Στον προθάλαμο του γραφείου του αερολιμενάρχη Σαντορίνης στέκει μια ξύλινη μακέτα. «Ετσι θα ήταν οι εγκαταστάσεις μας» λέει ο Ηλίας Τανισκίδης που μετράει σχεδόν δύο δεκαετίες ως αερολιμενάρχης.

Οταν ανέλαβε οι κτιριακές εγκαταστάσεις βασίζονταν σε αρχιτεκτονικά σχέδια που εκπονήθηκαν στα τέλη της δεκαετίας του ’80. Ακολούθησε μια μικρή επέκταση της αίθουσας αναχωρήσεων κατά 300 τ.μ. προς την πλευρά του πεζοδρομίου και η κατασκευή της αίθουσας αφίξεων. Οι διαρκώς αυξανόμενες ανάγκες του αεροδρομίου όμως δεν καλύπτονταν.

Η ΥΠΑ ανέθεσε στις αρχές του 2000 στην εταιρεία IBI Group Ltd την εκπόνηση μελέτης για τις προοπτικές ανάπτυξης του αεροδρομίου. Η εικόνα που κατέγραψαν τότε οι μελετητές δεν διέφερε πολύ από τη σημερινή. «Το υφιστάμενο κτίριο, σχεδιασμένο να εξυπηρετεί 150 επιβάτες την ώρα αιχμής ανά κατεύθυνση, εξυπηρετεί σήμερα περισσότερους από 400 επιβάτες», έγραφαν. «Το δάπεδο στάθμευσης μπορεί να εξυπηρετήσει τρία αεροσκάφη ανά ώρα, ενώ οι απαιτήσεις το 2001 ήταν τουλάχιστον για 5 αεροσκάφη στην ώρα αιχμής». Αρχικά οι μελετητές πρότειναν μεταξύ άλλων διπλασιασμό των χώρων διακινήσεων επιβατών, επέκταση του υφιστάμενου κτιρίου και κατασκευή νέου κτιρίου 6.000 τ.μ. για προορισμούς εντός και εκτός συνθήκης Σέγκεν. Η δημοπράτηση του έργου όμως δεν έγινε ποτέ. Οπως λέει ο κ. Τανισκίδης όλα πάγωσαν μετά τις εκλογές του 2004.

«Εάν προχωρούσε το σχέδιο, θα είχαμε σήμερα μια πίστα που θα χωρούσε 16 αεροπλάνα και νέο κτίριο τριών ορόφων και 13.500 τ.μ. αντί των 3.500 τ.μ. που έχουμε σήμερα» λέει ο αερολιμενάρχης. Βρισκόμαστε στο μπαλκόνι του γραφείου του. Μπροστά μας απλώνεται η πίστα του αεροδρομίου. Σε κανένα σημείο της δεν έχει διαγράμμιση. «Σε κάποιο βαθμό αυτό μας εξυπηρετεί», λέει. «Εάν υπήρχαν διαγραμμίσεις θα χωρούσαν μόνο πέντε αεροπλάνα».

Σχέδια επεκτάσεων που δεν πραγματοποιήθηκαν ποτέ έγιναν και για το αεροδρόμιο της Κέρκυρας. Οι υπάρχουσες κτιριακές εγκαταστάσεις εκεί φτάνουν τα 7.500 τ.μ. και το master plan προέβλεπε διπλασιασμό τους μέχρι το 2030. «Οι υποδείξεις έμειναν στο συρτάρι. Το λιγότερο που θα μπορούσε να γίνει θα ήταν μία ακόμη αίθουσα 1.200 τ.μ. για διεθνείς αναχωρήσεις» λέει ο πρόεδρος του συλλόγου Υπαλλήλων Πολιτικής Αεροπορίας Κέρκυρας, Γιώργος Μαυρωνάς.

«Δεν χρειάζονται πολυτελείς εγκαταστάσεις. Πρέπει όμως να γίνουν παρεμβάσεις εάν θέλουμε ένα αεροδρόμιο που θα εξυπηρετεί τους επιβάτες με αξιοπρέπεια».

