De veranderende verhoudingen in de wereld maken het noodzakelijk te streven naar een Europees leger. Dat heeft vicepremier Ollongren gezegd op een bijeenkomst in Kopenhagen, georganiseerd door Radikale Venstre, de Deense zusterpartij van Ollongrens D66. Haar uitspraken staan haaks op het standpunt van het kabinet.

"Ik denk dat we ons een heldere hemel moeten voorstellen met een Europees leger aan de horizon", zei Ollongren. Ze voegde eraan toe dat ze wel gewoon in de NAVO wil blijven, en ook de nationale legers gewoon wil laten bestaan. Maar ze wil een verregaande samenwerking tussen de krijgsmachten van de verschillende EU-lidstaten.

Verschillende wapensystemen

"Dat kost tijd, maar dat betekent niet dat we geen eerste stap kunnen zetten." Ze wees erop dat er bij nationale legers in Europa 150 verschillende wapensystemen worden gebruikt. Dat zouden er door samenwerking veel minder moeten worden.

Volgens Ollongren zijn er drie belangrijke ontwikkelingen die een Europees leger onvermijdelijk maken. Allereerst trekken de Verenigde Staten hun handen steeds meer af van de verdediging van Europa. Daarnaast toont Rusland zich steeds agressiever, bijvoorbeeld door delen van Oekraïne te annexeren.

Maar ook de brexit is volgens de Nederlandse vicepremier zo'n ontwikkeling. "Dat betekent voor de EU dat het land met de meest geavanceerde krijgsmacht ons verlaat."

Lijnrecht in tegen collega's

De uitspraken van Ollongren zijn opmerkelijk, omdat ze daarmee lijnrecht ingaat tegen collega's in het kabinet.

Premier Rutte is een fel tegenstander van een Europees leger, zoals Duitsland en Frankrijk graag willen. Hij noemde het twee weken geleden nog onverstandig. "Europa kan zichzelf op dit moment niet verdedigen. Dat is ondenkbaar", zei hij. Minister Bijleveld van Defensie liet zich in soortgelijke bewoordingen uit.