Toch is het vertrouwen in de politiek in ons land relatief laag vergeleken met andere instituties. Dat blijkt uit onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau. Uitgedrukt in een rapportcijfer scoort vertrouwen in de politiek rond de 5,3. Voor de rechtspraak en de media ligt dat rond de 6.

Volgens SCP-onderzoeker Paul Dekker ligt dat niet aan incidenten zoals die van de afgelopen week. "Mensen hebben allerlei argumenten, maar het vaakst wordt een gebrek aan daadkracht genoemd." Dat wordt bevestigd door de piek in het vertrouwen die Dekker eind 2008 zag. "Toen moesten de banken worden gered en zagen de mensen blijkbaar daadkracht."

'Niet prettig'

Het SCP deed ook onderzoek naar het gedwongen aftreden van Halbe Zijlstra als minister van Buitenlandse Zaken begin dit jaar. Voor het incident was mensen gevraagd naar hun vertrouwen en daarna nogmaals.

"Niemand wilde zijn of haar cijfer vanwege Zijlstra veranderen", staat in het rapport Burgerperspectieven 2018|1. "Dat kon zijn, omdat men al een heel laag cijfer gaf ('ik vond het al niks en dat is niet minder geworden'), maar ook omdat men het een incident vond waarop niet een heel kabinet beoordeeld moest worden ('dat zou ik zelf ook niet prettig vinden')"

China, Qatar en Turkmenistan

Dat het rapportcijfer structureel lager dan een 5,5 is, is volgens politicoloog Van der Meer geen reden tot paniek, integendeel. "Het geldt altijd in een echte democratie dat de politiek relatief laag scoort wat betreft vertrouwen. Alleen in niet bepaald democratische landen als China, Qatar en Turkmenistan is het vertrouwen veel hoger."

Het is dus een teken van een gezonde democratie als het vertrouwen niet al te hoog is, maar waarom is dan het vertrouwen in de media en rechtspraak groter? Van der Meer: "Dat komt doordat de politiek meer macht over ons heeft dan andere instituties. Het gaat ergens om. En hoe groter het risico, hoe moeilijker het is om te vertrouwen."

Tot slot heeft Rutte zelf zich vandaag ook uitgelaten over het vertrouwen in de politiek. Of dat gisteren een deuk heeft opgelopen weet hij niet, maar "mensen die tijd hadden om het debat te volgen zullen gedacht hebben 'Nou, dat is wel een rommelig beeld'."