De aanleiding

Vrijdag eiste de Universiteit van Amsterdam in een kort geding dat de bezetters van het Maagdenhuis het pand zouden verlaten. Het bestuur van de UvA wilde niet dat het Festival der Wetenschap er nog gehouden zou worden. Het ANP schreef: „Volgens de raadsman van de UvA hebben de bezetters de afgelopen weken voor 500.000 euro schade aangericht in het pand en zijn er incidenten geweest met gewonden. ‘Er zijn plafonds kapotgemaakt, er zijn kamers opengebroken en er is graffiti aangebracht.’” De UvA was bang voor nog meer schade aan het monumentale gebouw. Diverse media, ook nrc.nl, namen het bericht van persbureau ANP over. De rechter besloot dat de actievoerders het Maagdenhuis binnen vier uur moesten verlaten. Zaterdagochtend werd het gebouw ontruimd.

We checken de stelling: bezetters richtten voor 500.000 euro schade aan in het Maagdenhuis.

Waar is het op gebaseerd?

Dat wilden de bezetters ook graag weten vrijdag. Maar de advocaat van de UvA reageerde tijdens de zitting niet op het verzoek om het schadebedrag van een half miljoen euro te onderbouwen.

En, klopt het?

Nee. Althans: niet als het gaat om schade in het gebouw. Student Jaap Oosterwijk begreep gisterochtend niet hoe de UvA aan een half miljoen kwam. Maar wat zouden de bezetters dan wel kapot hebben kunnen gemaakt? „We hebben de voordeur ‘zonder sleutel’ opengemaakt, er zijn binnen een stuk of wat deuren ontzet. En op de muren en vloeren zullen wel sporen van plakband zijn achtergebleven.” Verder was er nog wat stormschade – een ruitje en wat dakpannen – die hebben ze gemeld. Graffiti? Student Jarmo Berkhout zegt: „Ik heb alleen iets in het toilet zien staan, volgens mij met een stift.” Dat is wellicht wat te braaf voorgesteld. In het fotoarchief van NRC werd een tag met een spuitbus gevonden op een witte muur.

De studenten zullen de schade waarschijnlijk niet overschatten. Maar ook de UvA nuanceerde het bedrag snel. In NRC Handelsblad sprak een woordvoerder gister nog wel over een half miljoen, maar dan niet alleen voor schade aan het pand. „Dat zijn kosten voor beveiliging, schoonmaak, herstelwerkzaamheden en medewerkers die moesten uitwijken naar een andere werkplek.”

Het duurde overigens nog wel tot gistermiddag 16.27 uur voordat de kosten gespecificeerd werden. Maar daar was het lijstje dan:

Schoonmaak, opruimen, ruitschade: 59.000 euro.

Herstellen en vervangen bouwkundig/schilderwerk/elektrisch: 59.000 euro.

Uren interne dienstverlening (zoals verhuizen personeel): 47.000 euro.

Beveiliging: 247.500 euro (24 uur per dag, 3 à 4 man).

Diverse schade (o.a. derving inkomsten, sleutels en cilinders, meubels, schade aan schoonmaakapparatuur): 169.000 euro.

Kosten Faculteit der Geesteswetenschappen (vertraging onderzoek, verplaatsen Masterdag): 41.000 euro.

Een totaal van 622.500 euro dus, inclusief de kosten van de elfdaagse bezetting van het Bungehuis in februari. Nog steeds is niet duidelijk welk deel van de materiële schade door studenten is aangericht, maar feit is dat het in elk geval geen vijf ton was.

Waarom het dan toch zo in het nieuws kwam? Juriaan Berckenkamp en Mark Moolhuizen, de UvA-advocaten, begrijpen het misverstand achteraf wel. Tijdens de zitting, zegt Berckenkamp, werd ter onderbouwing inderdaad alleen gesproken over plafonds, deuren en graffiti. Die andere zaken zijn niet genoemd. „Daardoor is de indruk ontstaan dat die 500.000 euro alleen zit op schade aan het pand.”

Conclusie

Volgens de advocaat van de UvA richtten de studenten in het Maagdenhuis voor 500.000 euro schade aan. Zij spraken over kapotte plafonds, opengebroken kamers en graffiti. De UvA legde later uit dat het gaat om de totale kosten van de bezetting van het Maagdenhuis en het Bungehuis. We beoordelen de stelling dat er 500.000 euro schade in het pand was als onwaar.