Om het coronavirus te bestrijden, wordt in ons land het openbare leven stilgelegd. Wat mag niet meer? En wat mogen we wel nog doen? Zelf een vraag? Stel ze hier.

Dit artikel werd voor het laatst aangepast op 7 april, sommige info is dus mogelijk verouderd. Voor nieuwe antwoorden verwijzen we u graag door naar dit artikel.

Mogen garages en doe-het-zelfzaken openblijven?

Autogarages kunnen blijven werken in zoverre dat het gaat om dringende herstellingen. Een showroom voor verkoop kan niet openblijven. Doe-het-zelfzaken en tuincentra mogen sinds half april opnieuw openen onder dezelfde voorwaarden als de voedingswinkels.

Mag ik met de auto naar een bos of park rijden om daar te gaan wandelen?

Nee. De wagen, maar ook de moto en het openbaar vervoer, mag enkel gebruikt worden voor essentiële verplaatsingen naar bijvoorbeeld je werk of de supermarkt. Wandelingen gebeuren in de nabijheid van de eigen woonst. Een uitzondering geldt voor gezinnen met jonge kinderen en mensen met een beperkte mobiliteit zoals zwangere vrouwen of mensen met een beperking, zij mogen wel de wagen nemen voor recreatieve verplaatsingen.

Lopen zwangere vrouwen meer risico?

Daarover bestaat weinig wetenschappelijke zekerheid. “Maar er zijn momenteel geen aanwijzingen dat zwangere vrouwen tot de risicogroep behoren”, zegt microbioloog Herman Goossens. Soortgelijke virussen waren in het verleden ook niet schadelijk voor de moeder en het ongeboren kind.

Ik verhuis in april. Mag dat nog?

Ja. “Verhuizen wordt beschouwd als een essentiële verplaatsing, dus moet dat mogelijk blijven”, zegt Peter Mertens van het Crisiscentrum. “Als je buiten de gezinsleden hulp krijgt van iemand anders, maximum 1 persoon, bewaar dan zeker de gepaste afstand.”

Een verhuisfirma mag ook, mits die de volledige verhuizing voor zijn rekening neemt en zorgt voor voldoende afstand (1,5 meter). De verhuisfirma helpen, mag niet.

Ik heb een eenmanszaak. Mag ik blijven klussen?

Het mag. Alle bedrijven moeten de sociale afstand van 1,5 meter garanderen. Deze regel geldt ook voor de organisatie van het vervoer. Indien social distancing niet kan, dan moet het bedrijf sluiten.

Wordt de administratieve dienstverlening behouden?

Administratieve dienstverlening mag worden voortgezet (huwelijk, officiële aktes, etc.). Grote samenkomsten in de lokalen mogen niet doorgaan.

Banken blijven open, soms enkel op afspraak. De automaten blijven beschikbaar.

Mag ik met de motor gaan rijden?

“Enkel voor woon-werkverkeer”, zegt Yves Stevens van het Nationaal Crisiscentrum. Plezierritjes mogen niet.

Blijven online winkels open?

In principe blijven deze open. Pakketjes worden ook nog geleverd. Maar ook daarbij moet aan social distancing gedaan worden: voldoende afstand houden (1,5 meter) en hygiëne garanderen.

Mag ik nog gaan vissen?

Nee. In Vlaanderen is het sinds 22 maart verboden om te hengelen in natuurgebied. “Jagen en vissen zijn op dit moment verboden buitenactiviteiten. Het gaat om niet-essentiële verplaatsingen”, aldus minister Zuhal Demir.

Mag ik nog naar mijn kot?

Studenten moeten kiezen, zegt Yves Stevens van het Nationaal Crisiscentrum. “Oftewel verblijven ze op kot oftewel blijven ze thuis, maar afwisselen mag niet.”

Mag ik mijn dochter nog leren autorijden?

Zelfs al blijf je in de eigen buurt: het mag niet. “De auto mag enkel gebruikt worden voor essentiële verplaatsingen. Ook de rijscholen zijn dicht”, zegt Stevens van het Crisiscentrum.

LIVE CORONAVIRUS. Volg de laatste ontwikkelingen op de voet

Wat met co-ouderschap? Mogen kinderen beide ouders blijven bezoeken?

