51,9 proc. Brytyjczyków 24 czerwca zagłosowało przeciwko pozostaniu w strukturach Unii Europejskiej. Jednak w Szkocji aż 62 procent wyborców głosowało za pozostaniem we Wspólnocie. Znów głośno zrobiło się więc o ewentualnym kolejnym referendum niepodległościowym Szkocji. Ostatnią okazję do wyrażenia opinii w tej sprawie Szkoci mieli 2014 roku, ale wtedy przełomu nie było.

Jeśli jednak Brexit stanie się faktem, a w Szkocji odbędzie się referendum, w którym nacjonaliści zdołają przekonać obywateli do całkowitego odłączenia się od Wielkiej Brytanii, ta będzie musiała podjąć trudną decyzję. Chodzi o arsenał nuklearny, który dziś znajduje się w tej części Wielkiej Brytanii.

Jak czytamy w artykule Dana De Luce, w porcie Clyde od 1969 roku stacjonują cztery okręty podwodne - HMS Vanguard, Victorious, Vengeance i Vigilant - uzbrojone w pociski balistyczne Trident. Broń może w każdej chwili zniszczyć wybrane miasto świata, choć w założeniu ma tylko chronić Wielka Brytanię od próby ataku jądrowego lub przed szantażem nuklearnym.

W przypadku secesji Szkocji, rząd w Londynie musiałby podjąć decyzję dotycząca przyszłości swojego arsenału. Z raportu parlamentu z 2012 r. wynika, że skomplikowana logistycznie operacja przeniesienia go może potrwać nawet do 20 lat, a koszty budowy alternatywnych urządzeń i transportu mogą sięgnąć 3,5 miliarda funtów - czytamy w amerykańskim piśmie.

Obrona przed Rosją? Dwie nowe drogi

Dan De Luce zwraca uwagę, że Londyn stanie przed poważnym dylematem, tym bardziej, że podwodny arsenał brytyjski odgrywa kluczową rolę wewnątrz sojuszu transatlantyckiego. Brytyjskie okręty podwodne są uważane w NATO za "pierwszą linię obrony" przed potencjalnie wrogą Rosją.

Rozładowując spekulacje dotyczące ewentualnej rezygnacji Wielkiej Brytanii ze z broni nuklearnej, brytyjski sekretarz obrony Michael Fallon powiedział w ubiegłym miesiącu, że sojusznicy mogą być spokojni - "udział w energii jądrowej NATO pozostanie niezmienny, bez względu na wynik referendum" - cytuje "Foreign Policy".

Wielka Brytania będzie miała w przyszłości dwie drogi rozwiązania kłopotów, jednak obie są kosztowne - zaznacza Den De Luce. Tłumaczy dalej, że Londyn może negocjować kontrakt ze Szkocji albo przetransportować okręty w bazie morskiej innego kraju. W szczególności brane pod uwagę jest wschodnie wybrzeże Stanów Zjednoczonych - baza Kings Bay na Florydzie lub USA Navy w Norfolk w Virginii. Drugie rozwiązanie stawia pod znakiem zapytanie niezależność Wielkiej Brytanii w kwestii użycia broni jądrowej.

Pytanie o przyszłość energii jądrowej

Jeszcze przed głosowaniem ws. Brexitu, los arsenału nuklearnego stał się przedmiotem ożywionej debaty w Wielkiej Brytanii. Okręty podwodne mają być zastąpione nowszymi do 2020 roku, a finansowanie powinno być zatwierdzone w tym roku, aby rozpocząć pracę nad nową flotą. Program kosztowałby szacunkowo od 22 do 30 mln dolarów, choć krytycy twierdzą, że koszt może być znacznie wyższy.

Na szczycie NATO w Warszawie brytyjski premier David Cameron poinformował, że głosowanie parlamentarne w tej sprawie odbędzie się 18 lipca.

Autor artykułu w "Foreign Policy" przypomina, że potencjał nuklearny zagwarantował Wielkiej Brytanii po II wojnie "specjalne stosunki" z Waszyngtonem. Dlatego Londyn na pewno będzie chciał pokazać na arenie międzynarodowej, że nie wycofuje się z sojuszu NATO.

"Foreign Policy" zwraca jednocześnie uwagę, że niepewność przyszłości brytyjskiego arsenału odstraszania jądrowego towarzyszy niepewność jego prawdziwej użyteczności zarówno jako broni, jak i narzędzia geopolitycznej gry. Przeciwnicy zbrojeń nuklearnych nie odstępują od tezy o dewaluacji tego argumentu w walce o wpływy na świecie, zwłaszcza w dobie zagrożenia ze strony islamskich ekstremistów.

(MWL)