De Russiche boycot van Europese groente en fruit is uitgelopen op grote smokkelroutes met veel corruptie.

Veel internationale corruptie zou verdwijnen als de boycot stopt. Dat stelt de Nederlandse Fruittelersorganisatie NFO in reactie op het blootleggen van smokkelroutes voor Nederlandse conferenceperen door de Volkskrant. De NFO is verrast over de omvang en internationale vertakking van de smokkelroutes buiten telers om.

Peren van het ras conference. - Foto: ANP

NFO-voorzitter Gerard van den Anker hoopt dat het nieuwe inzicht zal leiden tot het schrappen van de boycot. “Ik hoop dat Rusland gezien heeft dat een boycot geen zin heeft. Zo blijkt het niet te werken, met allerlei schimmige partijen die bij smokkel betrokken zijn.” Het steekt de NFO ook dat buitenlandse partijen voor schimmige diensten in de smokkelroutes veel geld verdienen aan Nederlandse peren.

Routes nu bekend

2 journalisten van de Volkskrant hebben de internationale smokkelroutes zeer gedetailleerd in kaart gebracht. In grote lijnen waren deze routes al bekend, maar de omvang en precieze routes niet.

De journalisten ramen de illegale handelsstromen Nederlandse peren naar Rusland sinds de boycot op € 240 miljoen. Ze schatten dat op basis van ander internationaal onderzoek en analyse van de doorvoercijfers voor landen als Litouwen en Wit-Rusland.

‘Nederlandse peer nog gewild’

Van den Anker heeft geen reden te twijfelen aan die cijfers. Volgens de NFO-voorzitter laat het verhaal in de Volkskrant ook zien dat Nederlandse conference nog altijd zeer gevraagd is in Rusland. De peer ligt in de Russische supermarkten met vaak Afrikaanse herkomsten op de sticker of fustkaart. Dat is een uiting van een illegaal verkregen fytosanitair certificaat uit een Afrikaans land.

Het verhaal in de Volkskrant doet de fruittelers in Nederland geen recht

Extra onderzoek

In Nederland doet kwaliteitscontrolebureau KCB al sinds de invoer van de boycot extra onderzoek naar export. In reguliere kwaliteits- en exportcontroles moeten op de verpakking de herkomst en kwaliteit te herleiden zijn. Eerder trad de KCB al op tegen exporteurs die tomaten in blanco dozen uitvoerden. Wat vervolgens met de vruchten gebeurt op de exportbestemming, blijft buiten het zicht van de controledienst. Ook in Rusland is de officiële controle verscherpt.

Het onderzoek van de journalisten laat zien dat smokkelroutes vaak niet eens zo geheimzinnig zijn. Zo staan nog altijd Europese fruithandelaren op Russische foodbeurzen en hangen Russische wegbewijzeringen naar Belgische koelhuizen.

‘Teler niet betrokken’

Het verhaal in de Volkskrant doet de fruittelers in Nederland geen recht, vindt Van den Anker. “Die zijn vooral bezig met het telen van fruit. Het is vooral de handel die de wegen naar buitenlandse markten vindt. Ook kun je niet zeggen dat telers lak hebben aan de Russische sancties en tegelijk profiteren van steun. De opkoopregeling was een centenkwestie en door de voorwaarden in Nederland niet veel gebruikt.”