‘Die hele Twitterfabriek, daar moet hij mee ophouden.” Theo Hiddema (FVD) was klaar met alle controverse rond de tweets van zijn fractievoorzitter Thierry Baudet, na de ophef over diens tweet over de „dierbare vriendinnen” die door „Marokkanen” werden „lastiggevallen”. Het bleken later conducteurs in burger.

Maar Baudet is niet gestopt met Twitter. Afgelopen week verschenen een tiental tweets, die stuk voor stuk honderden keren werden gedeeld. Zo retweette hij een tweet van Forum voor Democratie: „Elke dag gaan er acht boerenbedrijven kapot.” De tweet bleek onjuist en werd 14 uur later weer verwijderd.

Twitter is een belangrijk instrument voor Baudet. Hij voerde er eind vorig jaar stevig campagne mee om leden te werven. De filmpjes die hij plaatste werden tienduizenden keren bekeken. Met succes: sinds 1 januari is FVD de politieke partij met de meeste leden.

Lees ook: Niet slim van Baudet, zegt de FVD-achterban, ‘maar hij kaart een belangrijk thema aan’

NRC verzamelde afgelopen jaar alle tweets van Baudet en ook de reacties op zijn tweets en op die van andere fractievoorzitters. Het gaat in totaal om bijna een miljoen tweets. Daaruit blijkt hoe groot FVD op Twitter is – alleen Geert Wilders krijgt meer reacties en wordt meer geretweet. Maar Baudets partij werd pas drieënhalf jaar geleden opgericht en hij heeft ervaren politici als Lodewijk Asscher (PvdA) en Jesse Klaver (GroenLinks) in populariteit ingehaald.

Tweets en retweets in de politiek

Immigratie is één van de favoriete onderwerpen van Baudet en zijn volgers. De tweets over de grenzen die „wagenwijd open” staan, de „ongeremde immigratie” en het „falende beleid” dat „meer criminaliteit” veroorzaakt, worden vaker gedeeld dan de tweets over de EU en het klimaat- of het stikstofbeleid van het kabinet – de andere favoriete onderwerpen van Baudet op Twitter. Het meest geretweet werd een filmpje, gemaakt door de Duitse rechts-nationalistische beweging 120db. Daarin vertellen vrouwen dat ze door het huidige immigratiebeleid „binnenkort tegenover een meerderheid van jonge mannen uit een vrouwvijandige samenleving” staan. Hij deelt het met de tekst: „Oef. Kippenvel. En zo waar. Stem #FVD om het immigratiebeleid fundamenteel te veranderen.” Achter het filmpje werden foto’s van Mark Rutte, Rob Jetten en Jesse Klaver en de tekst „Ich habe es gewusst” gemonteerd, overigens niet door Baudet of FVD – wat vorig jaar al een storm van kritiek opleverde.

Feit en speculatie

Baudet begeeft zich vaker op de rand van feit en speculatie. Hij hekelt sinds september de „eufemismen” die media gebruiken in berichtgeving over misdrijven. „Jongeren”, of „pubers”, zet hij regelmatig als enige opmerking boven berichten van mishandelingen of verkrachtingen. Op herhaalde vragen van NRC om uit te leggen wat hij precies bedoelt met deze tweets, antwoordt hij niet. Een deel van zijn achterban denkt wel te weten waar de politicus op doelt: onder zulke tweets verschijnen steevast tientallen reacties waarbij de link met migratie en etniciteit wordt gelegd. „Oftewel, allochtoons schorem”, reageert iemand. De herkomst van daders wordt verzwegen door de media, klinkt in reacties door. Signalementen bevatten zo vaak de woorden ‘licht getinte’ dat ze wel uit één land moeten komen. „Licht-getintiïers. [sic] Noem het gewoon!!” spoort een Twitteraar Baudet aan. „Hangjongeren is een NPO-woord voor kut-Marokkanen”, twittert een ander.

