In mijn ochtendblad las ik gisteren dat de ereleden van het oudemannennetwerk uit het bedrijfsleven waren uitgenodigd bij de premier. Zestien president-commissarissen van AEX-bedrijven waaronder ABN Amro (Tom de Swaan), ASML (Gerard Kleisterlee), ING (Hans Wijers) en Signify (Arthur van der Poel) mochten volgens de gastenlijst die het Financieele Dagblad publiceerde gistermiddag op visite komen in het Catshuis. Shell en Unilever waren er niet bij, die hebben hun eigen bezoekuren.

Ze hadden zich laten proppen in zwarte, geblindeerde busjes om zich te laten rijden naar de ambtswoning van de minister-president en daar ruim een uur met hem te praten. Over leuke dingen voor het bedrijfsleven uiteraard, én, zo schreven de kranten in aanloop naar de ontmoeting, over ‘de verkilde relatie tussen politiek en bedrijfsleven’.

Thuis hebben we vijf kwartier gelachen, toen we dat lazen van die ‘verkilde relatie tussen politiek en bedrijfsleven’. Eén akkefietje rond de dividendbelasting, één van de pot gerukte commissaris bij ING die zich beklaagt over ‘de toon’ van de volksvertegenwoordiging, een handvol debatjes in de Tweede Kamer over de vrijpostigheid van een paar ceo’s, en de mannen uit het bedrijfsleven staan zich met trillende onderlipjes hevig zorgen te maken over ‘de verkilde relatie’.

Terwijl, zo blijkt uit het proefschrift van de econoom Wilmar Bolhuis, die gisteren promoveerde op ruim dertig jaar verkiezingsbeloften, het bedrijfsleven áltijd meer dan uitstekend verzorgd wordt door opeenvolgende kabinetten — of die nou linksig of rechtsig zijn. Bolhuis vergeleek van negen kabinetten sinds 1986 wat de verschillen zijn tussen vóór en na de verkiezingen, tussen beloften in verkiezingsprogramma’s en de realiteit in regeerakkoorden. Met als opmerkelijk resultaat onder meer dit: gewone mensen worden steevast genaaid, bedrijven krijgen steevast meer dan wat ze beloofd was.

In verkiezingstijd gaan politici de deuren langs met mooie praatjes over lastenverlichting voor de hardwerkende Nederlander, in tv-debatten zuigen ze de borst vol lucht om tranentrekkende oneliners uit te kunnen stoten, over ‘gewone mensen’ die ‘eindelijk zullen krijgen wat ze toekomt’. Maar als ze eenmaal aan de onderhandelingstafel zitten om een regeerakkoord in elkaar te klussen, vallen de lasten voor ‘de hardwerkende Nederlander’ en ‘de gewone mensen’ toch hoger uit dan voorgespiegeld in de gezamenlijke verkiezingsprogramma’s. En krijgt plotsklaps het bedrijfsleven zomaar lagere belastingen cadeau, terwijl dat vaak helemaal niet beloofd was.

En dat niet één keer, niet twee keer, maar vrijwel elke keer wanneer er een nieuwe regering wordt gevormd, ongeacht wie er aan de onderhandelingstafel zitten. Volgens Bolhuis komt dat doordat de lobby van het bedrijfsleven veel sterker en effectiever is dan de lobby voor arbeid — een constatering waarvoor je niet gepromoveerd hoeft te zijn.

Ondanks alle pathetiek over de gewone, normale Nederlander. Ondanks alle hoogdravende flauwekul over de hardwerkende Nederlander. Ondanks alle geween over de verweesde Nederlander.

En dan nu, als er één keertje een heel klein beetje wrijving is en een bedrijf één keertje bij hoge uitzondering zijn zin níét krijgt, staan jan en alleman meteen met ernstige gezichten te kermen over ‘een verkilde relatie’.

Als er al een relatie mogelijk een beetje ‘verkild’ is, dan is het die met de belastingbetalende, gewoon normale, hardwerkende Nederlander.