De speciale rapporteur van de Verenigde Naties op het gebied van extreme armoede waarschuwt voor risicoprofileringssystemen zoals het Nederlandse SyRI. Volgens Philip Alston leiden dergelijke systemen tot 'digitale stigmatisering' van arme burgers.

Alston uit zijn zorgen in een brief aan de rechtbank, voorafgaand aan een rechtszaak van het Platform Bescherming Burgerrechten. Dat platform heeft een rechtszaak aangespannen tegen de Nederlandse staat. De rechtszaak gaat over SyRI, het Systeem Risico Indicatie, dat door verschillende overheidsinstellingen wordt gebruikt om via gegevenskoppelingen fraude of overtredingen op te sporen. Het Platform Bescherming Burgerrechten wil SyRI onrechtmatig laten verklaren. De rechtszaak vindt op 29 oktober plaats.

In zijn brief schrijft Alston dat digitale innovaties weinig worden gebruikt voor sociale bescherming. Integendeel: burgers die uitkeringen krijgen, zouden juist worden neergezet als tweederangsburgers die de intentie hebben de verzorgingsstaat op te lichten. Volgens Alston wordt SyRI voornamelijk ingezet in gebieden waar veel arme en kwetsbare groepen wonen. SyRI 'geeft het stigma rond die groepen een digitale dimensie', schrijft Alston.

Alston hekelt ook het feit dat de overheid geen inzage geeft in de manier waarop SyRI werkt. "Een overheid die inbreuk maakt op fundamentele rechten zonder transparantie zet de deur open naar ondemocratische regeringsvormen", schrijft Alston. Hij wijst daarbij ook op het feit dat er in de politiek weinig over het systeem is gedebatteerd en dat politici weinig interesse hadden om te begrijpen hoe SyRI werkt. Alston denkt dat de overheid moeilijk kan bewijzen dat SyRI noodzakelijk en proportioneel is, zeker ook omdat meer dan eens is gebleken dat SyRI amper succes oplevert.