Grappen, moedeloos zuchten en oprechte verontwaardiging. Er kwam van alles los toen ik over een artikel uit dagblad Metro twitterde. De strekking van het stuk: jonge Brabanders schamen zich zó voor hun accent dat ze maar niet solliciteren naar een baan in de Randstad. Wâ zèdde nou?

Dit verhaal klinkt bekend. Onlangs sprak ik een logopediste uit Amsterdam. Ze ziet in haar praktijk geregeld mensen met Brabantse roots die hun accent willen afzwakken. Op hun werk worden ze aangekeken op hun ‘zachte g’ en soms zelfs uitgelachen. Zelf ken ik een advocaat die tijdens z’n studie al probeerde zijn Brabantse tongval naar de achtergrond te verbannen. Niemand had hem daar om gevraagd. Toch had hij toen al het gevoel dat hij zich moest aanpassen. Gelukkig heeft hij een bloeiende carrière. Evengoed is deze advocaat zich nog altijd bewust van zijn accent tijdens zijn werk, en dat is meestal aan de Amsterdamse Zuidas.

Ja zég, dat getuigt toch van weinig doorzettingsvermogen als je vanwege je accent maar niet solliciteert, zegt een collega die is opgegroeid in Limburg. Inderdaad, als jouw droombaan in een andere provincie ligt, dan moet je daar voor gaan. En trouwens, geldt niet omgekeerd hetzelfde? Zou ik met mijn Gooische ‘r’ niet ook worden weggehoond in Drenthe? Ik heb me dat niet eerder afgevraagd en dat zegt gelijk iets over mijn Randstad privilege.

Als presentatietrainer heb ik ook mensen geadviseerd om de scherpe kantjes van hun accent af te halen. Omdat ik weet dat ze er op worden beoordeeld en tegelijkertijd een podiumplek gun. Het is altijd een ongemakkelijke boodschap. Want hoe we praten is een wezenlijk onderdeel van onze identiteit, het is waar we vandaan komen. En daar moet dan aan ‘geschaafd’ worden. Zou ik zelf bereid zijn om een ‘zachte g’ aan te leren voor een baan beneden de rivieren? Ik weet het niet.

Bij de BBC hoorde ik pas een programma-aankondiging door een vrouw met een knoeperd van een Schots accent. Ik vond het maar niks. Waarom eigenlijk? Het was gewoon niet het gepolijste Engels dat ik gewend was. Als we zo druk in de weer zijn met gender neutrale wc’s, diversiteit en vrouwen aan de top maar niet overweg kunnen met het geluid van een andere provincie, klopt er iets niet. Ik neem me voor om met meer aandacht te luisteren, voorbij iemands accent. En ik wil alle jonge Brabanders oproepen om de Randstedelijke arrogantie omver te blazen.