België blijft wrikken bij Algerije om onderdanen die hier illegaal verblijven terug te sturen. Nadat het land jarenlang dwars lag, begint het mondjesmaat mee te werken.

Minister van Buitenlandse Zaken Didier Reynders (MR) is deze week op officieel bezoek in Algerije, data hij vorige week Marokko had bezocht. In Algiers had Reynders een onderhoud met zijn Algerijnse tegenhanger Abdelkader Messahel over de cruciale dossiers terrorisme en migratie. De twee sloten ook een deal over nauwere politieke samenwerking tussen ons land en Algerije.

België gaat steeds vaker op de koffie bij Marokko en Algerije. Dat is een gevolg van de internationale evoluties. Beide landen zijn sleutelspelers in de strijd tegen terrreur, de problematiek van terugkerende Syriëstrijders, deradicalisering en de migratiecrisis.

Het heetste hangijzer zijn de Algerijnen die zonder geldige papieren in ons land verblijven. Het is niet bekend hoeveel het er precies zijn, maar Algerijnen zijn na Marokkanen de grootste groep buitenlanders in onze gevangenissen en in de lijst van buitenlanders die criminele feiten plegen. De meerderheid van die Algerijnen bezit niet over geldige verblijfspapieren.

België heeft het al jaren moeilijk om die mensen het land uit te krijgen. Met Marokko heeft het sinds 2016 een officieel terugnameakkoord voor illegalen. De bedoeling was met Algerije hetzelfde te doen, maar de gesprekken gaan al 15 jaar nergens heen.

Masseerwerk

België kan Algerijnen in principe terugsturen. De Algerijnse diplomatieke diensten in Brussel weigerden echter lang hun medewerking om mensen te identificeren of de juiste documenten af te leveren om mensen op het vliegtuig te zetten. De kwestie leidde in 2016 tot een rel tussen beide landen, toen een Algerijn in illegaal verblijf in Charleroi een politieagente neerstak.

Mondjesmaat en na veel masseerwerk verandert Algerije het geweer van schouder. Terugname is er niet langer een taboe. Algerije heeft vorig jaar een 80-tal onderdanen teruggenomen. Dat is nog altijd veel minder dan wat Marokko doet – 300 à 350 per jaar – maar het is wel een verdubbeling ten opzichte van vorig jaar.

Meer dan vroeger is de Belgische strategie om ter plekke op zoveel mogelijk deuren te blijven kloppen.

Er is weinig hoop dat snel een echt akkoord gesloten wordt. Daardoor bestaat het risico dat Algerije bij een wissel van de politieke wacht de kraan opnieuw dichtdraait. Maar voorlopig wordt er samengewerkt en is er overleg op niveau van de topambtenaren.

Meer dan vroeger is de Belgische strategie om ter plekke op zoveel mogelijk deuren te blijven kloppen. Algerije heeft deze week nog het licht op groen gezet voor de terugname van twee van zijn onderdanen. Het helpt ook met de identificatie van Algerijnen in de gevangenissen, waardoor ze na het uitzitten van hun straf sneller uitgewezen kunnen worden.

Biometrie

België wil druk blijven zetten. De samenwerking staat nog ver van de banden die België met Marokko onderhoudt. Met dat land hebben we een akkoord over de uitwisseling van elektronische vingerafdrukken. In de biometrische databank van de Marokkaanse overheid zitten alle Marokkanen en mensen uit de diaspora met een Marokkaans paspoort. Dat is interessant om terreurverdachten uit Europa met de dubbele nationaliteit op te sporen.

De samenwerking met Algerije staat nog ver van de banden die België met Marokko onderhoudt.

Algerije begon pas twee jaar geleden met het paspoort met biometrische gegevens. Het is ook bezig met het oprichten van een databank naar Marokkaans voorbeeld, maar in Belgische hoek klinkt het dat het nog vijf jaar duurt om die echt operationeel te krijgen.

België heeft interesse voor een deradicaliseringsprogramma dat de Algerijnse overheid heeft opgezet. Die vraagt van de Belgen dan weer details over de voetbalwet, omdat het land kampt met een groot hooliganprobleem.

Sub-Sahara

Het terugsturen van illegalen is een prioriteit van staatssecretaris voor Asiel en Migratie Theo Francken (N-VA). Behalve Marokko en Algerije is Afrika ten zuiden van de Sahara daarbij cruciaal.