Uitlatingen die de toenmalige staatssecretaris van Justitie Fred Teeven in 2011 en 2012 over het downloaden van bestanden van een illegale bron gedaan heeft, zijn onrechtmatig.

Filmproducenten verweten de bewindsman dat hij had gezegd dat downloaden van films, muziek en games uit illegale bron toegestaan was, wat in strijd met het Europees recht was.

De rechtbank in Den Haag geeft de filmproducenten woensdag gelijk en stelt dat de Nederlandse Staat aansprakelijk is voor de uitingen. De filmmakers spanden de zaak aan, omdat ze zeggen dat ze inkomsten hebben misgelopen door de misvatting over het downloaden. Veel mensen dachten dat het toegestaan was om bestanden uit illegale bron te kopiëren.

De rechtbank vindt dat de uitingen van de voormalige staatssecretaris onrechtmatig zijn tegenover de filmproducenten, omdat hij die meerdere keren heeft gedaan. Hij deed dat in de media en in het publieke domein.

Producenten zeggen schade te hebben geleden

De zaak was aangespannen door Sekam, een organisatie voor filmproducenten, en de producenten van films als De Schippers van de Kameleon, Toscaanse Bruiloft, Verliefd op Ibiza en Michiel de Ruyter. Zij zeggen dat ze schade hebben geleden door de uitspraken van Teeven.

"Als een bewindspersoon als Teeven verkondigt dat illegaal downloaden mag, creëer je een klimaat waarin iedereen denkt dat het mag", aldus hun advocaat, Bas Le Poole.

Producenten lopen elk jaar 78 miljoen euro mis door piraterij, zegt de raadsman, maar het is niet duidelijk hoeveel daarvan te wijten is aan Teeven. "De inkt van het vonnis is nog nat, daar moeten we nu rustig over nadenken."

De producenten willen nu met de Staat over een vergoeding praten. Als dat niets oplevert, stappen ze misschien weer naar de rechter. Die kan dan een schadevergoeding vaststellen.

Downloadverbod in 2014

Teeven deed zijn uitspraken voordat het Europees Hof in april 2014 een definitief besluit nam. Toen werd duidelijk dat Nederland het downloaden uit illegale bron niet langer mag toestaan. Sindsdien geldt er een duidelijk downloadverbod in Nederland.

Hoewel downloaden uit illegale bron niet mag in Nederland, heeft dat nog zelden tot boetes en andere straffen geleid. Stichting Brein heeft tot nu toe vooral zaken aangespannen tegen de verspreiders van het illegale materiaal, in plaats van de downloaders.

Dutch Filmworks begon afgelopen jaar met het verzamelen van IP-adressen van Nederlanders die The Hitman's Bodyguard hebben gedownload. Zij hopen dat providers hier adressen aan kunnen koppelen, zodat ze schadevergoedingen kunnen eisen. Willen providers hier niet aan meewerken, dan kan dat tot een rechtszaak leiden.