Na IX Europejskim Kongresie Gospodarczym w Katowicach, w obecności licznych zebranych gości z Polski i zagranicy, w tym Maroša Šefčoviča, wiceprzewodniczącego Komisji Europejskiej, komisarza ds. unii energetycznej, głos zabrał nasz minister energii – Krzysztof Tchórzewski.

Jego wypowiedź na temat klimatu wzbudziła rozbawienie wielu osób. Wiemy, że w kuluarach wyrażane były bardzo krytyczne względem wiedzy pana ministra opinie, posuwające się aż do naśmiewania się z jego braku wiedzy. Jest nam niezmiernie przykro z tego powodu, a że zależy nam na jak najbardziej profesjonalnym wizerunku władz naszego kraju, spieszymy uzupełnić wiedzę pana ministra, aby mógł na przyszłość unikać podobnych wpadek.

Wyjaśnijmy po kolei:

Powiem, że nie zgadzam się, że tylko człowiek decyduje o zanieczyszczeniu powietrza, dlatego że to CO 2 o którym tak głośno mówimy i tak się jego boimy, to jednak 20-letnia topola potrzebuje 700 kg tego CO 2 rocznie, żeby żyć; ale nawet sosna 25-letnia potrzebuje 200 kg tego CO 2 żeby istnieć.

Nikt nie twierdzi, że „tylko człowiek decyduje o zanieczyszczeniu powietrza”. Prawdą jest jednak, że gdyby nie nasze emisje dwutlenku węgla (z kontekstu wynika, że tego dotyczy dyskusja), to koncentracja CO 2 w atmosferze utrzymywałaby się na poziomie około 280 ppm, a nie skoczyła do ponad 400 ppm, rosnąc ostatnio w tempie 3 ppm rocznie. W kontekście zanieczyszczania atmosfery dwutlenkiem węgla (tak, jest to zanieczyszczenie, patrz Mit: Dwutlenek węgla nie jest zanieczyszczeniem) opinia, że „tylko my decydujemy o zanieczyszczeniu powietrza” jest jak najbardziej prawidłowa.

Rysunek 1. Zmiany stężenia CO 2 w ostatnich 10 000 lat. „0” oznacza 1 rok n.e. Źródło EPA.

Nauka jednoznacznie stwierdza, że jest to wynik naszej działalności (Mit: Dwutlenek węgla emitowany przez człowieka nie ma znaczenia, Mit: Nie ma empirycznych dowodów na antropogeniczność globalnego ocieplenia).

Co do podanych przez pana ministra Tchórzewskiego wartości pochłaniania CO 2 przez drzewa, to są one zdecydowanie zawyżone (chętnie poznalibyśmy źródło, na którego podstawie wypowiada się pan minister…). Ilość CO 2 , który jest magazynowany w drzewie zależy od jego wieku i gatunku, a także klimatu, gleby, nasłonecznienia i wielu innych czynników, ale w naszym klimacie jest to typowo kilka do kilkunastu kilogramów CO 2 rocznie. W Europie najwydajniejsze lasy wychwytują dwutlenek węgla w tempie około 9 ton CO 2 na hektar rocznie ).

Dalej słyszymy:

Więc jeżeli spojrzymy na Polskę jako na kraj, który ma największy procent zalesienia w Europie i jako jedyne państwo, które zwiększyło od 1990 roku o 2% zalesienie – wszystkie inne zmniejszyły, możemy powiedzieć, że tego CO 2 żeby nasze rośliny drzewa mogły dobrze się rozwijać i rosnąć, to w Polsce jednak potrzeba sporo.

Jedno zdanie i trzy poważne błędy. Pan minister zdecydowanie powinien bardziej uważać na to, co mówi…

Czy Polska faktycznie jest krajem o największym procencie zalesienia w Europie?

Rysunek 2. Procent pokrycia lasami krajów Unii Europejskiej. Dane: Bank Światowy.

Mamy smutną wiadomość – Polska nie tylko nie jest liderem, posiadając o ponad połowę mniej lasów niż Finlandia czy Szwecja, ale jej zalesienie jest wręcz poniżej średniej.

A czy wszystkie inne kraje zmniejszyły zalesienie? To również widzimy na wykresie – w przytoczonym przez pana ministra okresie 1990-2015 lesistość spadła jedynie w Portugalii; w wielu krajach wzrosła znacznie bardziej niż w Polsce – w Bułgarii czy Włoszech o ponad 5 punktów procentowych, a w Hiszpanii aż o blisko 10 punktów procentowych.

Co do zdania, „że tego CO 2 żeby nasze rośliny drzewa mogły dobrze się rozwijać i rosnąć, to w Polsce jednak potrzeba sporo.” przypuszczamy, że minister Tchórzewski zapożyczył to stwierdzenie od swojego kolegi z rządu – pana ministra Szyszko, który właśnie za nie dostał nagrodę „Klimatyczna Bzdura Roku 2015”.

Po co powtarzać te same błędy?

.

Kolejne stwierdzenie to wariacja na temat nieśmiertelnego mitu o wulkanach, tym razem w podkręconej wersji.

Biorąc pod uwagę, jak sobie natura z tym wszystkim radzi, to możemy powiedzieć tak, że (…) w 2010 roku miał miejsce wybuch wulkanu w Islandii. I otóż to co podały ośrodki, to ilość zanieczyszczeń, które wulkan był uprzejmy wyrzucić na Europę równał się temu prawie 10-letniemu wytworzeniu zanieczyszczeń przez ludzi.











Islandzki wulkan Eyjafjallajökull w maksimum erupcji wyrzucał dziennie 150-300 tysięcy ton CO 2 . Dla porównania, antropogeniczne emisje CO 2 są rzędu 100 milionów ton dziennie (czytaj więcej Korzenie mitu „Wulkany emitują więcej CO 2 od nas”), a sama największa polska elektrownia węglowa w Bełchatowie wyrzuca do atmosfery ponad 100 tysięcy ton CO 2 dziennie. W sumie wszystkie wulkany na świecie emitują mniej niż 1% tego co my ze spalania paliw kopalnych (Mit: Wulkany emitują więcej dwutlenku węgla niż człowiek).

Odnośnie stwierdzenia pana ministra:

Więc to wszystko trzeba obserwować i na wszystko patrzeć z pewną rezerwą, ponieważ świat i natura kierują się swoimi prawami.

to możemy tylko powiedzieć, że jak najbardziej trzeba obserwować i patrzeć, a także orientować się w prawach, którymi kierują się świat i natura – w każdym razie, jeśli chce się na ten temat publicznie zabierać głos.

Marcin Popkiewicz, konsultacja merytoryczna: prof. Szymon P. Malinowski