Zo aan het einde van het jaar 2018 is een mooi moment om eens terug te kijken op de activiteiten van Reclaimed Voices en de resultaten van het respectvol activisme.

In de tweede helft van 2017 zijn veel voorbereidende werkzaamheden verricht die ertoe hebben geleid dat in januari 2018 Reclaimed Voices officieel als stichting het levenslicht zag. In november en december 2017 deelde Reclaimed Voices in de media dat zij bekend was met meerdere verhalen van seksueel misbruik binnen de Jehovah’s Getuigen. Dit leidde ertoe dat in januari vertegenwoordigers van de stichting een gesprek hadden met ambtenaren van het ministerie van Justitie en Veiligheid. Voor deze gelegenheid had de stichting een overzichtsrapport geschreven dat met deze ambtenaren gedeeld werd. In dit rapport worden de achtergronden van het probleem uitgelegd en wordt er een pleidooi gehouden voor het instellen van een onafhankelijk onderzoek.

Om ons verzoek kracht bij te zetten zocht de stichting contact met een aantal Tweede Kamerleden van de Vaste Kamercommissie Justitie en Veiligheid. Ook bij deze Kamercommissie werd aangedrongen op het doen van een onafhankelijk onderzoek. Reclaimed Voices was zich vanaf het begin bewust dat de Christelijke Gemeente van Jehovah’s Getuigen in Nederland geen medewerking zou gaan verlenen aan een dergelijk onderzoek. Dit sprak zij ook uit bij de Kamerleden en bij de beleidsmedewerkers van het ministerie. In mei 2018 werden onze vermoedens bevestigd en leek het erop dat de minister verder geen actie kon ondernemen. Reclaimed Voices heeft toen het initiatief genomen om met een aantal Tweede Kamerleden te spreken over welke mogelijkheden er wel waren. Wij hebben gewezen op de verhalen die bij ons bekend waren, op de resultaten van het onderzoek in Australië, op verschillende civiele zaken die in de VS gevoerd zijn. Verder hebben wij erop gewezen dat wij beschikken over beleidsstukken. Het zou hiermee mogelijk moeten zijn een vorm van onderzoek in te stellen. De Kamerleden stemden hiermee in en stelden een motie op. Eind juni is deze motie aan de kamer voorgelegd en deze is unaniem aangenomen!

Onderzoek

Achter de schermen heeft Reclaimed Voices veel contact gehad met het ministerie van het Justitie en Veiligheid en met het wetenschappelijke Onderzoek en Documentatie Centrum (WODC) over de uitvoering van dit onderzoek. Op dit moment wacht de stichting op een startnotitie waarin de onderzoekskaders en de precieze formulering van de onderzoeksvraag in zal staan.

Naast dit wetenschappelijke onderzoek dat uitgevoerd gaat worden, is het Openbaar Ministerie bezig met het uitvoeren van strafrechtelijk onderzoek. Stichting Reclaimed Voices is hierbij betrokken door haar contact met slachtoffers van misbruik. Vanaf januari laat de stichting zich juridisch vertegenwoordigen door strafrechtadvocaat Nico Meijering. Nico Meijering heeft correspondentie gevoerd met het bestuur van de Jehovah’s Getuigen in Emmen over het overhandigen van dossiers. Tekenend hierbij was de onwillige medewerking om volledige dossiers van slachtoffers te overleggen die hierom verzochten. Verder hebben een aantal slachtoffers via Nico Meijering aangifte gedaan van seksueel misbruik binnen de Jehovah’s Getuigen. Deze aangiftes zijn momenteel in onderzoek, samen met een aantal andere aangiftes die rechtstreeks bij de politie zijn gedaan. Op dit moment wordt er strafrechtelijk onderzoek gedaan in negen misbruikzaken. Begin december werd bekend dat het OM huiszoekingen heeft gedaan in twee koninkrijkszalen, het bijkantoor van Jehovah’s getuigen en in vier privéwoningen. Reden hiervoor is dat op verzoeken om vrijwillig dossiers te overleggen geen gehoor is gegeven. Wij weten niet wat er tijdens deze huiszoekingen is aangetroffen, maar het is onze hoop dat de informatie die in beslag is genomen een bijdrage kan leveren in deze strafrechtelijke onderzoeken.

