Lachen met gedetineerden, geweld verheerlijken, verwijzen naar Hitler: een Whatsapp-groep van Antwerpse agenten bulkt van racistische en seksistische praat. De gesprekken roepen vragen op over de mentaliteit binnen het team.

Een 25-tal leden van de Antwerpse politiedienst die instaat voor de bewaking en het transport van gevangenen, gebruikte in 2015 en 2016 een interne Whatsappgroep om met elkaar te communiceren. De gesprekken gingen over prak­tische zaken, zoals het wisselen van shifts, maar de leden schepten ook op over geweld, deelden racistische en seksistische overtuigingen, en toonden foto’s van gedetineerden die enthousiast werden becommentarieerd. ‘Precies wel een mottig exemplaar’ of ‘nen echten terrorist’ .

In de groep werden ook krantenartikels gedeeld, zoals een artikel over een 14-jarig meisje in een jeugdinstelling, dat in november 2015 werd neergeschoten met een rubberen kogel. ‘Wss zo een voos wijf, beter stuk of 10 van die ballekes opschieten’, reageerde L., ook de oprichter van de chatgroep.

Hoewel er soms smileys achter de uitspraken staan, roepen de gesprekken vragen op over de mentaliteit van het team. Een enkele keer ook bij een politie-inspecteur die zijn collega’s aanmaande om twee keer na te denken voor ze bepaalde zaken publiceerden. Zijn opmerking werd weggelachen.

De Whatsappgroep is in april vorig jaar stopgezet nadat het bestaan ervan was uitgelekt. Een van de favoriete onderwerpen van de chatgroep was immers ook het beschimpen van collega’s.

Machinegeweren

Na de aanslagen in Parijs riep U., lid van het veiligheidskorps, op tot actie: ‘De keet afsluiten en van binnenuit uitzuiveren. Politie en leger zij aan zijn (sic). Gedaan met lullen. Tijd om te handelen.’ Een collega reageerde door de geheime locatie van de ­machinegeweren te delen. Iemand anders liet weten waar het sleuteltje van de kast met MP5’s lag.

Het team Gerechtshoven en Overbrengingen (GEOV), zoals de dienst officieel heet, telt in totaal 77 manschappen, zowel leden van de lokale politie als leden van het veiligheidskorps van de federale overheidsdienst justitie. De sfeer binnen het team is al langer ondermaats. Ook zouden verschillende gedetineerden al een klacht hebben ingediend tegen leden van het team wegens geweld.

De afgesloten Whatsappgroep werd in april 2016 besproken op een dienstvergadering, in aanwezigheid van twee commissarissen die aan het hoofd staan van het ­GEOV-team. ‘Let goed op: de groep is niet zo gesloten als je denkt’, vermeldt het verslag van de vergadering. Verder gebeurde er niets. Pas maanden later begon de dienst intern toezicht een onderzoek na klachten van enkele collega’s.

In een reactie bevestigt Serge Muyters, de korpschef van de Antwerpse politie, dat er een intern onderzoek loopt naar de betrokken dienst. ‘Het is een gekend probleem en de nodige maatregelen worden al genomen. Er is beslist om een van de betrokkenen een ordemaatregel op te leggen.’

Meer uitleg wil Muyters niet kwijt. Het Antwerpse parket bevestigt dat het niet op de hoogte is gebracht van het dossier. Volgens onze informatie zijn alle betrokkenen vandaag nog werkzaam op de dienst.

'Het incident te veel'

‘Dit is het incident te veel’, zegt Antwerps Groen-fractieleider Wouter Van Besien . ‘Je verwacht zulke dingen in obscure clubjes, niet bij de Antwerpse politie, die ons moet beschermen en de rechtsorde moet bewaken.’

Van Besien spreekt over een structureel probleem. ‘De lijst wordt langer en langer. Verschillende rapporten (van de eigen dienst diversiteit en van comité P, red.), verschillende incidenten en getuigenissen tonen keer op keer aan dat racisme bij de politie veel te veel gedoogd wordt. Het riedeltje van de rotte appels volstaat niet meer. De tolerantie ten opzichte van racisme en ontoelaatbaar gedrag blijft veel te hoog.’

Antwerps burgmeester Bart De Wever benadrukt dat er een intern onderzoek loopt in samenwerking met Justitie. 'Gezien de burgemeester mogelijk betrokken tuchtoverheid is, kan ik daar verder niet op ingaan', laat zijn woordvoerder Johan Vermant weten.