To zdarzyło się w ciemnej uliczce. Ofiara nie widziała twarzy napastnika, zaszedł ją od tyłu. Wyrwanie torebki trwało sekundę, a potem złodziej zniknął w bocznej alejce. Jedynym punktem zaczepienia śledczych było niezbyt wyraźne nagranie z kamery miejskiego monitoringu, umieszczonej na latarnii przecznicę dalej. Niestety, śledczy nie byli w stanie po twarzy rozpoznać personaliów podejrzanego. Historia zna wiele takich przypadków. Teraz te odłożone do szuflady sprawy mogą zostać rozwiązane, a tożsamość napastnika ustalona. O ile gdzieś w internecie jest zdjęcie jego twarzy. A z dużym prawdopodobieństwem jest…

Firma, którą zaraz znienawidzicie

Były australijski model, 31-letni Hoan Ton-That założył kilka lat temu startup o nazwie Clearview AI i zaczął crawlować publicznie dostępny internet: Facebooka, YouTube, Instagrama, Twittera i “miliony innych stron”. Choć większość z nich tego wprost zabrania, Clearview zapisuje zdjęcia twarzy użytkowników i linki do ich profili.

Nic odkrywczego, pomyślicie. I macie rację. Ale Ton-That do tego zbioru danych stworzył aplikację do rozpoznawania twarzy i opchnął ją organom ścigania. Jak informuje New York Times, funkcjonariusze nie wiedzą jak dokładnie działa firma Clearview, ale wielokrotnie już korzystali z jej usług aby zidentyfikować złodziejaszków, morderców i pedofilów. Z powodzeniem.

To zaskakujące, ale tak jakoś bez echa przeszło to z czego każdy z Czytelników Niebezpiecznika na pewno zdawał sobie sprawę — że prędzej czy później ktoś zindeksuje wszystkie zdjęcia w internecie i puści na nich algorytmy do wykrywania twarzy, które od lat działają DOSKONALE nie tylko na hollywoodzkich filmach.

A jeśli ktoś wciąż uważa, że rozpoznawanie twarzy to science-fiction, to niech spojrzy na swój telefon z Androidem lub iPhona i wejdzie w aplikację “Zdjęcia”. Ona potrafi rozpoznawać twarze osób na ustrzelonych smartfonem fotkach i bierze pod uwagę nawet proces starzenia się (widoczne zwłaszcza na zdjęciach dorastających dzieci). I w przeciwieństwie do Google Photos, nie robi tego w chmurze.

Algorytmy do rozpoznawania obrazu w które wyposażone są nasze smartfony potrafią rozpoznawać nie tylko twarze. Świetnie radzą sobie też z przedmiotami. Wejdźcie w aplikację “Zdjęcia” i w polu wyszukiwania wpiszcie “jedzenie”, “pies”, “zwierzę”, “pizza”, “drzewo”, etc. Niewiele osób wie, że może w ten sposób przeszukiwać swoje zdjęcia.

To legalne?

I to jest doskonałe pytanie. Przed byle firemką z Australii tą technologią i sporym zbiorem twarzy dysponowali przecież tacy giganci jak Google i Facebook. Ale żadna z firm oficjalnie nie udostępniała “wyszukiwania twarzą” organom ścigania.

Facebook w niektórych krajach umożliwia ustawienie w profilu opcji “ powiadom mnie kiedy ktoś wgra moje zdjęcie na Facebooka “, o ile zgodzimy się na analizę cech biometrycznych.

“, o ile zgodzimy się na analizę cech biometrycznych. Google całkowicie porzuciło pomysł wyszukiwania twarzą już w 2011 roku oświadczając, że ta technologia może być używana w bardzo złych celach.

Organy ścigania w USA (np. policja w San Francisco) zakazały swoim policjantom używania technologii rozpoznawania twarzy w oparciu o bazy inne niż rządowe (czyli np. zdjęcia z kartotek policyjnych).

Ale czasy się zmieniają… Najlepiej widać to w Chinach, gdzie rozpoznawanie twarzy weszło pod strzechy pod pretekstem ułatwienia płatności, czy nawet sprawdzania list obecności w szkołach. Ale oczywiście sporo pożytku z rozpoznawania twarzy ma chętny na kontrolę wszystkich i wszystkiego chiński rząd.

Automatic recognition and monitoring of attendance in Chinese school pic.twitter.com/qqWEJ9bBwf — Best of Aliexpress and China (@coolstuffcheap) January 17, 2020

Brzmi jak Orwell? No cóż, “Chiny” dotarły już do reszty świata. Clearview AI poinformowało dziennikarzy NYT, że z ich usług od roku korzysta ponad 600 jednostek organów ścigania oraz prywatnych firm, które “wykorzystują tę technologię do celów bezpieczeństwa”, cokolwiek to znaczy.

Warto też podkreślić, że narzędzie Clearview nie jest wtórne. Chociaż policja ma zdjęcia podejrzanych w rządowych bazach, to dostęp do fotek z mediów społecznościowych może być wartościowy, bo:

– ludzie się zmieniają (sporo osób nie wyglada tak jak na zdjęciu z dowodu)

– czasem do zdjęcia z dowodu (na wprost) się nie dopasuje wzorcowego, a do fotki profilowej robionej pod kątem tak.

