Dla miłośników kolei i bardziej doświadczonych pasażerów numeracja miejsc w pociągach jest w pełni zrozumiała. Większość pasażerów może mieć jednak uzasadnione wątpliwości, dlaczego miejsce 13 jest obok 17, dlaczego nie ma nigdy miejsca 29 a w sąsiedztwie miejsca 28 w Pendolino znajduje się miejsce 22. Skąd się więc wziął taki układ miejsc w wagonach i pociągach PKP?

KOLEO zdradzi Wam wreszcie tajemnicę numeracji miejsc w wagonach 🙂

Międzynarodowe normy UIC

Obowiązująca w Polsce zasada numeracji miejsc w wagonach – stosowana m.in. przez PKP Intercity w pociągach TLK, IC, EIC oraz EIP – Pendolino – wynika z zasad ustalonych wiele lat temu przez Międzynarodową Unię Kolei (UIC) zapisanych w dokumencie pt. Karta UIC 580.

Karta UIC 580 dotycząca zasad numeracji i oznakowania pojazdów obowiązuje od stycznia 1990 r. niemal w całej Europie – poza Wielką Brytanią, Irlandią i Finlandią – i umożliwia przewoźnikom kolejowym wysyłanie swoich wagonów w międzynarodowe trasy. Dzięki temu koleje czeskie, francuskie czy niemieckie mogą nie tylko sprzedawać bilety na polskie pociągi ale również wymieniać się wagonami mając pewność, że miejsce 65 będzie zawsze… w tym samym miejscu 🙂

Spróbujmy więc zrozumieć zasady numeracji miejsc w wagonach kolejowych.

Od czego zacząć?

Przedział w wagonie ma 6 (I. lub II. kl.) albo 8 miejsc (II. kl.).

W przedziale pierwszej klasy wygląda to więc w następujący sposób:

Jak ponumerować miejsca?

Żyjemy w kręgu kultury łacińskiej, piszemy więc od lewej do prawej od góry do dołu.

Numery miejsc w przedziałach odczytujemy niczym kolumny w gazecie:

Jak oznaczyć numer przedziału?

Teoretycznie można byłoby tej informacji nie podawać i skazać pasażera na szukanie swojego miejsca po całym wagonie. Wtedy jedyną informacją byłyby oznaczenia na wejściach do przedziałów, podobnie jak na klatkach schodowych w blokach mieszkalnych: „miejsca od 41 do 46„. Ktoś powie – ale przecież klatki też się oznacza, jeśli jest ich więcej. Noszą zazwyczaj indeksy literowe. Zatem może przedział powinien być oznaczony literą? Wtedy miejsce po środku w przedziale drugim miałoby oznaczenie B10:

Po pierwsze generuje długie oznaczenia, które nic nie wnoszą – takie D36 niewiele mówi o lokalizacji miejsca w ramach przedziału. Jak bowiem rozróżnić miejsce przy oknie od tego przy korytarzu? To jest przecież bardzo ważna informacja dla każdego z nas!

Może dodać kolejny indeks, np. [O] jak Okno i [K] jak Korytarz?

Wtedy takie miejsce przy oknie w przedziale 3 miałoby oznaczenie C13O. Prawie jak szachy 😉

Dobry pomysł? Nie do końca. Samo oznaczenie jeszcze bardziej się komplikuje i może być błędnie odczytane (‚O’ czy ‚zero’? ‚I’ czy ‚jeden’?).

Dochodzimy zatem do wniosku, że dodatkowe indeksy przy miejscach to ślepa uliczka.

Kierunek jazdy?

A gdyby tak podzielić przedział na stronę lewą i prawą, nadając stronom miejsca parzyste i nieparzyste? Wtedy dałoby się określić czy dane miejsce jedzie twarzą do kierunku jazdy, czy nie. Ustalono, że miejsca nieparzyste są zgodne z kierunkiem jazdy, natomiast parzyste przeciwnie do kierunku jazdy. Tak też zostało przyjęte przez Międzynarodową Unię Kolei (UIC).

Dzisiaj ta reguła nie ma już niestety zastosowania ze względu na brak informacji o tym jak obrócony jest wagon oraz ze względu na występowanie wielu wagonów i składów, w których nie siedzi się naprzeciwko siebie (np. Pendolino).

Numeracja i układ miejsc w wagonie pierwszej klasy

Doszliśmy do wniosku, że indeksy literowe nie rozwiązują wszystkich problemów numeracji.

Czym je zastąpić? Liczbą. Pierwszy przedział zamiast literą A jest oznaczany cyfrą 1, drugi cyfrą 2 itd.

Miejsca parzyste znajdują się po prawej stronie przedziału, a nieparzyste – naprzeciwko.

