Het Openbaar Ministerie begint geen strafzaak tegen de tabaksindustrie. Justitie ziet binnen de huidige wet- en regelgeving geen mogelijkheid voor een kansrijke vervolging van de tabaksproducenten en zal om die reden geen verder onderzoek doen.

In een persbericht stelt het OM onomwonden dat roken dodelijk is en dat het ontwerp van sigaretten daaraan bijdraagt, maar dat de tabaksproducenten niet handelen in strijd met de wet- en regelgeving.

Dat roken verslavend is, is volgens het OM breed bekend bij iedereen die met roken begint. De tabaksproducenten bieden echter een legaal product aan, waarbij gebruiker op de gezondheidsrisico's gewezen wordt. Met het oog daarop zegt het OM dat het de roker zelf is die het risico op gezondheidsschade accepteert. Gezien de keuzevrijheid die de consument heeft, kunnen de negatieve gevolgen van het roken niet aan de tabaksproducenten worden toegerekend.

Bénédicte Ficq

De zaak werd aan het rollen gebracht met de aangifte die advocaat Bénédicte Ficq namens longkankerpatiënt Anne Marie van Veen in 2016 deed tegen de tabaksindustrie. Kinderartsen, huisartsen, verpleegkundigen, gynaecologen, de verslavingszorg en ziekenhuizen zoals het Antoni van Leeuwenhoek sloten zich de afgelopen tijd bij de aangifte aan.

Ficq stelt dat sigaretten doelbewust zo zijn ontworpen dat verslaving snel intreedt en vervolgens aanhoudt. Dat geldt volgens haar zeker voor pubers. Daardoor wordt naar de mening van Ficq de wilsvrijheid van rokers beperkt. Zij wilde de tabaksproducenten vervolgen wegens moord en of doodslag, mishandeling en valsheid in geschrift.

Sjoemelsigaret

Samenvattend komt het OM tot het oordeel dat sigaretten een legaal en gereguleerd genotsmiddel zijn, dat roken schadelijk is voor de gezondheid, maar dat het strafrecht niet de mogelijkheid biedt het roken te verbieden. Ook merkt het OM op dat de productie en verkoop van sigaretten is vastgelegd in de wet.

Met de aangifte tegen de tabaksindustrie is de schadelijkheid van roken hoog op de agenda geplaatst en het maatschappelijk debat daarover aangezwengeld, concludeert het OM. Justitie verwijst naar het streven van het kabinet een eind te maken aan de 'sjoemelsigaret' en de oproep aan de Europese Commissie om vaart te maken met de invoering van een systeem dat meet hoe schadelijk sigaretten in werkelijkheid zijn. Volgens het kabinet schiet de huidige methode daarin tekort.