Werkgevers harnassen zich tegen de verwachte economische tegenwind. Cao-afspraken kunnen flexibeler, belonen kan individueler en werknemers moeten meer inzetten op hun persoonlijke ontwikkeling, schrijven ze in hun arbeidsvoorwaardennota die dient als leidraad tijdens cao-overleggen. Maar, zeggen ze ook, heb bij het maken van die afspraken ook ­voldoende oog voor de balans tussen werk en privé en voor gelijke behandeling op de werkvloer.

Met de aanstaande brexit, de handelsoorlog tussen China en de VS en milieukwesties als de Pfas- en stikstofcrisis is flexibiliteit uiterst belangrijk, geven werkgeversorganisaties hun leden mee. Tegelijkertijd, zien ze, is er werk zat en lukt het onvoldoende om nieuw personeel aan te trekken. Het is laveren tussen twee extremen, aldus werkgeversorganisaties AWVN, VNO-NCW en MKB Nederland. “Dat vraagt om een proactieve agenda – en dat maakt waardevol werkgeven belangrijker dan ooit”, schrijven ze dan ook.

Afzien van extraatjes

Om met dat proactieve te beginnen. Als het economisch iets minder gaat, is het dan nog wel nodig om werknemers te verblijden met eenmalige extraatjes naast een structurele cao-loonstijging? Zien ze af van zo’n extraatje, redeneren werk­gevers, dan kunnen ze dat geld inzetten op het moment dat bedrijven nog nauwelijks vet op de botten hebben. Dat voorkomt ontslagen, aldus woordvoerder Jannes van der Velde van AWVN.

Ook belangrijk vinden ze dat de arbeidsproductiviteit op peil blijft. Dat kan onder meer door mensen met zware beroepen langer aan het werk te houden. Hoe regel je dat? Koppel het opleidingsbudget aan de ontwikkelingsbereidheid van werknemers. Houdt de stratenmaker van 25 jaar oud er onvoldoende rekening mee dat hij over dertig jaar niet meer hele dagen voorovergebogen in het zand zit, dan mag een werkgever daar best kritisch op zijn. Met andere woorden: wie zich niet met opleidingen en cursussen klaarstoomt voor zijn toekomst, kan rekenen op een inperking van zijn opleidingsbudget. De stratenmaker die al een opleiding tot buschauffeur heeft gevolgd, krijgt juist meer ruimte om zich te ontwikkelen.

Nog een manier om die arbeidsproductiviteit op te krikken: houd niet altijd vast aan in beton gegoten cao-afspraken, zeggen werkgevers. Zorg er bijvoorbeeld voor dat werknemers op verschillende locaties terechtkunnen. En is de toeslag die werknemers krijgen als ze in het weekend werken nog wel terecht, werpen ze op. Want, zo stellen de werkgevers, iedereen vindt het normaal om zaterdag en zondag te kunnen shoppen zonder dat de prijzen in de winkels dan omhooggaan. Waarom dan de arbeidskosten hoog houden? En, vragen ze zich ook af, waarom altijd maar vast blijven houden aan die vaste werkweek van 36 uur en een werkdag van 8 uur? Sommige werknemers willen misschien best meer uren werken. “Door medewerkers flexibeler en breder in de organisatie in te zetten, kan de werkgever beter inspelen op de grillige klantvraag”, adviseren ze.

‘Zie het niet als beknibblen, maar als maatwerk’

Hoe dat te rijmen is met de wens van werkgevers om meer oog te hebben voor de balans tussen werk en privé? Zo’n twee weken geleden zei de gewezen AWVN-directeur Harry van de Kraats nog in deze krant dat werkgevers in deze krappe arbeidsmarkt niet anders kunnen dan betere arbeidsvoorwaarden aanbieden. Maar, zegt woordvoerder Van de Velde, zie het niet als beknibbelen op arbeidsvoorwaarden of op de cao. Zie het als maatwerk. En wat nou als vakbonden weer beginnen te mopperen dat je voor flexibiliteit moet betalen? “Daar kun je over onderhandelen.”

Ook voor secundaire arbeidsvoorwaarden hebben de werkgevers oog. Ze roepen op tot meer flexibiliteit aan werkgeverskant. Er moet meer ruimte zijn voor mantelzorg, voor mensen met kinderen of voor werknemers die simpelweg te veel uren draaien. En voor gelijke kansen moet er óók meer oog zijn. Zorg er bijvoorbeeld voor, stellen ze voor, dat in sollicitatiecommissies minimaal een vrouw zit.

Lees ook:

‘Werkgevers moeten meedenken over de volgende baan van hun personeel. Ook buiten het bedrijf.’

Ondernemers moeten nog meer oog krijgen voor hun werknemers en hun loopbanen, zegt de scheidend directeur van werkgeversorganisatie AWVN.