Chyba mało kto odnotował, że polski Sejm zajął się w czwartek tematem obniżenia VAT na e-booki!

W czwartek odbyło się pierwsze czytanie projektu nowelizacji ustawy o podatku od towarów i usług, który zgłosiła grupa posłów klubu Kukiz ’15. Projekt jako „druk 1430” można ściągnąć ze stron Sejmu – link do PDF, chwilowo nie działa.

Wypowiedzi posłów znajdziemy w stenogramie z czwartku (PDF) od strony 94. Możemy też obejrzeć ich nagrania – są na stronie Sejmu – od punktu 15.

Zacznę od obszernego cytatu z wystąpienia posła Stanisława Tyszki z klubu Kukiz 15 – który to był wnioskodawcą ustawy.

Obecnie udział e-książek i e-publikacji w rynku czytelniczym wynosi ok. 3,5%. Ten niski udział wynika oczywiście z zaporowego opodatkowania tych publikacji, który faktycznie stanowi dyskryminację publikacji elektronicznych. My powołujemy się tutaj na zasadę równości opodatkowania. Znaczy książki czasopisma, bez względu na formę ich wydania, powinny być opodatkowane jednakowo. Dlaczego? Dlatego, że czytelnik, kupując książkę, nabywa pewną treść, a nie nośnik, na którym jest ona zapisana. Dochowanie zasady równego opodatkowania VAT zobowiązuje więc ustawodawcę do równego opodatkowania sprzedaży treści bez względu na to, na jakim nośniku jest ona zapisana, czy to fizycznym, on-line czy elektronicznym. Co do skutków dla budżetu, jeżeli podejdziemy do tego w sposób statyczny, to budżet straciłby ok. 63 mln zł, natomiast jesteśmy przekonani, i tak wskazują wszystkie badania, że w momencie obniżenia opodatkowania wyższa sprzedaż e-książek, e-publikacji zrekompensuje również budżetowi państwa utratę tych dochodów. Projekt stanął na Komisji Ustawodawczej ze względu na zarzuty dotyczące jego niezgodności z prawem Unii Europejskiej. W związku z tym chciałbym się do tego odnieść, bo spodziewam się, że Platforma Obywatelska będzie podnosiła to zagadnienie, bo jako jedyne ugrupowanie głosowała dotychczas za odrzuceniem tego projektu. Otóż, szanowni państwo, we Francji i we Włoszech obowiązują niższe stawki VAT na książki elektroniczne i publikacje elektroniczne – we Francji jest to 5,5%, we Włoszech 4%. I okazuje się, że można. To znaczy, w Brukseli, w Komisji toczą się prace nad tym, żeby umożliwić opodatkowanie niższymi stawkami książek elektronicznych i publikacji elektronicznych. 1 grudnia zeszłego roku został taki projekt przedstawiony, te prace trwają. Z moich informacji wynika, że są one blokowane tylko przez Czechy, które mają tutaj jakąś swoją taktykę polityczną, natomiast prędzej czy później to się stanie. Ani Francja, ani Włochy nie są w tym momencie pociągane do odpowiedzialności. W związku z tym chciałbym zachęcić państwa do tego, żeby Polska prowadziła podmiotową, odważną politykę również wobec Unii Europejskiej. Natomiast Ministerstwo Rozwoju, Ministerstwo Finansów chciałbym zachęcić – skoro minister Morawiecki często powtarza, że stawia na nowe technologie – do tego, żebyśmy przestali dyskryminować tych, którzy z tych nowych technologii korzystają. Dziękuję bardzo.

W taki ładny sposób kancelaria Sejmu przedstawiła projekt na Twitterze:

Dyskusja o stawkach #VAT e-booków i prasy elektronicznej. @styszka: Przestańmy dyskryminować tych, którzy korzystają z nowych technologii. pic.twitter.com/BUt5o0L2mv — Sejm RP (@KancelariaSejmu) 20 April 2017

Występujący później posłowie PiS (Łukasz Schreiber) i PO (Włodzimierz Nykiel) zwracali uwagę, że jakkolwiek projekt popierają, to jest sprzeczny z dyrektywą unijną, która dopiero niedługo ma być zmieniona – o czym pisałem w grudniu 2016.

Schreiber:

Niewątpliwie ten przejaw składania przez opozycję tego rodzaju projektów ustaw, o których możemy dyskutować, czyli projektów o niższych podatkach, o zmianie spraw na lepsze, o pomocy nie tylko przedsiębiorcom, którzy prowadzą tę działalność, ale także ludziom, którzy sięgają po te publikacje, to rzecz bardzo dobra. Rzeczą także właściwą jest to, co dotyczy istoty tego problemu, bo sytuacja, w której normalne wydania książkowe, książki są po prostu obłożone VAT-em 5-procentowym, a e-booki 23-procentowym, jest co najmniej niezrozumiała z punktu widzenia konsumentów. Wprowadzenie w związku z tym tego projektu ustawy ma dla mnie też wymiar osobisty, ponieważ sam prowadziłem działalność gospodarczą, m.in. antykwariat i księgarnię, stąd też dobrze rozumiem tę problematykę. I wreszcie, jeżeli gdzieś dokonuje się oszustw, to, można powiedzieć, próbuje się wykorzystywać tę niższą stawkę VAT na książki np. poprzez robienie płyt DVD w formie kilkustronicowej książeczki, a w przypadku e-booków raczej trudno sobie wyobrazić tego rodzaju zastosowanie.