– czasem w kraju X przestępstwo popełnia ktoś kto jest obywatelem kraju Y (w rządowej bazie go nie ma)

– czasem mając nawet ustaloną tożsamość z bazy rządowej, adres zameldowania nie jest aktualny, a na instagramie jest pełen zapis tego gdzie jest i co je dana osoba

Amazon i Tylor Swift robią to od dawna

Nie tylko Clearview współpracuje z policją. Algorytmy do rozpoznawania twarzy i kontrakty z funkcjonariuszami ma Amazon, który produkuje kamerki Ring, chętnie instalowane na drzwiach wejściowych przez Amerykanów. Już teraz policja może sięgnąć do tego co te kamerki widziały na danym obszarze.

Rozpoznawanie twarzy w celach “zabezpieczeń przed świrami” stosuje też piosenkarka Taylor Swift. Uczestnicy jej koncertów są analizowani pod kątem bazy stalkerów i innych świrów, wszystko po to aby chronić piosenkarkę i jej normalniejszych fanów.

Ciekawe powiązania finansowe

Jest jeszcze coś interesującegp w tym cichym przemyceniu rozpoznawania twarzy “na produkcję”. Clearview poza frontmanem Ton-Thatem, ma jeszcze jednego współzałożyciela. Richarda Schwartza, który doradzał Rudolphowi Giulianiemu, kiedy ten był burmistrzem Nowego Jorku. Projekt wsparł też Peter Thiel, który stoi za Facebookiem i firmą Palantir, znaną z innych kontrowersyjnych projektów IT na rzecz agencji rządowych.

Biorąc pod uwagę powyższe, tym ciekawsze staje się pytanie, czy Facebook pozwie Clearview za podkradzenie zdjęć użytkowników i zarabianie na nich. I to nie mało. Licencja dla jednej firmy na 5 stanowisk na rok to 10 000 dolarów.

Działa z okularami….

Kontrowersji wokół Clearview jest więcej. Analiza kodu aplikacji Clearview AI wykazała, że firma posiada także okulary, które pozwalają na identyfikację w czasie rzeczywistym każdą twarz, jaką widzi noszący je funkcjonariusz. Idealne rozwiązanie na protesty antyrządowe. Dyskretne. Ponoć firma nie zamierza ich udostępniać funkcjonariuszom i to “tylko prototyp”.

Clearview inwigiluje policjantów korzystających z jej aplikacji

Czy firma Clearview AI jest godna zaufania? Wygląda na to, że sama w dość cwany sposób korzysta z “podkradzionych” różnym serwisom zdjęć i inwigiluje śledztwa jakie organy ścigania prowadzą przy użyciu jej platformy, co jest dość bulwersujące. Dowód?

Kiedy dziennikarz NYT chciał się umówić z Ton-Thatem na rozmowę i wysyłał prośby o spotkanie, nie otrzymywał żadnych odpowiedzi. Poprosił więc znajomych policjantów, aby na potrzeby artykułu wprowadzili jego zdjęcie do aplikacji Clearview, co kilku uczyniło, przekazując dziennikarzowi wyniki dotyczące jego “twarzy”. Po kilku dniach ci policjanci otrzymali zapytanie od Ton-Thata czy rozmawiali może z dziennikarzami, a wyszukiwanie twarzy dziennikarza przestało zwracać jakiekolwiek wyniki.

Mam twarz — co robić, jak żyć?

Póki co Clearview i podobne aplikacje do rozpoznawania twarzy dane zbierają z publicznie dostępnych sieci społecznościowych. Warto się więc zastanowić, czy umieszczać na zdjęciu profilowym swoją twarz. Część z Was tego świadomie nie robi, ale — niestety — zdjęcia z Wami na Facebooka do publicznie dostępnych albumów wrzucają Wasi znajomi lub rodzina. Ups.

O ile swoje zdjęcia wgrywane przez znajomych na media społecznościowe jeszcze jakoś możecie wypatrzyć, to jeśli znajomy będzie chciał sprawdzić jak będziecie wyglądać za 20 lat, może wgrać Waszą fotkę do aplikacji typu FaceApp. I o tym się już nie dowiecie, a Wasz wizerunek wizerunek trafi do bazy np. Clearview. Wszystko zgodnie z prawem — na mocy umów o przekazywaniu danych do partnerów handlowych (na co zgodę wyraził Wasz znajomy w warunkach licencyjnych aplikacji), por. Faceapp to narzędzie Rosjan!.

Zresztą! Wystarczy że będziecie chcieli pojeździć na nartach, a już ktoś (czasem z ukrycia) pstryknie Wam zdjęcie. Albo że Wasz nawet dalszy krewny zrobi sobie test DNA ;)

Nadzieja w tym, że Clearview, jak wszystkie algorytmy, nie jest doskonałe i nie zawsze dopasuje twarz podejrzanego. Ponoć sukces następuje w 75% przypadków. To dane producenta, więc warto do nich podejść z rezerwą — obiektywnych testów brak. W dodatku sam Ton-That przyznaje, że ich baza zawiera zdjęcia zrobione aparatem na poziomie oczu, a policjanci zazwyczaj dysponują fotografiami z kamer monitoringu, które robione są “z góry”. To komplikuje sprawę.

Podsumowując — przykro nam to stwierdzić, ale jeśli masz twarz, to z czasem coraz ciężej będzie Ci uniknąć bycia zidentyfikowanym przez tę lub podobne aplikacje do rozpoznawania twarzy. Dziś nie da się przejść kilkuset metrów w dużym mieście nie odkładając swojej twarzy na kilku kamerach miejskiego monitoringu. Póki co są one niepołączone ze sobą i większość nie ma funkcji rozpoznawania twarzy. Ale to zapewne się zmieni… W Krakowie przynajmniej można chodzić w masce antysmogowej na twarzy i nikogo to nie dziwi ;)

Przeczytaj także: