Een wijkverpleegkundige controleert de suikerspiegel bij een mevrouw met suikerziekte en hartfalen. Beeld anp

De verpleegkundigen zelf worden de coördinatoren van de zorg aan huis die door huisartsen en gemeenten wordt geleverd. Dat is de kern van het nieuwe 'kwaliteitskader wijkverpleging', waarover alle partijen in de wijkverpleging het zo goed als eens zijn. Dat kader beschrijft de normen waaraan het werk van wijkverpleegkundige moet voldoen. Minister Hugo de Jonge van Volksgezondheid heeft het stuk besteld bij de organisaties die betrokken zijn bij de wijkverpleging. Uiterlijk 1 april moet het klaar zijn.



Rond de eeuwwisseling werd de 5-minutenregistratie geïntroduceerd als standaard voor de zorg aan huis. Verpleegkundigen moeten al hun werkzaamheden registreren in rubrieken, steeds in blokjes van vijf minuten. De regel groeide sindsdien uit tot hét symbool van de doorgeschoten bureaucratie in de zorg, ook omdat de organisatie voor verpleegkundigen V&VN uitrekende dat ze 30 procent van hun tijd kwijt zijn aan die registratie. Dat ontneemt velen het plezier in hun werk, bleek in 2017 uit een enquête. De registratie voelt bovendien vaak als een blijk van wantrouwen.

In 2009 schafte het vierde kabinet-Balkenende de norm formeel alweer af. Informeel bleef die bestaan, vooral doordat de vergoeding van de zorgverzekeraars erop gebaseerd is. Ook vinden werkgevers en hun accountants de registratie prettig als informele prikklok.



Minister De Jonge profileert zich als strijder 'tegen de spreadsheets en de stopwatches'. Hij heeft de Nederlandse Zorgautoriteit, die de tarieven voor wijkverpleging opstelt, inmiddels opdracht gegeven de minutenregistratie als norm te schrappen.

Zorgverzekeraars baseren hun vergoeding op de tarieven van de NZA. Zorgverzekeraar VGZ experimenteert al met vergoeding van wijkverpleging zonder de minutenregistratie. Ook de eerste thuiszorgorganisaties volgen al.



Het schrappen van de norm is een eerste concreet voorbeeld van de vernieuwing van de ouderenzorg die het nieuwe kabinet heeft beloofd. Vandaag sluit De Jonge een 'pact voor de ouderenzorg' met 35 organisaties. Daarin beloven zij plechtig dat zij eenzaamheid onder ouderen willen verminderen, en de kwaliteit van de verpleeghuizen en de zorg aan huis willen opkrikken. Dit moet nog worden uitgewerkt in concrete plannen. Deze maand nog over de aanpak van eenzaamheid en de verpleeghuiszorg, daarna volgt een plan van aanpak voor de zorg thuis.

Minister Hugo de Jonge van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Beeld anp

De Jonge wordt niet moe erop te wijzen dat nieuw beleid nodig is omdat de samenleving snel vergrijst. Nu zijn er 1,3 miljoen 75-plussers, in 2030 zullen het er 2,1 miljoen zijn. Ouderen blijven ook steeds langer thuis wonen. Daar ligt volgens De Jonge eenzaamheid op de loer. Meer dan de helft van de 75-plussers is volgens hem eenzaam en tweederde van de 85-plussers. De Jonge wil dat aanpakken met projecten en uitwisseling van 'effectieve lokale aanpakken'.



Voor zijn ouderenbeleid heeft De Jonge de komende drie jaar ruim 2 miljard euro beschikbaar. Voor de bestrijding van eenzaamheid is in het regeerakkoord 29 miljoen euro gereserveerd, voor de verpleeghuiszorg 2,1 miljard euro en voor betere zorg aan huis 180 miljoen.