Beeld Han Hoogerbrugge

De bitcoin geniet inmiddels de nodige bekendheid, al is het maar omdat de munt populair is op de duistere delen van het internet. Neem de virusuitbraak van vorige week. Slachtoffers werd gevraagd losgeld te betalen in bitcoins. Het jongere broertje ethereum is met een indrukwekkende opmars bezig. Niet alleen via duizelingwekkende koersstijgingen (en -dalingen), maar ook omdat er heel nieuwe toepassingen mee mogelijk zijn.

1. Wat is ethereum?

Ethereum is, net als de bitcoin, een virtuele munt. Anders dan de officiële munten die we kennen, zijn deze munten niet gelieerd aan een bank. Het vertrouwen is niet neergelegd bij zo'n centrale instantie, maar is feitelijk ingebakken in de computercode. Bitcoin, ethereum en honderden andere van dergelijke cryptomunten maken gebruik van blockchaintechnologie. Transacties kunnen hiermee worden bijgehouden in een netwerk van computers zonder tussenkomst van een centrale club, zoals een bank of notaris. De technologie achter de blockchain zorgt ervoor dat die transacties veilig kunnen worden doorgevoerd: iemand kan niet zomaar een blokje in de keten veranderen. De cryptomunten worden door dit netwerk van computers over de gehele wereld gecreëerd en beheerd.

2. Wie zit er achter ethereum?

Ethereum zag twee jaar geleden het licht. Waar de bedenkers van de bitcoin altijd in nevelen zijn gehuld, is dat bij zijn jongere broertje niet het geval. De munt werd bedacht door Vitalik Buterin (23), een van oorsprong Russische programmeur die zijn opleiding in Canada genoot en nu in Zwitserland woont. De gesjeesde student liet zich hierbij inspireren door de bitcoin. Vermoedelijk is Buterin multimiljonair, maar hij laat zich nooit uit over de koersontwikkeling van ethereum. Buterin werd in 2016 door het Amerikaanse zakenblad Forbes op de lijst van de veertig meest invloedrijke jonge leiders gezet. En ethereum wordt inmiddels gezien als geduchte concurrent voor de bitcoin.

Vitalik Buterin Beeld getty

3. Wat is het verschil met de bitcoin?

Het interessante aan ethereum is dat het veel meer is dan een virtuele munt waarop gespeculeerd kan worden. De termen ether en ethereum lopen in de praktijk door elkaar, maar strikt genomen is de ether het digitale muntje waarop het ethereum-netwerk draait. Op dit netwerk kunnen allerlei toepassingen worden gedraaid. Wie zijn computerkracht beschikbaar stelt aan het netwerk, wordt beloond in de vorm van de digitale muntjes.



Ethereum blinkt onder meer uit in zogenoemde slimme contracten, waarmee transacties zeer efficiënt kunnen verlopen. 'Die munt waarover iedereen nu zo enthousiast is, is niet het hoofddoel', zo legt blockchainondernemer Rutger van Zuidam uit. 'Het is slechts een middel om iets anders te bereiken: mensen die elkaar niet kennen eenvoudig te laten samenwerken.' De technologie wordt door steeds meer bedrijven en organisaties omarmd. Een recent voorbeeld is een project van de Verenigde Naties waarbij Syrische vluchtelingen voedsel kunnen kopen via een irisscan. Volgens het Wereldvoedselprogramma van de VN moet deze pilot voor een gigantische winst in zowel veiligheid als effectiviteit gaan zorgen.

4. Oké, maar hoe zit het met die koersstijging van 4500 procent?

Banken, organisaties en bedrijven mogen dan steeds enthousiaster over de toepassing van blockchain en ethereum worden, de op snel geld beluste particulier is vooral geïnteresseerd in de krankzinnige koersstijging die de ether dit jaar heeft doorgemaakt. Was het muntje in januari nog voor 7,50 euro te koop, halverwege juni tikte de koers de 350 euro aan. En ja, dat is een stijging van meer dan 4500 procent. Geen wonder dus dat overal verhalen opduiken van - vaak jonge - speculanten die tonnen hebben verdiend met de munt.

5. Dus ik moet al mijn spaargeld in de ether stoppen?

Nou nee. Meteen maar een anekdote om het af te leren: twee weken geleden was het feest ineens voorbij. De ether kreeg te maken met een zogenoemde flash crash: een extreme koersdaling. In één klap daalde de koers van de munt onder de euro, om daarna weer terug te schieten naar 300 euro. Een particuliere marktplaats voor dergelijke muntjes besloot gedupeerden te compenseren, maar het incident illustreert opnieuw de instabiliteit van de cryptovaluta, iets waar kenners al langer voor waarschuwen.



In eerste instantie werd voor een hack gevreesd, maar uiteindelijk bleek een handelaar verantwoordelijk die voor miljoenen aan ethers verkocht. Dit leidde vervolgens weer tot een kettingreactie. Overigens is er ook een slimme handelaar die precies op het juiste moment, op het laagtepunt, ethers kocht. Hij zal er miljoenen mee hebben verdiend.

Hoe dan ook blijft het een extreem riskante manier van beleggen of gokken, waarop ook nog eens geen enkele overheidscontrole is. Stop er dus alleen geld in dat u kunt missen, is het devies. Het is ook de reden dat cryptomunthandelaar Bitonic voorlopig nog niet in ethers handelt, zegt Niels van Groningen van Bitonic: 'We houden het bij de bitcoin. Aan ethereum kleven nog te grote risico's.'



Voorspellingen over de lange termijn zijn bijzonder lastig. Investeerder en 'crypto-entrepeneur' Marc van der Chijs voorspelde onlangs op een grote blockchainconferentie dat er nog een grote crash aankomt, vermoedelijk begin volgend jaar: 'Ethereum is veel te hard gegroeid dit jaar. Uiteindelijk zal het echt nog wel hoger worden, maar eerst komt die crash.' Momenteel schommelt de ether rond de 230 euro.

6. Goed, ik wil het toch proberen. Hoe doe ik dat?

Allereerst moet u een zogenoemde cryptowallet hebben. Hierop worden de bitcoins, ethers of andere cryptomuntjes gestort. Als het om kleine bedragen gaat, zijn gratis apps als Jaxx een goede oplossing. Wie met grote bedragen handelt, moet zijn toevlucht nemen tot een veiliger portemonnee in de vorm van een speciale externe harde schijf: de hardware wallet. Stap 2 is het kopen van de ethers. Dat kan op diverse particuliere marktplaatsen. Voorbeelden zijn BTC Direct of Litebit EU. Op deze sites wisselt u uw vertrouwde euro's in voor de gewenste cryptovaluta, waarna deze op de wallet worden gestort. En hierna kan het nagelbijten beginnen.