Van de Syrische vluchtelingen die tussen 2014 en 2016 een verblijfsstatus kregen, ziet 55 procent zijn toekomst in Nederland. Dat blijkt uit een studie van het Sociaal en Cultureel Planbureau. Het onderzoek, 'Opnieuw beginnen', is mede gedaan door het WODC, het RIVM en het CBS.

Uit een enquête onder 3200 Syriërs blijkt dat vooral progressieve Syrische statushouders graag in Nederland willen blijven, ook als ze veilig naar hun moederland zouden kunnen terugkeren. Van de mensen voor wie religie niet belangrijk is, denkt 67 procent in Nederland te blijven. Van degenen voor wie religie wel belangrijk is, wil 49 procent graag terugkeren. Volgens de onderzoekers voelen deze mensen zich mogelijk minder thuis in het seculiere Nederland.

Ook hoogopgeleiden willen minder vaak in Nederland blijven. Zij ervaren het maatschappelijke klimaat in Nederland negatiever dan andere Syriërs. Ook is het voor hen lastig een baan op niveau te vinden.

Ook het hebben van kinderen speelt een belangrijke rol. Anders dan de onderzoekers verwachtten, lijkt het erop dat mensen met (thuiswonende) kinderen vaker de intentie hebben uit Nederland weg te gaan (59 procent) dan mensen zonder (thuiswonende) kinderen (51 procent). Hoe dat komt is niet duidelijk, zeggen de onderzoekers.

Haast maken met terugsturen

Tussen 1 januari 2014 en 1 juli 2016 kwamen Syrische vluchtelingen in groten getale naar Europa: ruim 27.000 Syriërs vroegen hier asiel aan. De meeste mensen kwamen in de zomer van 2015.

Inmiddels is IS verdreven uit Syrië en wordt er in het land vrijwel niet meer gevochten. Denemarken overweegt nu om mensen terug te sturen. Ook in Nederland klinkt dat geluid, het hardst uit de mond van Thierry Baudet van Forum voor Democratie. Hij riep onlangs de Tweede Kamer op om snel een besluit te nemen, nu mensen nog teruggestuurd kunnen worden.

Baudet wil haast maken omdat Syriërs na vijf jaar permanent in Nederland kunnen blijven, als zij hun inburgeringsexamen hebben gehaald en voldoende Nederlands spreken. Deze mensen kunnen een half jaar voor het beëindigen van hun tijdelijke vergunning van vijf jaar, een verblijf voor onbepaalde tijd aanvragen. Als ze dat eenmaal hebben, kunnen ze ook het Nederlanderschap aanvragen en vervolgens niet meer worden teruggestuurd.

Syrië-specialist Erwin van Veen van Instituut Clingendael is het niet met Baudet eens dat Syrië veilig genoeg is om mensen terug te sturen. Terugkeerders lopen het risico opgepakt te worden, omdat ze worden gezien als deserteurs, legt hij uit. Bovendien zit president Assad niet te wachten op de terugkeer van grote groepen Syrische vluchtelingen, nu zijn regime de controle over het land terug heeft.

Gelijk het leger in

6000 Syriërs die sinds 2014 een verblijfsvergunning kregen, kunnen volgens de regels vanaf dit jaar Nederlander worden. Het is niet bekend hoeveel van hen inmiddels het Nederlanderschap hebben aangevraagd.