20/03/2019

Bildo: La brazila prezidento planas malfermi la indiĝenajn rezervejojn al bredado, agrikulturo kaj minekspluatado por eksterlandaj societoj.

Tio estis unu el la unuaj aranĝoj deciditaj de Jair Bolsonaro la 1an de januaro 2019, kiam li akiris la potencon: metante la demarkaciojn de la teritorioj, kie rajtas vivi la indiĝenoj, sub la administracio de la ministrejo pri agrikulturo, la brazila registaro provokis polemikon kaj revigligis malnovajn timojn. La Konstitucio de 1988 fakte establis la rajton por la indiĝenoj, postuli demarkaciojn de siaj teritorioj, por limigi la antaŭeniradon de la grandaj ekspluatejoj en la arbaron. Tiu tasko estis konfidita al la "Nacia Fondaĵo de la Indianoj" (Funai), kiu atentis pri la protektado de la Amazonia arbaro kaj de la indiĝenoj, kiuj vivas en ĝi.

Laŭ la indiĝenoj de Amazonio kaj ties defendantoj, tiu aranĝo finfine signifas, ke la indiĝenaj teritorioj estas malavare liveritaj, kaj fariĝas nun facilaj kaptaĵoj de la agrikultura industrio. Tiun donacon akompanis polemika nomumo: tiu de Tereza Cristina, membro de la «kamparisma bloko», tre proksima al la interesoj de la agrikultura industrio, ĉekape de la ministrejo pri Agrikulturo.

Ĉio ĉi, ne kalkulante la sintenon malkaŝe malestiman de Jair Bolsonaro kontraŭ la indiĝenaj populacioj: en 1998 ekzemple, li bedaŭris en la ĵurnalo Correio Braziliense, ke «la brazila kavalerio ne estis tiel efika kiel tiu de la Usonanoj: ĝi sukcesis, male al nia, ekstermi siajn indianojn». Kaj dum lia balotkampanjo, li ne kaŝis sian volon redukti la teritoriojn de la Indianoj, en Amazonio, kiun li kvalifas «neproduktiva».

En tiu kunteksto, la indiĝenoj timas perdon de siaj teritorioj. Tio okazas interalie en la rezervejo Raposa Serra do Sol, en la Ŝtato Rorajmo, ekstremnorde de la lando. La brazila registaro, kiu certigas sian intencon gardi por la indiĝenoj parton de la profitoj, volas ekspluatadi la resursojn de tiu areo. Raposa Sierra do Sol estas la dua plej granda rezervejo da uranio en la mondo. Ĝi entenas ankaŭ minojn da diversaj ercoj.

En tiu raportaĵo en la portugala lingvo, tradukita kaj subtekstita en la franca fare de la revuo "Courrier international", la brazila ĵurnalo "Fohla de São Paulo" aŭskultis la timon de la 17 000 Indianoj macuxi, kiuj vivas en tiu rezervejo.