Chào mọi người,

Mình muốn giới thiệu với mọi người một cách thức mình hay dùng để có động lực cho bản thân. Trong bài viết này, mình thử sử dụng khái niệm “cái nhìn của bác sĩ” của Foucault, một triết gia hậu hiện đại, để cắt đứt huyễn tưởng của mình (và thấy được thực tánh?). Nội dung của nó có thể được tóm tắt bằng câu chuyện ngắn sau:

An có cảm tình với Bình vì Bình học giỏi nhất lớp. An cũng muốn mình học giỏi, nhưng vì An cũng ham chơi, nên không bao giờ tập trung được. Một lần lúc đang lướt Facebook, An chợt nghĩ là nếu là Bình, Bình sẽ không chìm đắm trong đó mà mà chỉ lo học. An nhận ra nếu Bình đang nghĩ gì về An vào lúc này, thì đó không phải là khen ngợi An, mà là hơi thất vọng về An. Khi An đặt mình vào vị trí của Bình, đột nhiên An không còn muốn chơi nữa, mà chỉ muốn học thôi.

Về cơ bản, thật ra trong thâm tâm ta cũng tự biết làm gì là cần thiết. Chỉ là ta bị những cảm xúc như sợ hãi, phấn khích hoặc né tránh lấn át mà thôi. Nhưng với người ngoài thì họ cũng không quan tâm đến những cảm xúc này, mà chỉ thấy là ta đang không làm điều quan trọng nhất. Nếu ta có thể đứng ở góc nhìn của họ, nhận ra được suy nghĩ khách quan của họ và đồng cảm với nó, thì những cảm xúc đó sẽ tan biến.

Đúng ra thì bài này không có quá nhiều triết học Phật giáo trong đây, nhưng mình nghĩ ta cũng có thể liên hệ tới nó. Một vấn đề của Phật giáo là Phật tử chấp pháp. Một cách nào đó, Bình cũng là một ngón tay để chỉ trăng, là chiếc đò để qua sông. Nhưng khác với kinh sách, Bình là một con người với cuộc sống riêng, nên An sẽ không muốn nương nhờ đến Bình hoài, nên ta không sợ An chấp vào Bình. Đồng thời, Bình cũng chỉ là một hình mẫu trong đầu An, nên những gì An nghĩ Bình nghĩ thật ra là những gì An tự nhận ra, nên cũng không sợ Bình làm thay An. Nói cách khác, Bình tự động giết chính mình sau khi An qua được bờ bên kia.

Trong bài viết chính, mình sử dụng câu chuyện tình cảm giữa Nam và Linh, trong đó Linh là người phản bội Nam, để đẩy vấn đề lên cực đoan hơn. Mọi người hãy đọc nó như là một câu chuyện hơn là một bài phân tích. Đây là các khái niệm sử dụng trong đó:

Cái nhìn của bác sĩ (medical gaze - Foucault): bác sĩ là một người vô cảm với bệnh nhân nhưng lại có quyền lực tuyệt đối với thân thể anh ta

(medical gaze - Foucault): bác sĩ là một người vô cảm với bệnh nhân nhưng lại có quyền lực tuyệt đối với thân thể anh ta Buông bỏ, tách mình (detachment - Phật giáo): nếu bỏ được tham sân si thì tâm ta sẽ trong sạch và bình thản, và sẽ thấy được thực tánh

(detachment - Phật giáo): nếu bỏ được tham sân si thì tâm ta sẽ trong sạch và bình thản, và sẽ thấy được thực tánh Tâm thức luận (theory of mind - tâm lý học nhận thức): nếu ta có thể nhận thức về niềm tin và mong muốn của người khác thì sẽ hiểu được góc nhìn của họ

(theory of mind - tâm lý học nhận thức): nếu ta có thể nhận thức về niềm tin và mong muốn của người khác thì sẽ hiểu được góc nhìn của họ Giá trị cốt lõi (core values - tâm lý học lâm sàng): để chữa lành những vết thương tâm lý, hãy chú tâm vào những giá trị cốt lõi thay vì bản thân nỗi đau

Lưu ý: nhiều bạn sau khi đọc đã phản hồi cho mình là bài viết tuy hay, nhưng giữa các đoạn bị thiếu liên kết. Thật ra mình nghĩ cái cảm giác ý này chưa kịp kết thúc ý khác đã chen vào chính là cảm giác của một người bị nỗi sợ bao vây. Nên mình cũng muốn tái hiện lại cái sự lộn xộn, rối tung, và gấp gáp đó để người đọc mường tượng ra được cảm giác đó.

Mời mọi người đọc và cho ý kiến. Nếu có gì sai xin mọi người giúp đỡ. Mình cảm ơn rất nhiều.



