'Toen ik de jaarwisseling op honderden kilometers afstand volgde, vroeg ik mij af: wat is daar in hemelsnaam gebeurd?', zo begon Remkes zijn betoog tijdens het raadsdebat over de vonkenregen op Scheveningen. De raad debatteert naar aanleiding van het rapport van de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OvV) naar het uit de hand gelopen vreugdevuur tijdens de afgelopen jaarwisseling.

Hij somde de fouten op die de gemeente eerder heeft gemaakt tijdens vreugdevuren: 'De afspraken zijn niet gehandhaafd. De gemeente drong wel aan, maar koos er niet voor om er consequenties aan te verbinden. De gemeente en de brandweer hebben het risico op vliegvuur onvoldoende onderkend.' Volgens Remkes ging het ook in de jaarwisseling van 2017-2018 mis met een vuurstapel, maar in mindere mate dan afgelopen jaarwisseling. 'Die context had indringende vragen moeten oproepen over de hoogte, inhoud van brandstapels en het gebruik van brandversnellende middelen', zei de waarnemend burgemeester.

Gesprek met bouwers

Over de rol van de gemeente oordeelde Remkes: 'De gemeente was niet alleen initiatiefnemer, maar had ook een belangrijke rol. Daar is een rolvermenging ontstaan: de gemeente was toezichthouder, facilitator en financier. Dat zijn rollen die uitermate zorgvuldig van elkaar moeten worden gescheiden.'

Remkes spreekt vrijdag met de organisaties van de vreugdevuren op Scheveningen en Duindorp. 'Vragen die aan de orde komen: hoe kijkt u aan tegen het raamwerk? Wie kunnen wij van u als serieuze gesprekspartner benoemen? En met wie kunnen sluitende afspraken worden gemaakt?' Uit het rapport van de OvV bleek dat de gemeente met 'een fictieve partij' zaken deed, omdat de stichting Vreugdevuur Scheveningen een papieren organisatie was. Remkes wil dat de gesprekspartner helder is.

Risico's beheersen

Volgens de waarnemend burgemeester 'had eerder moeten worden geconcludeerd dat veiligheidsgrenzen zijn bereikt. Remkes wilde al vooruitblikken naar komende jaarwisseling: 'We moeten maximaal lering trekken uit het rapport en we moeten alles op alles zetten om de veiligheidsrisico's te beheersen.'

De OvV adviseerde een vergunningentraject voor de vreugdevuren, in plaats van een convenant waarin afspraken staan tussen gemeente en de bouwers. 'De openbare procedure is er dus ook voor bevolking van Scheveningen, Duindorp en andere betrokkenen uit gemeente.'

'Het is dit of nee'

Ook de hulpdiensten worden daarbij betrokken, zei Remkes. 'De brandweer heeft het al advies geformuleerd. Over de maximale hoogte, breedte en volume van stapels. Het Instituut voor Fysieke Veiligheid heeft dat advies samengesteld. Grosso modo komt dat neer op 5 bij 5 bij 3 meter. De brandweer zegt dat het onder strikte condities maximaal 10 bij 10 bij 10 meter mag. Wat mij betreft is het ondenkbaar dat er wordt afgeweken van het advies van de brandweer. Het is dit of nee.'

'Het wedstrijdelement eruit halen lijkt mij heel verstandig', zei Remkes verder. De bouwers van Scheveningen en Duindorp speelden nu tegen elkaar wie als snelste de hoogte van 35 meter hoogte bereikte. 'Dit heeft tot heel ongezonde toestanden geleid.' Hij verzon tijdens het debat wel snel een ander wedstrijdelement: 'Bijvoorbeeld: wie weet de meeste feestgangers te trekken? Het wedstrijdelement hoeft niet te liggen in de brandstapels.'

'Eén vergunningaanvraag binnen'

Op dit moment is er één vergunningaanvraag binnen, aldus Remkes. Het gaat om de stapel op Scheveningen. Duindorp wil nog even de positie van burgemeester en raad afwachten. Remkes waarschuwt ook voor te hooggespannen verwachtingen. Ook als alle procedures goed worden doorlopen, is er geen 100 procent garantie dat het goed gaat. Als je dat wil, moeten er veel meer dingen worden afgelast of verboden, stelde hij.

Een vergunning voor de vuren zou eind november klaar kunnen zijn. Dan zijn de adviezen van experts en de zienswijzen van bewoners er ook. Vervolgens kan de gemeenteraad erover spreken. 'Dat gebeurt onder stoom en kokend water,' zei Remkes. De waarnemend burgemeester benadrukte nogmaals dat het lastig gaat worden om het rond te krijgen.

Schadeafwikkeling

De Onderzoeksraad stelde in haar rapport dat de gemeente aansprakelijk kan worden gesteld voor de schade van bewoners. Dat bevestigde ook een eigen jurist van de gemeente Den Haag. 'Daarom gaat de gemeente nu de daadwerkelijk geleden schade vergoeden. Er zullen ook nog claims komen van verzekeraars', zei Remkes. Met de afhandeling van de schade zal vrijdag worden begonnen. Remkes beloofde: 'Wij gaan niet in allerlei juridische haarkloverij vervallen.' Volgens de burgemeester zal de gemeente de schade 'ruimhartig' vergoeden.

LEES OOK: Haagse raad heeft twijfels over veiligheid vreugdevuren