Brandveiligheid van nieuwe hoogbouw "staat onderaan de prioriteitenlijst". Daarvoor waarschuwt de brandweer, nu steeds meer steden de hoogte in gaan om woningnood te bestrijden.

In de hele Randstad worden op dit moment hoge torens gebouwd. Rotterdam spant de kroon met de 'Zalmhaventoren' van 215 meter, maar in alle grote steden komen flats die de 100 meter ruimschoots overschrijden.

En die hoogte vormt een risico bij brand. Vanaf buiten blussen kan ongeveer tot 30 meter hoog. Daarboven kan een brand alleen van binnen worden bestreden, stelt de landelijk portefeuillehouder incidentenbestrijding, Esther Lieben, tevens brandweercommandant in Den Haag.

Er zijn wel veiligheidsvoorschriften voor hoogbouw, maar de brandweer vindt die niet streng genoeg nu gebouwen hoger worden. "De meeste mensen denken dat het losloopt, tot er een incident is. Maar bij ingewikkelde bouw moet je niet verwachten dat de brandweer veel kan doen als er eenmaal brand woedt."

Tragisch

Tragisch voorbeeld was de Londense Grenfell Tower. Daar vonden twee jaar geleden 72 mensen de dood, onder meer doordat de gevel makkelijk vlam vatte, de brandweer slecht toegang had tot het gebouw en vluchtroutes geblokkeerd waren. Zo'n "afschuwelijk" voorval ziet Lieben niet direct in Nederland gebeuren, al toont het volgens haar wel aan hoe belangrijk preventie is.

Bewoners overleven zo'n brand alleen als er vooraf is nagedacht over vluchtroutes, brandwerend materiaal, scheidingswanden, liften die in gebruik kunnen blijven bij brand en betere interne blusinstallaties, zoals sprinklers. Met dat soort maatregelen kunnen "uren" worden gewonnen, zodat niet ieder brandje uitmondt in "een vuurzee die door het hele gebouw heen gaat".

Probleem is volgens Lieben dat pas laat in het bouwproces met de brandweer wordt gesproken. Veiligheidsadviezen stuiten dan op weerstand, omdat de bouwplannen al klaarliggen en de begroting al is gemaakt. "Als wij vervolgens zeggen dat het niet veilig is en dat er ander materiaal moet worden gebruikt, dan gaat dat niet lekker."

Lieben roept bouwers op de brandweer vanaf het begin van een bouwproces uit te nodigen. "Dat gaat een hoop geld kosten, maar dat hoort erbij."

Bouwsector 'denkt graag mee'

Bouwend Nederland vindt het goed dat de brandweer zorgen uit over brandbestrijding bij hoogbouw en gebruik van preventieve maatregelen, maar wijst erop dat er wel gewoon al overheidsvoorschriften zijn. "Deze voorschriften worden direct vanaf de ontwerpfase meegenomen. Ook bouwmaterialen worden onderworpen aan strenge toetsing."

"Als de brandweer aanleiding ziet om deze voorschriften aan te scherpen, dan adviseren wij hen hierover in gesprek te gaan met de minister van Binnenlandse Zaken. De bouwsector denkt graag mee over preventieve maatregelen en oplossingen om brandbestrijding bij hoogbouw te vergemakkelijken."