Linguae mundī abundantēs fascinantēsque sunt, atque familiīs linguārum innumerābilibus veniunt. In ūnā parte mundī ūnam linguam discere potes, et ad aliam partem īre potes ac novam linguam funditus differentem ac tenentem inveniēs. Tamen nōnnumquam, linguae mundī nōn sufficiunt, vel homō linguam vērē differentem vult. Vōbīs praesentō: conlinguās – linguās cōnstrūctās.

Quārē aliquis linguam cōnstruat?

Ratiō ēvidentissima est ut collocūtiōnem interlinguālem auxilientur. Eae linguae auxiliārēs appellantur, vel auxlinguae. Duae sunt auxlinguae populārissimae: lingua Esperantica et Interlingua. Ego ipsa Esperanticē loquī possum, nam ea lingua quae mē multum tenet est – annō MMXX, lingua Esperantica II milliōnēs locūtōrum habet ac populārissima omnum conlinguārum est. Tamen ēvidenter nōn ā tōtō mundō locūta est nūllaque nātiō eā ūtitur, ergō nōnne lingua inūtilis est? Nōn sīc cēnseō. Aliquem natiōnem īre possum ac Esperantistam inveniam atque nōs colloquī poterimus etiam sī linguam meam nōn scit neque eius sciō. Hoc mīrābilis esse cēnseō. Utīque, sī inūtilis sit, lingua iūcunda est mihi.

Alia ratiō prō quā hominēs conlinguās cōnstruit est ut linguam creent quae nōn nātūrāliter exsistere potest. Eae linguae māchinātae appellantur, vel māchlinguae (vērāciter nōmen ‘māchlinguam’ modo creāvī, nam trāductiō Anglicis nōminis ‘engelang’ est).

Māchlinguārum trēs typī sunt. Ūnus typus linguae logicae est, sīcut Lojban. Tālēs linguae operantur ut omnēs ambiguitātēs ēlīminent, et tendentiam linguās computātrālēs simulandī habent. Alius typus linguae philosophicae est, sīcut Toki Pona. Tālēs linguae operantur ut linguīs philosophiam explōrent. Exemplī grātiā, lingua Toki Pona, cuius nōmen et ‘lingua bona’ et ‘lingua simplex’ sīgnificat, lingua philosophiā Taoismō īnspīrāta est, cui CXX sōlum verba sunt. Typus māchlinguārum ultimus est linguae experīmentālēs, sīcut Iţkuîl, cuius mēta ut sententiās intrīcātās, quae linguīs nātūrālibus in pāginās scrībantur, syllabīs paucissimīs commūnicent est.

Ratiō ultimus prō quā hominēs conlinguās cōnstruit, est prō dēliciīs. Dīcere sipliciter, linguās iūcundus cōnstrūctū sunt, nam nōs linguistās scientiam nostram creātīvē ūtī sinent. Exemplī grātiā, J. R. R. Tolkien, auctor lībrōrum Dominus Ānulōrum, lībrōs suōs scrīpsisse ut conlinguās quās cōnstrūxerat ūtī potuerint cognōscitur. Hodiernī exemplī sunt lingua Clingonica dē seriē Star Trek, lingua Na’vi dē pelliculā Avatar, et linguae Valyriāna Dothrakique dē seriē Game of Thrones (quae articulōs in Vicipaediā nōn habent). Eae linguae artificiōsae appellantur, vel artlinguae. Youtubātor quī videōnēs perbonōs dē artlinguīs facit est Biblaridion – sī linguam Anglicam comprehendis, seriēs eius ‘How to Make a Language’ spectāre cōnsuādeō.

Ita nunc conlinguās et quārē hominēs eōs cōnstruunt cognōscitis. Spērō vōs rem novam rescīvisse, et in missāticō sequentī vōs vidēbō!