De transportsector heeft alle lichten op rood gezet: ze voorzien een explosie in files in Vlaanderen. Want door de eeuwige stilstand op de wegen kunnen ze niet anders dan zelf nog meer vrachtwagens de baan op sturen. En de file, die groeit en groeit maar verder.

Heb jij ook het gevoel dat je langer in de file staat dan vroeger? Wel, dat is geen gevoel, dat zijn harde feiten. We zitten met z’n allen met een gigantisch fileprobleem. Op vijf jaar tijd is de file zomaar 35 procent gegroeid, het laatste jaar zelfs met 15 procent. Dat zeggen cijfers van het Vlaams Verkeerscentrum. In 2016 is de gemiddelde lengte van de file gegroeid tot 141 kilometer, ten opzichte van 136 kilometer in 2015.

En het wordt dus nog erger. Dat zegt de transportfederatie UPTR vandaag in De Tijd. Want de transportsector komt met een hele nuchtere maar angstaanjagende vaststelling: de file is zo erg geworden dat de transportbedrijven verplicht zijn om nog meer vrachtwagens de baan op te duwen. Het is dus een soort sneeuwbal die blijft rollen en steeds groter wordt.

Want de vrachtwagens die nu op de baan zijn raken steeds trager op hun bestemming: het grote Limburgse transportbedrijf H. Essers meet de gemiddelde snelheid van zijn vrachtwagens in België. En die cijfers zijn redelijk choquerend: ze dalen in hun snelheid van 69,3 kilometer per uur in 2013 naar 64,6 kilometer per uur dit jaar. Dat betekent dat de chauffeurs van Essers gewoon 8.000 uren meer op de baan zijn.

Waar blijft het beleid?

Het lijkt erop alsof de beleidsmakers geen antwoord kunnen en willen geven op het fileleed. In Nederland greep de overheid jaren geleden in: in grote delen van het land kwamen er snelwegen met tot zes rijvakken, in combinatie met scherpe snelheidscontroles door trajectcontrole. Wie naar de hoofdstad Amsterdam rijdt, heeft al lang gezien hoe anders dat verloopt dan Brussel. Daar ligt nauwelijks een ringweg van drie rijvakken, en is het haast elke morgen een inferno op de ring. De theorie “dat meer asfalt bijleggen enkel leidt tot meer saturatie”, is een goedkoop excuus geworden om niets te doen. Want er zijn gewoon een pak meer wagens op de baan.

En alternatieve opties, die radicaal zouden moeten worden ingevoerd, zoals rekeningrijden, daar durft niemand echt aan beginnen. Ook daar speelt de politieke versnippering een rol: een slimme meter in de wagen in Vlaanderen en een ander systeem in Brussel, plus nog eens een andere methode in Wallonië, het is perfect mogelijk als er geen overeenstemming is. En die is er vandaag manifest niet.

En dat wreekt zich nu in een exploderend fileprobleem, met grote economische schade als gevolg. Want de files zadelen de transporteurs met grote kosten op. De transportorganisatie UPTR berekende dat een uur file een bedrijf 65 euro per vrachtwagen kost. Omdat chauffeurs de verplichte rij- en rusttijden moeten respecteren, zijn er steeds meer vrachtwagens op de baan. Het probleem wordt alleen maar erger.

Een Amerikaans onderzoek in 2012 bracht aan het licht dat we echt wereldkampioen file zijn. Geen enkel ander land in Europa en Noord-Amerika staat langer stil dan in België. Alleen Milaan kwam toen nog voor Brussel en Antwerpen qua files.