Co do ostatniego zdania nie bardzo mogę się zgodzić, bo od razu łatwo sobie wyobrazić „e-booka”, w którym byłyby osadzone treści multimedialne w postaci filmu i w ten sposób wydawca mógłby ten film sprzedać z niższym VAT. Zresztą z tego właśnie powodu Komisja Europejska robiła swego czasu ankietę na temat VAT na e-booki, aby ustalić w ogóle definicje i zabezpieczyć się przed ew. dziurami.

Jeszcze Schreiber:

Dlatego też chciałbym wyraźnie zaznaczyć, że Klub Parlamentarny Prawo i Sprawiedliwość chce i będzie dążył do tego, by obniżyć stawkę VAT-u na e-booki i publikacje elektroniczne, ale wtedy, gdy pozwoli na to unijne prawo. W związku z tym, by też nie stwarzać sytuacji pewnej fikcji, niestety jesteśmy zmuszeni w obecnym stanie procedowania złożyć wniosek o odrzucenie w całości projektu w pierwszym

czytaniu.

I Nykiel:

Autorzy projektu zdają sobie z tego sprawę, bo piszą, notabene z prawnego punktu widzenia dość oryginalnie, że przepisy zaprezentowanego 1 grudnia 2016 r. przez Komisję Europejską projektu dyrektywy, zgodnie z którym państwa członkowskie mają prawo do stosowania obniżonej stawki, są właśnie wykonywane przez tę ustawę. Proszę państwa, tam mamy do czynienia z projektem dyrektywy, bo Unia Europejska zdaje sobie z tego sprawę, że jest to problem, ale w tej chwili to jest tylko projekt dyrektywy. […] A więc na dziś sytuacja wygląda tak, że dyrektywa niestety nie dopuszcza obniżenia tych stawek. Wkrótce możemy oczekiwać, że ta sytuacja się zmieni. Francja, która rzeczywiście obniżyła te stawki, przegrała proces, gdzie wyraźnie powiedziano, że łamie przepisy Unii Europejskiej. Nie tylko Francja. Luksemburg poniósł podobną porażkę. Zresztą Luksemburg wrócił do stanu zgodnego z prawem. A więc tutaj ta sytuacja wygląda w ten sposób, że jeżeli obniżymy te stawki, to będziemy pozostawali w niezgodzie z prawem Unii Europejskiej. Tak więc projekt jest przedwczesny, a te projektowane zmiany będą mogły być wprowadzone, kiedy pozwoli na to prawo unijne. Taka jest nasza konkluzja.

Oto cytaty wyciągnięte przez twitterowe konto Sejmu. Swoją drogą jestem pod wielkim wrażeniem – one pojawiały się po paru minutach od wystąpień.

.@LukaszSchreiber: @pisorgpl będzie dążył do obniżenia stawek na publikacje elektroniczne. To dobry projekt. pic.twitter.com/tj6Ts5W2M9 — Sejm RP (@KancelariaSejmu) 20 April 2017

#VAT na e-booki w #Sejm. W. Nykiel z @Platforma_org: Dyrektywa niestety nie dopuszcza obniżenia stawek. Możemy oczekiwać, że to się zmieni. pic.twitter.com/esd5cLJxJa — Sejm RP (@KancelariaSejmu) 20 April 2017

W podobnym tonie wypowiadali się przedstawiciele PSL i Nowoczesnej.

.@MirekPampuch w debacie o stawkach #VAT na publikacje elektroniczne: @Nowoczesna opowiada się za dalszymi pracami nad projektem pic.twitter.com/6kTVksr2kx — Sejm RP (@KancelariaSejmu) 20 April 2017

Poseł Tokarska przedstawiła stanowisko @nowePSL ws. zrównania stawek #VAT na książki i e-booki: Projekt dobry, ale nie może być poparty. pic.twitter.com/0VpXyIsNvN — Sejm RP (@KancelariaSejmu) 20 April 2017

Jeszcze poseł Masłowski z klubu Kukiz 15:

Kolejną rzeczą jest to, że oczywiście jeżeli zależy nam na promocji czytelnictwa wśród osób młodych, to właśnie to obniżenie podatku jest jednym z najlepszych pomysłów, bo książki staną się bardziej dostępne, w formie elektronicznej, przez czytniki e-booków, to jest naturalna kolej rzeczy. Kolejna rzecz, taka moja, jako że jestem informatykiem – wysoki VAT na e-booki, na e-wydawnictwa różne, na e-gazety ogranicza rozwój rynku. Jak mamy budować społeczeństwo informatyczne, oparte na wiedzy, skoro nawet w tak podstawowej sprawie państwo nie potrafi zrezygnować z absurdalnie wysokich podatków?

