12 februari 2017

CDA, PvdA en VVD grootste bedreiging voor uw privacy

Ook de afgelopen kabinetsperiode waren het CDA, de PvdA en de VVD de grootste bedreigers voor uw privacy. Dat blijkt uit een analyse van de Privacy Barometer van het stemgedrag van partijen in de Tweede Kamer over de afgelopen vier jaar. Partij voor de Dieren, GroenLinks en de SP zijn het privacyvriendelijkst.

De drie grote privacybedreigers scoren vrijwel even slecht als het om privacy gaat. Bij nadere analyse blijkt toch dat het CDA het allerminste met privacy op heeft. De partij diende veel wijzigingsvoorstellen in om de privacy nog verder in te perken, maar die konden vaak niet op steun van andere partijen rekenen. De PvdA en de VVD stemden veelal gelijk en zonder zich veel om raadgevende instanties te bekommeren, wat het beeld versterkt dat de coalitiepartijen in de Tweede Kamer er niet voor controle van het beleid zitten maar als verlengstuk van de minister.

Partij voor de Dieren, GroenLinks en SP meest privacy-vriendelijk

Partij voor de Dieren, GroenLinks en de SP hadden duidelijk meer oog voor privacy. De Partij voor de Dieren heeft het meest principieel tegen privacyschendende voorstellen gestemd. GroenLinks en de SP zijn in de praktijk bereid wat privacy in te leveren als het andere belangrijke onderwerpen van de partij kan bevorderen.

Ook D66 stemt privacy-vriendelijk en neemt in debatten vaak het voortouw als het om privacy gaat. De partij doet het meest zijn best om de scherpe kantjes voor privacy van wetsvoorstellen af te halen. D66 scoort duidelijk beter dan de jaren daarvoor. Opvallende nieuwkomer is Denk als privacyvoorvechter. Denk constateert dat veel orde en veiligheidsmaatregelen, zoals het preventief fouilleren of anti-terreurmaatregelen, onevenredig nadelig zijn voor minderheden.

De Piratenpartij zit niet in de Tweede Kamer. Bij de analyse van het stemgedrag kunnen over deze partij daarom geen conclusies getrokken worden. Uit hun uitspraken en verkiezingsprogramma wordt wel duidelijk dat privacy voor deze partij een belangrijk speerpunt is.

Grootste succes en misser Tweede Kamer

De opvallendste uitglijder van de Tweede Kamer op privacygebied in de afgelopen periode is het volledig missen van het wetsvoorstel SyRI. Dit wetsvoorstel van minister Asscher (PvdA) regelt dat vrijwel alle gegevens die van burgers bekend zijn bij (semi-)overheidsinstanties bij elkaar mogen worden gevoegd om te kijken of iemand afwijkend gedrag vertoont. Dat zou volgens Asscher mogelijk op fraude kunnen wijzen. De Tweede Kamer heeft dit wetsvoorstel zonder debat als hamerstuk voorbij laten gaan. Pas toen het voorstel aangenomen was ontstond er verontwaardiging en werden er kamervragen gesteld, maar dat had natuurlijk geen enkel effect meer.

Het meest in het oog springende succes stamt uit het begin van de kabinetsperiode toen de vingerafdrukken uit de identiteitskaart werden gehaald. De Tweede Kamer stemde unaniem voor een identiteitskaart waarvoor geen vingerafdrukken meer afgegeven hoefden te worden. Al eerder was besloten te stoppen met het aanleggen van een landelijke database met de vingerafdrukken van alle Nederlanders. De Kamer wilde de vingerafdruk ook uit het paspoort, maar daarvoor moeten Europese regels aangepast worden, wat op weerstand stuitte bij minister Plasterk (PvdA).

Verantwoording grafiek

De grafiek geeft het gewogen gemiddelde over 40 (wets-)voorstellen die in de afgelopen kabinetsperiode door de Tweede Kamer zijn behandeld of waar de Tweede Kamerfracties zich over hebben uitgesproken. Zie voor meer toelichting op de gehanteerde methodiek de aparte verantwoordingspagina.

Er zijn twee afsplitsingen meegenomen in het overzicht. Het gaat om de groep Kuzu/Özturk (Denk), sinds 13 november 2014 zelfstandig in de Tweede Kamer en Groep Bontes/Van Klaveren (VNL), sinds 15 april 2014 in de Kamer. Zij hebben niet aan alle stemmingen deelgenomen. Hun score is wel over de gehele periode gemiddeld waardoor de score relatief dichter bij het neutrale midden ligt. Dit past bij het beeld dat de privacyvriendelijkheid van de partijen nog niet geheel duidelijk is vanwege de korte deelname in de Kamer. Een aparte score over de tijd dat zij afgesplitst zijn levert een niet-representatief resultaat op. Daarvoor is de periode en het aantal behandelde voorstellen te beperkt.