Podziel się



Próba postawienia woli polityka ponad prawem nastąpiła już za pierwszych rządów PiS. Wtedy Jarosław Kaczyński poczuł, że choć wygrał wybory, nie ma władzy absolutnej, bo na jego drodze staje prawo. Obecny atak PiS-u na praworządność nie wynika więc z chęci naprawy Rzeczpospolitej, ale z frustracji kogoś, kto nie mógł się pogodzić się z faktem, że nie wolno mu wszystkiego. Dla Magazynu TVN24 pisze dr hab. Marcin Matczak.

Tekst został opublikowany 29 września 2019 roku. Prezentujemy go w ramach przeglądu najważniejszych artykułów Magazynu TVN24 2019 roku.

*****



Od czterech lat słyszymy, że Prawo i Sprawiedliwość niszczy polskie państwo prawa. Czymże jednak jest to państwo prawa? Czy państwo prawa to instytucje, takie jak Trybunał Konstytucyjny czy Sąd Najwyższy? A może państwo prawa to ludzie, tacy jak sędziowie, których niezawisłość obecny polski rząd ogranicza? Ani jedna, ani druga odpowiedź nie jest w pełni poprawna. Państwo prawa to instytucje i ludzie, ale także dużo więcej. Państwo prawa to pewien sposób zarządzania sprawami wspólnymi, wypracowany w trwającej przez wieki lekcji wiedzy o społeczeństwie. Lekcji, którą odebraliśmy w czasach monarchii absolutnej, w czasach Republiki Weimarskiej, w czasach III Rzeszy i w czasach komunistycznych reżimów. Do jakich wniosków lekcja ta nas doprowadziła?

Władza absolutna, absolutna demoralizacja

Sprawami wspólnymi można zarządzać na wiele sposobów. Jednym z nich jest powierzenie władzy konkretnej osobie lub grupie osób i zaufanie, że będą rządzić sprawiedliwie. Ponieważ jednak co najmniej od czasów Lorda Actona wiemy, że każda władza demoralizuje, a ta absolutna demoralizuje absolutnie, jesteśmy bardzo ostrożni w bezwarunkowym powierzaniu władzy. Raczej uzależniamy jej powierzenie od zobowiązania się tejże władzy, że będzie przestrzegać pewnych zasad, określonych w prawie, w szczególności w konstytucji. Taki jest sens prawo-rządności: to prawo ma nami rządzić, nie ludzie.

Istotą państwa prawa jest ograniczenie swobody decyzyjnej ludzi, którzy nami rządzą. Państwo prawa bowiem to nie tylko instytucje i nie tylko ludzie. Państwo prawa to sposób podejmowania decyzji w sprawach wspólnych, oparty na wzajemnym szacunku rządzących i rządzonych, w którym raz ustalone zasady są święte i nie można ich ad hoc złamać czy zmienić. Takie państwo prawa, jak podkreśla Martin Krygier, musi istnieć przede wszystkim w ludzkich sercach i umysłach. Musi być wewnętrznym przekonaniem obywateli, że władza nieograniczona to władza zła. Jeśli tego wypracowywanego przez lata wewnętrznego przekonania brakuje, na nic instytucje i ludzie w nich zasiadający. Przykłady takich krajów, jak Irak czy Afganistan, nieposiadających tradycji praworządności i ograniczania władzy, pokazują, że bez właściwego gruntu w ludzkich umysłach i sercach instytucje państwa prawa szybko więdną.

W Polsce państwo prawa, rozumiane jako ugruntowane przekonanie co do właściwego zarządzania sprawami wspólnymi, budowaliśmy od roku 1989. To po upadku komunizmu, kiedy mogły wreszcie powstać zalążki niezależnego od polityków sądownictwa, rozpoczęło się nasze długotrwałe uczenie się demokracji, podziału władz i praw człowieka. W tym procesie tak samo ważne, jak tworzenie instytucji i powoływanie do nich ludzi, było kształtowanie postaw praworządnościowych. Takim kształtowaniem było na przykład krytykowanie prezydenta Lecha Wałęsy za "falandyzację" prawa. Wynikało ono z przekonania, że prawa nie wolno naginać czy instrumentalizować dla indywidualnych, politycznych celów, bo jest ono fundamentem naszego pokojowego współistnienia, a więc dobrem wspólnym.

Ukoronowaniem pierwszego etapu budowania państwa prawa było uchwalenie Konstytucji z 1997 roku, a w szczególności jeden z jej kluczowych elementów – nadanie ostateczności wyrokom Trybunału Konstytucyjnego. Wcześniej wyroki te mogły zostać odrzucone przez polityków posiadających odpowiednią większość w parlamencie, co oznaczało, że wola polityczna mogła przezwyciężyć prawo. Po roku 1997 stało się to już niemożliwe – jak mityczny Odys, który sam kazał się przywiązać do masztu, płynąc obok wyspy syren, polski suweren sam narzucił sobie ograniczenie swoich przyszłych działań. Nawet jeśli wola polityczna nie zgadza się z wyrokiem sądu, musi się mu poddać. To surowe ograniczenie prawa większości demokratycznej, która wygrywa wybory, do decydowania o sprawach wspólnych, wynikło z woli jeszcze większej większości demokratycznej – tej, która uchwaliła konstytucję. I była rozwiązaniem ze wszech miar mądrym.

Kaczyńskiego sposób na "imposybilizm"

Pierwsza próba powrotu do sytuacji, w której wola polityka dominuje nad prawem, nastąpiła w latach 2005-2007. To wtedy Jarosław Kaczyński sformułował tezę, zgodnie z którą w Polsce panuje "imposybilizm". Miał on polegać na tym, że mimo wygranych wyborów większość parlamentarna nie może wszystkiego, bo na jej drodze staje prawo, reprezentowane przez sędziów. Ta bardzo daleko idąca teza została sformułowana na podstawie jednego przypadku, w którym rzeczywiście prawo stanęło na drodze woli większości – wtedy, gdy Trybunał Konstytucyjny uchylił ustawę lustracyjną. Jarosław Kaczyński zdawał się nie rozumieć, iż – co podkreślał prof. Marek Safjan – państwo prawa na tym właśnie polega, że pewnych rzeczy większość parlamentarna zrobić nie może. Warto zaznaczyć, że nie dotyczyło to samej lustracji – jak jasno stwierdził Trybunał, lustracja jest działaniem, które większości przeprowadzić wolno. Jednak nie może to być działanie arbitralne, oparte na tak ogólnych kryteriach i definicjach współpracy ze służbami, że pozwalają one właściwie dowolnie człowieka o współpracę oskarżyć.

Dlaczego wracamy do lat 2005-2007 i do sprawy lustracji, rozważając istotę praworządności? Ponieważ wiemy, że pierwsze plany zniszczenia polskiego państwa prawa, w szczególności sparaliżowania Trybunału Konstytucyjnego, powstały zaraz po tym, jak Jarosław Kaczyński przegrał sprawę lustracji przed Trybunałem Konstytucyjnym. To wtedy napisano pierwsze projekty ustaw ograniczających działania polskiego sądu konstytucyjnego, które weszły w życie w roku 2015. Nie więc chęć naprawy Rzeczpospolitej i reformowania sądownictwa stały u podstaw ataków PiS na praworządność, których doświadczaliśmy w ostatnich czterech latach, ale frustracja polityczna kogoś, kto wciąż nie może się pogodzić z tym, że nie wolno mu wszystkiego. A o to właśnie chodzi w praworządności – żeby nikomu nie było wolno wszystkiego.

