Matti Nykaenen urodził się w 1963 roku w fińskiej miejscowości Jyvaskyla. Swoją karierę w skokach narciarskich rozpoczął w 1981 roku. Szybko wdarł się do czołówki dyscypliny. W sezonie 1982/1983 zdobył Kryształową Kulę, jako najlepszy zawodnik całego sezonu Pucharu Świata. Wyczyn ten powtarzał jeszcze trzykrotnie. Po cztery Kryształowe Kule sięgał jeszcze tylko jeden skoczek - Adam Małysz. Fin był też dwukrotnie najlepszy w Turnieju Czterech Skoczni.

Z igrzysk w Calgary i Sarajewo przywiózł pięć medali, w tym cztery złote, co uczyniło go jednym z najbardziej utytułowanych skoczków w historii. Trzy krążki z najcenniejszego kruszcu Nykaenen zdobył na igrzyskach w 1988 roku, czego nie udało się żadnemu innemu skoczkowi w historii. Z kolei z mistrzostw świata Fin przywiózł pięć złotych medali, w tym cztery z konkursów drużynowych.

Karierę zakończył wcześnie, bo w wieku zaledwie 27 lat. Oficjalnie przyczyną były problemy z plecami, a konkretnie narośl na kręgosłupie, która później została operacyjnie usunięta. Nykaenen nie chciał już jednak wracać do wyczynowego sportu.

W 1999 został wybrany przez kibiców wybrany drugim najlepszym fińskim sportowcem dwudziestego stulecia za biegaczem Paavo Nurmim. W swoim kraju po zakończeniu kariery stał się celebrytą. Nagrał kilka piosenek jako wokalista, miał też swój program w telewizji.

Nie stronił od rozrywkowego trybu życia. Kilkukrotnie trafiał do więzienia, na przykład za atak z nożem na swoją czwartą żonę czy też próby uduszenia partnerki paskiem od szlafroka. Napisał autobiografię o znamiennym tytule "Greetings from hell", czyli "Pozdrowienia z piekła".

Sześciokrotnie był żonaty. W udzielonym kilka tygodni temu wywiadzie żałował, że nigdy nie miał okazji poznać swoich wnuków. - Przez lata było mi z tym bardzo źle. Naprawdę chciałem zobaczyć moje wnuki, ale ich rodzice odmówili tych spotkań - mówił zatroskany Nykaenen.

- Rozumiem, że informacje o tym, co się dzieje w moim życiu mogły odpychać. Ale nawet jeśli działy się jakieś rzeczy, to już przeszłość. Uważam się za dobrego człowieka i zdrowego psychicznie. Oprócz moich wnuków tęsknię za własnymi dziećmi - mówił w prawdopodobnie ostatnim wywiadzie.

Jak podały fińskie media, Nykaenen zmarł z niedzieli na poniedziałek. Informację potwierdziła jego żona Pia Nykaenen. W listopadzie stwierdzono u niego cukrzycę. Jak dotąd jednak nie podano przyczyn śmierci byłego skoczka.