Op 2 april plaatst Lil Miquela een foto van zichzelf voor een struik met rode bloemen. Ze ziet er perfect uit: denim tuinbroek, geel truitje, smalle zonnebril op het puntje van haar neus. ‘Zyrtec Bae’, staat erbij: Zyrtec is een antihistamine, blijkbaar had ze last van hooikoorts die dag. Haar Instagrampagina staat vol met dit soort foto’s: Miquela in een hoodie op een grasveld, in een joggingpak op een bank, in een jurkje tegen een auto geleund. Binnen een paar seconden heb je het wel gezien: Miquela is typisch zo’n twintigjarige it-girl uit Los Angeles, een typische influencer.

Zyrtec Bae Een bericht gedeeld door *~ MIQUELA ~* (@lilmiquela) op 1 Apr 2018 om 3:51 (PDT)

Pas als je iets beter kijkt, zie je het: Miquela is niet echt, ze is een avatar, gemaakt met een computer. Miquela bestaat niet. Althans, niet buiten het scherm van je telefoon. Tot zover die hooikoorts, dus.

Miquela is gecreëerd door het bedrijf Brud, dat verder vooral op de achtergrond blijft. Miquela ‘leeft’ een eigen leven op Instagram; een leven dat niet onderdoet voor dat van een influencer van vlees en bloed. Ze hangt op het strand, chillt met vrienden, eet in luxe restaurants. Ze draagt kleren van Dior, Gucci, Vetements – naar eigen zeggen krijgt ze kleding gratis opgestuurd en wordt ze niet betaald voor promotie. Ze maakt haar eigen muziek, heeft zelfs twee nummers uitgebracht op Spotify. Miquela is populair: ze heeft meer dan een miljoen volgers.

Afgelopen maand werd bekend dat Brud wordt gesteund door een aantal grote techinvesteerders, waaronder het gerenommeerde Sequoia Capital dat eerder investeerde in onder meer Whatsapp en YouTube. In Silicon Valley zien ze kortom wel brood in iemand als Miquela. Is dit dan de toekomst van de influencer? Staat onze feed binnenkort vol met avatars?

Echte influencers zijn ook gemaakt

Emilie Tabor, oprichter van Influencer Market Agency (IMA), het grootste influencermarketingbureau van Nederland, denkt dat het niet zo’n vaart loopt. „Ik denk dat dit nu aanslaat omdat dit nieuw is.” Volgens Tabor is het om goed te kunnen ‘influencen’ juist belangrijk dat volgers zich met de persoon kunnen identificeren. En hoe natuurgetrouw Miquela er ook uitziet: bij haar kan dat niet. „Op dit moment wordt ongefilterde content juist steeds populairder. Mensen laten zich zien zoals ze echt zijn, dat vinden hun volgers leuk.” Vandaar dat de Nederlandse vlogger Enzo Knol zo populair is, denkt Tabor. „Hij maakt het niet mooier dan het is.”

Het is vreemd om tussen de echte mensen op Instagram plotseling een computergegenereerd personage langs te zien komen. „Maar de echte influencers zijn toch al hartstikke gemaakt”, zegt Martijn Hogenkamp, creatief directeur van design- en animatiestudio PlusOne.

Lees ook: Hoe de Kardashians zonder bijzonder talent hun imperium bouwden

Photoshop, Facetune en andere functies zorgen al jaren voor een vertekend beeld op sociale media: ongewenste pukkeltjes en vlekjes kunnen worden weggeshopt, wie zijn dijen of buik te dik vindt, poetst er zo een stukje vanaf.

En ook in de echte wereld wordt er genoeg gesleuteld. Denk aan de opgespoten lippen en billen van Kim Kardashian, met 110 miljoen volgers een van de invloedrijkste Instagramsterren. Of – dichter bij huis – aan de botox en fillers van Monica Geuze, de ongekroonde vlogkoningin van Nederland.

„Alle dingen die ze doen worden gesponsord: mensen prikken daar inmiddels zo doorheen”, zegt Hogenkamp. Juist daarom denkt hij dat een avatar zoals Miquela wél toekomst heeft in de wereld van sociale media, en dat we dat soort experimenten de komende tijd vaker gaan zien. „Als iets niet de pretentie heeft oprecht te zijn, voel je je als volger minder bedrogen.”

Foto’s van Lil Miquela’s Instagramaccount:

Foto instagram.com/lilmiquela/ Foto instagram.com/lilmiquela/ Foto instagram.com/lilmiquela/ Foto instagram.com/lilmiquela/ Foto instagram.com/lilmiquela/ Foto instagram.com/lilmiquela/

Het feit dat Miquela niet bestaat remt volgers niet in hun waardering

‘Hier zit een heel team achter’

Ondertussen lijkt Miquela wel de schijn op te willen houden van een echt persoon. Ze poseert op foto’s met echte mensen en schrijft erbij dat ze ‘hyped’ is om ze te ‘ontmoeten’. Onder haar foto’s plaatsen volgers reacties als ‘you are gorgeous’ en ‘I want to be you’ – het feit dat Miquela niet bestaat remt ze niet in hun waardering. Miquela reageert op de complimenten met een ‘thank you’ of een hartje.

Brud blijft ondertussen op de achtergrond: afgezien van een aantal posts op hun eigen Instagram treedt het bedrijf nooit in de openbaarheid over hun creatie: alles om Miquela zo zelfstandig mogelijk te doen lijken. Op een mail met vragen van NRC bleef het stil.

Hoe maak je zo’n computergegenereerde avatar? „Hier zit een heel team achter”, zegt Hogenkamp. „Je hebt iemand nodig die het verhaal om haar heen bedenkt, iemand die de reacties bijhoudt, iemand die het 3D-model vormgeeft, iemand die de foto’s maakt.”

Waarschijnlijk fotografeert het team eerst de plek waar ze Miquela willen neerzetten, zegt Hogenkamp. „Op de computer combineren ze die achtergrond met het 3D-model. De kleren die ze aan heeft, zijn met de computer nagemaakt.” Vervolgens moet het perspectief en de belichting zo goed mogelijk worden nagebootst op dat 3D-model. Hogenkamp: „Dat is echt ingewikkeld werk. En ze doen het heel goed.”

Ook Tabor heeft, ondanks haar bedenkingen, respect voor het team achter Miquela. „Ze zijn echt pioniers, en dat bewonder ik.” Wat ze wel jammer vindt, is dat Miquela zo’n „prachtig gepolijst, superdun poppetje” is. „Maak er liever iemand van met wie iedereen zich kan identificeren.”

Lees ook: Influencers zijn mensen. Maar dan wel héle hippe

Virtuele ruzie Om het personage van Miquela extra gelaagdheid te geven, verzon Brud onlangs een virtuele ruzie tussen haar en een andere avatar-influencer genaamd Bermuda. Miquela’s Instagram werd een dag lang ‘gehackt’ door Bermuda, die haar vervolgens dwong de ‘waarheid’ te vertellen aan haar volgers. Die ‘waarheid’ is dat Miquela een cyborg is, gecreëerd door een fictief bedrijf genaamd Cain Intelligence, dat ook Bermuda gecreëerd zou hebben. Brud zou Miquela, die geprogrammeerd werd als seksslavin, vervolgens gestolen hebben van Cain, en haar een vrij leven hebben laten leiden.

Een versie van dit artikel verscheen ook in NRC Handelsblad van 8 mei 2018