Spór o Sąd Najwyższy » Oglądaj Laskowski: jeśli KE zaakceptuje wniosek, to Izba Dyscyplinarna nie może działać jako sąd / Wideo: tvn24 Laskowski: jeśli KE zaakceptuje wniosek, to Izba Dyscyplinarna... Video: tvn24 Laskowski: jeśli KE zaakceptuje wniosek, to Izba...- Gdyby doszło do uwzględnienia, zakładamy to hipotetycznie, to wówczas Izba Dyscyplinarna nie może działać jako sąd - w taki sposób rzecznik Sądu Najwyższego, sędzia Michał Laskowski tłumaczył w rozmowie z TVN24, co oznaczałoby uwzględnienie przez Trybunał Sprawiedliwości UE wniosku Komisji Europejskiej o zablokowanie prac tej izby. Dodał, że w takim przypadku "decyzje w sprawach dyscyplinarnych, zwłaszcza te niecierpiące zwłoki, musiałby podejmować Sąd Najwyższy w jakimś innym składzie". Video: tvn24 Laskowski: jeśli KE zaakceptuje wniosek, to Izba...- Gdyby doszło do uwzględnienia, zakładamy to hipotetycznie, to wówczas Izba Dyscyplinarna nie może działać jako sąd - w taki sposób rzecznik Sądu Najwyższego, sędzia Michał Laskowski tłumaczył w rozmowie z TVN24, co oznaczałoby uwzględnienie przez Trybunał Sprawiedliwości UE wniosku Komisji Europejskiej o zablokowanie prac tej izby. Dodał, że w takim przypadku "decyzje w sprawach dyscyplinarnych, zwłaszcza te niecierpiące zwłoki, musiałby podejmować Sąd Najwyższy w jakimś innym składzie". zobacz więcej wideo »

Laskowski: jeśli KE zaakceptuje wniosek, to Izba Dyscyplinarna... Komisja Europejska chce zawieszenia Izby Dyscyplinarnej Sądu... Video: tvn24 Komisja Europejska chce zawieszenia Izby Dyscyplinarnej Sądu...14.01 | Komisja Europejska skierowała wniosek do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie zawieszenia Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego. Swój ruch argumentuje tym, że chce chronić polskich sędziów przed kontrolą polityczną. Video: tvn24 Komisja Europejska chce zawieszenia Izby Dyscyplinarnej Sądu...14.01 | Komisja Europejska skierowała wniosek do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie zawieszenia Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego. Swój ruch argumentuje tym, że chce chronić polskich sędziów przed kontrolą polityczną. zobacz więcej wideo »

Komisja Europejska chce zawieszenia Izby Dyscyplinarnej Sądu... Kosiniak-Kamysz: to jest sytuacja coraz trudniejsza dla... Video: tvn24 Kosiniak-Kamysz: to jest sytuacja coraz trudniejsza dla...14.01 | Prezes Polskiego Stronnictwa Ludowego Władysław Kosiniak-Kamysz mówił "Kropce nad i" w TVN24 o decyzji KE o wystąpieniu do TSUE o zablokowanie Izby Dyscyplinarnej. Video: tvn24 Kosiniak-Kamysz: to jest sytuacja coraz trudniejsza dla...14.01 | Prezes Polskiego Stronnictwa Ludowego Władysław Kosiniak-Kamysz mówił "Kropce nad i" w TVN24 o decyzji KE o wystąpieniu do TSUE o zablokowanie Izby Dyscyplinarnej. zobacz więcej wideo »

Kosiniak-Kamysz: to jest sytuacja coraz trudniejsza dla... Barańska-Małuszek: inne postępowania mogą być uznane za... Video: tvn24 Barańska-Małuszek: inne postępowania mogą być uznane za...14.01 | Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym we Wrocławiu umorzył postępowanie dyscyplinarne przeciwko sędzi Olimpii Barańskiej-Małuszek. Ocenił, że rzecznik dyscyplinarny sędziów sądów powszechnych i jego zastępcy nie są uprawnieni do wszczynania takich postępowań. Zdaniem Barańskiej-Małuszek, "to oznacza, że te postępowania, które były toczone wcześniej oraz te, które w tej chwili są wszczęte przez rzeczników, mogą być uznane za nieważne i również mogą być umarzane" Video: tvn24 Barańska-Małuszek: inne postępowania mogą być uznane za...14.01 | Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym we Wrocławiu umorzył postępowanie dyscyplinarne przeciwko sędzi Olimpii Barańskiej-Małuszek. Ocenił, że rzecznik dyscyplinarny sędziów sądów powszechnych i jego zastępcy nie są uprawnieni do wszczynania takich postępowań. Zdaniem Barańskiej-Małuszek, "to oznacza, że te postępowania, które były toczone wcześniej oraz te, które w tej chwili są wszczęte przez rzeczników, mogą być uznane za nieważne i również mogą być umarzane" zobacz więcej wideo »

Barańska-Małuszek: inne postępowania mogą być uznane za... Izba Dyscyplinarna może zostać zawieszona decyzją TSUE. KE... Video: Fakty TVN Izba Dyscyplinarna może zostać zawieszona decyzją TSUE. KE...Komisja Europejska wystąpi do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej o zastosowanie środków tymczasowych wobec spornych przepisów dotyczących odpowiedzialności dyscyplinarnej polskich sędziów. To oznaczałoby zawieszenie funkcjonowania Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego. Sędziowie Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w zeszłym roku orzekli, że Izba Dyscyplinarna nie spełnia wymogów niezależności, jakie obowiązują sądy w UE. Video: Fakty TVN Izba Dyscyplinarna może zostać zawieszona decyzją TSUE. KE...Komisja Europejska wystąpi do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej o zastosowanie środków tymczasowych wobec spornych przepisów dotyczących odpowiedzialności dyscyplinarnej polskich sędziów. To oznaczałoby zawieszenie funkcjonowania Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego. Sędziowie Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w zeszłym roku orzekli, że Izba Dyscyplinarna nie spełnia wymogów niezależności, jakie obowiązują sądy w UE. zobacz więcej wideo »

Izba Dyscyplinarna może zostać zawieszona decyzją TSUE. KE... Grabiec: Komisja Europejska wystąpiła w obronie obecności... Video: tvn24 Grabiec: Komisja Europejska wystąpiła w obronie obecności...14.02 | - Można powiedzieć, że dzisiaj Komisja Europejska wystąpiła w obronie obecności Polski w Unii Europejskiej - powiedział rzecznik PO Jan Grabiec. Odniósł się tak o wtorkowej decyzji KE o wystąpieniu do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej o zblokowanie Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego. Video: tvn24 Grabiec: Komisja Europejska wystąpiła w obronie obecności...14.02 | - Można powiedzieć, że dzisiaj Komisja Europejska wystąpiła w obronie obecności Polski w Unii Europejskiej - powiedział rzecznik PO Jan Grabiec. Odniósł się tak o wtorkowej decyzji KE o wystąpieniu do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej o zblokowanie Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego. zobacz więcej wideo »

Grabiec: Komisja Europejska wystąpiła w obronie obecności... Halicki o decyzji Komisji Europejskiej Video: tvn24 Halicki o decyzji Komisji Europejskiej 14.01 | Europoseł PO Andrzej Halicki mówił o decyzji Komisji Europejskiej o wystąpieniu do TSUE o zablokowanie Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego. Video: tvn24 Halicki o decyzji Komisji Europejskiej 14.01 | Europoseł PO Andrzej Halicki mówił o decyzji Komisji Europejskiej o wystąpieniu do TSUE o zablokowanie Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego. zobacz więcej wideo »

