Oto wpis Stanisława Walczaka, księdza, misjonarza, który sprawił, że jedni wychwalają go jako "niezależnego" kapłana, a inni odsądzają od czci - i wiary:

Michał Gostkiewicz: Ktoś napisał na FB: ''dobrze że ksiądz może jeszcze publikować''. Z podkreślonym ''jeszcze''. I obawą, żeby księdzu ust nie zamknięto.

Ks. Stanisław Walczak: - Nie ma obaw, proszę pana. Jestem posłusznym kapłanem i nie sądzę, żeby mój udział w dyskusji był jakimkolwiek zagrożeniem dla Kościoła. A co do zamykania ust - według prawa kościelnego nie należę do żadnej diecezji w Polsce.

To jak to z księdzem jest?

- Jestem misjonarzem. Po powrocie z Zambii na moją prośbę biskup katowicki i biskup niemieckiego Paderborn uzgodnili, że to ten niemiecki biskup mnie przyjmie. Wszystkie moje przysięgi kapłańskie i lojalność odnoszą się zatem do księdza biskupa Paderborn. Ale urodziłem się na Śląsku i uważam się za jego mieszkańca.

Jak przeczytałem księdza wpis, to odebrałem go tak, jakby się w księdzu od dłuższego czasu zbierała złość...

- I ma pan rację. Zbierała się, aż wreszcie wybuchłem. Widzi pan, 43 lata jestem w drodze jako kapłan Kościoła Katolickiego. Poznałem Europę, Afrykę, głosiłem kazania w katolickich parafiach w Ameryce czy w Katalonii. Zbierałem doświadczenia. I dla mnie Kościół jest wartością ponadnarodową, ponadpartyjną, ponadpolityczną. Jest wartością - pomijając już nawet sprawy wiary - ogólnoludzką. Nie wolno go sobie przywłaszczać. I jakiekolwiek pomniejszanie tej wartości poprzez przywłaszczanie sobie Kościoła jest dla mnie nie do pomyślenia. Jest zaprzeczeniem przesłania Jezusa Chrystusa.

Domyślam się, że na tę opinię księdza wpływ miało to, że w czasie wyjazdów na misje zobaczył ksiądz, w jak różny sposób można wierzyć w tego samego Pana Boga?

- Tak. Ja służyłem np. czarnoskórym arcybiskupom. W naszej archidiecezji pracowali kapłani z 20 krajów. Jakoś musieliśmy się dogadać. Zawsze się udawało. I nagle przyjeżdżam do Europy i słyszę, że jeden Kościół narodowy jest dobry, inny gorszy, jedni biskupi się pogubili, inni nie. Rozumie pan? Troszeczkę mi to nie gra.

O ile dobrze pamiętam, to w modlitwie jest "jeden, święty i powszechny" Kościół.

- Dokładnie tak. Powszechny. To znaczy obejmujący każdego. Każdego - przepraszam, nie lubię słowa "Murzyn" - ale każdego Murzyna, każdego Hindusa, każdego Chińczyka. Znam księży z Afryki, z Indii, z Chin. Wszyscy jesteśmy kapłanami tego samego Kościoła.

W tym gniewie na polityczne wykorzystywanie Kościoła uderzył ksiądz szczególnie mocno w jedną opcję polityczną. Będącą obecnie u władzy.

- O tak. Ponieważ - powiem to potocznie, po ludzku: pojechali sobie na koniku Kościoła, żeby zdobyć władzę. Tak nie wolno robić. Nie wolno! Kościół jest wartością duchową. Działamy w każdym systemie politycznym, czy nas prześladują, czy nie. A tu chodzi o Europę. Komuś uderzyło do głowy, że - tak jak w czasach komunistycznych nas "uczono" - nagle niby Europa Zachodnia to jest jedna wielka zgnilizna. A Unia Europejska to nie jest unia wartości. To ja się pytam - a kim my jesteśmy? My, księża? Jak my z tej Unii uciekniemy, to tam już nic nie będziemy mieli do powiedzenia. To lepiej zostać tam i od środka uszlachetniać. Tylko do tego trzeba wstać z kanapy i iść do ludzi.

Ale ludzie pod księdza wpisem pytają, czy przystoi księdzu katolickiemu mówić o bliźnim, w tym wypadku szefie partii rządzącej, per "łgarz".

- Język polski jest językiem polskim, proszę pana. Łgarz to znaczy kłamca.

No właśnie.

- Nie będę używał sformułowania "mija się z prawdą", tego nowotworu językowego z czasów pierwszych rządów PiS. Ten nowotwór powstał, żeby można było nazwać kogoś nie wprost kłamcą i nie wylądować w sądzie. To jakby nazwać dom publiczny agencją towarzyską. A tu trzeba tak, jak - nomen omen - obecny biskup krakowski sugerował: mówić tak, gdy jest tak, i nie, gdy jest nie.

A tymczasem niech pan obejrzy sobie polityczne części programu Radia Maryja i TV Trwam.

