door Fukushodo Co. Ltd. in September 2007.

De karakters 調息 (“Chousoku” / “Het reguleren van de ademhaling”) worden gebruikt om te verwijzen naar de methode die werd onderwezen in de Sagawa Dojo – dezelfde karakters die gebruikt worden in het Chinees om te refereren naar “Tiao Xi”, Chinese Daoist ademhalingsmethodes.

De legendarische Zhang Sanfeng (張三豐), de legendarische Chinese Taoïstische priester die vaak wordt aangewezen als de stichter van Taijiquan, sprak over “Tiao Xi” in de 13e eeuw “Daoyan qianjin shuo” (道言淺近說):

“Wanneer het hart en de geest kalm worden en onder de navel gaat heet dat het leegmaken van hart/geest, wanneer de adem zich verzamelt en onder de navel gaat het dat gereguleerde ademhaling (調息).”



Daito-ryu rol, uitgereikt aan Masaru Takahashi door Yukiyoshi Sagawa

in Showa jaar 48 (1973)

Het eerste item aan de rechterkant:

“Methode van het smeden van de geest en het cultiveren van ki in de Tanden door het reguleren van de ademhaling”

(調息丹田修気鍛胆法)



Methode van Training en het Reguleren van de Ademhaling (調息修法)

(vertaald door Christopher Li)

In het verleden was het formele certificaat voor Sho-Dan in Sagawa-den Daito-ryu opgevouwen maar enkele jaren nadat ik mijn training begon veranderde dit in een opgerold certificaat en er waren geen opgevouwen certificaten meer.

Opgevouwen certificaten werden uitgereikt aan hen die tot het Ichi-gen niveau hadden getraind, op de Mokuroku (*een rol of certificaat waarop de ‘catalogus’ van technieken staan vermeld) stonden de namen van elke technische en lichaamsmethode. Het eerste item op dat Mokuroku was de ‘Metjode van het Smeden van de Geest en het Cultiveren van Kin in de Tanden door het Reguleren van de Ademhaling’ (調息丹田修気鍛胆法), wat wij in het kort het ‘Reguleren van de Ademhaling’ noemden (“Chousoku” / 調息). Het ‘Reguleren van de Ademhaling’ is één type van Kokyu-ho (‘methode van ademhaling’). In zijn boek ‘Transparante Kracht’ (透明な力) zei Sagawa Sensei: ‘In het verleden probeerde ik allerhande zaken uit. Uiteindelijk realiseerde ik me echter dat de methode van het Reguleren van de Ademhaling niet bruikbaar zijn. Dat wil zeggen, er zijn uiteraard veel geschikte dingen te vinden in het inhouden van de adem en al die verschillende manieren, maar uiteindelijk is dit een kunstmatige methode die een stagnering in je ontwikkeling veroorzaakt. Iets wordt onderweg onnatuurlijk. Je moet natuurlijkheid (spontaniteit) bereiken in Bujutsu’.

Als je deze verklaring rechtstreeks interpreteert blijft er over dat ‘het trainen in het reguleren van de ademhaling niet bruikbaar maar zelfs onnodig is’, maar Sensei was in staat dit te zeggen omdat hij er onderzoek naar had gedaan en in Kokyu-ho getraind had. Zij die nooit in Kokyu-ho getraind hebben moeten geen voorbarige conclusies trekken dat ‘het reguleren van de ademhaling niet bruikbaar is’.

Sensei omarmde alles met enthousiasme zodra hij besloten had dat het martiale voordelen bood. Kiai-jutsu (気合術) en Saimin-jutsu (“hypnose” / 催眠術) zijn geode voorbeelden hiervan. Kiai-jutsu werd aan het curriculum toegevoegd van een les certificaat (5e Dan) die in het midden van de jaren veertig uit de vorige eeuw werd uitgereikt – ‘Mondelinge Overdracht van de Geheimen van de Strijd om Fysieke Technieken, Aanpassingen op Variaties in Zwaardtechnieken en Verklaringen van Kiai-jutsu’ (体の術勝負の秘事口伝授、太刀の術即応変転、気合術の解説).

Suigetsu Ukemi-jutsu (水月受身術) training

Gek genoeg, stond Sagawa Sensei in het verleden leerlingen toe om hun vuist met alle macht op het drukpunt (“kyūsho” / 急所) van de onderbuik, genaamd de solar-plexus (“suigetsu” / 水月) te drukken. Dit kan wel eens verband houden met Kiai-jutsu. In verscheidene scholen uit het Meiji tijdperk bestonden technieken genaamd “Suigetsu Ukemi-jutsu” (水月受身術) die onderwezen werden zodat men een stoot naar de solar-plexus kon weerstaan zonder pijn te ervaren.

Met betrekking tot zijn onderzoek naar hypnose horde ik Sagawa Sensei zeggen, ‘Ik kwam tot het punt waarop ik tot onmiddellijke hypnose in staat was maar het is niet zo dat het op iedereen toegepast kan worden en om onmiddellijke hypnose te laten werken is enige voorbereiding nodig. Aangezien het niet toegepast kan worden bij een plotselinge aanval gaf ik het op.’ Daar komt bij dat de eerste vormen van adem conditioneringsmethodes samen met Aiki Kenpo (合気拳法) werden onderwezen.

