In een hoorcollege psychologie sprak een docent over een patiënt die ongecontroleerd fietsjes liet vallen. Het hele uur pijnigden de studenten hun hersens. Wat zou dat kunnen zijn? Toen het afgelopen was, vroegen ze het de docent. „I mean shit”, zei hij. Faeces dus. Maar dat goed uitspreken, dat lukte hem niet.

Dit soort misverstanden komt steeds vaker voor, nu het tweede jaar psychologie aan de Radboud Universiteit Nijmegen plotseling bilingual is geworden – hoewel studenten de Nederlandstalige bachelor hadden gekozen.

Onderwijs in het Engels is populair bij universiteiten, die graag internationale studenten aantrekken. Bij de bachelors is 20 procent van de opleidingen Engelstalig en 10 procent gemengd Nederlands-Engels. De mastersopleidingen zijn voor 69 procent Engelstalig en voor 13 procent gemengd.

De groei van het Engelstalig onderwijs is omstreden. De meeste partijen in de Tweede Kamer betuigen bijval aan een pleidooi van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen om ook het Nederlands in opleidingen goed te onderhouden, zeker voor studenten die waarschijnlijk in het Nederlands zullen werken. Bijvoorbeeld psychologen die met Nederlandse patiënten te maken krijgen.

In Nijmegen zijn nu de Engelstalige en Nederlandstalige opleidingen deels samengevoegd, zodat studenten van de Engelstalige en Nederlandstalige opleidingen hetzelfde college kunnen volgen. Bij de tweetalige vakken zijn alleen de werkgroepen nog in het Nederlands.

Dat ging drie tweedejaars psychologie te ver. Liz Beekman, Tim Eeftinck Schattenkerk en Dana Petrovic stelden vorige week een petitie op tegen de tweetaligheid.

De drie hebben een gesprek gehad met onderwijsdirecteur Ruud Meulenbroek, maar dit heeft niet tot veranderingen geleid. Een woordvoerder van de Radboud Universiteit verzekert dat het Engels niet zal worden teruggedraaid: „We willen beter in kaart hebben waar het probleem zit.”

Naast psychologie studeert Liz Beekman ook Engels. Bij die opleiding is het Engels uitstekend te volgen. Als ze terugkeert naar psychologie vraagt ze zich af „waar ik in ben beland”. Vreemde uitdrukkingen als It goes out of hand, I will let you show how that works. Everybody does his best, I will look up for it. En soms heel lang uhm, uhm, how do you say that in English?

Omdat docenten gedwongen zijn Engels te spreken, houden ze zich vaak angstvallig aan de tekst van de powerpointdia’s.

Er ontstaat een lacherige sfeer, volgens de studenten. „Je moet je concentreren en extra vertalen: wat zou de docent ermee bedoelen? Daar ben je meer energie mee kwijt dan met de stof”, zegt Petrovic.

Omdat docenten gedwongen zijn Engels te spreken, houden ze zich vaak angstvallig aan de tekst van de powerpointdia’s. Studenten horen dan wat ze op het scherm kunnen lezen. Vorig jaar, in het Nederlands nog, gaven docenten extra uitleg of vertelden ze interessante verhalen over professionele ervaringen die ze hadden. „Daar is zo’n hoorcollege voor”, zegt Dana Petrovic. Nu durven ze dat vaak niet omdat hun de woordenschat ontbreekt. „De hoorcolleges zijn een slecht audioboek geworden”, zegt Eeftinck Schattenkerk.

Het drietal heeft geen kritiek op de docenten. Zij geven uitstekend college in het Nederlands. Vandaar dat ze er ook niets voor voelen om aan de leiding van de universiteit te vertellen welke docenten onduidelijk Engels spreken.

Dat de werkgroepen wel in het Nederlands worden gegeven, biedt weinig soelaas. „Die worden niet gegeven door hoogleraren maar door jonge docenten van onder de dertig”, zegt Petrovic.

Voor Petrovic zal Engels belangrijk blijven, want zij wil de wetenschappelijke richting van de psychologie in, de bestudering van de hersenen. Eeftinck Schattenkerk denkt aan de richting klinische psychologie, waar hij tegenover Nederlandse patiënten, Nederlandse psychologische begrippen zal moeten gebruiken. Beekman is geïnteresseerd in arbeid en organisatie. Grote kans dat haar latere baan Nederlandstalig zal zijn.

De Engelstalige opleiding trekt hoofdzakelijk Duitse studenten. Net als Nederland heeft Duitsland een numerus fixus voor psychologie. Veel Duitse studenten hebben Nederlands geleerd in een speciale cursus van zes weken en doen aan het Nederlandstalige programma voor psychologie mee. Die zijn teleurgesteld dat ze weer Engels moeten spreken.

Een versie van dit artikel verscheen ook in NRC Handelsblad van 21 oktober 2017