Zeker. Op alles binnen gezinsverband bestaat geen verbod, dat benadrukt Vlaams minister-president Jan Jambon (N-VA). “Ook bij een ‘uiteengerukt gezin’, om het zo te zeggen. Maar ook bij overdracht van het kind: geen handen geven, geen kussen, maak dat zo kort mogelijk, en dan terug naar huis.”

Uitzondering: Voor kinderen of ouders die besmet zijn, wordt alle contact zo veel mogelijk stilgelegd.

Een uitvaart kunnen we toch niet uitstellen?

Begrafenissen kunnen in intieme kring. Concreet betekent het dat slechts 15 rouwenden de afscheidsplechtigheid mogen bijwonen. “De stoelen worden op anderhalve meter van elkaar gezet”, zegt Thomas Heiremans van Uitvaartunie Vlaanderen. Verder is het schudden van handen niet toegelaten. Na de plechtigheid worden er ook geen koffietafels meer gehouden. Rouwenden moeten hun condoleances online overmaken.

Mag ik naar een wassalon?

De (zelf)wassalons mogen openblijven. Er bestond even onduidelijkheid over toen de regering nieuwe en strengere maatregelen aankondigde om het nieuwe coronavirus in te dijken, maar intussen is er officieel groen licht, zo bevestigt de Federatie van de Belgische Textielverzorging. “De goedkeuring kwam pas woensdagmiddag en dus waren er veel wassalons woensdag nog gesloten. Daarnaast was er ook verwarring bij de politiezones, die nog later op de hoogte zijn gebracht.”

Moeten toeristische logies sluiten?

Ja. Op hotels na moeten alle recreatieve en toeristische woningen (vakantiehuisjes, campings, B&B’s, vakantieparken, AirBnB’s, ...) sluiten. Bewoners die nu in een toeristische woning verblijven, dienen deze te verlaten. Enkel de permanente bewoners van dit soort woningen mogen blijven.

LEES OOK. De cijfers over het coronavirus in België en de wereld: hoe snel stijgen nieuwe besmettingen en wie wordt het zwaarst getroffen?

Mogen we naar ons buitenverblijf in de Ardennen of aan de kust?

Nee. Dat is niet de bedoeling. Enkel voor essentiële verplaatsingen mag de wagen, of het openbaar vervoer, nog gebruikt worden. Essentieel is: werk, winkel, bank, dokter en om hulp te bieden aan kwetsbare personen.

Moet ik extra opletten met groente en fruit?

Er is momenteel geen bewijs dat voedsel een bron is om het nieuwe coronavirus over te dragen, zegt viroloog Leen Delang (KU Leuven). “In vorige outbreaks van gelijkaardige coronavirussen (SARS en MERS) was er geen overdracht door voedselconsumptie. Het is wel belangrijk om hygiënisch met voedsel om te gaan, en de algemene hygiëneadviezen op te volgen.”

Concreet betekent dat: Was altijd je handen goed met zeep voor je gaat eten of eten klaarmaakt. Was fruit en groente altijd goed. Zorg voor schoon keukengerei. Nies en hoest niet boven het eten. Verschoon vaat-, hand- en theedoeken regelmatig en snijd vlees, vis en groente op aparte snijplanken.

En wat met rauw vlees?

De consumptie van rauw vlees en andere rauwe dierlijke producten wordt best vermeden. “Dit is een advies van de WHO”, zegt Delang. “We moeten wel letten op de context. In Azië wordt veel meer ‘wildlife’ geconsumeerd. De kans is groot dat het virus is overgedragen op de mens door consumptie van vlees van wilde dieren, die op hun beurt besmet zijn geweest door vleermuizen.”

Heeft het zin om eten eerst in te vriezen?

Nee. “Over het algemeen zijn coronavirussen heel stabiel als je ze invriest. Voor andere coronavirussen is aangetoond dat ze kunnen overleven voor 2 jaar op -20° Celsius”, zegt Delang. Het virus is daarentegen niet bestand tegen hitte. “Het verhitten van voeding aan normale kooktemperaturen (70°C) kan een extra voorzorgsmaatregel zijn.”

