Da Fylkesmannen i Oppland gjorde tilsyn med barnevernstenesta i Land, fann dei veldig alvorlege brot med barnevernslova og FNs barnekonvensjon.

Jorunn Ødegårdstuen er seniorrådgjevar i Helse- og sosialavdelinga hjå Fylkesmannen i Oppland, og ser svært alvorleg på saka. Ho summerer opp hovudfunna slik.

– Det mest alvorlege er at barn som lever i ein situasjon som skadar dei, anten fysisk eller psykisk, ikkje får hjelp, seier Ødegårdstuen.

Kor alvorleg er denne saka i nasjonal samanheng?

– Vi har stort sett oversikt over Oppland, men det har vore svært få barneverns-brot på dette nivået på landsbasis. Og her i Oppland har vi aldri vore borti maken, seier Jorunn Ødegårdstuen.

Sikkerheitsnettet svikta

Ødegårdstuen ser særleg alvorleg på dei tilfella der barnevernstenesta sjølv har vurdert barnas situasjon som skadeleg, utan at dei har gjort nokon ting.

Ein førebels rapport er nå sendt kommunen, og de er gjeve frist på to veker til å gi tilbakemelding på denne. Foto: Sigrid Havig Berge / NRK

– Det er ikkje tvil om at her har barn lidd overlast i kommunen, seier Jorunn Ødegårdstuen.

Ho seier at det som er alvorleg er at ingen veit korleis det står til med desse barna, ikkje eingong barnevernstenesta sjølv. Barnevernstenesta skal vera sikkerheitsnettet til desse barna

– Når sjølve sikkerheitsnettet sviktar, så har desse barna ingen til å ta seg av dei, seier seniorrådgjevar i Fylkeskommunen, Jorunn Ødegårdstuen.

Tek funna på alvor

Jarle Snekkestad, rådmann i Nordre Land, seier at rapporten er ein grundig rapport som slår fast at Land har store utfordringar med å ha ei lovleg og forsvarleg barnevernsteneste.

RÅDMANN Jarle Snekkestad forklarer svikta i barnevernstenesta med liten kapasitet og komplekse saker. Foto: Sigrid Havig Berge / NRK

– Det handlar om å yte ei teneste til barn og familiar som vi må betre, seier Snekkestad.

Rådmannen seier at arbeidet med å rette opp feila er i gang, og at dei har vore i dialog med Fylkesmannen sidan november da dei fyrste resultata vart lagt fram.

Eitt av tiltaka er at Land-kommunane nå har sett av midlar til fire nye stillingar som vil tiltre i mars. Rådmannen vedgår at barnevernstenesta har hatt problem over tid, og at dei har hatt for liten kapasitet.

– Vi er i gang med fleire tiltak for å betre tenesta, seier rådmann Jarle Snekkestad.

Viktig med tilsyn

Statssekretær Kai-Morten Terning i Barne- og likestillingsdepartementet seier at dette viser kor viktig det er med tilsyn. og at Fylkesmannen bidreg til å betre tenesta i kommunane.

– Vi forventar at Fylkesmannen følger opp kommunen, seier Terning.

Det er enda ikkje kome tal som viser kor mange tilsyn som vart gjort i Noreg i fjor. Men statistikken frå Helsetilsynet for 2015 viser at det då vart gjort 965 tilsyn over heile landet. I 41 prosent av tilfella vart det peika på ein eller fleire lovbrot. Hedmark hadde då lovbrot i 61 prosent av tilfella.

Har svikta på alle område

Tilsynet viser at tenesta sviktar på alle område, frå kommunens arbeid med meldingar, undersøkingar, hjelpetiltak og oppfølging av barn i fosterheim.

Nokre av funna tilsynet avdekte Ekspandér faktaboks Det er gjennomgåande at sakene ikkje blir følgt opp, og at ingen fangar opp at dei ikkje er følgt opp.

Det blir ikkje føretatt prioriteringar av sakene, eller i sakene.

Alvorlege bekymringsmeldingar om mellom anna vald har vorte liggande ubehandlet over lang tid, medan barnevernstenesta har brukt tid på mindre alvorlege saker.

Barn har vorte mangelfullt varetatt, og kommunen har utvist ein passivitet i mellom anna saker der det har vore grunngjeve mistanke om pågåande vald og overgrep mot barn.

Fylkesmannen har fått opplyst at kommunen i lengre tid har vore kjent med svikt i tenesta, utan å ha sett i verk tilstrekkeleg tiltak for å avhjelpe dette.

Trass i gjentatte varslingar har det ikkje vorte sikra at barn som lever under forhold som kan skade deira helse og utvikling, har fått nødvendig hjelp og omsorg til rett tid.

Kommunen vart gjort kjent med Fylkesmannens funn på eit «sluttmøte» etter tilsynet i kommunen 30. januar i år. Ein førebels rapport er nå sendt kommunen, og de er gjeve frist på to veker til å gi tilbakemelding på denne.

Samstundes held Fylkesmannen fram samarbeidet med kommunane for å sikre at barn i Land-kommunane får forsvarlege barneverntjenester.