Lokale misdaadbestrijdingsteams moeten een deel van het geld dat ze afpakken van criminelen, zelf kunnen houden om nieuwe opsporingsprojecten te financieren. Dat zegt burgemeester van Haarlem Bernt Schneiders (PvdA), tevens voorzitter van het Nederlands Genootschap van Burgemeesters dit weekend in een interview met NRC Handelsblad. Schneiders krijgt sinds deze week beveiliging, omdat hij volgens het OM mogelijk bedreigd wordt.

In de misdaadbestrijdingsteams werken politie, het OM, de Belastingdienst en de juridische afdeling van gemeenten samen. Nu gaat in beslag genomen crimineel geld – vorig jaar 136 miljoen euro – naar de staatskas. Schneiders stelt voor om “5 tot 10 procent” daarvan bij de lokale en regionale teams te houden, voor de financiering van de volgende bestrijdingsklus. Schneiders:

“Noem het een prikkel, of een bonus, om structureel een vuist te kunnen maken tegen de georganiseerde criminaliteit.”

Schneiders werkt dit plan deze zomer uit met andere burgemeesters, onder wie Peter Noordanus van Tilburg, die voorzitter is van de taskforce tegen georganiseerde criminaliteit in Brabant en Zeeland. Ook burgemeester Van der Laan van Amsterdam is voor het plan, zo bevestigde hij vanmorgen.

Geld is nodig voor fraudebestrijding

De bestrijding van georganiseerde misdaad vergt veel mankracht en tijd: niet alleen bij politie, justitie en belastingdienst, maar ook bij de gemeenten, die de bestrijding van zaken als uitkeringsfraude er, aldus Schneiders, “nu zo’n beetje tussendoor moeten doen”. Ook het OM liet deze week weten door de bezuinigingen van de afgelopen jaren “in alle opzichten aan de randen van zijn kunnen” te zitten.

De oppositie in de Tweede Kamer uitte deze week haar zorgen over deze kwestie en drong bij minister Ard van der Steur (Justitie, VVD) aan op meer geld, vooralsnog vergeefs. Kamerleden wezen op de liquidatiegolf tussen bendes, florerende drugshandel en de pogingen van criminele netwerken om het bestuurlijk gezag te ondermijnen.

Eerdere proef met prestatieafspraak slaagde

Misdaadbestrijders dragen hun geld nu af aan de staat: het ministerie van Veiligheid en Justitie moet voldoen aan targets, en het overschot belandt bij het ministerie van Financiën.

Het zogenoemde ‘afpakteam’ van de taskforce Brabant Zeeland werkte vanaf 2012 wel met een prestatieafspraak: het mocht van Justitie een voorschot van twee miljoen euro houden als het twee jaar later zes miljoen euro aan misdaadgeld had afgepakt. Het team pakte 21,8 miljoen euro af.

Het Genootschap van Burgemeesters maakt eerder bekend deze zomer een ‘rondetafelgesprek’ te organiseren voor de 34 burgemeesters die onlangs in een enquête lieten weten dat er in hun gemeente sprake is van “ondermijning” van het lokaal gezag door de georganiseerde misdaad.

Schneiders beveiligd na bedreiging

De woning van Schneiders zelf wordt beveiligd nadat zijn auto zondagnacht na brandstichting in vlammen was opgegaan. De politie houdt serieus rekening met een vergeldings- of intimidatieactie van motorclub Hells Angels of van woonwagenbewoners. De president van de Haarlemse Angels is gearresteerd voor wapen- en drugsbezit. Ook liet Schneiders onlangs een woonwagen sluiten die hennep en wapens herbergde.

Het ministerie van Veiligheid en Justitie zegt over het burgemeesterplan dat het lokaal terugstorten van geld “praktisch” niet lukt door de “begrotingssystematiek” van het rijk.

Lees morgen in NRC Weekend een interview met Bernt Schneiders