DATA - Pakkende kop in de Volkskrant vandaag: “Rijkste 1 procent bezit bijna een kwart van alle vermogen”. Maar de focus op alleen de rijkste 1% verhult de bredere trend.

Het is namelijk niet zo dat vooral de allerrijkste een steeds groter deel van de koek hebben. Nee, eigenlijk zit de breuk tussen de bovenste 30% en de rest. De bovenlaag wordt rijker, de rest armer. Hoewel in de middenklasse het effect wat minder sterk is.

Laten we dit illustreren aan de hand van het aandeel in het totale vermogen van Nederland (uitgezonderd pensioenen) van respectievelijk de rijkste 10% en rijkste 30%.





Natuurlijk zorgt het weglaten van de pensioenpot voor een vertekend beeld. Die pot is namelijk net zo groot als de rest van het vermogen. Echter, een pensioen kan je niet vrij in direct besteedbaar geld omzetten. En een pensioen gaat niet mee in de erfenis naar de kinderen.

Het is dus wel degelijk van belang om te zien dat de trend voor de bovenkant van Nederland gunstiger is dan voor de rest.

De Volkskrant gaf in haar analyse aan dat een van de oorzaken ligt in de opbouw van het vermogen. Huizenprijzen daalden, daar heeft iedereen last van. Maar aandelen en andere beleggingen, welke vooral bij de rijken zitten, stijgen weer.

Maar ik geef u graag een aanvullende analyse die ik reeds had gedaan, maar nog op de plank had laten liggen.

We schakelen even over van vermogen naar inkomensklassen. Als we ook daar weer dezelfde groepen in ogenschouw nemen, dan valt op dat de belastingvrijstelling voor die groepen, als deel van de totaal weggegeven belastingvrijstelling, groeit:



En dat is opvallend. In absolute zin stijgt tot 2011 de vrijstelling. En de rijke bovenlaag profiteert daar meer van dan de rest.

Hierbij moet gelijk wel een kleine kanttekening gemaakt worden. Als we namelijk kijken naar de trend bij de belasting zelf (dus na die vrijstelling) zien we de laatste jaren weer een lichte stijging in het aandeel van de twee eerder genoemde groepen. Echter, het zit nog niet op het niveau van vlak voor de crisis. Ook hier is de druk dus meer verlegd naar de onderkant van de samenleving.

