Od ostatniego wpisu na blogu minął ponad miesiąc. W tym czasie na świecie, w kontekście koronawirusa, zmieniło się bardzo wiele. W samym jednak Singapurze sytuacja się uspokoiła. Zdjęcia, na których widniały puste półki, pozbawione produktów pierwszej potrzeby, stały się nieaktualne już po kilku dniach od ich opublikowania. Początkowa panika bardzo szybko ustąpiła zdroworozsądkowemu podejściu, któremu bez wątpienia pomogła konsekwentna kampania informacyjna oraz zdecydowane i skuteczne kroki podjęte przez rząd Singapuru, o których piszę poniżej. Wprawdzie ulice Singapuru stały się ostatnio mniej tłoczne, ale nie da się odczuć, że świat zmaga się z jednym z najpoważniejszych kryzysów ostatnich lat.

Obecna sytuacja

Na początku warto opisać, jak na ten moment wygląda sytuacja z zachorowaniami w Singapurze. Otóż do dzisiaj zdiagnozowano 226 przypadków zachorowań na koronawirusa (COVID-19). W momencie pisania łączna liczba osób hospitalizowanych wynosi 121, spośród czego 13 jest w stanie krytycznym pod opieką w intensywnej terapii. Pozostałe 105 osób przeszło już chorobę i zostały one wypisane ze szpitali.

Biorąc pod uwagę stosunkowo dużą liczbę zarażonych, imponujący wydaje się być fakt, że na koronawirusa nie zmarła do tej pory w Singapurze żadna osoba.

O wszystkich dotychczasowych przypadkach COVID-19 w Singapurze można w szczegółach przeczytać na oficjalnej stronie Ministerstwa Zdrowia – https://www.moh.gov.sg/covid-19. W walce z wirusem zdecydowanie postawiono na transparentność. Ze strony ministerstwa można pozyskać wiele interesujących statystyk, a każdy zdiagnozowany przypadek jest możliwie dokładnie opisywany. Podawane dane to w szczególności informacje o prawdopodobnym miejscu zarażenia, historii podróży, a także płeć oraz wiek.

Dla tych, którzy potrzebują czytelnego opisu sytuacji wraz z mapami i wykresami polecam 2 następujące strony:

https://sgwuhan.xose.net/ – prosta, interaktywna mapa stworzona przez miejscowego programistę, po kliknięciu na każdy punkt możemy sprawdzić podstawowe dane dotyczące chorego oraz powiązania z innymi punktami na mapie;

https://co.vid19.sg/ – bardzo czytelna i rozbudowana strona, z wieloma wykresami opracowanymi na podstawie ogólnodostępnych danych, stworzona przez lokalną firmę.

jak Singapur radzi sobie z koronawirusem?

Singapur był jednym z pierwszych krajów, który doświadczył COVID–19. Pierwszy zarażony został zidentyfikowany już 23 stycznia. Był to 66-letni mężczyzna z samego Wuhan. W kolejnych dniach obserwowano kolejne przypadki, wszyscy chorzy pochodzili z chińskiego centrum epidemii. Singapur jest popularnym kierunkiem dla chińskiej turystyki, a także miejscem, w którym wielu Chińczyków mieszka i pracuje.

W pierwszych tygodniach Singapur był w czołówce krajów walczących z epidemią biorąc pod uwagę liczbę zdiagnozowanych, jednak z czasem udało się powstrzymać rozprzestrzenianie się wirusa.

Jak mu się to udało, jakie środki podjęto i czy inne kraje mogą skorzystać z doświadczeń Singapuru?

Na ten moment Singapur obok Hongkongu i Japonii najlepiej radzi sobie z ograniczaniem liczby zachorowań.

Źródło: Financial Times/FT

Doświadczenia SARS

Należy zacząć od historii. Singapur doświadczył w 2003 roku epidemii SARS, w której wyniku zmarły tutaj 33 osoby. Powstrzymanie SARS oraz powrót gospodarki do zdrowia zajęły miesiące. W rezultacie tych doświadczeń rząd Singapuru wprowadził szereg rozwiązań, które miały umożliwić skuteczną odpowiedź na podobną sytuację w przyszłości. Zmodernizowano wyposażenie i infrastrukturę medyczną, stworzono nowe izolatki oraz opracowano system mapowania i śledzenia rozprzestrzeniania się infekcji.

Doświadczenia SARS, a także tzw. świńskiej grypy przygotowały rząd i odpowiednie służby na obecną epidemię.

Ograniczenia wjazdu

W obliczu koronawirusa, po tygodniu od wykrycia pierwszego przypadku, wprowadzono ograniczenia w podróżowaniu do Miasta Lwa. Wszyscy ci, którzy w poprzednich 14 dniach przebywali w Chinach kontynentalnych zostali pozbawieni możliwości wjazdu do Singapuru, jeśli nie są obywatelami lub nie posiadają długoterminowego prawa pobytu w Singapurze.

Już w pierwszych 13 godzinach obowiązywania zakazu odmówiono wjazdu 15 osobom. W kolejnych tygodniach wprowadzano kolejne ograniczenia dla podróżnych z Korei Południowej i Iranu, a następnie Włoch, Francji, Niemiec i Hiszpanii.

Obecnie wszyscy obcokrajowcy przechodzą kontrolę temperatury na granicach. W razie gorączki, od każdego podróżującego pobiera się wymaz, instruuje aby ograniczył kontakty do czasu otrzymania rezultatów testu, a zdiagnozowanych z wirusem transportuje się później do szpitala.

