Sędzia Leszek Mazur, szef KRS informuje, że plany ENCJ przyjął "z rozczarowaniem"

Podkreśla jednak, że członkostwo polskiej KRS w ENCJ "nie uchroniło polskich sądów przed nieefektywnością i przewlekłością oraz nie wymusiło postulowanej reformy sądownictwa"

Te słowa inni sędziowie kwitują krótko: to kompletna aberracja, przewodniczący Rady nie jest od oceniania przewlekłości ani od robienia reform

O wykluczeniu z ENCJ przedstawiciele środowisk sędziowskich mówią wprost - że może to być pierwszy krok do nieuznawania w Europie wyroków polskich sądów

Polska KRS w 2004 roku współzakładała razem z innymi zagranicznymi radami sądowniczymi Europejską Sieć. Jak podkreśla w swoim oświadczeniu sędzia Leszek Mazur, przewodniczący Krajowej Rady Sądownictwa, ENCJ "ma przede wszystkim charakter prestiżowy, a organizacja ta jest dodatkowym forum współpracy międzynarodowej".

- Udział w pracach ENCJ nie ma jednak bezpośredniego znaczenia dla działalności Krajowej Rady Sądownictwa. Nie wpływa również w żaden sposób na codzienną pracę sądów - informuje szef KRS. Dalej, przekonuje, że udział "starej" Krajowej Rady (odwołanej w trakcie kadencji-przyp.red.) w Europejskiej Sieci nie uchronił polskiego sądownictwa przed nieefektywnością i przewlekłością. - Członkostwo w ENCJ nie doprowadziło również do postulowanej powszechnie reformy wymiaru sprawiedliwości. W tym sensie, ewentualne zawieszenie Rady w prawach członka ENCJ, a nawet wykluczenie z tej organizacji nie zaszkodzi polskiemu sądownictwu - przekonuje sędzia Mazur.

Prezes "Themis": przewodniczący KRS zanadto wczuł się w rolę rządzących

Jako "zaklinanie rzeczywistości" ocenia komunikat szefa KRS prezes Stowarzyszenia Sędziów "Themis", sędzia Beata Morawiec. - Jeśli Polska jest członkiem Unii Europejskiej, to powinna uczestniczyć w pracach jej organów, dotyczy to również sędziów, którzy są także sędziami europejskimi - mówi Onetowi sędzia Morawiec. - Więc jeśli nas się z jakiegoś unijnego organu wyrzuca, to jak można sugerować, że to nie będzie mieć wpływu na polskie sądownictwo? - pyta.

Prezes "Themis" podkreśla, że szef KRS użył w swoim oświadczeniu argumentów, po jakie sięgnąć nie miał prawa. - Sędzia Mazur zanadto, mam wrażenie, wczuł się w rolę rządzących - mówi sędzia Morawiec. - Od oceniania tego, czy postępowania w polskich sądach były przewlekłe i czy reforma była potrzebna jest Ministerstwo Sprawiedliwości. A rola KRS jest zupełnie inna, ona ma stać na straży niezawisłości sędziów i niezależności sądów - zaznacza. - Dobrze byłoby, gdyby pan przewodniczący Mazur, zanim zacznie komentować decyzje ENCJ, zapoznał się z treścią konstytucji oraz ustawą o Krajowej Radzie, żeby wiedział, co należy do jej kompetencji. Nie on jest od reformowania sądownictwa - kwituje sędzia Morawiec.

Jak podkreśla, jeśli tak Europa, jak świat oceniają polską KRS jako upolitycznioną, rolą Rady jest dostarczyć dowodów, że żadnego upolitycznienia nie ma. - Oni, zamiast to zrobić, odnoszą się do przewlekłości postępowań - mówi prezes "Themis". - A cóż jedno ma wspólnego z drugim? - pyta.

"Wypowiedź szefa KRS to jakaś aberracja"

Równie krytycznie ocenia oświadczenie szefa KRS prezes drugiego stowarzyszenia sędziowskiego, "Iustitii". - Powiem wprost, ta wypowiedź to jakaś aberracja - mówi nam sędzia Krystian Markiewicz. - Narzekanie na powszechnie szanowany organ, jakim jest ENCJ, że nie uchronił polskich sądów przed przewlekłością? To się w głowie nie mieści, to chyba są jakieś żarty! - podkreśla.

