- Do końca ubiegłego roku stanowisko ministerstwa przychylało się ku opodatkowaniu jedynie zamiany kryptowalut na waluty FIAT, czyli te tradycyjne jak polski złoty czy dolar. Jedna z ostatnich interpretacji MF idzie jednak znacznie dalej - tłumaczy w rozmowie z Business Insider Polska Marcelina Szwed-Ziemichód, doradczyni podatkowa w DLA Piper, która specjalizuje się w opodatkowaniu kryptowalut. Wyjaśnia zasady rozliczania w PIT obrotu bitcoinem czy ethereum.

Teraz według skarbówki, będąc osobą fizyczną, trzeba będzie rozliczać każdą transakcję przeprowadzoną na giełdzie. A to rodzi dziesiątki pytań.

Damian Szymański, Business Insider Polska: Na forach branżowych osoby zainteresowane kryptowalutami zadają wiele pytań w związku z opodatkowaniem "wirtualnych" walut. Rzetelnych odpowiedzi jest jednak jak na lekarstwo. Poruszmy więc kilka palących kwestii, zaczynając od podstaw. Czy kryptowaluty są w ogóle w Polsce opodatkowane i czy obrót nimi jest legalny?

Marcelina Szwed-Ziemichód, doradczyni podatkowa w DLA Piper, ekspertka ds. kryptowalut: Tak, obrót jest legalny. Zgodnie z przepisami przedmiotem opodatkowania nie są czynności, które nie mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy. Skoro urząd skarbowy domaga się podatku od kryptowalut, to oznacza pośrednio, że obrót nimi nie jest niezgodny z prawem.

Jak więc należy rozliczać się z urzędem, mając w wirtualnym portfelu zakupione kryptowaluty?

Przede wszystkim, będąc osobą fizyczną, powinniśmy rozliczać każdą transakcję. Do końca ubiegłego roku stanowisko ministerstwa przychylało się ku opodatkowaniu jedynie zamiany kryptowalut, altocinów, tokenów na waluty FIAT, czyli tradycyjne jak polski złoty czy dolar. Jedna z ostatnich interpretacji MF idzie jednak znacznie dalej. Według niej inwestorzy powinni rozliczać każdą transakcję dokonaną za pomocą kryptowaluty, czyli np. powinniśmy wykazać nie tylko każdą transakcję zamiany czy to ethereum, czy innej wirtualnej waluty na dolara, euro itd., ale także zamiany jednego altcoina na drugiego.

Jednak to nie koniec. Ministerstwo Finansów we wspomnianej interpretacji uznało, że zamiana pomiędzy kryptowalutami, bez wymiany na FIAT również będzie generowała przychód podatkowy. Co to oznacza? Kupując dla przykładu litecoina i zamieniając go na bitcoin casha, również musimy rozliczyć się z urzędem podatkowym. Takie postawienie sprawy do tej pory nie miało miejsca. To pewna zmiana podejścia, o której trzeba pamiętać.

Zobacz też: Kryptowaluty dostały pierwsze ratingi. Ethereum wyżej ocenione od bitcoina

Jak to ma wyglądać w praktyce?

Wszystko zależy od tego, czy przychody z kryptowalut rozliczamy w ramach działalności gospodarczej, czy też poza nią. W tym pierwszym przypadku będziemy musieli wykazać osiągane przez nas przychody i dochody w PIT-36 lub PIT-36L, zaś w tym drugim przypadku, w PIT-36. Spółki kapitałowe wykażą te przychody w CIT-8. Jednak samo rozliczenie nie jest tak oczywiste, jak mogłoby to się wydawać.

Jedno pytanie rodzi dziesiątki kolejnych.

Otóż to. Na przykład problemem jest wycena tokenów, ustalenie kosztu ich zakupu, w sytuacji, gdy bierzemy udział w tzw. przedsprzedaży (pre-sale ICO) itp. Musimy również pamiętać o prawidłowym sposobie dokumentowania kosztów ponoszonych na nabycie kryptowalut. Zgodnie z przepisami, aby móc odliczyć dane koszty, muszą być one w sposób odpowiedni udokumentowane. A to oznacza, że na wezwanie urzędu skarbowego musimy przedstawić dowód zakupu danej kryptowaluty oraz potwierdzenie poniesienia przez nas innych kosztów, np. opłaty na rzecz giełdy.