Η διοίκηση της ΥΠΑ αρνήθηκε να απαντήσει στα ερωτήματα της «Κ». Βάσει της σύμβασης παραχώρησης των 14 περιφερειακών αεροδρομίων η κοινοπραξία Fraport AG- Slentel Ltd έχει δεσμευτεί στην υλοποίηση επενδύσεων που θα προσεγγίζουν τα 330 εκατομμύρια ευρώ την πρώτη τετραετία, ενώ για όλη τη διάρκεια της παραχώρησης (40 χρόνια) θα φτάσουν το 1,4 δισ. Εκπρόσωποι των εργαζομένων στα αεροδρόμια, τουριστικοί πράκτορες και στελέχη της τοπικής αυτοδιοίκησης μιλούν για πολυετή απαξίωση των περιφερειακών αεροδρομίων. Λένε στην «Κ» ότι είναι κερδοφόρα και ότι θα μπορούσαν –εφόσον τα ίδια διαχειρίζονταν τα έσοδά τους και όχι η ΥΠΑ- να προβούν στις απαραίτητες ανακαινίσεις χωρίς να προχωρήσει η ιδιωτικοποίησή τους.

Η Αννα Καμμή, τουριστικός πράκτορας και δημοτική σύμβουλος της αντιπολίτευσης στη Μύκονο με την Κίνηση Ενεργών Πολιτών Μυκόνου κάνει λόγο για ευθύνες των κυβερνήσεων που δεν αξιοποίησαν τους πόρους των αεροδρομίων για να βελτιώσουν την εικόνα των εγκαταστάσεων. «Τα έσοδα από αυτά, τα οποία είναι τεράστια, είναι ανταποδοτικά και αντί να εγγράφονται στον κρατικό προϋπολογισμό ξεκάθαρα πηγαίνουν στην μαύρη τρύπα του χρέους», λέει. Παράλληλα εκφράζει την ανησυχία της ότι ενδεχόμενη αύξηση των τελών των αεροδρομίων μπορεί να απομακρύνει τις αεροπορικές εταιρείες χαμηλού κόστους (low cost) από ακριβούς προορισμούς. Αυτή την εβδομάδα η Περιφέρεια Ιονίων Νήσων που αντιδρά στην ιδιωτικοποίηση αποφάσισε να πραγματοποιήσει μετά τις εθνικές εκλογές τοπικό δημοψήφισμα για την παραχώρηση των αεροδρομίων.

Γραφειοκρατικά εμπόδια

Σήμερα απλά προβλήματα δεν αντιμετωπίζονται άμεσα λόγω γραφειοκρατίας. Οποιοδήποτε λειτουργικό έξοδο –ακόμη και για προμήθεια χαρτιού υγείας- πρέπει να εγκριθεί από τις κεντρικές υπηρεσίες στην Αθήνα. Η διαδικασία μπορεί να κρατήσει λίγες ημέρες ή και να ξεπεράσει τους δύο μήνες. Γι’ αυτό και οι τουαλέτες σε Κέρκυρα και Σαντορίνη παρουσιάζουν κατά καιρούς βλάβες και έντονη δυσοσμία. Στη Μύκονο η ετήσια πίστωση για χαρτί υγείας υπολογίζεται στα 2.000 ευρώ. Οι περισσότεροι προμηθευτές όμως δεν δέχονται να συνεργαστούν με το αεροδρόμιο και να ρισκάρουν να καθυστερήσει πολλούς μήνες η εξόφλησή τους από το δημόσιο. Γι' αυτό και οι ανάγκες καλύπτονται μερικώς από δωρεές επιχειρηματιών του νησιού και του σωματείου ξενοδόχων.

Τουαλέτες στο αεροδρόμιο της Κέρκυρας.

«Είναι αδιανόητο να μην καλύπτουν τα αεροδρόμια πρώτες ανάγκες για βρύσες ή χαρτί υγείας» λέει ο Δημήτρης Διαβάτης πρόεδρος Συνδέσμου Τουριστικών Πρακτόρων Κέρκυρας. Πρόσφατα οι τουριστικοί πράκτορες του νησιού πλήρωσαν για να μπει φρέον στα κλιματιστικά του αεροδρομίου (τα οποία δεν λειτουργούσαν επί 1,5 ημέρα τον Ιούλιο). Πέρυσι κάλυψαν τα έξοδα βαψίματος της εξωτερικής περίφραξης. Αντίστοιχα τον Αύγουστο στη Μύκονο η δημοτική αρχή ανέλαβε να αποφράξει το αποχετευτικό σύστημα του αεροδρομίου. «Από τις τέσσερις βάνες απάντλησης λυμάτων δούλευε μόνο η μία τον Δεκαπενταύγουστο. Είχε φράξει ο αγωγός και έγινε υπερχείλιση», λέει ο αντιδήμαρχος Μυκόνου Μιλτιάδης Ατζαμόγλου.

Ανησυχία για αντίκτυπο στον τουρισμό