Op het journaal was kort te zien dat zondag honderden Turkse Nederlanders in Rotterdam demonstreerden tegen terrorisme. Ze demonstreerden vooral tegen de coulante houding van het westen jegens ‘terroristen’ van de PKK en de Gülenbeweging, die achter de mislukte staatsgreep van 15 juli zou zitten.

Aha, daar is de lange arm van de Erdogan weer, denkt de kijker, vooral bij het aanschouwen van de tientallen rode Turkse vlaggen. Nieuw was dat er ook met Nederlandse vlaggen werd gezwaaid. En het Wilhelmus werd gezongen. De organisatie wilde waarschijnlijk voorkomen dat hun eigen premier Rutte ze weer op onbeschofte wijze de deur zou wijzen.

In Nieuwsuur was de demonstratie niet te zien. Wel een item waarin de deken van de Turkse advocaten stelde dat premier Erdogan de Turkse rechtstaat heeft opgeheven.

Zie hier de kloof. De gangbare media besteden vooral aandacht aan de anti-democratische acties van Erdogan. De Turkse nationalisten zien in hem juist de redder des vaderlands, die een coup heeft voorkomen.

Om aan het onbegrip een einde te maken, bracht Tegenlicht (NPO 2) een portret van Nederlandse Erdogan-supporters. Regisseur Halil Ibrahim Özpamuk laat zien hoe ze denken, en hoe ze zich voelen.

‘Trots’ is het sleutelbegrip: Erdogan is een sterke man die ze iets geeft waar ze trots op kunnen zijn. Dat terwijl ze door de Nederlandse politiek en media alleen maar naar beneden worden gehaald. Ze voelen zich Nederlander, maar ze zijn hier niet welkom.

Twee van de geportretteerden springen eruit: Huseyin Sayilgan, de man die in Turkije aangifte deed tegen Metro-columnist Ebru Umar wegens belediging. Je ziet hem naar Pauw gaan, voor een confrontatie met Umar, die wordt geflankeerd door Jort Kelder. Twee tegen één. Sayilgan maakt geen kans. Mismoedig gaat hij naar huis. Op zijn gezicht kun je lezen: wat kun je verwachten van de anti-Turkse media?

Een andere man, Abdurrahman, laat de romantiek zien van het nationalisme. Hij idealiseert het Osmaanse Rijk toen alle moslims nog onder Turkse leiding leefden. Hij hult zichzelf in Osmaanse klederdracht en neemt paardrijles.

Andere Tijden (zaterdag, NPO 2) had een mooie parallel met het verleden: spanningen tussen Marokkaanse gastarbeiders in de jaren zeventig na de mislukte staatsgreep tegen koning Hassan II. Ook hier een buitenlands conflict dat op de Nederlandse stoep werd uitgevochten.

Aanhangers van het regime keerden zich met geweld en intimidatie tegen linkse Marokkanen. Hassan II was erop gebrand dat de Marokkanen in Nederland niet integreerden, en vooral zijn trouwe onderdanen bleven.

Heerlijke beelden van het slonzige Nederland in de jaren zeventig: bossen haar, straatgeweld, ME erbij, een bezetting van een kerk. Toenmalige minister en VVD-leider Hans Wiegel zei dat hij het geweld niet zou accepteren.

En wat deed Wiegel dat keurig en welbespraakt. Als je dat vergelijkt met zijn nazaat Mark „Pleur Op” Rutte, dan weet je: we hebben meer verloren dan onze open geest.

Wilfred Takken vervangt Hans Beerekamp

NRC Kijktips Wat moet je deze week kijken? Tips voor boeiende programma’s, series en films Inschrijven

Een versie van dit artikel verscheen ook in NRC Handelsblad van 21 november 2016