En dat, zegt Pré Wonen, is een vorm van woonfraude. Bij sociale huur word je geacht je huis permanent te bewonen. Wat dat concreet inhoudt, schommelt per gemeente en corporatie, maar grosso modo ligt de grens op zes maanden per jaar. Wie langer wegblijft, gebruikt zijn huis niet als 'hoofdverblijf'.



Het verhaal van het Haarlemse stel staat niet op zichzelf. Meer Marokkaanse pensionado's krijgen een brief op de mat van hun corporatie. In hun strijd tegen woningnood controleren corporaties hierop steeds strenger, merkt Bouchaib Saadane van de Marokkaanse Ouderenbond.



Dat baart hem zorgen: als ze willen, kunnen ze volgens hem nog veel méér lege huizen van oudere Marokkanen vinden. "Die gaan steeds vaker voor langere tijd naar hun familie en geboortestreek in Marokko", ziet hij om zich heen. Niet alleen 's zomers, ook in de winter of tussendoor; vliegtickets zijn goedkoop geworden. "Waarom ook niet? Ze hebben in Nederland geen verplichtingen, behalve medische controles."



Saadane begint een voorlichtingscampagne om zijn achterban te waarschuwen. "Ze wonen vaak al dertig, veertig jaar in hetzelfde huis en niemand vertelde ze ooit van deze regel."

Oneerlijk

De rechtbank oordeelde dat het Haarlemse echtpaar niet uit hun huis mag worden gezet, maar de corporatie is in hoger beroep gegaan. "De woningnood is hoog", zegt Mara Lindenbergh van Pré Wonen. "Het is oneerlijk om een huis bezet te houden terwijl je er nooit bent. Mensen staan jaren op de wachtlijst. Als zij dan zien dat huizen gewoon leegstaan, ja, dat steekt."



Hoe vaak uitzettingen vanwege afwezigheid voorkomen, valt niet te zeggen. Een landelijk cijfer bestaat niet. "Het is iets tussen corporaties en huurders, ze melden dit niet aan ons", zegt een woordvoerder van koepelorganisatie Aedes.



Een rondgang langs corporaties leert dat zij deze vorm van woonfraude niet apart bijhouden, maar er wel alert op zijn. Bij Pré Wonen, dat in 2014 een fraudeteam opzette, waren er vorig jaar drie uitzettingen om deze reden. Ook andere corporaties zeggen 'enkele gevallen' per jaar te zien. Soms betreft het uitkeringsfraude: mensen die hun woning aanhouden vanwege een uitkering. Vaker gaat het om oudere mensen die langere tijd in het buitenland verkeren. Vooral Marokkanen, lijkt het.



Het zijn meestal buren die de zaak aan het rollen brengen. "Dan moet het echt om meerdere meldingen gaan", benadrukt een woordvoerder van Ymere, dat zelf niet actief controleert op dit soort woonfraude.

'maatwerk'

Een uitzetting is 'maatwerk', zeggen corporaties, het hang af van iemands verhaal. Slechts een enkele keer komt het inderdaad tot een uitzetting - mits de rechter die niet blokkeert. Zo probeerde de Amsterdamse corporatie Stadgenoot in april een 82-jarige Marokkaanse man op straat te zetten, omdat hij tien maanden per jaar in Marokko zou doorbrengen. De rechter oordeelde dat de corporatie dat niet aannemelijk wist te maken.



De Utrechtse corporatie Mitros slaagde daar wel in. Begin mei zette Mitros een 75-jarige Marokkaanse man uit zijn huis aan de Marnixlaan. Maandenlang had Mitros hem proberen te bereiken, omdat er onderhoud moest worden gepleegd. De huurder bleek in twee jaar tijd slechts een maand in Utrecht te zijn geweest. Hij verklaarde dat hij voor een beenamputatie naar Marokko ging en wegens complicaties langer bleef. Toch gaf de rechter groen licht voor de uitzetting. Ook in 2015 zette Mitros een bejaarde man op straat, een alleenstaande Marrokaan van 80: uit stempels in zijn paspoort bleek dat hij negen maanden in Marokko was geweest.



Zulk hard bewijs is er bij het echtpaar uit Haarlem niet. Maar ook bij hen gaat het niet om zomaar een lange zomer, zegt Mara Lindenbergh van Pré Wonen. De corporatie onderzocht het elektriciteitsverbruik. Dat zou aantonen dat ze het grootste deel van het jaar weg plegen te zijn. Volgens advocaat Ali Oass, die de familie bijstaat, is dat maar één keer gebeurd, in 2014, omdat de vrouw ziek zou zijn geworden in Marokko. De betrokkenen zelf zijn onbereikbaar voor uitleg. Ze zijn in Marokko.



De naam van het echtpaar uit Haarlem is bij de redactie bekend.



