Udostępnij:

Pierwszy projekt ustawy antyterrorystycznej zelektryzował polskich internautów. Koniec anonimowych kart pre-paid, swoboda władz w dziedzinie blokowania stron internetowych i możliwość dowolnego podsłuchiwania cudzoziemców nie zostały przyjęte z entuzjazmem. Eksperci wskazywali, że skuteczność tych rozwiązań do zwalczania zagrożenia terrorystycznego jest znikoma. Fundacja Panoptykon określiła projekt ustawy antyterrorystycznej wręcz jako uderzający w prawa obywatelskie pod pretekstem walki z terroryzmem. A przecież może być znacznie gorzej. Pod koniec kwietnia po cichu na rządowych stronach pojawił się nowy, odświeżony projekt ustawy. Wynika z niego dość jednoznacznie, że zostać terrorystą w Polsce będzie teraz bardzo łatwo.

Poważne oblicza terroryzmu

Zdefiniować „terroryzm” niełatwo. To pojęcie bardziej polityczne, niż wojskowe – nic więc dziwnego, że definicji terroryzmu jest przynajmniej kilkadziesiąt, przynajmniej wg danych Organizacji Narodów Zjednoczonych. W większości z nich terroryzm jest jednak ujmowany jako zorganizowane działanie osób lub grup, które chcą na społeczeństwie i władzach państwowych wymusić określone zachowania za pomocą różnych form przemocy, maksymalnie nagłaśniając swoje działania w mediach. Zgodnie z tą definicją za pierwszych terrorystów możemy uznać assasynów Starca z Gór, Sinana Raszida ad-Dina, którego zamaskowani wojownicy z twierdzy Alamut podejmowali się samobójczych misji przeciwko niewiernym.

W Niemczech każdy może zostać terrorystą?

Za terrorystów uznawano też partyzantów, walczących o niepodległość swoich krajów (np. podziemnych armii okupowanej przez Trzecią Rzeszę Europy), czy też separatystów, walczących o niepodległość swoich krajów (np. IRA w Irlandii Północnej, czy ETA w Kraju Basków). Znaczący był też terroryzm „czerwony”, skrajnie lewicowy, organizacji takich jak włoskie Czerwone Brygady, niemiecka Frakcja Czerwonej Armii czy japońska Armia Czerwona. Dzisiaj o terroryzmie myślimy przede wszystkim w kontekście wojującego islamu. Do jednego worka wrzucane są takie grupy jak walczący o wolność Libanu Hezbollah, walczący o wolną Palestynę Hamas, zwalczająca USA i Izrael Al-Ka'ida czy też prowadzące dżihad w celu budowy teokratycznego państwa Państwo Islamskie. Jak widać – zawsze tu jednak chodzi o poważne sprawy, o ludzi nie wahających się mordować, by osiągnąć swoje polityczne cele.

I ty możesz zostać terrorystą

A jak będzie z tym terroryzmem w Polsce? Przygotowana przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji nowa wersja ustawy antyterrorystycznej wprowadza jedną niewielką, ale brzemienną w skutki zmianę. Pojawił się zapis, który stwierdza, że przestępstwem o charakterze terrorystycznym jest czyn zagrożony karą pozbawienia wolności z górną granicą powyżej trzech lat. Wcześniej niczego takiego w projekcie ustawy nie było, natomiast kodeks karny (art. 115 § 20) mówił co następuje:

Przestępstwem o charakterze terrorystycznym jest czyn zabroniony zagrożony karą pozbawienia wolności, której górna granica wynosi co najmniej 5 lat, popełniony w celu: 1) poważnego zastraszenia wielu osób, 2) zmuszenia organu władzy publicznej Rzeczypospolitej Polskiej lub innego państwa albo organu organizacji międzynarodowej do podjęcia lub zaniechania określonych czynności, 3) wywołania poważnych zakłóceń w ustroju lub gospodarce Rzeczypospolitej Polskiej, innego państwa lub organizacji międzynarodowej

– a także groźba popełnienia takiego czynu.

Co zrobić z nacją terrorystów?

Obniżenie tej górnej granicy do trzech lat zmienia zupełnie obraz sytuacji. Wojciech Klicki, prawnik Fundacji Panoptykon zwraca uwagę, że teraz za przestępstwo o charakterze terrorystycznym będzie można uznać np. znieważenie prezydenta RP. Art. 135 kk wyraźnie mówi, że, ten, kto publicznie znieważa Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej, podlega karze pozbawienia wolności do lat trzech… a zatem jeśli ktoś publicznie powie, co myśli o Pierwszej Osobie w państwie, to w świetle zapisów ustawy antyterrorystycznej właśnie popełnił przestępstwo o charakterze terrorystycznym.

Każdy taki incydent otwiera zaś ciekawe możliwości dla władzy – ogłaszony zostaje na danym terenie (nawet na terenie całego kraju) tzw. stopień alarmowy (ALFA, BRAVO, CHARLIE lub DELTA), otwierający drogę do zastosowania, jak to określono, przedsięwzięć i procedur zarządzania kryzysowego. Treść ustawy antyterrorystycznej nie pozostawia wątpliwości: po ogłoszeniu stopnia alarmowego władza może, zgodnie z prawem zawiesić prawa obywatelskie, zakazać zgromadzeń publicznych, wstrzymywać ruch drogowy, nakazać ewakuację, przejąć własność materialną i zmusić strony trzecie do udzielenia pomocy w tych działaniach.

Służba na rzecz bezpieczeństwa

Sporo w ustawie antyterrorystycznej o zwalczaniu zagrożeń w Internecie. Aby walczyć z propagandą terrorystyczną (a pamiętajmy, że za taką może być np. nakłanianie do czynów zabronionych zagrożonych karą pozbawienia wolności do lat trzech), Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego będzie mogła blokować „dane informatyczne w systemie teleinformatycznym”, a więc zarówno strony internetowe jak i innego rodzaju zasoby, na maksymalnie 30 dni (z ewentualnym wydłużeniem później o trzy miesiące) . Nie jest w tym celu wymagana żadna zgoda sądu, lecz jedynie jego powiadomienie. Sąd ma pięć dni na ustosunkowanie się, i dopiero jak zgody nie wyda, to ABW blokadę będzie musiało zdjąć.

Inna warta uwagi możliwość, którą nowa ustawa obdarza ABW, to pełen dostęp online do danych w urzędach skarbowych, ZUS-ie, wydziałach ksiąg wieczystych czy bazach ministerstwa finansów. Służba ta będzie mogła przeglądać nasze zeznania podatkowe, bez konieczności informowania o tym kogokolwiek, bez jakiegokolwiek nadzoru i konieczności wyjaśniania, po co te dane są zbierane.

To wszystko może czekać nas już w tym roku – ustawa ma przecież wejść w życie z 1 czerwca, tak by zdążyć przed Światowymi Dniami Młodzieży i szczytem państw NATO w Warszawie. Czy trzy tygodnie wystarczą rządowi, parlamentowi i prezydentowi na stworzenie ram prawnych dla prawdziwego Panoptykonu?