Reading Time: 4 minutes

Waxaa magaalada Kismaayo ku qabsaday Ururka ictisaam shir looga arrinsanayey sidii hoggaanka dalka ay ula wareegi lahaayeen. Ururkan oo ka soo jeeda Al-itixaadkii 1997 dii u kala jabay laba garab oo iska soo horjeeda lana kala baxay Salafiya Qadiim iyo Salafiya jadiid, hasa yeeshee dantu waxay ahayd oo kaliya in magacyadaas lagu qarinayey in Itixaad u kala jabtay Daarood iyo Hawiye kadib dagaalladi Luuq iyo Kii Gobollada bari iyo Nugaal.

Dhinaca kale markii uu xaalku sidaas noqday rag badan oo ka tirsanaan jirtay ururkani waxay kala aadeen Jamaacadaha Islaamiga ah ee Soomaaliya, Qaarbaa noqday Salafiyah, Salafu jadiid, qaarbaa galay Al islaax, Qaarbaa galay Takfiir, Qaarbaa hadda ka sii mid ah ururka Al shabaab, iyo kuwa noqday culumo daaci ah iyo aqoonyahan badan oo ka tirsan xarakadani ayaa sidoo kale galay Siyaasada Soomaaliya.

Kooxaha Siyaasada galay ayaa gaaray heer wasiiro iyo xildhibaano kuwaas oo markii hore dadka u sheegi jiray in la taageero dowlad aan Islaami ahayn inay xaaraan tahay oo ayba Waajib ay tahay in lala ‪Jihaado Dowlad aan Kitaab Allah dadka ku xukumeynin.

Haddaba Ururkan Al-ictisaam oo uu dhalay fooldiin kadib ururkii horay loo oran jiray Al- Itixaad al- Islami ayaa shir ku leh Magaalada Kismaayo ee xarunta ku meel gaarka ah ee maamulka Jubbaland. Shirka ayaa ajandaha ugu muhiimsan waaxaa uu yahay sidii ururka ay Talada dalka ula wareegi lahaayeen. Kulanka oo ay ka soo qeyb galeen rag waaweyn ayaa lagu lafa gurayaa qaabka ugu sahlan ee xukunka gacanta loogu dhigi lahaa, iyadoon toosh la isku ifin.

Shirkii Heshisiinta Garabyada Isticsaam

Waxaa jiray kulan kan horreeyey oo lagu qabtay magaalada Muqdisho bil iyo bar ka hor Kulankaas oo lagu heshiisiinayey laba garab oo is maandhaaf u dhaxeeyo oo isla ahaa Itixaadkii laga soo guuray. Waxaanu kulanakaas ka dhashay kadib markii Culimada Ictisaam qaar ka mid ah oo uu horkacayey Shekkh Maxamed Cabdi Umal ay Muqdisho soo gaarsiiyey deeqo ay ka ururiyeen dadka Somaliyeed ee dibadda iyo gudaha dalka kala joga. Deeqdaas waxaa lagu soo qaaday magaca dadkii ku wax yeelloobay qaraxii 14 Oct 2017 ka dhacay Zobe. Waxaana la diiday in lacagtaas lagu wareejiyo dawladda Somaliya wasaaraddii u qaabilsaneynd arrimaha gargaarka oo waxaa gacanta loo geliyey kooxda ay gacansaarka leeyihiin Ictisaam oo Xamar joogtay.

Shirka Muqdisho oo ujeedo gaar ah lahaa waxaa soo qaban qaabiyey Fahad Yaasiin Xaaji Dahir Agaasimaha guud ee madaxtooyada Somaliya oo ah gudoomiyaha siyaasada ee ururka Ictisaam. Fahad waxaa uu yeeshay awood weyn kadib markii uu ka mid noqday xubnaha gacanta ku haya dawladda madaxweynaha hadda dalka talada haya Maxamed Cabdullahi Farmajo.

Fahad xelligii doorshada soo dhoweyd ee 2016 waxaa uu ku guuleystay in Dawladda Qatar uu ka dhaadhiciyo inuu yahay Farmajo shakhsi wadaaddo la jir ah oo ka agdhow urukooda Ictizaam inuu toos uga mid noqdana lagu soo dabbaali karo, haddii xukunka loo dhiibana ay ictisaam daaha gadaashiisa ka maamuli doonto dawlada dalka u dhalan doonto.

Sidoo kale Imaaraadaka oo aad uga foojigan ururrada diiniga ah, una arkayey Xasan Sheekh inuusan isaga xag jir ahayn balsa ay ku wareegsan yihiin koox diimeed Damujaadiid la yiraahdo ayaa waxaa Farmajo loogu sheegay inuu yahay Cilmaani aan masaajiddo tag badan lagu ogeyn Imaaraadka oo ciil bested ah na waa iska qaateen warkaas oo sidaas ayaa qolo waliba wixii loogu sheekeeyey ay iskaga qaadatay.

