Scène uit Sunny Bergman's documentaire 'Wit is ook een kleur'.

Vooral sinds Sunny Bergmans documentaire Wit is ook een kleur probeert een legertje veramerikaniseerde moraalridders het Amerikaanse denken in termen van een white-black-tegenstelling naar Nederland te halen. De documentaire begint met een scène waarin Bergman er bij een blanke jongeman op hamert dat hij niet blank is, maar wit. Dat zou van moreel belang zijn.



Fanatiek hameren op zo'n kleurindeling heeft iets sufs, want als je het hebt over 'witte' en 'zwarte' mensen, moet je Aziaten 'geel' noemen en Indianen 'rood'. Chinezen 'gele mensen' noemen - dat klinkt slecht.

Bovendien is niemand echt rood, geel, zwart of wit. Chinezen zijn iets geliger, maar niet echt geel. Blanken zijn rozig. Als mevrouw Bergman binnenkomt met een gezicht zo wit als de muur, bellen we direct een ambulance.



Maar het doel van de nieuwe terminologie is natuurlijk om te benadrukken dat achter elke huidskleur een eigen ervaringswereld ligt. Het leven van witten wordt gevormd door 'white privilege', dat van zwarten door een 'black experience'. Zwart zijn is dus een culturele identiteit, een ervaring: de belichaming van achtergesteldheid.

Dat soort Amerikaanse empathie voor raciale ongelijkheid slaat echter al snel om in essentialisme. Dan zouden sommige Afro-Amerikanen zich 'te wit' gedragen of mogen blanken zich geen gebruiken of tradities aanmeten die bij de unieke ervaring van een minderbedeeld ras horen. Dat laatste heet cultural appropriation.



Omdat het Amerikaanse antiracistische discours alles ophangt aan ras, is het zelf een beetje racistisch. Individuen worden gezien als vertegenwoordiger van hun ras. Op die manier wordt iedereen tot zijn ras gereduceerd.