Hypernationalisten wikkelen zich graag in de vlag. Feitelijk komt hun pleidooi voor het opblazen van de EU neer op landverraad.

Al in de periode Obama was het duidelijk dat Amerika zich langzaam maar zeker aan het afwenden was van Europa. Natuurlijk waren de diplomatieke en culturele banden nog altijd stevig, maar in het veiligheidsbeleid hadden de Amerikanen de ‘Pivot to Asia’ ingezet – de draai naar Azië, het werelddeel waar volgens Amerikaanse strategen het grote geopolitieke conflict van de 21ste eeuw zou worden uitgevochten. De Amerikanen deden het minimale om de banden met Europese landen intact te houden, maar echt van harte ging het allemaal niet. “Europa, best belangrijk” leek het motto van het Witte Huis in de periode Obama.

Trump: eigen gewin eerst

Onder president Trump (het blijft wennen…) is zelfs van het bewaren van de oude vriendschapsbanden geen sprake meer. Hij schoffeert er op los en speculeert openlijk over het uiteenvallen van de Unie. Dat laatste wil hij desnoods wel een handje helpen: zijn adviseurs zouden al meerdere lidstaten hebben benaderd om te zien of men belangstelling had voor één-op-één handelsverdragen. De reden daarvoor is simpel: Trump wil graag vanuit een positie van overwicht met andere landen onderhandelen, dan kan hij immers meer binnenhalen. Dat gaat alleen als hij de Europese landen ieder voor zich aan tafel kan krijgen. Gezamenlijk is de Unie meer dan gewaagd aan de Verenigde Staten, dus moet de Unie eraan. Het is simpele logica, maar Trump is dan ook geen fijnbesnaard persoon.

Loyaal is hij evenmin. Trump heeft maar één prioriteit – America First, de rest kan erin zakken. In zijn eerste weken als president schoffeerde hij belangrijke bondgenoten als Duitsland, Mexico en Australië. De kans dat hij gehoor zal geven aan een Europees verzoek om bijstand in geval van een conflict met Rusland is nul komma nul. Tegelijkertijd zullen wij ook niet willen worden meegezogen in eventuele door zijn diplomatieke blunders veroorzaakte oorlogen elders (met Iran bijvoorbeeld). We zullen dus moeten accepteren dat de NAVO in praktische zin dood is, in ieder geval zolang Trump in het Witte Huis zit. Zelf herinnert hij ons daar maar al te graag aan. ‘NATO is obsolete!’ – de NAVO is achterhaald, roept hij te pas en te onpas. Als we de afgelopen weken iets geleerd hebben, dan is het wel dat we wat hij zegt altijd serieus moeten nemen. Doodserieus zelfs.

Poetin: verdeel en heers

Poetin is wellicht minder uitgesproken dan Trump als het om het verwoorden van zijn doelstellingen gaat. Maar die doelstellingen zijn er niet minder duidelijk om. Hij ziet de Europese Unie als een bedreiging voor Russische hegemonie in de westelijke voormalige Sovjetrepublieken. Om de EU in het defensief te drukken, begon hij enkele jaren geleden met het cultiveren van anti-EU partijen in West-Europa, Marine Le Pens Front National voorop. Zijn bankiers voorzagen de partijen van broodnodige campagnegelden, zijn online propagandafabrieken produceerden de argumenten en de beelden waarmee anti-EU politici de boer op konden. Het uiteindelijke doel van het Kremlin gaat overigens verder dan enkel de EU in het defensief drukken. Net als Trump heeft het als ultiem doel de EU op te breken en de individuele lidstaten te knechten. Anders dan Trump streeft Poetin daarbij niet naar economische maar naar politieke en militaire overheersing.

Het uiteindelijke doel van het Kremlin gaat overigens verder dan enkel de EU in het defensief drukken. Net als Trump heeft het als ultiem doel de EU op te breken en de individuele lidstaten te knechten

Hypernationalisme: in belang van Poetin en Trump, niet van u en mij

Uitgerekend in deze explosieve situatie komt het hypernationalistische trio Wilders, Roos en Baudet met voorstellen die ons land praktisch weerloos zouden maken. “We moeten”, zo roepen ze, “uit de EU!” En dan? Wie zou daar in hemelsnaam mee geholpen zijn? Niet wij, dat moge duidelijk zijn. Niet alleen slachten we daarmee de kip genaamd Europese Interne Markt die al decennialang de gouden eieren voor ons legt en beroven we onszelf van de vrijheden die diezelfde Interne Markt ons geeft – de vrijheid om te wonen, werken, ondernemen en studeren in heel Europa. We plaatsen onszelf ook buiten het enige wederzijdse verdedigingspact waarvan de leiders elkaar nog daadwerkelijk bijstand beloven (daartoe overigens ook gewoon verplicht op basis van het Verdrag; zie artikel 42(7) Verdrag betreffende de Europese Unie, het zogeheten wederzijdse verdediging artikel).

Naar de motieven van de drie hypernationalisten kunnen we alleen gissen. Maar het boeit feitelijk niet wat ze ermee beogen. Wat telt is wat ze ermee bereiken. Het netto effect van hun inspanningen is dat ze Nederland naakt en onbeschermd in de wereld plaatsen, weerloos tegen de grote dreigingen van ons tijdsgewricht. Hun inspanningen om ons lidmaatschap van de Unie ongedaan te maken, ja zelfs om de Unie in zijn geheel op te blazen dienen niet ons belang maar dat van degenen die ons bedreigen. In praktische zin werken ze niet voor u en mij maar voor Poetin en Trump.

Hun inspanningen om ons lidmaatschap van de Unie ongedaan te maken, ja zelfs om de Unie in zijn geheel op te blazen dienen niet ons belang maar dat van degenen die ons bedreigen. In praktische zin werken ze niet voor u en mij maar voor Poetin en Trump

Een lange rituele vlagverbranding

Het ageren tegen een samenwerkingsverband dat onze vrijheid, welvaart en veiligheid garandeert, uitgerekend op een moment dat we dat samenwerkingsverband het hardste nodig hebben. Het bepleiten van de belangen van onze bedreigers, en het bovenschikken van die belangen boven ons eigen nationale belang. Het is allemaal even stuitend en vooral ook: gevaarlijk. Laat u daarbij niet in de luren leggen door het feit dat ze graag doen alsof ze zich in onze vlag wikkelen. Hun hele denken en handelen is één lange rituele verbranding van diezelfde vlag (dank aan David Frum voor de beeldspraak). De conclusie is onontkoombaar: de drie hypernationalisten doen alsof ze overlopen van vaderlandsliefde, maar feitelijk zijn het gewoon landverraders.