Wordt bezoek in de gevangenissen toegelaten?

Tot en met 3 mei zijn alle vormen van bezoek geannuleerd. Dat betekent: bezoek in de bezoekzaal, kinderbezoek, bezoek zonder toezicht (ongestoord bezoek, familiebezoek) en bezoek achter glas. Personen die om professionele redenen - waaronder advocaten - in de gevangenis moeten zijn, worden wel nog toegelaten.

LEES OOK. Maatregelen coronavirus: ons land gaat in ‘lockdown light’, wat betekent dat voor jou?

Gaat de markt nog door?

Lokale markten gaan niet door, schrijft het Crisiscentrum. “Tenzij de voedingskramen onontbeerlijk zijn voor de voedselvoorziening en als de lokale overheid de maatregelen van sociale afstand kan garanderen.”

Mag ik nog naar mijn oude vader of moeder rijden om hem of haar te helpen en te bevoorraden?

Mantelzorg is heel belangrijk, zegt Peter Mertens van het Crisiscentrum. Om hulp te bieden aan kwetsbare personen mag je ook de auto gebruiken. “Maar let wel goed op de afstandsregels, en vermijd gezelligheidsbezoekjes.”

Virologe Leen Delang vraagt om zo veel mogelijk telefonisch te doen. Ouderen behoren tot de risicogroep. “Als je gaat om boodschappen af te zetten: hou afstand of blijf achter het raam staan.”

Mag ik met de auto naar een bos of park rijden om daar te gaan wandelen?

Nee. De wagen, maar ook de moto en het openbaar vervoer, mag enkel gebruikt worden voor essentiële verplaatsingen naar bijvoorbeeld je werk of de supermarkt. Enkel gezinnen met jonge kinderen mogen de wagen nemen voor recreatieve doeleinden als deze. Ook personen met een beperkte mobiliteit, zoals ouderen en zwangere vrouwen, mogen de wagen nemen. Ook begeleiders van personen met een fysieke of mentale beperking krijgen een uitzondering.

Mag ik nog een grote fietstocht maken?

Ja. In eerste instantie mocht dat enkel in de eigen buurt, maar die beperking viel begin april weer weg. Wel is er bepaald dat de buitenactiviteiten enkel zijn toegestaan ‘voor de noodzakelijke duur om ze uit te oefenen’. Na de activiteit is de terugkeer naar huis verplicht. Ook geldt dat men voor die activiteiten ‘permanent in beweging’ moet zijn. ‘Het is bijvoorbeeld verboden om in de parken te gaan zitten, te picknicken of te zonnebaden.’

Mogen tuinmannen (en -vrouwen) nog werken?

Het is geen essentieel beroep, maar social distancing - anderhalve meter - valt wel gemakkelijk te garanderen. Bovendien is het in de buitenlucht. “Eenmanszaken mogen dus zeker aan de slag blijven”, zegt Stevens van het Crisiscentrum.

Mag ik reizigers ophalen op Zaventem?

Ja, maar liefst enkel door de persoon waar de reiziger bij inwoont. Dus woont je zoon thuis? Dan mag jij hem ophalen. Woont hij bij zijn lief? Laat dan zijn lief hem ophalen.

Met hoeveel mogen we samen in de auto?

Een gezin mag in principe samen in één wagen, maar weet: enkel noodzakelijke verplaatsingen zijn toegestaan. “Daarnaast geldt: Vanaf drie is er sprake van samenscholing en dat mag dus niet. De chauffeur mag één iemand meenemen”, zegt Stevens van het Crisiscentrum. “Gezellig is het niet. Maar de passagier zit best op de achterbank.”

Mogen we nog op huizenjacht?

Ja. Woningen mogen nog verkocht en verhuurd worden. Geïnteresseerden mogen ook nog op bezoek komen. “Maar één persoon per keer, geen groepsbezoeken, let op die anderhalve meter en geen handen schudden”, zegt Stevens van het Crisiscentrum.

Veel vastgoedkantoren zijn dicht. Plaatsbezoeken en plaatsbeschrijvingen zijn niet mogelijk omdat dan het samenscholingsverbod wordt overtreden.

Mag mijn baas vertellen welke collega besmet is met het coronavirus?