Halicki o decyzji Komisji Europejskiej Jackowski: takiej decyzji można było się spodziewać Video: tvn24 Jackowski: takiej decyzji można było się spodziewać14.01 | Takiej decyzji można było się spodziewać, ponieważ mieliśmy do czynienia z bardzo dużą aktywnością szczególnie opozycji w Polsce, która stara się za wszelką cenę wewnętrzne spory dotyczące wymiaru sprawiedliwości w Polsce i reformy wymiaru sprawiedliwości umiędzynarodowić - komentował z kolei senator Prawa i Sprawiedliwości Jan Maria Jackowski. Odniósł się tak o wtorkowej decyzji KE o wystąpieniu do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej o zblokowanie Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego . Video: tvn24 Jackowski: takiej decyzji można było się spodziewać14.01 | Takiej decyzji można było się spodziewać, ponieważ mieliśmy do czynienia z bardzo dużą aktywnością szczególnie opozycji w Polsce, która stara się za wszelką cenę wewnętrzne spory dotyczące wymiaru sprawiedliwości w Polsce i reformy wymiaru sprawiedliwości umiędzynarodowić - komentował z kolei senator Prawa i Sprawiedliwości Jan Maria Jackowski. Odniósł się tak o wtorkowej decyzji KE o wystąpieniu do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej o zblokowanie Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego . zobacz więcej wideo »

Jackowski: takiej decyzji można było się spodziewać Brejza: jest to wydarzenie bez precedensu Video: tvn24 Brejza: jest to wydarzenie bez precedensu14.01 | - Jest to wydarzenie bez precedensu. Nie przypominam sobie tak szybkich działań komisji w jakimkolwiek innym przypadku - powiedział Senator Koalicji Obywatelskiej Krzysztof Brejza. Odniósł się tak o wtorkowej decyzji KE o wystąpieniu do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej o zblokowanie Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego. Video: tvn24 Brejza: jest to wydarzenie bez precedensu14.01 | - Jest to wydarzenie bez precedensu. Nie przypominam sobie tak szybkich działań komisji w jakimkolwiek innym przypadku - powiedział Senator Koalicji Obywatelskiej Krzysztof Brejza. Odniósł się tak o wtorkowej decyzji KE o wystąpieniu do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej o zblokowanie Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego. zobacz więcej wideo »

Brejza: jest to wydarzenie bez precedensu Muller: wymiar sprawiedliwości jest domeną regulacyjną państw... Video: tvn24 Muller: wymiar sprawiedliwości jest domeną regulacyjną...14.01 | Wymiar sprawiedliwości jest domeną regulacyjną państw członkowskich i nie dotyczą go regulacje unijne; traktaty UE nie regulują wymiaru sprawiedliwości - podkreślił we wtorek rzecznik rządu Piotr Mueller. Video: tvn24 Muller: wymiar sprawiedliwości jest domeną regulacyjną...14.01 | Wymiar sprawiedliwości jest domeną regulacyjną państw członkowskich i nie dotyczą go regulacje unijne; traktaty UE nie regulują wymiaru sprawiedliwości - podkreślił we wtorek rzecznik rządu Piotr Mueller. zobacz więcej wideo »

Muller: wymiar sprawiedliwości jest domeną regulacyjną państw... Von der Leyen poinformowała, że na spotkaniu KE odbędzie się... Video: tvn24 Von der Leyen poinformowała, że na spotkaniu KE odbędzie się...14.01 | Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen poinformowała, że we wtorek na spotkaniu KE odbędzie się dyskusja o praworządności w Polsce. Video: tvn24 Von der Leyen poinformowała, że na spotkaniu KE odbędzie się...14.01 | Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen poinformowała, że we wtorek na spotkaniu KE odbędzie się dyskusja o praworządności w Polsce. zobacz więcej wideo »

Von der Leyen poinformowała, że na spotkaniu KE odbędzie się... SN wydał orzeczenie w sprawie pytań dotyczących niezależności... Video: tvn24 SN wydał orzeczenie w sprawie pytań dotyczących...08.01 | "SN rozpoznając odwołanie od uchwały KRS w przedmiocie przedstawienia prezydentowi kandydata do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego bada w granicach podstaw odwołania, czy KRS jest organem niezależnym w świetle kryteriów określonych w wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE z 19 listopada ub.r." - głosi uchwała podjęta w środę przez Izbę Kontroli Nadzwyczajnej SN. Video: tvn24 SN wydał orzeczenie w sprawie pytań dotyczących...08.01 | "SN rozpoznając odwołanie od uchwały KRS w przedmiocie przedstawienia prezydentowi kandydata do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego bada w granicach podstaw odwołania, czy KRS jest organem niezależnym w świetle kryteriów określonych w wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE z 19 listopada ub.r." - głosi uchwała podjęta w środę przez Izbę Kontroli Nadzwyczajnej SN. zobacz więcej wideo »

SN wydał orzeczenie w sprawie pytań dotyczących niezależności... Laskowski: bardzo wyraźnie pokreślono zasadę pierwszeństwa... Video: tvn24 Laskowski: bardzo wyraźnie pokreślono zasadę pierwszeństwa...08.01 | W środę po południu Izba Kontroli Nadzwyczajnej Sądu Najwyższego wydała orzeczenie w sprawie pytań dotyczących możliwości badania niezależności nowej Krajowej Rady Sądownictwa przez ten sąd. Orzeczenie komentował w rozmowie z dziennikarzami rzecznik SN sędzia Michał Laskowski. Video: tvn24 Laskowski: bardzo wyraźnie pokreślono zasadę pierwszeństwa...08.01 | W środę po południu Izba Kontroli Nadzwyczajnej Sądu Najwyższego wydała orzeczenie w sprawie pytań dotyczących możliwości badania niezależności nowej Krajowej Rady Sądownictwa przez ten sąd. Orzeczenie komentował w rozmowie z dziennikarzami rzecznik SN sędzia Michał Laskowski. zobacz więcej wideo »

Laskowski: bardzo wyraźnie pokreślono zasadę pierwszeństwa... Nałęcz o propozycji NRA: może to jakiś ruch rozpaczy, szukania... Video: tvn24 Nałęcz o propozycji NRA: może to jakiś ruch rozpaczy,...17.12 | Przy zaistniałym konflikcie pomiędzy władzą wykonawczą a sądowniczą, proponujemy, aby marszałek Sejmu Elżbieta Witek podjęła się mediacji z udziałem przedstawicieli wszystkich zawodów prawniczych - czytamy w przyjętej we wtorek uchwale prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej. Sprawę komentował w wtorkowych "Faktach po Faktach" były doradca Bronisława Komorowskiego Tomasz Nałęcz, który stwierdził, że "nie rozumie tego ruchu". Video: tvn24 Nałęcz o propozycji NRA: może to jakiś ruch rozpaczy,...17.12 | Przy zaistniałym konflikcie pomiędzy władzą wykonawczą a sądowniczą, proponujemy, aby marszałek Sejmu Elżbieta Witek podjęła się mediacji z udziałem przedstawicieli wszystkich zawodów prawniczych - czytamy w przyjętej we wtorek uchwale prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej. Sprawę komentował w wtorkowych "Faktach po Faktach" były doradca Bronisława Komorowskiego Tomasz Nałęcz, który stwierdził, że "nie rozumie tego ruchu". zobacz więcej wideo »

Nałęcz o propozycji NRA: może to jakiś ruch rozpaczy, szukania... Schab: dyskusji o KRS w tej chwili podjąć nie mogę Video: tvn24 Schab: dyskusji o KRS w tej chwili podjąć nie mogę06.12 | Nigdy nie podjęto choćby wstępnych czynności dyscyplinarnych wobec sędziów w związku z działaniami stanowiącymi krytykę ustawy o Sądzie Najwyższym - oświadczył w "Faktach po Faktach" rzecznik dyscyplinarny sędziów sądów powszechnych Piotr Schab. Ocenił jednak, że "szereg osób wykonujących zawód sędziego podejmuje akcje o charakterze politycznym". - Proszę nie utożsamiać tego rodzaju akcji z krytyką władzy - powiedział. Video: tvn24 Schab: dyskusji o KRS w tej chwili podjąć nie mogę06.12 | Nigdy nie podjęto choćby wstępnych czynności dyscyplinarnych wobec sędziów w związku z działaniami stanowiącymi krytykę ustawy o Sądzie Najwyższym - oświadczył w "Faktach po Faktach" rzecznik dyscyplinarny sędziów sądów powszechnych Piotr Schab. Ocenił jednak, że "szereg osób wykonujących zawód sędziego podejmuje akcje o charakterze politycznym". - Proszę nie utożsamiać tego rodzaju akcji z krytyką władzy - powiedział. zobacz więcej wideo »

