W tej historii pomylone zostało wszystko: zdjęcia miejsca, opis wydarzenia i data. Nie zapomniano o jednym - dopisaniu motywów politycznych do rzekomej zemsty za kryzys polsko-izraelski, która poskutkować miała dewastacją żydowskiego cmentarza w Świdnicy. Izraelskie media spreparowały fake newsa, nie bójmy się tego powiedzieć.

We wtorek 19 lutego, większość izraelskich mediów obiegła szokująca informacja o rzekomym ”zdewastowaniu żydowskiego cmentarza w Świdnicy”. Według rekacji dziennikarzy, miała to być odpowiedź na ”narastające napięcie na linii Polska-Izrael”. Informację takiej treści podała bowiem agencja prasowa Jewish Telegraphic Agency (JTA), a za nią m.in. Jerusalem Post, The Times of Israel, sNewsi czy portal antisemitism.org.il - monitorujący przypadki antysemityzmu na świecie.

Polityczna zemsta?

JTA i dziennikarz Cnaan Liphshiz w swojej depeszy stwierdził wprost, że mowa o wandalizmie powiązanym z wydarzeniami politycznymi wokół wypowiedzi izraelskich polityków i polskiego zaangażowania w Holokaust. Jako źródło informacji, agencja powołuje się na polski portal „Wmeritum”, ale cytuje rzekomych świadków wydarzenia, które miało mieć miejsce godziny temu oraz łączy ten akt z napisem ”Jezus jest królem”, który faktycznie pojawił się na murze żydowskiego cmentarza we Wrocławiu 13 lutego.

Problem polega na tym, że załączone do artykułów w izraelskich mediach zdjęcia nie pochodzą ze Świdnicy, żaden przypadek dewastacji żydowskich nekropolii nie miał w ostatnich miesiącach w Polsce miejsca, a cała sprawa dotyczy… aktu wandalizmu z kwietnia 2015 roku z Olkusza.

Nie Świdnica, a Olkusz. Cztery lata temu

To właśnie tam, cztery lata temu na cmentarzu przy ulicy Ołowianej nieznani sprawcy zniszczyli 15 nagrobków, czarnym sprayem umieszczając na nich motywy satanistyczne oraz antykatolickie (m.in. oskarżenia Jana Pawła II o pedofilię). Tymczasem bez żadnej weryfikacji źródeł, tego rodzaju spreparowana w antypolskim kontekście polityczno-społecznych ”informacja” rozprzestrzenia się w izraelskich środkach masowego przekazu i jest komentowana w telewizji.

O sprawie dowiedziałem się od izraelskiego dziennikarza, który powiedział mi, że dzisiaj to będzie ”temat numer jeden” w porannych dyskusjach. Gdy ustaliłem z pomocą internautów na Twitterze, że mówimy o klasycznym fake newsie, jego relacje z tej sprawy zostały sprostowane - nadal jednak wiszą wszystkie wspomniane na początku artykuły.

Ambasada reaguje

Osobiście zawiadomiłem o sprawie ambasadora Polski w Izraelu Marka Magierowskiego, który w tej chwili kontaktuje się z zarządcą cmentarza żydowskiego w Świdnicy oraz z izraelskimi dziennikarzami w celu sprostowania oczywistego kłamstwa. W tej chwili media izraelskie zmieniają zdjęcia artkułów, ale treść (fałszywa) pozostaje bez zmian. Według informacji Wirtualnej Polski, zarówno władze Świdnicy jak i lokalna policja nie potwierdzają informaji o rzekomym zdewastowaniu żydowskiego cmentarza w tym mieście.

W tym samym czasie - tyle, że w rzeczywistości - niespełna 100 grobów zostało sprofanowanych w nocy z poniedziałku na wtorek na cmentarzu żydowskim w Quatzenheim w departamencie Dolny Ren w regionie Grand Est na północnym wschodzie Francji.

PS Po naszej stanowczej reakcji oraz interwencji polskiej ambasady w Tel Awiwie, agencja JTA sprostowała swoje nieprawdziwe informacje.