Nee. Op grond van het vertrouwelijksheidsbeginsel mogen werkgevers de namen van betrokken personen niet zomaar binnen het bedrijf bekendmaken. “Met het oog op preventie en verdere verspreiding mag de werkgever uiteraard wel andere werknemers op de hoogte brengen van de besmetting, zonder vermelding van de identiteit van de betrokken persoon”, zegt een woordvoerder van de Gegevensbeschermingsautoriteit.

“Het is in meeste gevallen niet nodig (of zelfs wenselijk) om een naam te vermelden, omdat dit ook een stigmatiserend effect zou kunnen hebben”, gaat de woordvoerder verder. “De werkgever kan wel in samenspraak met de besmette werknemer een lijst opstellen met de personen waarmee hij in contact kwam, en die vervolgens - ter voorkoming van de verdere verspreiding – bijkomend individueel contacteren om hen hierover in te lichten. Opnieuw zonder de identiteit van de betrokkenk collega bekend te maken.”

De naam van de besmette persoon mag wel gecommuniceerd worden aan de arbeidsgeneesheer in het kader van doelstellingen zoals effectieve bestrijding of preventie van bijkomende besmettingen. Een andere uitzondering is de reglementair voorgeschreven mededeling aan bevoegde overheidsdiensten.

Moeten bouwwerven sluiten?

Nee. “Op bouwwerven mag voortgewerkt worden, mits het principe van ‘social distancing’ gerespecteerd wordt. Maar dan zowel op weg naar de werf, op de werf als op de terugkeer van de werf. Dat herhaalt Erik Eenaerts van de FOD Binnenlandse Zaken, nadat de Bouwunie woensdag had geklaagd over werven die door de politie stilgelegd werden.

Wat met onze trouw?

Een huwelijksakte mag voltrokken worden in beperkte kring, met enkel de echtgenoten, hun getuigen en de ambtenaar van de burgerlijke stand. De festiviteiten zijn verboden en zelfs ouders kunnen dus het huwelijk van hun kinderen niet meer bijwonen. De katholieke Kerk staat niet langer doopsels en kerkelijke huwelijken toe.

Mag ik mijn lief nog bezoeken?

Ook voor de liefde gaat de pauzeknop best in. Het is geen essentieel contact en kan best vermeden worden. “Zeker als je ver van elkaar woont en elkaar sowieso niet regelmatig ziet. Als je toch samenkomt dan dreig je twee groepen te mixen, de jouwe en die van jouw lief. Dat vergroot de kans op verspreiding van het nieuwe coronavirus”, zegt virologe Leen Delang (KU Leuven). Haar advies? Bel elkaar, gebruik Skype of schrijf eens een mooie brief.

Even was er sprake van een absoluut verbod om niet inwonende partners nog te bezoeken, maar dat werd snel gerelativeerd: “Het is niet de bedoeling dan een puber van zestien jaar zijn lief gaat bezoeken. Maar twee volwassenen met een vaste relatie, die bovendien nu een beperkte sociale cirkel hebben, mogen elkaar wel bezoeken”, liet Yves Stevens, woordvoerder van het Crisiscentrum weten.

LIVE KAART. Volg hier hoe het coronavirus zich over de hele wereld verspreidt

Kan ik nog terecht bij de notaris?

Alleen voor dringende gevallen kan dat. Bijvoorbeeld voor een akte bij een nakend overlijden of als een akte dient ondertekend te worden vóór de door de fiscus opgelegde termijn verstrijkt. Zogenaamde onderhandse documenten, denk maar aan een verkoopovereenkomst (een ‘compromis’), worden niet meer ondertekend op de notariskantoren. Dit kan wel via mail of brief.

Moet ik opletten met contant geld?

Buiten het lichaam kan het nieuwe coronavirus enkele uren tot mogelijk enkele dagen overleven. Briefjes en muntjes vormen dus een risico. Handelaren hebben het liefst dat je betaalt met (contactloos) bancontact. Maar ook hier geldt: wie geregeld de handen reinigt, hoeft zich over cash geld geen zorgen te maken.

Wat met rijopleidingen, rijexamens en terugkommomenten?

