Nie ma takich cudów, aby w prognozie wszystko było trafne. Ja sam bym wolał, żeby to, co wydaje mi się oczywiste, nie spełniło się. Logika wydarzeń jest jednak oczywista.



Nie jest ona sprawą ostatniego roku, jakby niektórzy chcieli. Apelując konsekwentnie od początku, czyli od roku, o jedność demokratów, jestem zdania, że wiele ich błędów wynikających z fałszywie dla Polski przyjętej ideologii neoliberalnej musiało (!) wobec pewnych cech naszej kultury historii, dominujących w społeczeństwie postaw prowadzić do tego, co mamy. Czyli do śmiertelnego zagrożenia ze strony tępego, zamkniętego na świat, pogańskiego w istocie nacjonalizmu. Z faryzejskim Kościołem jako politycznym jego wspólnikiem.

Kaczyński nie urodził się na pustyni. Jest taki, jaki był. W 1989 i 1990 roku niektórym to nie przeszkadzało. Nie pierwszy raz w historii pojawia się człowiek talentami i charakterem z trzeciego szeregu, ambicjami na samym szczycie. Od kodu kulturowego społeczeństwa zależy jego biografia. Kiedy trafia na szczyt i nie ma zewnętrznych wobec niego hamulców, dzieje się tak jak dzisiaj w Polsce. Tzw. polityczna wola, z nieumiejętnie czytanych podręczników i biografii rzeczywiście wielkich ludzi wyjęta, jest rewersem praworządności. Rozumianej tak jak Europejczycy doświadczeni katastrofami dwóch wielkich wojen, autorytaryzmów i nierówności zaczęli ją w końcu rozumieć. Państwo prawa, podział władz, kaganiec na nacjonalizmy, rozwój kultury i edukacji, społeczna gospodarka rynkowa, prawa człowieka fundamentami polityki. Współpraca siostrą konkurencji. Empatia. Komunikacja społeczna. Programy „Sokrates” i „Erasmus”. Konsultacje i szczyty. Niekończący się dialog. Czyli wszystko to, co autokraci otoczeni tuzinami osobistych ochroniarzy „przywódcy” uznają za słabość. Nie dlatego, że silni. Dlatego, że mali.

Historię tym razem chcę zacząć później, niż zwykle ją zaczynam – w 2005 roku. Od różnych aktów politycznych zjednoczonych parasolem filozofii politycznej PO-PiS. Wspólnym jej mianownikiem, którym nie była wizja Polski, lecz blokada wobec konkurentów. Demokratów już nie było. Oddali pole, nie pojmując, że polityka równego dystansu dla misjonarzy, jakimi byli (czyli będących zawsze w mniejszości), nijak się ma do wiecznego i pewnego wyboru prawicy.

Ale jeszcze przez dziesięć lat, aż do wiosny 2015 roku, wiele przypadkowych i niepowiązanych ze sobą zdarzeń (albo ich brak) mogło tę logikę wyrzucić w powietrze. Na przykład śmierć prezydenta – skutek polskiego bałaganu, wszechobecnego bajzlu, nietrafionych nominacji – która stała się fundamentem nowego mitu w czasie, kiedy prezydent Lech Kaczyński szedł do pewnej (jeśli w Polsce jest cokolwiek pewnego) porażki. Lub solidniejsze, szczere i odpowiedzialne zaangażowanie rządzącej wtedy partii – Platformy Obywatelskiej – w kampanię wyborczą jej prezydenckiego kandydata. Lub chociaż odrobinę mniej kompromitujące (Ogórek, konstrukcja wspólnych list) zachowania przywódców SLD. Wiosną 2015 wszystko właściwie było już jasne.

Zwycięstwo kandydata PiS w wyborach prezydenckich było jak otwarcie jednokierunkowego nachylonego głęboko tunelu, który kończy się przepaścią. Samo w sobie istotne. Ze względu na osobowość prezydenta, jego ścisłe podporządkowanie woli przywódcy prowadzącego Polskę wprost ku katastrofie – zabrakło czynnika równoważącego szaleństwa, które elegancko nazwać można woluntaryzmem.

Odnoszę się do prawa – do ignorowania prawem nałożonych na prezydenta i na rząd obowiązków. Jak miało to miejsce z Trybunałem. To był początek. Faktyczna likwidacja sądu konstytucyjnego była konieczna dla realizacji koncepcji polityki, w której wola polityczna zastępuje praworządność.

