Πράξη διασφάλισης του δημόσιου συμφέροντος αλλά και εγγύηση για την υλοποίηση της επένδυσης στο Ελληνικό χωρίς μπαράζ προσφυγών στη Δικαιοσύνη, αποτελεί η πρωτοβουλία των υπηρεσιών του υπουργείου Πολιτισμού να οριοθετηθούν οι χώροι αρχαιολογικού ενδιαφέροντος εντός του παλιού αεροδρομίου αλλά και στην ευρύτερη περιοχή, η οποία προκάλεσε τις έντονες αντιδράσεις της αντιπολίτευσης.

Η κυβέρνηση είναι υποχρεωμένη να καθορίσει τους βασικούς κανόνες ανάπτυξης του μεγαλεπήβολου προγράμματος και να ξεκαθαρίσει το τοπίο για να μην κληθούν αργότερα οι φορολογούμενοι να επωμιστούν τα βάρη των υπέρογκων αποζημιώσεων, όπως συμβαίνει με τους αυτοκινητόδρομους.

Στην αρχική συμφωνία του Νοεμβρίου του 2014, προβλέπονται γενναίες αποζημιώσεις προς τον επενδυτικό όμιλο που εκπροσωπείται από τη Lamda Development σε περιπτώσεις που βρεθούν αρχαία ή υπάρξουν εμπλοκές με δασικές εκτάσεις και άλλες προστατευόμενες ζώνες.

Οι επενδυτές έχουν ειδοποιηθεί από τις 30 Μαρτίου για τις προθέσεις της κυβέρνησης, χωρίς να εκφράσουν αντιρρήσεις.

Ωστόσο στις αρχές της προηγούμενης εβδομάδες έγινε σύσκεψη στο υπουργείο Πολιτισμού, στην οποία ο εκπρόσωπος του ΤΑΙΠΕΔ υποστήριξε ότι τα προωθούμενα μέτρα απειλούν να ακυρώσουν τα έργα!

Είναι δεδομένο ότι ακόμη και αν αποκλειστεί η δόμηση σε κάποιες ζώνες που προστατεύονται από νόμους, οι επενδυτές έχουν δικαίωμα να χτίσουν τα προβλεπόμενα τετραγωνικά, που με βάση την αρχική συμφωνία του 2014 ήταν 3,2 εκατ. και με το πρόσφατο μνημόνιο περιορίστηκαν στα 2,7 εκατ. τετραγωνικά.

Δεν αποκλείεται μέσα από αυτή τη «μετακόμιση» να... ψηλώσουν ορισμένα κτίρια και να κατασκευαστούν δύο ή τρεις «πύργοι», με παρέκκλιση από το προβλεπόμενο ύψος των κτιρίων, που εξασφαλίζουν όμως πανοραμική θέα.

Ενδεχομένως να συνδέονται με τα σχέδια για το καζίνο.

Δεν είναι τυχαίο ότι πρόσφατα η επιχείρηση που διαχειρίζεται τις εγκαταστάσεις της Πάρνηθας επανήλθε με αίτημα να κατέβει στην παραλία για λόγους... προστασίας του εθνικού δρυμού!

Υπάρχει πάντα ανοιχτό το ενδεχόμενο να προκηρυχθεί διαγωνισμός για νέα άδεια καζίνου, η οποία άλλωστε προβλέπεται από τον νόμο 4062 του 2012 που καθορίζει την ανάπτυξη του Ελληνικού.

Ως τον Νοέμβριο

EUROKINISSI

Εκτός από τον ορισμό των ζωνών αρχαιολογικού ενδιαφέροντος, σύμφωνα με πληροφορίες της «Εφ.Συν.», με τη σύμφωνη γνώμη των επενδυτών εκπονούνται από άλλα συναρμόδια υπουργεία μελέτες για την οριοθέτηση των δύο ρεμάτων που διατρέχουν την έκταση, ενώ έχουν ξεκινήσει οι διαδικασίες για τον καθορισμό της ζώνης αιγιαλού και παραλίας, που αποκλείονται από τη δόμηση αλλά μπορούν να φιλοξενήσουν υποδομές για μαρίνες.