Er worden in deze periode geen rijopleidingen noch rijexamens verstrekt, zegt Vlaams minister van Mobiliteit Lydia Peeters (Open VLD). Ook het terugkommoment gaat niet door. “Men gaat hier natuurlijk geen boete voor krijgen. Na deze periode kan het moment worden ingehaald.”

Kan mijn kind nog op kamp in de Paasvakantie?

Neen. Alle vakantiekampen en jeugdwerkactiviteiten in de paasvakantie worden geannuleerd. Dat bevestigt minister van Jeugd Benjamin Dalle (CD&V).

Op welk telefoonnummer kan ik terecht met vragen over corona?

Wie nog met een vraag zit kan altijd bellen naar 0800 14 689 van het crisiscentrum. Bel niet naar het noodnummer 112 met niet-dringende vragen over het coronavirus.

Mijn keuringsbewijs dreigt te vervallen, maar de keuringscentra zijn dicht. Mag ik nog rijden?

Ja. Hier zal uitstel voor worden verleend. “We gaan dat zeker voorzien, maar hiervoor moet nog regelgeving worden geschreven. En die willen we afstemmen op federaal, Brussel en Wallonië”, zegt de woordvoerder van Vlaams minister van Mobiliteit Lydia Peeters (Open VLD).

Mag de poetshulp nog komen?

Ja. “Het inzetten van poetshulp moet kunnen”, zegt Peter Mertens van het Crisiscentrum. “Een betere hygiëne gaat de verspreiding van het virus tegen. Dienstencheques kunnen dus nog gebruikt worden. Ook voor bijvoorbeeld strijkhulp. De voorwaarde is dat het hygiëne of zorg bevordert.”

Ondertussen hebben echter verschillende poetshulpdiensten de tijdelijke werkloosheid van poetshulpen ingeroepen.

Ik ben voorlopig werkloos. Krijg ik uitstel voor de afbetaling van mijn huis?

Wie tijdelijk zijn hypotheeklening niet kan aflossen, kan zijn bank vragen om zonder kosten uitstel van interestbetaling en kapitaalaflossing te krijgen tot 30 september. Voor een goed begrip: dit is geen automatisme. Wie daarvoor in aanmerking denkt te komen, moet eerst zijn bankier contacteren.

Kan mijn huisdier ook corona krijgen? En het overdragen op mensen?

“Je moet niet bang zijn om ziek te worden via je huisdier”, zegt Marc Vangheluwe van de Vereniging van Dierenartsen voor Huisdieren. “Bij honden en katten gaan al jaren bepaalde coronavirussen rond, maar dat gaat om virussen eigen aan de diersoort, niet om CoV-2.”

Op 27 maart werd er melding gemaakt van een besmette kat. Viroloog Steven Van Gucht was duidelijk: het gaat om een man die zijn kat besmet heeft en niet omgekeerd. “Dit is een alleenstaand geval, er zijn geen indicaties dat dit vaak voorkomt. Het virus gaat niet over van dier op mens.”

LEES OOK. Voor het eerst kat besmet met coronavirus in ons land

Blijft de dierenarts open?

Ja. “Maar we vragen om niet naar de spreekuren te komen of in de wachtzaal plaats te nemen. Bel voor een afspraak”, zegt Theo Borgers van de Orde der Dierenartsen. Ook behandelen dierenartsen enkel dringende zaken, zowel bij huisdieren als voor runderen. “Een routine vaccin of een sterilisatie kan gerust een maandje uitgesteld worden.” Ophalen van voeding en geneesmiddelen kan ook op een afgesproken tijdstip.

Moet ik de grens over om dierenvoeding te halen?

Neen. Aan onze huisdieren is gedacht. Net als supermarkten, bakkers en slagers blijven winkels die dierenvoeding verkopen gewoon open.

Kunnen we het hamsteren tegengaan? Moeten we de aankopen niet beperken per klant?

Op bevel van de Nationale Veiligheidsraad zijn in de winkels die nog mogen openblijven “alle promoties en kortingen” voortaan verboden, denk aan acties zoals ‘2+1 gratis’. Op die manier wil de regering het hamsteren tegengaan.