De tweets van Baudet krijgen ook repliek, voornamelijk als een tweet door de media wordt opgepakt, zoals het bericht over de lastiggevallen vriendinnen in de trein. Dan vallen er vaker woorden als „racist”. Anderen volgen Baudets tweets om ze tegen te spreken. Bijvoorbeeld Martijn Tonies, oud-raadslid van de SP in Oss. Hij hoort, met FVD-aanhangers, tot de personen die het vaakst op Baudet reageren. „Ik doe dat al een paar jaar, eerst bij PVV-politici”, legt hij uit. „Dan ging het vaak om tweets die aantoonbaar onjuist waren, bijvoorbeeld foto’s die zogenaamd van vluchtelingen waren, maar die in werkelijkheid jaren eerder genomen waren, of op een andere plek.” Baudet is moeilijker op overduidelijke fouten te betrappen, omdat hij subtieler formuleert, aldus Tonies. Hij is inmiddels geblokkeerd door Baudet en kan zijn tweets niet meer zien.

Baudet twittert vooral over het klimaat

Soms vliegt Baudet uit de bocht, zegt Tonies. Niet alleen bij de ‘treintweet’, maar ook al eerder: in december berichtte het AD over een verkrachtingszaak in Den Bosch, waarvoor acht verdachten werden opgepakt, van wie er vijf neven van elkaar zouden zijn. Stijn Hesselink, Statenlid voor Forum voor Democratie in Overijssel, tweette: „Dan weet je wel in welke richting je het moet zoeken. Het waren vast Scandinaviërs.” Baudet deelde die tweet met zijn eigen commentaar: „Klinkt als jongens! Tieners! Jongeren!” Als later blijkt dat de verdachten van Nederlandse komaf zijn, zet Hesselink zijn tweet recht: „Vaak weet je in dat soort gevallen in welke richting je het moet zoeken, maar in dit geval lag het tot mijn verbazing toch anders.” Baudet besteedt nooit meer aandacht aan het voorval – zijn tweet staat nog altijd online.

Klimaat en stikstof waren het afgelopen jaar de onderwerpen waar Baudet verreweg het meest over twitterde. Hij blijft hameren op de kosten van het klimaatbeleid, die volgens hem kunnen oplopen tot 1.000 miljard. Dat herhaalt hij ook nadat zowel NRC als de Volkskrant die stelling in een factcheck hebben weerlegd. „Het #klimaatakkoord is de langste zelfmoordbrief uit de geschiedenis. Vandaag debatteerde de Kamer over het voorstel om 1.000 miljard uit te geven voor 0,00007 graden minder opwarming. Waanzin”, twitterde hij afgelopen zomer.

Stikstofdossier

Rond het hoogtepunt van de boerenprotesten twittert Baudet vrijwel uitsluitend over het stikstofdossier. Hij retweet vooral Rutger van den Noort. De ondernemer is in het stikstofdossier gedoken en noemt zichzelf „een expert tussen aanhalingstekens”. „Ik heb me wel in dit onderwerp ingevreten. Samen met een clubje mensen die wat ik ‘gewoon gezond verstand’ noem hebben.”

Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) heeft meerdere rapporten over de stikstofmetingen openbaar gemaakt. Die heeft Van den Noort gezien voor hij in oktober werd uitgenodigd door het RIVM voor een gesprek over de metingen. Hij concludeerde dat het RIVM „te goeder trouw” werkt, maar dat de stikstofmodellen grote tekortkomingen hebben en volgens hem ongeschikt zijn om beleid op te maken. Baudet retweette 92 van die berichten en nodigde Van den Noort bovendien uit in een hoorzitting in de Tweede Kamer. Hij zat daar onder meer naast Addo van Pul en Kees van Luijk van het RIVM.

Zijn bereik is gegroeid door de retweets van Baudet, stelt Van den Noort. „Daardoor krijg ik ook een hoop stront van de andere kant over me heen”, zegt hij. „Maar je hoeft niet langs allerlei deugjournalisten om je punt te maken.”

Correctie: In een eerdere versie van dit artikel stond dat een tweet van Thierry Baudet „na 14.00 uur” weer verwijderd werd. Dit moet zijn: ’14 uur later’. Dit is aangepast.

NRC De Haagse Stemming Het belangrijkste nieuws van het Binnenhof en een inkijkje in de politieke dag die komen gaat Inschrijven

Een versie van dit artikel verscheen ook in NRC Handelsblad van 17 februari 2020