Die zondagochtend rijdt Mark Vuurens naar het huis van Jesse Klaver, het is een ingeving, het is vlakbij, het is wat paparazzi doen. Voor het huis staat een huurbus van Bo-rent, en daar is Jesse zelf, in weekendtenue, hij sjouwt met spullen. De bus vertrekt en Mark begint de achtervolging – het kan hem de primeur opleveren van Klavers nieuwe adres, want dit lijkt serieus op een verhuizing. Politici zijn matig interessant voor paparazzi, maar Jesse houdt van publiciteit en ziet er leuk uit, dat maakt hem verkoopbaar, en Mark is een jonge (28) paparazzo die zich wil onderscheiden.

De bus rijdt zuidwaarts en verdwijnt achter een bungalow in het buitengebied van Roosendaal, privégebied – daar kan Mark niet fotograferen ‘en aanbellen vind ik te ver gaan, want de bedoeling is dat de persoon die ik fotografeer me niet ziet’.

Marks veronderstelling is: Jesse Klaver verhuist terug naar zijn roots, ‘hij komt uit die buurt’. Hij belt Privé. Er is geen bewijs voor de verhuizing, zegt Mark, ook niet in het kadaster, dat heeft hij nagezocht, ‘maar hij liep wel met z’n tv, en ik sjouw ook niet dagelijks een tv m’n bus in’. Privé koopt zijn foto’s – het levert niet superveel op, ‘vroeger reden paparazzi in nieuwe Mercedessen maar dat is voorbij, door internet’.

Die woensdag publiceert Privé de foto’s, de berichtgeving erbij is ondertekend met ‘E.S.’. Jesse Klaver ‘verruilt’ de stad voor ‘het Brabantse land’. Jesse Klaver: WEG UIT DEN HAAG!

Jesse Klaver in Privé.

‘E.S.’ is Evert Santegoeds, hoofdredacteur van Privé, al kan hij zich dit stukje niet echt herinneren, ‘het is alweer zoveel stukjes geleden’. Hij gaat af op de informatie van de fotograaf, waarom zou hij het nieuws checken, ‘ik denk dat er niemand anders was op de redactie en dat ik zelf snel het stukje heb getikt’.

Nu is de verhuizing van Jesse Klaver nieuws geworden, want ook roddelnieuws is nieuws – het druppelt al door naar de serieuze pers. De vriendin van Alexander Pechtold was bijvoorbeeld ook een primeur van Party. Alleen: Jesse Klaver vertrekt niet uit Den Haag. En niemand vraagt hem iets. Het nieuws is nepnieuws.

Die ochtend om 8 uur vraagt een samensteller van Omroep Brabant om een stukje over Jesse Klaver. De freelance webredacteur is binnen vijf minuten klaar, ‘Jesse Klaver verruilt het koude Den Haag voor het warme Brabant’, er komt een foto bij van Jesse met de burgemeester, glazen bier in de hand, ‘proosten op Roosendaal’. Lekker licht echt Brabants nieuws. De redacteur moet graven in zijn geheugen – misschien heeft iemand anders dat stukje geschreven, je schrijft er zo tien per uur. Maar het is duidelijk zijn stijl – ‘en als ik dit zo teruglees denk ik: christus. Beetje matig. Armoe troef. Maar je hebt weinig keus.’

Jesse Klaver op de site van Omroep Brabant.

Zijn naam blijft even in het midden, als freelancer wil je niet op deze manier hoog eindigen in Google, maar hij kan wel vertellen hoe dit komt. Het is de snelheid van de internetjournalistiek, die bestgelezen berichten vraagt, steeds opnieuw, er is veel concurrentie. Er is geen tijd om Jesse Klaver te bellen, daar wordt niet eens meer over nagedacht. Het is een onderwerp van niks maar het klikt goed, de mensen houden ervan, ‘en als ik het niet schrijf, schrijft iemand anders het’. De webredacteur wordt per uur betaald, ‘de nieuwsstroom kan heel heftig zijn: snel iets tikken over een dramatische rechtszaak, dan over Jesse Klaver – ik werk graag in de journalistiek maar je kunt je afvragen of dit nog journalistiek is. Het is zo onbezonnen.’

Omroep Brabant is een publieke omroep, maar niemand valt in de weken erna het nepnieuws op. Renzo Veenstra baalt als ik hem bel, hij is de hoofdredacteur, stukjes als deze zijn niet maatgevend zegt hij, ‘wij zijn zo niet’. Maar ze zijn ‘een klein cluppie’, ‘er staat hoge druk op om snel te publiceren – relevantie hangt ook samen met snelheid. Dit is internetjournalistiek. We leven toch in 2019, weet je. Als ik drie uur later dan de rest het nieuws breng, komen de mensen niet meer bij ons om het te lezen.’

En het is nieuws van niks, ‘een leuk gebbetje op een grappende, Brabantse manier gebracht’. Maar wel nepnieuws bij een publieke omroep met een serieuze journalistieke taak – ‘daar zijn we het dan 100 procent over eens’.

Sindsdien staat er een naschrift onder.

Journalistiek is een breekbaar vaasje. De tijd en aandacht die het nodig heeft raakt steeds meer op. Nepnieuws nestelt zich graag op vage websites, maar evengoed in serieuze media – heel soms door fabulerende verslaggevers, maar ook omdat nieuws moeite kost, meestal meer dan je denkt.

De nepverhuizing van Jesse Klaver is nieuws van niks, dat klopt, maar alle nepnieuws ondermijnt uiteindelijk het echte nieuws, dat weet zelfs Mark, de paparazzo. ‘Dat is het met al die sites tegenwoordig: niemand controleert elkaar.’