اخیرا شاهد حفاری‌های غیرمجاز و بی‌سابقه‌ای در مناطق و تپه‌های تاریخی با هدف کشف و خروج اشیای تاریخی و فرهنگی این شهرستان هستیم که موجب نگرانی مسوولان و دوستداران آثار فرهنگی در این شهرستان شده است.

به گفته مسوولان تاکنون چنین حفاری غیرمجازی با این میزان عمق و ارتفاع در این شهرستان سابقه نداشته و این در حالی است که در سال ۱۳۹۷ نیز انتشار تصاویری از این حفاری‌های غیرمجاز و تخریب دیواره‌های قلعه قلاتگاه در فضای مجازی، موجی از نگرانی را در میان علاقه‌مندان به میراث فرهنگی منطقه ایجاد کرد.

سودجویان و حفاران غیرمجاز در حفاری‌های غیرمجاز خود جسارت را به حدی رساندند که حتی در مواردی از دستگاه‌های سنگین و ماشین‌آلات سنگین راه‌سازی و بیل مکانیکی استفاده کردند.

حفاری‌های غیرمجاز در قلاتگاه تا جایی بازتاب داشت که «محمدمهدی شهریاری»، استاندار آذربایجان‌غربی به اداره‌کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان دستور داد تا ضمن تهیه گزارشی از آخرین وضعیت این قلعه مهم اورارتویی، نسبت به حراست از آن تا زمان آغاز کاوش‌های رسمی تمهیدات لازم را بیاندیشند.

تاکنون هم ۲ کتیبه مربوط به حکومت مشترک «ایشپوئینی و منوآ » به سال ۸۰۵ _ ۸۱۰ قبل از میلاد و همچنین «منوآ» به سال ۷۸۶_۸۰۵ قبل از میلاد از محوطه قلاگاه کشف شده است که هم‌اکنون در موزه ملی ایران قرار دارد.

لزوم عزم همگانی برای حفاظت از آثار تاریخی

فرماندار اشنویه با بیان اینکه اداره‌کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری به تنهایی قادر به حفظ هویت ملی و آثار تاریخی نخواهد بود، می‌گوید: حفاظت و حراست از آثار تاریخی از عهده یک نهاد و مسوولان خارج است و حفاظت از آنها به یک عزم همگانی و مشارکت مردمی نیاز دارد.

عبدالسلام‌ مام‌عزیزی افزود: با توجه به کثرت آثار و محوطه‌های تاریخی و ارزشمند این شهرستان، موثرترین راه در پیشگیری از وقوع چنین اتفاقاتی، بهره‌مندی از حمایت‌ها و مشارکت‌های مردمی است.

وی اضافه کرد: تشکل‌های مردم‌نهاد میراث فرهنگی، دهیاران روستاها و همه شهروندان دلسوز ، نسبت به این امر حساسیت لازم را داشته و هرگونه تجاوز و دست‌درازی را با ذکر مستندات به مراجع مربوطه رسمی، اعلام و ارسال کنند.

وی اظهار داشت: از سال‌های گذشته تاکنون به تپه‌های تاریخی این شهرستان تعرض‌هایی صورت گرفته است که اقدام‌های لازم جهت پرکردن حفاری‌ها و برخورد با عاملان آن از سوی ادارات مرتبط صورت گرفته و برخورد جدی با حفاران غیرمجاز صورت گرفته است.

«مام عزیزی» افزود: مسوولان دستگاه‌های مربوطه نیز باید اهمیت بحث حفظ میراث تاریخی و فرهنگی را به مردم به ویژه در مناطق روستایی که در جوار آثار و تپه های تاریخی قرار دارند را آموزش دهند.

توان‌ میراث فرهنگی اشنویه در محافظت از آثار باستانی محدود است

رییس اداره میراث فرهنگی،صنایع دستی و گردشگری اشنویه نیز گفت: تعداد نیرو و امکانات لازم جهت مقابله با حفاران غیرمجاز در این شهرستان کم و محدود است و فرهنگ‌سازی در این بین شاید بهترین راهکار جهت مقابله با این دست درازی‌ها به آثار تاریخی است.

روناک تاسا افزود: تشکیل ۱۰ انجمن میراث فرهنگی متشکل از شورا، دهیار و معتمدان در روستاهای «اسلاملو»، «نرزیوه»، «ترسه‌بلاغ»، «ده‌شمس»، «حسن نوران» و «میراوه»، شدت بخشیدن به برخورد با حفاران و تشدید سرکشی شبانه از محوطه‌های تاریخی از جمله اقدامات این اداره جهت جلوگیری از حفاری غیرمجاز در این شهرستان بوده که نتایج خوبی همراه داشته است.

وی اظهار داشت: طی یک ماه اخیر و با افزایش سرکشی و تشدید برخورد با حفاران غیرمجاز و همراهی مردم سه حفار غیرمجاز و افراد خاطی شناسایی و به دستگاه قضایی معرفی شدند.

وی افزود: اخیرا نیز در اثر گزارش‌های به موقع مردم از حفاری غیرمجاز تعدادی افراد سودجو در تپه‌های تاریخی «نرزیوه» این شهرستان ممانعت به عمل آمد.

«تاسا»، اضافه کرد: پس از گزارش‌های مردمی مبنی بر حفاری در تپه‌های بزرگ و کوچک این منطقه نیروهای یگان حفاظت این اداره بلافاصله در این محل حضور یافتند و از ادامه این حفاری‌ها جلوگیری به عمل آوردند.

وی با بیان اینکه این تپه‌ها دارای قدمت پیش از تاریخ بوده و ثبت ملی رسیده، اظهار داشت: این حفاری‌های غیرمجاز در «تپه‌ کوچک» و به عمق بیش از ۱۰ متر صورت گرفته‌ بود که این عمق از حفاری کمتر در این منطقه دیده شده است.