Via een soort Google Earth bekijken hoe de straat waarin je woont er eeuwen geleden uitzag en een huis binnenlopen om te zien welke meubels er stonden en welke kunst er aan de muur hing. Een virtuele tijdreis in je eigen, vertrouwde omgeving.

Dat is het doel van de Nederlandse wetenschappers en vrijwilligers die deelnemen aan het project European Time Machine. De afgelopen maanden of zelfs jaren hebben ze stadsarchieven en kadasters doorgespit. Alle gegevens zijn opgeslagen in databases, die moeten functioneren als een soort tijdmachines met Nederlands erfgoed.

In onder meer Utrecht, Amsterdam, Dordrecht, Leeuwarden en Sittard zijn de onderzoekers op hun eigen manier met het project bezig. In Amsterdam worden miljoenen notariële aktes verwerkt met behulp van kunstmatige intelligentie, in Limburg duiken dagelijks tientallen vrijwilligers in de archieven. "We verzamelen de big data van het verleden", zegt Peer Boselie, een van de initiatiefnemers van het project in Limburg tegen de NOS.

Ambitieus project

Het idee voor de European Time Machine komt uit Venetië, waar wetenschappers met hypermoderne scanners en algoritmes zo'n duizend jaar aan kaarten en manuscripten uit de bloeiperiode van de stad hebben gedigitaliseerd. Sindsdien zijn veel meer Europese steden aangehaakt. De ambitie is om de verschillende tijdmachines aan elkaar te verbinden.