In eerste instantie schrokken wij van het feit dat er tot huiszoekingen was overgegaan. Reclaimed Voices is zich er namelijk van bewust dat een dergelijk middel bij Jehovah’s Getuigen sterke associaties kan oproepen met vervolging van de geloofsgemeenschap. De Rechten van de Mens zijn voor Reclaimed Voices erg belangrijk, en één van die rechten is de vrijheid van godsdienst. Tegelijkertijd mag een dergelijk recht er nooit toe leiden dat andere rechten en vrijheden geschonden worden. Wanneer aantoonbaar niet wordt meegewerkt aan een strafrechtelijk onderzoek dan kan een middel van juridische dwang noodzakelijk zijn. Hoewel er geen strafrechtelijk onderzoek naar de geloofsgemeenschap loopt, hoopt Reclaimed Voices dat onderzoek in deze negen zaken een bijdrage gaat leveren aan het verantwoordelijk houden van de organisatie zelf. Hiermee bedoelen wij niet de individuele Jehovah’s Getuigen. Waar mogelijk hebben wij dit jaar respectvolle gesprekken met individuele Getuigen gevoerd. Sommige hebben ons benaderd en anderen hebben tijdens hun predikingswerk bij ons aangebeld. Met vriendelijkheid en het stellen van vragen wordt meer bereikt dan met agressieve afwijzing, schelden, het verstoren van vergaderingen en dergelijke.

Media-aandacht

Dit jaar is er veel media-aandacht geweest. Wij hebben veel achtergrondgesprekken gevoerd, hebben meegewerkt aan nieuwsitems op TV en in de krant. Eén Vandaag en Hart van Nederland hebben reportages uitgezonden. RTL Nieuws heeft verschillende nieuwsitems gemaakt. Wij hebben er bewust aan gewerkt om dit onderwerp op een respectvolle en niet sensationele wijze in de media te brengen. In onze optiek is dat goed gelukt. Wij hebben ons nooit aanvallend uitgelaten, maar hebben ons zo objectief en feitelijk mogelijk uitgesproken. Waar mogelijk zijn onze beweringen onderbouwd met documenten en persoonlijke verhalen van een aantal slachtoffers. Personen die die moed hebben gevonden om zich openlijk in de media uit te spreken. Dit heeft er verder aan bijgedragen dat meer mensen ons hebben benaderd met hun verhaal en dat wij inmiddels ruim 300 verhalen van misbruik kennen. Het onderwerp seksueel misbruik binnen de Jehovah’s getuigen is dit jaar maandelijks in de media geweest. Er is gewezen op hoe Jehovah’s getuigen met klachten van seksueel misbruik omgaan, hoe zaken gedocumenteerd en gearchiveerd worden en hoe er weinig tot geen medewerking verleend wordt in strafrechtelijk onderzoek. Waar mogelijk hebben wij gewezen op onze missie: het creëren van een omgeving waarin kinderen veilig mogen opgroeien en het vinden van erkenning voor slachtoffers van misbruik.

Een ander hoogtepunt was om mee te kunnen werken aan een YouTube documentaire geregisseerd door Lloyd Evans. Deze documentaire waarin slachtoffers, verschillende journalisten, een parlementslid en het bestuur van Reclaimed Voices heeft meegewerkt zal in beeld brengen wat er met respectvol activisme bereikt kan worden. Het eindresultaat van deze documentaire wordt elk moment verwacht. Op basis van de beelden die de stichting gezien heeft zijn onze verwachtingen hooggespannen.

Veiligheid van kinderen



Veiligheid van kinderen is voor Reclaimed Voices het belangrijkste uitgangspunt. In oktober heeft Reclaimed Voices een manifest gepubliceerd. Dit manifest ondertekend door prominenten in onze samenleving is een oproep aan zowel geloofsgemeenschappen als individuen om de veiligheid van kinderen te waarborgen. Dit manifest is tijdens een respectvol protest in Emmen voor het kantoor van de Jehovah’s Getuigen aan de burgemeester van Emmen overhandigd. Dit protest had een waardig karakter door de toespraken, de muziek en de symboliek die gebruikt werden. Dilana Smith zong haar nummer Behind Closed Doors. Dit was een hoogtepunt voor het bestuur van de stichting samen met een aantal slachtoffers van misbruik die aanwezig waren. Dilana heeft aangegeven als ambassadrice voor de stichting actief te willen zijn.

