Dzięki cyrkowym wozom prywatna osoba przejęła atrakcyjne grunty w Krakowie za darmo

Miasto przez zasiedzenie w ciągu ostatnich 10 lat straciło blisko 300 działek

Od 2015 roku podjęto 3 tysiące prób przejęcia terenów

Gmina straciła tereny m.in.: pod kopcem Kościuszki, na Bulwarach Wiślanych czy na Azorach

Karuzela, barakowozy, ciągnik i cyrkowe wozy. To wszystko znajduje się na 962 metrach kwadratowych ziemi leżącej u zbiegu ulicy Pielęgniarek i doktora Twardego. Rzeczy od dłuższego czasu gromadzi tam osoba prywatna, która w tym miejscu postanowiła zrobić skład do przechowywania niezbędnych sprzętów do prowadzenia wesołego miasteczka. Szkopuł w tym, że teren należy do miasta, a urzędnicy nigdy nie wydali zgody na jego zajęcie.

Teren to także łakomy kąsek dla deweloperów. Znajduje się w pobliżu przystanku tramwajowego "Bratysławska". Biegnąca linia łączy Krowodrzą Górkę z Kurdwanowem. Korzystając z miejskiej komunikacji, można się dostać do Starego Miasta w ciągu kilku minut. Dodatkowo 10 minut od lokalizacji znajduje się dworzec kolejowy Kraków-Łobzów. Nieopodal biegnie też jedna z głównych dróg Krakowa – ulica Opolska.

Przypominamy tekst, który powstał w ramach kampanii #wybieramyPrawdę. W najbliższych tygodniach na stronie głównej Onet.pl będą prezentowane kolejne artykuły z serii

Tymczasem miejscy urzędnicy o atrakcyjnym terenie zapomnieli. Dzięki temu mężczyzna od lat na gruncie należącym do miasta mógł gromadzić różnego rodzaju rzeczy. Magistrat upomniał się dopiero o "zwrot" terenu cztery lata temu. Urzędnicy wysłali pismo do właściciela barakowozów o ich usunięcie. Jednak zamiast odpowiedzi i polubownego załatwienia sprawy, mężczyzna wystąpił do sądu z wnioskiem o zasiedzenie terenu.

– Sąd stwierdził nabycie przez osobę fizyczną prawa własności nieruchomości położonych przy ulicy Pielęgniarek poprzez zasiedzenie – mówi Jan Machowski, kierownik referatu ds. informacji medialnej biura prasowego urzędu miasta. – Nietrwały charakter zagospodarowania tego terenu, budzi poważne wątpliwości co do spełnienia ustawowych przesłanek niezbędnych do zasiedzenia tego terenu. Z wnioskiem o stwierdzenie nabycia prawa własności nieruchomości wystąpiły osoby, fizyczne podając, iż teren ten służył od lat 70, pod składowanie sprzętu – wyjaśnia Machowski. I dodaje, że miasto ma zamiar od wyroku się odwołać.

Jeśli sąd drugiej instancji podtrzyma wyrok Sądu Rejonowego, oznaczać to będzie, że atrakcyjny teren w centrum miasta wart co najmniej kilkaset tysięcy złotych trafi w prywatne ręce za darmo. W tym wypadku mężczyzna będzie mógł go odsprzedać np. deweloperom.

– To jest dowód na to, że prezydent Jacek Majchrowski nie panuje nad tym, co się dzieje w mieście – uważa Michał Drewnicki, radny miejski PiS. – To zresztą nie jest pierwszy przypadek, kiedy miasto traci ziemię. Po wakacjach musimy poruszyć ten temat na komisji planowania przestrzennego – dodaje.

Podobnego zdania jest Grzegorz Stawowy, radny PO i przewodniczący komisji planowania. – Jeśli miałby coś doradzić prezydentowi, to aby wydelegował kilku urzędników, którzy będą się zajmować tylko kwestią zasiedzeń. Takie osoby powinny iść z mapą w teren i sprawdzać, czy kolejnych terenów ktoś nie próbuje zasiedzieć – mówi.

300 działek w 10 lat

Okazuje się, że Kraków w przeciągu ostatnich 10 lat stracił blisko 300 działek właśnie przez zasiedzenie. O jednym z takich przypadków pisaliśmy na łamach Onetu w połowie maja tego roku. Opisaliśmy historię, jak teren przy ulicy Bytomskiej przeszedł w ręce prywatnego inwestora. Obszar, na którym znajduje się fragment parku Młynówka Królewska, był do tej pory własnością miasta. Jednak za jego przekazanie w prywatne ręce Kraków nie dostanie nawet złotówki. Prywatny właściciel ogrodził ziemię płotem, a po kilku latach wniósł sprawę do sądu o pozyskanie ziemi przez zasiedzenie. Wymiar sprawiedliwości przyznał mu rację. Tymczasem w czerwcu już nowy właściciel wystawił działkę na sprzedaż. Koszt? 1,7 milionów złotych.