Czy to nie było przypadkiem pierwsze użycie określenia „czytnik e-booków” w Sejmie? :-)

.@maslowski_info o obniżeniu stawek #VAT na publikacje elektroniczne: Dzięki tej zmianie książki staną się łatwiej dostępne. @Kukiz15 pic.twitter.com/F2F523brdT — Sejm RP (@KancelariaSejmu) 20 April 2017

Po paru pytaniach posłów wypowiedź Pawła Gruzy, Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Finansów:

Niestety nie jesteśmy w stanie w tym momencie określić terminu ostatecznej propozycji legislacyjnej na poziomie Unii Europejskiej. Nie wiemy, czy to będzie miesiąc, czy 6 miesięcy. Niemniej jednak jesteśmy optymistami co do zakończenia tych prac jeszcze w tym roku […] W związku z tym zdaniem Ministerstwa Finansów projekt jest kierunkowo jednoznacznie prawidłowy. Uważamy, że to jest propozycja przedwczesna, która może powodować problemy w naszych negocjacjach w trakcie przeglądu stawek VAT. Jest oczywiście jeszcze warstwa merytoryczna, tj. sformułowanie zakresu przywileju stawki obniżonej musi poczekać na sformułowania wypracowane na poziomie dyrektywy. Dyskusja na temat zakresu stawki obniżonej w tym projekcie nie ma uzasadnienia w tym momencie, w obecnym stanie prawnym wiążącym Polskę.

I na końcu Tyszka:

Dziękuję bardzo posłowi Grzegorzowi Długiemu za pytanie, co spotkało Francję w momencie, kiedy rzeczywiście Trybunał Sprawiedliwości 5 marca 2015 r. orzekł, że francuska stawka obniżona VAT, 5,5%, jest niezgodna z prawem Unii Europejskiej. Otóż nic Francji nie spotkało. Nie ma ani kolejnego wniosku do Trybunału, ani nie ma wniosku o nałożenie kary finansowej.

No i pan poseł chyba nie odrobił pracy domowej, bo faktycznie Francji nic nie spotkało. Ona po prostu… przywróciła stawkę VAT z dniem 1 stycznia 2016 (źródło 1, źródło 2).

W wystąpieniu niewygłoszonym, poseł Ireneusz Zyska (koło Wolni i Solidarni) zwracał uwagę na niespójności w projekcie ustawy:

W projekcie użyto pojęcia: książka on-line, czasopismo on-line, gazeta on-line… Wymienione pojęcia zastosowano w niewłaściwym kontekście. „On-line” oznacza status podmiotu związany z dostępnością w czasie rzeczywistym. E-book nie jest tożsamy z „książką on-line”. O ile czasopisma i gazety są udostępniane on-line w postaci np. do przeglądania za pomocą przeglądarki internetowej, to e-booki czy inne publikacje elektroniczne mogą być dostępne zarówno on-line, jak i off-line po pobraniu z sieci czy zakupie nośnika z odpowiednimi plikami danych cyfrowych – czytniki e-booków nie muszą być podłączone do sieci komputerowej, aby było możliwe przeglądanie zakupionej pozycji. W projekcie nowelizacji dyrektywy UE użyto pojęcia „publikacje dostarczane drogą elektroniczną” i tego się trzymajmy. Mogą być książki, gazety i czasopisma dostarczane drogą elektroniczną.

Można więc powiedzieć, że klub Kukiz 15 wyszedł trochę przed szereg, zgłaszając ustawę w formie, w której na razie nie można jej przyjąć. Będzie wymagała też poprawek.

Według informacji PAP, początkowo został zgłoszony wniosek o odrzucenie projektu w całości – o czym wspominał cytowany wcześniej poseł Schreiber. Ostatecznie marszałek Kuchciński w piątek zdecydował o skierowaniu projektu do dalszych prac w komisji finansów i nie było sprzeciwu posłów.

Fakt wysłania jej do komisji jest bardzo pozytywny – podejrzewam, że ona tam posiedzi „w zamrażarce” jakiś czas, aż Unia wreszcie dyrektywę przygotuje – wtedy będzie gotowa do szybkiego uchwalenia.

Bardzo też mnie cieszy poparcie bez wyjątku wszystkich klubów parlamentarnych dla samej istoty ustawy.

PS. Przy okazji – tak czytam te wystąpienia i jakie to odmienne od tego co zwykle widzimy w telewizji, że można ze sobą rozmawiać w Sejmie i niezależnie od drobnych uszczypliwości, prowadzić merytoryczną dyskusję. Trzymajmy się tego też w komentarzach. :)

Czytaj dalej: