De krant Le Soir deed gisteren een forse reken­oefening over de maatschappelijke kosten van bedrijfs­wagens, dus reken ik even door. Een bedrijfswagen kost de maatschappij 19 cent per kilometer, maar de maatschappelijke kosten per trein­kilometer liggen minstens 8 eurocent hoger.

Door Frank Van Gool, algemeen directeur van Renta, de Belgische Federatie van Voertuigenverhuurders

De bedrijfswagen kost de maatschappij 2 miljard euro per jaar aan gemiste belastinginkomsten (3.500 euro per voertuig), kopte de krant Le Soir gisteren op haar voorpagina. So what? Meer nog: die kosten zijn nog onderschat. We moeten ook de externe kosten meerekenen. Het Planbureau berekende dat we door onder meer een slechte toewijzing van middelen en milieu- en filekosten met zijn allen nog eens 2.300 euro per bedrijfswagen opleggen.

Schermvullende weergave ©RV DOC

De gemiddelde bedrijfswagen legt 30.000 kilometer per jaar af, en dus draagt de maatschappij 19 cent per kilometer bij. Dat zijn ‘zachte’ euro’s - geen zichtbaar geld, maar de som van gemiste belastinginkomsten en externaliteiten. We houden dan weliswaar geen rekening met de economische en fiscale externe ‘baten’, maar dat is een detail.

En nu duikt de NMBS op. In het artikel van Le Soir beweert men dat 2 miljard euro overeenkomt met de halve investering voor het Gewestelijk Expresnet (GEN), dat moet zorgen voor vlotte treinverbindingen tussen de hoofdstad en de periferie. Laat ons daar dus mee vergelijken.

Overheidssubsidie

De Belgische treinen leggen jaarlijks 11 miljard reizigerskilometers af. Daar staat een rechtstreekse overheidssubsidie van 3 miljard euro tegenover. De samenleving legt dus 27 cent per kilometer bij. ‘Harde’, zichtbare belastingeuro’s, voor alle duidelijkheid. Zonder één cent externaliteiten mee te rekenen. De misallocatie van middelen voor lege treinen, de wachttijden voor overwegen en de vertragingen voor de reizigers tellen we dus zelfs niet mee.

De maatschappelijke kosten per treinkilometer blijken dus minimaal 8 eurocent meer te bedragen dan die voor de bedrijfswagen. En dan hebben we rekening gehouden met de zogenaamde milieukosten, filekosten, enzovoort. Als we alle treinreizigers een bedrijfswagen geven, is er een winst voor de maatschappij (en de staatskas) van minimaal 8 eurocent vermenigvuldigd met 11 miljard spoorreizigerskilometers, of 880 miljoen euro. Jaarlijks.

Dus, beste ministers, afschaffen die spoorwegen, beter gisteren dan vandaag, en gezwind door die volgende begrotingsronde. Wel nog even de kosten meerekenen om de bestaande spoorlijnen te betonneren, maar die is eenmalig. Die trajecten kunnen gebruikt worden voor (elektrische) fietsen. Lekker vlak, lekker recht, mooi door de natuur, met gezondheidswinst voor de fietsers en nog minder milieu-impact dan een trein. En we maken op die manier meteen een stuk stroomcapaciteit vrij voor elektrische wagens en fietsen.