Volgens Zijlstra is het schrappen van de bepaling van belang om het mogelijk te maken dat Justitie kan optreden tegen salafistische organisaties. Die orthodox-islamitische richting zou, zo stelt veiligheidsdienst AIVD, steeds vaker een antidemocratisch wereldbeeld uitdragen.



Eind vorig jaar heeft een meerderheid van de Tweede Kamer gevraagd of zo'n verbod mogelijk is. De Kamer vroeg ook om andere maatregelen, bijvoorbeeld om een verbod op samenwerken van overheden met salafistische organisaties. Eerder dat jaar had de Kamer het kabinet ook gevraagd om voorstellen die het mogelijk zouden maken anti-democratische groeperingen te verbieden, bijvoorbeeld groepen die de sharia bepleiten. Binnenkort zullen ministers Ard van der Steur (justitie) en Lodewijk Asscher (sociale zaken) bekend maken of zij mogelijkheden zien en welke dat zijn.



Weerbare samenleving

Met zijn voorstel om de uitzonderingsbepaling voor geloofsgenootschappen te schrappen, neemt Zijlstra vast een voorschot op de antwoorden van de ministers. "We kunnen religieuze genootschappen op dit moment niet verbieden als zij de staat ondermijnen", weet Zijlstra, "omdat ze beschermd zijn door een wetsartikel dat daar niet voor bedoeld was." Het is de VVD-voorman er echter alles aan gelegen om de Nederlandse samenleving meer 'weerbaar' te maken.

De VVD zal komende maand een initiatiefwetsvoorstel indienen waarin de bestaande uitzonderingspositie voor geloofsgenootschappen wordt geschrapt. Dat kan zo snel, omdat er bij de partij al een kant-en-klaar initiatiefwetsvoorstel op de plank lag, dat in 2003 door het toenmalige VVD-Kamerlid Geert Wilders is gemaakt. Nu, gealarmeerd door onder meer de aanslagen in Parijs, pakt de partij het initiatief opnieuw op. "Religie mag nooit een rechtvaardiging zijn voor de ondermijning van onze vrije liberale samenleving", zegt Zijlstra.



Inschikken en wegkijken

Zijlstra gaat ook met sleutelfiguren in het onderwijs, bij de politie en op andere plaatsen in het maatschappelijk veld praten. Wat hem betreft 'stopt Nederland met het tolereren van intolerantie'. Hij wil duidelijk maken dat kleine gebaren, vaak ingegeven door goede wil, het verkeerde signaal uitzenden. "Een gemeente moet geen gescheiden zwemmen toestaan als dat makkelijker is voor moslims. Een lerares moet niet haar kleding aanpassen als een paar leerlingen haar zomerjurk te kort vinden. Een cabaretier moet niet zijn tekst aanpassen als hij vreest dat een moslim erover valt."



Eind vorig jaar al wees Zijlstra in een artikel in 'Liberaal Reveil' op de gevaren van zelfcensuur. Zijlstra ziet een trend van 'inschikken en wegkijken'. 'Een deel van de islamitische gemeenschap stelt eigen normen op over toelaatbare uitingen, eist naleving ervan door iedereen en claimt legitimiteit', schreef hij. Vandaag voegt hij daar in een tweede stuk aan toe: 'Wij mogen niet inschikken, ook niet als dat het doel heeft om extremisten te temperen. Die houding maakt onze democratie uiteindelijk weerloos.'



Lees vrijdag in Trouw het volledige interview met Halbe Zijlstra.