Beeld Rink Hof

Eerst dacht Sven Heinen, voorzitter van Makelaars Vereniging Amsterdam (MVA), dat er een drukfout in de cijfers zat, daarna dat iemand hem voor de gek hield. En toen hij door kreeg dat de huizenprijzen in Amsterdam werkelijk twintig procent zijn gestegen, schrok hij zich rot.



Zulke stijgingen zijn weliswaar goed nieuws voor huizenbezitters, maar voor de stad als geheel en voor mensen die hier graag willen wonen juist een horroscenario.



"Dit is een ongezonde situatie," zegt Heinen. "Elk kwartaal hoop ik signalen van afkoeling te zien, maar niets van dit alles. De Amsterdamse huizenmarkt is zwaar oververhit."



Niet bij te benen

De stijgingen lopen ver in de dubbele cijfers. In een jaar tijd zijn de verkoopprijzen van Amsterdamse huizen ruim 20 procent gestegen tot gemiddeld 463.000 euro. Dit is een stijging van meer dan 80.000 euro in een jaar tijd.

Dit betekent dat de waarde van huizen is toegenomen met een riant gezinsinkomen van tweeverdieners, zonder dat de bewoners daar iets voor hoefden te doen. Alleen maar blijven ademhalen.



De prijs per vierkante meter nam 12 procent toe. In een kwartaal tijd stegen de verkoopprijzen gemiddeld 12 procent ofwel met 50.000 euro. Ook een waardestijging die gelijk staat aan een riant jaarinkomen. En dat in drie maanden tijd.



Dit soort prijsstijgingen is niet meer bij te benen, zegt Marja Elsinga, hoogleraar woningbeleid en woningmarkt aan de Technische Universiteit in Delft. "Twaalf procent in een kwartaal is alarmerend."



Race

Mensen raken tussen wal en schip, aldus Elsinga. De huizenprijzen stijgen veel sneller dan de lonen en dit zorgt ervoor dat woningen onbetaalbaar worden. "Mensen kunnen dan geen huis kopen en kunnen ook niet terecht huurwoningen."

Elsinga kan niet aangeven waar de race naar hogere woningprijzen eindigt. "Mensen zoeken de uiterste grenzen van hun mogelijkheden op. Ze gaan samen kopen. Er worden huizen gedeeld. Ouders worden ingeschakeld om mee te kopen of garant te staan. Om aan geld te komen wordt er van alles georganiseerd. Het is alleen maar triest dat mensen daarin steeds verder gaan. Ze willen wonen."



In steden als Londen, Stockholm, Toronto en Sydney dalen de huizenprijzen inmiddels licht, mede doordat de overheid heeft ingegrepen met hogere belastingen voor tweede woningen en strengere hypotheekregels.



Expats

In Amsterdam zien we dat vooral expats deze kant opkomen en die kunnen de huizen nog wel betalen. "Voor iemand uit Londen is Amsterdam zelfs goedkoop," aldus Heinen. Huizenzoekers uit andere delen van Nederland haken wel af.



Elsinga vindt dat beleidsmakers moeten zoeken naar creatieve manieren om de Amsterdamse woningmarkt toegankelijk te maken. "Zoek het niet in regels. Maak gebruik van woningcorporaties." Die kunnen behalve sociale huurwoningen ook vrije sectorwoningen bouwen onder bepaalde voorwaarden. "Ik denk aan een nieuw betaalbaar segment met energie-neutrale microwoningen dat wel kostendekkend maar geen winstmaker is."