Minister van Financiën Johan Van Overtveldt (N-VA) was er als de kippen bij om te claimen dat het Belgische belang in BNP Paribas ons land een meerwaarde opleverde. Maar dat klopt niet helemaal.

België heeft nog geen meerwaarde gerealiseerd op het belang in BNP Paribas dat het bezit sinds 2009. Een meerwaarde was er wel op het belang dat ons land had in Fortis Bank van 2008 tot 2013.

De verkoop van een deel van het belang in BNP Paribas levert de Belgische staat een meerwaarde op van 137 miljoen euro, stelde minister van Financiën Johan Van Overtveldt (N-VA) gisteren. Maar dat is niet helemaal correct.

Even terug in de tijd. In het najaar van 2008 komt Fortis Bank in moeilijkheden. De Belgische staat nationaliseert de bank voor 9,4 miljard euro en verkoopt 75 procent ervan door aan het Franse BNP Paribas. Omdat de operatie op fel verzet stoot van de aandeelhouders van Fortis, die juridische procedures aanspannen, loopt de hele operatie vertraging op. Uiteindelijk kan de verkoop in mei 2009 worden gefinaliseerd. Dat gebeurt grotendeels volgens de voorwaarden die in oktober 2008 al waren afgesproken.

De Belgische staat verkoopt 75 procent van zijn belang in Fortis Bank aan BNP Paribas. Dat belang wordt gewaardeerd op 8,23 miljard euro - de hele bank dus op 11 miljard euro. In ruil krijgt de Belgische staat 121,1 miljoen aandelen BNP Paribas. De prijs van één aandeel bedraagt dus 68 euro - hoewel het aandeel op de beurs op dat moment slechts 45 euro waard is.

Minwaarde

Acht jaar later verkoopt de Belgische overheid een pakket van 31,2 miljoen aandelen - een kwart van haar participatie - en krijgt ze daar netto 62,4 euro. Met andere woorden: de transactie levert de Belgsiche staat geen meerwaarde op van 137 miljoen euro, maar een minwaarde van 175 miljoen euro.

Dit houdt wel geen rekening met de dividenden die de Belgische staat de voorbije jaren ontving van BNP Paribas. Voor het boekjaar 2016 alleen al ging het om 346 miljoen, voor de periode van 2009 tot nu in totaal om 1,87 miljard euro.

Het plaatje ziet er nog wat beter uit als het referentiepunt wordt gelegd bij de 9,4 miljard euro die de Belgische staat in oktober 2008 betaalde voor de 100 procent van Fortis Bank. Op de verkoop van 75 procent daarvan aan BNP Paribas in mei 2009 boekte de staat daarop al een (papieren) meerwaarde van 1,2 miljard euro.

Als die meerwaarde in mindering wordt gebracht van de prijs die BNP Paribas toen op tafel legde, reduceert dat de prijs die de staat betaalde voor elk aandeel BNP Paribas tot 58 euro. Dat is de zogenaamde ‘referentiewaarde’ waar Van Overtveldt nu naar verwijst om te claimen dat de staat een meerwaarde boekt op de verkoop van het pakket aandelen. Maar dat is een misleidende voorstelling van zaken, want het gaat om twee aparte transacties.

De Belgische overheid verkocht in november 2013 haar belang van 25 procent in Fortis Bank aan BNP Paribas en boekte daar een meerwaarde op van 900 miljoen euro. Die meerwaarde wordt ook niet in mindering gebracht van de aanschafprijs van de BNP Paribas-aandelen.

Twee operaties

Besluit: de Belgische staat realiseerde (tot nog toe) geen meerwaarde op haar belang in BNP Paribas. Op de overname van Fortis Bank heeft ze wel een meerwaarde gerealiseerd van samen 2,1 miljard euro. En het is BNP Paribas die dat betaald heeft. Maar dat zijn twee verschillende operaties, die niet met elkaar vermengd mogen worden.

Om het globale financieel plaatje van de Fortis-redding te maken, moeten ook nog andere elementen in rekening worden gebracht, zoals de ontvangen dividenden uit BNP Paribas en uit Fortis Bank, de vergoeding die de overheid ontving voor de toegekende staatswaarborgen, de meerwaarde op de verkoop van Royal Park Invest - waarin de rommelkredieten waren ondergebracht - en de financieringskosten van de schulden die de overheid moest aangaan.