Een mevrouw doet inburgeringsexamen Beeld anp

Het kabinet moet daar snel mee aan de slag. Volgens D66 en CDA hoeft het in 1963 afgesloten associatieverdrag met Turkije niet langer een blokkade te vormen die verplichte inburgering van Turken verhindert. Het kabinet moet met de aangedragen oplossing zo snel mogelijk aan de slag, stellen zij.



Al vanaf 2020 zouden ook Turken, net als andere nieuwkomers van buiten de Europese Unie, alleen in Nederland mogen blijven als zij via een inburgeringsexamen aantonen Nederlands te kunnen en kennis van de samenleving te hebben.



Associatieverdrag

In het associatieverdrag tussen de toenmalige Europese Gemeenschap (EG) en Turkije staan regels die destijds bedoeld waren om geleidelijk een vrij verkeer van personen te realiseren. Onderdeel daarvan is dat er geen inburgeringsplichten opgelegd mogen worden, ook wel bekend als de stand still clausule. Volgens D66 en CDA biedt een uitspraak van het Europees Hof uit 2014 echter grond om van deze bepaling af te mogen wijken.



In de zaak Dogan versus Duitsland oordeelde het Hof dat schending mogelijk is 'door een dwingende reden van algemeen belang'. Deze reden moet daarnaast 'geschikt zijn om het nagestreefde legitieme doel te bereiken en gaat niet verder dan wat nodig is om dit te bereiken'.

Hoewel Duitsland indertijd niet aan de voorwaarden voldeed en bij de rechter bakzeil haalde, biedt de nieuwe Nederlandse inburgeringswet wél juridische handvatten om te voldoen aan de gestelde voorwaarden, stellen D66 en CDA.



"Anders dan Duitsland nu doet gaat Nederland namelijk werken met persoonlijke inburgeringsplannen en leerbaarheidstoetsen, die ook bepalen welk taalniveau van de inburgeraar verlangd wordt om te slagen voor de inburgeringstoets," stelt D66-Kamerlid Jan Paternotte. "Zo kan Nederland gaan voldoen aan beide criteria zoals geschetst door het Europees Hof.''



Volgens CDA-Kamerlid Pieter Heerma is de nieuwe inburgeringswet 'sowieso een enorme verbetering' ten opzichte van de bestaande wet. "Nu komt daar nog eens bovenop dat het de mogelijkheid biedt om ook migranten uit Turkije inburgeringsplichtig te maken.''



Volgens D66 en CDA is een inburgeringsplicht voor Turken 'urgenter' geworden, nu het aantal asielaanvragen vanuit Turkije in vrijwel alle Europese landen fors toeneemt. "Dat Turkse nieuwkomers geen inburgeringsplicht hadden, was sowieso al een probleem. Maar met de ontwikkelingen in Turkije en de groeiende instroom wordt dit alleen maar problematischer," stelt CDA-Kamerlid Pieter Heerma.



Asielaanvragen

In 2015 vroegen bijvoorbeeld slechts 55 Turken in Nederland asiel aan, vorig jaar was dat aantal al opgelopen tot 1.300. Binnen de Europese Unie steeg het aantal asielaanvragen in diezelfde periode van 4.180 naar 21.975. De toename was het grootst in Duitsland: van 1.500 naar 10.160.



De stijgende aantallen hangen volgens de twee partijen samen met ontwikkelingen in Turkije na de mislukte staatsgreep. De Turkse regering onder leiding van president Erdogan heeft sinds de couppoging van juli 2016 meer dan 77 duizend personen gearresteerd, 150 duizend ambtenaren ontslagen of geschorst, 15 duizend militairen ontslagen en 130 mediaorganisaties gesloten.



Uit cijfers van de Immigratie- en Naturalisatiedienst blijkt dat vorig jaar 70 procent van alle Turkse asielzoekers een verblijfsstatus kregen. D66-Kamerlid Jan Paternotte stelt dat wanneer Turken in hun eigen land niet veilig zijn, ze hier welkom zijn. "Alleen vindt D66 dan wel dat we hen ook de kans moeten geven echt in te burgeren en de Nederlandse taal te leren."



Ook de reguliere migratie vanuit Turkije door bijvoorbeeld gezinshereniging is de afgelopen jaren toegenomen. Het Centraal Bureau voor de Statistiek registreerde in 2017 een stijging van 30 procent. Cijfers over 2018 zijn nog niet beschikbaar.