ProRail heeft ten onrechte een verkeersleider op staande voet ontslagen, die een vrouwelijke collega tijdens een kerstborrel in Amsterdam meerdere malen bij de billen pakte. De rechtbank oordeelt dat de gedragingen van de medewerker – ‘hoe verwerpelijk ook’ – het karakter hebben van een incident. De conclusie van ProRail dat het ontslag ‘past in de context van de huidige #MeToo-discussie’ acht de rechter te snel getrokken.

De 58-jarige verkeersleider maakte volgens de vrouwelijke collega tijdens een kerstborrel in een café Amsterdam een opmerking over dat ze “er vroeger nog wel eens mooi uit zag met jurkjes, maar dat dat nu niet meer het geval was”. De vrouwelijke collega gaf aan dat ze zes kilo was aangekomen en de jurkjes niet meer aan kon.

Lastig vallen

Hij vroeg volgens de vrouw waar de kilo’s waren gebleven, waarop ze zei “overal en op de billen” en “heel even voorover bukte”. Vervolgens zou de verkeersleider heel erg naar haar billen zijn gaan staren. Een andere collega zou de vrouw zijn bijgevallen en gezegd hebben dat de verkeersleider “dat meisje niet zo lastig” moest vallen. Het gesprek ging verder en daarbij zat de verkeersleider aan de billen van de vrouwelijke collega. De vrouw duwde de hand weg en ging ergens anders staan.

Toen ze ergens anders stond, gebeurde dit opnieuw. De vrouw geeft aan daarbij te hebben laten merken “er niet van gediend te zijn” en liep opnieuw weg. Haar mannelijke collega stond opnieuw naast haar en zou hebben gezegd dat ze dom was, er niet uit zag en zelfs ‘niets’ was. Toen de tranen over de wangen van de collega rolden en hij werd aangesproken door een teamleider over dat hij te ver was gegaan, besloot de verkeersleider zijn jas te pakken en te vertrekken.

Een week later besloot ProRail de man op staande voet te ontslaan. Volgens ProRail heeft de medewerker met zijn gedragingen de Gedragscode overtreden, waarin de volgende passage is opgenomen: “Wij discrimineren, intimideren en pesten nooit. Iedereen moet met plezier naar zijn werk kunnen gaan. Wij staan geen agressie, (seksuele) intimidatie, discriminatie, pesterijen of ander ongewenst gedrag toe”. Dat de gedragingen niet op de werkvloer maar op een bedrijfsfeest hebben plaatsgevonden, doet volgens de spoorbeheerder niets af aan de ernst ervan.

Zero tolerance-beleid

Volgens ProRail is het ontslag op staande voet een terechte uiting van het ‘zero tolerance-beleid’ van de spoorbeheerder. In het verweer geeft de spoorbeheerder aan zich volledig te hebben ingezet om te laten blijken dat de gedragingen van de verkeersleider niet worden getolereerd. Nadat hij was gewaarschuwd had hij ruimschoots de kans om daarmee te stoppen. Dat heeft hij niet gedaan.

De vrouw geeft aan in haar verklaring ‘best veel gewend te zijn’ van een ‘bepaalde ploeg oudere verkeersleidingscollega’s’. “Na vijf jaar op de post gewerkt te hebben ben je gewend bepaald gedrag weg te wuiven, maar dat lukte mij in dit geval niet”, verklaarde de vrouw tegenover de rechtbank. Ze gaf daarbij aan dat dit gedrag ‘niet heel vreemd is’ bij de desbetreffende collega.

Verweer

De verkeersleider gaf tegenover de rechtbank toe dat hij onder invloed van alcohol de billen van zijn collega heeft aangeraakt en dat ‘dit niet had mogen gebeuren’. Hoewel de vrouwelijke collega duidelijk heeft laten merken niet gediend te zijn van het gedrag van haar collega, blijkt volgens de rechter niet uit de anonieme getuigenverklaringen dat hij daarna met de betasting is doorgegaan. Hij ontkent dit zelf ook.

Volgens de verkeersleider wilde hij met zijn opmerkingen ‘jij stelt niets voor’ en ‘het is niks, het wordt niks’ zeggen dat ze niet te veel hooi op haar vork moest nemen. Ze zou zich niet te druk moeten maken omdat ze niets voorstelt in deze grote organisatie. Dit zou als goed bedoeld advies zijn meegedeeld.

Dat de vrouw deze opmerkingen als zeer kwetsend heeft ervaren is volgens de rechter ‘evident’. Ook staat volgens de rechter vast dat de handtastelijkheden van de verkeersleider en de opmerkingen die hij daarbij maken ‘zeer laag bij de grond zijn en niet door de beugel kunnen’. De rechter vindt het echter onterecht dat deze gedragingen hebben geleid tot het beëindigen van het arbeidscontract. Andere sanctiemogelijkheden zijn volgens de rechter meer op zijn plaats, zoals het geven van een officiële waarschuwing al dan niet in combinatie met een tijdelijke schorsing.

Eénmalig incident

De rechter oordeelt dat er sprake van ‘een eenmalig incident tijdens een kerstborrel’. De verkeersleider heeft daarnaast aangegeven spijt te hebben van zijn gedrag. ProRail heeft niet aan kunnen tonen dat de verkeersleider eerder is aangesproken op zijn gedrag en in de gelegenheid is gesteld om zijn functioneren te verbeteren. De man werkt al veertig jaar bij ProRail en heeft altijd naar behoren gefunctioneerd.

De verkeersleider wil zijn excuses aanbieden aan zijn vrouwelijke collega. De rechter stelt voor dat zij met behulp van een externe mediator het gesprek met elkaar aan gaan ‘om de verstoorde arbeidsrelatie te herstellen’.

Lees hier de uitspraak.