In het nieuws wordt Rusland regelmatig eenzijdig belicht als een kwaadaardige speler op het wereldtoneel. Daar tegenover staat het narratief dat Rusland puur goedaardig zou zijn. De waarheid ligt hier ergens tussen deze twee extremen, maar waar dan precies? Welke geschiedenis delen we met dit land? Hoe is de relatie met Rusland zo gegroeid, wat is de invloed van de EU en de VS, waar liggen onze gezamenlijke belangen en wat zijn de lastige dossiers? Doel is om te komen tot een evenwichtig beeld van het fenomeen Rusland, in relatie tot Europa in het algemeen en Nederland in het bijzonder.

Programma

Het programma voor de dag is als volgt:

13.30 – 14.00 uur – ontvangst

14.00 – 15.15 uur – Blok 1 – Rusland toen, door Perry Pierik

15.15 – 15.45 uur – pauze

15.45 – 17.00 uur – Blok 2 – Rusland nu, door Wierd Duk

17.00+ uur – borrel

18.30 uur – 21.30 uur – diner

Blok 1 – Rusland toen | Perry Pierik

Rusland heeft een ander historisch pad bewandeld dan Europa en dat maakt dat wij naar elkaar kijken als waren we vreemden. De historische rol die Rusland vervolgens heeft opgepakt, vergroot die onderlinge afstand nog verder. Het land heeft zich al vroeg de missie op zich genomen om het wilde oosten te civiliseren. In de nadagen van de Eerste Wereldoorlog schakelde het middels een gewelddadige revolutie over van het tsarisme naar een groot en machtig communistisch rijk, de Sovjet-Unie.

Nadat de Sovjet-Unie de Tweede Wereldoorlog overleefd had, begon een nieuwe fase, waarin tijdens de Koude Oorlog de export van communisme een belangrijk doel werd. Het land gebruikte dialectiek als motor van de geopolitiek, omarmde bevrijdingsidealen en steunde wereldwijd dekolonisatiebewegingen. Zelfs na de val van de Sovjet-Unie in 1989, trilden de communistische beïnvloedingspogingen tot vandaag de dag nog door in onze cultuur.

Dr. Perry Pierik is historicus/uitgever. Hij publiceerde tientallen boeken over geopolitiek en geschiedenis en kreeg in 2017 de Civis Mundi prijs voor zijn werk en oeuvre.

Blok 2 – Rusland nu | Wierd Duk

In tegenstelling tot wat velen verwachten en hoopten ontwikkelde Rusland zich na de val van de Sovjet-Unie niet tot een gezonde markteconomie en liberale democratie, maar tot een kleptocratie, waar een kleine, machtige en schatrijke elite de scepter zwaait. In die graaiwereld nam Vladimir Poetin de macht over. Waar zijn voorgangers vooral bezig waren met geld, ging het Poetin bovenal om herstel van het prestige van Rusland. Hij concentreerde macht rond zijn persoon en bouwde zijn politieke partij rondom de Russische identiteit, als verdediger van het christendom en als bastion tegen de 'westerse decadentie'.

Pogingen vanuit de EU en de NAVO om samen te werken met Rusland - bijvoorbeeld over Kosovo en Oekraïne -, strandden al snel. Vanuit Europa leek weinig begrip te bestaan voor de belangen van Rusland en de Russische spierballentaal stuitte ook op weinig sympathie van de verfijnde EU-technocraten. De verschillende zienswijzen van het Westen en Rusland jegens bijvoorbeeld de homorechten en het pijnlijke MH-17 dossier, zorgden verder voor een onderkoelde relatie, in het bijzonder ook met Nederland. Rusland voelt zich geïsoleerd en onbegrepen, Europa zegt zich bedreigd te voelen. Is deze vijandschap in marmer gebeiteld of zijn er toch nog mogelijkheden voor de grootmachten om samen te werken, bijvoorbeeld op het gebied van bestrijding van islamitische terreur en het bewerkstelligen van vrede in Syrië?

Wierd Duk is bekend journalist bij de Telegraaf, tussen 1992 en 2001 Rusland-correspondent geweest en schrijver van het boek 'Poetin, straatvechter bedreigt wereldorde'. Wierd is regelmatig te gast bij nationale TV-optredens.

Henk-Jan Prosman heeft zich wederom bereid gevonden als moderator op te treden.