Η ελληνικής καταγωγής Χριστίνα Πλάκα είναι η πρώτη mangaka στη Γερμανία! Όπου mangaka ίσον ο δημιουργός των manga, αυτών των «παράξενων» ή «αστείων» εικόνων, κατά κυριολεκτική μετάφραση, από την Ιαπωνία, με την ιδιαίτερη τεχνοτροπία που, με πολλές βέβαια μετατροπές και επιρροές, έχουν γίνει αγαπητά στη δύση. Όπως μας λέει η Χριστίνα, ξεκίνησε να ασχολείται με το μάνγκα από πολύ μικρή στη Γερμανία, όπου γεννήθηκε και μεγάλωσε. Στα έντεκά της είδε γιαπωνέζικο animation στην τηλεόραση και συνειδητοποίησε ότι ήθελε να ζωγραφίζει και να γράφει ιστορίες σ’ αυτό το στυλ. Στα δώδεκα βρήκε το πρώτο μάνγκα στο βιβλιοπωλείο και στα δεκαπέντε της πήρε το θρυλικό Dragonball σε πρωτότυπη γιαπωνέζικη φόρμα. Πλέον είχε αποφασίσει ότι θα γινόταν επαγγελματίας mangaka! Αργότερα πήγε στην Ιαπωνία, όπου απέκτησε τον μοναδικό πανεπιστημιακό τίτλο σπουδών από το Kyoto Seika University.

Έχει εκδώσει σε ορισμένους από τους μεγαλύτερους οίκους manga (Carlsen, Tokyopop), έχει συνεργαστεί με φορείς και διδάσκει πολλά σεμινάρια. Έγινε γνωστή κυρίως με τη σειρά «Prussian Blue’ και ‘Yonen Buzz». Όλα αυτά την έφεραν και μέχρι το δικό μας “βασίλειο” των κόμικς, το Comicdom Con Festival, που διοργανώνεται και φέτος από τις 15 ως τις 17 Απριλίου στην Αθήνα. Το Σάββατο το μεσημέρι στην Ελληνοαμερικανική Ένωση, η Χριστίνα θα μας μιλήσει για τις γυναίκες mangaka και τη σκηνή manga εκτός Ιαπωνίας, ενώ το πρωί της ίδιας ημέρας, σε εργαστήρι που διοργανώνει το Goethe Ιnstitut, στο πλαίσιο του φεστιβάλ, η Χριστίνα θα δουλέψει πάνω σε μια σύντομη εικονογραφημένη ιστορία. Οι συμμετέχοντες θα μάθουν τα πρώτα βήματα για να σχεδιάσουν φιγούρες σε στυλ manga και θα γράψουν τα κείμενα της ιστορίας.

Τι είναι αυτό που σε τράβηξε σ’ αυτό το είδος;

Η φιλμική του δυναμική στο σχεδιασμό. Μου ταιριάζει το ασπρόμαυρο στυλ, αλλά και οι εξωτικές φιγούρες και κυρίως οι όμορφοι χαρακτήρες στα shojo manga (κατηγορία manga για κορίτσια μέχρι και εφηβικής ηλικίας). Φυσικά με γοήτευαν και οι ιστορίες τους. Ήταν καθημερινές ιστορίες με συναρπαστικές περιγραφές και οι πρωταγωνιστές δεν ήταν σούπερ ήρωες, αλλά κανονικοί άνθρωποι σαν εμένα κι εσένα.

Εσύ τι ιστορίες διηγείσαι; Ποιοι χαρακτήρες γίνονται οι αγαπημένοι σου ήρωες;

Περισσότερο μ’ αρέσουν οι καθημερινές ιστορίες, που μας είναι πιο οικείες και μπορούμε να συμπάσχουμε, αυθεντικές ιστορίες όπου θα μπορούσαμε να πρωταγωνιστούμε εγώ ή εσύ. Ιστορίες από την πραγματική ζωή. Αλλά μ’ αρέσουν και τα μάνγκα με σπορ, γιατί ασχολούμαι η ίδια πολύ με αθλητισμό και μ’ αρέσει ο ανταγωνιστικός χαρακτήρας των ιστοριών τους. Μ’ αρέσει να σχεδιάζω χαοτικούς και αστείους χαρακτήρες όπως η Nike (GoForIt), ή ασυνήθιστους τύπους, όπως ο Jun (Yonen Buzz). Τις περισσότερες φορές οι ήρωές μου αντιμετωπίζουν προκλήσεις ή χειρίζονται μια δύσκολη φάση της ζωής τους. Όπως στην αληθινή ζωή!

