Ĉefpaĝo

Lingvouzo



Vidu la 26 lingvojn en kiuj aperas Le Monde diplomatique



Via forumo



Ligoj Akceptejo >> 1a aprilo 2016



Karieron aŭ infanojn, necesas elekti

La japaninoj nebonvenaj en laboro



Preskaŭ du trionoj da japaninoj ĉesigas sian karieron, kiam ili patriniĝas. Prizorgado de la infanoj, manko de profesia perspektivo, apartigo : la kialoj de tiu rezigno estas multaj. Tio metas la landon en danĝeran situacion : pro la maljuniĝo de la loĝantaro, Japanio povas perdi 6,4 milionojn da laborantoj antaŭ 2025.



de Johann FLEURI 37 jaraĝa, S-ino Mori Tomoko estas aktiva virino, kaj feliĉa. Ŝi vivas en Tokio kaj laboras ĉe granda usona hotelfirmao. Freŝdate ŝi obtenis rangaltigon, ŝi fiere anoncas : ŝi iĝis kadrulo. "Miaj horaroj tre plilongiĝis, sed mi estas kontenta. Mia kompanio fidas min." Ĵus edziniĝinta, ŝi ŝatus havi infanon antaŭ sia kvardekjariĝo. Sed ŝi timeme konfidas : "Tio povus bremsi mian karieron." Ankoraŭ nun, ŝajnas ke la japaninoj devas elekti inter dungiĝo kaj patriniĝo. S-ino Mori provas maldramigi : "Se mi profitus samtempe la subtenon de la registaro kaj tiun de mia kompanio, mi povus eduki infanon..." sed, kvazaŭ kontraŭvole, ŝi tuj pludiras rezervojn kaj fine svenigas la temon. En Japanio, virino, kiu patriniĝas malofte iĝas respondeculo : la firmaestroj opinias, ke ŝia menso estas tro okupita de tio, kio okazas hejme. La konstato estas senindulga : dum neniam ajn estis tiom multaj japaninoj farintaj altajn universitatajn studojn, 60% el ili ĉesas labori, kiam ili naskas sian unuan infanon. En tridek jaroj ilia profesia situacio tre malboniĝis : ili plu estas nur 44,2%, kiuj havas tutatempan firman laboron, kontraŭ 67,9% en 1985. Samtempe, la proporcio de tiuj, kiuj havas partatempan laboron draste altiĝis, de 28,5% en 1985 ĝis 43,9% en 2015. La registaro de S-ro Abe Sinzô asertas, ke tiu demando estas prioritato. La ĉefministro kreis en marto 2014 konsilion por promocio de virina laboro. En aprilo 2013, ĝi jam alprenis "Deklaron pri ago por socio en kiu brilas la virinoj" kaj efektivigis tion, kion oni nomis la "womenomics", kun la celo de 30% da virinoj en ĉefpostenoj en 2020. Tamen, por nun, la celo estas ja fora. La nuna proporcio de laborantaj virinoj estas 64% (inkluzive partatempajn), kontraŭ 84% por la tuto [1]. Se la virina aktiveco samiĝus al tiu de viroj, "la laborforto pliiĝus je 14%", indikas S-ino Takegawa Keiko, direktoro de la registara Ofico pri seksa egaleco. Patrina turmentado Ekde la leĝo pri seksegaleco, en 1987, la japaninoj ja sturmis la profesian mondon. Ilia aktiveca proporcio estis nur 53% en 1985. Sed ili eliras el laboro tuj, kiam alvenas infano, kaj nur 11% da ili havas gravajn postenojn. En 2011 la Porvirina Universitato de Tokio faris enketon ĉe kvin mil da ili por kompreni, kial ili labororezignis. "La unua kaŭzo dirita, tree (63%), estis la manko de profesia perspektivo, precizigas S-ino Osawa Matiko direktoro de la universitato. La plej ambiciaj estas la unuaj, kiuj rezignas." Poste troviĝis la edukado de infanoj (32%), kiu estas komplikita de la manko de infanvartejoj, kaj la prizorgo de maljunaj gepatroj (38%), kiu ofte koncernas edzinojn. Tia situacio kompreniĝas ankaŭ per evidentaj