W ostatni piątek i sobotę w Rzeszowie odbywało się Forum Europa-Ukraina. Ważna impreza polsko-ukraińska. Coś na kształt mini-Davos dla świata polityki i biznesu na wschodzie. Rok temu, na poprzednim Forum, stawiła się cała wierchuszka PiS, które dopiero co zdobyło władzę. W Rzeszowie również miał być m.in. marszałek Stanisław Karczewski, czy zajmujący się również sprawami ukraińskimi Michał Dworczyk. Mieli być, ale w ostatniej chwili odwołali swój udział i uczestnictwo w panelach dyskusyjnych. Było to tym bardziej dziwne, że właściwie całe kierownictwo PiS z samym Jarosławem Kaczyńskim przebywało w tym czasie w Rzeszowie, na spotkaniu z lokalnymi strukturami partyjnymi.

Nieobecność pisowskich notabli była wyraźnym sygnałem, że coś nie gra. Już w czasie Forum wśród gości krążyła plotka, że to celowo wymierzony Ukrainie policzek. I rzeczywiście, niedługo później rąbka tajemnicy uchylił sam prezes Kaczyński w wywiadzie dla rzeszowskiego radia i TVP. Powiedział, że na Ukrainie źle się dzieje. Powiedział, że trzeba się „zastanowić w którą stronę skręca Ukraina”. Miał na myśli niedawne zawrócenie z granicy prezydenta Przemyśla, Roberta Chomy. Prezydent 17 stycznia jechał do Lwowa, ale na granicy otrzymał pismo, że jest na terenie Ukrainy „persona non grata”.

Według informacji „Newsweeka” skandaliczne uznanie Chomy za wroga było efektem tarć w Służbie Bezpieczeństwa Ukrainy (SBU). Miało być karą za rzekomo antyukraińską politykę przemyskiego prezydenta. W SBU, strukturze która jest ciągle reformowana i szarpana wpływami różnych koterii politycznych, a także pełna poukrywanych dobrze zwolenników poprzedniej władzy i Rosji, panuje bałagan i samowolka. W przypadku Chomy prezydentowi Poroszence udało się dość szybko zaprowadzić porządek i odwołać zakaz. Ale sprawę najwyraźniej dobrze zapamiętał prezes Kaczyński.

Tym bardziej, że emocje w polsko-ukraińskich stosunkach nie opadają od kilku tygodni, na początku stycznia zdewastowano pomnik polskich ofiar SS Galizien w Hucie Pieniackiej. Z kolei 25 stycznia nieznani sprawcy zdewastowali polski i ukraiński cmentarz ofiar stalinowskich zbrodni w Bykowni pod Kijowem. Wcześniej niszczono też ukraińskie nagrobki w Polsce.

Reakcja premier Beaty Szydło na to ostatnie wydarzenie była wzorcowa. Powiedziała, że trzeba znaleźć sprawców tej prawdopodobnej prowokacji. Ważne, że padło słowo „prowokacja”, świadczące o świadomości, że polsko-ukraińskie emocje mogą być rozgrywane przez Moskwę za pomocą prostych akcji. Nie wiadomo w końcu, kim byli sprawcy wspomnianych wcześniej incydentów.

Rząd nie podgrzewał niepotrzebnie emocji. Zrobił to jednak Jarosław Kaczyński i partia nie pozwalając swoim ludziom na udział w prestiżowej i ważnej dla relacji polsko-ukraińskich imprezie. I wypowiadając słowa o tym, że Ukraina skręca w złą stronę. W Kijowie słowa te odebrano jednoznacznie: jako pogrożenie palcem. I o to prezesowi PiS chodziło. Postanowił ustawić Ukraińców do kąta. Tylko, że takie działanie świadczy o kompletnym niezrozumieniu specyfiki ukraińskiej polityki i sytuacji w ukraińskim społeczeństwie.

Relacje między Polską i Ukrainą nie sprowadzają się tylko do stosunków między politykami. Ci zaś są wyjątkowo cyniczni. Ukraiński establishment zupełnie nie przejmuje się kwestiami historycznymi i polskimi emocjami. Co najwyżej je cynicznie wykorzystuje. Co innego społeczeństwo. Zagrożone przez Rosję, trwające w stanie permanentnego kryzysu i wojny na wschodzie, na razie z sympatią patrzy na Polskę i niewiele wie o spornych kwestiach z przeszłości.

Ale takie awantury, jak ta wokół prezydenta Przemyśla, czy prowokacji na cmentarzach kropla po kropli drążą fundament zaufania i sympatii. Taka sprawa, jak zupełnie niepotrzebny i głupi zakaz dla prezydenta Przemyśla powinny być załatwiane po cichu. Publiczne oskarżanie Ukrainy o złe intencje i wrogą politykę jest niepotrzebną eskalacją. Tym bardziej, że polityka typu: teraz tupniemy nóżką, bo ci Ukraińcy na zbyt wiele sobie pozwalają, bez wiedzy o tym jak skomplikowane i podatne na rosyjskie intrygi są jeszcze instytucje państwa ukraińskiego, kształtuje obraz kolejnego wroga w otoczeniu Polski. Tym razem Ukrainy, wartościowego i potrzebnego nam sąsiada.

Czytaj też: Ukraina a sprawa polska. Jak Polacy patrzą na Stepana Banderę