Verder zijn er ook andere initiatieven, van winkelketens zelf. Zo haalde Colruyt alle ‘platte karren’ weg om het hamsteren van grote hoeveelheden te bemoeilijken.

Maar er wordt vooral gerekend op de burgerzin van de winkelaars. “Er is écht genoeg voor iedereen”, zegt Hans Cardyn van handelsfederatie Comeos.

Mag de deur-aan-deurverkoop van diepvriesproducten nog doorgaan?

Ja, zegt Hans Cardyn van handelsfederatie Comeos. “Niet alleen van diepvriesproducten, overigens. Alle thuisleveringen blijven gegarandeerd, food en non-food. Dus ook maaltijden, kledij, koelkasten. Veel winkels die fysiek gesloten zijn, blijven online wel open. Denk aan Ikea, C&A, Brico.”

Kan ik nog stookolie laten leveren?

“Absoluut. De leveringen van brandstoffen blijven mogelijk”, zegt Johan Mattart van Brafco, de Belgische federatie van brandstoffenhandelaars. “We willen wel oproepen om niet te hamsteren. Het heeft geen zin om bij te bestellen als je twee weken geleden al stookolie hebt ingeslagen. Er zijn wachttijden, want iedereen wil profiteren van de lage brandstofprijzen, en we willen prioriteit geven aan mensen die zonder brandstof zitten. Overigens blijven ook bijvoorbeeld houtpellets en gasflessen beschikbaar voor levering.”

Gaat de politie ons controleren en beboeten?

Alles draait rond proportionaliteit. Wandel je met een groepje in het park? Dan krijg je een vermaning. Maar ga je daarna stiekem met kinderen naar een gesloten speeltuin? Verwacht dan maar een GAS-boete. Uitbaters die bijvoorbeeld toch een café openhouden, riskeren een stevige boete en vervolging. Het College van Procureurs in ons land vraagt echter een verstrenging: geen waarschuwingen meer en meteen boetes bij overtredingen.

LEES OOK: Geen enkele waarschuwing meer, maar wel meteen een boete bij overtreden van coronaregels (+)

Blijft de frituur open?

Eten afhalen kan nog. De frituur mag dus openblijven, net als snackbars en broodjeszaken. Er moet wel gelet worden op wachtrijen. Tussen de wachtenden moet anderhalve meter afstand zijn en het liefst schuiven mensen zo veel mogelijk buiten aan.

Kan ik mijn kinderen nog laten vaccineren voor bijvoorbeeld mazelen en tetanus?

De vaccins die via Kind & Gezin aan jonge kinderen werden toegediend, worden voorlopig opgeschort, liet minister Wouter Beke (CD&V) weten. “Dat gebeurde na overleg met virologen. De gezondheidsrisico’s zijn gewoon te groot. Nadien kunnen we kijken wanneer we de vaccinaties weer kunnen opstarten.”

Moeten we echt niet gaan hamsteren?

Dat is nergens voor nodig. Winkels die essentiële diensten verkopen zoals apothekers, supermarkten, bakkers en slagers, blijven gewoon open. Zowel in de week als het weekend. Handelsfederatie Comeos benadrukt nogmaals dat hamsteren niet nodig is. “Dat moet echt vermeden worden, want dat zorgt voor logistieke problemen. Koop voor twee of drie dagen en dan is het genoeg. Binnen drie dagen kan je terugkomen om nieuwe aankopen te doen.”

Mag ik de lift nog gebruiken?

Ja. Meestal sta je daar alleen in. Is het te druk? Wacht dan even op de volgende. Ook ouderen in woon-zorgcentra of elders hoeven volgens virologen de lift niet in te ruilen voor de trap. Het virus gaat over via speeksel en fysiek contact. Het blijft niet hangen in de lucht.

Moet ik opletten voor touchscreens, deurklinken en winkelkarretjes?

Beschermende handschoenen zijn niet nodig. Was geregeld de handen en er is geen probleem. Het heeft geen zin om al deze contactpunten te vermijden, zei viroloog Marc Van Ranst eerder in deze krant. “Onbewust raken we ze voortdurend aan. Maar na een supermarktbezoek was ik altijd mijn handen.” Microbioloog Herman Goossens heeft altijd een flesje ontsmettende handgel op zak. “Na iedere deurklink reinig ik mijn handen.”

