Vorige week dreigden kerkleden met elkaar op de vuist te gaan tijdens de kerkdiensten. Een dag eerder viel er daadwerkelijk een klap in het Zeeuwse dorp. “Het rommelt daar heel erg”, zegt politiewoordvoerder Esther Boot. “Er zijn twee kampen, dat kan escaleren.”

Aan de tweespalt ligt een ruzie ten grondslag tussen predikant Gerrit Bredeweg en voormalig diaken Henk Jansen. Vorig jaar beschuldigde de predikant de ex-diaken plotseling van overspel met diens nicht. Hij werd onder zogeheten ‘censuur’ gezet, wat betekent dat hij niet mocht deelnemen aan het avondmaal. In kerkelijke kringen is dit een zeer zware maatregel. De beschuldiging en sanctie (‘ordemaatregel’, in kerkelijk jargon) kwam kort nadat Jansen in zijn functie als diaken kritiek had geuit op het ‘solistische en intimiderende’ optreden van de predikant. Het gesprek hierover tussen de twee eindigde in zo’n onaangename woordenstrijd, dat Jansen besloot na 24 jaar dienst uit de kerkenraad te stappen.

Diepe verdeeldheid

Onlangs vocht Jansen de beschuldiging en de tuchtmaatregelen aan bij de rechtbank in Middelburg. De rechter gaf de opgestapte diaken begin mei gelijk: Jansen mag niet van de avondmaalstafel van het orthodox-gereformeerde kerkgenootschap worden geweerd en ook de beschuldigingen over overspel moeten worden gestaakt. Zowel Jansen als zijn nichtje ontkennen dat er iets is gebeurd tussen hen. De kerkenraad legde zich neer bij dit vonnis.

Maar met de rechterlijke uitspraak is de rust niet weergekeerd in de Zeeuwse kerk, die ook in reformatorische kring bekend staat als zeer behoudend. Sterker nog, er is ‘diepe verdeeldheid’ ontstaan onder het kerkvolk, meldt de Provinciale Zeeuwse Courant op basis van gesprekken met betrokkenen. Aangiftes zijn er niet gedaan, zegt politiewoordvoerder Boot. Wel maakte de wijkagent van Kruiningen vorige week zondag ‘voor, tijdens en na’ de kerkdiensten een extra ronde langs het kerkgebouw. “Zo weten ze: de politie is in de buurt, dus hou je gedeisd.” Als het nodig is, gebeurt dit komende zondag opnieuw. “Vooralsnog behandelen we dit als een burenruzie. We houden het in de gaten, maar er zijn wel belangrijker zaken waarop we ons moeten richten.”

Inmiddels buigt ook de regionale afvaardiging (classis) zich over de kwestie. Op zijn vroegst in september doen die een uitspraak. Tot die tijd wil predikant Bredeweg, die een advocatenkantoor uit Houten zijn woordvoering laat doen, niet ingaan op de ruzie.