Οι προτάσεις θα συμπεριληφθούν στη μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων, που θα τεθεί σε δημόσια διαβούλευση πριν από την έκδοση του προεδρικού διατάγματος για την ανάπτυξη των 6.200 στρεμμάτων του παλιού αεροδρομίου.

Η διαδικασία πρέπει να ολοκληρωθεί ώς τον Νοέμβριο, για να ακολουθήσει η επικύρωση της σύμβασης παραχώρησης από τη Βουλή, όπως προβλέπει το αρχικό χρονοδιάγραμμα, το οποίο είναι προφανές ότι δεν «βγαίνει» και δεν αποκλείεται να δοθεί ολιγόμηνη παράταση.

Αφορμή για το σίριαλ «Ελληνικό», που ελλείψει άλλης επικαιρότητας κυριάρχησε το Σαββατοκύριακο, αποτέλεσε δημοσίευμα της «Καθημερινής» (6/8).

Στηρίχθηκε σε έγγραφο της Γενικής Διεύθυνσης Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς του υπουργείου Πολιτισμού, το οποίο είχε κοινοποιηθεί στο ΤΑΙΠΕΔ στις 2 Αυγούστου και στις αρμόδιες υπηρεσίες του Δημοσίου, ζητώντας να καταθέσουν τις παρατηρήσεις τους μέσα σε δύο μήνες.

Προέβλεπε τον καθορισμό αρχαιολογικών ζωνών στον χώρο του παλιού αεροδρομίου, αλλά και τους γύρω δήμους, που ερμηνεύτηκαν ως απόπειρα να τιναχθεί στον αέρα η επένδυση.

Αναπαράχθηκε στη συνέχεια και από άλλα ηλεκτρονικά μέσα και εξελίχθηκε σε καταστροφολογία, σε συνδυασμό με αναφορές στην πρόταση ομάδας ειδικών του Πολυτεχνείου να κηρυχθούν διατηρητέα ορισμένα κτίρια που υπάρχουν στον χώρο του αεροδρομίου.

Με πολλή δόση ειρωνείας αλλά και άγνοιας, ένα δημοσίευμα σχολιάζει ότι οι αρχιτέκτονες ζητούν να κηρυχθούν διατηρητέοι και οι δύο διάδρομοι προσγείωσης/απογείωσης, οι οποίοι για λόγους ασφάλειας διαθέτουν τσιμεντένια θεμέλια βάθους 7 μέτρων και επομένως είναι οικονομικά ασύμφορο να απομακρυνθούν.

Η «Εφ.Συν.» επικοινώνησε με στέλεχος της Lamda Development το οποίο δεν θέλησε να σχολιάσει το δημοσίευμα, ενώ άφησε να εννοηθεί ότι δεν υπάρχουν προβλήματα στις συζητήσεις με τους αρμόδιους κυβερνητικούς παράγοντες και κυρίως με τον αρμόδιο υπουργό Αλέκο Φλαμπουράρη.

Προστιθέμενη αξία

«Και η πολιτιστική κληρονομιά θα προστατευθεί και θα αναδειχθεί, αλλά και η επένδυση στο Ελληνικό θα προχωρήσει απρόσκοπτα, αξιοποιώντας τα συγκριτικά πλεονεκτήματα που προσφέρει ο πολιτισμός και εν τέλει κερδίζοντας σε προστιθέμενη αξία», απάντησε στους διάφορους καταστροφολογούντες το υπουργείο Πολιτισμού, το οποίο διευκρινίζει:

⚫ Η πρόταση για κήρυξη και ανα-οριοθέτηση αρχαιολογικού χώρου «δεν προκαλεί πρόβλημα στην εξέλιξη της επένδυσης του Ελληνικού, ούτε στρέφεται εναντίον της».

Επισημαίνει ότι στην περιοχή υπάρχουν ορατές αρχαιότητες, οι οποίες θα οριοθετηθούν όπως άλλωστε επιβάλλουν οι νόμοι.

Τα έργα στις ζώνες που θα χαρακτηριστούν προστατευόμενες πρέπει να εγκρίνονται από το υπουργείο Πολιτισμού και το αρμόδιο συμβούλιο, ενώ θα παρακολουθούνται από την αρχαιολογική υπηρεσία.

