De Raad van Europa verstuurde gisteren, 21 januari, een waarschuwing omdat ze van oordeel is dat in ons land de vrijheid van meningsuiting in het gedrang is. De melding komt er na een reeks klachten en bedreigingen, afkomstig uit de entourage van Stéphane Moreau tegen journalisten David Leloup en Tom Cochez. Voor Apache en Le Vif publiceerden ze recent een aantal verhalen in dossier Land Invest Gate.

Stéphane Moreau, die uit de PS stapte na de Publifin-affaire, was de sterke man achter Ogeo Fund. Dat nauw aan de Luikse PS gelieerde pensioenfonds was mede-aandeelhouder en financier van Land Invest Group. Die Antwerpse projectontwikkelaar kon de voorbije jaren rekenen op opvallende politieke steun van het voormalige Antwerpse college bij omstreden bouwprojecten.

De waarschuwing van de Raad van Europa komt er na een melding van de Europese Federatie van Journalisten, die de structurele intimidatie aan de kaak stelt. De journalisten zijn “slachtoffer van veelvuldige klachten afkomstig van ondernemingen of individuen uit de directe omgeving van Stéphane Moreau”, klinkt het.

Verdwenen miljoenen

Directe aanleiding voor de klachten zijn twee artikels in dossier Land Invest Gate, die verschenen op Apache en in Le Vif eind november en begin december 2018: ‘Land Invest Gate (1): De verdwenen miljoenen’ en ‘Land Invest Gate (2): ‘Fornuis à gogo: een bedrijfskantine met een ster‘.

De artikels maken duidelijk hoe binnen Land Invest Group jarenlang geld over de balk werd gegooid. Het gaat om miljoenen euro’s, afkomstig van Ogeo Fund.

Het eerste artikel maakt duidelijk hoe Erik Van der Paal, de favoriete bouwpromotor van Bart De Wever, en zijn Nederlandse kompaan Marc Schaling zichzelf jarenlang miljoenen euro uitkeerden via managementvergoedingen. Ook via andere kanalen verdwenen er ettelijke miljoenen in de zak van zowel Van der Paal als Schaling.

Al die tijd kon de projectontwikkelaar rekenen op opvallende politieke steun bij omstreden Antwerpse bouwprojecten. Het filmpje over het verjaardagsfeest van Erik Van der Paal in ’t Fornuis illustreerde hoe nauw de relaties zijn tussen de Antwerpse N-VA, een aantal prominenten van de (Luikse) PS en Erik Van der Paal.

Het tweede artikel toont hoe Van der Paal en Schaling tussen 2014 en 2017 gemiddeld voor 15.000 euro per maand gingen tafelen in luxerestaurants. Dat gebeurde met geld dat het Luikse pensioenfonds ter beschikking stelde via obligatieleningen, voor in totaal vele tientallen miljoenen euro.

Een Brusselse projectontwikkelaar die zich in het dossier Land Invest Group mengde, op uitdrukkelijke vraag van Stéphane Moreau dreigt met een schadevergoeding van 50 miljoen euro wanneer er nieuwe publicaties in het dossier zouden volgen

50 miljoen euro

Na de publicatie van de artikelen werden vanuit de entourage van Ogeo Fund alle registers opengetrokken.

Ogeo Fund diende twee verschillende klachten in bij de Franstalige raad voor de journalistiek. Het pensioenfonds kondigde ook een klacht bij het gerecht aan. Een eerste klacht kwam er begin december naar aanleiding van het eerste artikel. Begin deze maand, kort nadat het verweer van de journalisten tegen de eerste klacht doorgestuurd werd, meldde de Franstalige raad voor de journalistiek dat er prompt een tweede klacht werd ingediend door Ogeo Fund. Deze keer naar aanleiding van het artikel over de excessieve restaurantkosten.

Na publicatie van beide artikels volgde ook een bedreiging, afkomstig van een Brusselse projectontwikkelaar die zich in het dossier Land Invest Group mengde, op uitdrukkelijke vraag van Stéphane Moreau.

De Brusselse projectontwikkelaar dreigt ermee een schadevergoeding van liefst 50 miljoen euro te eisen wanneer er nieuwe publicaties in het dossier zouden volgen.

Rechtszaak

Het is niet de eerste keer dat Apache en Le Vif slachtoffer zijn van verregaande intimidaties, afkomstig uit de hoek van Land Invest Group, Ogeo Fund en de intercommunale Publifin.

De verdediging tegen de ongefundeerde klachten kosten massa’s geld, tijd en energie

Eerder eisten Land Invest Group en de voormalige kabinetschef van Bart De Wever die voordien voor de projectontwikkelaar werkte al een schadevergoeding van 350.000 euro. Land Invest Group vroeg ook de verwijdering van alle artikelen die er over de projectontwikkelaar verschenen op Apache.

De rechtbank sprak zich intussen uit over de kwestie en stelde Apache volledig in het gelijk.

Daarnaast loopt er nog een strafklacht met burgerlijke partijstelling door Erik Van der Paal naar aanleiding van het filmpje dat Apache publiceerde over het verjaardagsfeest dat Van der Paal gaf in sterrenrestaurant ’t Fornuis. Daarop was te zien hoe naast het bijna voltallige (voormalige) Antwerpse college onder leiding van Bart De Wever ook een aantal prominente Luikse PS’ers uit de entourage van Stéphane Moreau aanwezig waren.

Naast de spectaculaire, intussen afgewezen schadeclaims en het lopende strafrechtelijke onderzoek tegen Apache, werd ook David Leloup de voorbije jaren meermaals aangepakt door de entourage van Stéphane Moreau.

Hij moest zich meermaals – overigens net als in het geval van Apache steeds met succes – verdedigen tegen zeer uitgebreide klachten ingediend bij de Franstalige raad voor de Journalistiek naar aanleiding van een aantal publicaties in Le Vif over een corruptieaffaire waarbij het PS-Kamerlid Alain Mathot betrokken was en over een aantal affaires rond Nethys, de operationele poot van de intercommunale Publifin, bestuurd door Stéphane Moreau.

België moet antwoorden

Alle klachten en rechtszaken die tot dusver werden ingediend of aangespannen tegen Apache, Le Vif, Tom Cochez en David Leloup werden door de betrokkenen gewonnen.

Als lid van de Raad van Europa is België verplicht om te reageren op de gepubliceerde waarschuwing

Alleen kost de verdediging tegen de ongefundeerde klachten massa’s geld, tijd en energie. De klachten worden bewust zo breed mogelijk opgesteld, zodat de betrokken journalisten de facto verplicht zijn om zich op alle punten te verdedigen. Alleen al het (eerste) antwoord op de klacht tegen het artikel over de verdwenen miljoenen was 28 pagina’s lang.

De opeenvolgende klachten missen dan ook elke grond. Ze hebben als enig doel te intimideren en het journalistiek werk te bemoeilijken.

Dat de Europese Federatie van Journalisten, daarin gevolgd door de Raad van Europa, de zaak ter harte neemt en aangrijpt om een waarschuwing te publiceren is van belang.

De publicatie verschijnt immers op het Platform ter Bescherming van de Journalistiek en de Veiligheid van Journalisten van de Raad van Europa. Dat platform werd in 2015 opgericht om melding te maken van “ernstige pogingen om de persvrijheid en de veiligheid van journalisten in de 47 lidstaten van de Raad van Europa”.

Als lid van de Raad van Europa is België verplicht om te reageren op de gepubliceerde waarschuwing.