Urząd może żądać od nas także dowodu sprzedaży kryptowaluty tak, aby ustalić rzeczywistą wysokość osiągniętego przychodu. Zasadą jest, że opodatkowaniu podlega różnica między osiągniętym przez nas przychodem, to jest ceną, po jakiej sprzedaliśmy kryptowalutę, a kosztami uzyskania przychodu, w praktyce chodzi o cenę, za jaką ją kupiliśmy. Jeżeli nie posiadamy dokumentów potwierdzających koszty, nie możemy takich wydatków zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów.

A co zrobić, gdy dokonujemy sprzedaży altcoinów, które nie są wyceniane na żadnej giełdzie do waluty FIAT i które sprzedajemy w sposób pośredni, tj. poprzez wcześniejszą zamianę na "typowe" kryptowaluty?

Należy pamiętać, że często mamy do czynienia z "piętrowym" ustalaniem tych wartości. Najpierw więc musimy przeliczyć wartość altocina do np. bitcoina, którego przecież mogliśmy sprzedać za euro lub dolara, a na końcu przejść do wyniku w złotych. W przypadku zamiany jednego altcoina na drugiego należy kurs przeliczyć jeszcze w stosunku do kryptowaluty opartej na FIAT. Dla przykładu, jeśli chcemy przedstawić koszty uzyskania przychodu przy zakupie siacoina, należałoby go porównać np. do ethereum, a ethereum dopiero do złotego. Granica jest bardzo płynna. Pojawiają się wątpliwości, czy należy stosować średni kurs z różnych giełd kryptowalutowych. Czy wystarczy tylko ten z dnia zakupu z naszej giełdy. Kiedy należy stosować kurs wskazany przez ustawy podatkowe. Praktyka jest różna. Najlepiej w razie wątpliwości warto zwrócić się z wnioskiem do Krajowej Informacji Skarbowej o indywidualną interpretację podatkową, na którą czeka się ok. 3 miesięcy.

W zakresie dokumentacji przychodów i kosztów, w zdecydowanie lepszej sytuacji są osoby nieprowadzące działalności gospodarczej, bo wtedy te wymogi są niższe. W takich wypadkach wystarczający powinien być wyciąg elektroniczny z giełdy, który potwierdzi, kiedy i za ile kupiliśmy lub sprzedaliśmy daną kryptowalutę. W przypadku osób prowadzących działalność gospodarczą wymogi dokumentacyjne są inne.

Czy mining jest również opodatkowany?

Nie. Aktualnie, wykopanie kryptowaluty nie jest traktowane jako uzyskanie przychodu podatkowego. Dopiero późniejsza sprzedaż powoduje powstanie przychodu.

Zobacz też: Noblista Joseph Stiglitz wskazuje, kiedy skończy się zapotrzebowanie na bitcoina

W internecie krąży także wiele popularnych metod ominięcia opodatkowania. Niektóre osoby na forach doradzają kupowanie za bitcoina sztabek złota, aby po jakimś czasie nie musieć płacić podatku. Wyjaśnimy raz na zawsze tę kwestię.

To jest kompletna bzdura. Każda sprzedaż kryptowaluty oznacza uzyskanie przez nas nabytego dobra i jest podstawą do opodatkowania. Czy za bitcoina kupujemy pizzę, samochód czy złoto, dla urzędu skarbowego nie ma to żadnego znaczenia. Każda transakcja powinna być rozliczona.

A co z hard forkiem. Czy kryptowaluty, które uzyskujemy w ten sposób, również trzeba opodatkować?

Tak. Czy mamy do czynienia z hard forkiem, czy soft forkiem, przychód, jaki wygenerowały nowo uzyskane w ten sposób kryptowaluty, podlega opodatkowaniu. Pytanie jednak, czy otrzymania kryptowaluty nie można by potraktować jako darowizny. Wtedy moglibyśmy skorzystać z innych zasad opodatkowania. Z drugiej strony, pojawiłby się jednak praktyczny problem, kto miałby być darczyńcą. W wydawanych ostatnio interpretacjach organy podatkowe uznają, że przychód powstaje już w momencie otrzymania nowej kryptowaluty powstałej w wyniku forka.

WARTO WIEDZIEĆ: