België wordt in kort geding verplicht om alle mogelijke maatregelen te nemen om zes minderjarige Belgische kinderen van twee IS-strijders en hun moeders uit Syrië naar België te halen. Volgens de rechter is kinderen zonder hun ouders laten terugkeren 'in strijd met fundamentele mensenrechten' en dus 'manifest onwettig'.

Tatiana Wielandt (26), Bouchra Abouallal (25) en hun kinderen zitten vast in het Koerdische kamp Al-Hol. België wordt verplicht om verschillende ‘noodzakelijke en mogelijke maatregelen te nemen’ om de zes minderjarige kinderen en hun moeders vanuit Syrië naar België te laten reizen.

De rechter veroordeelt België niet tot een verplichte repatriëring omdat ons land geen bevoegdheid heeft in Syrië. Maar ons land moet wel al het mogelijke doen om de kinderen en hun moeders terug te halen. Zo moet België het eigen diplomatieke en/of consulaire personeel of dat van een andere EU-lidstaat inschakelen, contacten en afspraken maken met de lokale autoriteiten, de moeders van de kinderen ook laten reizen, de kinderen en de moeders de nodige administratieve, identiteits- en reisdocumenten bezorgen en de reis van de moeders beveiligen.

Een vorig kortgeding werd in beroep afgewezen omdat de rechters oordeelden dat België geen rechtsmacht heeft in Syrië en dat ons land niet verplicht kon worden ze uit Syrië te repatriëren. Het lijkt erop dat het kortgeding deze keer wel werd goedgekeurd dankzij een reportage van Rudi Vranckx die samen met experten het kamp bezocht en de hoogdringendheid van de zaak aantoonde. Eén van de kindjes is bijvoorbeeld zwaar ziek. Volgens professor Gerrit Loots (VUB) het kind de winter niet overleven als het in het kamp zou blijven.

Mensenrechten

In het vonnis staat een suggestie om Belgische consulaire en veiligheidspersoneel vanuit bijvoorbeeld Turkije naar het kamp te sturen om de kinderen en hun moeders de benodigde documenten te bezorgen en vanaf het kamp naar Turkije te begeleiden. Vanaf Turkije kunnen de kinderen en hun moeders dan naar België verder reizen.

De staat heeft 40 dagen om de maatregelen te nemen. Als ons land dat niet doet, moet ze een dwangsom betalen van 5.000 euro per dag vertraging per kind betalen tot maximum één miljoen euro. De Belgische beleidslijn dat kinderen van Syriëstrijders enkel mogen terugkeren zonder hun ouders noemt de rechter 'in strijd met fundamentele mensenrechten' en dus 'manifest onwettig'.

Veroordeeld

De vrouwen kennen elkaar goed, ze groeiden samen op in Borgerhout. Tatiana werd verliefd op Bouchra's broer Noureddine, een kopstuk van Sharia4Belgium. Ze vertrokken samen in 2013 naar Syrië. Hun echtgenoten Noureddine Abouallal en Saïd El Mourabit sneuvelden in 2014, toen ze allebei hoogzwanger waren.

Onder druk van hun familie keerden ze naar België terug om te bevallen. In het begin toonden ze spijt, maar ze deden niet veel moeite om te deradicaliseren. Enkele maanden na hun bevalling keerden twee weduwes terug naar Syrië, waar ze hertrouwden met andere Syriëstrijders.

Beide moeders zijn ondertussen veroordeeld tot vijf jaar cel wegens lidmaatschap van een terroristische groepering. ‘We hebben spijt van onze fout en hopen dat we ze kunnen rechtzetten’, zeiden ze in maart op het VRT-Journaal. ‘Al geven ze ons 20 jaar, we accepteren onze straf’, zei Abouallal. ‘Zolang mijn kinderen veilig zijn en naar school kunnen gaan, maakt me dat niet uit’, vulde Wielandt aan.

Afwachtend

Regeringsleden reageren voorlopig eerder afwachtend op de inhoud van het vonnis.

De woordvoerder van minister van Buitenlandse Zaken Didier Reynders (MR) laat weten dat de situatie wordt geanalyseerd, ‘met de betrokken departementen: Justitie en Binnenlandse Zaken’. Het kabinet-Geens verwijst naar de beleidslijn die de Nationale Veiligheidsraad heeft bepaald: ‘kinderen tot tien jaar mogen terugkeren na DNA-afname’. ‘Dat is onze humane plicht’, klinkt het bij Justitie. ‘In het licht van die beslissing door de Nationale Veiligheidsraad zal het vonnis verder bekeken worden door de betrokken ministeries’.

Bij Binnenlandse Zaken wordt er doorverwezen naar de advocaat van de Belgische Staat.