Steeds meer hoogopgeleide ouders concluderen na een paar avonden speuren op internet dat vaccins niet veilig zijn en laten hun kinderen niet meer vaccineren. Volgens het RIVM is de vaccinatiegraad voor het tweede jaar op rij in het hele land gedaald. Het zou goed zijn als kinderdagverblijven ongevaccineerde kinderen weigeren.



Mijn dochter van vijf maanden gaat twee dagen per week naar een kinderdagverblijf. Toen ik haar inschreef vroeg de leidster of we meedoen aan het rijksvaccinatieprogramma. Een standaardvraag, de kinderdagverblijven verzamelen deze informatie voor de GGD.



Als ouders hun kind niet laten vaccineren mag de opvang dit kind niet weigeren. Een kinderdagverblijf mag namelijk geen onderscheid maken op grond van godsdienst en levensovertuiging. En de overheid kan vaccineren niet verplichten, aangezien dit in strijd is met artikel 11 van de grondwet.



Als een groot deel van de bevolking is ingeënt, krijgt een ziekteverwekker geen kans om zich te verspreiden. Jonge baby's hebben deze zogeheten groepsimmuniteit hard nodig. Baby's van werkende ouders gaan vaak al vanaf drie maanden naar een kinderdagverblijf, terwijl de prik tegen mazelen bijvoorbeeld pas bij veertien maanden kan worden gegeven.



Als alle oudere kinderen hun prikken hebben gehad, zijn de allerkleinsten toch beschermd door de groepsimmuniteit. Maar als steeds meer ouders besluiten om hun kinderen niet te vaccineren, daalt de vaccinatiegraad en neemt de kans op besmettingen toe. Zo belandde in 2014 een jongetje van acht maanden met een fikse longontsteking in het ziekenhuis. Besmet met de mazelen door een kind dat bewust niet was ingeënt. Het jochie overleefde deze 'onschuldige' kinderziekte ternauwernood.

Risico

Kinderen mogen nu al tijdelijk door een kinderdagverblijf geweigerd worden als ze een risico voor andere kinderen vormen, bijvoorbeeld in geval van ziekte. De kinderopvang dient namelijk een veilige omgeving te zijn. Ongevaccineerde kinderen zijn echter ook als ze niet ziek zijn een risico. Veel ziektes, waaronder mazelen, zijn al besmettelijk voordat het kind zelf ziek wordt. Hierdoor kan een besmet kind ongemerkt de nog niet gevaccineerde, kwetsbare baby's ziek maken.



Niet-prikkers vinden het ontoelaatbaar als kinderdagverblijven hun ongevaccineerde kinderen weigeren omdat ze dan worden belemmerd in hun keuze om hun kind niet te vaccineren. Maar kinderen hoeven niet verplicht naar een kinderdagverblijf toe. Het staat ouders vrij om hun kind thuis te houden of onder te brengen bij een gastouder die geen moeite heeft met niet-ingeënte kinderen.



Het weigeren van ongevaccineerde kinderen belemmert ouders daarom niet in hun keuze om wel of niet te prikken. Het bemoeilijkt deze ouders wel in hun keuze voor opvang. Iets wat in meer of mindere mate voor elke ouder geldt. Ouders die een christelijke crèche wensen hebben bijvoorbeeld ook veel minder keuze.

Beeld thinkstock

Stok achter de deur

Het weigeren van niet-gevaccineerde kinderen maakt een kinderdagverblijf veiliger en kan bovendien twijfelende ouders doen besluiten hun kind toch te laten inenten. In een Amerikaanse studie uit 2014 toont onderzoekster Eileen Wang aan dat de vaccinatiegraad stijgt als kinderdagverblijven vaccineren verplichten.



Een hoge vaccinatiegraad is ook in het belang van mensen die door ziekte een verzwakte weerstand hebben; om medische redenen geen vaccinaties verdragen of ongevoelig zijn voor sommige vaccins. Op dit moment is de vaccinatiegraad volgens het RIVM in Nederland nog hoog genoeg, maar als steeds minder ouders gaan vaccineren is de kans groot dat besmettelijke ziektes weer tot een ouderwetse epidemie uitgroeien. Kinderdagverblijven kunnen een belangrijke rol spelen in het voorkomen daarvan. Als die niet-ingeënte kinderen gaan weigeren, denken ouders wellicht beter na en zullen ze vaker besluiten hun kind wel te laten vaccineren.