De Belg blijkt moeilijk te overtuigen om spaargeld om te zetten in beursgenoteerde (en niet-genoteerde) aandelen.

De federale regering is er niet in geslaagd spaargeld te kanaliseren van spaarboekjes naar aandelen. Precies het omgekeerde gebeurde, blijkt uit cijfers van de Nationale Bank.

Belgische gezinnen verkochten in 2018 netto voor 919 miljoen euro beursgenoteerde aandelen en voor 2,5 miljard euro niet-genoteerde aandelen. Tegelijk parkeerden ze 10 miljard euro extra op spaarboekjes.

In uitvoering van het Zomerakkoord lanceerde de regering begin 2018 een paar fiscale maatregelen om beleggingen in aandelen te stimuleren. Ze hoopte zo de investeringen in de reële economie en de creatie van jobs te stimuleren.

De regering wilde met de fiscale stimuli voor aandelen investeringen in de economie aanzwengelen.

De fiscale vrijstelling van de rente op gereglementeerde spaarboekjes werd gehalveerd tot 960 euro. Bovendien is een fiscaal snoepje ingevoerd voor dividenden. Beleggers kunnen op dividenden tot 640 euro de roerende voorheffing recupereren. Het nettovoordeel bedraagt dus 30 procent van 640 euro of 192 euro. De fiscale vrijstelling voor dividenden verruimt een beperkter regime dat alleen bestond voor coöperatieve aandelen, zoals die van Cera.

Er zijn verscheidene redenen waarom het spaarboekje bij veel Belgen veel populairder blijft dan aandelen. In de eerste plaats was 2018 een erg turbulent jaar op de aandelenmarkten. De beurzen kregen in het vierde kwartaal van vorig jaar wereldwijd klappen. Bovendien zijn veel beleggers de forse daling van de aandelenmarkten tijdens de financiële crisis van 2008 niet vergeten. Als ze op zoek gaan naar een alternatief voor het spaarboekje, denken ze eerder aan een beleggingsfonds.

Rompslomp

Bovendien creëert het fiscaal gunstregime voor dividenden administratieve rompslomp. Belastingplichtigen moeten de in 2018 betaalde roerende voorheffing terugvorderen via de aangifte van de personenbelasting die ze de komende maanden moeten invullen. Ze moeten in veel gevallen zelf hun huiswerk maken, omdat de meeste banken niet van plan zijn hun klanten een attest van de geïnde dividenden te geven.

Veel Belgen gebruiken hun spaarboekje als een wachtrekening. Ze parkeren er de opbrengst van vervallende kasbons en obligaties in afwachting van een rentestijging. Spaarboekjes blijven ook profiteren van hun troeven veiligheid, fiscaalvriendelijkheid en onmiddellijke beschikbaarheid. Aangezien de meeste banken slechts 0,11 procent rente bieden zijn spaartegoeden vaak tot bijna 1 miljoen euro vrijgesteld van roerende voorheffing.