LA OKA : la Jobcenter de la berlina kvartalo de Pankow ĵus malfermis siajn kradojn, kiam jam dek kvin homoj vicostaras antaŭ la akceptogiĉeto, ĉiu enfermita en kokono de tima silento. „Kial mi estas ĉi tie ? Ĉar, se vi ne venas laŭ iliaj venigoj, kiujn ili donas al vi, ili forprenas al vi la malmulton, kiun ili donas, mallaŭte grumblas kvindekjarulo, Ĉiukaze ili havas nenion por proponi. Escepte, eble laboron kiel vendisto de najlo-kalsonoj, kiu scias ?” Amara rideto akompanas tiun aludon. Antaŭ monato, 36-jara sola patrino, senlabora edukistino, ricevis leteron de la Jobcenter de Pankow, kiu invitis ŝin kandidati por dungo de komercanto en seksbutiko, kun minaco de sankcioj ĉe rifuzo. Mi jam spertis ĉiajn aĉaĵojn kun mia Jobcenter, sed mankis nur tio, reagis ŝi interrete, antaŭ ol anonci sian intencon plendi pro misuzo de povo. Ekstere, sur la parkejo de la alta konstruaĵo de socialaj loĝejoj, la „grupo de mov-subteno” de la senlaborula centro de Berlino jam laboras. Sur faldebla tablo antaŭ la buseto de la skipo, s-ino Nora Freitag, 30-jara, disponigas stakon da broŝuroj titolitaj „Kiel defendi miajn rajtojn kontraŭ la Jobcenter”. „Tiun ĉi iniciaton en 2007 lanĉis la protestanta eklezio. Ekzistas multe da mizero, ankaŭ multe da senpoveco, antaŭ tiu burokratia monstro, kiun la senlaboruloj ne malprave sentas kiel minacon.” Damo, en la altaj sesdekaj, proksimiĝas heziteme. Ŝi ŝajnas esti terure ĝenata paroli antaŭ nekonataj homoj. Ŝia pensio malpli ol 500 eŭroj por ŝi ne sufiĉas por vivi, ŝi ricevas komplementon pagatan de sia Jobcenter. Ĉar ŝi daŭre apenaŭ sukcesas elteni ĝis la monatfino, ŝi de antaŭ nelonge laboras en provizora partotempa dungo („minijob”) kiel mastrumistino en flegocentro, kiu certigas al ŝi monatan netan salajron de 340 eŭroj. „Vidu, ŝi diras kun terurigita voĉeto, „la letero de la Jobcenter anoncas al mi, ke mi ne deklaris miajn enspezojn kaj ke mi devas repagi 250 eŭrojn. Sed tiun monon mi ne havas ! Krome, mi deklaris ilin eĉ ĉe la unua tago, miajn enspezojn, tute klare. Devas esti eraro …” Skipano tiras ŝin ĉe la kubuto por doni al ŝi konsilojn aparte : al kiu adresi apelacion, se tio ne helpas : al kiu pordo frapi por deponi plendon, ktp. Kelkfoje la buseto servas kiel ŝirmo por pritrakti problemon ekster la rigardoj. „Tio estas unu el la efikoj de Hartz IV, rimarkigas s-ino Freitag. „La stigmatizado de la senlaboruloj estas tiom frapanta, ke multaj sentas honton eĉ nur mencii sian situacion antaŭ aliaj.” Unu el la plej devigmetodaj sistemoj de Eŭropo Hartz IV : tiu socia markado devenas el la procezo de malregulado de la labormerkato, nomata Agendo 2010, starigita inter 2003 kaj 2005 de la koalicio de la Socialdemokrata Partio (SPD) kaj Verduloj, gvidata de la kanceliero Gerhard Schröder. Nomata laŭ ĝia konceptinto, s-ro Peter Hartz, eksa direktoro pri personaro ĉe Volkswagen, la kvara kaj lasta parto de tiuj reformoj kunfandas la socialajn helpojn kaj la pagojn por longdaŭraj senlaboruloj (senlaboraj de pli ol jaro) en unuecan totalsuman helpon pagatan de la Jobcenter. La strikta sumo de tiu helpo – 409 eŭroj monate en 2017 por unu sola persono [1] – estas supozata motivi la ricevanton, nun nomatan „kliento”, kiom eble plej rapide trovi aŭ rekomenci dungon, kiom ajn malbone pagatan kaj malmulte