Vorig jaar gaf nog vrijwel niemand er een stuiver voor, maar na 35 jaar afwezigheid keert de Grand Prix van Nederland in mei 2020 terug naar Zandvoort. Hoe kregen prins Bernhard en zijn kompanen dat in hemelsnaam voor elkaar? Een reconstructie.

Het was zijn moment. Na jaren dromen was de dag waarvan hij niet wist of die überhaupt zou komen daar. Maar toch leek prins Bernhard jr. dinsdag bij de bekendmaking dat de Formule 1 terug naar Zandvoort komt, opvallend afwezig. Terwijl sportief directeur Jan Lammers en Chase Carey, de grote baas van Formula One Management (FOM), het nieuws bekendmaken, staat de prins aan de zijlijn, handen in de broekzak. Na afloop wil hij aanvankelijk niet praten met de in drommen aanwezige pers. Even later trekt hij bij. ,,Het was keihard werken en het voelt nog onwerkelijk. Iedereen zei: dit moet je helemaal niet willen. Maar wij hebben er gewoon altijd naar gekeken: hoe kan het wél?”

Bernhard jr. is de hoofdrolspeler in het sprookje

Hoewel Bernhard jr. de luwte verkiest, is hij de hoofdrolspeler in het sprookje van een onmogelijk geachte comeback. ,,Het idee van een Nederlandse GP was een droom die al jaren bij hem sudderde,” zegt Jeroen van Glabbeek. De ceo en directeur van CM.com is door Bernhard gestrikt als één van de hoofdsponsoren van de Dutch GP. ,,Wij vieren nu allemaal zijn feestje", vult Jan Lammers aan.

Toen Bernhard het circuit van Zandvoort in 2016 kocht, was Formule 1 slechts nog een vage herinnering, in 1985 was de laatste GP van Nederland gereden. Drievoudig wereldkampioen Niki Lauda was de laatste winnaar van de race die van de kalender verdween omdat het in Zandvoort ‘te ouderwets’ werd. En opgeknapt is er daarna nauwelijks. ,,Als je depressief wilt worden, moet je op een maandagmorgen naar Circuit Zandvoort", zei Carlo Brantsen, hoofdredacteur van automagazine Carros, destijds tegen deze krant.

Max Army werd een niet te negeren factor

Prins Bernhard jr. ziet toch potentie en wordt geholpen door een jong autotalent: Max Emilian Verstappen maakt met 17 jaar en 166 dagen in 2015 zijn debuut in de Formule 1. De rest is geschiedenis. Geholpen door Max’ prestaties geven gemeente en het Circuit Zandvoort opdracht voor een haalbaarheidsstudie. ,,Een GP blijkt mogelijk, maar het is een financiële megaklus", weet Bernhard, die rekent op minstens 20 miljoen euro per jaar.

loading

De volgende stap is aan tafel raken met eigenaar Liberty Media, de nieuwe Amerikaanse eigenaar die het racecircus voor ruim 7 miljard euro heeft overgenomen van racepaus Bernie Ecclestone. In het begin lukt het moeilijk om in gesprek te raken. ,,Om eerlijk te zijn: ze zaten met de verkeerde mensen om tafel", zegt een goed ingevoerde bron bij Heineken. ,,Te laag in de boom en in de verkeerde hoek.” Hans Erik Tuijt, wereldwijd directeur sponsoring van Heineken, sinds 2016 titelsponsor in de Formule 1, biedt uitkomst. Hij kent Chase Carey en Sean Bratches, de belangrijkste mensen bij FOM, goed.

Aanvankelijk zijn de Amerikanen weinig bekend met Zandvoort en Nederland. Dat verandert als bij de GP van Oostenrijk een speciale Max Verstappen-tribune verrijst. ,,De Formule 1-bazen vonden dat helemaal te gek", weet bedenker Jeroen Huis in ‘t Veld nog. ,,Vijfduizend man naast elkaar, allemaal in oranje shirtjes, een jaar later 20.000. Die beelden gingen de wereld over.”

Die Max Army werd een niet te negeren factor, zegt tv-commentator Olav Mol. ,,Liberty zag: er is een populaire coureur, er is de wil, en er is een locatie die niet helemaal top is, maar wel historie heeft in de sport.”

‘Er is een informatieorlog met Assen gevoerd’

Terwijl de sterren zich langzaam naar de juiste lijn bewegen, is er een complicatie voor Zandvoort: Assen. Daar dromen ze opeens ook van een GP op het TT-circuit. De faciliteiten zijn er tiptop, de provincie Drenthe staat er helemaal achter en de bereikbaarheid is geen nachtmerrie zoals in Zandvoort. Ook schermt de organisatie met een Britse miljoeneninvesteerder.

