Frisia Zout B.V. kreeg vandaag van de Raad van State groen licht voor zoutwinning onder de Waddenzee. De Raad van State wees de laatste bezwaren van Vogelbescherming, Waddenvereniging en Natuurmonumenten tegen zoutwinning af. Frisia Zout B.V. heeft nu alle benodigde vergunningen om zout te winnen, met mogelijk grote nadelige gevolgen voor trekvogels.

Teleurgesteld in uitspraak

Vogelbescherming, Waddenvereniging en Natuurmonumenten zijn teleurgesteld in de uitspraak van de Raad van State. Dat zoutwinning bodemdaling veroorzaakt, staat namelijk vast. De ruimte die ontstaat, zal naar verwachting worden opgevuld met zand en slib, afkomstig uit de Noordzee. Het is onbekend wat dat met de samenstelling en het bodemleven van de wadplaten doet.

Wetenschappers van het Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee (NIOZ) toonden echter aan dat bij daling van wadplaten, trekvogels minder lang of helemaal geen voedsel meer kunnen zoeken. "De zoutwinning is juist gepland onder de Ballastplaat, een gebied dat extreem belangrijk is voor onder meer tienduizenden kanoeten. Het wad staat toch al onder druk door de klimaatverandering. Dan moet je juist alles in het werk stellen om extra bodemdaling te voorkomen en niet dit soort vergunningen afgeven die het bodem- en vogelleven ernstig zouden kunnen schaden. De tienduizenden vogels die afhankelijk zijn van de Ballastplaat komen nu mogelijk in de problemen. Als ze niet genoeg kunnen opvetten, redden ze de loodzware trektochten naar hun broedgebieden in het hoge noorden en hun overwinteringsgebieden in Afrika gewoonweg niet," aldus Chris-Jan van der Heijden van Vogelbescherming Nederland.

Smet op Werelderfgoed en mooiste natuurgebied van Nederland

"De Waddenzee is een Werelderfgoed en een maand geleden ook nog uitgeroepen tot het mooiste natuurgebied van Nederland. Daar moet je zuinig op zijn. Dan moet je als overheid gewoon durven zeggen: we doen het niet," aldus Auke Wouda van de Waddenvereniging. "Dit is een smet op de eervolle titel die staatssecretaris Van Dam het gebied gaf.”

Chris Braat van Natuurmonumenten is het daar helemaal mee eens. "Zoutwinning leidt tot bodemdaling en dat heeft gevolgen voor de wadbodem en de dieren die daar leven." De natuurorganisaties vinden dat activiteiten die niet aansluiten bij of zelfs afbreuk doen aan de kernwaarden van het Werelderfgoed niet thuis horen in de Waddenzee. Het toestaan van zoutwinning laat zien dat het huidige beleid te kort schiet om zulke activiteiten te weren.

Monitoring daling wadbodem aangescherpt

Frisia Zout B.V. zal waarschijnlijk volgend jaar de eerste boring gaan voorbereiden. Het bedrijf is daarbij verplicht om de veranderingen van de wadbodem in de gaten te houden. Dankzij bezwaren van de natuurorganisaties is deze monitoring aangescherpt. "We gaan de situatie van de Ballastplaat scherp in de gaten houden. Het is te hopen dat een te snelle of te grote bodemdaling op tijd wordt gesignaleerd en dat de gevolgen voor de vogels dan beperkt blijven," zegt Chris-Jan van der Heijden van Vogelbescherming.

De vergunning geeft in principe ruimte om tot 2052 zout onder de Waddenzee te winnen. Hoe lang Frisia Zout B.V. uiteindelijk zout mag winnen, hangt af van de daadwerkelijke zeespiegelstijging. Het Ministerie van Economische Zaken bekijkt elke vijf jaar of de zeespiegelstijging aanleiding geeft om de vergunning in te korten of te verlengen.