Mogen kinderen nog mee naar de supermarkt?

Liefst niet. Sinds 18 maart geldt dat er nog één klant binnen mag per 10 vierkante meter, voor maximaal 30 minuten. Daarom wordt nu ook aangeraden om alleen te gaan winkelen zodat er minder mensen samen in de winkel zijn.

Kunnen werknemers in ‘tijdelijke werkloosheid’ rekenen op extra steun?

Zij zullen een forfait van 1.450 euro krijgen. “We zitten momenteel aan 400.000 personen voor tijdelijke werkloosheid en we mogen nog een immense stijging verwachten. Door iedereen die in het systeem terechtkomt een forfait van 1.450 euro per maand te geven, willen we de koopkracht van de mensen zo veel mogelijk vrijwaren”, zegt minister van werk Nathalie Muylle (CD&V).

Ook moeten tijdelijk werklozen een maand geen gas, elektriciteit of water betalen. “We zullen daarvoor 20 miljoen euro uittrekken per 100.000 werknemers die in het systeem van technische werkloosheid terechtkomen”, zegt Vlaams minister van Energie Zuhal Demir (N-VA).

Worden zwangerschappen nog opgevolgd in het ziekenhuis?

Ja. De belangrijkste echografieën op 12, 20 en 32 weken vinden nog steeds plaats. Dat schrijft de Vlaamse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (VVOG) in een advies. Niet-essentiële raadplegingen worden opgeschort.

Als regel is er geen partner bij de prenatale raadplegingen. Gynaecologen mogen daar een uitzondering op maken (taalprobleem, minderjarigen, ...).

Bevallingen gaan uiteraard gewoon door. Daar mag de partner wel aanwezig zijn. Hij mag achteraf ook de vrouw steeds bezoeken, maar niet blijven slapen in het ziekenhuis.

Mogen elektriciens en loodgieters nog werken?

In het algemeen geldt dat dringende herstellingswerken nog kunnen, zegt Peter Mertens van het Crisiscentrum Binnenlandse Zaken. “Dus als je geen warm water meer hebt, mag je je boiler laten herstellen. Een kapotte filter voor je zwembad moet wachten. En respecteer de sociale afstand van minstens anderhalve meter. Tussen jou en de elektricien, maar ook tussen werklui onderling. Dat geldt ook in het vervoer. Dus met drie in de camionette, dat gaat niet.”

Mag ik nog naar de psycholoog of naar de kinesist?

“Als het dringende zorg betreft, kan het”, zegt Mertens. “En behoud in de mate van het mogelijke de sociale afstand. Opgelet: veel professionelen kiezen er zelf voor om hun activiteiten op te schorten.”

Wat als iemand in nood is, of autopech heeft?

“Pechverhelping is geen probleem”, zegt Mertens van het Crisiscentrum. “En als je stopt om iemand te helpen, neem dan de afstandsmaatregelen in acht. Het is wel zo dat hulp verlenen aan wie in nood is, primeert op sociale afstand. Als iemand dringende medische hulp nodig heeft, moet je die nog altijd toedienen. Dat is een uitzondering op de maatregelen.”

Moet ik naar de dichtstbijzijnde supermarkt gaan, of mag ik verder weg gaan?

“Er staat geen criterium op hoe ver je mag rijden, maar als gevraagd wordt om zo weinig mogelijk verplaatsingen te doen, is het logisch dat het beter is om zo dichtbij mogelijk te blijven”, zegt Mertens van het Crisiscentrum.

Kunnen we met dit mooie weer naar de carwash?

Neen. Alle niet-essentiële handelszaken moeten – nu ook in de week – sluiten. De wagen zelf wassen op de oprit kan wel. Opnieuw: buiten het eigen gezin mag maximaal één persoon daarbij helpen. Je moet ook anderhalve meter afstand houden tot die persoon.

Mag ik naar mijn zoon die alleen woont (op 20 km) om zijn was op te halen?

Zo min mogelijk. Maar hygiëne, is belangrijk. Dus volgens virologe Leen Delang kan het eventueel wel. “Wat de zoon zelf kan, doet hij best ook zelf. Ga dus niet voor hem boodschappen halen en afzetten. Maar de was ophalen? Dat kan. Zorg wel voor handhygiëne – desinfecteer handen achteraf – en hou afstand.”

