Łukasz Pawłowski z „Kultury Liberalnej” zarzucił mnie i prof. Władyce, że prezentujemy w naszych tekstach sprzeczne tezy po to, aby mieć zawsze rację.

Kto ma rację, wyniknie już z nieodległej przyszłości. Chcę jednak uspokoić Pawłowskiego, że żadnej sprzeczności w naszych twierdzeniach nie ma, tylko należy je czytać ze zrozumieniem. Tłumaczymy zatem jeszcze raz i prościej się już nie da.

Dwie nasze tezy, z którymi „rozprawia” się autor „KL”, są w istocie następujące:

1. Uważamy, że ład konstytucyjny, prawny i ustrojowy jest nadrzędną wartością w państwie jako rama wszelkich innych debat i rozwiązań. A także gwarancja obywatelskich swobód. I te wartości są dla nas niewymienialne na inne. Byłoby najlepiej dla demokracji i przyszłości kraju, aby taką hierarchię wartości przyjmowała większość społeczeństwa.

2. Wiele jednak wskazuje na to, że znacząca wyborczo część społeczeństwa waha się przed przyjęciem takiej hierarchii lub ją odrzuca. W efekcie łamanie konstytucji przez PiS nie jest dla niej wystarczającym argumentem przeciwko obozowi władzy. Nadal uważamy, że należy przede wszystkim przekonywać Polaków do tego, jaką wagę ma trójpodział władzy, niezależny i nieusuwalny sędzia czy wolne media, ale praktyka pokazuje, że może to nie wystarczyć do zebrania wystarczającego poparcia dla przywrócenia konstytucyjnego porządku. Dlatego opozycja, dla nadrzędnego celu obrony liberalnej demokracji, powinna w miarę szybko przygotować program społeczny (który tak czy inaczej musi powstać, nikt nigdy nie twierdził inaczej), aby przekonać do siebie ludzi wahających się, niezdecydowanych, niebędących wrogami demokracji, ale potrzebujących dodatkowego impulsu. Nie dlatego, że obrona konstytucji to za mało, bo przy tym, co pokazuje PiS, to już bardzo dużo, ale dlatego, że taka jest polityczna i mentalna sytuacja.

Porządek ustrojowy jest nadrzędny

Jak widać, w tych dwóch tezach nie ma żadnej sprzeczności. Podobnie jak red. Pawłowski mieliśmy na studiach logikę i metodologię. Dziwi nas za to, że autor „KL” nie dostrzega pułapek, do jakich może prowadzić choćby przyjęcie, że PiS należy ganić i chwalić sektorowo, czego w swojej polemice broni. Czy jeżeli PiS zrobi odpowiednio dużo „dobrych rzeczy”, to w pewnym momencie wykupi się z łamania konstytucji? Jeżeli Pawłowski stwierdzi, że się w końcu może wykupić, to wszystko jasne. Ale jeśli powie, że nie da się zbilansować łamania demokracji na innych polach, to w istocie przyznaje nam rację, że porządek ustrojowy jest nadrzędny i to, kto jak go przestrzega, powinno decydować się w momencie, kiedy Polacy staną przy wyborczych urnach.

Tak czy inaczej wszystkim polecam ostatni artykuł Wojciecha Czuchnowskiego z „GW” o sędzim Muszyńskim. Niby sprawa znana, ale to absolutnie wstrząsająca lektura, bo pokazująca, co się po cichu dzieje z polskim państwem. Na co dzień „rzutki premier Morawiecki”, „udana kampania swojskiego Jakiego”, „Duda powstrzymuje szaleństwa PiS”, a w istocie trwa konsekwentna zmiana ustroju.

Kiedy nie przyjmuje się żadnej gradacji spraw, kiedy wszystko jest jednakowo ważne i nieważne, to stan demokracji staje się w końcu tylko jednym z parametrów, jak stopa procentowa czy płaca minimalna. Pojawia się nuda łamania demokracji, nikt już nie chce tego słuchać. A potem jest już za późno.

Czytaj w nowym numerze POLITYKI: Czy(m) zachwyci opozycja