Bij de cao-onderhandelingen van volgend jaar zet vakbond FNV in op een loonsverhoging van 5 procent. Daarnaast wil de bond minder flexwerk en de vaste baan terug als norm, en streven ze ernaar dat iedereen binnen drie jaar minstens 14 euro per uur verdient.

Dit zet de toon voor de cao-onderhandelingen van volgend jaar. Het zijn de eisen waarmee de vakbond de onderhandelingen in gaat.

Vorig jaar zette de FNV ook al in op een loonstijging van 5 procent. Dat was toen de hoogste eis in dertig jaar.

De 5 procent is dit jaar niet gehaald. Bij de cao's die de FNV afsloot stegen de lonen gemiddeld met 3,1 procent. FNV-coördinator arbeidsvoorwaardenbeleid Zakaria Boufangacha noemde de onderhandelingen toen "moeizaam en langzaam".

Roep om hogere lonen neemt toe

De druk om de lonen te verhogen is de afgelopen maanden toegenomen. Er zijn zorgen over de afnemende koopkracht, en in juni begon premier Mark Rutte zich met de cao-lonen te bemoeien. Die gingen niet snel genoeg omhoog, vond hij.

Volgens Boufangacha staat deze eis los van de toenemende politieke discussie. "Het is fijn dat Mark Rutte een lans breekt voor de vakbond, dat had hij eerder moeten doen. Maar wij bedrijven geen politiek, dit is gewoon wat er nodig is op de arbeidsmarkt."

De werkgeversorganisatie VNO-NCW zegt dat je geen centrale looneis kunt stellen voor de onderhandelingen. "Elke sector moet zelf kijken wat past bij hun sector, dat is maatwerk. Een centrale looneis is iets van het verleden", zegt een woordvoerder.

Verwachtingen

Het Centraal Planbureau (CPB) verwacht dat de lonen minder snel zullen stijgen dan de FNV wenst. Gebaseerd op de beleidsvoornemens van het kabinet komt het CPB voor 2020 op een gemiddelde cao-loonstijging in de marktsector van 2,5 procent.

Ook de Algemene Werkgeversvereniging (AWVN) heeft in opdracht van Het Financieele Dagblad berekend hoeveel zij verwachten dat de lonen gaan stijgen. Zij kwamen in hun berekening voor de marktsector uit op een hoger percentage, 3,3 procent. Dat hebben ze gebaseerd op de meerjarige cao's die al zijn afgesloten en doorlopen over heel 2020.

Ledendaling

Wat ook niet zat meehelpen in de onderhandelingen is het dalende ledenaantal van de vakbond. Afgelopen weekend werd zelfs bekend dat het ledenaantal onder de miljoen is gezakt.

"Op plekken waar mensen zich niet organiseren is het lastiger om je agenda te realiseren", zegt Boufangacha. Hij is ervan overtuigd dat de lonen makkelijker omhooggaan als meer mensen zich bij de vakbond aansluiten. "Maar als mensen lijdzaam toe blijven kijken en verwachten dat de vakbond de cao wel regelt, dan wordt het steeds lastiger."

Al sinds eind jaren 90 groeien de lonen in Nederland minder hard dan het bruto binnenlands product, zie in deze video waarom: