De milieuorganisaties en de vakbeweging FNV hebben onoverkomelijke bezwaren tegen het klimaatakkoord voor Nederland. Ze blijven morgen weg bij de presentatie van het Klimaatakkoord en zullen er ook volgend jaar hun handtekening niet onder zetten als het dan nog niet verbeterd is, maakten ze vanmiddag op een persconferentie bekend.

Een laatste gesprek vandaag met minister Eric Wiebes over de geschilpunten heeft niet genoeg opgeleverd, vinden ze. Het gaat om de milieuorganisaties Greenpeace, Milieudefensie, Natuur en Milieu en de Natuur- en Milieufederaties. Ook de Jonge Klimaatbeweging en MVO Nederland (Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen) sluiten zich bij de FNV en milieuorganisaties aan.

De organisatie Natuur en Milieu zegt dat "dit zelfbenoemde groenste kabinet ooit" zelfs na de klimaattop in Polen nog niet doordrongen lijkt van de ernst van de situatie. De vier milieuclubs betreuren het dat niet de juiste keuzes worden gemaakt voor een leefbare toekomst, terwijl de CO2-uitstoot in Nederland zelfs nog stijgt.

Minister Wiebes begrijpt dat de organisaties "meer hadden willen hebben". Wat hem betreft betekent dit niet het einde van de betrokkenheid van de milieuorganisaties en FNV. "Ik zoek naar een zo breed mogelijk draagvlak. De deur van de zaal blijft open, en je kunt altijd weer aanschuiven."

Kritiekpunten

De kritiekpunten die ze hebben, zijn min of meer dezelfde als de vier milieuorganisaties ruim twee weken geleden bekendmaakten. Toen gaven ze aan dat negen maanden onderhandelen nog veel te weinig heeft opgeleverd voor de verduurzaming van Nederland.

De vier organisaties uitten toen al het dreigement dat ze het akkoord niet zouden tekenen, omdat "nog volstrekt onduidelijk is waar de rekening komt te liggen." Hun vrees was dat grote bedrijven te veel worden ontzien en vooral huishoudens voor de kosten opdraaien.

Hun dreigement van toen heeft te weinig opgeleverd vinden ze. Zo werd vandaag bekend dat er geen CO2-heffing komt voor de industrie en zijn volgens de milieuorganisaties de voorgestelde maatregelen te vaag, vrijblijvend en boterzacht. Daarom zijn ze bang dat de maatregelen bij elkaar opgeteld onvoldoende zijn om de klimaatdoelen te halen.

CO2-opslag

Op de bijeenkomst in Den Haag lichtten de directeuren van de organisaties hun standpunt toe. Zo schetste directeur Joris Thijssen van Greenpeace het maandenlange proces dat achter hen ligt. Hoe de organisaties aanvankelijk heel positief waren, en er nu "zelfs een premier is die iedereen opzweept tot meer ambitie."

Greenpeace zegt daarnaast vooral goede ervaringen te hebben opgedaan met het huidige Nationaal Energieakkoord, "dat smaakte naar meer." Maar wat er nu ligt, is "simpelweg niet eerlijk en niet effectief genoeg". "En daar balen we enorm van", aldus Thijssen.

Een belangrijk pijnpunt vormt de techniek om CO2 af te vangen en onder de grond op te slaan (CCS). Dit speelt nu een te grote rol, vinden ze. Pas als het doel van 2030 niet op een andere manier gehaald wordt, kan CCS een optie zijn. "Het wordt nu te veel CO2 onder de grond stoppen", zegt Thijssen.

Groene banen

De FNV vindt vooral het ontbreken van een kolenfonds belangrijk. Door een verbod op steenkool raken duizenden mensen hun baan kwijt, zei vice-voorzitter Kitty Jong. "Deze mensen moeten gecompenseerd worden door een kolenfonds." Komt dit er niet, dan zal dat consequenties hebben voor het draagvlak voor de energietransitie, zei ze. "Wij willen goede, groene banen", beklemtoonde ze.

Volgens Marjolein Demmers van Natuur en Milieu is het kabinet nu aan zet. "We zijn zwaar teleurgesteld. We balen als een stekker. De bal ligt nu bij het kabinet." Volgens haar moeten er nu drie dingen gebeuren: "Eén: nu kiezen voor oplossingen die de CO2-uitstoot daadwerkelijk laten dalen, zonder lapmiddelen als CO2 onder de grond stoppen. Twee: deze maatregelen keihard en afrekenbaar in teksten opnemen. En drie: het kabinet moet financieel beleid maken, zodat iedereen mee kan doen, ook de huishoudens met een kleine beurs."

Jongeren

Ook Maarten Labots van de Jonge Klimaatbeweging sprak tijdens de bijeenkomst. Hij vertelde namens zestig jongerenorganisaties te hebben onderhandeld voor het nieuwe klimaatakkoord. Ook hij vindt de huidige tekst van het akkoord onvoldoende. "Het gaat immers ook om onze toekomst."

Het afgelopen jaar hebben meer dan honderd organisaties onderhandeld over een klimaatakkoord. Met de maatregelen die aan vijf verschillende 'tafels' bedacht en uitonderhandeld werden, moet de uitstoot van broeikasgassen in 2030 met 49 procent zijn gedaald.