یک کاندیدای واکسن ایدز که به دست پژوهشگران دانشگاه سلامت و دانش Oregon توسعه‌یافته‌است، می‌تواند یک نوع ویروس عامل ایدز را به طور کامل از بدن میمون‌ها پاک کند. مؤسّسه‌ی واکسن و ژن‌درمانی OHSU درحال توسعه‌ی این واکسنِ امیدبخش است. این واکسن با یک فرم پریماتی غیر انسانی HIV، یعنی ویروس نقص ایمنی میمونی یا SIV که عامل ایدز در میمون‌هاست، آزمایش‌ شده‌است. امید است که کاندیدای واکسن ایدز مربوط به فرم HIV، نیز به زودی بر روی انسان‌ها مورد آزمایش قرارگیرد.

نتایج این پژوهش‌ها را، مجلّه‌ی Nature به صورت آنلاین منتشرکرده‌است و در چاپ آینده‌ی این مجلّه هم منتشر خواهدشد.

دکتر Louis Picker، مدیر مؤسّسه‌ی واکسن و ژن‌درمانی OHSU، می‌گوید:«بر اساس این پژوهش‌ها، پاسخ‌های سیستم ایمنی که از استفاده از واکسن جدید ناشی می‌شوند، همچنین قادرند HIV را به طور کامل از بدن پاک کنند.»

در این رویکرد آزمایشگاهی، سیتومگالوویروس یا CMV به‌کار‌گرفته‌می‌شود. به طور خلاصه، پژوهشگران دریافتند که از جفت شدن CMV و SIV، یک ویروس CMV اصلاح‌‌شده پدید می‌آید که پروتئین‌های SIV را بیان می‌کند و سبب زیاد شدن سلول‌های T خاطره می‌شوند. سلول‌های T خاطره می‌توانند سلول‌های آلوده به SIV را بیابند و نابودکنند.

لنفوسیت‌های T جزئی اصلی از سیستم ایمنی بدن هستند، امّا سلول‌های T ناشی از واکسن‌های مرسومِ دارای SIV، قادر به نابودی SIV نیستند. با این حال، سلول‌هایِ T مخصوصِ SIV که از CMV اصلاح‌شده ناشی‌شده‌‌بودند، متفاوت بودند. در حدود ۵۰ درصد میمون‌هایی که پس از واکسینه شدن به این روش و بعد از قرار گرفتن در برابر SIV به شدّت پاتوژنیک، به SIV آلوده شده‌بودند، پس از مدّتی (به علّت عملکرد سلول‌های T) تمامی این ویروس‌ها نابود شدند. به عبارتی دیگر، بدن با سیستم هدف‌گیری و سلاح‌های قوی‌تر، این بار توانست این دشمنان گریزان را نابود‌کند.

Picker توضیح داد:«با این روش توانستیم به بدن میمون بیاموزیم که چگونه دفاعش را برای نبرد با بیماری بهبودبخشد. واکسن ما سلول‌های T را چنان بسیج‌کرد تا بر مهاجمان SIV، در ۵۰ درصد از موارد غلبه‌کند. علاوه بر این، در موارد با پاسخ مثبت، ویروس‌ها به طور کامل از میزبان پاک شده‌بودند. ما امیدواریم که آزمایشی مشابه بر روی HIV، نتیجه‌ی مشابهی در مورد انسان‌ها بدهد.»

آزمایشگاه Picker اکنون به دنبال آن است که دریابد چرا فقط در زیرگروهی از میمون‌ها (۵۰ درصد) پاسخ مثبتی به‌دنبال داشت تا در این صورت امید برای مؤثّر بودن کاندیدای واکسن ایدز بر انسان افزایش یابد.

این پژوهش‌های با کمک‌های مالی بنیاد‌های گوناگونی مانند مؤسّسه‌ی ملّی سلامت، مؤسّسه‌ی بین‌المللی ابتکار واکسن ایدز و نیز بنیاد Bill & Melinda Gates انجام شده‌بود.

بن‌مایه