Een keiharde strijd volgt, met veel moddergooien. Er lekken brieven waarin FOM de voorkeur voor Zandvoort uitspreekt. Dieptepunt is als de Sportraad begin dit jaar Assen in een open brief maant zijn pogingen te staken. In het op papier onafhankelijke orgaan zitten prominente Amsterdammers als Michael van Praag en oud-sportchef van De Telegraaf Jaap de Groot. ,,Die open brief viel heel slecht bij ons. Dat vonden we echt triest,” zegt promotor Lee van Dam van het TT Circuit. Er is een informatieoorlog gespeeld, concludeert hij. ,,Daar speelden heel andere belangen...”

In oktober 2018 sluiten de FOM en Zandvoort een intentie-overeenkomst: de GP komt naar Zandvoort als de financiering op 31 maart rond is. Zelfs dan is de haalbaarheid echter nog hoogst onzeker. Alles bij elkaar moeten Prins Bernhard jr. en zijn directie het eerste jaar een slordige 40 miljoen euro bijeensprokkelen. 25 miljoen daarvan moet uit tickets komen, de rest van sponsoren en de overheid. Het circuit mag van de FOM exact vijf eigen sponsoren zoeken. Die moeten allemaal hetzelfde bedrag betalen.

loading

‘Ik ken Bernhard als coureur, maar ook als ondernemer en het is een bijter’

Prins Bernhard jr. gaat ervoor. ,,Ik ken Bernhard als coureur, maar ook als ondernemer en het is een bijter,” zegt Lammers. De geboren Zandvoorter is begin dit jaar naar voren geschoven als sportief directeur en uithangbord. Lammers heeft een beduidend positiever imago dan Bernhard, wiens titel van prins internationaal deuren opent, maar in Nederland niet helpt. Hier kwam de prins regelmatig negatief in het nieuws, bijvoorbeeld als Amsterdamse vastgoedbaron.

De maanden daarna zijn Bernhard c.s. ‘drukker geweest dan een kalkoen rond kersttijd’ zegt Lammers. Tegenvaller is dat het kabinet niet met geld over de brug komt. Zulke steun zou voor FOM een voorwaarde zijn. Het verzoek om 5 miljoen wimpelt staatssecretaris Bruno Bruins beslist af. Wel is de grondhouding positief. ,,Ik vind een GP op Zandvoort prachtig", zegt premier Rutte. ,,Maar wees effe stoer en los het zelf op.”

De gemeente Zandvoort biedt uitkomst en trekt 4 miljoen euro uit. Zelfs GroenLinks stemt voor. ,,Dat bedrag gaan we dubbel en dwars terugverdienen", zegt burgemeester Niek Meijer, die hoopt dat de grand prix voor een kwaliteitsinjectie qua bereikbaarheid zorgt.

‘Hier in onze eigen achtertuin moeten wij er als Heineken gewoon bij betrokken zijn’

Het lukt de prins de vijf sponsoren te vinden. Jumbo, Pon, Talpa Network, CM.com en VolkerWessels lappen allemaal jaarlijks een bedrag dat volgens insiders substantieel hoger ligt dan 1 miljoen. Als Heineken ziet dat het de organisatie lukt, kan de bierbrouwer niet anders dan instappen. Die heeft de pr helemaal niet nodig, maar: ,,Als zo’n grand prix dan naar je eigen land komt, moet je ook niet te veel na willen denken over strategie als bedrijf”, zegt sponsordirecteur Hans Erik Tuijt. ,,Hier in onze eigen achtertuin moeten wij er als Heineken gewoon bij betrokken zijn. Zo simpel is het."

Als de datum van 31 maart verstrijkt, blijft het lang stil. De deal is dan echter op de nodige juridische details rond, Lammers blijft in de media dan ook optimistisch. De maand erna lekken steeds meer berichten uit dat de deal aanstaande is. Dinsdag 14 mei is het zover: Formule 1-baas Chase Carey kondigt in Zandvoort de Heineken Dutch GP aan. Na 35 jaar keert de Formule 1 terug.

In de coulissen glimlacht prins Bernhard. De man die als amateurcoureur als brokkenpiloot gold en in 2009 na een riskante inhaalmanoeuvre een tijdelijk rijverbod op Zandvoort kreeg, heeft een huzarenstukje geleverd. ,,Toen wij het circuit in 2012 wilden kopen, was het helemaal niet aan de orde. Het was against all odds . Alles is daarna bij elkaar gekomen.”