Zaterdag liepen er blackface nazi’s in Rotterdam tijdens de Sint-intocht snoepgoed en racistische propaganda uit te delen aan kinderen met hun nietsvermoedende ouders.

“Het zijn heus niet allemaal racisten, die kiezers.” Met dat mantra reageerde de politiek de afgelopen jaren als er weer eens massaal gestemd werd op een partij met racistische trekken. Of het nu ging om een populist die het discriminatieverbod wilde afschaffen of om een racistische opruier die zijn aanhang ‘minder, minder’ liet scanderen. Het zijn heus niet allemaal racisten! Dat vinden die kiezers trouwens zelf ook. Er zijn verdomd weinig racisten die zichzelf racist noemen, zoals ook weinig criminelen zichzelf crimineel noemen.

Ik ben oud genoeg om meegemaakt te hebben dat racisme als argument taboe werd verklaard. Er was vanaf de eeuwwisseling ineens helemaal geen racisme meer in Nederland en iedereen die anders beweerde deed dat om anderen de mond te snoeren. Dat werd de gangbare opvatting. Precies op het moment dat racisme steeds openlijker de kop ging opsteken. Wat in de jaren ‘80 en ‘90 terecht nog verafschuwd werd, werd zelfs salonfähig onder het mom van ‘islamkritiek’ of ‘afwijzen van de multiculturele samenleving’ of gewoon ‘ik zeg wat ik denk’. Je hoefde geen hogere wiskunde gestudeerd te hebben om te zien dat dat mis zou gaan. Maar zelfs die constatering was taboe.

In de media werd voor binnenlandse zaken bij voorkeur gesproken van ‘racisme’, tussen aanhalingstekens alsof het om een loze bewering ging. En wie een vergelijking met nazi’s durfde maken, kon helemaal rekenen op sociale uitsluiting.

Het resultaat?

Zaterdag liepen er blackface nazi’s in Rotterdam tijdens de Sint-intocht snoepgoed en racistische propaganda uit te delen aan kinderen met hun nietsvermoedende ouders. Leden van de Belgische beweging Voorpost uitgedost als Zwarte Pieten. Echte nazi’s. Voorpost is een club die zich tooit met nazi-symbolen en zich schuldig maakt aan holocaust-ontkenning. Al tientallen jaren. Hun leden zijn vaak opgepakt wegens geweldpleging. De officiële Sinterklaas-viering is zo een nazi-feest geworden waar het racisme wordt gevierd. Op de Coolsingel.

Dat krijg je ervan, van dat wegkijken, taboe verklaren, niet willen benoemen en zelfs goedpraten. Van het ontkennen van racisme. Het is de geestelijke versie van de anti-vaccinatiebeweging. Wij hoeven de maatschappij niet te beschermen tegen racisme want we zijn van nature niet racistisch. Dat werk.

Nederland heeft in de praktijk een probleem met steeds agressiever wordend racisme. Als je niet al dacht dat Zwarte Piet racistisch was dan moet je toch zien dat hij dat inmiddels in rap tempo is geworden. Omdat nazi’s zich gesterkt voelen door de houding van Nederlanders die zich tegen iedere verandering verzetten is Zwarte Piet nu een icoon van extreemrechts dat zich steeds heftiger manifesteert. Ik had nooit gedacht dat de nazi-knokploegen terug zouden keren maar ben daar sinds dit weekend niet meer zeker van. Vermomd als zogenaamde kindervrienden kunnen ze hun gang gaan. Veel gekker kun je het niet bedenken. Maar dat is het kenmerk van deze tijd aan het worden: de politieke werkelijkheid tart het voorstellingsvermogen iedere dag.

Wat gaat de publieke omroep NTR, die deze ontwikkeling met het Sinterklaasjournaal waarschijnlijk had kunnen voorkomen, volgend jaar doen? Een boot zonder blackfaces of een lading vrolijke nazi-pieten? Het verontrustende is dat ik het antwoord niet eens meer kan voorspellen.