Nieuws Innovatie cementindustrie

Wereldprimeur voor Rutte Groep: beton maken van beton

Cementproductie is wereldwijd verantwoordelijk voor zo’n 5 procent van CO2-uitstoot. Beeld Raymond Rutting

Beton is eindelijk recyclebaar. Een Nederlands bedrijf kan als eerste ter wereld cement terugwinnen. Ook fijn voor het klimaat, want de cementindustrie is een grote bron van broeikasgas CO2.

Dinsdag presenteren Rutte Groep en New Horizon Urban Mining de machine die het mogelijk maakt op vastgoedbeurs Provada.

Op dit moment is oud beton hoogstens herbruikbaar als funderingsmateriaal van wegen. Voor nieuw beton is nieuw cement nodig. Zonde, omdat bij de productie daarvan kalk wordt verhit en daarbij komt CO2 vrij. Zodanig veel zelfs dat de cementproductie verantwoordelijk is voor zo’n 5 procent van de wereldwijde uitstoot.

Beton bestaat uit zand en grind, bij elkaar gehouden door cementlijm, die ontstaat door cement te mengen met water. Alleen gebruiken betonproducenten fors meer cement dan strikt gezien nodig is, om het verhardingsproces te versnellen. Een aanzienlijk deel van het cement heeft daardoor nooit met water gereageerd. Het is in feite maagdelijk en ongebruikt. Het gaat om 30 tot 50 procent van al het cement, volgens Michel Baars, directeur van New Horizon Urban Mining. En dat wil hij terugwinnen.

De fabriek in het Amsterdamse Westelijk Havengebied. Beeld Raymond Rutting

De nieuwe machine op het terrein van Rutte Groep – van origine wegenbouwer – wrijft het beton kapot en zeeft het, zodat er drie materiaalstromen ontstaan: cementlijm, grind en een mengsel van zand en ongebruikt (ook wel: ongebonden) cement. Die laatste twee stromen kunnen direct terug de betonmolen in.

En ook de cementlijm zou na verhitting weer bruikbaar zijn als vers cement. Daar kiezen de bedrijven echter niet voor. Baars: ‘Dat verhitten kost veel energie. Je moet je afvragen: bespaar ik genoeg CO2 om dat te rechtvaardigen en is het financieel rendabel? Nu denken we van niet. In de toekomst kan dit veranderen.’

Volgens Jos Brouwers, hoogleraar bouwmaterialen van TU Eindhoven, is de innovatie een ‘heel belangrijke stap’ die bijdraagt aan het creëren van een circulaire economie, waarbij zoveel mogelijk grondstoffen opnieuw worden gebruikt. ‘Ongeveer de helft van al ons afval is bouwafval. Een groot deel daarvan is beton.’ En hoe meer je materialen uit elkaar kunt trekken, hoe beter je het kunt hergebruiken.

Impact

De gebruikte technologie is trouwens niet nieuw. Integendeel, tien jaar geleden kwam uitvinder Koos Schenk met het idee. Waarom het nu pas in bedrijf is? ‘Dat heeft niet alleen met de ontwikkeling van de techniek te maken, maar ook met bedrijven die, laat ik zeggen, geen belang hebben bij deze innovatie’, aldus Baars. Hij doelt vooral op leveranciers van niet-hergebruikte grondstoffen.

Juist om niet van de ‘gevestigde orde’ afhankelijk te zijn, werken Rutte Groep en New Horizon Urban Mining, dat sloopmaterialen herwint, samen. ‘We moeten zorgen dat de familie Rutte, die de machine bezit, wel genoeg beton krijgt aangeleverd. Ik garandeer dat. Alle beton die ik uit sloop win, gaat erheen. Om te voorkomen dat vervolgens niemand het cement wil hebben, omdat bedrijven bang zijn geboycot te worden door gevestigde bedrijven, maken we samen betonproducten voor de vastgoedmarkt’, legt Baars uit.

De fabriek draait. Machine twee en drie zijn al besteld. Een miljoeneninvestering, en dat zonder één euro subsidie. Er valt te verdienen aan dit soort hergebruik, vertelt Baars. Het slopen van gebouwen kost vastgoedeigenaren nu geld, maar als het aan hem ligt wordt dat straks gratis. Het geld moet komen van de waardevolle grondstoffen in het puin – zoals cement.

Daarnaast hopen uitvinder Schenk en Rutte Groep de technologie, gepatenteerd en wel, internationaal te verkopen. Zo zou deze daadwerkelijk impact kunnen hebben op de wereldwijde CO2-uitstoot.