De drie grote Nederlandse banken ABN AMRO, ING en Rabobank zijn structureel betrokken bij misstanden in de palmoliesector, zoals landroof, mensenrechtenschendingen en de kap van regenwoud. Dit blijkt uit twee rapporten die Milieudefensie maandag presenteert.

De banken zouden tussen 2010 en 2018 voor minstens 4,9 miljard euro hebben geïnvesteerd in veertien palmoliebedrijven die betrokken zijn bij 118 misstanden in negen landen, zo staat in het zwartboek Draw the Line.

Zo kocht ABN AMRO dit jaar voor 10,8 miljoen euro aan aandelen in het bedrijf POSCO. Het gaat hier om beleggingen van klanten van ABN, die worden beheerd door ABN AMRO.

Het moederbedrijf van POSCO daarvan is voor 85 procent eigenaar van een ander bedrijf dat verantwoordelijk is voor kap van regenwoud in Papoea Nieuw-Guinea. Tussen 2012 en 2017 had dat bedrijf de hand in het kappen van ruim 27.000 hectare aan regenwoud in het land.

Liberia

Rabobank en ABN AMRO hebben beide ook banden met het palmoliebedrijf GAR in Liberia. De banken verstrekten in de afgelopen jaren voor honderden miljoenen euro's aan kredieten aan een palmoliebedrijf via GAR, die op hun beurt weer grote stukken regenwoud kappen. Milieudefensie heeft hiervoor een apart rapport opgesteld.

ING wordt ook genoemd in het rapport. Zo leende de bank aan een bedrijf dat de lokale bevolking van West-Sumatra intimideerde en van haar land verjoeg.

"Banken weten al ruim vijftien jaar wat er aan de hand is. Toch blijven ze geld steken in deze dubieuze bedrijven", zegt Rolf Schipper van Milieudefensie. De organisatie roept de banken op om "hun verantwoordelijkheid te nemen".

Geen boycot

ABN AMRO geeft aan dat alternatieven voor palmolie vaak nog schadelijker zijn en dat een boycot dus niet realistisch is. De bank is het wel met Milieudefensie eens dat er nog veel moet worden verbeterd en zegt eisen aan zijn klanten te stellen. Die moeten bijvoorbeeld een keurmerk hebben.

Als er toch misstanden zijn, dan gaat de bank een zogenoemd 'engagementtraject' in. Daarin wordt gestreefd naar verbetering van het gedrag. De bank wil niet ingaan op eventuele boetes voor bedrijven die regenwoud vernietigen.

Rabobank stelt dat palmoliebedrijven lid moeten zijn van de Roundtable on Sustainable Palm Oil (RSPO) voor de bank er zaken mee doet. Die organisatie beoordeelt klachten en legt eventueel sancties op. Houden bedrijven zich niet aan de sancties dan verliezen ze hun lidmaatschap van de RSPO. ING geeft eveneens aan zo'n lidmaatschap als vereiste te hebben en stelt liever met de sector in gesprek te blijven dan die uit te sluiten.