Lilian Marijnissen (SP), Lodewijk Asscher (PVDA) en Jesse Klaver (Groenlinks) tijdens de tweede dag van de Algemene Politieke Beschouwingen. Beeld ANP

De steun voor het kabinet is onderdeel van Jesse Klavers strijd tegen ‘scorebordpolitiek’, zo valt binnen de partij te horen. De partij kan het kabinet in de Eerste Kamer aan meerderheden helpen, maar de partijleider heeft geen zin om in ruil daarvoor allerlei eisen te stellen en ‘politieke spelletjes’ te spelen.

Tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen vorige maand liet Klaver al doorschemeren dat hij voor het Belastingplan gaat stemmen. Inmiddels is duidelijk dat het kabinet ook bij andere plannen op een stem van de oppositiepartij kan rekenen. In de GroenLinksfractie is volgens ingewijden een analyse van de begroting van alle ministeries gemaakt. Daaruit is geconcludeerd dat de plannen voor 2020 een verbetering zijn ten opzichte van 2019. Daarom zal de partij tegen geen enkele begroting stemmen, zo is afgesproken.

Het komt zelden voor dat een partij al voor de begrotingsbehandelingen in de Tweede Kamer zegt toch wel voor te gaan stemmen. Zeker als een kabinet geen meerderheid in de Eerste Kamer heeft, is het een bekende tactiek om op zijn minst met een tegenstem te dreigen om zo extra toezeggingen binnen te halen. Het kabinet-Rutte III komt 6 zetels tekort in de senaat en is aangewezen op steun vanuit de oppositie.

Onbegrip

Voor andere oppositiepartijen is de nieuwe positie van GroenLinks een hard gelag. PvdA-leider Lodewijk Asscher kondigde woensdag in de Volkskrant nog aan dat hij tegen het Belastingplan én de onderwijsbegroting stemt als het kabinet niet over de brug komt met extra geld om het lerarentekort terug te dringen en een lastenverlichting voor ouderen en woningcorporaties. Nu staat Asscher met lege handen. Met de steun van Klaver is er hoe dan ook een meerderheid voor het kabinet, ook omdat de GroenLinks-fractie in de Eerste Kamer de lijn van de partijleider naar verwachting volgt.

In de PvdA bestaat onbegrip voor de houding van GroenLinks, temeer daar bij de provincialestatenverkiezingen eerder dit jaar nog campagne werd gevoerd met de boodschap dat de coalitie zijn meerderheid in de Eerste Kamer ontnomen moest worden. Op die manier zou het beleid bijgestuurd kunnen worden.

Binnen GroenLinks valt te horen dat Asscher al langer weet dat Klaver voor alle begrotingen gaat stemmen. De oud-vicepremier zou vorige week nog hebben gevraagd of GroenLinks het dreigement van een tegenstem boven de markt wilde laten hangen om zo de onderhandelingspositie van de PvdA overeind te houden, maar Klaver weigerde dat. Het oppositiefront op links lijkt zo voorlopig uit elkaar gevallen.

Forum

Ook voor Forum voor Democratie is de strijd van GroenLinks tegen ‘scorebordpolitiek’ slecht nieuws. Partijleider Thierry Baudet hoopte toezeggingen van het kabinet binnen te slepen in ruil voor steun voor de onderwijsbegroting in de Eerste Kamer. Zijn partij stemde samen met de SGP als enige oppositiepartij tegen een motie om meer geld beschikbaar te stellen voor het basisonderwijs. Daardoor leek de coalitie aangewezen op zijn steun om de onderwijsbegroting door de Eerste Kamer te krijgen, waar FvD 9 zetels heeft.

Nu GroenLinks ook die begroting hoe dan ook steunt, is de rol van Baudet uitgespeeld.