Udostępnij:

Zwolennicy teorii o wasalnej roli Rzeczpospolitej Polskiej względem Stanów Zjednoczonych będą mieli kolejny argument do przytaczania podczas swoich dyskusji. Artiom Waulin, domniemany założyciel Kickass Torrents, pozostanie w areszcie. Sąd Apelacyjny w Warszawie oddalił zażalenie jego obrońców na decyzję warszawskiego sądu okręgowego o przedłużeniu aresztu. Sędzia Marzanna Piekarska-Drążek uznała bowiem, że zachodzi „obawa utrudnienia postępowania ekstradycyjnego”, a dokumenty, które przedstawiła strona amerykańska „są w tej sprawie wystarczające”, by uznać, że zarzuty postawione podejrzanemu mają odniesienie w polskim prawie.

Przypomnijmy – amerykańscy prawnicy Artioma Waulina, na czele których stoi słynny Ira Rothken, znany z obrony Kima Dotcoma, chcą zapobiec ekstradycji ich klienta do USA. W piśmie skierowanym do sądu w Chicago przekonują, że akt oskarżenia przygotowany przez amerykańską prokuraturę jest co do zasady nieważny, gdyż samo udostępnianie plików torrent nie jest w świetle amerykańskiego prawa naruszeniem praw autorskich. Artiom Waulin mógłby być co najwyżej pociągnięty do odpowiedzialności za współudział w naruszaniu praw autorskich („secondary copyright liability”), ale jedynie z powództwa cywilnego. Innymi słowy, argumentują, amerykańska prokuratura chce wydania im obywatela Ukrainy, by odpowiadał za przestępstwo, którego nie ma nawet w amerykańskim kodeksie karnym.

Martwy basen i chory kręgosłup

To wszystko działo się równocześnie z wydłużającym się rozpatrywaniem wniosku ekstradycyjnego przed warszawskim sądem okręgowym, podczas którego dochodziło też do przygnębiających scen. Odrzucono wniosek o możliwość przebadania ich klienta, cierpiącego na przepuklinę kręgosłupa, w jednej z warszawskich klinik. Odrzucono wniosek o przetłumaczenie napisanego po angielsku wniosku ekstradycyjnego na ukraiński, jak również ponowne przetłumaczenie go na polski, gdyż udostępniony przekład pełen był śmiesznych błędów w tłumaczeniu (tytuł filmu „Deadpool” przetłumaczono np. jako „martwy basen”). Odrzucono wreszcie wniosek o udostępnienie obronie kopii dysków komputera zabezpieczonego podczas aresztowania – miały się znajdować na nich istotne dla obrony e-maile. Nic z tego, zostały już one przekazane Amerykanom.

Teoretycznie areszt tymczasowy zastosowany przez sąd nie może być dłuższy niż trzy miesiące, jednak jest to granica jednej decyzji sądu. Termin ten upływał pod koniec października. W takiej sytuacji kodeks postępowania karnego pozwala prokuraturze złożyć wniosek o wydłużenie aresztu tymczasowego, ze względu na szczególne okoliczności sprawy, które nie pozwoliły ukończyć postępowania przygotowawczego w terminie – i w praktyce nie ma ograniczeń co do ponawiania takich wniosków. Warszawski sąd okręgowy bez wahania przedłużył więc trwający trzy miesiące areszt Artioma Waulina, a na decyzję tę obrońcy szybko wnieśli zażalenie.

Argumentowali, że można zastosować inne zabezpieczenia – kaucję, dozór policyjny, zatrzymanie paszportu czy zakaz opuszczania miasta. Ich zdaniem sąd nie wyjaśnił, dlaczego obywatel Ukrainy musi przebywać w areszcie, ani nie przeprowadził badania w kwestii zasadności postawionych mu zarzutów w świetle polskiego prawa. Podkreślono także problemy ze zdrowiem ich klienta i brak opieki lekarskiej, wreszcie problemy rodzinne – żona p. Waulina miała trafić ostatnio do szpitala, a ich dzieckiem nie ma kto się zająć.

Ufamy Amerykanom, pomagamy Amerykanom

Te argumenty były niczym dla sędzi Marzanny Piekarskiej-Drążek z Sądu Apelacyjnego. Zażalenie w całości oddaliła, podtrzymując areszt. Uznała bowiem, że przesłanki do zastosowania tego środka są nadal aktualne, z obawy o utrudnienie postępowania ekstradycyjnego. Jej zdaniem podstawy dowodowe mogą być oparte na zasadzie zaufania – w tym wypadku zaufania co do dokumentów przesłanych przez amerykańską prokuraturę. Sędzia Piekarska-Drążek uważa też, że stan zdrowia aresztowanego nie jest na tyle poważny, by nie wystarczyła mu pomoc, jaką może otrzymać w areszcie.

Obrona pokreśliła, że mimo zaistnienia wszystkich ważnych przesłanek do zniesienia aresztu wobec ich klienta, dla sądu nie miało to żadnego znaczenia. Ani brak jakiejkolwiek opieki medycznej, ani przesłanki humanitarne, rodzinne, nie zostały wzięte pod uwagę. W zamian za zaufanie strony amerykańskiej sąd rezygnuje z praw człowieka, obywatela Ukrainy – stwierdził mecenas Aleksander Kowzan w wypowiedzi dla Polskiej Agencji Prasowej.

Mecenas Tatiana Pacewicz, druga adwokat Artioma Waulina, uważa że prawa jej klienta zostały pogwałcone. Sprawę już zgłosiła do Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka. Jednocześnie prawnicy z amerykańskiego zespołu obrońców wskazują, że do tej pory nie pozwolono im się spotkać z ich klientem, by przygotować obronę przed amerykańskim sądem. Tymczasem polski sąd nie miał żadnego problemu z tym, by udostępnić zebrane dowody Amerykanom jeszcze przed rozpatrzeniem wniosku ekstradycyjnego.

Decyzja w sprawie ekstradycji Artioma Waulina ma zapaść jeszcze w listopadzie. Patrząc na dotychczasowe działania polskiego sądu i prokuratury w tej sprawie jakoś trudno nam mieć wątpliwości co do jej brzmienia. Nikt z polskich polityków też raczej o obywatela Ukrainy się nie upomni – polską petycję do prezydenta Andrzeja Dudy o zastosowanie prawa łaski podpisało dotąd zaledwie 229 osób. Nieco lepie wygląda sytuacja z petycją amerykańską: tę podpisało ponad 63 tysiące osób (potrzebne 75 tys.).