Sędzia Markiewicz zaznacza, że w jego ocenie, KRS stała się "organem quasi politycznym". - Idzie ręka w rękę z partią rządzącą, odtwarza i przetwarza treści, które ta partia narzuca - mówi. - Rada nie ma już żadnej legitymacji do reprezentowania sędziów, choć taka powinna być jej konstytucyjna rola. Tyle, że widać wyraźnie, że KRS nie ma też ochoty środowiska sędziowskiego reprezentować - podkreśla prezes "Iustitii".

Jak wyjaśnia, usunięcie polskiej KRS z Europejskiej Sieci może mieć bardzo poważne konsekwencje. - Już mamy duży problem, jeśli chodzi o egzekwowanie Europejskiego Nakazu Aresztowania, co pokazała tzw. "sprawa Celmera" i irlandzkiego sądu. Unijny Trybunał Sprawiedliwości wprost stwierdził, że sądy w każdym z krajów UE mogą indywidualnie oceniać stan sądownictwa w Polsce. I to się będzie nasilać - kwituje sędzia Markiewicz.

Były rzecznik KRS: Skutki usunięcia z ENCJ - bardzo poważne. Ludzkie dramaty

Jak podkreśla w rozmowie z Onetem sędzia Waldemar Żurek, były rzecznik KRS działania ENCJ to tylko początek "góry lodowej". - Młyny sprawiedliwości, zwłaszcza te unijne, mielą powoli, ale skutecznie. I właśnie zaczęli mielić nasz kraj - mówi. - My, sędziowie sprzeciwiający się "dobrej zmianie" ostrzegaliśmy przed takim scenariuszem. Ostrzegaliśmy, że nikt w Europie nie zaakceptuje niszczenia trójpodziału władzy, co właśnie się u nas dzieje. Ostrzegaliśmy, że będą konsekwencje i właśnie odczuwamy je na własnej skórze - podkreśla sędzia Żurek.

Jak dodaje, skutki decyzji ENCJ - gdyby faktycznie wykluczyła ze swojego grona polską KRS - byłyby dalekosiężne i bardzo poważne. - Na to wszystko patrzy tak Komisja Europejska, jak Rada Europejska, a przede wszystkim europejskie sądy. Teraz wyjątkowo prestiżowa organizacja, jaką jest ENCJ, daje wyraźny sygnał, że Polsce trzeba bardzo uważnie patrzeć na ręce, bo nie ma tu trójpodziału władzy - mówi były rzecznik KRS. - To zaś oznacza jedno, że polskie sądy nie mieszczą się w standardach sądownictwa europejskiego. Może to skończyć się tak, że Polska stanie się prawną bezludną wyspą. To zaś oznacza, że możemy znaleźć się poza sądownictwem europejskim. To byłby dramat - podkreśla.

Sędzia Żurek wyjaśnia, że gdyby do takiej sytuacji doszło, mogłoby to spowodować tysiące ludzkich dramatów. - Wyobraźmy sobie, że Polka wychodzi za mąż za, powiedzmy, Holendra. Rozwodzą się, polski sąd jej przyznaje opiekę nad dzieckiem. A mąż przyjeżdża do Polski, zabiera dziecko i wywozi do Holandii - wyjaśnia. - I sąd holenderski stwierdza, że - skoro sądownictwo w Polsce nie jest niezależne - to wyroku przyznającego opiekę nad dzieckiem matce nie uznaje. I co wtedy powiedzą nasi rządzący, którzy dziś próbują przekonywać, że zarzuty Europy nie mają znaczenia? - pyta sędzia Żurek.

Przypomnijmy, Europejska Sieć Rad Sądownictwa to prestiżowa organizacja, zrzeszająca 24 rady sądownicze z 20 krajów Unii Europejskiej. Polska Krajowa Rada Sądownictwa była jedną z tych, które ENCJ w 2004 roku zakładały. Teraz, jak się okazuje, może być pierwszą Radą w historii, która zostanie z ENCJ wyrzucona. Już w czerwcu, podczas spotkania członków ENCJ w w Lizbonie jej nowy przewodniczący Holender Kees Sterk w oficjalnym wystąpieniu oświadczył, że rządy prawa i niezależność silnej władzy sądowniczej to klucz do prawidłowego funkcjonowania każdego społeczeństwa demokratycznego. Jak dodał, "bez tego stoczymy się do dyktatury".

(dp)