Τι είναι το manga για σένα, τι εκφράζεις μέσα απ’ αυτό;

Είναι η δυνατότητα ή η «πύλη» για να εκφράσω ελεύθερα τα συναισθήματα και τις σκέψεις μου. Το να σχεδιάζω τα manga είναι σαν κάτι εντελώς φυσικό που κάνω απ’ τα παιδικά μου χρόνια και που με συνοδεύει έκτοτε. Όταν καμιά φορά βιώνω μια κωμική ή τραγική στιγμή στη ζωή μου σκέφτομαι: «Αυτό θα το κρατήσω να το κάνω ιστορία!».

Έχεις άλλωστε γράψει μια ολόκληρη ιστορία manga, το Kimi He, βασισμένη στην εμπειρία σου από το διάστημα που έζησες την Ιαπωνία!

Ναι, το Kimi He (Λόγια σε ‘σένα) είναι μια καθαρά αυτοβιογραφική ιστορία. Όλα όσα υπάρχουν εκεί, έχουν συμβεί στ’ αλήθεια. Το κίνητρο για να γράψω την ιστορία ήταν να αποτυπώσω στο χαρτί τη δυσκολότερη και πιο επώδυνη φάση και τα πιο σοκαριστικά μου βιώματα, σαν ένα είδος κάθαρσης. Αυτό με βοήθησε πολύ να συμφιλιωθώ με τις καταστάσεις (αγάπη χωρίς ανταπόκριση και η έκρηξη στο Φουκουσίμα) και τελικά να κλείσω το όλο θέμα μέσα μου. Γι’ αυτό το Kimi He είναι το πιο συναισθηματικό, ρεαλιστικό και, για ‘μένα, πολύτιμο έργο μου.

«Αποφάσισα να μη διαδραματίζονται πλέον οι ιστορίες μου στην Ιαπωνία, μόνο και μόνο γιατί τα manga είναι κατά κανόνα εκεί»

Πώς ήταν αλήθεια η εμπειρία σου στην Ιαπωνία γενικά και στη μοναδική αυτή σχολή που πήγες, ειδικότερα;

Η εποχή στο Κυότο της Ιαπωνίας ήταν η καλύτερη στη ζωή μου! Έμαθα πολλά για τους ανθρώπους και την κουλτούρα τους, έζησα έντονα την πόλη και απόλαυσα τα νοστιμότερα φαγητά του κόσμου. Ακόμα νοσταλγώ τον καιρό εκείνο και τους φίλους μου εκεί. Στο πανεπιστήμιο έμαθα πολλά για το δικό μου στυλ ζωγραφικής. Για παράδειγμα, ότι δεν χρειάζεται να ζωγραφίζω γιαπωνέζικες ιστορίες, αλλά ότι μπορώ, ή μάλλον θα έπρεπε, να διηγούμαι ευρωπαϊκές ιστορίες για ένα ευρωπαϊκό / δυτικό κοινό. Συνειδητοποίησα ότι οι ιστορίες έχουν νόημα μόνο όταν αγγίζουν τον αναγνώστη, όταν εκείνος βρίσκει κάτι δικό του εκεί. Έκτοτε αποφάσισα να μη διαδραματίζονται πλέον οι ιστορίες μου στην Ιαπωνία, μόνο και μόνο γιατί τα manga είναι κατά κανόνα εκεί.

Αλήθεια, γιατί πιστεύεις ότι το manga έγινε τόσο δημοφιλές στη δύση, παρότι έρχεται από μια τόσο μακρινή και διαφορετική ανατολική κουλτούρα;

Νομίζω ότι οφείλεται στο ότι, κυρίως οι νέοι, βρίσκουν κάτι δικό τους εκεί και μπορούν να ταυτιστούν με τους πρωταγωνιστές. Συνήθως δεν πρόκειται για κλασικούς ήρωες, ωστόσο κι αυτοί αντιμετωπίζουν προβλήματα που είναι οικεία σε όλους . Η φιλία και η συνοχή είναι πάντα ένα μεγάλο ζήτημα και είναι κατανοητό σε κάθε πολιτισμό. Οι θεματικές φυσικά αλλάζουν ανάλογα με το είδος, αλλά ακριβώς γι’ αυτό λειτουργεί τόσο καλά το manga. Υπάρχει κάτι για τον καθένα, είτε είναι ποδοσφαιρόφιλος είτε του αρέσουν οι πειρατικές ιστορίες. Ειδικά για τα κορίτσια, τα οποία, για παράδειγμα, στη Γερμανία μέχρι τη δεκαετία του ’90 δεν είχαν εναλλακτική στα κόμικς πέρα από τα αγορίστικα που έρχονταν από Αμερική, Αγγλία κλπ. Με το ‘Sailor moon’ ήρθε το πρώτο Shojo χιτ ως animation από την Ιαπωνία στην Ευρώπη και … μπανγκ! Όλα τα κορίτσια ήθελαν να διαβάζουν και το αντίστοιχο manga.

