De N-VA geeft haar parlementsleden een richtlijn om te reageren op Donald Trump. Inhoudelijk zwijgen ze beter. Mag wel: de ‘linkse hypocrisie’ over de president op de korrel nemen.

Brussel ‘De eerste stelregel is dat we geen reactie geven op Trump vooraleer we correcte informatie hebben. (...) De tweede stelregel is dat we eerder reageren op de stijl van de man dan de inhoud, tenzij beslissingen van Trump rechtstreeks gevolgen hebben voor het federale of Vlaamse niveau.’ Dat zijn de uitgangspunten van een richtlijn die de N-VA woensdag via e-mail naar haar parlementaire fracties heeft uitgestuurd en die Het Nieuwsblad kon inkijken.

De partij koppelt aan die uitgangspunten een heel strikte ‘procedure’ die iedereen moet volgen. De rangen moeten te allen tijde gesloten blijven, zeker als het over de inhoud van het Amerikaanse beleid gaat. Over de stijl van Trump mogen de parlementsleden eventueel wel iets zeggen. Die is ‘onbezonnen’ en zorgt ook in Europa voor onzekerheid. Op één punt geldt volledige vrijheid van meningsuiting, als de parlementsleden het beleid Trump kunnen gebruiken om de ‘morele hypocrisie van links’ aan te klagen.

Afgaande op hun verklaringen, hebben de N-VA-fractieleiders in het Vlaams en het federaal parlement de richtlijn de voorbije dagen al netjes gevolgd. De Vlaamse fractieleider Matthias Diependaele zei woensdag dat hij ‘niet meedoet aan een opbod van verontwaardiging’, na oproepen van CD&V en Open VLD. Gisteren ging zijn federale collega Peter De Roover voluit (zie hiernaast). Kristof Calvo (Groen) gaf de perfecte voorzet. Toen hij voorstelde om met alle partijen een resolutie te maken tegen Trump, zei De Roover cynisch: ‘Dat zal ongetwijfeld de golven van de Atlantische Oceaan doen overslaan.’

Ongemakkelijke positie

De interne N-VA-richtlijn is ondertekend door de nationale partijwoordvoerder Joachim Pohlmann en komt dus rechtstreeks van voorzitter Bart De Wever. Ze moet een einde maken aan de onduidelijkheid die de voorbije dagen was ontstaan over de positie van de N-VA. Staatssecretaris Theo Francken bijvoorbeeld had kritiek op het omstreden inreisverbod, maar riep tegelijk op om ‘niet hysterisch’ te doen. En minister-president Geert Bourgeois vond woensdag de juiste woorden niet meer toen CD&V en Open VLD hem aanspoorden om meer verontwaardiging te tonen.

‘N-VA zit hier dan ook in een ongemakkelijke positie’, verklaart politicoloog Carl Devos (Universiteit Gent). ‘Wanneer het over Donald Trump gaat, zit ze gevangen tussen Vlaams Belang enerzijds en de centrumpartijen anderzijds. Vlaams Belang trekt voluit de kaart van de Amerikaanse president en spreekt daarmee een deel van de rechtse kiezers aan. Ook de N-VA wil hen aanspreken, maar kan onmogelijk het discours van Vlaams Belang kopiëren. Aan de andere kant staan de centrumpartijen die Trump en zijn beleid volledig afkeuren, gesteund door een meerderheid van de Vlaamse bevolking.’

Dus brengt de N-VA een genuanceerd verhaal dat daar ergens tussen zit. ‘En dat is de partij niet gewend’, aldus Devos. ‘De N-VA is gewoon om de toon te zetten met een eigen communicatie en een duidelijke boodschap. Nu is ze op achtervolgen aangewezen. Dat verklaart de strikte regels die nu worden opgelegd.’

‘Zwijgen niet opleggen’

In een reactie zegt Joachim Pohlmann dat deze richtlijn bedoeld is om als partij ‘coherent’ te kunnen reageren. ‘Het is helemaal niet de bedoeling om de parlementsleden het zwijgen op te leggen’, zegt hij. ‘Dit document is het resultaat van intern overleg. Hiermee willen we afstand nemen van de hele mediahetze van de voorbije dagen, waarbij het zover was gekomen dat je zelfs kritiek kreeg omdat je als partij niet onmiddellijk kritiek gaf op Trump.’