Wordt het huisvuil nog opgehaald?

Het huisvuil wordt nog opgehaald en mag buitengezet worden. “Ophalers blijven aan het werk. De gezondheidstoestand zou dramatisch zijn als we dat niet lieten doorgaan”, zei Vlaams minister-president Jan Jambon (N-VA). De recyclageparken zijn begin april opnieuw geopend, maar er wordt nog steeds wel gevraagd er enkel voor dringende zaken heen te gaan.

LEES OOK. Containerparken lokken ons massaal uit ons kot, maar opgelet: niet alle afval is welkom

Ik ben 74. Mag ik alleen gaan wandelen?

Een vraag zonder een duidelijke ja of nee. Wie tot de risicogroep behoort – 65-plussers en mensen met een verzwakt immuunsysteem – blijft beter thuis. Maar de buitenlucht is gezond, zegt virologe Leen Delang. “Als je in goede gezondheid bent, alleen wandelt, weinig mensen tegenkomt en voldoende afstand houdt, dan kan het wel.” Met andere woorden: Laat gezond verstand primeren.

LEES OOK: Corona, griep of een gewone verkoudheid? Aan deze symptomen herken je het

Premier Wilmès beklemtoonde dat supermarkten openblijven. Maar hoe zit het met bakkers en slagers?

Wij blijven zeker open, benadrukt de Vlaamse bakkersfederatie. En ook slagers houden de deuren open. Winkels die voeding verkopen gaan dus niét dicht.

Mogen we nog ‘met de straat’ afspraken maken om samen kinderen op te vangen?

Nee. Nu geldt een samenscholingsverbod. Alle samenkomsten buiten het gezinsverband zijn dan verboden. Enkel bijeenkomsten met het gezin of met één iemand buiten het gezin mogen nog.

Blijven de scholen en crèches open?

Ja. De lessen zijn opgeschort, maar scholen blijven in opvang voorzien voor kinderen van ouders die niet thuiswerken, bijvoorbeeld zij die in de medische en de gezondheidssector actief zijn. Ook de crèches blijven daarom open.

Mogen kinderen uit de wijk nog samenspelen?

Nee, er geldt een samenscholingsverbod. Alle samenkomsten buiten het gezinsverband zijn verboden. Minister van Financiën Alexander De Croo (Open VLD): “De politie gaat hier streng op toezien. Jongeren die samen buiten spelen, kunnen een GAS-boete krijgen. Het hangt af van gemeente tot gemeente hoe hoog die boete is.”

Mag ik nog naar de kapper?

Neen. In eerste instantie mochten de kapperszaken doordeweek open blijven, maar sinds woensdag 25 maart moeten ook zij gesloten blijven. Dat heeft de Nationale Veiligheidsraad beslist. Daardoor komen ze in aanmerking voor de hinderpremie van de overheid, goed voor 4.000 euro.

Mag ik nog gaan wandelen?

Ja. De buitenlucht is gezond. Maar er gelden wel enkele voorwaarden. Je mag in je eentje wandelen en met het gezin waarmee je samenwoont. Ook mag er één andere persoon van buiten het gezin meewandelen. Natuurlijk met gepaste afstand tot elkaar: 1,5 meter.

Samen met vrienden of andere familieleden is niet toegestaan. Als je iemand onderweg tegenkomt: hou een beetje afstand.

Welke winkels blijven open?

Alle niet-essentiële handelszaken moeten – nu ook in de week – sluiten. De enige winkels die openblijven, zijn winkels die voeding of dierenvoeding verkopen, zoals supermarkten en nachtwinkels, apothekers en krantenwinkels.

Ook postkantoren, tankstations en banken blijven open en sinds begin april ook telecomwinkels en winkels voor medische hulpmiddelen, zij het dan op afspraak en voor maximaal één klant tegelijkertijd. Half april kregen ook doe-het-zelfwinkels en tuincentra de toelating om weer open te gaan.

bekijk ook

Daarom blijf je dus beter in uw kot: zo snel verspreidt het coronavirus zich