apartigoj, el kiuj rezultas, ke la Monda Ekonomia Forumo rangigas Japanion 104-a el 142, rilate al seksa egaleco [2]. Limigitaj al malgravaj taskoj, konsciantaj ke, kun samaj kompetentecoj, viro ĉiam estos antaŭa, la virinoj amaremiĝas. Fakulo pri historia sociologio kaj genraj studoj en la universitato de Osako, Muta Kazue ne nuancas siajn vortojn : "La japana socio havas strukturan problemon pri malestimo kaj malrespekto al virinoj. Kvankam la promocio de la virina laboro estas oficiala politiko, oni malofte konsideras ilin, kiel kompletajn agantojn en la labora mondo. Kaj la proporcio de malfirmaj kontraktoj senĉese pligrandiĝas ; (...) La malriĉeco de virinoj estas vera problemo, same kiel turmentado kontraŭ ili [3]." Jam de multaj jaroj tiu sociologo defendas la virinajn rajtojn. En 1989, ŝi subtenis salajrulinon, kiu plendis ĉe tribunalo kontraŭ kolego, post insultaj paroloj kaj disklaĉitaj rumoroj pri ŝia seksa vivo. Tio estis la unua afero pri seksa turmentado, kiu estis publike priparolata kaj juĝata en Japanio. Cetere dum la proceso ekaperis la vorto sekuhara (seksa turmentado). Laŭ la polico, 21 089 tiaj okazoj estis nombritaj en 2013, duoble de 2002. Laŭ la takso de la neregistara organizo Matahara Net, ĉiu kvara virino jam spertis turmentadon pro patriniĝa projekto aŭ bubaĝa infano. Kvankam ekzistas patriniĝa feriado, fakte nur malmultaj (17%) uzas ĝin, ĉar ili spertas premojn de siaj superuloj. Aparta vorto estis kreita : matahara, "patrina persekutado". Ĝi tre populariĝis post kiam en 2014, 37 jaraĝa japanino decidis krei asocion por defendi tiujn, kiuj suferis de tio. Fondinto de Matara Net S-ino Osakabe Sayaka mem estis instigita de sia dunginto por fari ĉiutagajn aldonajn laborhorojn malgraŭ ŝia gravedeco kaj ventraj doloroj. Premoj kaj streso okazigis al ŝi du sinsekvajn misakuŝojn. "En Japanio, virinoj, kiuj deziras havi patriniĝan feriadon estas fingromontrataj de la dunginto, mokataj de la kolegoj, ŝi klarigas al ni, ĝis kiam ŝi cedas." Post sia dua misakuŝo, ŝi rezignis sian postenon kaj plendis ĉe tribunalo. "Mi sentis min tiom malĝoja. Mi havis tiom da kolero kontraŭ tiu kompanio. Ili nomis min mensogulo kaj provis aliigi la faktojn ĉe la tribunalo. Dum ja mi estis la viktimo." De kiam ŝi publike pli kaj pli paroladas, multaj virinoj rekonis sin tra ŝia atestaĵo. Cent okdek jam konfidis sian historion al NRO, konfirmante la farojn de iuj kompanioj : insultajn parolojn, arbitrajn maldungojn, ktp. Tiaj traktadoj estas ankoraŭ pli oftaj por malfirmaj laboristoj (preskaŭ la duono) kaj en iuj metioj : vartistinoj, edukistinoj, helpkuracistinoj, oficistinoj. "Tio estas nur la videbla parto de glaciinsulo, precizigas la junulino. Ni ĉiutage ricevas pliajn, de ĉiuj aĝoj, kaj de ĉiuj ekonomiaj sektoroj. La plejmulto ne konscias, ke ili estas viktimoj de turmentado. En lando, kie estas malfacile diri "ne", multaj silente suferas. Kiam tiuj estontaj patrinoj ĉesas labori, "ili havas nenian elekton krom forlasi sian profesian karieron, konkludas S-ino Osawa. Kiam post akuŝo ili volos rehavi laboron, ili povos nur akiri malfirmajn laborojn. Iliaj kompetentecoj estas forviŝitaj." La registaro instigas la japaninojn antaŭenpaŝi, sed la plejmulto ne