Betekent dit dat hét corona-vaccin straks uit Nederland komt? Dat is nog lang niet zeker. Op tientallen plekken wereldwijd proberen onderzoekers een coronavaccin te ontwikkelen.

Het farmaceutisch bedrijf Janssen Vaccines uit Leiden denkt een mogelijk corona-vaccin in september op mensen te kunnen gaan testen. Dat is eerder dan verwacht, zegt hoofd virale vaccins Hanneke Schuitemaker in Nieuwsuur. Zij leidt bij Janssen het team dat werkt aan het vaccin.

Tijdens een infectie werkt de afweer te heftig, wat zorgt voor bijvoorbeeld longschade. Een medicijn kan de afweerrespons een beetje afremmen. Een goed werkend vaccin voorkomt dat iemand ziek wordt. Het wordt gezien als effectiefste middel om corona wereldwijd een halt toe te roepen.

Een vaccin beschermt tegen een infectie, in tegenstelling tot een medicijn dat je pas krijgt je als je al een ziekte hebt.

Schuitemaker zegt er alles aan te doen om zo snel mogelijk een werkend en veilig vaccin te hebben. Het startsignaal was in januari, toen China met de genetische code van het coronavirus naar buiten kwam, zegt ze. "Toen konden we gaan nadenken hoe we het beste stukje bouwen."

Met 'stukje' bedoelt ze een stukje genetisch materiaal van het coronavirus. Dat zetten de onderzoekers van Janssen in genetisch materiaal van een onschuldig verkoudheidsvirus. Het stukje corona moet ervoor zorgen dat een lichaam antistoffen gaat maken.

"De afgelopen twee maanden hebben we gekeken wat voor afweerreactie het opwekt in dieren. Normaal duurt die fase twee jaar."

De methode met een verkoudheidsvirus heeft Janssen eerder bij een ebola-vaccin en een hiv-vaccin toegepast. Of het nu ook werkt, wordt dus vanaf september getest op mensen. Schuitemaker: "We weten heel goed hoe mensen erop reageren en hebben daarom heel veel vertrouwen dat we nu ook op die manier een vaccin kunnen maken."

Alvast een voorraadje

Vanaf nu gaat het Leidse bedrijf het materiaal produceren dat het vanaf september in mensen gaat testen. "Parallel daaraan gaan we ook alvast opstarten met het produceren van vaccins", zegt Schuitemaker. "Dat doen we at risk, we weten niet of ons vaccin gaat werken. Maar als het werkt, dan hebben we alvast een voorraadje. Dat is onze strategie."

In december weten de onderzoekers dan hopelijk of het vaccin een goede afweerreactie geeft, zegt Schuitemaker. Maar daarmee is er nog altijd geen vaccin dat massaal verspreid kan worden. "Dan volgt juist het monnikenwerk. Zorgen dat je goed kunt produceren en aantonen dat het vaccin effectief is en beschermt, dat is nog een heel lang traject." Voordat er een vaccin op grote schaal beschikbaar is, zijn we zeker zo'n anderhalf jaar verder, denkt ze.

In de Amerikaanse stad Seattle kregen mensen al een mogelijk vaccin ingespoten. "Daar gebruiken ze een heel nieuwe manier om snel een vaccin in elkaar te zetten." Schuitemaker vindt het niet erg dat ze daar vooroplopen. Mogelijk kunnen resultaten van het onderzoek daar het Leidse bedrijf ook sneller verder helpen. "Het is nu echt met elkaar tegen het virus. Het is alle hens aan dek."