Het AVROTROS-programma De Privacytest, dat maandagavond werd uitgezonden op NPO 3, blijkt zelf de privacy van nietsvermoedende Instagram-gebruikers te hebben geschonden.

Een woordvoerder van de omroep zegt tegen NU.nl dat de uitzending offline is gehaald terwijl wordt gekeken welke aanpassingen er nog nodig zijn om verdere privacyschending te voorkomen.

In De Privacytest moesten een studiopubliek en kijkers thuis hun eigen kennis over privacykwesties testen.

Om de vragen kracht bij te zetten, werd de hulp van ethisch hacker Wouter Slotboom ingeroepen. Aan het eind van de uitzending toonde hij Instagram-foto's van rijbewijzen en sleutels, met de waarschuwing dat zulke foto's door kwaadwillenden kunnen worden gebruikt om identiteitsdiefstal te plegen of om kopieën van sleutels te maken.

De rijbewijzen werden onherkenbaar in beeld gebracht, maar de sleutels waren wel herkenbaar. Ook gebruikersnamen en profielfoto's waren herkenbaar in beeld. In totaal kwamen foto's afkomstig uit meer dan tien profielen voorbij.

Toestemming

Twee mensen wier Instagram-foto's op televisie verschenen, vertellen aan NU.nl dat zij niet om toestemming zijn gevraagd voor gebruik van de foto's. Eén van de bronnen wilde niet bij naam genoemd worden om verdere aandacht voor haar account - dat inmiddels niet meer openbaar toegankelijk is - te vermijden.

"Het is vooral ironisch dat het een privacyprogramma is en dat ze mijn privacy schenden", zegt singer-songwriter Roos Blufpand, die dinsdagochtend pas hoorde dat ze op televisie was geweest toen anderen haar hierop wezen.

Zij plaatste een foto van haar sleutels, die ze inmiddels weer heeft verwijderd. "Dat ze het in de aandacht brengen met zo'n programma vind ik heel goed. Maar het is wel vreemd dat ze je foto gebruiken zonder toestemming."

Aan het eind van de uitzending toonde programmamaker AVROTROS de volgende mededeling in beeld: "De AVROTROS heeft zich ingespannen om alle rechthebbenden van de in dit programma vertoonde fragmenten te achterhalen." Dat lijkt in het geval van de Instagram-foto's echter niet te zijn gebeurd.

Rijbewijzen

Verschillende rijbewijsfoto's die in de uitzending werden gebruikt, waren ook op Instagram zodanig aangepast dat er geen gevoelige gegevens op te zien waren. NU.nl vond op basis van de uitzending echter nog wel één rijbewijsfoto waarop een burgerservicenummer te zien was, omdat de naam van de Instagram-gebruiker duidelijk in beeld kwam.

De overheid raadt burgers aan het burgerservicenummer streng te bewaken, omdat het kan worden gebruikt om identiteiten te stelen.

Meerdere Instagram-profielen die maandagavond in de uitzending te zien waren, zijn dinsdagavond niet meer toegankelijk omdat hun eigenaren er achteraf privé-accounts van hebben gemaakt.

Reactie

"We hebben voor nu even besloten de uitzending van Uitzending Gemist te halen", zegt een woordvoerder van AVROTROS. Volgens haar waren de foto's van sleutels niet onherkenbaar gemaakt, omdat de resolutie op televisie te laag was om misbruik mogelijk te maken.

Het was echter nog wel mogelijk om via de gebruikersnamen van gebruikers een foto in hogere kwaliteit op te zoeken. "Daar hadden we even goed naar moeten kijken."

"Uiteindelijk doen we dit natuurlijk om awareness voor privacy te creëren", besluit de woordvoerder. De Privacytest werd maandagavond door 411.000 mensen bekeken, blijkt uit cijfers van Stichting Kijkonderzoek.