estas pretaj por tio. "Ili havas kapablecojn, sed ne scias kiel reklami ilin." Studinte en Usono ŝi revenis en Japanion en 1987 tuj, kiam la leĝo pri seksegaleco estis akceptita. S-ino Osawa rememorigas siajn unuajn prelegojn en la universitato. "Vivinte en fremda lando, mi akiris memfidon, kiun la japaninoj tute malhavas." En la porvirina universitato de Tokio ekzistas programo aparte kreita por subteni la junajn patrinojn relaborontajn. "Ni helpas ilin retrovi sian vojon, klarigas S-ino Osawa. De post 2008 tricent da ili tiel povis retrovi firman postenon. Sed ni ne povas kontentigi ĉiujn ricevitajn petojn." En 2013, por aranĝi la problemon pri infanzorgo, la registaro ekakcelis la plimultigon de infanvartejaj akceptlokoj. "En du jaroj, 200 000 pliaj lokoj estis kreitaj. Ni deziras duobligi tiun nombron ĝis 2018", asertas S-ino Takegawa. Malgraŭ tio la ekonomia ĵurnalo Nikkei Shimbun (30-a de septembro 2015) taksas je 23 000 la nombron da infanoj, kiuj tamen restos en atendolistoj, kiam la programo estos plenumita. Samcele la registaro lanĉis je la fino de 2015 agadplanon por la japanaj kompanioj havantaj pli ol tricent laboristojn. Ili devis "antaŭ la 1-a de aprilo 2016 prezenti programon de agoj por valorigi virinojn, klarigas S-ino Takegawa. Iliaj streboj estos observataj dum dek jaroj, kaj, se necese, la plano pli daŭros. Ni disdonos poentojn, kiuj ebligos ilin valoriĝi per rangolisto. Iliaj ideoj "devos esti tuj efektivigitaj". Por la kompanioj kun malpli ol tricent laboristoj, "neniu devo, sed ili estas petataj kunstrebi". Tiu iniciato sekvas alian programon, kiu tute fiaskis, efektivigitan en 2014 kaj celantan la samajn kompaniojn. Ĝi promesis monkompenson 300 000 enan (ĉirkaŭ 2 400 eŭroj) por ĉiu salajrulino rangaltigita kiel kadrulo. Centoj da kandidatoj estis atenditaj : monsumo de 120 milionoj da enoj (ĉirkaŭ 1 miliono da eŭroj) estis preparita. Sed kiam la programo finiĝis en septembro 2015, neniu kompanio kandidatiĝis. "La monkompenso estis malgranda por gravaj riskoj : estis petata tuj nomumi virinojn en respondecaj postenoj, kiam ili unue bezonis trejnadon", klarigas Kawaguti Akira esplor-instruisto ĉe la universitato Dosisya de Kioto kaj fakulo pri seksegaleco. "La ĉijara plano estas pli promesplena. Ĉiu povos laŭ sia skalo provi solvi ion. Publike deklarinte sian programon, la kompanioj sentos sin devigitaj efektivigi ĝin." Siaflanke, S-ro Sakuma Hidetosi, ĝenerala direktoro de Chiba Bank, iniciatis manifeston de 27 kompaniestroj, en kiu la rolo de virinoj en ekonomio estas tre valorigita. Tiu iniciato starigita samtempe kiel la registara programo, celas detrui la masklisman bildon de la japanaj mastroj. De post julio 2015 rimedoj estis efektivigitaj : ebligi virinojn gardi sian postenon per modulado aŭ malpliigo de labortempo, kiam ili revenas de patriniĝa feriado (Cross Company), krei trejnogrupojn (Mitsubishi), aŭ rekompenci salajrulojn, kiuj reiras hejmen je ĝusta tempo (Johnson kaj Johnson) per simbola taga monsumo de 50 enoj (malpli ol 0,40 eŭroj)... Tiu lasta afero povas surprizi, sed laŭ japana aparteco, la salajrulo estas supozata resti ĉe laborejo ĝis la foriro de sia superulo, eĉ kiam li mem kompletis siajn proprajn taskojn. Preskaŭ 