Sadet Karabulut Beeld Ivo van der Bent

Oude standpunt

‘Feminisme is niet nodig. Het valt wel mee met de situatie van vrouwen, zowel in de privésfeer als qua inkomen. Positieve discriminatie, er extra op letten dat vrouwen, zeker met een migratieachtergrond, ergens binnenkomen, is niet nodig. Want vrouwen zijn niet zielig en staan hun mannetje. Als je talent hebt, kom je er wel.

‘Het socialistische, de overtuiging dat iedereen een menswaardig bestaan moet kunnen krijgen, zat er al vroeg in. Maar ik was geen feminist. Natuurlijk was ik wel voor gelijke rechten, maar ik dacht: we hebben al zoveel bereikt en we moeten nog wel een en ander bereiken, maar daarin hoef je niet per se voorop te lopen.’

Kantelpunt

‘In 2006 begon ik in de Tweede Kamer. Hoe langer ik in de Kamer zat, hoe meer mijn beeld over het feminisme is gekanteld. We hebben vaak een discussie over het glazen plafond, maar ik zag hoe vrouwen de arbeidsmarkt soms niet eens opkomen en in armoede leven. Er zijn zoveel vrouwen die keihard werken maar nog steeds niet rond kunnen komen. Die vrouwen zouden meer uren willen werken maar kunnen dat niet vanwege de kleine, onzekere contracten. Vrouwen die dolgraag nog een opleiding zouden willen volgen, de taal willen leren, maar die mogelijkheden niet hebben. Waarom moeten alleenstaande moeders in de bijstand leven?

‘In de Kamer zelf is het aantal vrouwen dat een politieke partij leidt nog altijd schrikbarend laag. In de politiek, maar ook het bedrijfsleven, is het nog steeds een reflex om vanuit de top eerder te kijken naar mannen met talent dan naar vrouwen met talent. Daarnaast worden vrouwen anders beoordeeld en negatiever geframed. Dat zit in subtiliteiten: felheid wordt bij een vrouw vertaald als verbeten, terwijl een man dan ‘verbaal sterk’ is.

‘Ook ontwikkelingen in de internationale politiek, die ik de laatste jaren in mijn portefeuille heb, hebben mij beïnvloed. Door het ‘sterke-mannen-syndroom’, de opkomst van autocraten als Trump, Bolsonaro en Erdogan staan democratieën onder druk en dreigen vrouwen weer lijdend voorwerp te worden. Daar komen nog de gevolgen bij van permanente oorlogen en conflicten, waarvan vrouwen en kinderen als eersten het slachtoffer worden. Het overgrote deel van de miljoenen vluchtelingen wereldwijd is vrouw. Alles bij elkaar zie ik vrouwenrechten meer onder druk staan.’

Beeld Ivo van der Bent

Nieuwe standpunt

‘Ik ben feminist, feminisme is nodig en is een zaak van zowel vrouwen als mannen. Ik bekeek de situatie van vrouwen lang vanuit mijn eigen perspectief: als ik hard werk, kom ik er wel. Maar vrouwenrechten kunnen we niet afdwingen met een individualistische benadering. De ongelijke positie van vrouwen is een maatschappelijk probleem.

‘Het feminisme moet knokken voor systeemveranderingen. Dat kunnen we alleen samen met mannen. Gelijke rechten, meer ontspanning en een eerlijkere verdeling van betaald en onbetaald werk maakt het leven van mannen ook een stuk relaxter, denk ik. Denk als het gaat om de arbeidsmarkt bijvoorbeeld aan een eerlijkere zorg- en werkverdeling, zekere contracten, betere en gelijke beloning, vrouwenquota en duobanen, ook in de top en in de politiek.’

Effect

‘Als politica probeer ik de steun van Nederland aan permanente oorlogen, waarvan vrouwen dus de dupe worden, zowel binnen als buiten de Kamer te agenderen. Ik steun vredesbewegingen, bezoek andere landen en neem deel aan debatten. Ik voer acties tegen wapenhandel, maar doe ook voorstellen in de Kamer om geen wapens meer te sturen naar bijvoorbeeld Saoedi-Arabië, waarmee vrouwen en kinderen worden gedood in Jemen.

‘Op persoonlijk gebied probeer ik (jonge) vrouwen altijd aan te moedigen zich niet te laten ontmoedigen. Geloof in jezelf en doe wat je moet doen. Toen Emile Roemer mij begin december 2017 vertelde dat hij de volgende dag zijn vertrek zou aankondigen, heb ik die avond besloten mij beschikbaar te stellen voor het fractievoorzitterschap. Omdat ik dacht: ik kan dit en ik moet dit doen vanuit mijn drive om de wereld te veranderen. Het mooie is dat onze fractievoorzitter, een getalenteerde vrouw, Lilian Marijnissen, dat ook deed.’