Rob Roos (links) met toenmalig lijsttrekker voor de Eerste Kamer Henk Otten in het provinciehuis van Den Haag, net na de Statenverkiezingen. Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

Een van hen is Rob Roos. ‘Ik had geen enkele politieke ambitie, maar heb wel de partij in Zuid-Holland opgebouwd’, zegt hij in de auto op de terugweg van het EU-parlement in Straatsburg. Desondanks werd hij als lijsttrekker gekozen in zijn provincie, kon hij naar het Europees Parlement en stond hij op plek dertien voor de Eerste Kamer. De senaat heeft hij laten passeren; het zag ernaar uit dat hij met Brussel hetzelfde zou doen en fractievoorzitter in Zuid-Holland zou blijven.

Totdat de onderhandelingen, onder leiding van Hans Wiegel, uiteindelijk klapten en ook een doorstart mislukte – ‘op weg naar het altaar’, aldus Roos. Nu kiest hij alsnog voor het Europees Parlement. Zijn plek als fractievoorzitter geeft hij op, wel blijft hij Statenlid. ‘Ze kunnen het zonder mij, maar ik vind het moeilijk het team in de steek te laten.’

Stapeling van functies

En daar wordt het ingewikkeld. De combinatie van Europees Parlement en Provinciale Staten is niet verboden, maar in Nederland niet veel vaker vertoond. Anders dan FvD hebben de meeste partijen richtlijnen voor welke functies kunnen samengaan. ChristenUnie en Partij voor de Dieren noemen deze beide mandaten ‘onverenigbaar’, de PvdA staat een dubbelmandaat toe voor maximaal een jaar. Het CDA verbiedt een stapeling van politieke functies die tot een zodanige belasting leidt dat ‘geen behoorlijke vervulling’ is te verwachten.

Alleen de PVV is rekkelijker. Enkele senatoren zijn ook raadslid en Statenlid, anderen combineerden Tweede Kamer en gemeenteraad. Geert Wilders werd in 2014 als Kamerlid in het Europees Parlement gekozen. De combinatie werd hem verboden. Een klacht hiertegen werd door het Europese Hof van Justitie niet ontvankelijk verklaard. PVV’er Laurence Stassen was in 2011 wel lid van het Europees Parlement én Statenlid. Stassen verliet de PVV in 2014.

Europarlementariër is een voltijdbaan. De vergoeding is daarop afgestemd: 8.757 euro per maand exclusief onkosten. Volgens het Inter Provinciaal Overleg besteedt een Statenlid van Zuid-Holland – 1.200 euro per maand – gemiddeld 19 uur per week aan zijn functie. Vergaderd wordt in Den Haag doorgaans op dinsdag en woensdag, wat ook in Brussel en Straatsburg vergaderdagen zijn.

Houdt Roos aan beide mandaten vast? ‘Ik ga daar in het reces rustig over nadenken.’

Verbetering: in een eerdere versie van dit artikel stond dat het in Nederland niet eerder voor is gekomen dat een politicus een lidmaatschap van het Europees Parlement combineerde met een functie in de binnenlandse politiek. Dat klopt niet: Laurence Stassen was namens de PVV zowel Statenlid als lid van het Europees Parlement. Ook stond er dat Rob Roos van plan was om namens Forum gedeputeerde te worden. Dat is nooit zijn ambitie geweest, hij wilde fractievoorzitter blijven.