Is er dan geen veilige manier om elektronisch te stemmen? Vaak wordt in dit verband blockchain genoemd, de techniek achter bitcoin. Blockchain is een soort digitaal grootboek met daarin de boekhouding van elke economische transactie ooit gedaan.

Maar ook blockchain biedt hier geen soelaas, sterker nog: zéker blockchain niet. Want juist bij blockchain is alles van nature openbaar: je kunt bij bitcoin bijvoorbeeld precies achterhalen vanaf waar en naar welke rekeningen geld wordt overgemaakt. Voor verkiezingen zou dat betekenen dat stemmen aan kiezers kunnen worden gekoppeld.

Uitvoering

Voorlopig experimenteren we dus alleen met nieuwe stembiljetten en een stemmenteller. Computerbeveiliger Prins is positief over dat plan, hoewel volgens hem veel afhangt van de uitvoering. "Computers in het stemproces zie ik niet zitten, maar bij het tellen kan het best." Wel is het daarbij belangrijk dat er steekproeven worden gehouden om te kijken of de computers geen fouten maken, benadrukt hij.

Als dat toch gebeurt, kunnen de papieren stembiljetten altijd handmatig opnieuw worden geteld. Zo'n "paper trail" is er bij internetstemmen en stemcomputers niet. Volgens Rop Gongrijp, oprichter van internetprovider Xs4all en een van de drijvende krachten achter het verdwijnen van de stemcomputers, is de paper trail essentieel. "Met elektronisch tellen kan ik leven, als er maar genoeg met de hand wordt nageteld", zegt hij. Dat moet wat Gongrijp betreft gebeuren door met een willekeurige steekproef uit te kiezen welke stemmen moeten worden nageteld. En ook daar moet weer controle op zijn.