Berend Sommer: De onweerstaanbare val van Henri Furet Prometheus: 320 pagina’s; € 19,99.

Een intellectueel die zijn proefschrift de titel Het lot van de eenzame natie meegeeft. Die een roman schrijft waarin hij zichzelf opvoert als een 21ste-eeuwse Don Juan. Die de partij Vrienden van de Grondwet opricht en daarmee met twee zetels in de Kamer komt. Dit gaat niet over Thierry Baudet, maar over Henri Furet, de enigmatische politicus uit een sleutelroman van Berend Sommer (1990).

De jonge historicus Wim Hageman (waarin met goede wil schrijver en ‘vriend-van’ Geerten Waling te herkennen valt) is net gepromoveerd op persvrijheid in de 18de eeuw en vraagt zich verbolgen af waarom hij niet meer succes heeft. ‘Misschien moet je eens kijken hoe die Furet het doet’, adviseert zijn moeder. ‘Hij komt aldoor in het nieuws. Dat is toch knap?’

Hageman ziet zijn kans schoon als hij benaderd wordt door twee journalisten die bezig zijn met een groot, kritisch stuk over Furet. In ruil voor een interview over zijn proefschrift in de krant wil Hageman wel wat anekdotes over zijn omgang met de omstreden politicus oplepelen. Een deal met noodlottige gevolgen.

De onweerstaanbare val van Henri Furet wekt in eerste instantie de indruk een speelse roman te zijn over het gekrakeel in het academische wereldje, over het spel tussen politiek en media en over de bravoure van een figuur à la Baudet. Maar de fatterige Hageman is een te oppervlakkig personage om de toch al povere plot te dragen, hoe quasi-erudiet hij zich ook uitdrukt. IJdelheid is zijn enige drijfveer.

Sommer vergaloppeert zich in schoonschrijverij. Wat als een ironische, rechtsige stijl bedoeld is, vervalt te vaak in een houterig ambtenaarstaaltje: ‘Je kunt het opvatten als een signaal aan de regering dat er een structurele systeemverandering moet komen, wat Furet in zekere zin voor ogen heeft.’ Of: ‘Als remedie bedacht de universiteit een baaierd aan meetpunten, opdat de ‘leercurve’ goed zichtbaar zou worden in de statistieken.’ Pastiche of niet, het is slaapverwekkend, zeker voor iemand die eerder met Duchamp – Een detective bewees spannend te kunnen schrijven. De anticlimax aan het eind doet je afvragen wie hier nu eigenlijk valt.