Nie ma jednolitych zaleceń Wyższego Urzędu Górniczego czy Głównego Instytutu Górnictwa w sprawie postępowania w kopalniach w czasie pandemii koronawirusa

Kopalnie wprowadzają mechanizmy bezpieczeństwa: pomiary temperatury, udostępniają maseczki, prowadzą dezynfekcję, zalecają utrzymywanie odległości między pracownikami

- Nie ma szans na dystans, nie ma szans na dezynfekcję dotykanych rzeczy. Na każdej zmianie pracują setki osób - opisuje w liście do Onetu jeden z górników

To była tylko kwestia czasu. 20 górników z kopalni Marcel w Radlinie zostało objętych kwarantanną, po tym jak u jednego z pracowników tego zakładu potwierdzono koronawirusa. Kwarantannę i pozytywny wynik testu u jednego z górników potwierdziła Polska Grupa Górnicza, do której należy ruch Marcel, będący częścią kopalni zespolonej ROW.

– Pracownik jest obecnie hospitalizowany w szpitalu zakaźnym w Raciborzu. Ostatni raz był obecny w miejscu pracy we wtorek 31 marca – poinformował rzecznik spółki Tomasz Głogowski.

To pierwszy oficjalnie potwierdzony przypadek koronawirusa wśród górników z kopalni węgla kamiennego. Natomiast niejedyny wśród załogi: w ubiegłym tygodniu potwierdzono zakażenie dwóch pielęgniarek, pracujących przy kopalni Rydułtowy. Kopalnie nie przerwały wydobycia.

Koronawiurs zaskoczył branżę górniczą

Koronawiurs zaskoczył branżę górniczą, podobnie jak opady śniegu co roku wraz z początkiem zimy zaskakują drogowców: to że epidemia prędzej czy później uderzy w kopalnie, było pewne, wydaje się jednak, że spółki górnicze nie są do końca przygotowane do takiego scenariusza.

Nie ma jednolitych zaleceń Wyższego Urzędu Górniczego czy Głównego Instytutu Górnictwa w sprawie postępowania w czasie pandemii. Dlatego poszczególne spółki węglowe i kopalnie stają na palcach, żeby wprowadzić adekwatne mechanizmy bezpieczeństwa. Część z nich to jednak środki doraźne, powodowane dopiero kolejnymi doniesieniami samych górników, którzy skarżą się na warunki pracy w mediach. Skarżą się słusznie, bo specyfika pracy w kopalni daje podręcznikowe warunki do rozprzestrzeniania się koronawirusa.

"Nie ma szans na dystans, nie ma szans na dezynfekcję dotykanych rzeczy, nie można pracować na dole w maskach i jednorazowych rękawiczkach. Na każdej zmianie pracują setki osób. Szatnia to hala na której ludzie przebierają się jeden obok drugiego. Ubrania wiesza się na hakach wciąganych do góry ponad głowami. Jedne przy drugich. Każdy górnik musi pobrać lampę, pochłaniacz tlenku węgla i markę - to taki "nieśmiertelnik" jak w wojsku. Kilkaset osób musi zjechać na szychtę. Potem zjazd na dół - kilkupoziomowe windy, na każdym poziomie 20-30 osób ściśniętych jeden na drugim. Dojazd kolejką podziemną czasami kilka kilometrów od szybu. Po kilku ludzi w ciasnych wagonikach. To jest tykająca bomba" – tak sytuację w swoim miejscu pracy opisuje w przesłanym do Onetu mailu jeden z górników.

Polska Grupa Górnicza, największe przedsiębiorstwo górnicze w Europie reaguje. Na terenie wszystkich swoich kopalni stworzyła dodatkowe punkty do mycia i dezynfekcji rąk. Ograniczono też ilość osób w windach, a podczas zjazdów i wyjazdów górnicy stoją odwróceni do siebie plecami i mają bezwzględny obowiązek stosowania masek ochronnych.

Systematycznie przeprowadzana jest także dezynfekcja najbardziej newralgicznych miejsc - łaźni, lampowni, cechowni i ważnych ciągów komunikacyjnych. Codziennie odbywa się pomiar temperatury u wchodzących na teren zakładu pracowników. PGG kupiła też dodatkowe kamery termowizyjne, które alarmują, gdy ktoś przechodzący przed obiektywem ma podwyższoną temperaturę.

