De proeven met het hoogfrequent rijden tussen Amsterdam en Eindhoven vragen te veel van de reiziger. Dat stellen de consumentenorganisaties in het Locov in een advies aan NS. ProRail en NS willen vanaf september een proef starten waarbij ze elke woensdag zes Intercity’s tussen Eindhoven en Amsterdam laten rijden. Nu rijden er nog vier Intercity’s per uur. De consumentenorganisaties vrezen dat de belangen van een deel van de reizigers ondergesneeuwd raken in de focus op frequentieverhoging.

De proef heeft volgens het Locov ook negatieve gevolgen voor reizigers buiten het testgebied: gebruikers van Sprinters, Intercity’s en de ICE moeten er rekening mee houden dat hun trein op woensdag eerder of later kan vertrekken en dat sommige aansluitingen vervallen. Ook kan de trein op woensdag drukker zijn en de reis minder betrouwbaar verlopen.

Afwijkende dienstregeling

Volgens de consumentenorganisaties vragen NS en ProRail te veel van de reizigers door iedere woensdag een afwijkende dienstregeling te bieden. “Met 28 verandermomenten in de dienstregeling tot het eind van het jaar vragen NS en ProRail bijzonder veel flexibiliteit van de reiziger tijdens deze traditioneel drukste tijd van het jaar”, aldus het Locov.

Vanuit Alkmaar, Castricum en Zaandam vertrekt de helft van de intercity’s richting Amsterdam op woensdag vijf minuten eerder dan op andere dagen. Reizigers die dit niet tijdig weten, komen een kwartier later dan normaal op hun bestemming. Deze vertraging geldt ook voor overstappende busreizigers die hun treinaansluiting op woensdag structureel gaan missen: Connexxion heeft laten weten dat er zestien buslijnen zijn waarvan de aansluiting krap of zelfs onmogelijk wordt.

Gewijzigde vertrektijden

De Sprinter Uitgeest – Amsterdam – Rhenen moet op woensdag langer wachten in Wormerveer. Door de gewijzigde vertrektijden zullen reizigers in Amsterdam Centraal merken dat zij op woensdag hun aansluiting op de Intercity naar Almere (en verder richting Zwolle) net mislopen. Ook in omgekeerde richting gaat deze aansluiting verloren.

De Sprinterverbinding Woerden – Utrecht – Tiel wordt in Utrecht verbroken. Door deze overstap doen reizigers op dit traject een kwartier vertraging op, zij zien hun aansluitende trein net vertrekken. De Sprinters van Utrecht Centraal naar Amsterdam Centraal vertrekken op woensdag vier minuten eerder dan op de andere dagen van de week. Dit kan ertoe leiden dat reizigers de trein missen en een kwartier tot een halfuur extra reistijd hebben omdat zij moeten wachten op Utrecht Centraal, Utrecht Zuilen of Maarssen.

Behoefte aan tests

Ook sprinterreizigers in Den Bosch en Zaltbommel die niet te laat willen komen, zullen moeten onthouden dat hun trein op woensdag drie minuten eerder vertrekt. Reizigers van de Sprinter Utrecht – Den Bosch die willen overstappen op de Intercity naar Maastricht, zullen die aansluiting waarschijnlijk ook missen.

Hoewel de consumentenorganisaties de behoefte aan testen begrijpen, vinden zij de nadelen van deze veranderlijke dienstregeling te groot. “Wij vinden dat u veel van uw onvrijwillige testpersonen vraagt. Met name van groepen reizigers die niet reizen op trajecten waar extra treinen gaan rijden, en hier dus ook geen baat bij zullen hebben”, schrijven de consumentenorganisaties in een advies aan NS. “Hoe wispelturiger een systeem wordt, hoe meer u vraagt aan uw vaste klanten die op een voorspelbaar product willen vertrouwen. Wij vinden dat u met de effecten van deze test de inschikkelijkheid en flexibiliteit van die klanten te zwaar op de proef stelt.”

Invoering niet over één nacht ijs

De voordelen van iedere tien minuten een trein zijn groot, zeggen ProRail en NS in een gezamenlijke reactie op het advies van Locov. “Voor reizigers betekent dat minder lang wachten en vaker een zitplaats. Meer treinen betekent bovendien dat NS vijftien procent meer reizigers kan vervoeren en dat is van belang in het drukke Nederland. Achter de schermen is dit voor ProRail en NS een grote wijziging. We gaan niet over één nacht ijs. De tien minuten-trein is al jaren in voorbereidingen en ook de test is zorgvuldig voorbereid.”

De tests op een reguliere dag is volgens de spoorbedrijven belangrijk omdat dit waardevolle informatie oplevert. “Daarmee kunnen we elke woensdag leren om voor de woensdag erna verbeteringen door te voeren. Zo kan de prestatie week in week uit beter worden, naar aanloop van de nieuwe dienstregeling. Hoewel vanaf 6 september elke woensdag dus al meer treinen rijden, kunnen reizigers ook nadelen ondervinden. Daar zijn we ons van bewust en het is goed dat het Locov ons daar op wijst. De nadelen van het abrupt dagelijks invoeren in de nieuwe dienstregeling zijn echter groter.”

PHS-infrastructuur

De proeven op de A2-corridor tussen Amsterdam en Eindhoven zijn een voorbereiding op de invoering van de hoogfrequente treindienst in de nieuwe dienstregeling van 2018. Er wordt op de A2-corridor gestart met de proef omdat daar de grootste behoefte is aan een hogere frequentie en omdat daar de PHS-infrastructuur klaar is.

Om hoogfrequent te kunnen rijden, voeren ProRail en NS diverse verbeteringen door. NS is een pitstop-werkwijze gestart waarbij defecten aan treinen binnen 24 uur worden gerepareerd. Daardoor zijn de voertuigen sneller weer beschikbaar. Ook moet realtime monitoring van de treinen ervoor zorgen dat defecten preventief verholpen kunnen worden. ProRail werkt op dit moment aan het verhogen van de betrouwbaarheid van de spoorinfrastructuur, bijvoorbeeld door de storingsgevoeligheid van wissels aan te pakken. Ook worden de perrons, overwegen en seinen aangepast voor een toename van het treinverkeer.

Lees ook:

Jeroen Fukken: zes Intercity’s per uur is topsport