‘Baudet is een racist!’ ‘Met Forum voor Democratie valt nu nooit meer te regeren.’

De omstreden tweet van Thierry Baudet over twee vrouwen die vorige week in de trein door vier Marokkanen „ernstig” zouden zijn lastig gevallen leidde bij politieke tegenstanders tot felle, afkeurende reacties. Baudet bleek het incident feitelijk volledig verkeerd te hebben weergegeven – het ging om een controle door drie conducteurs in burger en een politieagent. Ook ontpopte hij zich volgens critici nu definitief tot xenofobe politicus.

Op sociale media vielen de kritische reacties uit zijn eigen achterban op. „Hij verkloot het gewoon met dit soort achterlijke tweets”, zei bijvoorbeeld publicist Michael van der Galien, die vervolgens aankondigde zijn FVD-lidmaatschap op te zeggen.

Twitteraar DutchBiologist schreef: „Ik vind het echt jammer dat Baudet deze domme fouten maakt. Hij lijkt echt een amateur. […] Hopelijk geeft hij snel het stokje over aan [Joost] Eerdmans.”

En ‘Don Inigo’ verzuchtte, ook op Twitter: „Je zou soms wensen dat Thierry Baudet iets langer nadacht vóór hij een opmerking of tweet.”

‘Een domme fout, ja’

NRC polste bij vijf FVD-leden wat de ‘Marokkanentweet’ van Baudet voor zijn gezag en geloofwaardigheid binnen de partij betekent.

Een domme fout, die tweet, ja daar zijn de meesten het wel over eens. Baudet „floept er nu eenmaal vaak wat uit”, zegt de 18-jarige Tristan van Dasselaar uit Bunschoten-Spakenburg. „Meestal klopt het wel, maar nu sloeg hij de plank eventjes goed mis.” „Een slecht overwogen tweet”, volgens 17-jarige vwo-scholier Andy uit Doetinchem. „Hij had de feiten even niet op orde. Dat is het gevaar van Twitter: je stuurt snel ongenuanceerde berichten rond.”

Baudet gaat daar helaas wel vaker mee de mist in, vindt Cappie de Muralt (54) uit Oegstgeest. „Hij moet eens leren tot tien te tellen voor hij wat de wereld in slingert.” De Muralt, exportmanager bij een textielbedrijf in het oosten van het land, is het eens met het advies dat Kamerlid Theo Hiddema zijn fractievoorzitter gaf. „Stop met twitteren, Thierry. Zet het debat vooral op scherp, maar doe dat in de Tweede Kamer.”

‘Met Baudets boodschap was niets mis’

De fout, vinden de FVD’ers, zit hem enkel in de onjuiste weergave van het treinincident. Met inhoud van de boodschap was niets mis. Bedrijfskundestudent Van Dasselaar: „Het hád gebeurd kunnen zijn.”

Hij bedoelt – en krijgt bijval van zijn partijgenoten – dat Baudet met zijn tweet terecht een maatschappelijk probleem heeft aangekaart. Jelle de Wit (34) uit Alkmaar heeft het dan over „overlast door hangjongeren”. „En ja, Baudet dacht dat het om vier Marokkanen ging. Ik geloof niet dat hij een hele bevolkingsgroep heeft bedoeld.”

Dat denken de anderen wel. Veel van de overlast gevende jongeren in Nederland zijn volgens hen van Marokkaanse komaf. Kijk naar criminaliteitscijfers, zegt Tineke Elzinga (67), een gepensioneerde kleuterleidster uit het Friese Dantumadeel. En: „Zij hebben gewoon minachting voor onze samenleving.” Het is in haar ogen dan ook goed dat Baudet dit probleem benoemt. „Dan wordt het een thema in de politiek. Dit leeft bij heel veel mensen.”

De achtergrond daarvan is volgens Van Dasselaar dat veel niet-westerse migranten die westerse normen niet aanvaarden. Daarmee heeft Baudet volgens hem nog geen racistische uitspraak gedaan – wat hem veel verweten is. Van Dasselaar: „Het gaat Baudet niet om ras of religie.”

Daar is De Muralt het mee eens. „Als de tweet over Polen of Chinezen was gegaan, had niemand er moeilijk over gedaan.”

Lees ook: hoe Baudet eerder met twitterophef omging

‘De grens wordt bepaald door het strafrecht’

Over de vraag wat dan de grens is van wat Baudet wel of niet kan zeggen, hoeven de meesten niet lang na te denken. Het strafrecht is leidend. „Je mag niet oproepen tot geweld, of andere strafbare feiten”, zegt Jelle de Wit, die werkt als marketeer. En haatzaaien? „Daarvoor is het bewijs altijd ontzettend lastig.”

Voor de Doetinchemse scholier Andy moet je kunnen zeggen dat ‘alle Marokkanen het land uit moeten’. „Al denk ik niet dat dat juridisch haalbaar is.” ‘Alle Chinezen het land uit!’, mag ook van Andy, zoon van Chinese ouders. „Dat beschouw ik dan als een mening van iemand waar ik het niet mee eens ben.” Tineke Elzinga vindt de grens moeilijker te trekken. „Het moet gewoon fatsoenlijk blijven.”

De FVD’ers vinden dat politieke tegenstanders wel heel snel het stempel van racisme op Baudet hebben gedrukt. „Lekker makkelijk”, zegt Van Dasselaar, „dan hoeven ze het niet over de inhoud te hebben.” Elzinga maakt zich daar boos over. „Als men ons steeds maar racistisch blijft noemen, dan word je op een gegeven moment ook racistisch.”

‘Ik verwacht geen cordon sanitair’

Dat stempel kan ook leiden tot een politiek isolement. Het wordt, zo klonk het bij veel andere partijen in Den Haag, steeds lastiger om ooit met Forum voor Democratie een coalitie te vormen. GroenLinks zette in Limburg deze week een gedeputeerde uit de partij die op eigen houtje in een college met FVD en PVV was gaan zitten.

„Voor sommige partijen is het al verkiezingstijd”, zegt Jelle de Wit daarover. „Nou, met GroenLinks of D66 zúllen we ook nooit gaan regeren.” Ook de anderen zitten daar niet zo over in. Elzinga verwacht „geen cordon sanitair”. „Daar is dit incident echt te klein voor.” Dit relletje ebt wel weer weg, verwacht ook Cappie de Muralt. „En als Forum en PVV volgend jaar samen 35 of meer zetels halen, dan kunnen VVD en CDA niet langer om ons heen.”

Van Dasselaar ziet wel een ander risico. Als partijleider Baudet nog eens een publicitaire uitglijder maakt, zoals vorige week, dan kan dat de partij weleens blijvend schaden. „Hij kan zich dat niet al te vaak meer permitteren. Ik denk dat hij dat zelf ook wel ziet.”

NRC Future Affairs De spannendste stukken over de toekomst van tech, economie, klimaat en megatrends Inschrijven

Een versie van dit artikel verscheen ook in NRC Handelsblad van 7 februari 2020