ABN Amro moet onderneming Project C, een beoogd deelnemer aan het wietteeltexperiment van de overheid, alsnog een zakelijke bankrekening geven. Dat meldde RTL Z vorige week. De rechtbank Amsterdam vonniste dat de bank zich niet kan beroepen op contractsvrijheid en het algemene beeld dat wietbedrijven een integriteitsrisico onder de Wft vormen. Daarmee kan Project C zich inschrijven voor het overheidsexperiment met legale wiet. Iets wat niet echt veel met ICT te maken heeft, maar ik noem het toch want ik zie mooie parallellen met blockchain-, bitcoin- en andere internetondernemers in gepercipieerd risicovolle sectoren.

In 2017 besloot het kabinet om regels te stellen voor experimenten met het gedoogd telen van wiet voor recreatief gebruik. Doel daarvan is om te bezien of en hoe op kwaliteit gecontroleerde wiet gedecriminaliseerd aan de coffeeshops toegeleverd kan worden (gesloten coffeeshopketen) en wat de effecten hiervan zijn. De experimenten worden onafhankelijk geëvalueerd, waarna het kabinet beziet wat het te doen staat.

Project C was een van de partijen die in wilde schrijven voor dit experiment, maar zij had daar een bankrekening voor nodig. Zonder bankrekening zakendoen is lastig, en in de context van wiethandel is bijvoorbeeld grootschalig schuiven met contante betalingen natuurlijk vragen om een raar imago. Men had dus geen keus dan een bankrekening te vragen.

ABN Amro (waar de oprichters van Project C al bij bankierden, vandaar de keus) wees de aanvraag echter af omdat zij de wietsector als een verhoogd risico ziet. Zij heeft als bank een zorgplicht onder de Wet financieel toezicht (Wft) om risicovolle ondernemingen te weren. Zij mag dus besluiten een bedrijf als C te weigeren, mede gezien haar contractsvrijheid als private partij. Daarop stapte Project C naar de rechter, omdat zij zo haar kansen op deelname aan dit experiment tot nul gereduceerd zag.

De rechtbank oordeelt dat ABN weliswaar contractsvrijheid heeft, maar dat zij als nutsvoorziening toch echt minder vrijheid daarin heeft dan andere ondernemingen. Een bankrekening is welhaast onmisbaar in het handelsverkeer, en een bank moet dus met een extra argumentatie komen waarom zij geen zaken met iemand wil doen. De analyse van het vergrote risico bleek slechts te bestaan uit algemeenheden over de sector van wietteelt en -handel, en er waren geen specifieke argumenten waarom Project C en haar geplande deelname aan dit experiment juist een vergroot risico zou geven. Daarmee heeft ABN haar argumentatie niet geleverd, en moet zij dus alsnog Project C een bankrekening geven. (Ze mag wel de voorwaarde stellen dat als het experiment toch niet doorgaat, de rekening mag worden geweigerd.)

Dit alles heeft met bitcoins en blockchain, of beter gezegd ICT, weinig te maken. Maar ik noem de zaak toch, want op de lijst die banken hanteren van risicovolle sectoren en ondernemingen staan naast wietteelt heel vaak ook dergelijke termen. Blockchain gaat over iets met witwassen, net zoals iets met wiet automatisch drugshandel betekent. Ik hoop dan ook dat een handige bitcoinondernemer nu ook een bankrekening gaat eisen.

Arnoud