Nieuwe antiterrorismewetten tasten de vrijheid van Europese burgers aan en vormen een bedreiging voor de democratie. In een poging de kans op aanslagen te verminderen, zijn wetten ingevoerd die leiden tot willekeur, zegt Amnesty in een rapport. Een verdenking is genoeg voor vergaande maatregelen zonder tussenkomst van een rechter.

Na de aanslagen in Parijs, Brussel, Berlijn en andere plaatsen werden overal in Europa wetten aangenomen om het gevaar van terrorisme te bestrijden. Amnesty International bestudeerde de antiterrorismewetten in veertien EU-landen.

Ingrijpend

De nieuwe wetten zijn bedoeld om de dreiging tegen te gaan. Maar volgens de mensenrechtenorganisatie tasten ze de rechten van burgers die men wil beschermen juist aan. Overheden en inlichtingendiensten hebben nieuwe bevoegdheden gekregen. Ze kunnen nu maatregelen nemen tegen burgers op basis van verdenkingen, zonder controle of toetsing door een rechter. Dat kan leiden tot willekeur. Vooral voor buitenlanders en etnische en religieuze minderheden zijn de gevolgen ingrijpend, stelt Amnesty in het rapport Dangerously disproportionate: The ever-expanding national security state in Europe.

"Waar ik bang voor ben, is dat de angst het gaat winnen van de mensenrechten. Uiteraard willen we onze leefwijze en veiligheid beschermen, maar we moeten onze burgers ook beschermen tegen willekeur. Overheden moeten opereren binnen de kaders van de rechtsstaat die ze willen beschermen", zegt Eduard Nazarski van Amnesty Nederland.

