Bijna elke instelling in de culturele sector heeft wel een betaalde vrijwilligerscoördinator in dienst. Die maakt de roosters voor het onbetaalde personeel, begeleidt hen en regelt de tegemoetkomingen zoals vrijkaartjes voor voorstellingen. Een belangrijke taak, aangezien veel evenementen niet meer zouden plaatsvinden zonder gratis personeel.

Vooral festivals draaien op de vrijwilligers, maar ook kleine musea zijn afhankelijk van hun inzet. Bij kleine podia nemen vrijwilligers 50 procent van alle gewerkte uren voor hun rekening, en dat terwijl ze gemiddeld genomen maar een paar uur per week hun steentje bijdragen. Bij grote podia daarentegen wordt maar 14 procent van het werk door vrijwilligers gedaan.

Grote musea zoeken nauwelijks vrijwilligers, maar wel hoogopgeleide stagiairs, vaak om mee te denken met het beleid, of om onderzoek te doen. Dat beleid moest het de afgelopen jaren doen met steeds minder geld. Forse bezuinigingen in 2010 zorgden voor inkrimping. Er werkten vorig jaar 142.000 werknemers en 119.000 zelfstandigen binnen de culturele en creatieve sector. Dat is ruim 11 procent minder dan in 2010, weet het CBS.

Helft van de Nederlanders is vrijwilliger

Dat verklaart ook het toenemende belang van de vrijwilliger. Er zijn er gelukkig genoeg, want bijna de helft van de Nederlanders tussen de 15 en 75 jaar zet zich ten minste één keer per jaar in voor vrijwilligerswerk, meldt het CBS. Vooral bij sportverenigingen en op scholen. Daarna volgt het buurthuis of de scouting. En na de kerk of een andere levensbeschouwelijke instelling volgt de culturele sector. Dat zijn naast musea en poppodia ook de lokale toneelgroep, muziekkorpsen, bloemencorso's en historische verenigingen, of de bibliotheek in het dorp. Inwoners vrezen dat dit ophoudt te bestaan als ze niet een steentje bijdragen.

Voor mbo'ers zijn er in de culturele sector weinig betaalde werkplekken, constateert het onderzoek van Lahaut. In 20 procent van de vijfduizend vacatures die vorig jaar online stonden, werd een mbo'er gevraagd.

Lees ook:

Het wordt voor zzp'ers in de cultuursector makkelijker om afspraken te maken over minimumtarieven.