To tylko jeden z wielu przykładów. Miasto przez zasiedzenie straciło też teren na Bulwarach Wiślanych czy w rejonie ulicy Stachiewicza.

3 tysiące prób

Sprawdziliśmy też, że od 2005 roku wydział skarbu urzędu miasta przeprowadził blisko trzy tysiące postępowań związanych z bezumownym zajmowaniem nieruchomości gminnych. Co to oznacza w praktyce? Tyle razy osoby prywatne, inwestorzy i zakony próbowały przejąć ziemię należącą do miasta.

Podejmowano działania mające na celu wydanie zajmowanych terenów przez samoistnych posiadaczy bądź uregulowanie tytułu prawnego do takich gruntów, np. w formie zawarcia umów dzierżawy – mówi Marta Witkowicz, dyrektor wydziału skarbu urzędu miasta. – Niestety wielokrotnie kończy się to podniesieniem zarzutu zasiedzenia, a wydawane postanowienia sądowe w tych sprawach często są niekorzystne dla gminy – dodaje.

– Należy podkreślić, że działania osób trzecich mające na celu zakwestionowanie prawa własności Gminy Miejskiej Kraków poprzez instytucję prawną zasiedzenia, odwołują się do stanów posiadania nieruchomości zaistniałych jeszcze w 2. połowie XX wieku, a nawet wcześniej – tłumaczy dyrektor Witkowkicz.

– W toku prowadzonych w tym zakresie postępowań, sądy – również przy pomocy powoływanych biegłych z listy sądowej - dokonują weryfikacji, czy istnieją podstawy do stwierdzenia, że dany podmiot nabył konkretną nieruchomość bądź jej część w drodze zasiedzenia oraz kiedy upłynął wymagany prawem okres – wyjaśnia.

Sprawy w sądach

Z reguły jednak urzędnikom nie udaje się odzyskać polubownie ziemi, a sprawy mają swój finał w sądzie. Tam często zapadają wyroki niekorzystne dla miasta, a prywatni właściciele zyskują za darmo teren przez zasiedzenie. Tak było np. w przypadku nieruchomości przy ulicy Kordylewskiego o powierzchni 64 metrów kwadratowych. W wyniku postępowania sądowego z wniosku Zgromadzenia Sióstr Służebniczek Najświętszej Marii Panny Niepokalanie Poczętej Prowincja Krakowska, teren przeszedł na własność zakonu. Inny przykład: ulica Benedyktowicza, w okolicy kopca Kościuszki. Tutaj osoba prywatna przejęła przez zasiedzenie 138 metrów kwadratowych terenu.

Ciekawa sprawa toczy się obecnie przed Sądem Rejonowym w Krakowie. Nadleśnictwo Myślenice uważa, że przez zasiedzenie należy mu się blisko 5 hektarów ziemi w Podgórkach Tynieckich. Tymczasem miasto, aby pozyskać teren, zapłaciło w 1992 roku Archidiecezji Krakowskiej pieniądze, a sam grunt ma być przeznaczony pod cmentarz.

Czasem jednak miastu udaje się przed sądem wygrać. Klub Sportowy "Wieczysta" w Krakowie zainicjował postępowanie o zasiedzenie nieruchomości o powierzchni ponad 5 hektarów, mieszczących się w Krakowie w obrębie ulic Chałupnika i Meissnera. Sprawę w sądzie jednak przegrał.

Miasto też odzyskuje ziemię

Jednak, czy blisko trzy tysiące postępowań o zasiedzenie ziemi w ciągu ostatnich 12 lat to nie jest zbyt dużo?

– Takie sytuacje nie powinny się zdarzać – uważa Grzegorz Stawowy, radny i przewodniczący komisji planowania przestrzennego. – Jako komisja informowaliśmy o tym problemie już jakiś czas temu – dodaje. Podobnego zdania jest Michał Drewnicki, miejski radny. – Trzy tysiące to bardzo duża liczba. Niestety często zdarza się tak, że dużo z tych spraw kończy się utratą ziemi – mówi. I żartobliwie dodaje, że niebawem osoby mieszkające w Forcie Mistrzejowice zajmą go przez zasiedzenie.

A co na to wszystko urzędnicy? Ci nie mają sobie nic do zarzucenia. Zamiast tego, urzędnicy chwalą się, że przez zasiedzenie im też udało się przejąć działkę przy ulicy Mazowieckiej o powierzchni 400 metrów kwadratowych.

Chcesz porozmawiać z autorem? Napisz: dawid.serafin@grupaonet.pl