De Amsterdamse galeriehouder die historische exemplaren verkocht van het boek Mein Kampf van Adolf Hitler, is niet strafbaar. Dat heeft de Hoge Raad geoordeeld.

De raad bevestigt hiermee de eerdere uitspraak van de rechtbank en het hof in hoger beroep. Het Openbaar Ministerie was tegen de uitspraak van het hof in cassatie gegaan.

De vrijheid van meningsuiting kan op grond van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens alleen worden ingeperkt als daartoe een dringende maatschappelijke noodzaak bestaat, aldus de Hoge Raad.

Onder vrijheid van mengingsuiting wordt ook verstaan het verspreiden en ontvangen van informatie. Het hof had geoordeeld dat van zo’n dringende maatschappelijke noodzaak in dit geval geen sprake was.

Maatschappelijk debat

Het hof overwoog daarbij dat het boek in het maatschappelijk debat over antisemitisme en de bestrijding daarvan een belangrijke rol speelt als historische bron van het antisemitische gedachtegoed. Van belang achtte het hof dat de verdachte de paar historische exemplaren van het boek uitsluitend wilde verkopen vanwege de historische betekenis daarvan en niet vanwege de antisemitische passages in de boeken.

Niet is gebleken dat de verdachte het nazistisch gedachtegoed aanhangt of propageert. Ook constateert het hof dat de tekst van Mein Kampf in bibliotheken en op internet beschikbaar is.

Haatzaaien

De zaak was in 2013 aangespannen door kerkgenootschap Federatief Joods Nederland. De teksten in het boek zouden in strijd zijn met artikel 137d van het Wetboek van Strafrecht, dat haatzaaien verbiedt.

Galeriehouder Michiel van Eyck laat dinsdag in een reactie aan NU.nl weten blij te zijn dat het dossier nu dicht kan. "Ik ben niet erg verrast door de uitspraak van de Hoge Raad, maar het is fijn om nogmaals gelijk te krijgen. We hebben niets fout gedaan."

Van Eyck verkoopt al enkele jaren historische exemplaren van het boek waarin Hitler zijn antisemitische gedachtengoed uitlegt. "Het gaat om een heel specifieke groep die geïnteresseerd is in deze boeken: het gaat vooral om historici en academici die onderzoek willen verrichten."

Verborgen exemplaren

De galerie van Van Eyck koopt en verkoopt exemplaren van Mein Kampf uit de jaren twintig en dertig van de vorige eeuw in diverse talen, waaronder het Duits, Engels en Nederlands. De prijs van een gaaf exemplaar ligt gemiddeld tussen de 100 en 150 euro.

Hij is voor zover hij weet de enige in Nederland die de antieke versie van Mein Kampf verkoopt. "Het is heel lastig in te schatten hoeveel van dit soort boeken er nog in omloop zijn", legt hij uit. "Mensen stuiten er nog wel eens op bij een verbouwing. Veel mensen die het boek in hun bezit hadden hebben het na de Tweede Wereldoorlog verbrand of verstopt."