Udostępnij:

Dzisiaj w Sejmie odbyło się pierwsze czytanie projektu tzw. dużej ustawy medialnej, przygotowanej przez Prawo i Sprawiedliwość. Dla rządzącej partii to wielka odnowa, która ma uniezależnić polskie media od politycznych zależności i dać im stabilność finansową. Zapłacą za to oczywiście obywatele – i to niemało.

Święta powinność patriotów

Przypomnijmy: chodzi o trzy projekty ustaw: o mediach narodowych, o składce audiowizualnej oraz o przepisach wprowadzających tamte ustawy. Na ich mocy od 1 lipca Telewizja Polska, Polskie Radio oraz Polska Agencja Prasowa przekształcą się w tzw. instytucje mediów narodowych.

Natura tej zmiany zawarła się, czy to intencjonalnie, czy też nie, w słowach zajmującej się w Prawie i Sprawiedliwości tematyką mediów posłanki Barbary Bubuli. Oświadczyła ona, że uchwalenie tych ustaw jest świętą powinnością polskich patriotów, która przyczyni się do wielkiej odnowy mediów. Ta dobra zmiana, która ma oddać media publiczne Polakom, poprzez wyrwanie ich z rąk partyjnych działaczy i zapewnienie niezależności od bieżącej polityki.

Instrumentem administracyjnym realizacji tych zamierzeń będzie powołanie sześcioosobowej Rady Mediów Narodowych, wybieranej przez Sejm, Senat i Prezydenta RP. Rada ta wybierałaby następnie władze mediów. Instrumentem finansowym będzie nowa forma składki audiowizualnej, która wyniesie 15 zł miesięcznie. Jak już wiemy, pobierana będzie ona wraz z rachunkiem za energię elektryczną (od licznika), i w razie nieopłacenia, egzekwowana przez Urzędy Skarbowe. Według założeń, przyniesie mediom narodowym ok. 2 mld złotych rocznie.

Opozycja oczywiście nie zostawiła na projekcie suchej nitki, powtarzając już znane argumenty o niekonstytucyjności, naruszaniu roli Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, archaiczności, nierozumieniu nowej rzeczywistości medialnej i postępu technicznego, oraz braku konsultacji społecznych przed przygotowaniem ustawy. To wszystko jednak już wiemy, natomiast dość zaskakujące jest to, co posłanka Bubula na zarzuty opozycji odpowiedziała.

Równoległa rzeczywistość

Z danych dostarczonych przez KRRiT wynikać otóż ma, że wcale popularność telewizji w Polsce nie maleje, a wręcz przeciwnie, mamy być w czołówce krajów, jeśli chodzi o korzystanie z tradycyjnych mediów. Zarzut anachroniczności też miałby być nietrafiony, ponieważ te zebrane miliardy pójdą m.in. na budowanie przez media narodowe nowoczesnych form kontaktu z widzami, telewizji internetowej, hybrydowej oraz wideo na żądanie.

Zarazem jednak to właśnie rozwój Internetu i nowych technologii sprawia, że potrzebna jest nowa forma ściągania powszechnej składki audiowizualnej. Posłowie opozycji może i mają rację, że wielu młodych ludzi nie ma dziś telewizora – ale co z tego? Mają najpewniej inne urządzenia, pozwalające na odbiór mediów narodowych, więc nie ma co łączyć kwestii obłożenia składką z posiadaniem tradycyjnego odbiornika.

Szeroka debata w wąskim gronie

Wiceminister kultury Jarosław Sellin podkreślił dziś, że jego partia nie chce uniknąć szerokiej debaty publicznej wokół dużej ustawy medialnej. Brak konsultacji społecznych wynika z tego, że to projekt poselski, a nie rządowy, ale i tak zostanie w Sejmie zorganizowana duża komisja kultury i środków przekazu, na którą zaproszeni zostaną przedstawiciele zainteresowanych środowisk.

Nie ma jednak co się spodziewać, że partia rządząca zrezygnuje z kluczowego pomysłu na powszechną składkę: zdaniem wiceministra, media publiczne są ważnymi instytucjami kultury narodowej i powinny być utrzymywane przez nas wszystkich.

Od narodowej telewizji do narodowego Internetu?

Deklaracje posłanki Bubuły każą nam na nowo zapytać o faktyczną strategią rządu. Być może faktycznie nie chodzi tu o telewizję, której zmierzch w obecnej postaci jest nieuchronny. 2 mld złotych rocznie to niemałe pieniądze, które mogą pozwolić na unowocześnienie tych narodowych środków przekazu, tak by dorównały mediom komercyjnym, dziś przecież intensywnie korzystającym z internetowego medium.

W ten sposób „wielka odnowa” nabrałaby też wymiaru nie tylko politycznego, ale i technicznego: budując w ramach narodowych mediów narodową infrastrukturę internetową, władze zyskałyby realny instrument wpływu także na młodsze pokolenia, te pozbawione telewizora i umiejętności oglądania telewizji. Taki dobrze kontrolowany Internet, przenoszący tylko treści zgodne z narodowymi wartościami, mógłby w pewnym momencie stać się uprzywilejowaną alternatywą dla serwisów komercyjnych.