Odnoszę się też do obyczaju. Do tego więc się odnoszę, co wprost nazwać należy poczuciem przyzwoitości i szacunku dla wielkiej i trudnej historii własnego narodu, Polaków. To przecież nie Kaczyński wywalczył wolność, niepodległość, demokrację i te związki międzynarodowe, które przez ćwierć wieku tak dobrze służyły Polakom. Nie było go w Marcu’68. Nie było w Grudniu’70. Pojawił się, owszem, w końcu lat 70., ale dopiero wtedy, kiedy zrobił doktorat. Bo przecież… Współcześnie, od roku ograniczając gwarancje wolności (media!), demolując demokrację (Trybunał), niszcząc uprzywilejowane relacje z Niemcami i Francją (deklamacje tego faceta o nazwisku Waszczykowski), wyzbywając się pozycji Polski w Unii Europejskiej dla jakichś miraży Międzymorza (już zapomnieli), Grupy Wyszehradzkiej – wykręca bezpieczniki.

Nie ma podstaw (jeszcze), by z sensem powiedzieć, że osłabia gwarancje polskiej niepodległości. Ale wypycha nas z przestrzeni wartości, polityki i systemu bezpieczeństwa Zachodu, nie budując alternatywy. Jeśli nawet dojdzie kiedyś do nowej, dzisiaj trudnej do wyobrażenia konfiguracji świata, w której Rosja stanie się równoprawnym, potrzebnym, chcianym i poważanym partnerem Zachodu, to Polska będąca dzisiaj czynnikiem destrukcji Unii Europejskiej pozostanie na głębokim marginesie. Nie zanosi się jednak i na to. Jesteśmy izolowani. Ci, którzy nigdy nie byli nam przyjaźni, mówią: patrzcie! Polacy! Spieprzą wszystko, co im dać. Gdybyśmy przynajmniej my wiedzieli, dla jakiej racji?! Salomon z próżnego nie naleje. Nasz wzrost stęchnie. Zaklinanie rzeczywistości przez wicepremiera, gospodarczego guru dla całkowicie niekompetentnego w tej dziedzinie szefa, nic nie pomoże. Nie będzie 3,6 proc. Nawet 3,2 nie będzie. Europa, zwłaszcza Niemcy, idą ku recesji. Jeśli będzie 3 proc., i tak będzie dobrze. W 2017 r. Otwórzcie za rok, sprawdźcie. To, że Chiny czynią złotego wymienialnym, co tak bardzo cieszy PiS, znaczy tylko tyle, że za bezcen opanują warszawską giełdę. Kaczyński nie ma pojęcia. CBA mu w tej sprawie akurat nie pomoże.

Wobec władzy nieprzestrzegającej reguł opozycja może doraźnie nic. Polecam czytać Havla, że demokracja wiąże ręce przede wszystkim demokratom. Takim, którzy demokrację mają tam, gdzie ma ją Kaczyński (to już nie Havel) – pozwala na wszystko (znów Havel).

A na dodatek KŁAMSTWO. Wszechobecne. Wystarczy pięć sekund Szydło, Kaczyńskiego, Błaszczaka, Czarneckiego. Prezydenta pół minuty. Jak w PRL lat 60. Ja pamiętam. Dlatego nie poszedłem na prawo.

Piszę to wszystko dla stojących przed Pałacem, Sejmem, urzędem wojewódzkim, gdziekolwiek. Do pikietujących. Do tych dzisiaj wciąż niewielu (choć są ich dziesiątki tysięcy), którzy przytupując na mrozie, coraz bardziej smutni pytają, co dalej, jak długo to ma trwać, gdzie jest prezydent?

Nie pytajcie o prezydenta. Załóżcie, że go dla Was nie ma. On jest dla PiS, dla Kaczyńskiego.

Kiedyś ktoś skutecznie krzyknie im w twarz, jak nikczemnie marnotrawili ten wyjątkowy czas, który dany jest żyjącym pokoleniom Polaków. Jeśli doświadczą klęski w 2018, 2019 roku – Polska wróci do rodziny. Jeśli w 2018, 2019 roku otrzymają powtórnie mandat – rozumienie świata, ale jedynie wtedy, kiedy w Europie również zwyciężą nacjonalizmy. Równie tępe jak nasz nacjonalizm.

Oni mogą połączyć wybory 2018 i 2019. Walczmy w samorządach o demokrację. O listy możliwie niepartyjne. A w wyborach parlamentarnych walczmy na jednej liście – DEMOKRATYCZNEJ. Jeśli niezależnie od warunków w 2018 lub 2019 r. demokracja nie wygra, czeka nas bardzo zły czas. Ja jego końca nie dożyję.