Als iemand een alcoholslot opgelegd heeft gekregen omdat hij met alcohol op achter het stuur heeft gezeten, mag diegene niet ook nog strafrechtelijk worden vervolgd.

Dat heeft de Hoge Raad dinsdag bepaald.

In september oordeelde het gerechtshof in Den Haag al dat een automobilist niet voor de rechter mag worden gesleept voor rijden onder invloed als hij voor diezelfde overtreding al een alcoholslot heeft moeten laten inbouwen op last van het Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen (CBR).

Het Openbaar Ministerie (OM) was het hier niet mee eens en stapte naar de Hoge Raad.

Het alcoholslot is een bestuurlijke maatregel. Die houdt in dat iemand verplicht het apparaatje in zijn of haar wagen moet laten inbouwen. Dat kost 4.000 tot 5.000 euro.

Bovendien wordt het rijbewijs ingenomen en vervangen door een gecodeerd rijbewijs, waarop duidelijk is vermeld dat alleen een auto met alcoholslot mag worden bestuurd. Ook zijn de tussentijdse onderzoeken van de blaasresultaten voor eigen rekening van de bestuurder.

Dubbele bestraffing

De Hoge Raad vindt dat deze bestuurlijke maatregel zoveel weg heeft van een straf, dat het kan worden gezien als dubbele bestraffing voor hetzelfde vergrijp, en dat mag niet.

Mensen die eerder een alcoholslot opgelegd hebben gekregen en bovendien strafrechtelijk vervolgd zijn, kunnen overigens geen herziening van hun veroordeling aanvragen, besliste het hoogste rechtsorgaan dinsdag.

De Hoge Raad heeft met de uitspraak het in januari uitgebrachte advies van de advocaat-generaal gevolgd. Deze adviseur van de raad stelde het alcoholslot toen al in zwaarte gelijk aan een strafrechtelijke vervolging. In het strafrecht geldt de regel dat iemand niet twee keer voor hetzelfde feit mag worden vervolgd.

Woensdag doet ook de Raad van State uitspraak over het alcoholslotprogramma. In die zaak gaat het erom of de regels die het CBR toepast, niet te star zijn en wel de nodige ruimte voor individuele gevallen bieden.

Reactie kabinet

In een reactie stelt minister Ivo Opstelten (Veiligheid en Justitie) dat het kabinet het vonnis van de Hoge Raad bestudeert. Hij wil echter de uitspraak van de Raad van State nog even afwachten voor hij inhoudelijk reageert.

Ook het CBR wil de uitspraak van de Raad van State afwachten alvorens een reactie te geven.

Stichting CBR Claim wil op haar beurt een massaclaim indienen bij het CBR. De stichting vindt dat mensen die een alcoholslot hebben moeten laten inbouwen én veroordeeld zijn door de strafrechter, de kosten voor het alcoholslot moeten terugkrijgen.