«Η μοναδική αρνητική πλευρά αυτής της δουλειάς είναι δυστυχώς ότι δουλεύεις ατομικά και χρειάζεσαι πολλούς μήνες για να σχεδιάσεις ένα manga»

Πέρα από τη γυναίκα-αναγνώστρια, θα ήθελα να μου μιλήσεις και για τη γυναίκα – δημιουργό. Εσύ π.χ είσαι πολύ νέα, κι όμως είσαι ήδη πετυχημένη στο είδος σου και η πρώτη γυναίκα mangaka στη Γερμανία. Είναι, αλήθεια, ασυνήθιστο;

Στα 14 χρόνια καριέρας μου είχα πολύ ωραίες εμπειρίες, γνώρισα υπέροχους εκδότες και ακαδημαϊκούς απ’ όλο τον κόσμο, είδα τα έργα μου μεταφρασμένα στ’ αγγλικά και στα γαλλικά και σχεδίασα με πολλά αξιόλογα νέα ταλέντα. Η μοναδική αρνητική πλευρά αυτής της δουλειάς είναι δυστυχώς ότι δουλεύεις ατομικά και χρειάζεσαι πολλούς μήνες για να σχεδιάσεις ένα manga, αλλά η αμοιβή διαρκώς μειώνεται. Αυτό σημαίνει, ότι δεν μπορώ να βιοποριστώ αποκλειστικά από το manga, χρειάζομαι και μια παράλληλη δουλειά για να ζήσω. Έτσι όμως έχω λιγότερο χρόνο στη διάθεσή μου για να ζωγραφίσω και η έκδοση του επόμενου βιβλίου καθυστερεί παραπάνω. Είναι αρκετά δύσκολο και χρειάζεσαι αποθέματα αντοχής στον τομέα αυτόν. Όταν όμως στις βιβλιοπαρουσιάσεις βλέπεις τα χαρούμενα βλέμματα των αναγνωστών, παίρνεις ενθάρρυνση!«

«Το manga δεν είναι μόνο οι εικόνες, αλλά και το να διηγείσαι συναρπαστικές ιστορίες»

Ποια η σχέση σου με την Ελλάδα;

Είμαι Ελληνίδα που γεννήθηκα και μεγάλωσα στη Γερμανία. Οι γονείς μου κατάγονται από το Μουζάκι και την Καλαμπάκα της Θεσσαλίας. Φυσικά μιλάω ελληνικά (δυστυχώς όχι τόσο καλά όσο τα γερμανικά) και επισκέπτομαι κάθε καλοκαίρι τους συγγενείς μου. Εκτός αυτού λατρεύω την Ελλάδα, το κλίμα, το καλό φαγητό και ποτό και τη θάλασσα!

Κάνεις πολλά σεμινάρια manga σε νέους. Τι είναι αυτό που τους αρέσει στο είδος και τι θα συμβούλευες έναν νέο που θέλει ν’ ακολουθήσει πορεία mangaka;

Οι νέοι οπαδοί του manga ενδιαφέρονται περισσότερο για εξωτικές ιστορίες και ιδιαίτερους χαρακτήρες. Υπάρχουν φυσικά και πολλοί, στους οποίους απλά αρέσει το χαριτωμένο και πολύχρωμο σχέδιο (μεγάλα μάτια και πολύχρωμα μαλλιά). Αλλά κυρίως οι νέοι αγαπούν τις δυναμικές ιστορίες και τις φιγούρες manga γιατί είναι απλές αλλά συνάμα τόσο εκφραστικές και μιλούν από μόνες τους. Η συμβουλή μου είναι να ζωγραφίζουν πολύ μόνοι τους. Αρχικά με πρότυπα, δηλαδή διαβάζοντας πολλά manga και σχεδιάζοντας αυτά που βλέπουν στο έντυπο, αλλά μετά να ξεκινούν το ελεύθερο σχέδιο δοκιμάζοντας διαφορετικά είδη και φόντο. Χρειάζεται να κατανοήσει κανείς πώς λειτουργεί το storytelling, γιατί το manga δεν είναι μόνο οι εικόνες, αλλά και το να διηγείσαι συναρπαστικές ιστορίες.

—

Info: Comicdom Con Athens 2016 | 15 – 17 Απριλίου 2016 | Είσοδος ελεύθερη

– Σάββατο 16/4/2016, Goethe Institut: 08.30-11.00, Δημιουργικό εργαστήριο manga «Μια ιστορία σε τέσσερις εικόνες»

– Σάββατο 16/4/2016, Ελληνοαμερικανική Ένωση: 14.45-16.15, Christina Plaka – Sookyung Yoo: Ανοικτή συζήτηση