Schab: dyskusji o KRS w tej chwili podjąć nie mogę Schab: szereg osób wykonujących zawód sędziego podejmuje akcje... Video: tvn24 Schab: szereg osób wykonujących zawód sędziego podejmuje...06.12 | Nigdy nie podjęto choćby wstępnych czynności dyscyplinarnych wobec sędziów w związku z działaniami stanowiącymi krytykę ustawy o Sądzie Najwyższym - oświadczył w "Faktach po Faktach" rzecznik dyscyplinarny sędziów sądów powszechnych Piotr Schab. Ocenił jednak, że "szereg osób wykonujących zawód sędziego podejmuje akcje o charakterze politycznym". - Proszę nie utożsamiać tego rodzaju akcji z krytyką władzy - powiedział. Video: tvn24 Schab: szereg osób wykonujących zawód sędziego podejmuje...06.12 | Nigdy nie podjęto choćby wstępnych czynności dyscyplinarnych wobec sędziów w związku z działaniami stanowiącymi krytykę ustawy o Sądzie Najwyższym - oświadczył w "Faktach po Faktach" rzecznik dyscyplinarny sędziów sądów powszechnych Piotr Schab. Ocenił jednak, że "szereg osób wykonujących zawód sędziego podejmuje akcje o charakterze politycznym". - Proszę nie utożsamiać tego rodzaju akcji z krytyką władzy - powiedział. zobacz więcej wideo »

Schab: szereg osób wykonujących zawód sędziego podejmuje akcje... W Senacie powstał zespół, który ma zaproponować zmiany w... Video: Fakty TVN W Senacie powstał zespół, który ma zaproponować zmiany w...Jest inicjatywa ustawodawcza, ma być odpowiedź na czwartkowy wyrok Sądu Najwyższego, który uznał, że Krajowa Rada Sądownictwa nie jest niezależna od polityków. W Senacie powstanie projekt zmian w ustawie o KRS, które mają przywrócić niezależność Rady. Video: Fakty TVN W Senacie powstał zespół, który ma zaproponować zmiany w...Jest inicjatywa ustawodawcza, ma być odpowiedź na czwartkowy wyrok Sądu Najwyższego, który uznał, że Krajowa Rada Sądownictwa nie jest niezależna od polityków. W Senacie powstanie projekt zmian w ustawie o KRS, które mają przywrócić niezależność Rady. zobacz więcej wideo »

W Senacie powstał zespół, który ma zaproponować zmiany w... Schab: ponoszę stuprocentową odpowiedzialność za moje... Video: tvn24 Schab: ponoszę stuprocentową odpowiedzialność za moje...06.12 | Rzecznik dyscyplinarny sędziów Piotr Schab w rozmowie z Arletą Zalewską, reporterką "Faktów" TVN. Video: tvn24 Schab: ponoszę stuprocentową odpowiedzialność za moje...06.12 | Rzecznik dyscyplinarny sędziów Piotr Schab w rozmowie z Arletą Zalewską, reporterką "Faktów" TVN. zobacz więcej wideo »

Schab: ponoszę stuprocentową odpowiedzialność za moje... W 2018 roku protesty w obronie sądów przeszły ulicami wielu... Video: tvn24 W 2018 roku protesty w obronie sądów przeszły ulicami wielu...25.07 | Wrocław, Kraków, Szczecin, Białystok, Lublin czy Warszawa - to tylko niektóre polskie miasta, w których we wtorkowy wieczór zgromadziły się demonstracje przeciw zmianom w polskim sądownictwie. Skandowano hasła: "Presja ma sens", "Wolne sądy", "Wolność, równość, demokracja". W Warszawie manifestację zorganizowano w parku Rydza-Śmigłego koło parlamentu, skąd obradujący w sali plenarnej senatorowie mogli słyszeć okrzyki tłumu. Video: tvn24 W 2018 roku protesty w obronie sądów przeszły ulicami wielu...25.07 | Wrocław, Kraków, Szczecin, Białystok, Lublin czy Warszawa - to tylko niektóre polskie miasta, w których we wtorkowy wieczór zgromadziły się demonstracje przeciw zmianom w polskim sądownictwie. Skandowano hasła: "Presja ma sens", "Wolne sądy", "Wolność, równość, demokracja". W Warszawie manifestację zorganizowano w parku Rydza-Śmigłego koło parlamentu, skąd obradujący w sali plenarnej senatorowie mogli słyszeć okrzyki tłumu. zobacz więcej wideo »

W 2018 roku protesty w obronie sądów przeszły ulicami wielu... Kaleta: to jest pogląd wyrażony w formie orzeczenia Video: tvn24 Kaleta: to jest pogląd wyrażony w formie orzeczenia05.12 | Na czwartkowej konferencji prasowej wiceminister sprawiedliwości Sebastian Kaleta komentował wydany wyrok SN w jednej ze spraw, których dotyczyło orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Jego zdaniem "przesądzenia dzisiaj o mocy tego orzeczenia, jako o mocy generalnej, jest bardzo dużym nadużyciem i manipulacją".- Niestety zauważyłem, że niektórzy sędziowie już tak próbują interpretować to orzeczenie, co bardzo niebezpiecznym precedensem, ponieważ to jest pogląd wyrażony w formie orzeczenia przez konkretny skład orzekający - mówił. Video: tvn24 Kaleta: to jest pogląd wyrażony w formie orzeczenia05.12 | Na czwartkowej konferencji prasowej wiceminister sprawiedliwości Sebastian Kaleta komentował wydany wyrok SN w jednej ze spraw, których dotyczyło orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Jego zdaniem "przesądzenia dzisiaj o mocy tego orzeczenia, jako o mocy generalnej, jest bardzo dużym nadużyciem i manipulacją".- Niestety zauważyłem, że niektórzy sędziowie już tak próbują interpretować to orzeczenie, co bardzo niebezpiecznym precedensem, ponieważ to jest pogląd wyrażony w formie orzeczenia przez konkretny skład orzekający - mówił. zobacz więcej wideo »

Kaleta: to jest pogląd wyrażony w formie orzeczenia

Z tej perspektywy działania PiS w ostatnich czterech latach należy postrzegać jako usuwanie kolejnych elementów ograniczających samowolę władzy politycznej. Najpierw było to praktyczne zlikwidowanie Trybunału Konstytucyjnego. Ktoś może zaprotestować i powiedzieć, że przecież Trybunał istnieje. Formalnie tak, ale jak uczy nas teoria praworządności, został on poddany procesowi "wydrążenia" (hollowing out), a więc pozbawienia rzeczywistej funkcji, mimo pozostawienia formy. Wydrążanie instytucji to sposób na pozbycie się jej przy uniknięciu oporu społecznego, jaki powodowałoby otwarte zlikwidowanie instytucji. Wydrążanie odbywa się najczęściej poprzez tzw. przeciętne powołania (mediocre appointments), a więc wybieranie do danej instytucji ludzi całkowicie lojalnych wobec władzy, najczęściej według zasady "bierny, mierny, ale wierny". Taka instytucja nie ogranicza w żaden sposób samowoli władzy, bo zamiast być jej recenzentem, jest jej przedłużeniem.

