5 / 5 ( 3 )

Γράφει ο Νίκος Χειλαδάκης

Μετά την γνωστή τουρκική ταινία, «Yüreğıne Sor» που εξιστορούσε το δράμα των κρυπτοχριστιανών του Πόντου και η οποία δυστυχώς στην Τουρκία, αλλά και στην Ελλάδα «θάφτηκε» από όλες τις οθόνες, έρχεται τώρα μια νέα τουρκική ταινία για να αναστατώσει για άλλη μια φορά τις συνειδήσεις στην άλλη πλευρά του Αιγαίου σε μια προσπάθεια να τις ανακουφίσει από τις ιστορικές τους τύψεις. Παράλληλα είναι και ένα μήνυμα για μας τους Νεοέλληνες που επί πολλές δεκαετίες αδιαφορήσαμε σε αυτό το μεγάλο δράμα των Ρωμιών της Ίμβρου. Και ενώ σήμερα τα τουρκικά σήριαλ μας έχουν ομαδικά αποβλακώσει, συνειδησιακές ταινίες σαν αυτή είναι απίθανο να τις δούμε σε κάποιο μεγάλο ελληνικό κανάλι.

Η συγκλονιστική τουρκική ταινία έχει τον χαρακτηριστικό τίτλο, «Rüzgarlar», δηλαδή, «Άνεμοι» και εξιστορεί το μεγάλο δράμα των κατοίκων της νήσου Ίμβρου, Gökçeada στα τουρκικά, οι όποιοι ενώ με την συνθήκη της Λοζάνης τους δόθηκε το δικαίωμα να παραμείνουν στις πατρογονικές του εστίες η τουρκική καταπιεστική πολιτική τους εξώθησε σε αναγκαστική εξορία. Έτσι ενώ το 1923 οι Έλληνες της Ίμβρου ήταν περίπου ου 8.500, με αρχή τα γεγονότα του 1964 στην Κύπρο άρχισαν να φεύγουν ομαδικά και σήμερα δεν έχουν μείνει παρά μόνον περί τους 230 ηλικιωμένους .

Το δράμα αυτό της Ίμβρου συγκίνησε ένα Τούρκο σκηνοθέτη, τον Selim Evci. Ο Evci μετά από ένα ταξίδι του στο νησί παρατήρησε τα εγκαταλειμμένα σπίτια των Ρωμιών, τις ερειπωμένες εκκλησίες και τους χορταριασμένους δρόμους και αυτό τον παρακίνησε να ψάξει γιατί παρουσίαζαν αυτήν την εικόνα. Γρήγορα συνειδητοποίησε ότι οι Έλληνες της Ίμβρου ουσιαστικά εκδιώχτηκαν και μάλιστα οι πιο πολλοί εγκατέλειψαν τα σπίτια τους αφήνοντας εκεί τα έπιπλα και τα οικιακά σκευή, μαρτυρία που έδειχνε το βίαιο της αναγκαστικής τους φυγής.

Ο Selim Evci αποφάσισε τότε να γυρίσει μια κινηματογραφική ταινία όπου θα παρουσίαζε αυτό το δράμα των εγκαταλειμμένων σπιτιών και την απέραντη μοναξιά των ολίγων εναπομεινάντων Ελλήνων που με μια πικρή νοσταλγία αναπολούν τα παλιά χρόνια όταν το νησί έσφυζε από την ζωή των χριστιανών . Όπως ήταν επόμενο η ταινία αυτή προκάλεσε έντονες αντιδράσεις στο εσωτερικό της Τουρκίας και μάλλον θα ακολουθήσει την τύχη της ταινίας Yüreğıne Sor καθώς, όπως ομολογεί χαρακτηριστικά ο σκηνοθέτης, είναι σχεδόν αδύνατο να βρει κάποια κινηματογραφική αίθουσα ή κάποιο τουρκικό κανάλι για να τη προβάλει.

Παρ’ όλα αυτά η ταινία παράγωγης 2009 προβλήθηκε στο διεθνές φεστιβάλ ταινιών του Ρότερνταμ και απέσπασε πολλούς επαίνους και βραβεία σκηνοθεσίας. Ιδιαίτερη εντύπωση κάνουν οι φωτογραφίες της ταινίας που δείχνουν με ανάγλυφο και έντονο τρόπο το δράμα των έρημων δρόμων και των εγκαταλειμμένων σπιτιών των ελληνικών χωριών που σαν φαντάσματα αναπολούν την άλλοτε δόξα του παρελθόντος.

Τους κυριότερους ρόλους της ταινίας παίζουν : Mediha Didem, τον ρόλο της Ελένης, Yusuf Nelat Buluz, τον ρόλο του Μουράτ, Rüçhan Çalışkan, τον ρόλο της μαντάμ Στυλιανής, Zeynep Gülmez, τον ρόλο της Σελίν, Suat Usta τον ρόλο του μεσίτη, κάποιος Γιώργος τον ρόλο του Παναγή Καρανικόλα και ο İstelyano Okumuş, τον ρόλο του Στέλιου. Η σκηνοθεσία και το σενάριο είναι του Selim Evci.

ΝΙΚΟΣ ΧΕΙΛΑΔΑΚΗΣ

Δημοσιογράφος-Συγγραφέας-Τουρκολόγος

www.nikosxeiladakis.gr