Op de tweehonderd meter tussen de uitgang van de metro en de ingang van de NRC-redactie in Amsterdam kwam ik vorige week drie lege waterflesjes tegen. Ik heb ze in een afvalbak gegooid en ze zullen waarschijnlijk op de vuilverbranding eindigen. Maar veel van dit soort flesjes komt na de nodige omzwervingen in rivieren terecht, in zeeën en oceanen, waar ze langzaam uiteenvallen in steeds kleinere stukjes. Volgens The New Plastics Economy, waarin bedrijven, wetenschappers en overheden samenwerken, bevatten oceanen rond 2050 meer plastic dan vis.

NRC Groen Elke woensdag de laatste ontwikkelingen rond klimaat, energie en duurzaamheid. Inschrijven

Microplastics en nanoplastics zijn intussen overal. Ze hebben iets griezeligs omdat ze grotendeels onzichtbaar zijn. Microplastics zijn 0,05 tot 5 mm groot, aldus de website van de Wageningen Universiteit, nanoplastics zijn maar liefst 1000 keer zo klein als een algencel.

Recentelijk verschenen twee studies waarin wordt geprobeerd in te schatten hoeveel van die deeltjes in het water en in de atmosfeer rondzwerven. Dat doen ze door te becijferen hoeveel wij mensen van het spul binnenkrijgen.

Canadese wetenschappers vergeleken 26 studies over plasticdeeltjes in voedingsmiddelen (variërend van vis tot suiker en bier). Het eten dat ze bekeken is samen verantwoordelijk voor zo’n 15 procent van de calorieën die een gemiddelde Amerikaan tot zich neemt. Op basis van de deeltjes die ze daarin aantroffen, becijferden ze dat een Amerikaan jaarlijks zeker 50.000 plasticdeeltjes binnenkrijgt. Het zal meer zijn, vermoedt onderzoeker Kieran Cox in de Britse krant The Guardian, want vlees, zuivel en groentes zaten er niet bij.

Is het écht slecht?

Hoe pril dit soort onderzoek is, blijkt uit een vergelijkende Australische studie in opdracht van het Wereld Natuur Fonds. Daarin wordt becijferd dat we maar liefst 5 gram plastic, dat is ongeveer één creditcard, per week consumeren.

Overigens is nog onduidelijk of het binnenkrijgen van al dat plastic ook echt slecht voor ons is. Wellicht hangt het af van het soort plastic. Is het bijvoorbeeld een verbinding met chloor? Of zijn het deeltjes die algen of bacteriën aantrekken en dan samenklonteren? Er is nog veel onderzoek nodig, maar ik zou graag het zekere voor het onzekere nemen.

Lees ook: Plastic afval maakt stinkende wonden

Dat kan een klein beetje. In flesjeswater zitten namelijk veel meer plastic deeltjes dan in kraanwater. Wie zijn drinkwater uit flessen haalt krijgt jaarlijks zo’n 130.000 plasticdeeltjes binnen, terwijl je door kraanwater ‘slechts’ 4.000 deeltjes inneemt. Dat is eigenlijk wel terecht, gelet op de vele zwerfflesjes in Amsterdam.

Een versie van dit artikel verscheen ook in NRC Handelsblad van 29 juni 2019