"Może już być za późno, by ratować polskie państwo prawa" – mówi wiceprzewodnicząca Komisji Europejskiej Vera Jourova.

Zdjęcie Wiceprzewodnicząca KE Vera Jourova /KENZO TRIBOUILLARD /AFP

Vĕra Jourová, wiceprzewodnicząca Komisji Europejskiej, odpowiedzialna za kwestie praworządności, ostrzegła przed "zniszczeniem państwa prawa" przez reformę wymiaru sprawiedliwości w Polsce.

Reklama

W wywiadzie dla magazynu "Der Spiegel" powiedziała, że wchodząca w życie ustawa dyscyplinująca sędziów nie jest już "celowym zabiegiem wobec pojedynczych czarnych owiec, jaki znają też inni członkowie UE", ale - jak się wyraziła - "bombardowaniem całego obszaru". "To nie jest reforma, to jest zniszczenie“ - podkreśliła.

Reforma nieodwracalna

Wiceprzewodnicząca KE obawia się, że może już być za późno, by ratować polskie państwo prawa. "Tak zwana reforma w Polsce dotarła teraz do bardzo niebezpiecznego momentu, bo wydaje się być nieodwracalna" - powiedziała Jourová. "Dotyczy już wszystkich szczebli systemu sprawiedliwości" - dodała. Z 10 tys. sędziów dotkniętych jest prawie 400.

Wiceszefowa KE zaznaczyła jednak, że Unia "nie może sobie pozwolić na zamknięcie drzwi". "UE potrzebuje Polski, Polska potrzebuje UE. Potrzebny nam jest sprawiedliwy i cywilizowany dialog" - podkreśliła.

Zapytana, czy Warszawa gotowa jest do kompromisu z UE, Jourová przyznała: "Jestem realistyczna. Potrzeba było czterech lat, by w końcu znowu usiąść z ministrem sprawiedliwości Zbigniewem Ziobro do stołu (...) Teraz z nim rozmawiałam, co jest dobre, ale nie ma jeszcze pozytywnego rozwoju".

Będą konsekwencje

"Polska nie opuści UE, tego już za wiele" - zapewniła Vĕra Jourová, ale uprzedziła, że "te tak zwane reformy będą miały konsekwencje, o których teraz nikt nie myśli". Jako przykład wymieniła relacje gospodarcze. "Przedsiębiorcy proszą nas usilnie, aby nie ustępować. Chcą robić interesy, ale do tego potrzebują pewności prawnej, niezawisłych sądów" - czytamy.

Według Jourovej dla Polski niekorzystna jest izolacja w momencie, kiedy zmienia się równowaga sił w UE po wystąpieniu z niej Wielkiej Brytanii - ważnego partnera Polski i innych krajów Europy Wschodniej.

Pytana przez dziennikarzy "Spiegla" o różnice w systemie demontażu demokracji w Polsce i na Węgrzech, Jourová stwierdziła, że reforma wymiaru sprawiedliwości przez PiS następuje "przy użyciu łomu", na Węgrzech z kolei cały proces jest bardziej powolny, ale ma szerszy zakres. Obejmuje jeszcze m.in. media, które informują na modłę rządu w Budapeszcie.

Fundusze europejskie a praworządność

Wiceprzewodnicząca KE opowiedziała się za ściślejszym powiązaniem funduszy europejskich z przestrzeganiem zasad praworządności. "W budżecie chodzi o to, że chcemy przyznawać dotacje tylko tym krajom, w których można zwrócić się do niezawisłych sądów w razie wątpliwości, czy środki zostają właściwie wydane" - uprzedziła. "Jest to sprawiedliwe, także w stosunku do mieszkańców krajów, które są największymi płatnikami netto, takich jak Niemcy".

Kaganiec dla sędziów

Prezydent Andrzej Duda podpisał 4 lutego br. kontrowersyjną ustawę dyscyplinującą sędziów, zwaną także "ustawą kagańcową". Ustawa zaostrza kary dla sędziów krytykujących reformę sądownictwa.

Komisja Europejska od początku 2016 roku prowadzi postępowanie przeciwko Polsce. Bruksela zarzuca Warszawie systematyczne ograniczanie niezawisłości sądów i podważanie trójpodziału władzy.

Redakcja polska Deutsche Welle / (AFP/dom)