Στην ανακοίνωση σημειώνεται ότι ανάλογη στάση είχε τηρήσει το υπουργείο στην περίπτωση του ακινήτου στην Αφάντου της Ρόδου και δικαιώθηκε από το ΣτΕ.

⚫ Η μελέτη της ομάδας του Πολυτεχνείου για τα ενδιαφέροντα κτίρια έχει προωθηθεί στο Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων.

Σημειώνεται ότι στο παρελθόν έχουν κριθεί διατηρητέα το οικοδόμημα του ανατολικού αεροσταθμού, που είναι έργο του σπουδαίου Σκανδιναβού αρχιτέκτονα Ε. Σάαρινεν, καθώς και τρία υπόστεγα της πρώην «Ολυμπιακής».

Το υπουργείο εισηγείται να ενταχθούν στο καθεστώς προστασίας το κέλυφος του δυτικού αεροσταθμού, ο παλιός πύργος ελέγχου, η «Παγόδα» και ο αρχικός πυρήνας του συγκροτήματος του πρώην αμερικανικού κολεγίου θηλέων.

Τα ευρήματα του Ελληνικού

Ιχνη από τους δήμους του Αλιμνούντα, του Ευώνυμου και της Αιξωνής έχουν εντοπιστεί στους χώρους της ευρύτερης περιοχής του παλιού αεροδρομίου

Τρεις σημαντικοί δήμοι της αρχαιότητας, του Αλιμνούντα, του Ευώνυμου και της Αιξωνής, έχουν εντοπιστεί σε τμήματα του παλιού αεροδρομίου αλλά και στις γύρω οικιστικές περιοχές.

Ο Αλιμνούντας, που ταυτίζεται με τον σημερινό Αλιμο, ήταν η πατρίδα του Θουκυδίδη.

Υπάρχει και η χερσονησίδα του Αγίου Κοσμά, όπου είχαν ανακαλυφθεί τάφοι της μυκηναϊκής περιόδου και είναι από χρόνια κηρυγμένος αρχαιολογικός χώρος, αλλά αυτό δεν αποτέλεσε εμπόδιο για να λειτουργούν ώς πρόσφατα γνωστά κέντρα διασκέδασης.

Σημαντικές αρχαιότητες έχουν έρθει στο φως με τα έργα για το τραμ και το μετρό, αλλά και από παλαιότερες ανασκαφές της ΚΣΤ΄ Εφορείας Αρχαιοτήτων του υπουργείου Πολιτισμού.

Η αρχαιολόγος Κωνσταντίνα Καζά-Παπαγεωργίου, που εργάστηκε πάνω από 28 χρόνια στην ευρύτερη περιοχή και υπήρξε προϊσταμένη της υπηρεσίας, σε ημερίδες που έχουν πραγματοποιηθεί τα τελευταία χρόνια, έχει παρουσιάσει τεκμήρια ότι οι οικισμοί υπήρχαν από την πρωτοελλαδική εποχή, ενώ γνώρισαν ιδιαίτερη ακμή ώς το 3ο αιώνα π.Χ.

Με αφορμή τα έργα για το τραμ ήρθαν στο φως 150 τάφοι, που χρονολογούνται από τον 7ο ως τον 40 αιώνα π.Χ., από τους οποίους μόνον ένας έκρυβε πάνω από 300 κτερίσματα και μια εντυπωσιακή υδρία.

Πρόκειται για τα πιο σημαντικά ταφικά ευρήματα, εφάμιλλα αυτών του Κεραμεικού. Σε αετωματική στήλη βρέθηκε επίσης επιγραφή, που αποτελεί το σημαντικότερο τεκμήριο για μια αρχαιολογική ανασκαφή.

Κατεδαφίσεις και νέες κατασκευές

Βασικό σημείο τριβής ανάμεσα στην κυβέρνηση και τους αρμοδίους του ΤΑΙΠΕΔ αποτελεί η πρόταση του Πολυτεχνείου για τα διατηρητέα κτίρια

Η πρόταση ομάδας ειδικών του Πολυτεχνείου, με υπεύθυνο τον καθηγητή Νίκο Μπελαβίλα, να κηρυχθεί διατηρητέο το κτιριακό συγκρότημα δίπλα στην παραλιακή λεωφόρο φαίνεται ότι αποτελεί το βασικό σημείο τριβής ανάμεσα στην κυβέρνηση και τους αρμοδίους του ΤΑΙΠΕΔ.

