Sejm znowelizował ustawę o oświacie w części dot. podręczników szkolnych. Nowela przewiduje, że od września 2014 r. z bezpłatnych podręczników korzystać będą uczniowie pierwszych klas szkół podstawowych, a od 2017 r. wszyscy uczniowie podstawówek i gimnazjów.

W piątkowym głosowaniu udział wzięło 413 posłów: za przyjęciem nowelizacji było 409 posłów, trzech było przeciw, jeden poseł wstrzymał się od głosu.

Rządowa nowelizacja, która była rozpatrywana w trybie pilnym, uzupełnia i rozszerza uchwalone 21 lutego br. przepisy umożliwiające Ministerstwu Edukacji Narodowej zlecenie przygotowania i wydania podręczników.

Przyjęta w piątek nowela zobowiązuje MEN do stopniowego wyposażania uczniów klas I-III szkół podstawowych w bezpłatne podręczniki oraz do zapewnienia dotacji celowej na zakup podręczników dla uczniów klas IV-VI i gimnazjalistów. Docelowo od 2017 r. wszyscy uczniowie szkół podstawowych i gimnazjów będą mieli zapewnione bezpłatne podręczniki, które będą własnością szkół wypożyczaną uczniom.

Sejm odrzucił wnioski zgłoszone przez SLD i zmierzające do tego, by w przypadku wybrania przez szkołę podstawową innego podręcznika dla klas I-III niż rządowy, samorząd dostał na jego zakup dotację z budżetu państwa równą kosztowi zakupu podręcznika, który przygotowuje MEN. Przeciwko temu rozwiązaniu głosowało 220 posłów, 187 było za, ośmiu posłów wstrzymało się od głosu.

Większość posłów odrzuciła również poprawki PiS. Zgodnie z nimi z bezpłatnych podręczników korzystaliby także uczniowie szkół ponadgimnazjalnych. Uczniowie na wszystkich poziomach nauki mieliby także zapewnione bezpłatne podręczniki do religii i etyki. Przeciwko tym poprawkom było 269 posłów, 139 było za, pięciu posłów wstrzymało się od głosu.

Tuż przed głosowaniem poseł PiS Zbigniew Dolata tłumaczył, że poprawki jego klubu pozwolą "urzeczywistnić prawo do równego dostępu do mechanizmów wyrównywania szans edukacyjnych". "Inaczej ustawa będzie narażona na zarzut niekonstytucyjności" - mówił.

Minister edukacji Joanna Kluzik-Rostkowska odpowiedziała, że największe koszty zakupów podręczników ponoszą rodzice uczniów szkół podstawowych i gimnazjów. "W liceach, technikach i szkołach ponadgimnazjalnych jest trochę lepiej, dlatego, że w dużej części te dzieci (...) rzadziej niż na wcześniejszych etapach nauczania, korzystają z podręczników. Po drugie dofinansujemy podręczniki do przedmiotów zawodowych na poziomie ponadgimnazjalnym" - tłumaczyła szefowa MEN.

Sejm przyjął dwie poprawki PSL, które umożliwiają przyjęcie uczniów do placówek kształcenia ustawicznego i praktycznego w trakcie trwania roku szkolnego.

Zgodnie z przyjętą w piątek nowelizacją we wrześniu 2014 r. darmowe podręczniki otrzymają uczniowie klas I szkół podstawowych, za rok - uczniowie klas II, za dwa lata - uczniowie klas III. Dodatkowo w 2014 r. na każdego ucznia pierwszej klasy z budżetu państwa zostanie przeznaczona dotacja na zakup podręcznika do języka obcego oraz na zakup materiałów ćwiczeniowych.

Nowelizacja przewiduje, że od 2015 r. szkoły podstawowe i gimnazja będą otrzymywać środki na zakup podręczników i materiałów ćwiczeniowych dla starszych uczniów. W 2015 r. środki będą przeznaczone na podręczniki dla uczniów klas IV podstawówek i I klas gimnazjów; w 2016 r. - na podręczniki dla klas V podstawówek i klas II gimnazjów, a w 2017 - na podręczniki dla klas VI podstawówek i klas III gimnazjów.

Prace nad rządowym "Naszym elementarzem" dla uczniów pierwszych klas szkół podstawowych już trwają. W połowie maja rozpoczęto druk pierwszej z czterech zaplanowanych części podręcznika dla najmłodszych uczniów. Nauczyciele klas I-III będą mogli skorzystać z innego niż rządowy podręcznik, pod warunkiem, że jego zakup sfinansuje prowadząca szkołę gmina. Szkoła nie będzie mogła domagać się od rodziców zakupu podręczników.

O wyborze podręczników dla uczniów nie będzie jak dotąd decydował nauczyciel, ale zespół nauczycieli uczących danego przedmiotu po zasięgnięciu opinii rady pedagogicznej i rady rodziców.

Zatwierdzony zestaw podręczników ma służyć w szkole co najmniej trzy lata. Wprowadzony ma być zakaz zamieszczania w podręczniku ćwiczeń, zadań i poleceń wymagających wypełniania ich w egzemplarzu podręcznika. Nowelizacja wprowadza również zakaz oferowania szkołom korzyści w zamian za dokonanie wyboru konkretnego podręcznika lub materiałów edukacyjnych.

Na zakup podręczników i materiałów edukacyjnych z budżetu państwa przeznaczonych ma zostać w 2014 r. 66 mln zł (środki mają pochodzić m.in. z rządowego programu "Wyprawka szkolna", w ramach którego dofinansowany jest zakup podręczników i pomocy dydaktycznych dla uczniów z najbiedniejszych rodzin), w 2015 r. - 290 mln zł, w 2016 r. - 317 mln zł, a w 2017 r. - 357 mln zł. W dziesięcioletniej perspektywie na zakupy przeznaczonych zostanie ponad 3,8 mld zł.

Nowelizacja wprowadzająca bezpłatne podręczniki szkolne trafi teraz do Senatu. (PAP)

nno/ dsr/ ls/