– Na pewno kontrole na bramach są wykonywane. Jestem tego żywym przykładem na zwolnieniu lekarskim. Miałem chore zatoki, temperatura mi podskoczyła i zostałem cofnięty na bramie. Mierzyli mi temperaturę kilka razy, ostatecznie zablokowali wejście na kopalnię i wysłali na przymusowe dwutygodniowe L4. Co do maseczek, to przed epidemią dostawaliśmy do pracy na przodku kilka maseczek, bo tam zapylenie jest bardzo duże. Teraz, choć powinno być ich jeszcze więcej, to dostajemy dwie. To za mało, szczególnie, że każą nam zakładać maski już przed zjazdem na dół i później po szychcie – opowiada w rozmowie z Onetem górnik z kopalni należącej do PGG.

Pomiary temperatury odbywają się również w zakładach należących do Jastrzębskiej Spółce Węglowej. Przed bramą kopalni Knurów-Szczygłowice pomiary były tak dokładne, że przed zakładem tworzyły się gigantyczne kolejki, w których trudno było zachować nawet kilkudziesięciocentymetrowy odstęp.

Zdjęcie ogonka, który nijak miał się do zakazu gromadzeń i profilaktyki zakażenia szybko obiegło media społecznościowe. To wymusiło kolejne zmiany. Doraźne, ale przynajmniej w teorii skuteczne: na chodniku namalowano pasy, które pomagają w zachowaniu dyscypliny i odpowiedniego odstępu wśród oczekujących na wejście.

Za skargi w sieci może być dyscyplinarka

"Pomiary są po prostu śmieszne. Nawet jak komuś wyjdzie temperatura blisko 38 st.C, to pada pytanie czy się dobrze czujemy, jeśli tak to normalnie możemy iść do pracy. BHP nie wychyla nawet głowy z biura, żeby cokolwiek sprawdzić. Na szychtę wydawane są tylko dwie maski. Kierownictwo ma nie dawać żadnych urlopów, a załoga ma nie brać żadnego chorobowego, a jeśli wezmą będą wyciągane wobec nich konsekwencje. Ludzie się boją, więc chodzą do pracy nawet chorzy. Profilaktyka jest tylko w teorii i na pokaz" - można przeczytać na jednym z forum wpis górnika z kopalni Knurów-Szczygłowice.

Górnicy się skarżą, ale anonimowo. Boją się zwolnień. I trudno im się dziwić. JSW postanowiła ukrócić aktywność swoich podwładnych, którzy na portalach społecznościowych i w mediach dzielą się swoimi wątpliwościami na temat warunków pracy na kopalniach.

- Pomimo ostrzeżeń, jakie Zarząd Spółki wyrażał w komunikatach skierowanych do pracowników JSW, pojawiają się ostatnio w internecie fałszywe informacje na temat działań zapobiegających rozprzestrzenianiu się koronawirusa w Grupie JSW podejmowanych przez Sztab Kryzysowy - podała jastrzębska spółka w komunikacie.

Dalej jest w podobnym tonie: - Informacje te podważają zaufanie do pracodawcy oraz wprowadzają w błąd zarówno pracowników, jak i opinię publiczną. Należy pamiętać, że anonimowość w sieci to mit. Wobec każdej osoby, która działa na niekorzyść JSW SA będą wyciągane konsekwencje, ze zwolnieniem dyscyplinarnym włącznie. Szczególnie obecnie, w trudnych dniach epidemii, istotne jest wspólne działanie na rzecz ochrony zdrowia oraz funkcjonowania i istnienia JSW - czytamy w informacji podpisanej przez szefa sztabu kryzysowego JSW, wiceprezesa firmy Artura Dyczko.

"Czasem te pomysły są lepsze, a czasem gorsze"

Oczywiście pewne zmiany związane z nadzwyczajną sytuacją w JSW już wprowadzono. We wszystkich kopalniach spółki to trzyzmianowy system pracy oraz wstrzymanie robót w dni wolne od pracy. Skrócono też dniówkę do sześciu godzin. W ten sposób, jak tłumaczą przedstawiciele JSW, zyskano dodatkowe dwie godziny po każdej zmianie na utrzymanie czystości i przeprowadzenie odkażania w newralgicznych miejscach m.in. w łaźniach.

Górnicze związki monitorują sytuację, jednocześnie nie eskalują sytuacji kryzysowych. – Spółki węglowe i kopalnie same muszą wprowadzać mechanizmy bezpieczeństwa. Czasem te pomysły są lepsze, a czasem gorsze – komentuje dla Onetu Rafał Jedwabny, przewodniczący WZZ "Sierpień 80" w KWK "Murcki-Staszic" w Katowicach.

– Kopalnia głębinowa to specyficzny zakład pracy, więc nie wszystkie zasady sanitarne możliwe są do wprowadzenia i utrzymania. Maksymalnie najwięcej obostrzeń jest wprowadzanych, a system pracy uległ zmianie. Trzeba stosować procedury bezpieczeństwa. Muszą one być przestrzegane. Prosimy o to wszystkich górników – dodaje.