Rond de koffiemachine van de rechtbank in Arnhem hangt die speciale verbroedering die we reserveren voor rampspoed. Hier zegt een jongen in rode trui en spijkerbroek zacht: ‘Ik heb hem in mijn armen gehouden. Hij is in mijn armen doodgegaan.’

Een agent in burger, 28 jaar oud. Hij klinkt nog steeds verbaasd. Is met een hele rij collega’s gekomen. Verder is er, op wat familieleden van de verdachte en een paar verslaggevers na, niemand.

Wie weet er ook wie Bekiro is? Hij werd maar 12 jaar oud in een moeilijke familie. Zijn vader Tevfik G. stak hem op 22 december in Arnhem in zijn slaapkamer dood met een zwaard. De vader had eerst op Bekiro’s 15-jarige broer Emre gemikt. Bekiro had zich er dapper tussen gegooid. Emre was meteen naar buiten gerend, achtervolgd door Tevfik, tot hij werd aangehouden. Er liep een bloedspoor door de Dragonstraat.

De kist met Bekiro.

Het OM zal meegaan in de conclusie van het Pieter Baan Centrum: vader Tevfik was door een psychose volledig ontoerekeningsvatbaar. Het OM zal daarom alleen tbs met dwangverpleging eisen.

Verwarde mensen

Ik zit dichter op de dood van Bekiro dan me lief is, door omstandigheden die we al nauwelijks meer toeval kunnen noemen. Toen Bekiro stierf, legde ik juist de laatste hand aan een lang verhaal over een Arnhemse flat vol verwarde mensen. Ik had daar net een week doorgebracht. Vlakbij Bekiro’s huis.

Die flat is een experiment van de Arnhemse woningbouwvereniging Volkshuisvesting voor mensen die eigenlijk niet zelfstandig kunnen wonen, maar dat door alle bezuinigingen op de ggz toch moeten. Geen doorslaand succes, maar ze moeten gezien alle overlast wát. Een hulpverlener in de Arnhemse flat vatte de huidige situatie zo samen: ‘Wie vroeger in de kliniek zat woont nu in een beschermde woonvorm. En wie vroeger in een beschermde woonvorm woonde wordt nu al snel ambulant begeleid in een eigen woning.’ Dit kon niet lang goed gaan, zei iedereen. Diezelfde maand bewees Bekiro’s vader dat.

Standbeeld voor de Arnhemse rechtbank.

De ouders van Bekiro zijn al jaren gescheiden. De moeder vertrok met de kinderen naar Duitsland. Ruim vier jaar geleden kwamen de jongens terug om bij hun vader te wonen. Waarom, en of ze onder toezicht stonden van jeugdzorg is onduidelijk – de gemeente reageerde gisteren niet op vragen, die doet eigen onderzoek. De advocaten van Tevfik en broer Emre weten het niet.

De moeder is in de rechtszaal, met Emre, die nu weer bij haar woont en niets meer met zijn vader en Nederlandse familieleden te maken zegt te willen hebben. Emre ziet zijn vader voor het eerst terug. Hij is nu net zo stoer gekleed als zijn oom.

Tevfik was al eens opgenomen na een psychose. En volgens Tevfiks Nederlandse moeder Nel heeft de ggz-instelling Pro Persona hem daarna veel te snel laten vertrekken, omdat hij personeel bedreigde. Zij vroeg daarna vaak om hulp.

Opnamebedden

Tevfik werd alleen nog ambulant begeleid door Pro Persona, in theorie dan. Deze grote ggz-instelling stond vorige week nog uitgebreid in de Volkskrant: de interim-directeur maakt zich zorgen over de winst en wil afdelingen samenvoegen. Het aantal opnamebedden slinkt er hard sinds het kabinet eist dat de ggz patiënten vaker thuis behandelt. Bezorgde medewerkers zien al hoe makkelijk patiënten thuis ‘over het randje’ vallen en in een psychose raken.

Tevfiks zus Kelly zag de psychose de avond voor Bekiro’s dood al aankomen en heeft meteen de politie gebeld. En nog eens. Die kwam twee keer langs. De eerste keer leek Tevfik normaal, de tweede keer deed niemand open.

In de rechtszaal blijkt dat Pro Persona wist dat Tevfik zijn medicatie vaak niet innam en stevig blowde. Het Pieter Baan Centrum schat Tevfik in als een zwaar geval: psychotische stoornis, antisociale persoonlijkheidsstoornis met narcistische trekken, een verstand dat zo laag wordt ingeschat dat het nauwelijks is te testen.

Rechtbank van Arnhem.

En niemand kan uitleggen hoe deze man zelfstandig voor twee kinderen heeft mogen zorgen.

Pro Persona doet intern onderzoek naar de hulpverlening rond Bekiro’s dood en wil zo lang niet reageren op vragen. Maar waarom is er zelfs niemand in de rechtszaal? Antwoord, per e-mail: Pro Persona is ‘zeer betrokken’ en ‘zeer geraakt’ maar vindt ‘de privacy van behandelaren’ toch belangrijker.

De jonge politieagent in de rode trui blijft wel, een dag lang. En zijn zes collega’s die boven op de zaak zaten blijven ook, op die lege tribune. Lang niet zo scherp gezien wie zich in Nederland verantwoordelijk voelt voor de geesteszieken. En voor de immense nood van hun kinderen.