Wat was de intentie van I, Daniel Blake?

‘Het ging ons [Loach werkt al jaren nauw samen met scenarioschrijver Paul Laverty] om de opzettelijke inefficiëntie van de arbeidsbureaus. Want ze weten daar donders goed dat hun manier van werken mensen tot wanhoop drijft. Dat is juist hun bedoeling! Ze hopen dat mensen zo gefrustreerd raken dat ze niet meer om steun vragen. Want minder aanvragen betekent minder werklozen.’

Is het niet eerder desinteresse?

‘Nee, het is bewust en heel doelmatig treiteren, want ze willen zo veel mogelijk mensen uit het systeem drukken.’

Wie is ‘ze’?

‘De regering. Want hun beleid wordt bepaald door de grote bedrijven die de regering in het zadel hebben geholpen. Die bedrijven hebben goedkope werknemers nodig, die ze naar believen kunnen inzetten. Daar hebben ze een bak vol werklozen voor nodig, want dan kan niemand in opstand komen tegen het werk dat ze aangeboden wordt. Ook al is het maar voor een hongerloontje. En omdat je alles accepteert wanneer je kwetsbaar bent, vertellen ze iedereen die werkloos is dat het hun eigen schuld is. Omdat ze lui zijn, of niet weten hoe ze zich moeten presenteren, of te laat komen op een afspraak.’

Heeft u de gebeurtenissen in de film wat dikker aangezet vanwege het dramatische effect?

‘Integendeel. We hebben de zaken eerder afgezwakt. Ik kan je verhalen vertellen die je niet zou geloven. Neem de man die een beoordeling moest invullen en halverwege onwel werd en naar huis moest. Een dag later kreeg hij een hartaanval en toch kreeg hij een strafkorting op zijn uitkering omdat hij zijn test niet had afgemaakt.’

Zoiets had Kafka nog niet kunnen verzinnen...

‘Nog een. Iemands vrouw moest bevallen en hij ging mee naar het ziekenhuis om daar bij te zijn. Zodra hij zag dat het goed met zijn vrouw en baby ging, vertrok hij naar het arbeidsbureau. Toen hij vervolgens iets te laat op zijn afspraak kwam kreeg ook hij een strafkorting.’

En is er daar niemand die zegt: dit is gekkenwerk?

‘Nee, dat mag niet van het management. Daarom stappen er ook zo veel medewerkers op. Ze kunnen het niet langer verdragen.’