konforman al liaj atendoj aŭ al liaj kompetentoj. Lia pagado estas do kondiĉita al reĝimo de kontrolado inter la plej devigmetodaj de Eŭropo. Fine de 2016, la reto de Hartz IV entenis proksimume 6 milionojn da homoj, inter ili 2,8 milionoj da oficialaj senlaboruloj, 1,7 milionoj da ne oficialaj elirintaj el la statistikoj per la „disponoj de aktivigo” (kursoj, „coaching”, dungoj por 1 eŭro, laboretoj, ktp) kaj 1,6 milionoj da infanoj de ricevantoj. En socio strukturita de la kulto al laboro, ili estas ofte priskribataj kiel malloguloj aŭ kiel frataro de senfaruloj kaj kelkfoje pli aĉe. En 2005, en broŝuro de la ministrejo pri ekonomio, kun antaŭparolo de la ministro Wolfgang Clement (SPD) kaj titolita „Prioritato al la honestuloj. Kontraŭ misuzoj, fraŭdoj kaj memservo en la socialŝtato” : „La biologiistoj unuanime uzas la terminon ’parazitoj’ por nomi la organismojn kiuj zorgas pri siaj nutraĵbezonoj koste de aliaj vivuloj. Kompreneble estus tute maldece etendi nociojn el la animala mondo al homaj estuloj.” Kaj, kompreneble, la esprimo „Hartz-IV-parazito” estis abunde uzata de la kloaka gazetaro, unuavice de Bild. La vivo de la Hartz-IV-ricevantoj estas batalsporto. Ĉar ilia vivnecesa minimumo ne ebligas al ili pagi luprezon por loĝejo, la Jobcenter transprenas tiujn pagojn, kondiĉe ke tiuj ne superas la plafonon fiksitan de la administrejo laŭ la geografiaj zonoj. „Triono de la homoj, kiuj venas al ni, faras tion pro loĝejproblemoj, deklaras s-ino Freitag. Plej ofte ĉar la altiĝo de la luprezoj en la grandaj urboj, nome en Berlino, eligis ilin el la limoj de la Jobcenter. Ili devas transloĝiĝi, sed sen scii kien, ĉar la loĝejmerkato estas okupata, aŭ pagi la diferencon el sia poŝo el la nutraĵ-buĝeto.” El inter la 500.000 „Hatz-IV-uloj” loĝantaj en Berlino, 40 elcentoj pagas luprezon, kiu transiras la limon de la regulo. La Jobcenter povas ankaŭ, laŭgute, malbloki urĝajn helpojn. Tio donas al ĝi la rajton de enrigardo, kiu preskaŭ similas al kuratoreco. Bankkonto, aĉetoj, veturadoj, familia vivo aŭ eĉ amrilatoj : neniu aspekto de la privata vivo eskapas el la humiliga kontrolado. La 408 agentejoj de la lando disponas pri certa rajto je iniciato, iuj eĉ ŝprucas je imagado. Ekzemple fine de 2016, la Jobcenter de Stade, en Malsupra Saksujo, sendis demandaron al graveda fraŭla senlaborulino petante ŝin nomi la identecojn kaj naskiĝdatojn de siaj seks-partneroj. [2] Per sia filozofio, tiu inkvizicia reĝimo ĝerme jam troviĝis en la manifesto subskribita en junio 1999 de s-ro Schröder kaj lia brita kolego Anthony Blair. La du profetoj de la „moderna socialdemokratio” tie proklamis la neceson „transformi la sekurecreton de socialaj atingoj en saltotabulo al la individua respondeco”. Ĉar, tiu teksto titolita „Eŭropo : la tria vojo, la nova centro”, precizigis, „partotempa laboro aŭ malalte pagata dungo valoras pli ol nenia laboro, ĉar ili faciligas la transiron de senlaboreco al dungo”. Malriĉulo kiu ŝvitas prefere ol malriĉulo sen laboro : tiu vero de la komercokafejo servis kiel ideologia matrico por la „sendube plej grava cezuro en la historio de la germana socialŝtato ekde Bismarko”, laŭ Christoph Butterwegge, esploristo pri sociaj sciencoj ĉe la iniversitato de Kolonjo. [3] En Francujo la Hartz-leĝoj jam de dek du jaroj estas neelĉerpebla fonto de raviĝo en la mastraj, komunikilaj kaj politikaj rondoj. La rita odo al la „germana modelo” eĉ pli laŭtiĝis ekde la prezidantiĝo de s-ro Emmanuel Macron, por kiu „Germanujo bonege reformis” [4]. Tiu vidpunkto estas tre malofte kontestata de la ĉefartikolistoj. „La germana kanceliero Gerhard Schröder uzis ĉiujn siajn fortojn por trudi la reformojn, kiuj estigas la prosperon de lia lando”, memorigis la eldondirektoro de Le Monde tagon post la elekto de la kandidato de la „start-up-nacio”, por admoni lin, ke li montru feran pugnon en siaj propraj reformoj. [5] La ekonomikisto Pierre Cahuc, kun Marc Ferracci kaj Philippe Aghion inspirinto de la reformo de la labormerkato tia, kian s-ro Macron ĝin imagas, ankaŭ salutas „la esceptan sukceson de la germana ekonomio”. Li taksas, ke Hartz IV ne nur „estas pli bona por la dungo”, sed ke ĝi estas ankaŭ preferinda por disdoni ĝojon kaj bonan humoron, ĉar „la germanoj deklaras sin pli kaj pli kontentigitaj pri sia situacio, antaŭ ĉio la plej modestaj, dum la kontentiĝo de la francoj stagnas”. [6] Kvankam „la plej modestaj” ankoraŭ sukcesas reteni sian ĝojon en la atendovicoj de la Jobcenters, ne kontesteblas ke la projektoj de s-ro Macron en rekta linio inspiriĝas el la „germana modelo”. Speciale la malplenigo de la laborleĝo kaj la fortigo de la kontrolo por senlaboruloj, kiuj estas punataj okaze de rifuzo de du sinsekvaj laborproponoj. Neniu pli bone resumis la spiriton de Hartz IV ol la franca prezidanto, kiam, la 3-an de julio, antaŭ la parlamento kunvokita en Versajlo, li klarigis, ke „protekti la plej malfortajn ne signifas transformi ilin en konstantaj helpatoj de la ŝtato”, sed doni al ili la rimedojn – kaj eventuale devigi ilin – „efike influi sian sorton”. Per vorta akrobataĵo simila al tiuj antaŭ nelonge faritaj de la konstruantoj de Hartz IV, li aldonis : „Ni devas anstataŭigi la ideon de sociala helpo […] per vera politiko kiu inkludas ĉiujn.” Por s-ro Schröder, la slogano kontraŭ la malriĉuloj estis pli konciza : „Kuraĝigi kaj postuli” („fördern und fordern”). Cetere, s-ro Hartz ne trompiĝis. En Francujo la inspirinto de la leĝoj, kiuj portas lian nomon, daŭre ĝuas flatan reputacion. En Germanujo oni ne forgesis lian kondamnon en 2007, je du jaroj en malliberejo kun prokrasto kaj je 500.000 eŭroj da puno, ĉar li „aĉetis la socian pacon” ĉe Volkswagen per subaĉeta mono al membroj de la entrepren-konsilantaro, per vojaĝoj al tropikaj landoj kaj per disponigo de prostituitinoj. Tiel, ke jam neniu volas aŭdi pri li. Por trovi aŭskultantaron ĉiam preta aplaŭdi lin, la eksdirektoro pri homaj resursoj rifuĝas en Francujon. La Movado de entreprenoj de Francujo (la mastra organizaĵo MEDEF) regule invitas lin, kaj s-ro François Hollande, kiu akceptis lin kiam li estis prezidanto, revis inkludi lin kiel konsiliston. [7] Do, nun li rezervas siajn orakolojn al s-ro Macron, pere de la gazetaro. [8] S-ro Hartz tamen ludis nur duanivelan rolon en la alveno de la Schröder-aj reformoj. Li ja prezidis la komisionon, kies laboroj servis kiel soklo al la reformoj, sed precipe la fondaĵo Bertelsmann gvidis la operaciojn. La „homama” verko de la en Germanujo plej influa komunikila kaj eldona grupo estis en la centro de la ellaborad-procezo de la Agendo 2010 : financado de ekspertizoj kaj de konferencoj, disvastigo de argumentaroj ĉe ĵurnalistoj, enretigo de „bonaj voloj”. „Sen la laboro de preparo, de akompano kaj de postvenda servo ĉiunivele disvolvita de la Bertelsmann-Fondaĵo, la proponoj de la Hartz-komisiono kaj ilia leĝigo neniam okazintus”, rimarkigas Helga Spindler, profesorino pri publika juro ĉe la universitato Dusburgo. [9] La fondaĵo eĉ invitis la dek kvin membrojn de la komisiono al studvojaĝoj en kvin landojn konsideratajn avangardaj pri valorigo de la senlaborula provizo : Danlando, Svislando, Nederlando, Aŭstrujo kaj Britujo. [10] Regulaj dungoj transformitaj en provizorajn laborojn La 16-an de aŭgusto 2002, s-ro Hartz transdonis siajn konkludojn al s-ro Schröder sub la kupolo de la franca katedralo en Berlino. Tio estas „granda tago por la senlaboruloj”, jubilis la kanceliero, kiu promesis revenigi du milionojn al laboro ene de du jaroj. La 344-paĝa raporto de la komisiono entenas dek tri „novigaj partoj” redaktitaj en mastra ĵargono surbaze de „denglisch” (miksaĵo de la germana kaj angla), en kiuj svarmas esprimoj kiel „controlling”, „change management”, bridge system por aĝaj aktivuloj”, „nova deĵorability kaj libervola dungiĝo” … La Jobcenter estas tie priskribita kiel „plibonigita servo por la klientoj”. Ekvalida la 1-an de januaro 2005, la reĝimo devena el tiu mallingvo interplektiĝas kun la alia „pakaĵo” de la Agendo 2010, kiu mastrumas la malreguladon de la labormerkato. Por meti la senlaborulojn en la salajran funelon, oni devis forĝi larĝan ilaron por dungistoj : senimpostigon de malaltaj salajroj, starigon de laboretoj por 400, poste 450 eŭroj monate, senplafonigo de uzado de portempa laboro, subvenciojn por interaj agentejoj por longtempaj senlaboruloj, ktp. La orfebro kaptis la dungistojn, speciale en la industrio de servoj. Reekipitaj je freŝaj trupoj per la Jobcenters, ili profitas la orpluvon por transformi regulajn dungojn en provizorajn – dum tiuj, kiuj okupas ilin, estas liberaj siavice vicostari ĉe la Jobcenters por kompletigi sian etan enspezon. La provizoraj anstataŭantoj eksplode pliiĝis, de 300.000 novvarbitoj en la jaro 2000 ĝis preskaŭ miliono en 2016. Samtempe la proporcio de malriĉaj laboristoj – pagataj per malpli ol 979 eŭroj monate – pasis de 18 al 22 elcentoj. La kreado en 2016 de la minimuma salajro, fiksita je 8,84 eŭroj hore en 2017, ne vere inversigis la tendencon : 4,7 milionoj da aktivaj laborantoj hodiaŭ ankoraŭ transvivas per laboreto plafonita je 450 eŭroj monate. [11] Germanujo transformis siajn senlaborulojn en necesbezonulojn. La infanoj venigataj al la Jobcenter Hartz IV funkcias kiel servo de deviga provizora laboro. La minacoj je sankcioj, kiuj pezas sur la „kliento”, konstante dependigas sin de embusko. S-ro Jürgen Köhler, 63-jara berlinano, normale laboras kiel sendependa grafikisto. Alfrontita al la konkurenco de grandaj kabinetoj, kiuj rompas la prezojn, li jam ne ricevas sufiĉe da mendoj por vivi de tio kaj do enskribis sein ĉe la Jobcenter. „Iun tagon, rakontas li ĉe taso da kafo, letero anoncas al mi, ke mi devas en la sekvaj lundo kaj mardo, je la 4-a horo matene, prezenti min ĉe la pordoj de intera agentejo por esti atribuota al laborejo kaj ricevi mian pagon samvespere. Kaj ke mi devas kunporti paron da sekurecaj ŝuoj. Evidente mi ne posedas tian ekipaĵon kaj mi neniam laboris en konstruado. Komenci tion miaaĝe ŝajnis al mi ne bona ideo.” Ĉar la tempospacoj, kiel ofte, estis tro mallongaj por provi ŝanĝon, s-ro Köhler ne havis alian elekton ol kontesti la disponon antaŭ tribunalo, esperante ke lia afero estu juĝita antaŭ ol la tranĉilego de la sankcio falu, kiu povus malgrandigi liajn pagojn je 10 elcentoj, 30 aŭ eĉ 100 elcentoj. Neniu estas sekura kontraŭ tiu tranĉilego, eĉ ne la infanoj de la Hartz-IV-„klientoj” aĝaj inter 15 kaj 18 jaroj : interŝanĝe kun iliaj 311 eŭroj monate pagataj al la familia buĝeto, kaj eĉ se ili ankoraŭ iras al la lernejo, la Jobcenter povas ĉiumomente venigi ilin por „konsili” ilin orientiĝi al iu aŭ alia sektoro, kiu troviĝas en streĉiteco, kaj ĉesigi ilian provizadon, se ili maltrafas rendevuon. Jen garantio de pedagogia efiko al adoleskanto, kiu jam portas la „Hartz IV” tatuitan surfrunte. S-ro Köhler, membro de la senlaborula grupo de Ver.di, la unuiĝinta sindikato de servoj, povis disponi pri senpaga advokato kaj ĝustatempe akiri favoran decidon. Ne ĉiuj havas tian bonŝancon. Preskaŭ miliono da sankcioj estis deciditaj en la jaro 2016, kun mondepreno de mezume po 108 eŭroj – ne neglektinda gajno por la Federacia Laboragentejo, la supera instanco de la Jobcenters. Samjare tiuj ricevis 121.000 plendojn, rifuzitajn en 60 elcentoj de la kazoj. „La sankcioj okazas al vi pro motivoj tiom absurdaj, ke oni havas bonajn ŝancojn gajni, se oni ĝuste reagas, klarigas s-ro Köhler. Sed la plej multaj senlaboruloj ne estas informitaj pri siaj rajtoj kaj defendas sin malbone ; la plej multaj eĉ tute ne defendas sin.” Ne ĉiam estis tiel. En 2003 kaj 2004, dekmiloj da senlaboruloj kaj da salajruloj sponte manifestaciis ĉiulunde en pluraj urboj de Germanujo por bari la reformojn de Schröder. Radikante precipe en la oriento, kie la sloganoj malkaŝe referencis la „lundajn manifestaciojn” de la aŭtuno de 1989 kontraŭ la potenco, la movado rapide disvastiĝis en la okcidento kaj surprizis la sindikatajn aparatojn, kiuj malmulte emis sekvi tion. „La sindikatoj multe diskutaĉis, koncedas s-ro Ralf Krämer, federacia sekretario de Ver.di taskita pri ekonomiaj demandoj. Ilia pozicio estis des pli ambigua, ke du el iliaj reprezentantoj estis partoprenintaj en la Hartz-komisiono, unu de la DGB [Germana Ligo de Sindikatoj], la alia ĉe ni.” Krom la du sindikatistoj la komisiono enhavis du parlamentajn delegitojn, du universitatanojn, altan funkciulon kaj sep „pintajn manaĝerojn”, el kiuj estis tiuj de la Deutsche Bank, de la ĥemia grupo BASF kaj de la konsilkabineto McKinsey. „La sindikata movado en Germanujo estas tradicie proksima de la SPD, s-ro Krämer daŭrigas. Evidente, la reformoj de Schröder povis trudiĝi nur, ĉar la registaro estis socialdemokrata, sen kio la rezistado estus multe pli forta.” En novembro de 2003, je ĝenerala konsterniĝo, manifestacio organizita ekster la sindikataj aparatoj venigis cent mil homojn en Berlino. „Multaj sindikatistoj ĉeestis, ankaŭ mi mem, ĉar ĉe Ver.di la bazo komprenis, ke tiuj reformoj ne celis favorigi la merkaton de malaltaj salajroj, daŭrigas s-ro Krämer. Sed la direkcio de la DGB hezitis.” Kvin monatojn poste, novaj manifestacioj en Berlino, Ŝtutgarto kaj Kolonjo surstratigis duonan milionon da kontraŭuloj : io neniam vidita en la lando post la milito. Ĉi-foje, la sindikataj direkcioj manifestaciis ĉepinte. „Oni eble eĉ povintus gajni, se la dinamiko daŭrintus, bedaŭras s-ro Krämer. Sed la DGB timis perdi la regadon kaj ne alvokis al kromaj manifestacioj. La « lundaj manifestacioj » fariĝis izolitaj, kaj la movado estingiĝis. Ni maltrafis historian okazon. Necesas diri, ke alfrontiĝo ne estas parto de la germana sindikata kulturo. Ne estas en niaj kutimoj kontesti la decidojn de registaro demokratie elektita, kvankam persone mi bedaŭras tion.” Strange, tiu malsukceso ne instigis la sindikatojn pensi pri ŝanĝo de la strategio. Ĉe Ver.di ne pli ol en la DGB – kies parto Ver.di estas, sed en kiu la sindikatoj de metalo kaj de ĥemio estas plej fortaj – la gvidantoj ne opiniis utila okazigi debaton pri la kontraŭleĝeco de „politikaj” strikoj, tiu strangaĵo de la germana juro kiu malpermesas al sindikatoj alvoki al striko kontraŭ leĝoj konsiderataj malutilaj al la interesoj de la salajruloj. Ĉu „ĝenerala striko” ? Tiu esprimo levigas la brovojn de s-ro Mehrdad Payandeh, membro de la federacia direkta komitato de la DGB taskita pri ekonomiaj demandoj. „Por ni, striko havas sencon nur se ni malsukcesas intertrakti salajro-altigojn en la sektoroj, kie ni estas reprezentataj. Tio okazas tre malofte. Nia legitimeco estas niaj membroj, ne la strato. Ni ne estas kiel tiuj sudaj landoj, kie la homoj strikas por preskaŭ nenio !” En sia parolfluega kaj varmkora maniero, s-ro Payandeh bone enkarnigas la sindikatan kulturon priskribitan de s-ro Krämer : Tiu homo de la DGB pli atentas la mastrojn, kiujn li konas kaj kies „kapablon kunlabori kun la sindikatoj” li laŭdas, ol la senlaborulojn de Hartz IV aŭ la galerulojn de la provizora laboro, kiuj troviĝas ekster lia perimetro. „Kompreneble mi estas kontraŭ la Hartz-IV-sankcioj kaj kontraŭ la provizoreco, li ree elkrias. Sed la leĝoj voĉdonitaj de la Bundestag [la germana parlamento] ne koncernas nin. La celo, por ni, estas defendi la salajrulojn ene de la branĉaj interkonsentoj.” Tamen tiaj interkonsentoj apenaŭ ekzistas ekster la sektoro de metalo kaj ĥemio, en kies ombro la ĉiopova industrio de servoj sorbas laboristojn pli kaj pli servutodevajn kaj ĉiam malpli protektatajn. La bataloj kontraŭ la Hartz-leĝoj tamen postlasis profundan spuron en la lando. Ili konsiderinde malfortigis la SPD, kiu daŭre ŝanceliĝas post la forlaso de pli ol 200.000 membroj ekde 2003. Sed ili ankaŭ remodlis la politikan pejzaĝon, ĉar ili instigis parton de la disidentoj de la partio de s-ro Schröder en 2005 kunfandiĝi kun la novkomunistoj de la Partio de demokratia socialismo (PDS) por krei Die Linke (La Maldekstro), estas hodiaŭ la sola partio reprezentata en la federacia parlamento, kiu pledas por nuligi la Hartz-leĝojn. Ili ankaŭ forĝis vastan reton de senlaborulaj grupoj decidintaj aŭdigi sin per agadoj de interhelpo kaj de memdefendo – laŭ la ekzemplo de la kolektivo Basta, radikanta en la popola kvartalo Wedding en Berlino, kiu regule organizas batalemajn vizitojn en la Jobcenters de la ĉefurbo. „Por ni, Francujo estis ekzemplodona” En la momento, kiam, en Francujo, oni pridemandas sin pri la ebleco malhelpi la reformistajn pasiojn de s-ro Macron, multaj germanaj sindikatistoj retenas sian spiron. „La Macron-reformoj ege maltrankviligas nin, ĉar ili povas tiri la salajrojn malalten kaj etendiĝi al ni”, diras s-ro Dierk Hirschel, unu el la gvidantoj de Ver.di. „Por ni, Francujo estis multrilate ekzemplodona, aldonas lia kolego Ralf Krämer. La nuna evoluo ŝajnas al ni tragedia. Ni esperas, ke la francaj sindikatoj ne ripetu niajn erarojn kaj scios montri sin pli ofensivaj ol ni estis.” Olivier CYRAN. Feliĉaj malriĉuloj „Tiu, kiu povas, sed ne volas labori, havas nenian rajton je solidareco. Ne ekzistas rajto je pigro en nia socio.” La kanceliero Gerhard Schröder, intervjuata de Bild, la 6-an de aprilo 2001 * „La salajraj kostoj atingis nivelon, kiu jam ne estas eltenebla por la salajruloj kaj kiu malebligas al la dungistoj krei aktivecon. (…) Ni devos fari tranĉojn en la ŝtataj elspezoj, kuraĝigi al individua respondeco kaj postuli pli da klopodoj de ĉiu.” Gerhard Schröder, parolado en la Bundestag, la 14-an de marto 2003 * „La mizero ne estas la malriĉeco de la monujo, sed la malriĉeco de la spirito. Al la malaltaj klasoj ne mankias mono, al ili mankas kulturo. (…) La malriĉeco devenas de ilia konduto, tio estas sekvo de la subkulturo.” Walter Wüllenweber, ĉefartikolisto, Stern, 16-an de decembro 2004 * „La malriĉeco ne estas nur demando de mono. (…) Por familio gravas bone scii elspezi sian monon. (…) Manĝo en rapidmanĝejo (fast food) estas ne nur malpli bona por la sano, sed ankaŭ pli kosta ol raguo kun sezonaj legomoj.” Renate Schmidt, federacia ministrino pri familio (Socialdemokrata Partio, SPD), Bild am Sonntag, la 27-an de februaro 2005 * „Nur tiu, kiu laboras, povu manĝi.” Franz Müntefering, prezidanto de la SPD, vickanceliero kaj federacia ministro pri laboro kaj pri sociaj aferoj, antaŭ la SPD-grupo en la Bundestag, la 9-an de majo 2006 * „Se vi lavas kaj razas vin, vi trovos laboron.” Kurt Beck, prezidanto de la SPD, direktante sin al senlaborulo, Wiesbadener Tagblatt, 13-an de decembro 2006 * „Esploristo asertas : 132 eŭroj monate sufiĉas por vivi !” Titolo de Bild, 6-an de septembro 2008 * „La altigo de Hartz IV donis profiton al la industrioj de tabako kaj de alkoholo.” Philipp Missfelder, deputito de la Kristan-demokrata Unio (CDU) en la Bundestag, en parolado komentante la 4-eŭran altigon de la monata subteno de Hartz IV, 15-an de februaro 2009 * „La debatoj pri Hartz IV alprenas socialistan direkton. (…) Tiu, kiu promesas al la popolo prosperon sen klopodoj, malfermas la vojon al nova roma dekadenco.” Guido Westerwelle, ĝenerala sekretario de la germana liberaldemokrata partio FDP, vickanceliero kaj federacia ministro pri eksterlandaj aferoj, Die Welt, 11-an de februaro 2010 * „Anstataŭ esti pagataj por nenifarado, la homoj devus fari laboron de publika utilo. (…) En Berlino oni povus rekrutigi dudek senlaborulojn de Hartz IV en ĉiu sektoro por kontroli, ĉu la proprietuloj de hundo kolektas la fekaĵon de siaj animaloj. (…) Tiel oni per unu trafo atingas du celojn : la senlaboruloj per tio akiras novan okupiĝon, kaj la berlinanoj novan urbon.” Claudia Hämmerling, deputito de la Verduloj en la parlamento de Berlino, Bild, 6-an de aprilo 2010 * „Ni liveras al la dungistoj malmultekostan homan materialon.” Kunlaboranto de berlina Jobcenter, citita de Die Süddeutsche Zeitung, 9-an de marto 2015