De wet overtreden om als fietser veiliger door het verkeer te rijden? Voor de verkeersdeskundigen Johan De Mol en Dirk Lauwers is dat geen probleem. Naar aanleiding van een boete die de zoon van Johan De Mol kreeg, omdat hij uit veiligheidsoverwegingen tegen de richting reed, doen ze een oproep aan de fietsers. “Vecht zulke boetes aan bij de rechtbank.”

Het is een herkenbare keuze voor fietsers. Een overtreding begaan om een veilige route te nemen, of toch maar netjes de borden volgen, maar wel in een onveilige situatie komen? Volgens verkeersdeskundige Johan De Mol (UGent) zijn er in Vlaanderen “honderden” punten waar het veiliger is om van het wettelijke parcours af te wijken.

Een van die punten ligt op het kruispunt van twee gewestwegen tussen Dendermonde en Lebbeke, in Oost-Vlaanderen. “Mijn zoon rijdt daar met de fiets altijd dertig meter tegen de richting om zo vier gevaarlijke kruispunten te vermijden”, zegt De Mol (zie kaartje). “Een keuze die ik steun, want daar zijn al zware ongevallen gebeurd. Maar de politie dacht er anders over en gaf hem een boete omdat hij het fietspad niet volgde.”

Vader en zoon De Mol namen dat niet, en betwistten die 55 euro voor de politierechter. “De rechter heeft de boete uiteindelijk kwijtgescholden, officieel omdat er onvoldoende bewijzen waren, maar het is duidelijk dat hij gevoelig was voor het argument van de veiligheid”, aldus De Mol.

“Het is ook een onrechtvaardige situatie”, vindt hij. “Eigenlijk zou de wegbeheerder, in dit geval het gewest, de boete moeten betalen, niet de fietser. Het is de plicht van de wegbeheerder om ervoor te zorgen dat fietsers zich veilig kunnen verplaatsen. De fietser moet er toch niet voor opdraaien als de wegbeheerder dat nalaat?”

“Blaming the victim”

De Mol krijgt steun van zijn collega Dirk Lauwers (Universiteit Gent en Antwerpen). Die ziet hetzelfde probleem in zijn woonplaats Antwerpen. “Zo heeft de politie onlangs aan de Singel massaal boetes gegeven aan de fietsers omdat ze tegen de richting reden, terwijl dat daar wel de veiligste optie is”, zegt hij. Ook hij wijst met de vinger naar de gemeenten en het gewest, die de wegen beheren. “Het is een typisch voorbeeld van blaming the victim. De fietsers zijn slachtoffer van deze onveilige situaties, maar worden er wel voor gestraft. De overheid zou beter de situatie aanpassen, in plaats van boetes uit te schrijven.”

Lauwers raadt de fietsers aan om in zo’n situatie een voorbeeld te nemen aan zijn collega Johan De Mol. “Je hoeft die boete niet zomaar te betalen. Vecht die aan bij de rechtbank. Misschien heeft de politierechter wel oren naar je keuze voor de veiligste optie.