Haddaba Shirkii Xamar ee Garabyada Ictisaam, Fahad oo xaaladaas ka faa’iideysanaya ayaa wuxuu heshiis dhex dhigay labada garab ee ururka oo in mudo ah uu Khilaafka ka dhexeeyey. Garabka uu Sheekh Xasan Daahir hogaamiye oo ay ka mid ahaayeen, Sheekh Xasan, Mukhtar Roobow, C/fitaax Maxamad Cali, Xasan Mahdi, Ismaaciil Cadow, Sheekh C/laahi Islawga iyo Garabka kale oo ay hogaamiyaan Sh Bashiir Salaad, Sh Umal, Sh Shible, Sh Daahir, Iyo Sheekh Axmad Cabdi Samad.

Garbkii Xamar joogay ayaa in badan wax la kariyey Fahad si madaxda ay wataan oo kala ah Farmajo iyo Kheyre loo saaro hogaanka dalka ayaa qabtay hawl weyn. xusuuso khudbaddii uu maalintii doorashada jeediyey Sh Bashiir Axmed Salad taas oo lagu riday dawladdii hore, waayo in khudbad doorashada saacado ka hor la jeediyaa waa khalad oo ololoaha doorashada waa soo xermay. Khubdaddas waxay ahayd khidad lagu cabsiinayey xildhibaanada waana shaqeysay oo waa lagu guuleystay. Hoos ka dhageyso khubbadda.

Haddaba Fahad oo Shirka heshiisiinta khubad dheer ka jeediyey ayaa sheegay fursada uu ururk ictisaam maanta haysto taasoo ay tahay mid taariikhii ah lagana faa’iidaysto, iyadoo meel la iska dhigayo khilaafkaadka yaryarka ah ee danaha ururka loo midoobo, maadaama ay soo xerxermayaan irrido badan oo ay ururda diiniga lahaayeen dhaqaalana ku heli jireen, sida Sacuudiga oo hurgufid iyo kala shaandheyn lagu bilaabay.

Shirka Kismaayo

Haddaba Shir danbe ayaa loogu ballamay in magaalada Kismaayo lagu qabto si loo dejiyo qorshaha kama danbaysta ah ee ururku kula wareegayo talada dalka iyo iyadoo laga faa’iideysanayo kooxdan talada hadda haysaa oo aan qorsho iyo qaab adag oo dawladeed aan ku shaqeyn karin laakiin maalin la nool ah. Sidoo kale waxaa uu ururka go’aansaday in la hawlgeliyo rag badan oo ururka horay ugu jiri jiray oo markii la kala baxay iska gaabsaday si ururka uu u noqdo cudud xoog iyo xeeladba wax ku muquunin karta.

Dadka si fiican ula socda siyaasadda Somaliya waxay qabaan in ay dawladdaan dalka u wado inuu mar kale shebaab iyo urur diimeed gacanta u galo waayo qaldaadka dawladda iyo iyagoo isku koobaya xukun aanay wadi Karin waxaa uu xoog iyo tabar siinayaa wadaadda kadinka taagan oo awood uleh inay midoobaan si ay xukunka u qabsadaan.

Farmajo iyo kooxdiisa waxaa ku filan in la yiraahdo idinkaa joogaya shebaabna annagaa keyneyna ee dawladda wax badan naga siiya.

Balsa dhibaatada dalka haysataa shabaab oo kaliya maaha ee waxyaabo badan oo isutagay oo ay ka mid yihiin maamul-xumada dawladda iyo hogaan-xumada Farmajo ayaa ah caqbadaha ugu weyn ee maanta dalka haystaa. Somalida Shabaab waa isaga filan tahay oo cidda geysay meesha ay hadda joogaan waa Ciidan Qaranka Somaliyeed oo hadda loo wado in lagu badalo ciidan Beeleed.l.

Ciidan Beeleed aa?

Haa waa ciidan beeleed. Waa ciidanka difaaca shacbiga waxa hadda loogu yeerayo, waana dhallinyarada ay hadda qorayaan Ahlusunna iyo Ictsaam oo haddaba qaar ay xareysan yihiin, gaar ahaan Xamar waxaana u badan ciidan Shebaab ah oo tababarro fiican qaba iyo dhallinyaro tashkiilsan oo hadhow noqon doonta seef laba afle ah. Itixaad ayaa dhalay Icitisaam iyagana waxay dhaleen maxaakiimtii oo Iyana dhalay shabaab. Sheekooy ku nacay!!!