UPDATE: De Autoriteit Consument & Markt (ACM) waarschuwt zorgaanbieders zoals huisartsen, fysiotherapeuten en verloskundigen vandaag dat het verboden is om zorgcontracten collectief te boycotten. Het is in strijd met de concurrentieregels, nadelig voor patiënten en uiteindelijk schadelijk voor de zorg, aldus de concurrentiewaakhond. Bezwaar Nederlandse verloskundigen hebben massaal hun contract met verzekeraar Zilveren Kruis opgezegd: het gaat om bijna 95 procent. Dat blijkt uit een peiling van branchevereniging KNOV. Verloskundigen zouden ook van plan zijn met andere verzekeraars geen contracten af te sluiten voor 2018. Dit kan gevolgen hebben voor de zorg voor zwangere vrouwen. De verloskundigen en zorgverzekeraars zijn het niet eens over de nieuwe tarieven die betaald moeten worden. Zorgautoriteit NZA bepaalde eerder dit jaar dat er meer geld naar de geboortezorg moet. Maar de verzekeraars vinden die berekening niet voldoende onderbouwd en hebben bezwaar aangetekend.

Nooit eerder gebeurd Hoogleraar Gezondheidsrecht Jaap Sijmons noemt de stap van verloskundigen uitzonderlijk. "Dit is echt een keerpunt", zegt hij in een reactie. "Het is volgens mij nooit eerder gebeurd dat zo'n groot percentage het contract met een zorgverzekeraar opzegt." Volgens Sijmons wordt er wel vaker druk uitgeoefend op onderhandelingen, maar het opzeggen van contracten gaat een stap verder. "We zien nu overal dat de zorg een grens trekt, met bijvoorbeeld een patiëntenstop als de verzekeraars de kosten niet willen betalen. En nu weer deze weigering om op te lage tarieven te contracteren."

Toezichthouder NZA noemt het in Nieuwsuur schadelijk dat zorgverzekeraars en verloskundigen ruzie maken over de rug van zwangere vrouwen. "Dit is onderdeel van de onderhandelingstactiek geworden. Ze veroorzaken onnodig onrust en gebruiken dit in de onderhandelingen", zegt een woordvoerder.

“ We doen al jaren extra werk waarvoor we niet betaald worden. Het houdt een keer op. Lianne Dieleman, verloskundige

Verloskundige Lianne Dieleman van verloskundigenpraktijk De Kiem in Zwolle zegde ook haar overeenkomst met Zilveren Kruis op. "Dat was echt ontzettend spannend om te doen, helemaal omdat 70 procent van onze cliënten verzekerd is bij Zilveren Kruis." Dieleman heeft tot nu toe altijd gewoon contracten afgesloten met de verzekeraars. "Dit is nog nooit eerder voorgekomen, het is echt een unieke stap. Het aanbod dat ons wordt gedaan is gewoon beledigend. Nu ze de nieuwe tarieven niet willen betalen is de maat vol. We doen al jaren extra werk waarvoor we niet betaald worden. Het houdt een keer op." Een voorbeeld van het extra werk is volgens Dieleman dat verloskundigen tegenwoordig langer bij een zwangere vrouw blijven tijdens de bevalling, terwijl ze vroeger tussendoor nog naar andere cliënten gingen.

'Stijging tarief niet logisch' De zorgverzekeraars vinden dat de NZA de nieuwe tarieven niet goed heeft onderbouwd. Het aantal geboorten daalt, terwijl er meer verloskundigen zijn, stellen zij. "Ook doen verloskundigen minder bevallingen en verwijzen ze vaker door naar het ziekenhuis. Wij vinden een tariefstijging van 10 procent daarom niet logisch", zegt het Zilveren Kruis in een schriftelijke reactie. De verzekeraars zijn niet verplicht om het NZA-tarief te betalen. Het Zilveren Kruis bevestigt dat er opzeggingen van verloskundigen binnenkomen, maar wil niet zeggen hoeveel dit er zijn.

“ Mogelijk moeten onze zwangere vrouwen inderdaad deels zelf gaan betalen. Lianne Dieleman, verloskundige

Hoogleraar Sijmons vindt het begrijpelijk dat verloskundigen nu deze stap zetten. "Het zat er ook een beetje aan te komen. Er wordt al jaren geklaagd over de onderhandelingen met zorgverzekeraars. Maar uiteindelijk zullen ze er toch met elkaar uit moeten komen." De grote vraag is wat dit zal betekenen voor zwangere vrouwen. Als er geen contract met een verzekeraar ligt, kan het zijn dat zwangere vrouwen deels zelf de rekening moeten betalen, zegt de KNOV. Dat bevestigt ook verloskundige Dieleman. "Mogelijk moeten onze zwangere vrouwen geld bijleggen." Tegelijkertijd hebben verzekeraars de plicht om genoeg zorg in te kopen en als zij dit niet doen, kunnen ze gedwongen worden om alsnog te vergoeden. "De zorg voor zwangere vrouwen moet gewoon worden vergoed", zegt toezichthouder NZA in een reactie.

Bekijk hier de reportage en het gesprek met KNOV-directeur Stella Salden: