De Senaat organiseert een colloquium over de representatieve democratie. Is het representatief model een uitdovend model? En is burgerparticipatie de oplossing?, zijn slechts enkele vragen die opgeworpen worden door professoren, schrijver en medeoprichter van G1000 David Van Reybrouck en essayist Vincent Engel.

Het thema van de representatieve democratie en burgerparticipatie kwam de jongste weken opnieuw in de actualiteit naar aanleiding van de voorstellen van de socialistische Kamerleden Peter Vanvelthoven (sp.a) en Laurette Onkelinx (PS). Maar Senaatsvoorzitster Christine Defraigne (MR) benadrukte woensdag bij de voorstelling van het colloquium dat ze al enkele maanden bezig is met de voorbereiding van de namiddag en dus niet op de socialistische voorstellen heeft gewacht. Vanvelthoven pleit voor de vervanging van de huidige Senaat door een assemblee van 150 burgers die via een getrapte lottrekking worden aangeduid. Het voorstel van Onkelinx vertrekt van een parlement dat deels bestaat uit verkozen politici en deels uit burgers die ook via lottrekking worden aangeduid. Het principe van de lottrekking werd door David Van Reybrouck gelanceerd in zijn boek ‘Tegen verkiezingen’.

Voor Christine Defraigne is het systeem van representatieve democratie niet aan zijn einde, maar moet er gekeken worden hoe de burger beter betrokken kan worden bij de politiek. Volstaat het om de burger een stem te geven in het parlement, zoals dat gebeurde tijdens de uren hoorzittingen in de Senaat over de uitbreiding van de euthanasiewetgeving? Is burgerparticipatie een alternatief of complementair met de representatieve democratie? De Senaatsvoorzitster vindt alvast dat niet enkel de hoge vergadering, maar ook de Kamer en de deelstaatparlementen zich over de thematiek moet buigen.

Politoloog Min Reuchamps (UCL) wees op een interessante paradox. Iedereen wil in een democratie leven, maar wie in een democratie leeft staat argwanend tegenover de instellingen en politici. In heel wat landen pleit men voor stemplicht om de kloof tussen burger en politiek te dichten, maar dat systeem hebben we reeds in België, voegde hij eraan toe. Zijn collega van de Gentse universiteit, Herwig Reynaert, is voorstander van representatieve democratie, maar wil contacten met de burger in de periode tussen verkiezingen. Hij pleitte voor een DJ-democratie: een DJ heeft een visie over welke muziek hij wil spelen, maar moet tegelijk ook volk op de dansvloer krijgen. Politici moeten een langetermijnvisie ontwikkelen, maar worden vaak geremd door de waan van de dag, stelde hij vast.

Het colloquium ‘Representatieve democratie: naar het einde van een model? Diagnose en remedies’ vindt op dinsdag 22 september plaats tussen 13.00 en 17.30 uur in het halfrond van de Senaat.