Kontrolujący ton matki nie sprzyja kooperacji nastolatków

Nastolatkowie są mniej skłonni do wykonywania poleceń matek, jeśli są one wypowiadane tonem kontrolującym i wywierającym presję - wynika z badań przeprowadzonych w Wielkiej Brytanii i opublikowanych w piśmie "Developmental Psychology".

"Rodzice, którym zależy na dobrej komunikacji z nastoletnim dzieckiem, powinni mówić tonem wspierającym i motywującym. Łatwo jest o tym zapomnieć, zwłaszcza gdy sami rodzice czują się zestresowani i zmęczeni lub gdy sami odczuwają presję. Wspierający ton rozmowy sprawia, że dziecko odczuwa troskę rodzica, czuje się szczęśliwsze, a w rezultacie jest zmotywowane do nauki" - mówi prowadząca badania dr Netta Weinstein z Uniwersytetu Cardiff.

Do badań rekrutowano 514 dziewcząt i 486 chłopców w wieku 14-15 lat wraz z ich matkami. Uczestników podzielono na grupy, w których matki wypowiadały identyczne polecenia, używając różnego tonu głosu: kontrolującego, wspierającego autonomię dziecka lub neutralnego.

Każda z matek wypowiadała 30 zdań skoncentrowanych wokół szkoły (np. "Pora iść do szkoły", "Przeczytasz dziś tę książkę", "Dobrze poradzisz sobie z tym zadaniem"). Następnie dzieci wypełniały ankietę dotyczącą wpływu tonu stosownego przez matkę na ich samopoczucie.

Okazało się, że ton, w jakim wypowiadane były polecenia, miał bardzo duży wpływ na emocjonalną reakcję nastolatków i ich chęć do współpracy. Ton kontrolujący, który wywierał presję, często przynosił odwrotny do zamierzonego rezultat. Powodował wiele negatywnych emocji i zmniejszał poczucie bliskości z rodzicem. Ton wspierający autonomię (motywujący i zachęcający) wywoływał z kolei u dzieci bardziej pozytywną reakcję, niż ton neutralny. Dawał nastolatkom poczucie wyboru i możliwość wyrażenia siebie.

"Te wyniki ilustrują, jak dużą siłę ma to, w jaki sposób używamy naszego głosu. Wybór odpowiedniego tonu przekazu ma kluczowe znaczenie w każdej z naszych rozmów" - komentuje współautorka analizy dr Silke Paulmann z Uniwersytetu Essex.(PAP)

koc/ zan/