Het aantal studenten dat voor het vak Nederlands kiest, is de afgelopen jaren "dramatisch" afgenomen. De universiteiten, docenten en de Taalunie luiden de noodklok en werken aan een actieplan om de studie snel weer aantrekkelijker te maken.

Dat bevestigen zij naar aanleiding van een bericht van het Amsterdamse studentenmagazine Ad Valvas. Het platform van de VU meldde dat zich dit jaar slechts zes eerstejaarsstudenten Nederlands hebben aangemeld.

In 1995 schreven 555 eerstejaars zich bij de zes universiteiten in voor de studie Nederlands. In 2017 waren dat er nog maar 222, blijkt uit cijfers van de Vereniging van Universiteiten (VSNU).

Neerlandicus Marc van Oostendorp, hoogleraar aan de Radboud Universiteit en verbonden aan het Meertens Instituut, noemt de trend "vrij dramatisch" en "lastig te verklaren". "De Nederlandse taal is populair, en wie de studie voltooit, is gegarandeerd van een baan in het onderwijs."

Onderwijs heeft binnenkort groot probleem

De terugloop van het aantal studenten zadelt het voortgezet onderwijs over een paar jaar op met een groot probleem. "Zelfs als alle studenten die het vak nu volgen leraar worden, dan nog zijn er over tien jaar bij lange na niet genoeg mensen om in het hele land alle lessen Nederlands te geven."

Ook algemeen secretaris Hans Bennis van de Taalunie, de beleidsadviseur voor het Nederlands, noemt de trend "vreselijk". "Niet alleen omdat Nederlands het mooist denkbare vak is om te studeren, maar ook omdat het vak Nederlands de basis van het onderwijs op de middelbare scholen vormt. Je moet er niet aan denken dat hier in de toekomst niet-gediplomeerde mensen voor ingehuurd zouden moeten worden."

'Het vak Nederlands brengt geen liefde voor taal meer bij'

Beide organisaties wijten de terugloop voor een groot deel aan de invulling van het vak Nederlands op middelbare scholen. "Nederlands is sinds de jaren tachtig steeds meer een vaardigheidsvak geworden", legt Van Oostendorp uit. "Je leert trucjes; het eindexamen bestaat alleen maar uit het verklaren van een paar teksten. Op geen enkele manier is er nog ruimte om leerlingen echte liefde voor taal bij te brengen."

Hij benadrukt dat het goed beheersen van de Nederlandse taal door scholieren "een groter belang dient dan alleen het halen van goede cijfers. Taal maakt elke dag een essentieel deel uit van onze samenleving."

Ook Bennis hoort veelvuldig de geluiden dat scholieren het vak Nederlands saai vinden. "Echt leren nadenken en praten over taal is volledig verdwenen uit het vak", beaamt hij. "Dat moet heel snel op de schop. Nederlands moet weer een leuk, inhoudsvol vak worden, net als geschiedenis of biologie. Het moet gaan over kennis over en houding tegenover taal, niet alleen maar om vaardigheden."

Platform wil binnen twee jaar eerste veranderingen doorvoeren

De Taalunie werkt samen met de universiteiten en diverse docentenorganisaties aan een plan om het Nederlands binnen een paar jaar weer veel aantrekkelijker te maken. Wat Bennis betreft moet het veranderen van het lesprogramma Nederlands op middelbare scholen prioriteit krijgen. Vlaanderen loopt in dit opzicht al een paar jaar voor op Nederland; hier hebben aanpassingen vooralsnog tot de gewenste resultaten geleid.

Het ministerie van Onderwijs steunt de denktank en staat volgens de Taalunie open voor de herzieningen die hier uitkomen. Het is de bedoeling dat de eerste aanpassingen mogelijk in 2020 concreet worden doorgevoerd op scholen.

​​Wil jij elke ochtend direct weten wat je 's nachts gemist hebt en wat er die dag gaat gebeuren? Abonneer je dan nu op onze Dit wordt het nieuws-nieuwsbrief!