Ojciec Tadeusz Rydzyk (fot. Wojciech Kardas/AG)

Zdarza mi się, zawodowo czytam i oglądam inne media.

- O, to ja panu współczuję, bo pranie mózgu zostaje w podświadomości. To są katolickie instytucje, które łżą! Manipulują ludźmi! A nie wolno ludźmi manipulować, a już zwłaszcza w imieniu Kościoła. Niezależnie od tego, jak sprytnym i przebiegłym się jest, nie ma "wyższego" celu, który usprawiedliwiałby nieprawdę, oczernianie, potwarz rzucaną na drugiego człowieka. Dlatego użyłem mocnego słowa - przeciwstawiając się tym strasznym potwarzom, które są tam rzucane. Stojące za tymi instytucjami środowiska, zasłaniając się autorytetem Kościoła i wiary katolickiej, skrzywdziły wielu niewinnych ludzi. I niszczą dalej. A my nie jesteśmy po to, by ludzi niszczyć. My, księża, nie jesteśmy po to, żeby trochę inaczej od nas myślącego, Bogu ducha winnego człowieka nazywać lewakiem. Jak to jest, że ludzie, którzy np. byli w Platformie, nie mogą otworzyć gęby, bo ich od razu wytykają z ambony, że lewak. Co to jest za Kościół, który ze względu na poglądy polityczne ludzi odtrąca i odrzuca?! Kościół jest po to, żeby ludzi przyjmować.

Jednym z zarzutów wobec, jak to ksiądz określił, "części biskupów, którzy się pogubili", jest to, że wypowiadają się na tematy polityczne. Ale kontrzarzut wobec księdza może być dokładnie taki sam: że ksiądz ma poglądy polityczne i je publicznie wyraża.

- Ja się nie wypowiedziałem na temat polityczny. Ja się wypowiedziałem na temat moralnej wartości prawdy i kłamstwa. Politycy to nie są ludzie nietykalni. Zareagowałem w ten sposób, bo jako człowiek, jako chrześcijanin, jako katolik, jako kapłan, mam dość tej farsy. Farsy polegającej na tym, że politycy pod płaszczykiem przywiązania do wiary i Kościoła rzucają ludziom w oczy kłamstwa po to, by ukryć prawdziwe intencje stojące za działaniami politycznymi.

Czyli krytykuje ksiądz prezesa PiS nie dlatego, że jest prezesem PiS...

- ...tylko dlatego, że jest katolikiem, chodzi do kościoła i zasiada w towarzystwie księży i biskupów, którzy mu kadzą i go podziwiają. Że Kościół wykorzystuje dla własnych korzyści politycznych. Przedstawia się jako praktykujący katolik walczący o chrześcijańskie wartości europejskie. No więc tak się nie zmienia po chrześcijańsku świata.

A jak się ten świat zmienia?

- Po chrześcijańsku świat się zmienia mozolną pracą, w - nie lubię tego słowa, ale tak jest - w brudzie, wśród ludzi zagubionych, zagonionych, nerwowych, zatraconych. Na przykład rodzic samotnie wychowujący dziecko potrzebuje naszej pomocnej ręki, a nie naszego potępiania. Nie wolno powiedzieć człowiekowi "odejdź". Chyba że jest złoczyńcą, który nie żałuje tego, co zrobił. Ale nie z powodu przynależności politycznej. Prawo kanoniczne stanowi, że katolik ma prawo należeć do jakiej partii chce.

Jarosław Kaczyński na konferencji prasowej (fot. Sławomir Kamiński/AG)

Można być katolikiem i "lewakiem"?

- Ależ oczywiście! Obecny szef ONZ, Portugalczyk, jest socjalistą i praktykującym katolikiem.

W komentarzach pod wpisem ktoś nazwał księdza "księdzem patriotą", nawiązując do ciemnej karty Kościoła za czasów PRL i do tych duchownych, którzy współpracowali z ówczesnymi władzami. Były też komentarze o "pełnym nienawiści" wpisie. Inni z kolei piszą "brawo, ostatni niezależny ksiądz".

- Jak Pan Jezus wjeżdżał do Jerozolimy, jedni krzyczeli "hosanna", a drudzy "ukrzyżuj go". Więc niektórymi słowami nie należy się przejmować (śmiech). Opinią publiczną przecież się manipuluje.

A propos. Potępił też ksiądz nacjonalizm w Polsce.

- Bo to jest choroba. Nacjonalizm nic wspólnego z patriotyzmem. Ani z chrześcijaństwem. Według nacjonalizmu miłość do ojczyzny wyrasta z ziarna nienawiści do innych. Patriotyzm, postawa obywatelska - to jest to, czego dzisiaj bardzo potrzebujemy. Ale "kocham ojczyznę, więc nienawidzę sąsiadów", to nie jest patriotyzm. Czegoś takiego w Kościele katolickim nie ma.

Nie ma?

