Beste Gwendolyn,

Een open samenleving is nooit af. Ze laat zich steeds opnieuw verbeteren. En daarom laat ze conflicten van waarden toe. Dit is de essentie van democratie.

Als ik sommigen hoor, keert zelfs de "Volksgemeinschaft" weer helemaal terug op het voorplan. Dat is een term die we kennen uit de ideologie van het Duitsland van de jaren 30 uit de vorige eeuw. U weet dat wel.

Democratie, beste Gwendolyn, is de meest beschaafde vorm van omgaan met conflicten van ideeën. Democratie is per definitie de staatsvorm die opteert voor de onperfecte samenleving. Het is de staatsvorm waar geen grote beslissingen, maar dus evenmin grote foute beslissingen of conclusies kunnen genomen worden.

De gesloten samenleving duikt telkens op wanneer er zich diepgaande mutaties of veranderingen in de maatschappij voordoen. Dan komen de zekerheden en de heersende waarden op de helling te staan. Het stamgevoel, het valse gevoel van superioriteit. In tijden van verandering dreigt dit stamgevoel te eroderen. Het is de angst hiervoor die de basis vormt voor uw hang naar geslotenheid en immobilisme.