Edyta Wara-Wąsowska

Mogłoby się wydawać, że przeciętnego Kowalskiego niespecjalnie interesują podatki (może co najwyżej w kontekście ich ewentualnego podniesienia lub obniżenia). Tymczasem okazuje się, że Polacy uważają, że obniżka VAT zamiast obniżki PIT byłaby zmianą znacznie korzystniejszą. A przecież podatek pośredni, jakim jest VAT, teoretycznie powinien w mniejszym stopniu wpływać na wyobraźnię Polaków.

Podatki mają dla Polaków duże znaczenie

Z wyników sondażu IBRiS przeprowadzonego dla DGP i RMF FM można wyciągnąć kilka interesujących wniosków. Po pierwsze – Polacy zostali zapytani, która ze zmian w podatkach, zaproponowanych przez PiS, jest ich zdaniem najlepsza. Pierwsze miejsce w tym zestawieniu zajęła obniżka PIT z 18 do 17 proc. Drugą chwaloną zmianą był zerowy PIT dla młodych, czyli dla osób do 26. roku życia. O ile druga propozycja ma już niebawem wejść w życie, o tyle nad projektem pierwszej wciąż trwają prace.

Obniżka VAT jednak lepsza od obniżki PIT

Jeśli jednak zapytałoby się Polaków, która obniżka (VAT czy PIT) bardziej by ich satysfakcjonowała, to okazuje się, że byłaby to obniżka… VAT. Prawie 50 proc. badanych wskazała, że to właśnie to rozwiązanie byłoby dla nich atrakcyjniejsze. Obniżkę PIT wybrało mniej niż 34 proc. badanych. Różnica zatem nie jest duża, ale pokazuje coś interesującego.

VAT to podatek pośredni. Wiele osób może nie zauważać związku między stawką VAT a cenami. Tymczasem okazuje się, że duża część Polaków świadomie wybrałaby właśnie obniżkę VAT. Przyczyny mogą być różne. Jedna z bardziej prawdopodobnych jest taka, że obecnie Polacy już nie muszą aż tyle uwagi poświęcać PIT-owi. W tym roku znaczna część podatników zdecydowała się na skorzystanie z usługi Twój e-PIT. I dla dużej części z nich złożenie PIT-u ograniczało się do kilku kliknięć. Co więcej – przecież osoby, które nic nie zrobiły, de facto również zrobiły PIT. Po prostu fiskus uznał, że „brak akcji” należy zakwalifikować jako złożoną deklarację podatkową. Na „popularność” VAT mogły mieć z kolei wpływ media.

Podatek progresywny – ponad 2/3 ankietowanych uważa, że to dobry pomysł

Z tego samego badania wynika, że Polacy chcą progresywnego podatku dochodowego dla osób lepiej zarabiających – za tym rozwiązaniem opowiada się prawie 67 proc. ankietowanych. Bardziej przychylają się do tego kobiety niż mężczyźni.

Badani nie mogli się za to za bardzo zdecydować na to, ile powinno się zarabiać, by płacić wyższe podatki. Najwięcej, bo nieco ponad 20 proc. ankietowanych stwierdziło, że wyższe podatki powinny obowiązywać w momencie, gdy ktoś zarabia 10 000 zł. A warto przypomnieć, że wyższe podatki obecnie płacą już osoby, które zarabiają ponad 85 tys. zł rocznie, czyli ponad 7 tys. zł miesięcznie.

Odpowiedzi były jednak dość zróżnicowane. Na przykład ponad 16 proc. stwierdziło, że wyższe podatki powinny objąć osoby zarabiające 5000 zł.

Czy wyniki badania wskazują, że świadomość podatkowa Polaków faktycznie się podnosi? Trudno to przesądzać, zwłaszcza, że nie wiadomo czym kierowali się ankietowani przy udzielaniu odpowiedzi. W lepszej orientacji na ten temat na pewno pomógłby np. jakiś test dotyczący najbardziej podstawowych kwestii związanych z podatkami.