Voor het eerst zijn mensen bang dat hun kinderen het economisch slechter zullen hebben dan zij zelf, en die angst is volgens de bewindsman niet onterecht. Door de vergrijzing loopt de verdiencapaciteit terug en we investeren veel te weinig in de technologieën van de toekomst, zoals kunstmatige intelligentie, zei Hoekstra. Steeds meer werknemers hebben een tijdelijk contract of zijn zzp'er.

"Als we niet ingrijpen, zal het er voor de middenklasse de komende decennia slechter in plaats van beter op worden", zei Hoekstra, "Met politieke en maatschappelijke spanningen tot gevolg." De wederkerigheid moet weer terugkomen: als je je best doet, moet daar ook wat tegenover staan.

Daarom daagt de minister werkgevers uit om werknemers meer loon en meer zekerheid te bieden. Loonstijgingen aan de top moeten in balans zijn met die op de werkvloer. Tegelijkertijd moet de politiek de lasten verlichten en snijden in de uitdijende kosten voor volksgezondheid en sociale zekerheid.

Immigratie

Ook bij de immigratie moet de wederkerigheid terug, vindt Hoekstra. Er moeten strengere eisen komen voor een verblijfsvergunning of het Nederlanderschap. "Tegen wie hier over de drempel komt, moeten we durven zeggen: graag, of niet. En zo ja, onder heldere voorwaarden."

Want ook de problemen met integratie komen vooral op het bordje van de middenklasse, betoogde Hoekstra. De Nederlandse identiteit en cultuur worden volgens hem door 'de elite' te vaak weg gerelativeerd. "Laten we vaker, krachtiger onder woorden brengen wat onze verworvenheden zijn. Nee, het is hier niet perfect. Maar het is hier wel oneindig veel beter dan vrijwel overal ter wereld."