ANDRZEJ SAPKOWSKI: Absolutnie nie.

Miewa pan blokady twórcze?

– Każdy miewa. Ale i one są przereklamowane. Nadto, żaden writer’s block nie przeszkodzi w robieniu korekt i poprawek w materiale stworzonym wcześniej. Takie korekty są niezbędne, zawsze trzeba poświęcać na nie czas – czemuż więc nie wykorzystać właśnie tych chwil, gdy blokada nie pozwala tworzyć niczego nowego?

Jak wygląda pana miejsce pracy?

– Standardowo, rzekłbym. Monitor i klawiatura, słowniki, leksykony i encyklopedie w zasięgu ręki.

Co pomaga, a co przeszkadza panu w skupieniu? Czy są jakieś rzeczy, bez których nie może się pan obejść podczas pisania?

– Nic mi nie przeszkadza. Ani nic nie pomaga, niestety.

Czy plany i konspekty książek zapisuje pan od razu w edytorze tekstów, a może wcześniej na papierze?

– Od razu w edytorze tekstu, nie wyobrażam już sobie pisania inaczej. Ale droga do tego nie była krótka, przyznam. Przez długi czas pisałem odręcznie na luźnych kartkach, skreślałem, bazgrałem, wklejałem, stos układałem na biurku, a komputer traktowałem jako maszynę do pisania. Z tym też były problemy – maszyny do pisania, którymi posługiwałem się wprawnie, miały klawiaturę qwertz, a komputery: qwerty. Długo trwało, nim się przestawiłem. I jeszcze dłużej, zanim nauczyłem się korzystać z możliwości i dobrodziejstw edytora.

Czy w pana dziennym rytmie pracy jest jakaś regularność i powtarzalność?

– Można powiedzieć, że jest, choć wynika to ze specyficznej sytuacji. Kiedy decydowałem się na zostanie full time writerem, świadomie rezygnując z jakiejkolwiek innej formy zarobkowania, moja żona nie komentowała, wydawała się akceptować decyzję. Mimo tego dostrzegałem w jej oczach cień przerażenia. Nie była pewna, czy zostanie pisarzem na pełny etat nie oznacza aby u mnie ustrojenia się w czarny płaszcz i długi szal i spędzania dni i nocy na piciu wódki w klubach pisarskich i lokalach dla artystów. Zastanawiała się, skąd będziemy brać pieniądze na komorne. Aby ją przekonać, że pisarstwo traktuję poważnie, jak zawód, wypracowałem zwyczaj siadania do komputera od rana, zaraz po porannej kawie, tak jak za biurko w „normalnej” pracy. I w zasadzie tak jest do dziś. Od rana do komputera –albo piszę, albo poprawiam, albo zbieram materiały. Ale że żona już dawno uwierzyła we mnie jako pisarza, a i z komornym też jakoś dajemy radę, toteż pozwalam sobie na nieregularności. Czytaj: coraz częściej siadam do pisania, kiedy mi się chce.

Codzienne czynności – takie jak, dajmy na to, odkurzanie albo pielenie ogródka – lubi pan czy nie znosi? Niektórzy pisarze traktują tego typu zajęcia domowe jak odskocznię od pracy umysłowej. A może radzi pan sobie w inny sposób?

– Odskocznia to rzecz cenna i potrzebna. Gdy tylko mogę,jadę na ryby – zaznaczam przy tym, że łowię wyłącznie na sztuczną muszkę i uprawiam c&r, catch and release, czyli nigdy złowionych ryb nie zabijam. A na co dzień mam kuchnię. Lubię i umiem gotować, gotowanie to dla mnie świetna rozrywka, odpoczynek i odprężenie. Ugotować umiem absolutnie wszystko, ale moja specjalność to ryby, owoce morza i wszelkiego rodzaju zupy. Gotuję praktycznie codziennie, każdego dnia. Chyba że ugotuję dużo, duży gar, wtedy mam parę dni wolnego. Z innych zajęć domowych – programowo nic. Zero.

Czyli jada pan, jak rozumiem, również regularnie.

– Tak, bardzo tego przestrzegam. A przynajmniej staram się przestrzegać.

Łowienie i gotowanie równa się wypoczynek. A lubi pan jakieś bierne formy relaksu?

– Czytanie książek. Czytam w zasadzie codziennie, nigdy nie liczyłem, ale myślę, że będzie tego chyba jakieś pięćdziesiąt książek rocznie. Aha, dodam jeszcze telewizję. Nie przepuszczam zwłaszcza ważnych amerykańskich seriali, ostatnimi czasy o niebo lepszych od filmów pełnometrażowych. Lubiłem Mad Men, Breaking Bad, House of Cards, Dextera, Fargo, Zakazane imperium, Piratów. Ostatnio w tv warte oglądania są tylko seriale Wikingowie, The Walking Dead i The Knick. Niecierpliwie czekam na nowy sezon Gry o tron, niekoronowanej, acz prawowitej królowej seriali.

Jaki jest pana stosunek do pracy: lubi pan pracować, a może nie umiałby żyć bez pracy? Wyznacza pan sobie cele do realizacji?

– Mój stosunek do pracy? Ambiwalentny, rzekłbym. Nie lubię i nigdy nie lubiłem. Dwadzieścia z hakiem lat pracy za biurkiem wspominam ze zgrozą i odrazą. Ale rozumiem i akceptuję konieczność, w końcu żyć z czegoś trzeba. Z pisarstwem jako pracą jest lepiej: nie ma musu wstawać świtem bladym, czyli o siódmej, nie ma się nad sobą szefów idiotów, nie ma się kolegów gadów. Poprawka: kolegów gadów ma się jako pisarz bez liku, ale nie ma musu oglądać ich codziennie. Czy mógłbym obecnie żyć bez pracy, czytaj: bez pisania? Gdybym nie musiał martwić się o byt? Nie sądzę, bym mógł. A cele? Wyznaczam sobie ambitne. Z realizacją ich jest niestety gorzej.

„*Fragment książki Agaty Napiórskiej "Jak oni pracują? Rozmowy z polskimi twórcami"”

Andrzej Sapkowski, urodzony w 1948 roku w Łodzi – pisarz fantasy. Twórca postaci Wiedźmina. W 2012 roku minister kultury i dziedzictwa narodowego Bogdan Zdrojewski odznaczył go srebrnym medalem Gloria Artis. Laureat Paszportu „Polityki” oraz – pięciokrotnie – Nagrody im. Janusza A. Zajdla. Z wykształcenia ekonomista. Mieszka w Łodzi.

Agata Napiórska. Dziennikarka i tłumaczka. Redaktor naczelna magazynu "Zwykłe życie". Mieszka w Warszawie.