15 sierpnia zaczął się sezon polowań na ptaki. Ofiarami padają również ptaki gatunków chronionych. Już pierwszego dnia sezonu myśliwa - Diana, czyli polująca kobieta - z Lubina zastrzeliła cyrankę. To gatunek objęty ścisłą ochroną. "Niestety, ta sytuacja nie jest dla mnie niczym nowym" - mówi OKO.press doświadczony ornitolog

Tylko 1 na 300 osób czytających ten artykuł wspiera nas darowizną. Możesz to zmienić...

Zdjęcie chwalącej się trofeum Diany pojawiło się 15 sierpnia 2018 w mediach społecznościowych. Kilka godzin później – gdy fotografia zaczęła krążyć po forach ornitologicznych – zostało usunięte.

Myśliwa nie tylko nie zidentyfikowała poprawnie gatunku przed oddaniem strzału, ale też nie potrafiła zrobić tego, gdy już trzymała martwego ptaka w rękach. Podobnie jak jej koleżanka, która zapozowała z nią do zdjęcia z ustrzeloną kaczką krzyżówką.

Wiele to mówi o ornitologicznej wiedzy przynajmniej niektórych myśliwych.

„To na pewno jest cyranka. Sądząc po niebieskawym zabarwieniu małych i dużych pokryw skrzydłowych – dorosły samiec w szacie spoczynkowej. Czyli takiej, którą przybiera po sezonie lęgowym”

– mówi OKO.press ornitolog Paweł Malczyk, od ponad dekady członek Komisji Faunistycznej Sekcji Ornitologicznej Polskiego Towarzystwa Zoologicznego zajmującej się identyfikacją gatunków ptaków. To on jako pierwszy poinformował, że na zdjęciu jest cyranka.

Szacuje się, że w Polsce występuje 2-3 tys. par cyranki i jest ich coraz mniej. Badacze uznają, że to populacja bardzo nieliczna.

Myśliwa poluje w Kole Łoweckim „Górnik” w Lubinie. Przysięgę myśliwską złożyła w 2015 roku. OKO.press próbowało skontaktować się z myśliwą, by dowiedzieć się, jak doszło do opisywanej sytuacji, ale nie otrzymaliśmy odpowiedzi. Wysłaliśmy również pytania w tej sprawie do Polskiego Związku Łowieckiego (póki co – również bez odpowiedzi).

„Fakt, że w zaledwie kilka godzin po rozpoczęciu sezonu polowań na dzikie ptaki sieć obiegło zdjęcie zestrzelonej, chronionej cyranki, świadczyć może tylko o tym, jak często w czasie takich polowań zabijane są chronione gatunki” – mówi OKO.press Tomasz Zdrojewski z koalicji Niech Żyją!

„To jeden z ważnych argumentów za wprowadzeniem moratorium na zabijanie dzikich ptaków i koniecznej oceny wpływu takich polowań na przyrodę” – dodaje. Na stronie koalicji Niech Żyją! można podpisać petycję w tej sprawie.

Jak dowiedziało się nieoficjalnie OKO.press, w sprawie zabitej cyranki zostanie złożone zawiadomienie do prokuratury.

„Niestety, ta sytuacja nie jest dla mnie niczym nowym”

– mówi Malczyk. W rozmowie z OKO.press wspomina, że wielokrotne zdarzało mu się podnosić z wody po polowaniach zabite cyranki i płaskonosy.

„Widziałem również – jak mawiają myśliwi – »zbarczone« podgorzałki i hełmiatki, czyli z przestrzelonymi skrzydłami, które już nigdy nie polecą. Dla ornitologów terenowych takie sytuacje to w zasadzie chleb powszedni” – dodaje.

OKO.press zna z przeszłości podobne przypadki myśliwskich pomyłek gatunków chronionych z łownymi. W 2012 myśliwy zastrzelił kaczkę krakwę, co – przypadkiem – utrwalił na zdjęciu przebywający w pobliżu ornitolog. Identyfikacji ptaka dokonali ornitolodzy z Małopolskiego Towarzystwa Ornitologicznego.

Inny przypadek to myśliwy z Koła Łowieckiego „Dzik” w Słońsku, który zestrzelił berniklę białolicą. Zdjęcie zostało zamieszczone… na oficjalnej stronie koła. Poprawnie gatunku nie był w stanie rozpoznać nie tylko sam strzelec, ale również jego koledzy.

W obydwu przypadkach sprawy zostały umorzone przez prokuratury.

Krwawe żniwo

W 2015 roku dwaj ornitolodzy – Cezary Mitrus i Adam Zbyryt – w artykule naukowym „Wpływ polowań na ptaki i sposoby ograniczania ich negatywnego oddziaływania” wyliczyli, w jaki sposób polowania zagrażają ptakom. Jedno z ryzyk to mylenie przez myśliwych gatunków łownych z niełownymi.

„W Polsce nawet ponad 30 proc. zbijanych w czasie polowań ptaków stanowią gatunki ściśle chronione, w tym wiele znajdujących się w załączniku I dyrektywy ptasiej” – piszą ornitolodzy.

W Polsce do najczęściej zabijanych gatunków ptaków objętych ochroną należą:

śmieszki,

mewy białogłowe,

łabędzie nieme,

cyranki,

perkozy dwuczube.

„Poza tym ofiarą myśliwych padają tak rzadkie kaczki jak podgorzałka (Aythya nyroca) czy hełmiatka (Netta rufina)” – piszą Mitrus i Zbyryt.

Przyczyna tych pomyłek – poza brakiem wiedzy ornitologicznej – jest oczywista. Trudno dokonać stuprocentowo pewnej identyfikacji gatunku, kiedy ma się 2-3 sekundy na oddanie strzału. Zwłaszcza przy słabym oświetleniu, a polowania na ptaki odbywają się niekiedy tuż po zmroku albo krótko przed świtem.

W takiej sytuacji nawet doświadczony w obserwacjach terenowych ornitolog miałby problem.

„Pechowa trzynastka”

W Polsce można polować na poniższe gatunki ptaków – koalicja Niech Żyją! nazywa je „pechową trzynastką”:

łyska, jarząbek, bażant, kuropatwa, gęś gęgawa, gęś zbożowa, gęś białoczelna, krzyżówka, cyraneczka, głowienka, czernica, gołąb grzywacz, słonka.

Według danych Stacji Badawczej Polskiego Związku Łowieckiego (PZŁ) w Czempiniu w sezonie łowieckim 2017/2018 w Polsce myśliwi zabili łącznie ok. 177 tys. ptaków.

To naprawdę dużo, jak na odbieranie życia z powodów czysto hobbystycznych. A z punktu widzenia gospodarki łowieckiej polowania na ptaki nie mają sensu. Co prawda, pewne straty – choć nieoszacowane – w oziminach robią gęsi podczas przelotów, ale w literaturze ornitologicznej są opisane środki zaradcze, które nie wymagają odstrzału.

„Myśliwi strzelają do kaczek i innych ptaków, głównie dlatego, że to dla nich świetna zabawa. To dość wymagające polowanie. Potrzeba zręczności, bo przecież nie tak łatwo jest trafić do lecącej szybko cyraneczki. W porównaniu z tym strzelanie do rzutek to nuda” – mówi Malczyk.

„A ile z tych ptaków ginie w męczarniach gdzieś głęboko w szuwarach? Dlatego całym sercem jestem za wprowadzeniem zakazu polowań na ptaki w Polsce!” – dodaje.

OKO sprawdza, czy politycy ratują świat przed katastrofą klimatyczną.

Wesprzyj nas, też chcemy przeżyć. Wspieram