Het is onmogelijk om alles te benoemen wat de stichting dit jaar gedaan heeft. Er zijn veel gesprekken gevoerd met personen die misbruikt zijn, er zijn gesprekken gevoerd met zorgprofessionals, met politie, met OM, met de minister en zijn medewerkers, met parlementsleden en met journalisten. Er zijn artikelen geschreven voor de website. Er wordt op de achtergrond door Aswin veel onderzoek gedaan. Hierbij vind veel onderling overleg plaats. Aswin en ik proberen daarbij onze ervaringskennis te combineren met onze kennis vanuit onze opleidingsachtergrond. Frank, Aswin en ik voeren wekelijks overleg. Inzichten worden gedeeld, situaties worden besproken, strategieën worden bepaald. Het werk voor Reclaimed Voices is voor ons inmiddels een dagtaak naast onze andere bezigheden: werk, gezin en vrije tijd.

Uitdaging

Wij zien de resultaten van ons werk en wij krijgen veel waardering. Tegelijkertijd beseffen wij heel goed dat wij met een onderwerp bezig zijn, dat voor mensen erg confronterend kan zijn. Dit betekent dat het uitdagend is om dit onderwerp onder de aandacht te blijven brengen van personen die de achtergrond van de Jehovah’s Getuigen niet goed begrijpen. Men kan en wil zich niet altijd verplaatsen. Sommige professionals zijn van mening het wel te weten, maar slaan dan toch de plank mis. Anderen vinden het onderwerp te confronterend omdat ze zelf de nodige ervaringen hebben met het onderwerp misbruik. Het lezen of horen van de vaak schrijnende verhalen kan emotioneel uitputtend. Wij wisten wij dat wij voor een uitdaging stonden toen wij aan de stichting begonnen en wij zien de noodzaak in om ons in te blijven zetten.

Eén van de moeilijkste uitdagingen is het geconfronteerd worden met ontmoediging. Het is niet altijd makkelijk om geconfronteerd te worden met negatieve reacties. Zeker niet als die juist komen van personen voor wie je juist probeert in te zetten. Opmerkingen als “het heeft toch geen zin” of “jullie hebben geen aandacht voor andere vormen van misbruik” of kritiek op onze manier van aanpak, maakt het werk soms zwaar. Tegelijkertijd weten we dat het zin heeft wat we doen. Dit jaar is meer bereikt dan wij van te voren hadden durven dromen.

Wij zijn ervan overtuigd dat onze aanpak een goede aanpak is en wij willen dan ook graag op deze voet verder gaan. Wij hebben dit jaar veel bijzondere mensen ontmoet. Personen met misbruikervaringen die nog dagelijks met de gevolgen van het misbruik dealen. Wat hebben jullie verhalen ons geraakt! Sommige van jullie hebben jullie verhalen in de media gedeeld. Dit heeft zeker bijgedragen tot meer bekendheid voor dit onderwerp. Wij hebben met veel anderen mogen samenwerken: integere journalisten, politici, politiemedewerkers, experts op het gebied van misbruik en religie, voormalige Jehova’s getuigen, maar ook enkele actieve getuigen van Jehova. Al het werk dat wij hebben mogen doen, en de resultaten tot nu toe zijn het gevolg van wederzijds vertrouwen, respect en onze oprechte wens om kinderen een veilige jeugd te geven. Wij danken iedereen met wie wij hebben mogen samenwerken voor het vertrouwen in onze samenwerking. Wij hopen samen met jullie een nieuw uitdagend jaar tegemoet te gaan waarin wij ons blijven inzetten voor een omgeving waarin kinderen veilig mogen opgroeien, ook als dit binnen een geloofsgemeenschap gebeurd!

Wij wensen jullie allemaal een inspirerend, sterk en liefdevol 2019 toe!