De japon die werd gevonden voor de kust van Texel. Beeld anp

Van wie was die exclusieve japon? Met de ontdekking van een garderobe bij een scheepswrak in de Waddenzee is een zoektocht naar de herkomst van de zeldzame kledingstukken begonnen. Duikers troffen twee jaar geleden op de zeebodem een kist met dameskleding uit de 17de eeuw. Het pronkstuk van deze vondst, een goed bewaarde en rijk bewerkte japon, werd gisteren gepresenteerd op Texel.



De zijden japon met bloemmotieven moet hebben toebehoord aan een dame uit hogere kringen. 'Hoog adellijk, mogelijk zelfs koninklijk', zeggen onderzoekers van de Universiteit van Amsterdam (UvA). Behalve de japon werden onder meer een mantel en zijden kousen gevonden. Alle kledingstukken hebben dezelfde maat en waren waarschijnlijk van één vrouw - een dame met een vrij fors postuur.

Wat een mooie dag! Spectaculaire onthulling en inspirerende rondleidingen langs de expositie #GoudenEeuw #Garderobe pic.twitter.com/zJUViGa2TL Kaap Skil

Roemruchte familie

Omdat bij het scheepswrak ook leren boekomslagen met het gouden wapen van de Engelse koninklijke familie Stuart zijn gevonden, bestaat de mogelijkheid dat de kleding toebehoorde aan een lid van deze roemruchte familie. Het model van de gevonden japon, met opstaande kraag, toont overeenkomsten met kleding die is afgebeeld op diverse schilderijen uit de eerste helft van de 17de eeuw.



'Dit is een van de belangrijkste vondsten van de afgelopen jaren in Nederland', zegt archeoloog Jerzy Gawronski, hoogleraar aan de UvA. 'Dergelijke vondsten worden zelden gedaan. Er is bijzonder weinig kleding uit die periode bewaard gebleven.' Gawronski denkt dat de kleding stamt uit de jaren veertig van de Gouden Eeuw.

'Totaal unieke vondst'

Ook UvA-hoogleraar Maarten van Bommel is enthousiast. 'Een totaal unieke vondst'. Dat er mogelijk een verband is met het Engelse hof, intrigeert hem. Was de kleding op weg naar Engeland, of is het misschien vanuit Engeland naar Nederland gestuurd? Was er iemand op de vlucht? Vragen waarop historici de komende tijd een antwoord op hopen te vinden.



De lading van het gezonken schip bestond verder uit gebruiksvoorwerpen, afkomstig uit het gebied rond de Middellandse Zee: aardewerk uit Italië, een zilveren bokaal uit Griekenland of Turkije, bollen met geurstoffen die edellieden om hun hals droegen, een etui, een luizenkam.

Spannend! Wereldwijd unieke vondst uit Gouden Eeuw opgedoken #ReedevanTexel Straks onthuld #KaapSkil #tipjevdsluier pic.twitter.com/GJtnlHjM1r Kaap Skil

Scheepswrakken

Dat de vondst is gedaan voor de kust van Texel, bij Oudeschild, is niet toevallig. Daar liggen honderden scheepswrakken. Veel wrakken en hun lading zijn onder het zand bewaard gebleven. Als door veranderende zeestromen zand wegspoelt, kunnen wrakken en hun lading zichtbaar - en kwetsbaar - worden.



Leden van de duikclub Texel vonden de kleding in augustus 2014 bij het wrak van een bewapend handelsschip, een driemaster. De ontdekking werd stilgehouden om restauratoren gelegenheid te geven onderzoek te doen en te werken aan de conservering.



De garderobe is waarschijnlijk behouden gebleven doordat zij vrij snel onder het zand is verdwenen, legt Van Bommel uit. De zijde van de jurk is geconserveerd, maar de voering - vermoedelijk linnen - is verloren gegaan. De japon is sinds gisteren te zien in het museum Kaap Skil op Texel.