Mohamed el A. (27) en Hakim B. (22) werden begin vorig jaar even over de Duitse grens opgepakt omdat het OM aanwijzingen had dat de twee naar IS-gebied wilden afreizen om daar aan de strijd deel te nemen. In hun auto's werd onder meer een grote hoeveelheid cash en gevechtskleding gevonden, mogelijk bedoeld om de strijd in Syrië te faciliteren. Het OM eiste twee jaar cel, maar volgens de rechtbank is er onvoldoende bewijs is om te kunnen aantonen dat met name El A. 'een concreet aan te duiden ernstig misdrijf zou willen plegen of voorbereiden'. De rechter zag daarvoor 'onvoldoende aanknopingspunten'. Bij B. waren de twijfels nog groter.



Waarom zijn de twee mannen vrijgesproken?

"Wat in elk geval bij de oudste van de twee vaststaat is dat hij van plan was naar Syrië af te reizen en een streng islamitische ideologie aanhangt. El A. wilde zich met zijn gezinnetje in de Islamitische Staat vestigen, maar was naar eigen zeggen niet van plan deel te nemen aan de gewapende strijd. De spullen waren voor zijn broer, die al langer in Syrië zit en wel vecht. Volgens de rechter is een veroordeling op basis van de spullen en het aanhangen van een strenge geloofsovertuiging niet aan de orde, omdat dit niet bewijst dat El A. terroristische misdrijven wilde plegen. Ook uit Whatsapp-gesprekken tussen El A. en zijn broer blijkt dat niet, omdat El A. in de gesprekken nooit inhoudelijk inging op deelname aan de strijd. En de andere verdachte ontkent zelfs dat hij van plan was naar Syrië te gaan."



Wat betekent deze uitspraak?

"Dit is een heel interessante zaak, ook omdat de jurisprudentie zich op dit gebied nog aan het vormen is. In een terzijde bij het vonnis geeft de rechter aan dat er de afgelopen jaren allerlei nieuwe terrorismewetgeving bij is gekomen, maar dat je daar voor het tegenhouden van mogelijke jihadgangers lang niet altijd mee uit de voeten kan. Er zijn wel meer zaken geweest, die soms tot een veroordeling en soms tot vrijspraak leidden. Zo werd Omar H. onlangs in hoger beroep wel veroordeeld voor het voorbereiden van een terroristische aanslag. Het verschil is dat hij zich zich schuldig had gemaakt aan bijvoorbeeld opruiing en had opgezocht hoe hij explosieven moest maken. Bij de verdachten die nu zijn vrijgesproken was dat niet het geval, waardoor voorbereiding of ondersteuning van terroristische misdrijven niet bewezen kon worden."



Wat moet het OM nu doen?

"Het OM gaat ongetwijfeld in hoger beroep, al is het maar om verder juridisch uit te kristalliseren hoe met een dergelijke zaak moet worden omgegaan. Je kunt op basis van een geloofsovertuiging niet bewijzen dat iemand terroristische bedoelingen heeft. Dat geldt ook voor de angst voor verdere radicalisering van Syriëgangers die om religieuze motieven naar Syrië afreizen voor een defensieve jihad, oordeelde de rechter. Je kunt iemand niet veroordelen op de mogelijkheid dat hij misschien verder radicaliseert en zich in de toekomst misschien aan terroristische misdrijven schuldig maakt. De uitspraak is wel een nederlaag voor het OM, dat blijft worstelen met de vraag hoe je afreizen naar Irak en Syrië kunt voorkomen."