Jeżeli może pójść coś źle, to z pewnością pójdzie (Murphy)

Nowe przysłowie Polak sobie kupi,

że i przed szkodą, i po szkodzie głupi (Kochanowski).

Wybory 2011: partie centrolewicowe zdobywają łącznie 18% głosów i 67 mandatów. Zamiast podjąć strategiczną współpracę i punktować koalicję PO-PSL z lewej strony, przez prawie cztery lata uprawiają kretyńską rywalizację. Popularność Ruchu Palikota leci na łeb na szyję, SLD jakoś się jeszcze trzyma.

Wybory prezydenckie 2015: pojawiło się kilkoro centrolewicowych polityków młodszego pokolenia, którzy mogliby zaprezentować się z dobrej strony i powalczyć o dobry wynik. Niestety, Janusz Palikot wystawia do wyborów siebie – z efektem przewidywalnym. SLD wyciąga z kapelusza Magdalenę Ogórek – również. Lewica społeczna nie jest w stanie zebrać podpisów. Lewicowy elektorat głosuje na Sarnę z Krzesłem na Głowie, wybory wygrywa Andrzej Duda.

Wybory parlamentarne 2015: po czterech latach rywalizacji, wzajemnych przysrywanek i krytykowania siebie nawzajem SLD zawiązuje z Palikotem koalicję. Przy czym tak bardzo sobie wzajemnie nie ufają, że nie są w stanie dogadać się na start jako KW partii i idą do wyborów jako koalicja z progiem 8%, mimo że chwilowo w sondażach razem ledwie oscylują koło 5.

Jednocześnie z wkurzenia na dotychczasowy sposób funkcjonowania lewicy powstaje Razem, która – ku zaskoczeniu wszystkich – rejestruje listy wyborcze w całym kraju.

Przed wyborami Zjednoczona Lewica oscyluje w granicach progu. Ostatecznie poniżej spycha ją debata ze świetnym występem Zandberga oraz apel Ewy Kopacz o niemarnowanie głosu na małe partie. Razem również nie zdobywa mandatów, ale ma subwencję.

Rok 2016: w bliżej nieznanych okolicznościach, za które wzajemnie obwiniają się obie strony, dochodzi do rozpadu Zjednoczonej Lewicy. SLD idzie swoją drogą, część działaczek i działaczy chcących kontynuacji ZL tworzy Inicjatywę Polską. Razem zarzeka się że nie ma mowy o współpracy z SLD. Środowiska lewicowe są rozproszone, ale do wyborów jeszcze dużo czasu, więc nic się nie dzieje.

Rok 2017: mainstreamowa opozycja jest w rozsypce, Nowoczesna po Maderze traci atrakcyjność, po Czarnym Proteście lewicowe światopoglądowo postulaty stają się nośne. Problem jest jeden – lewicowe wyborczynie ciągle za bardzo nie mają na kogo głosować, bo partie na ruchy integracyjne mają bardzo dużo czasu. To okno czasowe się zamyka na początku 2018, kiedy to powstaje Koalicja Obywatelska, a wraz z PO i Nowoczesną przystępuje do niej Barbara Nowacka wraz ze swoją Inicjatywą Polską. Motywem – zniechęcenie brakiem postępów w integracji lewicy.

Wiosna 2018: SLD proponuje Razem wspólny start w wyborach samorządowych, Razem propozycję (bez jakiejkolwiek wewnątrzpartyjnej debaty) odrzuca. Fiaskiem kończą się również negocjacje na osi Razem-Zieloni: Zieloni oczekują koalicji, gdy Razem proponuje tylko start ze swoich list. Do wyborów sejmikowych SLD, Razem i Zieloni idą oddzielnie.

Jesień 2018: Razem, ale także SLD, dostają dotkliwe lanie w wyborach samorządowych. Wydaje się jednak, że konsekwencją lania może być wreszcie integracja tego, co z lewicy zostało, zwłaszcza że na scenę wkracza nowa partia Roberta Biedronia, która ma zdolność koalicyjną zarówno z SLD, jak i z Razem (o Zielonych nie mówiąc).

Niestety, szybko politycy Wiosny buńczucznie deklarują że “nie będzie koalicji z partiami, które przegrały wybory” wierząc w “efekt świeżości”. Toczą się rozmowy w sprawie startu polityków Razem z list Wiosny (bez formalnej koalicji), ale kończą się w atmosferze skandalu. Ostatecznie Wiosna idzie sama, SLD obawiając się spadnięcia pod próg w bloku z Razem idzie z Koalicją Europejską, podobnie Zieloni. Razem klecą koalicję z Unią Pracy i RSS.

Wiosna 2019: “efekt świeżości” Wiosny ulatuje bardzo szybko i w wyborach do europarlamentu osiąga ona wynik gorszy niż jedna z “partii, które przegrały wybory”. I choć zdobywa trzy mandaty (przy pięciu SLD w ramach KE!), to trudno ten wynik rozpatrywać inaczej niż jako porażkę, która poddaje w wątpliwość zdolność Wiosny do przekroczenia progu w wyborach parlamentarnych. O wyniku Lewicy Razem nawet nie ma co pisać.

Dramat lewicy polega na tym, że nawet jeśli dojrzewa do podjęcia właściwych decyzji, to dojrzewa za późno. Zjednoczona Lewica powinna powstać najpóźniej w 2013/14, a nie na trzy miesiące przed wyborami parlamentarnymi. Razem powinno było zgodzić się na koalicję z SLD i Zielonymi przed wyborami sejmikowymi 2018 – po klęsce już SLD i Zieloni rozważali inne opcje. Podobnie Biedroń – nawet jeśli teraz rozważa centrolewicową koalicję, to wejście do niej SLD jest już opcją zdaje się bezpowrotnie zamkniętą.

To, że istnieje poważne prawdopodobieństwo, że po jesieni 2019 Polska będzie krajem bez lewicy jako poważnego i samodzielnego gracza politycznego (a nie tylko części jednego z dwóch bloków) to nie jest konsekwencja jakichś niezwykłych cech narodowych Polaków albo jakiejś aury, która emanuje nad Polską i uniemożliwia lewicy działanie. To jest konsekwencja działań i zaniechań znanych z imienia i nazwiska polityków: Millera, Palikota, Zandberga, Biedronia i wielu innych.

Co będzie dalej? Ja nadziei, w kontekście utrwalenia systemu dwublokowego, na razie nie widzę.