Shell heeft afstand genomen van zijn aansprakelijkheid voor de schulden van de NAM. Dagblad Trouw leidt dat af uit een enkele zin in het jaarverslag van het olieconcern. Vorig jaar juni heeft Shell zijn zogenoemde 403-aansprakelijkheidsverklaring voor de NAM ingetrokken. Dat is een wettelijke verplichting die bedrijven hebben om zich aansprakelijk te stellen voor schulden van dochterondernemingen die geen eigen jaarrekening hebben (403 verwijst naar een artikel in het Burgerlijk Wetboek).

Shell gaf die verklaring sinds 1985 elk jaar af. De krant heeft deskundigen geraadpleegd en volgens hen komt het erop neer dat Shell nu niet langer verantwoordelijk kan worden gesteld voor schade door de aardbevingen in Groningen. De aansprakelijkheid geldt voor bijvoorbeeld contracten of schikkingen die een dochterbedrijf afsluit.

Maar Shell zegt in een reactie dat de NAM sinds vorig jaar zijn eigen jaarrekening publiceert. Volgens het concern is daarom een aansprakelijkheidsverklaring niet meer nodig en is het puur een kwestie van jaarrekeningenrecht. Shell is mede-eigenaar van de NAM, samen met Esso.

Risico's stapelen zich op

Advocaat Steef Bartman, deskundig op het gebied van aansprakelijkheidsverklaringen, betwijfelt dat. Hij suggereert dat Shell de aansprakelijkheid niet toevallig beëindigde kort nadat de rechter bepaalde dat de NAM opdraait voor de aardbevingsschade.

De NAM heeft weinig geld in kas en kan schadeclaims alleen voldoen als er genoeg binnenkomt uit de gaswinning. Maar dat is een probleem: het kabinet wil de gaswinning juist verminderen.

Partijen van bewoners en bedrijven uit het aardgasgebied, de staat en de NAM zijn bezig afspraken te maken over het vergoeden van de aardbevingsschade. Minister Wiebes denkt dat dat volgende week gaat lukken. In de meeste gevallen zal het aankomen op een schikking, waarbij de NAM niet alleen schade moet vergoeden, maar ook aansprakelijk is voor versterking van gebouwen.

"De risico's stapelen zich op en niemand weet hoe hoog de rekening uitvalt. Het is een reëel scenario dat de NAM volloopt met verplichtingen en Shell zijn handen er daarom vanaf trekt", zegt de Groningse hoogleraar bestuursrecht Herman Bröring in Trouw.