Het reguleren van de ademhaling wordt gebruikt als de fundering voor Kiai-jutsu en hypnose. Simpel gezegd, een bewuste aanpassing van de ademhaling strevend naar lange, diepe teugen.

Door de diepe ademhaling van het Reguleren van de Ademhaling is het mogelijk om tot volledige contractie en expansie te komen, niet alleen van de longen maar ook van de spieren en de onderbuik en de heupen. Daar komt bij dat aangezien de functies van het hart en de longen verbeteren dat door de circulatie naar de uiteinden van het lichaam te brengen het effectiever is in het voorkomen van het verouderen van de bloedsomloop. Daarnaast is het zo dat doordat de spieren van de buikholte onder het diafragma een significante beweging ondergaan, er voordelen zijn voor het spijsverteringskanaal vanwege de massage van de ingewanden en interne organen die hierdoor geconditioneerd worden.

Wanneer je op de juiste manier traint in het Reguleren van de Ademhaling worden je buikspieren sterk zoals die van Sagawa Sensei waardoor je zelfs een krachtige stoot naar de solar-plexus kunt weerstaan met een nonchalante blik. Sensei nam echter geen genoegen met dit niveau van trainen.

Ik was gezegend door de mogelijkheid Sensei’s buik te kunnen voelen, terwijl ik met hem sprak, tijdens twee verschillende gelegenheden. Verrassend genoeg was Sensei in staat om de spanning en compressie van zijn buikspieren in tact te houden ook al was hij in gesprek zoals normaal en ook terwijl hij normaal ademhaalde.

Op het niveau van het Reguleren van de Ademhaling, wanneer je inademt, let erop dat de lucht neerdaalt in de Seika Tanden (臍下丹田). Door dit te doen ervaren de buikspieren een significante beweging en worden harder. Wanneer het tijd wordt om uit te ademen, omdat je de inademing uitstoot, trekken de buikspieren samen en worden zachter. Normaal gesproken herhaal je deze volgorde.

Yukiyoshi Sagawa demonstreert twee-zwaarden techniek

(uit “Hiden Nihon Jujutsu” / 秘伝日本柔術)

Let op de mitsu-domoe op het gordijn op de achtergrond.

Boven het gordijn hangt een rol die verscheen in

“Aiki Budo is de Weg van Menselijke Ontwikkeling“

Sagawa Sensei was in staat om zijn buikspieren op constante spanning te houden, of hij nu in- of uitademde. Ook al waren zijn buikspieren op constante spanning, er vond geen stagnatie in zijn conversatie plaats en zijn gehele lichaam was ontspannen en voelde zonder enige stijfheid.

Uit dit beeld van zijn fysiek is het mogelijk om veel te leren over de diepte van Sensei’s research naar het Reguleren van de Ademhaling. Zonder twijfel, het Reguleren van de Ademhaling speelde een rol in de ‘spier riem’ die om Sensei’s lichaam heen zat waar ik eerder over sprak.

Dit kan verklaard worden door de ophoping van conditionering in Kokyu-ho, te beginnen met het Reguleren van de Ademhaling, die het niveau van ontspannen natuurlijke ademhaling behaald. De Kokyu-ho van Sagawa Sensei had een erg hoog niveau bereikt. Het is om die reden dat Sensei tot de conclusie kwam dat het Reguleren van de Ademhaling niet noodzakelijk was. Echter, voor beginners is het Reguleren van de Ademhaling een belangrijke oefening die op enig moment gepasseerd moet worden. Men kan het trainen in het Reguleren van de Ademhaling beschouwen als de op twee na belangrijkste sleutel die Sensei’s hoge leeftijd verklaard.

Overigens meldde ik eerder dat het trainen in Daito-ryu niet vergezeld wordt door vocalisaties. Door vocalisaties worden ‘geest’, ‘Ki’ en ‘kracht’ gecoördineerd en verbonden. De spanning in de zenuwen die proberen om de kracht van het lichaam te controleren wordt losgelaten en geconcentreerde kracht (集中力) kan gecreëerd worden. De afwezigheid van vocalisatie in Daito-ryu is een reden dat het zo veel tijd kost voor beginners om te begrijpen op welke wijze kracht te genereren.

In Sagawa-den, worden de “Ya”, “To”, “Ei” in de training onderwezen als een aparte traditie van kenjutsu (Kogen Itto-ryu / 甲源一刀流). Tijdens vocalisaties worden kortstondige ademhalingen noodzakelijk. Als je voldoende ervaring in vocalisatie hebt opgedaan tijdens Kogen Itto-ryu training zul je in staat zijn de truc van kortstondige ademhaling te leren terwijl je in beweging bent. Als gevolg zullen de buikspieren sterker worden wat een korte route is naar het verenigen van ‘geest’, ‘Ki’ en ‘kracht’

Daar komt bij dat als je in staat bent om vrij gebruik te maken van het hogere niveau van Kokyu-ho door training in het Reguleren van de Ademhaling in een toestand van stilstand, wordt het nuttig in het beheersen van vocalisaties en andere Kokyu-ho training terwijl je in een toestand van beweging bent. Krachtige vocalisaties worden de fundering voor de cultivering van geconcentreerde kracht.

(Vertaald door Ernesto Lemke)

Published by: Christopher Li – Honolulu, HI

