"Wim Kok heeft een voorbeeld neergezet van een goed democratisch premierschap. Zijn instelling was: wees sober, wees betrouwbaar, wees niet al te politiek. Kijk niet steeds of je er zelf politiek beter van wordt, maar geef ook ruimte aan je politieke tegenstanders. Dat is zijn blijvende betekenis en ik denk dat hij ook zo herinnerd zal worden", zegt Jacques Wallage, die meer dan tien jaar nauw met hem samenwerkte.

Wallage is duidelijk aangeslagen door het overlijden van Wim Kok. Wallage was PvdA-Kamerlid in de jaren 1986-1989, toen Kok fractieleider was, staatssecretaris in de jaren 1989-1994 toen Kok minister van Financiën en vicepremier was en leidde zelf de PvdA-fractie tijdens het eerste kabinet Kok in de jaren 1994-1998.

Kok vroeg hem in 1994 zijn tweede man te worden. Ook in 1998 stond Wallage tweede op de PvdA-lijst, maar nog hetzelfde jaar werd hij burgemeester van Groningen.

Niet-politicus

Als fractieleider wekte Kok al grote bewondering bij Wallage. "Toen hij in de Kamer kwam, noemde hij zich nadrukkelijk een niet-politicus. Hij was een vakbondsman. Maar hij opereerde daar direct alsof hij er zijn hele leven al had gezeten. In de grote debatten liet hij kennis van zaken zien. Hij debatteerde scherp en was gevat, maar overdreef niet. Wat hij toen al liet zien heeft hij als minister van Financiën onder heel moeilijke omstandigheden opnieuw laten zien."

Toen het kabinet-Lubbers/Kok aantrad werd gerekend op een redelijke economische groei, maar het tij keerde. Het kabinet werd overvallen en moest telkens fors bezuinigen, waarbij Kok als minister van Financiën een hoofdrol had. Er brak een ernstige crisis uit waarna Kok zich, ook onder druk van het CDA, gedwongen zag in te grijpen in de WAO. Het aantal WAO'ers dreigde op te lopen naar het miljoen.