Zmiany w Trybunale Konstytucyjnym » Oglądaj Profesor Zoll: Trybunał Konstytucyjny dzisiaj w Polsce niestety nie spełnia swojej roli / Wideo: tvn24 Profesor Zoll: Trybunał Konstytucyjny dzisiaj w Polsce... Video: tvn24 Profesor Zoll: Trybunał Konstytucyjny dzisiaj w Polsce...21.06 | - Trybunał Konstytucyjny dzisiaj w Polsce niestety nie spełnia swojej roli, działa bardzo opieszale, a poza tym nie sięga merytorycznych spraw, one nie wpływają zresztą do Trybunału - powiedział w piątek w "Faktach po Faktach" w TVN24 profesor Andrzej Zoll, były Rzecznik Praw Obywatelskich i były przewodniczący Trybunału Konstytucyjnego. Video: tvn24 Profesor Zoll: Trybunał Konstytucyjny dzisiaj w Polsce...21.06 | - Trybunał Konstytucyjny dzisiaj w Polsce niestety nie spełnia swojej roli, działa bardzo opieszale, a poza tym nie sięga merytorycznych spraw, one nie wpływają zresztą do Trybunału - powiedział w piątek w "Faktach po Faktach" w TVN24 profesor Andrzej Zoll, były Rzecznik Praw Obywatelskich i były przewodniczący Trybunału Konstytucyjnego. zobacz więcej wideo »

Profesor Zoll: Trybunał Konstytucyjny dzisiaj w Polsce... Mazurek: mam nadzieję, że sędziowie nie będą angażować się... Video: tvn24 Mazurek: mam nadzieję, że sędziowie nie będą angażować się...19.09 | Rzecznik PiS, komentując wtorkowe oświadczenie Sądu Najwyższego, stwierdziła, że "przyjmuje je ze spokojem", ale - jak powiedziała - ma nadzieję, że sędziowie i prokuratorzy "więcej nie będą się angażować w walkę polityczną". Video: tvn24 Mazurek: mam nadzieję, że sędziowie nie będą angażować się...19.09 | Rzecznik PiS, komentując wtorkowe oświadczenie Sądu Najwyższego, stwierdziła, że "przyjmuje je ze spokojem", ale - jak powiedziała - ma nadzieję, że sędziowie i prokuratorzy "więcej nie będą się angażować w walkę polityczną". zobacz więcej wideo »

Mazurek: mam nadzieję, że sędziowie nie będą angażować się... Ślubowanie sędziego Justyna Piskorskiego Video: prezydent.pl Ślubowanie sędziego Justyna Piskorskiego19.09 | W trudnym okresie stresów i przepracowania każdemu z nas zdarzają się kroki podjęte bezrefleksyjnie - to komentarz rzecznika Sądu Najwyższego do obecności I prezes SN profesor Małgorzaty Gersdorf na przyjęciu przez prezydenta Andrzeja Dudę ślubowania od sędziego nowego Trybunału Konstytucyjnego Justyna Piskorskiego. Uroczystość odbyła się w poniedziałek. Video: prezydent.pl Ślubowanie sędziego Justyna Piskorskiego19.09 | W trudnym okresie stresów i przepracowania każdemu z nas zdarzają się kroki podjęte bezrefleksyjnie - to komentarz rzecznika Sądu Najwyższego do obecności I prezes SN profesor Małgorzaty Gersdorf na przyjęciu przez prezydenta Andrzeja Dudę ślubowania od sędziego nowego Trybunału Konstytucyjnego Justyna Piskorskiego. Uroczystość odbyła się w poniedziałek. zobacz więcej wideo »

Ślubowanie sędziego Justyna Piskorskiego Postępowanie dyscyplinarne wobec byłego prezesa TK.... Video: Fakty TVN Postępowanie dyscyplinarne wobec byłego prezesa TK....﻿﻿Byłego prezesa Trybunału Konstytucyjnego czeka postępowanie dyscyplinarne. Jerzy Stępień może zostać wydalony z zawodu sędziego, choć oficjalnych powodów postępowania nie zna. Szedł w Marszu Wolności i ostro zabiera głos w obronie praworządności. Video: Fakty TVN Postępowanie dyscyplinarne wobec byłego prezesa TK....﻿﻿Byłego prezesa Trybunału Konstytucyjnego czeka postępowanie dyscyplinarne. Jerzy Stępień może zostać wydalony z zawodu sędziego, choć oficjalnych powodów postępowania nie zna. Szedł w Marszu Wolności i ostro zabiera głos w obronie praworządności. zobacz więcej wideo »

Postępowanie dyscyplinarne wobec byłego prezesa TK.... Polityczna burza po decyzji stołecznego sądu. "Takie... Video: Fakty TVN Polityczna burza po decyzji stołecznego sądu. "Takie...24.06.2017 | Po decyzji warszawskiego Sądu Rejonowego o odroczeniu procesu przeciw Trybunałowi Konstytucyjnemu do czasu, aż Sąd Najwyższy rozstrzygnie kwestię prawidłowości wyboru jego prezes, Julii Przyłębskiej, wybuchła burza. Polityczne gromy biją w sędziego Wojciecha Łączewskiego. Zdaniem rzecznika Krajowej Rady Sądownictwa, Waldemara Żurka, "takie ataki personalne są niedopuszczalne". Tymczasem, rządzący politycy zmieniają retorykę. W przeszłości twierdzili, że nie należy dyskutować z decyzją sądu, dziś mówią, że sędzia nie miał prawnych podstaw do takiej decyzji. Video: Fakty TVN Polityczna burza po decyzji stołecznego sądu. "Takie...24.06.2017 | Po decyzji warszawskiego Sądu Rejonowego o odroczeniu procesu przeciw Trybunałowi Konstytucyjnemu do czasu, aż Sąd Najwyższy rozstrzygnie kwestię prawidłowości wyboru jego prezes, Julii Przyłębskiej, wybuchła burza. Polityczne gromy biją w sędziego Wojciecha Łączewskiego. Zdaniem rzecznika Krajowej Rady Sądownictwa, Waldemara Żurka, "takie ataki personalne są niedopuszczalne". Tymczasem, rządzący politycy zmieniają retorykę. W przeszłości twierdzili, że nie należy dyskutować z decyzją sądu, dziś mówią, że sędzia nie miał prawnych podstaw do takiej decyzji. zobacz więcej wideo »

Polityczna burza po decyzji stołecznego sądu. "Takie... Sędzia zawiesił proces wytoczony Trybunałowi Konstytucyjnemu.... Video: Fakty TVN Sędzia zawiesił proces wytoczony Trybunałowi...23.06.2017 | Coraz większy chaos prawny po zmianach w Trybunale Konstytucyjnym. Warszawski sąd rejonowy zawiesił proces wytoczony Trybunałowi, bo nie jest pewien, czy osoba wyznaczona przez obecną prezes Julię Przyłębską może reprezentować TK. Proces został zawieszony do czasu, aż Sąd Najwyższy rozstrzygnie, czy jej wybór na prezesa nowego Trybunału przebiegł zgodnie z prawem. Minister sprawiedliwości Zbigniew Ziobro zarzuca sędziemu polityczną stronniczość. Video: Fakty TVN Sędzia zawiesił proces wytoczony Trybunałowi...23.06.2017 | Coraz większy chaos prawny po zmianach w Trybunale Konstytucyjnym. Warszawski sąd rejonowy zawiesił proces wytoczony Trybunałowi, bo nie jest pewien, czy osoba wyznaczona przez obecną prezes Julię Przyłębską może reprezentować TK. Proces został zawieszony do czasu, aż Sąd Najwyższy rozstrzygnie, czy jej wybór na prezesa nowego Trybunału przebiegł zgodnie z prawem. Minister sprawiedliwości Zbigniew Ziobro zarzuca sędziemu polityczną stronniczość. zobacz więcej wideo »

