De landen van de Europese Unie halen onder voorzitterschap van Nederland de scherpe kantjes af van de voorstellen die de Europese Commissie heeft gedaan om belastingontwijking door multinationals tegen te gaan. Een aantal aanpassingen waarover de lidstaten ambtelijk overeenstemming hebben bereikt, sluit aan bij de bezwaren die in Nederland leven tegen de voorstellen van de Europese Commissie.



Dit blijkt uit conceptteksten voor de Europese richtlijn ter bestrijding van belastingontwijking. Als tijdelijk EU-voorzitter legt Nederland deze teksten voor aan een werkgroep van ambtenaren uit de lidstaten, die de politieke besluitvorming voorbereidt. De concepten zijn in handen van deze krant.



Switch-over-clausule

Belangrijk resultaat voor Nederland is verzachting van de zogeheten switch-over-clausule. Volgens deze clausule moeten Europese multinationals hier belasting betalen als dochterbedrijven buiten de EU een lage winstbelasting krijgen opgelegd. Nederlandse belastingadviseurs hebben gewaarschuwd dat deze maatregel de bijl zet aan de wortel van de Nederlandse deelnemingsvrijstelling. Die houdt in dat een eenmaal belaste winst niet nog eens wordt belast. In de Tweede Kamer heeft een meerderheid de vrees uitgesproken dat dit 'kroonjuweel' van het Nederlandse fiscale vestigingsklimaat verloren gaat.



Met de aanpassingen die in de ambtelijke voorbereiding zijn aangebracht, is de switch-over-bepaling veel minder bedreigend geworden voor Nederland. Winst uit gewone bedrijfsactiviteiten, zoals productie en verkoop, valt volgens de laatste concepttekst niet langer onder de bepaling. Bovendien hoeft een multinational in Europa geen belasting te betalen als het Europese vestigingsland een belastingverdrag heeft met het land dat een lage winstbelasting kent. Dit laatste pakt extra gunstig uit voor Nederland, met zijn uitgebreide netwerk van internationale belastingverdragen.



Neutrale rol

Het Nederlandse kabinet zegt als EU-voorzitter een neutrale, bemiddelende rol te spelen in de discussie over de maatregelen tegen belastingontwijking. Dat voedde de vrees dat de Nederlandse belangen onvoldoende zouden worden behartigd. Maar blijkbaar vindt Nederland voldoende medestanders in de ambtelijke werkgroep om de Commissievoorstellen in zijn richting aan te passen.



Nederland hoopt nog voor juli overeenstemming te bereiken over het pakket maatregelen. Eind volgende week vindt een informele bijeenkomst plaats van de Europese ministers van financiën. Naar verwachting bespreken zij de voortgang om tot een akkoord te komen.