Jacques Monasch (Groep Monasch, ex-PvdA), Johan Houwers (Groep Houwers, ex-VVD), Selcuk Ozturk en Tunahan Kuzu (Kuzu/Ozrturk, ex-PvdA) en Norbert Klein (Fractie Klein, ex-50Plus) Beeld anp

7 december 2016: de 'Robin Hoods' van het Binnenhof

Wat een arrogantie', vond Norbert Klein, ex-50Plus. 'Eigenlijk zijn de afsplitsers de Robin Hoods van de democratie, die de knellende band van de fractie van zich afschudden.'



Het Binnenhof telt op dit moment best veel 'Robin Hoods'. Sinds de aanvang van kabinet-Rutte II zijn acht Kamerleden afgescheiden: Houwers (VVD), Klein (50Plus), Van Vliet (PVV), Bontes en Van Klaveren (PVV), Monasch (PvdA), Kuzu en Öztürk (PvdA).

2004: Geen actie tegen zetelroof

Het is misschien wel het bekendste voorbeeld van zetelroof: Geert Wilders die zich in 2004 afscheidde van de VVD en als Groep Wilders in de Tweede Kamer bleef. Begin dat jaar werd de SP'er Lazrak na een conflict uit de SP-fractie gezet en ging verder als de Groep-Lazrak.



Toenmalig Tweede-Kamervoorzitter Weisglas zag geen mogelijkheden om het bezet houden van een Kamerzetel door dissidente fractieleden tegen te gaan. Volgens Weisglas weigerde een Kamermeerderheid de Kieswet daarvoor te veranderen.

Geert Wilders als eenmansfractie voor de Groep Wilders in de Tweede Kamer, 17 september 2004. Beeld anp

2012: Van elf naar vijftien partijen

Na de verkiezingen in september 2012 kwamen elf partijen in de Tweede Kamer. Door ruzies braken sindsdien zes Kamerleden met hun partij om als eigen fractie verder te gaan. Met de afsplitsing van de ex-PvdA'ers Tunahan Kuzu en Selçuk Öztürk komt het aantal fracties op vijftien.



Vijftien fracties, dat betekent niet alleen vijftien onderkomens voor Kamerleden en hun medewerkers. Maar ook vijftien maal spreektijd bij debatten, vijftien woordvoerders die zich bij de interruptiemicrofoons mogen melden, vijftien stemmen in het koor dat gehoord wil worden. Een (praktische) analyse van Ariejan Korteweg. (+)

Selcuk Öztürk en Tunahan Kuzu van de Groep Kuzu/Öztürk, 5 februari 2015. Beeld anp

2016: Verbod op zetelroof?

De Tweede Kamer wil korte metten maken met Kamerleden die zich tussentijds afsplitsen van hun fractie. Een speciale werkgroep met Kamerleden van onder meer VVD, PvdA, SP, PVV, D66 stelt in juni dit jaar aan de rest van de Kamer voor om afscheiden een stuk onaantrekkelijker te maken en daarmee 'zetelroof' te ontmoedigen.



Wanneer het er in november naar uitziet dat ook ex-PvdA'er Jacques Monasch verder gaat met een eigen partij, klinkt opnieuw de roep om een verbod op zetelroof. De 'zetelrovers' in de Kamer oogsten chagrijn, maar een verbod op afsplitsing brengt grotere problemen, vindt Raoul du Pre.



Ook Geerten Waling, historicus en auteur van Zetelroof, is geen voorstander van een verbod. "Dat de grote partijen in de Tweede Kamer rancuneus zijn, is wel begrijpelijk. (...) Toch zouden ook deze partijen over hun schaduw heen moeten stappen en de mogelijkheid van zetelroof moeten omarmen als een noodzakelijk aspect van Nederlands kiessysteem van evenredige vertegenwoordiging."