Verdwijnt de herenfiets binnenkort uit het straatbeeld? Als het van de stichting Veilig Verkeer Nederland afhangt wel. Voor het BIVV hoeft de herenfiets echter niet meteen weg. De Fietsersbond denkt dat zo’n maatregel weinig impact zal hebben op het aantal verkeersslachtoffers.

De stichting Veilig Verkeer Nederland (VVN) lanceert vandaag, samen met de jongerenorganisatie TeamAlert, opnieuw een pleidooi om de herenfiets met hoge stang af te schaffen. Op die manier zou het aantal gewonden bij fietsongelukken moeten teruggedrongen worden.

Uit onderzoek van het Zweedse onderzoekinstituut VTI blijkt immers dat bij een val met een herenfiets de kans groter is dat het hoofd als eerste de grond raakt, terwijl bij een val vanaf een damesfiets heup en schouders eerst de grond raken.

De stang van de herenfiets maakt afstappen bovendien ook lastiger, wat vooral bij oudere mensen vaak tot valpartijen leidt. De organisatie adviseert senioren en vaders met jonge kinderen dan ook te kiezen voor een fiets zonder stang.

Jongerenorganisatie TeamAlert wijst er verder op dat het idee van een fiets met hoge stang achterhaald is. ‘Het idee van zulke fietsen stamt uit de negentiende eeuw, toen deze constructies nog nodig waren om ervoor te zorgen dat de fiets wel stevig genoeg was. Inmiddels zijn damesfietsen haast net zo stabiel als herenfietsen, ondanks dat ze op een andere manier gebouwd zijn.’

BIVV: ‘Kort door de bocht’

In eigen land vindt het Belgisch Instituut voor de Verkeersveiligheid het op dit moment te kort door de bocht om de herenfiets in de ban te zien. ‘Het gaat hier weliswaar om een onderzoek dat is uitgevoerd door een gerenommeerd onderzoeksinstituut, maar het onderzoek bestond uit een klein aantal tests in een simulatie-omgeving en was vooral gericht op hoofdletsels’, zegt Stef Willems, woordvoerder van het BIVV.

‘Een heup- of bekkenletsel kan voor bijvoorbeeld een 70-jarige fietser echter een grotere impact hebben dan een licht hoofdletsel’, gaat Willems verder. ‘Het is volgens ons dan ook te kort door de bocht om op basis van het onderzoek de herenfiets in de ban te doen. Wij denken dat het belangrijker is om bijvoorbeeld oudere mensen te wijzen op de gevaren van fietsen. Mensen voor wie op- en afstappen op een herenfiets moeizamer gaat, kiezen nu vaak al voor een dames- of unisexfiets. Wij adviseren oudere mensen, in een tijd waarin de e-bike aan snel doorbreekt, bovendien ook om zeker een helm te dragen.’

Fietsersbond: ‘Geringe impact’

Ook de Fietsersbond is sceptisch tegenover het Nederlandse voorstel. ‘Het probleem is dat er geen cijfers zijn over het aantal ongevallen dat lijkt op de situatie die in Zweden getest worden. Volgens ons zal een verbod op de herenfiets echter weinig verschil maken in de ongevallenstatistieken. Een lagere snelheid voor het autoverkeer, een scheiding van de verkeersstromen en het invoeren van conflictvrije kruispunten zal volgens ons een grotere impact hebben’, klinkt het.

‘Het is natuurlijk zo dat de opstap bij een damesfiets lager is en dat voor heel wat mensen comfortabeler is. We zien nu al dat heel wat senioren bewust voor een fiets met een lagere instap kiezen. Ook voor jonge vaders die met een kinderzitje rondrijden, is een damesfiets gemakkelijker omdat het zitje vaak hinderlijk is bij het opstappen op een herenfiets.’