De invoering van een eigen bijdrage in 2012 voor geestelijke gezondheidszorg (ggz) heeft geleid tot verdubbeling van het aantal gedwongen opnames. Het aantal mensen dat zich vrijwillig liet behandelen voor een psychische aandoening is juist met 13 procent gedaald.

Dit blijkt uit onderzoek van VUmc en GGZ inGeest in samenwerking met de universiteiten van Tilburg, Rotterdam en Nijmegen.

Het doel van de invoering van de eigen bijdrage was om de zorgkosten te verminderen. Dat is volgens de onderzoekers gelukt. Alleen is het grootse deel van 70 miljoen euro aan besparingen tenietgedaan door de 57 miljoen extra kosten voor gedwongen opnamen en acute zorg, stelt het VUmc.

Schizofrenie

"Door het mijden van zorg door mensen met een zware stoornis had de eigen bijdrage bij deze groep meer gedwongen opnamen en crisiscontacten tot gevolg", zegt VUmc-hoogleraar Aartjan Beekman.

De stijging in de gedwongen opnamen werd vooral veroorzaakt door patiënten met schizofrenie of een bipolaire stoornis.

"Het blijft voor ons als behandelaars onbegrijpelijk dat we allerlei programma’s opzetten om iets te doen aan een toename van verwarde mensen op straat en dat tegelijkertijd de toegang tot goede zorg voor deze patiënten wordt beperkt", zegt Beekman. "Dat voelt als het paard achter de wagen spannen.”

Helft

Uit eerder onderzoek in opdracht van de patiëntenkoepels Landelijk Platform voor de geestelijke gezondheidszorg (GGz), Patiëntenfederatie Nederland en Ieder(in) bleek eerder dit jaar al dat bijna de helft van patiënten die kampt met psychische problemen, geen gebruik maakt van hulpverleners of medicijnen, vooral vanwege de hoge kosten.