- Nie ma w sensie takim, że tego nie da się pogodzić. Nacjonalizm jest emocjonalnym stanem człowieka, który chce kochać, nienawidząc. Dla chrześcijan to jest nie do pomyślenia.

Marsz pamięci Żołnierzy Wyklętych, na pierwszym planie flagi ONR (fot. Jakub Orzechowski/AG)

Kłania się przykazanie miłości.

- Oczywiście. I nie tylko. Cały Stary Testament, choć jest głównie o jednym narodzie, mówi o powszechności wiary w Boga. No i Jezus Chrystus to potem tak podstemplował, że w ogóle nie ma innego wyjścia, jak iść ten świat uszlachetniać. Nie musimy nawrócić całego świata, tego w Biblii nigdzie nie ma. Przecież nie będę np. nawracał moich przyjaciół Żydów. A mam wielu przyjaciół Żydów. Wie pan, jednym z pierwszych więźniów Auschwitz był mój ojciec. Mieszkał niedaleko. W akcie oskarżenia miał, że chce "oderwać Górny Śląsk od Rzeszy".

Przeżył?

- Tak. Udało mu się przeżyć, bo znalazł się tam w tym czasie, gdy ludzie trafiali do obozu np. w oczekiwaniu na proces. Trochę inaczej to wtedy działało. Po pół roku wykończonego przewieziono go do więzienia, tam go jeszcze bardziej wykończyli i dostał wyrok, który miał odsiedzieć po wojnie - pięć lat. Potem trafił na roboty do Niemiec i armia amerykańska go w 1945 roku wyzwoliła. Na swoje szczęście mówił też biegle po niemiecku.

A ksiądz ile języków zna?

- Tych, którymi władam i mogę głosić kazania? Polski, niemiecki, angielski, chinyanja - to jest język z rodziny Bantu, używany w Malawi i wschodniej Zambii. Opanowałem go i uczyłem innych misjonarzy, którzy tam przyjeżdżali. Moim mottem było, żeby stać się "wszystkim dla wszystkich". No i w efekcie niektórzy koledzy duchowni uważali mnie za "białego Murzyna". Mi to bardzo pomogło, choć nie było łatwe.

Czyli dogadywał się ksiądz z ludźmi, do których przyjechał.

- Ja się z nimi nie dogadywałem, ja z nimi żyłem, proszę pana. Dzieliłem ich życie, kuchnię, mieszkanie, klepisko. Po prostu z nimi żyłem.

To się chyba nazywa powołanie.

- Eee tam!

No to jak? Nie każdy by się zdecydował na takie życie.

- Znam takich, którzy tak jednak żyją.

A ksiądz dlaczego się na to zdecydował?

- Bo w pewnym momencie, po kilku miesiącach pobytu w Zambii, odkryłem, że nie zostałem tam posłany dla białych misjonarzy, tylko dla czarnych parafian. Miałem 24 lata i wziąłem to na serio. Wtedy przygarnął mnie pod opiekę duchową pewien czarnoskóry biskup. Pomagał mi też mój przyjaciel, późniejszy kardynał Adam Kozłowiecki. Żyłem z Afrykańczykami, oni się przede mną otworzyli, rozmawiałem z nimi o tym, co się nazywa u nich tabu. Przeżyłem duchową inicjację dla Afryki. To była moja wielka miłość.

To cholera musi księdza brać, jak ksiądz czyta w sieci wyrazy "miłości" wielu Polaków do osób o innym niż biały kolorze skóry.

- A szlag mnie po prostu trafia! Mieszkam w Bielefeld. Mamy tam masę uchodźców. Wracam sobie kiedyś do domu, a tu czterech stoi. To się witam - bo ja się ze wszystkimi witam. Pytają, kim jestem. Mówię, że księdzem. I oni nagle przede mną na baczność. Wzięli mnie za imama!

Wie pan, nie szukam rozgłosu i poklasku. Ja dużo piszę, byłem kiedyś kaznodzieją, Bóg obdarzył mnie łaską języków, więc głosiłem w kilku językach. Byłem proboszczem w Niemczech, byłem proboszczem w czarnej Afryce i bardzo mi to wszystko pomogło, żeby być człowiekiem.

Ks. Stanisław Walczak. Polski duchowny rzymskokatolicki podległy biskupowi Paderborn. Misjonarz i kaznodzieja, spędził wiele lat w Afryce - m.in. w Zambii. Nauczał też m.in. w Ameryce Łacińskiej, głosił kazania w kilku językach, był też proboszczem w Niemczech. Obecnie emeryt, mieszka w Bielefeld.

Michał Gostkiewicz. Dziennikarz magazynu Weekend.Gazeta.pl. Wcześniej dziennikarz newsowy portalu Gazeta.pl, działu zagranicznego "Dziennika" i działu społecznego "Newsweeka". Stypendysta Murrow Program for Journalists (IVLP) Departamentu Stanu USA. Absolwent Polskiej Szkoły Reportażu, publikował w "Dużym Formacie". Prowadzi bloga Realpolitik , bywa na Twitterze.