VVD-coryfee Hans Wiegel en Richard de Mos van Groep de Mos onderweg naar de raadszaal van het Haagse stadhuis. Wiegel gaat als verkenner onderzoeken of er een stabiel college kan worden gevormd in Den Haag. Winnaar van de verkiezingen was Groep de Mos / Hart voor Den Haag. Beeld ANP

Hans Wiegel begon woensdag zijn verkenning met een korte, openbare vergadering in de Haagse raadszaal. De voormalige vicepremier gaat als eerste in gesprek met de vier grootste partijen: Groep De Mos (8 zetels), VVD (7), D66 (6) en GroenLinks (5). Samen hebben zij een ruime meerderheid in de gemeenteraad. Daarnaast spreekt Wiegel met CDA, PvdA en de Haagse Stadspartij, die elk drie zetels hebben.

'Ik hoop dat u elkaar wat gunt en dat we kunnen spreken van onderling vertrouwen', zei Wiegel, die acht jaar geleden in het Brabantse Oss een college smeedde met VVD, SP en de lokale partij VDG. Hij suggereerde dat het Haagse collegeprogramma 'niet al te gedetailleerd en dichtgetimmerd'moest worden. 'Dan gun je de oppositie ook iets.'

Geen onderhandelingen voor de vorm

De VVD hoopt op een 'liberaal, progressief en lokaal' college, aldus lijsttrekker en wethouder Boudewijn Revis. 'We willen alleen met partijen om tafel die dat niet alleen voor de vorm doen. Ze moeten het allemaal echt willen.'

Revis is vooral bang dat GroenLinks uiteindelijk niet wil deelnemen aan het college met de vier grootste partijen. 'We hebben dat vorig jaar gezien bij de kabinetsformatie, toen GroenLinks na twee maanden onderhandelen uiteindelijk is weggelopen.' Revis ziet niettemin 'inhoudelijk veel basis' voor een coalitie met de vier grootste partijen.

Progressief en duurzaam alternatief

De voorkeur van GroenLinks gaat uit naar een 'zo links, progressief en duurzaam mogelijk' college. 'Dat sluit beter bij ons aan', aldus lijsttrekker Arjen Kapteijns. 'Dat betekent in een college met GroenLinks, Haagse Stadspartij en de PvdA.' Ook winnaar Groep De Mos en D66 zouden in dat college moeten, maar de VVD niet.

Kapteijns wil vooral van Groep De Mos weten waar de partij voor staat. 'Ze hebben het dikste verkiezingsprogramma van ons allemaal. Wij willen dat de komende jaren veel gebeurt aan duurzaamheid en dat er oog is voor de generatie die zonder kansen dreigt op te groeien in de stad.'

Keuze voor Wiegel

Verkenner Hans Wiegel (staand) tijdens de raadsvergadering. Uiterst rechts lijsttrekker Richard de Mos van Groep De Mos/Hart voor Den Haag Beeld ANP

Wiegel werd door Richard de Mos benaderd als verkenner. 'Ik ken hem nog uit mijn tijd als Kamerlid (voor de PVV, red.). Toen heeft hij mij enkele keren gecoacht', aldus De Mos. 'Ik ben blij dat hij ja heeft gezegd. Als lokale partij hebben wij ook weer niet zo'n enorm groot adresboek om uit te putten. Bovendien moet je jezelf niet te groot voelen om iemand buiten je partij te vragen. We willen een stabiel college.'

Wiegel praat voor de paasdagen met de partijen die drie of meer zetels hebben, en in een later stadium ook met de fracties met een of twee zetels. 'Het wordt een ingewikkelde puzzel. Ik heb mijn dochter om advies gevraagd, want zij woont in Den Haag. Ze zei: pa, dat moet je doen.'

Niet somber over versnippering

Wiegel doet in principe alleen de verkennersfase. Hij is niet somber over de versnippering die de verkiezingsuitslag landelijk laat zien. 'Integendeel, dat moet leiden tot een bewuste en oprechte samenwerking.'

Wiegel gaat zijn verdere werk achter de schermen doen. 'Als iedereen gaat meekijken en luisteren, dan gaat iedereen mee onderhandelen. Dan komt er niets van terecht.' De inhoudelijke onderhandelingen laat hij in principe over aan een andere informateur of formateur.