20% da viraj salajruloj inter 30 kaj 50 jaraj laboras sesdek horojn kaj pli semajne. Por S-ro Kawaguti la ŝlosilo por nova funkciado estas en malpliigo de labortempo, por viroj same kiel por virinoj : "La averaĝa semajna labortempo estas kvardek kvin horoj, al kiuj necesas aldoni dek pliajn horojn konsideratajn ŝuldataj al la kompanio. Tio estas tro !" S-ino Takegawa iel same pludiras : "Tia horara amplekso kreas lacegon kaj nocas la taskokompletigojn." La nuptonombro falegas Pli fleksebla horaro povus favori pli bonan ekvilibron inter laboro kaj familio por patrinoj, sed ankaŭ por patroj, kiuj nuntempe dediĉas nur po unu horo tage por sia hejmo (po du horoj kaj dek du minutoj en Francio [4]) La bildo de laboranta viro kaj enhejma virino estas tre stampita en mensoj. De aprilo 2014 feriado por prizorgi infanojn estas proponitaj al la du gepatroj kaj la monkompenso estis plialtigita : 67% de la lasta salajro anstataŭ 50%. Malgraŭ tio nur 2,30% de la patroj profitis ĝin (2,03% antaŭ la plialtigo). Kiam naskiĝas infano, en 85% de la okazoj ĉesigas laboron la patrino. Jen alia obstaklo por virina kariero : translokigo de la edzo al alia loko aŭ alia urbo de la kompanio, neevitebla por rangaltigo. "Kiam Tokiano volas rangaltigon, li devas antaŭe akcepti postenon en provinco, konfirmas S-ino Osawa. La edzinoj sekvas, sen preparita profesia solvo." Submetitaj al ĉiuj tiuj trudaĵoj, la japaninoj malpli edziniĝas : 5,3 por 1000 nun, kontraŭ 10 por 1000 en la 1970-aj jaroj. Kaj tiu proporcio kuntrenas tiun de naskoj : po 1,42 infanoj, kontraŭ po 2,2 en 1970. Ĉar en Japanio, infanoj malofte naskiĝas eksternupte (malpli ol 2%). S-ino Osakabe rakontas la jenan signifoplenan anekdoton : pro sia agado en sia asocio, ŝi ricevis en marto 2015, de la manoj de S-ino Michelle Obama mem, la Internacian Premion pri virina kuraĝo. Ŝi konfesas, ke dum la solenaĵo ŝi ne sciis, ĉu ŝi devas feliĉiĝi aŭ ofendiĝi pro tiu ordeniĝo : "Tiu premio estas rezervita por evoluantaj landoj. Kiel japanino, mi ne komprenis, kial mi ricevis ĝin. Kaj mi vidis la mondan klasigon, en kiu Japanio estis en la lista malaltejo pri seksegaleco. Tiam mi diris al mi : "Jen vero, ni devas agnoski ĝin : pri tiu afero, ni estas evoluanta lando." " Johann FLEURI Presebla versio



En tiu ĉi numero:



- Suspektoj pri la Internacia Puna Kortumo

- Rifuĝintoj, Eŭropo fermas la kurtenon

- Berta Cáceres, politika krimo



- La kompleta resumo 1a aprilo 2016









echo "La aŭtoro"; ?>



Johann FLEURI

Ĵurnalisto en Tokio.

(vidu)



La lastaj artikoloj de tiu ĉi aŭtoro:







Tradukita de:

Thierry TAILHADES

el la franca



[1] Statistiko publikigita de la Ofico pri seksa egaleco ĉe la Sekretariaro de la ĉefministro, "Women and men in Japan 2015", www.gender.go.jp . [2] La UN Programo por Disvolviĝo (UNPD), kiu publikigas indicon kun pluraj variabloj rangigas Japanion 26-a (kaj Francio 12-a). [3] Nippon.com, 13-a de aprilo 2015 (en la japana). [4] Cécile Brousse, "travail professionnel, tâches domestiques, temps "libre" : quelques déterminants sociaux de la vie quotidienne", Economie et statistiques, n°478-479-480, Institut national de la statistique et des études économiques (Insee), Paris, oktobro 2015. Klaku