Πρόκειται για χαμηλά κτίσματα, που είχαν κατασκευαστεί το 1932 για τις ανάγκες του αμερικανικού κολεγίου θηλέων, το οποίο από το 1965 έχει μεταφερθεί στην Αγία Παρασκευή.

Σε πέντε κτίρια στεγάζεται σήμερα η Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας, που συντηρεί το πράσινο το οποίο περιβάλλει το συγκρότημα.

Σύμφωνα με πληροφορίες, τα σχέδια της Lamda Development προβλέπουν την κατεδάφιση των κτιρίων και την κατασκευή νέας οικοδομής συνολικής επιφάνειας 15.000 τετραγωνικών για τη στέγαση του καζίνο, που μπορεί να μεταφερθεί σε άλλο σημείο το οποίο όμως δεν θα βρίσκεται κοντά στο παράκτιο μέτωπο.

Στην έκταση των 6.200 στρεμμάτων του παλιού αεροδρομίου και του Αγίου Κοσμά υπάρχουν 480 κτίρια με συνολική επιφάνεια 491 χιλιάδων τετραγωνικών, που καταλαμβάνουν περίπου 390 στρέμματα.

Η μελέτη ομάδας του εργαστηρίου Αστικού Περιβάλλοντος του Πολυτεχνείου, που είχε αποκαλύψει η «Εφ.Συν.» στις 15/7/2016, κατέγραψε τα σπουδαιότερα από αυτά και υπέβαλε υπόμνημα προς τα συναρμόδια υπουργεία για να κηρυχθούν διατηρητέα, να αποκτήσουν νέες χρήσεις και να αναδειχθούν σε πόλους προσέλκυσης κοινού.

Μεταξύ άλλων περιλαμβάνονται:

◼ Το κτίριο αναχωρήσεων-αφίξεων στον δυτικό αεροσταθμό, που αποτέλεσε τον αρχικό πυρήνα του αεροδρομίου και κατασκευάστηκε σε μια εποχή που προϊστάμενος της αρχιτεκτονικής υπηρεσίας του ήταν ο Θουκυδίδης Βαλεντής, μετέπειτα καθηγητής του Πολυτεχνείου και από τους σημαντικότερους εκφραστές του μοντέρνου κινήματος στην Ελλάδα.

◼ Το υπόστεγο της Ολυμπιακής Αεροπλοΐας, που κατασκευάστηκε το 1931 και είναι το παλαιότερο του αεροδρομίου. Είναι μεταλλικό και κατασκευάστηκε στην Κέρκυρα για τις ανάγκες των υδροπλάνων, αλλά το 1949 αποσυναρμολογήθηκε και μεταφέρθηκε στο Ελληνικό.

◼ Η «Παγόδα», επίσης μεταλλική κατασκευή, που κατασκευάστηκε από τους Αγγλους κατά τον Β΄ Παγκόσμιο πόλεμο και βρίσκεται κοντά στο αμαξοστάσιο των λεωφορείων.

◼ ΟΙ δύο πύργοι ελέγχου που στεγάζουν τις υπηρεσίες του FIR Αθηνών και προβλέπεται να διατηρηθούν για 15 χρόνια μετά την ψήφιση της σύμβασης.

◼ Ο υδατόπυργος της πρώην αμερικανικής βάσης, δίπλα στη λεωφόρο Βουλιαγμένης, που κατασκευάστηκε στη δεκαετία του 1970.

Στην Αττική υπάρχουν άλλοι δύο, στα Λιπάσματα και στην περιοχή Γουδή.

Η έρευνα των ειδικών του Πολυτεχνείου αποκάλυψε ότι οι αθλητικές εγκαταστάσεις του Αγίου Κοσμά σχεδιάστηκαν από τον κορυφαίο πολεοδόμο Κωνσταντίνο Δοξιάδη και ήταν κομμάτι της ανάπλασης του παραλιακού μετώπου που είχε προτείνει στη δεκαετία του 1960 και από τότε παραμένει στα... χαρτιά.