Van een dierenarts die zwerfhonden castreert in een ver, straathondrijk buitenland hoorde ik eens dat het efficiënter is om de mannetjes te behandelen en de vrouwtjes met rust te laten. Balletjes eraf knippen en klaar. Want wie één reu castreert, behoedt een hoop teefjes voor het zoveelste nest.

Klinkt logisch. Gek genoeg concentreert het voortplantingsdebat bij mensen – en dan vooral bij ‘kwetsbare mensen’ van wie men liever niet heeft dat ze zich voortplanten, omdat ze drugsverslaafd zijn, of psychiatrisch patiënt, of een zeer laag IQ hebben – zich vooral op het actief aanbieden, opdringen of verplichten van spiraaltjes, de pil en andere vrouwenanticonceptie.

Het debat rond de vraag wie kinderen mogen krijgen vlamt eens in de zoveel jaar op. Soms bindt een jeugdwerker de bel aan, moegestreden nadat hij bij hetzelfde gezin de zesde uithuisplaatsing van de zesde nieuwe baby heeft moeten meemaken. Soms waarschuwt een hulpverlener dat zij met bloedend hart ziet hoe zwakbegaafde meisjes op straat een makkelijke prooi zijn voor grijpgrage handen. Soms concludeert een kind dat opgroeide met zwakbegaafde ouders: ik was liever niet geboren. Soms is het een politicus: toen Hugo de Jonge nog wethouder van Rotterdam was, bepleitte hij verplichte anticonceptie voor ‘een beperkte groep ouders bij wie andere middelen niet helpen’.

De Tweede Kamer was massaal tegen een spiraaltjesplicht, omdat dat zou neigen naar onfrisse baarmoederpolitiek. Lichtere vormen van bemoeizorg zijn echter alomtegenwoordig. Bureau Clara Wichmann en het Nederlands Juristen Comité voor de Mensenrechten keren zich tegen een programma, aldus de Volkskrant van maandag, dat al loopt in 63 gemeenten en dat met 6 miljoen euro subsidie van dezelfde Hugo de Jonge – nu minister van Volksgezondheid – in 2020 landelijk wordt. Het heet Nu Niet Zwanger en houdt in dat ‘hulpverleners met kwetsbare vrouwen indringende gesprekken voeren over de kinderwens’. Het programma is succesvol: de krant rept van ‘82 procent van de ondervraagden die overgingen tot anticonceptie’.

Ondervraagde vrouwen neem ik aan, want de ‘indringende gesprekken’ worden met vrouwen gevoerd.

Net zoals de argumenten vóór (kinderen behoeden voor een onveilige en soms rampzalige jeugd door ze niet geboren te laten worden) zijn de bezwaren tégen al decennia gelijkluidend: wie bepaalt welke vrouwen ‘kwetsbaar’ zijn en waarom, bevolkingspolitiek is totalitair en glijdt makkelijk af naar een totaalverbod op gezinsvorming voor de armen en de onaangepasten, het is strijdig met mensenrechten, en waarom zijn er geen ‘indringende gesprekken’ met mensen in Wassenaar die hun kind voltijds uitbesteden aan kindermeisjes en die in hun geheugen moeten graven als iemand belangstellend vraagt hoe hun dochtertje heet?

Overtuigende argumenten, zowel voor als tegen. Het lijkt me geen mensenrechtenschending als de huisarts doorvraagt hoe zijn alcoholverslaafde patiënt met kinderwens de zorg voor een baby voor zich ziet.

Ik zou wel met verve één dingetje willen bepleiten: dat er nooit meer wordt uitgegaan van de exclusieve plicht van vrouwen om hun baarmoeder te bewaken. Dat mannen met weinig beoordelingsvermogen, mannen die meer nakomelingen hebben voortgebracht dan ze kunnen tellen, mannen die hun kind na de verwekking nooit meer hebben gezien, mannen die maar blijven rondsproeien, óók een programma met ‘indringende gesprekken’ krijgen. Eén knoopje en het is klaar.