Miejsca liczymy od wejścia, więc pierwsze znajdzie się przy drzwiach po lewej stronie. Dzięki temu wiemy, że miejsce numer 26 znajduje się w drugim przedziale po prawej stronie przy oknie:

Numeracja i układ miejsc w wagonie drugiej klasy

Przedział w klasie pierwszej ma 6 miejsc, w klasie drugiej 8 miejsc w starszych wagonach i 6 w wagonach nowych lub zmodernizowanych.

Skupmy się na numeracji w przedziałach z 8 miejscami.

Teoretycznie nic nie stoi na przeszkodzie, by poprowadzić numerację po kolei, po prostu dodając 2 miejsca. Przyjęto jednak zasadę, zgodnie z którą miejsce x1. i x2. znajdują się przy drzwiach, a x5 i x6 przy oknie (x oznacza numer przedziału).

Dlatego w wagonie drugiej klasy, w pierwszym przedziale, w którym są miejsca od 11 do 18, miejsca 17 i 18 znajdują się w środku:

Dlaczego miejsca x3 i x4 oraz x7 i x8 nie są naprzeciwko siebie (x oznacza numer przedziału)?

Dla wygody pasażerów oraz zgodnie kolejnością sprzedaży miejsc. Otóż zawsze najpierw sprzedają się miejsca pod oknem (x5 i x6) a następnie przy drzwiach (x1 i x2). Całkowite zapełnienie przedziału należy do rzadkości, dlatego kolejne dwa bilety sprzedaje się na miejsca nie będące w tej samej osi, aby pasażerowie jadący w środku mieli więcej miejsca na nogi. Fakt ten tłumaczy też dlaczego miejsce 22 jest obok miejsca 28 oraz dlaczego nie ma nigdy miejsca 20 ani 29!

Numeracja i układ miejsc w Pendolino i wagonach bezprzedziałowych

Układ miejsc w bezprzedziałowych wagonach wydaje się jeszcze bardziej skomplikowany.

Radek Kotarski powiedziałby, że „Nic bardziej mylnego!”

Spójrzmy zatem jak to wygląda:

Łatwo można sobie wyobrazić, że miejsca w wagonie bezprzedziałowym mają taką samą strukturę numeracji, jak w przypadku wagonu z przedziałami, należy tylko sobie wyobrazić lub dorysować „wirtualne” przedziały.

Wystarczy pamiętać o tym, że miejsca x1, x2, oraz x5 i x6 znajdują się na skraju „przedziału”, czyli przy oknie lub… przy drugim oknie (x oznacza numer „przedziału”).

Wyobrażając sobie kolejne wirtualne przedziały trzeba brać poprawkę na obecność miejsc na bagaż, toalety lub np. stojaków na rowery.

Podobny układ miejsc z drobnymi różnicami powtarza się w innych pociągach z wagonami bezprzedziałowymi oraz w składach typu Stadler FLIRT lub PESA Dart wykorzystywanych przez PKP Intercity.

Graficzny wybór miejsca w pociągu

Od 31 marca 2018 r. KOLEO wspólnie z Łódzką Koleją Aglomeracyjną wprowadziło możliwość rezerwacji miejsc w pociągach ŁKA Sprinter wraz z wyborem miejscówki na schemacie pociągu – tak jak w kinie lub teatrze. Jest to pierwsze w Polsce tego typu rozwiązanie. Wierzymy, że inni polscy przewoźnicy w tym m.in. PKP Intercity już wkrótce zechcą skorzystać z graficznego systemu rezerwacji KOLEO.

Układ miejsc w pociągach Stadler FLIRT (ED160) PKP Intercity

Układ miejsc w pociągach PESA Dart (ED161) PKP Intercity

Numeracja miejsc na bilecie

Świadomość powyższych reguł jest bardzo przydatna, ale na szczęście nie jest konieczna. Wydany w kasie bilet zazwyczaj posiada adnotację o lokalizacji przy oknie, a nad każdym miejscem znajduje się tabliczka z numerem. Dotyczy to praktycznie każdego kraju w Europie.

Poniżej przykłady rezerwacji miejsca w bezprzedziałowych wagonach drugiej klasy:

miejsce 51. w wirtualnym „przedziale” 5. przy oknie

miejsce 66. w wirtualnym „przedziale” 6., również przy oknie

Podsumowując: jak wybrać najlepsze miejsce w pociągu?

W wagonach przedziałowych: pierwsza część to numer przedziału (od 1 do 11), miejsca od okna mają ostatnią cyfrę 5 i 6, miejsca od korytarza mają ostatnią cyfrę 1 i 2, miejsca środkowe w przedziałach sześcioosobowych mają ostatnią cyfrę 3 i 4, w przedziałach ośmioosobowych są to dodatkowo miejsca 7 i 8; Przykład: miejsce 65 znajduje się w 6. przedziale przy oknie po lewej stronie

