Het pact van Marrakesh maakt een einde aan het laatste beetje ­eigen immigratie­beleid voor Nederland. Hoe diplomaten, activisten en hun sponsors een wereld bouwen waarin ‘meer migratie’ de norm is. Democratie komt er zelden aan te pas.

Het verhaal van het Compact dat van de wereld een migratieparadijs moet maken, kan niet worden geschreven zonder Peter Sutherland en Kofi Annan: beiden wereldburgers die dit jaar zijn overleden. De Ghanees Kofi Annan (1938-2018) is het bekendst: hij was van 1997 tot 2007 secretaris-generaal van de Verenigde Naties (VN).

Maar de Ier Peter Sutherland (1946-2018) is als bouwer aan een wereld zonder grenzen en van multiculturele samenlevingen van minstens zo groot belang. Hij was politicus, Europees Commissaris en leidde de Wereldhandelsorganisatie, maar was ook topman van Goldman Sachs, British Petroleum en de Royal Bank of Scotland. Hij was de belichaming van de kosmopoliet in een geglobaliseerde wereld.

Speciale vertegenwoordiger voor internationale migratie

In 2006 werd Sutherland op verzoek van Kofi Annan diens ‘speciale vertegenwoordiger voor internationale migratie’. In die hoedanigheid richtte hij een nieuwe organisatie op, het Global Forum on Migration and Development (GFMD). Die organisatie van landen en particuliere belanghebbenden gebruikte hij als voertuig voor het aanjagen van migratie en het wegnemen van grensbelemmeringen.

Dit is het coververhaal van de nieuwe Elsevier Weekblad, die nu in de winkel ligt

Bij een migratietop van de Verenigde Naties in 2016 werd op instigatie van Sutherland de al sinds 1951 bestaande Internationale Organisatie voor Migratie (IOM) toegevoegd aan de Verenigde Naties, waarmee de Verenigde Naties naast een vluchtelingentak (de UNHCR) ook een uitvoerende organisatie voor migratie kregen.

Op die VN-top werd bovendien in de Verklaring van New York vastgelegd dat twee jaar later – in 2018 dus – door de Verenigde Naties twee Compacts zouden worden vastgesteld: een om vluchtelingenstromen beter te bedienen, een tweede om de mensenstromen over de wereld zo soepel mogelijk te laten verlopen.