Erik Hazelhoff Roelfzema, de Soldaat van Oranje, was in 1947 betrokken bij een poging om een staatsgreep te plegen. Ook oud-premier Pieter Gerbrandy speelde daarbij een rol. Dat staat in een nieuwe biografie van een vertrouweling van koningin Wilhelmina, François van 't Sant.

"Er deden al eerder verhalen de ronde dat er een staatsgreep ophanden was. Dat wordt ook aangehaald door bijvoorbeeld Loe de Jong en Cees Fasseur," zegt de auteur van het boek, Sytze van der Zee. "Maar er is nooit eerder een datum genoemd, de poppetjes zijn nooit genoemd en het scenario was niet bekend. Dat komt nu gedetailleerd naar buiten."

Het verbaast Van der Zee niet dat de verzetsheld betrokken was bij de planning. "Hij speelde na de oorlog een heel dubieuze rol. Hij leverde wapens aan de Molukkers en hield allerlei redevoeringen over wat er in Indonesië aan de hand was. Hij was heetgebakerd. Dat kwam hem in de oorlog goed van pas, maar na de oorlog niet."

Brief

Van der Zee kreeg een brief in handen waarin Van 't Sant Wilhelmina waarschuwt voor het complot. De coupplegers hadden hem gevraagd de koningin in te lichten over hun plannen, schrijft hij in Harer Majesteits loyaalste onderdaan. Ze hoopten dat Wilhelmina hun kant zou kiezen of zich afzijdig zou houden.

De samenzweerders waren ontevreden over de Overeenkomst van Linggadjati, waarmee de weg werd geëffend voor de onafhankelijkheid van Nederlands-Indië. Rechtse organisaties en voormalige verzetsleden waren daar fel op tegen. Ze meenden dat het akkoord in strijd was met de Grondwet.