In deze grafiek wordt de ‘technische ontwikkeling’, zoals de introductie van de eerste iPhone, afgezet tegen een toename aan onrust over de periode 1993-2016. Dit zou ‘de nieuwe realiteit’ waarin we leven weergeven: een toename van de onrust sinds inwerkingtreding van de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten in 2002.

De infographic wordt beschikbaar gesteld onder de link ‘Bedreigingen voor de Nederlandse veiligheidDit is de link waaronder het ter beschikking is gesteld’. Dit wekt onterecht de suggestie dat de grafiek hierover iets zegt, terwijl het slechts een aantal willekeurige gebeurtenissen weergeeft in een specifieke periode.

Een heldere toelichting bij de grafiek ontbreekt. Waarom is bijvoorbeeld gekozen voor deze specifieke periode? Wat is de link tussen de verschillende missies in het buitenland, de vermelde aanslagen en het toegenomen gegevensverkeer? En waaruit blijkt dat de vermeende dreiging daadwerkelijk over de jaren is toegenomen? Allemaal vragen die niet worden beantwoord.

Het is aan de lezer zelf om hier duiding aan te geven. En hierin schuilt nu precies het probleem. Niet iedereen heeft de tijd of beschikt over de statistische kennis om deze grafiek kritisch te analyseren. Bij het zien van deze infographic zullen veel mensen al snel denken dat de dreigingen zijn toegenomen en er een verband bestaat tussen deze toename, de technische ontwikkelingen en het toegenomen gegevensverkeer.

Natuurlijk is iedere aanslag verschrikkelijk en er één te veel. Dat willen we absoluut niet bagatelliseren, maar we moeten wel scherp naar de feiten blijven kijken.

Liegen met grafieken

Tijdens de Big Brother Awards liet ontwerper Ruben PaterBekijk de site van Ruben Pater voor meer werk van hem heel helder zien hoe eenvoudig je de werkelijkheid kan manipuleren met behulp van grafieken.