Door redacteur Jikke Zijlstra

"De vleeswereld is maffia. Een corrupte boel, waar het ontduiken van regels en het misleiden van toezichthouders tot kunst is verheven."

Dat zeggen (ex-)medewerkers uit de vleesindustrie tegen de NOS. Vooruitlopend op het vandaag verschenen rapport over de vleessector van de Onderzoeksraad voor Veiligheid, sprak de NOS vijf mensen die bij bedrijven in de vleesbranche werken of werkten. Ze bevestigen de bevindingen van de raad en schetsen een beeld van een 'rauwe wereld', waar fraude doorgaans eerder regel dan uitzondering is. Waar economisch gewin voorop staat, vaak ten koste van mensen en hygiëne.

Abces

"De werkdruk was zo hoog, dat er regelmatig kadavers de koeling in gingen die niet goed schoon waren gemaakt. Er zat bijvoorbeeld nog haar op, mest, of een abces vol met etter", vertelt een man die ruim twintig jaar bij een grote slachterij werkte.

"Vroeger werkten we nog heel netjes", vertelt de voormalig slachter. "Maar de laatste jaren was productie draaien belangrijker geworden dan hygiëne. We hoefden onze messen niet meer te desinfecteren, gebruikten nog maar een in plaats van twee messen, droegen geen schort en mochten de lopende band niet meer stil zetten om bijvoorbeeld een abces weg te snijden."

Eigen vlees

Een ex-medewerker van een grote slachterij uit het zuiden van Nederland zegt dat dit bedrijf juist wel heel hygiënisch werkte, maar stelselmatig fraudeerde met biologisch vlees. "Wekelijks werden er tonnen gewoon vlees 'omgekat' naar biologisch vlees. Want dat levert tot wel 20 procent meer op."

De bronnen wijten de fraude aan de mentaliteit in de sector. "Als je kan rommelen, dan doe je dat", zegt een bron die al vijftien jaar meeloopt in de sector. Maar regels worden ook ontdoken, omdat er niet goed toezicht wordt gehouden, onder meer door de branche zelf. "De slager keurt zijn eigen vlees. Dat werkt natuurlijk niet."

Inspecteurs frauderen

Op het toezicht door de overheid is eveneens kritiek. "In Nederland gelden veel regels, maar niemand ziet er op toe", zegt een ander. Zo is door de vele bezuinigingen op de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit het aantal inspecteurs de afgelopen jaren flink afgenomen. Die inspecteurs worden soms gedwongen om te frauderen, zo zegt een voormalig slachter.

"Keurmeesters die bij ons in de slachterij kwamen, zetten regelmatig een biologisch stempel op een gewoon varken. Terwijl ze heel goed wisten dat het niet een biologisch varken was. Deden ze dit niet, dan dreigde de directie over ze te klagen bij de NVWA."

Ook met de arbeidsvoorwaarden nemen veel bedrijven het niet zo nauw, zeggen alle bronnen. "Geld staat centraal, niet de mens. Daarom wordt de cao massaal ontdoken. Werknemers krijgen hun overuren niet altijd uitbetaald, of krijgen geen ploegentoeslag. Het is soms net moderne slavernij."

Wilt u reageren? Mail naar Jikke.Zijlstra@nos.nl