De vrouw die haar zoon sloeg, wordt ‘Moeder van het jaar’ genoemd. Ze trok haar tienerzoon bij zijn stenen gooiende vrienden in Baltimore vandaan en mepte. Een paar keer, op zijn hoofd. Natuurlijk filmde iemand dat.

Dit is hoe goed opvoeden eruitziet, gonst het op internet. Ik vraag me af: zou de respons hetzelfde zijn als de moeder een man was, een vader?

Bedpartners die aan SM doen, spreken een codewoord af. Wanneer het codewoord klinkt, stopt het geweld meteen. In het echte leven fungeert het vrouwenlichaam als zo’n codewoord. Zodra er een vrouw verschijnt, worden serieuze dingen minder serieus genomen. Een uniform wordt sexy gevonden in plaats van autoritair, een geweer lijkt een accessoire. Een meppende hand is geen geweld.

Voor vrouwen die gewelddadig of crimineel gedrag vertonen geldt: er is altijd een element van buiten dat haar gedrag verklaart. Ze wordt nooit geheel verantwoordelijk gehouden voor haar eigen daden. De jihadiste is een geronselde bruid, drugssmokkelaars werden gedwongen door een vriendje. In de Nederlandse televisieserie Vrouwen achter tralies zie je dat ook terug. Hun daden staan nooit op zichzelf; er zit altijd een heel verhaal aan vast. Deze relationele manier van kijken naar criminaliteit lijkt me best vruchtbaar, maar het valt op dat de daden van een vrouw altijd in een breder, sociaal perspectief worden geplaatst, terwijl de man al snel als lone wolf wordt gezien. Zijn daden zijn geheel zijn daden. Haar daden worden klein gehouden – ook het kwaad kent een glazen plafond.

Wie niet serieus wordt genomen, moet zichzelf extremer voordoen om geloofwaardigheid te bereiken. Het is de wet van travestie: wanneer een man anderen ervan wil overtuigen dat hij een vrouw is, wordt alles wat als ‘vrouwelijk’ wordt beschouwd – make-up, hakken, wiegende heupen, hoge stem – zo veel mogelijk uitvergroot. De vrouw moet net zo hard werken om crimineel te zijn: eer het kwaad in haar wordt erkend, heeft zij al ver moeten gaan.

Deze moeder uit Baltimore sloeg haar zoon. Zij wordt geprezen. We zijn verbaasd over haar kordate en fysieke optreden. We applaudisseren omdat het ons verrast. Maar er is ook iets anders aan de hand: we zijn niet verbaasd over zijn misdragingen. Alsof het rellend geweld van de zoon logisch is, vanzelfsprekend: hij is een man.

Waar praten we over wanneer we over een gelijke verdeling voor vrouwen en mannen praten? We hebben het over gelijke betaling en een eerlijke verdeling van het huishouden. Nooit zegt iemand: er moeten net zo veel vrouwelijke gevangenen zijn als mannelijke. Ik pleit niet voor een vrouwenquotum in gevangenissen. Maar deze moeder van het jaar en haar rellende zoon leggen iets vreemds bloot: we hebben hem al opgegeven. En in haar hebben we nooit geloofd.

NRC Kijktips Wat moet je deze week kijken? Tips voor boeiende programma’s, series en films Inschrijven