Sędzia zawiesił proces wytoczony Trybunałowi Konstytucyjnemu.... Spór o prawo łaski. Dwie skargi do Trybunału Konstytucyjnego Video: tvn24 Spór o prawo łaski. Dwie skargi do Trybunału Konstytucyjnego8.06. | Prokurator generalny zaskarżył do Trybunału Konstytucyjnego przepis Kodeksu postępowania karnego pozwalający wnosić kasację na niekorzyść podsądnego w przypadku zastosowania wobec niego aktu łaski przez prezydenta - dowiedziała się w czwartek PAP z nieoficjalnego źródła. Do Trybunału instytucję zagadnień prawnych kierowanych przez sądy do Sądu Najwyższego, a także Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżyła w czwartek także grupa posłów PiS. Video: tvn24 Spór o prawo łaski. Dwie skargi do Trybunału Konstytucyjnego8.06. | Prokurator generalny zaskarżył do Trybunału Konstytucyjnego przepis Kodeksu postępowania karnego pozwalający wnosić kasację na niekorzyść podsądnego w przypadku zastosowania wobec niego aktu łaski przez prezydenta - dowiedziała się w czwartek PAP z nieoficjalnego źródła. Do Trybunału instytucję zagadnień prawnych kierowanych przez sądy do Sądu Najwyższego, a także Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżyła w czwartek także grupa posłów PiS. zobacz więcej wideo »

Spór o prawo łaski. Dwie skargi do Trybunału Konstytucyjnego "Moje sympatie polityczne są określone". Kandydat na sędziego... Video: tvn24 "Moje sympatie polityczne są określone". Kandydat na...6.06. | Mecenas Andrzej Zielonacki uzyskał we wtorek pozytywną opinię sejmowej komisji sprawiedliwości i praw człowieka jako kandydat na sędziego Trybunału Konstytucyjnego - w miejsce wiceprezesa Trybunału Konstytucyjnego Stanisława Biernata, którego kadencja upływa 26 czerwca. Video: tvn24 "Moje sympatie polityczne są określone". Kandydat na...6.06. | Mecenas Andrzej Zielonacki uzyskał we wtorek pozytywną opinię sejmowej komisji sprawiedliwości i praw człowieka jako kandydat na sędziego Trybunału Konstytucyjnego - w miejsce wiceprezesa Trybunału Konstytucyjnego Stanisława Biernata, którego kadencja upływa 26 czerwca. zobacz więcej wideo »

"Moje sympatie polityczne są określone". Kandydat na sędziego... Trybunał Konstytucyjny wyznaczył termin rozpatrzenia sprawy... Video: tvn24 Trybunał Konstytucyjny wyznaczył termin rozpatrzenia sprawy...19.05.| Trybunał Konstytucyjny zdecyduje o losie trzech swoich sędziów i prezes Sądu Najwyższego. Informacja ta pojawia się na dzień przed rozpoczynającym się kongresem prawników. To będzie pierwsze w historii, wspólne spotkanie sędziów, adwokatów i radców prawnych, którzy głośno mówią "nie" tak zwanej "dobrej zmianie" w sądownictwie. Video: tvn24 Trybunał Konstytucyjny wyznaczył termin rozpatrzenia sprawy...19.05.| Trybunał Konstytucyjny zdecyduje o losie trzech swoich sędziów i prezes Sądu Najwyższego. Informacja ta pojawia się na dzień przed rozpoczynającym się kongresem prawników. To będzie pierwsze w historii, wspólne spotkanie sędziów, adwokatów i radców prawnych, którzy głośno mówią "nie" tak zwanej "dobrej zmianie" w sądownictwie. zobacz więcej wideo »

Trybunał Konstytucyjny wyznaczył termin rozpatrzenia sprawy... Przedstawiciel Trybunału Konstytucyjnego czy rządu? Video: tvn24 Przedstawiciel Trybunału Konstytucyjnego czy rządu?19.05.| Prezes Trybunału Julia Przyłębska mówi, że sprawa Lecha Morawskiego jest zamknięta. Jednak to nie ucina wątpliwości dotyczących roli sędziego Morawskiego w Trybunale Konstytucyjnym. Marek Osiecimski rozmawiał z dziekanem wydziału prawa Uniwersytetu Oksfordzkiego, który prowadził słyną już dyskusję. To na niej Lech Morawski mocno krytykował polską konstytucję i mówił, że jest przedstawicielem rządu, co może podważać jego niezawisłość. Video: tvn24 Przedstawiciel Trybunału Konstytucyjnego czy rządu?19.05.| Prezes Trybunału Julia Przyłębska mówi, że sprawa Lecha Morawskiego jest zamknięta. Jednak to nie ucina wątpliwości dotyczących roli sędziego Morawskiego w Trybunale Konstytucyjnym. Marek Osiecimski rozmawiał z dziekanem wydziału prawa Uniwersytetu Oksfordzkiego, który prowadził słyną już dyskusję. To na niej Lech Morawski mocno krytykował polską konstytucję i mówił, że jest przedstawicielem rządu, co może podważać jego niezawisłość. zobacz więcej wideo »

Przedstawiciel Trybunału Konstytucyjnego czy rządu? "Gdybym był złośliwy, powiedziałbym, że Morawski dobrze się... Video: tvn24 "Gdybym był złośliwy, powiedziałbym, że Morawski dobrze się...12.05. | - Według mojej wiedzy nie toczy się żadna sprawa na temat rzekomej korupcji w Trybunale Konstytucyjnym - mówił w "Faktach po Faktach w TVN24 Patryk Jaki, wiceminister sprawiedliwości. Video: tvn24 "Gdybym był złośliwy, powiedziałbym, że Morawski dobrze się...12.05. | - Według mojej wiedzy nie toczy się żadna sprawa na temat rzekomej korupcji w Trybunale Konstytucyjnym - mówił w "Faktach po Faktach w TVN24 Patryk Jaki, wiceminister sprawiedliwości. zobacz więcej wideo »

"Gdybym był złośliwy, powiedziałbym, że Morawski dobrze się... Lech Morawski odpowiada na pytanie o to kogo reprezentuje Video: www.law.ox.ac.uk Lech Morawski odpowiada na pytanie o to kogo reprezentuje12.05 | Czołowi polscy politycy są skorumpowani, łapówki biorą także sędziowie, a konstytucja to dramat - mówił sędzia Trybunału Konstytucyjnego Lech Morawski na Uniwersytecie w Oksfordzie. Już na początku swojego wystąpienia zaznaczył, że prezentuje stanowisko "tak krytykowanego polskiego rządu". Video: www.law.ox.ac.uk Lech Morawski odpowiada na pytanie o to kogo reprezentuje12.05 | Czołowi polscy politycy są skorumpowani, łapówki biorą także sędziowie, a konstytucja to dramat - mówił sędzia Trybunału Konstytucyjnego Lech Morawski na Uniwersytecie w Oksfordzie. Już na początku swojego wystąpienia zaznaczył, że prezentuje stanowisko "tak krytykowanego polskiego rządu". zobacz więcej wideo »

