Dit keer een wat andere aflevering dan u van mij gewend bent. Normaal gesproken schrijf ik hier over technische ontwikkelingen die de energietransitie vooruit moeten helpen. Van betere zonnepanelen en grotere windmolens, via andere vormen van duurzame energie en krachtige batterijen tot elektrische auto’s en vliegtuigen. Er gebeurt zoveel op energiegebied dat het bijna niet is bij te houden. Hoewel, dat ‘bijna’ kun je wel weglaten. Of het allemaal genoeg is, moet blijken, maar positief is het zeker.

Dit keer wil ik het niet over een technische maar over een psychologische ontwikkelingen hebben. Volgens mij hebben we de afgelopen weken een psychologische drempel overschreden die mogelijk het einde van een oud en begin van een nieuw tijdperk markeert. Ik weet, dat zijn grote woorden. Maar denk even met me mee.

Wetenschappers, en in hun kielzog steeds meer actiegroepen, waarschuwen al jaren dat het helemaal mis dreigt te gaan bij de klimaatverandering. Er kwam bijval, maar vaak ook bespotting: ‘klimaatalarmisme’ dat niet nodig zou zijn en ons alleen maar ontzettend veel geld zou kosten. Toch nam de afgelopen tien jaar de aandacht er voor toe: in films, op tv, in kranten, alom werd klimaatverandering steeds vaker hét onderwerp.

Scholieren

We schrijven 20 augustus 2018 als in Stockholm een vijftienjarig schoolmeisje voor het Zweedse parlementsgebouw gaat zitten met op een bord de kreet ‘Schoolstaking voor het klimaat’. Greta Thunberg zit die dag alleen, maar ze besluit voortaan elke vrijdag te staken, net zo lang totdat het Zweedse parlement echt werk maakt van de Parijse akkoorden waarmee de klimaatverandering tot staan gebracht moet worden. De tweede dag krijgt ze een paar medestanders, en daarna steeds meer.

Het beeld van scholieren die voor het klimaat staken gaat al gauw de wereld over. Greta wordt uitgenodigd om voor tal van internationale gremia haar verhaal te houden. Ze spoort bestuurders uit het bedrijfsleven, van landen en van de Verenigde Naties aan om in paniek te raken, want de situatie vraagt daarom, zegt ze, wetend dat ze de wetenschap aan haar zijde heeft. Overal in de wereld pikken jongeren haar voorbeeld op. Tienduizenden, ja honderdduizenden scholieren wereldwijd staken plotseling voor het klimaat. Op 15 maart gaan wereldwijd 1,5 miljoen scholieren de straat op.

Vrijdag 24 mei was het weer raak, in 1600 steden in 125 landen vragen zo’n 1,5 miljoen scholieren om aandacht voor hun toekomst. Dit keer was de actie vooral gericht op de verkiezingen in de Europese Unie. Hoeveel we aan Greta Thunberg en de scholierenstakingen te danken hebben zal wel nooit helemaal duidelijk worden. Maar tal van politici hebben nu wel veel meer aandacht voor het klimaat. En de Europese Groenen worden bij de verkiezingen een van de grote winnaars. Onder jonge kiezers blijkt de partij zelfs al veruit de grootste. In Duitsland is de ‘klimaatpartij’ de tweede van het land geworden.

Een nieuw tijdperk

Welke consequenties Europa aan deze stellingname van haar inwoners verbindt, moet de komende maanden blijken. Schotland en het Verenigd Koninkrijk hebben echter al een duidelijke voorzet gegeven. Op 28 april riep de Schotse eerste minister Nicola Sturgeon de noodtoestand uit over het klimaat en beloofde alles te doen dat nodig is om die het hoofd te bieden. De volgende dag deed het parlement van Wales hetzelfde en weer twee dagen later sloot ook het Britse parlement, verdeeld over heel veel zaken maar kennelijk niet over het klimaat, zich daar eensgezind bij aan.

Inmiddels hebben bijna 600 besturen van gemeenten, provincies en landen wereldwijd de ‘klimaatverandering’ officieel omgedoopt tot ‘klimaatcrisis’. Als dat niet het begin is van een een nieuwe manier waarop de mens met zijn wereld omgaat, van een nieuw tijdperk, wat is het dan wel?

In zijn weblog ‘Vincent wil zon’ belicht Vincent Dekker innovaties en ontwikkelingen op het gebied van groene energie, dichtbij en ver van huis. Lees meer afleveringen op trouw.nl/vincentwilzon.

Lees ook:

Alle energie duurzaam in 2050: het kan, en als we dat willen kan het nog eerder

Alle energie kan over dertig jaar duurzaam zijn. Niet alleen de stroom voor huis en auto, maar ook de brandstof voor vliegtuigen en schepen, de hitte voor de industrie en de energie om van zout water drinkwater te maken. En het kan zelfs al eerder.