Justyna Bieniek

Wymagają od innych, a sami od siebie nie wymagają. Walka z przekłamaniami w spojrzeniu na wspólną historię państw europejskich jest dla polskiego rządu priorytetem. Niestety jak pokazują ostatnie wydarzenia, nie działa to w dwie strony. Żądamy, ale nie wymagamy od siebie. Broszura MON o polskiej historii została odebrana inaczej niż zamierzano. W efekcie doszło do zgrzytu dyplomatycznego na linii Polska-Turcaja.

Dyplomatyczny zgrzyt między Polską a Turcją

Dwa lata temu Ministerstwo Obrony Narodowej wydało broszurę dla żołnierzy NATO, w której przedstawia krótką, militarną historię Polski. Anglojęzyczna broszura „Poland, Place of Freedom” na pierwszy rzut oka wygląda dość niewinnie. Opowiada między innymi o największych zwycięstwach Polaków i najważniejszych wydarzeniach dla naszego kraju. Można w niej przeczytać, np. o przyjęciu przez Polskę chrztu, bitwie pod Grunwaldem, Konstytucji 3 Maja czy Powstaniu Warszawskim.

Tekst zawiera również opis największego zwycięstwa w dziejach naszego kraju – tzw. Odsieczy Wiedeńskiej. Bitwa pod Wiedniem – wielkie zwycięstwo Jana III Sobieskiego nad armią Imperium Osmańskiego dowodzoną przez Karę Mustafę w opisie została przedstawiona dość niefortunnie z punktu widzenia dyplomacji. „Polska, bastion chrześcijaństwa, ochroniła chrześcijan przed Turkami”. Określenie Turcji jako wroga chrześcijaństwa – jak informuje GW – oburzyło tureckich dyplomatów.

Broszura MON

Sprawa nabrała takiego rozpędu, że turecka dyplomacja zaapelowała o: „niepodsycanie uprzedzeń oraz brak fałszywej interpretacji roli religii w stosunkach międzynarodowych”. Jednocześnie przypomina o wieloletniej przyjaźni obu krajów, w trakcie której wojny to jedynie kilkuletni epizod. Turcja przypomniała również o wielokrotnej solidarności z Polską, m.in. w kwestii nieuznania rozbiorów Polski, wspierania konfederatów barskich i schronienia udzielonego nad Bosforem Adamowi Mickiewiczowi.

Nie wiadomo na razie, w jaki sposób do zarzutów odniesie się Polska. Jedno jest pewne: współcześnie, walcząc o zachowanie pewnej poprawności i prawdy w opisywaniu historii naszego kraju, sami również tej poprawności musimy wymagać od siebie. Z drugiej jednak strony w czasach, w których doszło do Odsieczy, walczyły ze sobą dwie religie. Inaczej postrzegane i będące na innym etapie stosunków. Broszura MON nie jest więc przekłamaniem. Pokazuje jedynie zestawienie dwóch mentalności tej współczesnej i dawnej, które trudno do siebie dopasować.