Lech Morawski odpowiada na pytanie o to kogo reprezentuje Żalek: profesor Rzepliński zanim został sędzią TK, wprost... Video: tvn24 Żalek: profesor Rzepliński zanim został sędzią TK, wprost...11.05. | Jakie kompetencje ma ten człowiek i jakim cudem znalazł się w Trybunale Konstytucyjnym, jeśli potrafi w tak nieprawdopodobny sposób skompromitować i Polskę i tę instytucję, w której się znalazł - pytała w "Kropce nad i" Joanna Mucha (PO), odnosząc się do słów sędziego Lecha Morawskiego. - Sędzia nie reprezentował polskiego rządu, to jego opinia - odpowiedział Jacek Żalek, wiceprzewodniczący klubu PiS. Video: tvn24 Żalek: profesor Rzepliński zanim został sędzią TK, wprost...11.05. | Jakie kompetencje ma ten człowiek i jakim cudem znalazł się w Trybunale Konstytucyjnym, jeśli potrafi w tak nieprawdopodobny sposób skompromitować i Polskę i tę instytucję, w której się znalazł - pytała w "Kropce nad i" Joanna Mucha (PO), odnosząc się do słów sędziego Lecha Morawskiego. - Sędzia nie reprezentował polskiego rządu, to jego opinia - odpowiedział Jacek Żalek, wiceprzewodniczący klubu PiS. zobacz więcej wideo »

Żalek: profesor Rzepliński zanim został sędzią TK, wprost... Mucha: Morawski skompromitował Polskę i Trybunał Konstytucyjny Video: tvn24 Mucha: Morawski skompromitował Polskę i Trybunał Konstytucyjny11.05. | Jakie kompetencje ma ten człowiek i jakim cudem znalazł się w Trybunale Konstytucyjnym, jeśli potrafi w tak nieprawdopodobny sposób skompromitować i Polskę i tę instytucję, w której się znalazł - pytała w "Kropce nad i" Joanna Mucha (PO), odnosząc się do słów sędziego Lecha Morawskiego. - Sędzia nie reprezentował polskiego rządu, to jego opinia - odpowiedział Jacek Żalek, wiceprzewodniczący klubu PiS. Video: tvn24 Mucha: Morawski skompromitował Polskę i Trybunał Konstytucyjny11.05. | Jakie kompetencje ma ten człowiek i jakim cudem znalazł się w Trybunale Konstytucyjnym, jeśli potrafi w tak nieprawdopodobny sposób skompromitować i Polskę i tę instytucję, w której się znalazł - pytała w "Kropce nad i" Joanna Mucha (PO), odnosząc się do słów sędziego Lecha Morawskiego. - Sędzia nie reprezentował polskiego rządu, to jego opinia - odpowiedział Jacek Żalek, wiceprzewodniczący klubu PiS. zobacz więcej wideo »

Mucha: Morawski skompromitował Polskę i Trybunał Konstytucyjny "Spróbuję przedstawić stanowisko tak krytykowanego polskiego... Video: tvn24 "Spróbuję przedstawić stanowisko tak krytykowanego polskiego...11.05. | Czołowi polscy politycy są skorumpowani, łapówki biorą także sędziowie, a konstytucja to dramat - mówił sędzia Trybunału Konstytucyjnego Lech Morawski na Uniwersytecie w Oksfordzie. Już na początku swojego wystąpienia zaznaczył, że prezentuje stanowisko "tak krytykowanego polskiego rządu". Video: tvn24 "Spróbuję przedstawić stanowisko tak krytykowanego polskiego...11.05. | Czołowi polscy politycy są skorumpowani, łapówki biorą także sędziowie, a konstytucja to dramat - mówił sędzia Trybunału Konstytucyjnego Lech Morawski na Uniwersytecie w Oksfordzie. Już na początku swojego wystąpienia zaznaczył, że prezentuje stanowisko "tak krytykowanego polskiego rządu". zobacz więcej wideo »

"Spróbuję przedstawić stanowisko tak krytykowanego polskiego... Morawski: rząd walczy z wszechogarniającą korupcją Video: www.law.ox.ac.uk Morawski: rząd walczy z wszechogarniającą korupcją11.05 | Reformy rządu są po to, by "przeciwdziałać wszechogarniającej korupcji w Polsce" - powiedział na Uniwersytecie w Oxfordzie profesor Lech Morawski, wybrany przez PiS członek Trybunału Konstytucyjnego. Jego zdaniem skorumpowani są czołowi politycy, prawnicy, sędziowie, w tym także sędziowie Trybunału. Video: www.law.ox.ac.uk Morawski: rząd walczy z wszechogarniającą korupcją11.05 | Reformy rządu są po to, by "przeciwdziałać wszechogarniającej korupcji w Polsce" - powiedział na Uniwersytecie w Oxfordzie profesor Lech Morawski, wybrany przez PiS członek Trybunału Konstytucyjnego. Jego zdaniem skorumpowani są czołowi politycy, prawnicy, sędziowie, w tym także sędziowie Trybunału. zobacz więcej wideo »

Morawski: rząd walczy z wszechogarniającą korupcją Safjan: spór o TK to spór o funkcjonowanie systemu prawnego Video: tvn24 /fakt.pl Safjan: spór o TK to spór o funkcjonowanie systemu prawnego09.04 | Prof. Safjan powiedział, że od czterech miesięcy nie doszło do ani jednego spotkania "osoby pełniącej funkcję prezesa", czyli Julii Przyłębskiej, z sędziami. Komentował w ten sposób wniosek grupy sędziów TK do Przyłębskiej o zwołanie Zgromadzenia Ogólnego. Safjan argumentował, że w czasie takiego posiedzenia "wreszcie doszłoby do wymiany zdań" między sędziami. Video: tvn24 /fakt.pl Safjan: spór o TK to spór o funkcjonowanie systemu prawnego09.04 | Prof. Safjan powiedział, że od czterech miesięcy nie doszło do ani jednego spotkania "osoby pełniącej funkcję prezesa", czyli Julii Przyłębskiej, z sędziami. Komentował w ten sposób wniosek grupy sędziów TK do Przyłębskiej o zwołanie Zgromadzenia Ogólnego. Safjan argumentował, że w czasie takiego posiedzenia "wreszcie doszłoby do wymiany zdań" między sędziami. zobacz więcej wideo »

Safjan: spór o TK to spór o funkcjonowanie systemu prawnego "Trybunał jest w stanie całkowitej dezorganizacji" Video: tvn24 "Trybunał jest w stanie całkowitej dezorganizacji"09.04 | - Jesteśmy w punkcie dramatycznym, bo Trybunał Konstytucyjny de facto nie funkcjonuje - stwierdził w "Faktach po Faktach" prof. Marek Safjan, sędzia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej i były szef Trybunału Konstytucyjnego. Jego zdaniem TK jest "w stanie całkowitej dezorganizacji". Video: tvn24 "Trybunał jest w stanie całkowitej dezorganizacji"09.04 | - Jesteśmy w punkcie dramatycznym, bo Trybunał Konstytucyjny de facto nie funkcjonuje - stwierdził w "Faktach po Faktach" prof. Marek Safjan, sędzia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej i były szef Trybunału Konstytucyjnego. Jego zdaniem TK jest "w stanie całkowitej dezorganizacji". zobacz więcej wideo »

