De tekst is bekrachtigd en dient nu als basis voor ­internationaal migratiemanagement. Maar de parlementaire bemoeienis was bijna nihil. Wat leert politiek Den Haag van de eigen onachtzaamheid?

De storm is geluwd. Zelden kregen de Verenigde Naties (VN) zo veel aandacht op het Binnenhof als in het laatste kwartaal van 2018. Verantwoordelijk hiervoor was het VN-migratiepact, ook wel bekend als pact van Marrakesh.

Achteraf nog tal van vragen over het gewraakte pact

Het 34 pagina’s tellende document met 23 doelstellingen over de beheersing van migratie ontstond zonder noemenswaardige bemoeienis van de volksvertegenwoordiging. De Tweede Kamer accepteerde het na veel rumoer zonder aanpassing, maar wel met ‘inlegvelletje’. Achteraf zijn er nog tal van vragen. Hoe moet het bijvoorbeeld verder met het gewraakte pact? Heeft de Tweede Kamer echt zitten slapen? En vooral, wat is de les voor de toekomst?

Een voorval op 19 oktober illustreert hoe Den Haag door ‘Marrakesh’ werd overvallen. Op een vraag van Elsevier Weekblad over het pact stond vicepremier Hugo de Jonge (CDA) met de mond vol tanden. ‘Het pact van Marrakesh. U moet mij even helpen,’ zei de vervanger van premier Mark Rutte (VVD) tijdens de wekelijkse persconferentie na de ministerraad.

Het pact was net in het nieuws gekomen, maar De Jonge wist van niks. Het was het begin van een langzaam opstekende politieke storm die via Hongarije en Oostenrijk Nederland bereikte.

Driemaal verzocht om een Kamerdebat

Lees meer artikelen uit het dossier ‘Verdrag van Marrakesh’

De tekst van het pact was in juli al klaar. Maar de Kamer had er tot dan toe amper acht op geslagen. Berichten van de VN blinken doorgaans uit in saaiheid. Dat het dit keer ging over het explosieve thema migratie – vervat in nota bene een ‘pact’ – had in Den Haag geen argwaan gewekt.

Forum voor Democratie-leider Thierry Baudet sloeg 16 oktober alarm en verzocht tot driemaal toe om een Kamerdebat over het pact, maar de meerderheid steunde hem niet. Baudet voorzag, net als critici in andere landen, aantasting van de soevereiniteit. Nederland zou niet meer over zijn eigen immigratiebeleid gaan. Het pact moest van tafel. Rechters zouden het later immers kunnen gebruiken om het beleid te bepalen.

Internationale afspraak die diep ingrijpt in het nationale beleid