"Trybunał jest w stanie całkowitej dezorganizacji" Kuźmiuk do Timmermansa: Trybunał Konstytucyjny jest w pełni... Video: rzw / EBS Kuźmiuk do Timmermansa: Trybunał Konstytucyjny jest w pełni...22.03.2017 | Podczas spotkania z wiceprzewodniczącym Komisji Europejskiej Fransem Timmermansem na Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych (LIBE) europarlamentu w imieniu delegacji PiS głos zabrał Zbigniew Kuźmiuk. Przekonywał, że problemy z polskim Trybunałem Konstytucyjnym zostały rozwiązane, sąd ten działa dobrze i "jest w pełni pluralistyczny". - Proszę się, panie komisarzu, z tego nie śmiać, bo to jest rzeczywistość - tak Kuźmiuk zareagował na uśmiech na twarzy Timmermansa. Polski europoseł pytał też wiceszefa KE o to, czy poda się do dymisji w związku z tym, że jego partia w Holandii "przegrała z kretesem wybory". - Mam nadzieję, że pan jako demokrata z krwi i kości wyciągnie z tego wnioski - mówił Kuźmiuk. Video: rzw / EBS Kuźmiuk do Timmermansa: Trybunał Konstytucyjny jest w pełni...22.03.2017 | Podczas spotkania z wiceprzewodniczącym Komisji Europejskiej Fransem Timmermansem na Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych (LIBE) europarlamentu w imieniu delegacji PiS głos zabrał Zbigniew Kuźmiuk. Przekonywał, że problemy z polskim Trybunałem Konstytucyjnym zostały rozwiązane, sąd ten działa dobrze i "jest w pełni pluralistyczny". - Proszę się, panie komisarzu, z tego nie śmiać, bo to jest rzeczywistość - tak Kuźmiuk zareagował na uśmiech na twarzy Timmermansa. Polski europoseł pytał też wiceszefa KE o to, czy poda się do dymisji w związku z tym, że jego partia w Holandii "przegrała z kretesem wybory". - Mam nadzieję, że pan jako demokrata z krwi i kości wyciągnie z tego wnioski - mówił Kuźmiuk. zobacz więcej wideo »

Kuźmiuk do Timmermansa: Trybunał Konstytucyjny jest w pełni... Konstytucjonalista o wyroku Trybunału: w tym składzie nie może... Video: tvn24 Konstytucjonalista o wyroku Trybunału: w tym składzie nie...16.03. | Orzekały osoby, co do poprawności wyboru których są wątpliwości, część sędziów nie mogła wziąć udziału w rozprawie, a jeden z sędziów powinien zostać wyłączony z orzekania. To powoduje wrażenie pogłębiającego się chaosu - komentował czwartkowy wyrok Trybunału Konstytucyjnego doktor Ryszard Balicki, konstytucjonalista z Uniwersytetu Wrocławskiego. Video: tvn24 Konstytucjonalista o wyroku Trybunału: w tym składzie nie...16.03. | Orzekały osoby, co do poprawności wyboru których są wątpliwości, część sędziów nie mogła wziąć udziału w rozprawie, a jeden z sędziów powinien zostać wyłączony z orzekania. To powoduje wrażenie pogłębiającego się chaosu - komentował czwartkowy wyrok Trybunału Konstytucyjnego doktor Ryszard Balicki, konstytucjonalista z Uniwersytetu Wrocławskiego. zobacz więcej wideo »

Konstytucjonalista o wyroku Trybunału: w tym składzie nie może...

Następnie podobne próby wydrążenia instytucji podjęto wobec Krajowej Rady Sądownictwa, odpowiedzialnej za powoływanie i awansowanie sędziów, a także wobec Sądu Najwyższego. Pierwsza próba była udana, czego efektem jest całkowicie wydrążona ze swojej funkcji neo-KRS. Druga próba udała się częściowo – Prawu i Sprawiedliwości udało się powołać dwie nowe izby Sądu Najwyższego, ale z powodu oporu społecznego całkowite pozbawienie funkcji najwyższego polskiego organu sądowniczego spaliło na panewce. To w tym przypadku okazało się, że państwo prawa żyje w sercach i umysłach Polaków, w każdym razie w sercach i umysłach tych wielu tysięcy ludzi, którzy przeciwko demolowaniu Sądu Najwyższego protestowali.

Odtwarzaj Protest przed Sądem Najwyższym / Wideo: tvn24

Lekceważąc sądy

Mimo częściowego sukcesu, jakim była obrona SN, plan Kaczyńskiego, polegający na usunięciu wszelkich przeszkód dla samowoli władzy politycznej, powiódł się. Brak skutecznego Trybunału Konstytucyjnego powoduje, że PiS nie musi się przejmować Konstytucją, bo każda, nawet niezgodna z nią ustawa, będzie obowiązującym prawem. Nie uchyli jej przecież całkowicie lojalny TK. Kaczyńskiemu udało się także usunąć inne ważne elementy państwa prawa, te elementy, które stanowią składowe głębokiej struktury praworządności. Chodzi tu o dwie kwestie. Po pierwsze, PiS wmówił Polakom, że można bezkarnie lekceważyć wyroki sądów. Robił to przecież otwarcie w przypadku poprzedniego, jeszcze niezależnego Trybunału Konstytucyjnego, robi to teraz w stosunku do wyroków innych sądów polskich (np. wyroku NSA nakazującego ujawnienie list poparcia dla kandydatów do neo-KRS), a nawet w stosunku do wyroków sądów europejskich, takich jak TSUE.

Drugim elementem niszczącym głęboką strukturę praworządności jest wmawianie Polakom, że sędziowie zawsze są stronniczy, zawsze są polityczni, a kierunek ich stronniczości zależy od tego, kto ich powołał. Takie postawienie sprawy jest z gruntu niesłuszne, ponieważ historia ostatnich 30 lat dowodzi, że sędziowie powoływani przez daną partię nie mieli żadnego problemu, aby jej woli politycznej się później sprzeciwić. Wytworzenie przekonania, że sędziowska bezstronność jest jednym wielkim oszustwem to cios, który państwo prawa będzie odczuwać niezwykle długo. Połączone z zaszczepieniem przekonania, że wyrok, który nam się nie podoba, można nazwać decyzją podjętą przy kawie i ciasteczkach, powoduje, że praworządność zostaje pozbawiona swojego głównego źródła zasilania – ludzkiego zaufania, że to prawo, a nie czyjeś widzimisię rządzi naszymi sprawami.

Nie wszystko stracone

Gdzież zatem jesteśmy po czterech latach niszczenia polskiego państwa prawa? Jesteśmy w momencie, w którym nie wszystko jeszcze stracone, choć wiele PiS-owi udało się zniszczyć. Nie przesadzał przecież prof. Adam Strzembosz, mówiąc, że chce mu się płakać, kiedy patrzy na to, jak obecna większość w kilkanaście miesięcy niszczy coś, co on i wielu innych budowało z mozołem przez 30 lat. Państwo prawa bowiem, zwłaszcza to zawarte w ludzkich sercach i umysłach, jest dość kruche, zwłaszcza jeśli uderzy się w nie młotem bezczelnej propagandy.

Odtwarzaj Profesor Strzembosz apeluje, rzecznik rządu odpowiada / Wideo: Fakty TVN

Ponieważ jednak nie wszystko zostało zniszczone, jest nadzieja na odbudowanie polskiego państwa prawa. Jak to zrobić? Na pewno przy poszanowaniu wszelkich zasad praworządności, nie da się bowiem leczyć dżumy cholerą. Z tej perspektywy trochę niepokoi zapowiedź opozycji, że naprawa państwa prawa nastąpi po wyborach poprzez uchwalenie jednej superustawy, która usunie wszelkie skutki działań PiS. Niestety, w naszym porządku prawnym taka ustawa zgodna z Konstytucją jest trudna do pomyślenia. Państwo prawa powinno być naprawiane z wyczuciem i powoli, tak jak naprawia się rozregulowany zegarek. Przywrócenie wiary, że Konstytucja znowu coś znaczy, nie może się odbywać przez jej lekceważenie. Miejmy nadzieję, że nasze przyszłe władze, które tego zadania się podejmą, nie wpadną na pomysł, żeby naprawiać państwo prawa tymi samymi metodami, które służyły do jego niszczenia. Przypominałoby to bowiem naprawianie zepsutego zegarka młotkiem – może i spektakularne, ale zupełnie przeciwskuteczne.

Marcin Matczak jest prawnikiem i profesorem Uniwersytetu Warszawskiego, autorem kilkudziesięciu prac naukowych. Ostatnio opublikował książkę "Imperium tekstu. Prawo jako postulowanie i urzeczywistnianie świata możliwego".