Darmowa diagnostyka i hospitalizacja

Singapur niemal od początku zagwarantował wszystkim darmową diagnostykę w przypadku wystąpienia niepokojących objawów oraz bezpłatną hospitalizację na wypadek zachorowania na koronawirusa. Krok ten miał na celu zachęcenie wszystkich osób znajdujących się w Singapurze do niezwłocznego zgłoszenia się do placówek medycznych w wypadku wystąpienia objawów mogących wskazywać na zachorowanie na wirusa, bez obaw o ewentualne koszty testu oraz opieki medycznej.

Służba zdrowia jest w Singapurze zasadniczo prywatna i co najmniej częściowo odpłatna, więc niektórzy mogliby z tego powodu unikać profesjonalnej opieki, roznosząc wirusa. Szacunkowy koszt leczenia ciężkich infekcji dróg oddechowych wynosi mniej więcej 17-22 tysięcy złotych.

Powyższe rozwiązanie niewątpliwie pomogło w ograniczeniu szerzenia się koronawirusa, jednak doprowadziła do czegoś co można określić „turystyką wirusową”. Wiadomo o co najmniej dwóch przypadkach Indonezyjczyków, którzy chcieli dostać się do Singapuru, po zachorowaniu w swojej ojczyźnie, szukając darmowej i światowej klasy opieki zdrowotnej.

Doprowadziło to do natychmiastowej zmiany regulacji i od tygodnia wszystkie osoby na wizach krótkoterminowych, czyli głównie turyści, będą zmuszeni do poniesienia kosztów leczenia z własnej kieszeni lub swojego ubezpieczyciela. Trzeba jednak wspomnieć, że wiele ubezpieczeń turystycznych może nie objąć leczenia koronawirusa.

Powszechne badania temperatury oraz ograniczenia zgromadzeń publicznych

Tydzień po opisanych ograniczeniach we wjeździe do Singapuru podwyższono również alert bezpieczeństwa, o którym wspominałem w poprzednim wpisie. Rząd Singapuru podwyższył stopień zagrożenia do „pomarańczowego”, wprowadzając kolejne ograniczenia, w tym m.in. zakaz rozgrywek międzyszkolnych oraz konieczność badania temperatury przy wchodzeniu do szkół, szpitali, biur.

System powstał w roku 2003, po epidemii SARS, a następnie został zmodyfikowany w roku 2009 w obliczu świńskiej grypy.

Źródło: The Straits Times | Ministry of Health

Do budynków biurowych nie może wejść nikt z temperaturą powyżej 38 stopni.

Wejścia do szkół są możliwe jedynie w specjalnie wyznaczonych miejscach, w których każdej osobie sprawdzana jest temperatura.

Kilka dni temu wprowadzono również ograniczenia zgromadzeń publicznych. Wszystkie wydarzenia, które miały przyciągnąć 250 osób lub więcej musiały zostać odwołane. W przypadku mniejszych wydarzeń, organizatorzy muszą m.in. przygotować stacje badania temperatury przy wejściach do obiektów oraz w miarę możliwości ograniczyć do minimum liczbę uczestników.

Skuteczna kwarantanna zagrożonych chorobą

Kolejny bardzo ważny element, który sprawia, że Singapur tak dobrze radzi sobie z wirusem to podejście do kwarantanny. Wszyscy ci, którzy żyją i pracują nad cieśniną Malakka, a wracają z krajów dotkniętych epidemią, są zobowiązani do 14 – dniowej izolacji we własnym domu. Do tej pory taką kwarantanną było objętych łącznie ponad 3 tysiące osób i bardzo rzadko zdarzało się, aby ktoś nie spełnił tego obowiązku.

Złamanie obowiązku kwarantanny czy nieudzielenie prawdziwej informacji na temat historii podróży obłożone jest karą więzienia do 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz grzywną do 10 tysięcy dolarów singapurskich (ok. 28 tysięcy złotych). Nie są to kary wirtualne i wiadomo o co najmniej dwóch przypadkach, w których kary zostały wymierzone w niemal maksymalnej wysokości. Co więcej jeden z rezydentów Singapuru, który nie współpracował z władzami i nie stosował się do zaleceń dotyczących kwarantanny został pozbawiony rezydentury i wydalony z kraju.

Analiza ognisk zachorowań oraz śledzenie miejsc rozprzestrzeniania się wirusa

Ministerstwo Zdrowia w Singapurze zatrudnia specjalny zespół składający się ze 140 śledczych, którzy pracują od rana do nocy każdego dnia tygodnia. Każda osoba, u której zdiagnozowano COVID-19 zostaje poddana bardzo szczegółowym wywiadom na temat tego gdzie była i kogo spotkała.

Śledczy nie polegają wyłącznie na wspomnieniach samych chorych. Korzystają zarówno z pomocy policji jak i materiałów z monitoringu lokalnych firm. Sprawdzane są wszelkie możliwe ślady – gdzie wypłacano gotówkę, gdzie użyto karty kredytowej, gdzie zalogował się telefon chorego.

Mając te wszystkie informacje, śledczy tworzą tak zwaną mapę aktywności, która określa wszystkie miejsca, w których chory przebywał w ciągu 14 dni przed pojawieniem się objawów. Pomaga to lepiej określić, gdzie dana osoba mogła zostać zarażona.

Pacjenci z COVID-19 proszeni są również o przywołanie miejsc, do których się udali, i osób, z którymi mieli bliższy kontakt po tym, jak zaczęli wykazywać objawy, takie jak suchy kaszel lub gorączka, aby każdy, kto był w okolicy, mógł zostać ostrzeżony. W ten sposób Ministerstwo Zdrowia jest w stanie lepiej określić, które przypadki są ze sobą powiązane.

Ostatecznym celem śledczych jest uzyskanie pełnego obrazu miejsc pobytu pacjenta na przestrzeni ostatnich dwóch tygodni, w ciągu 24 godzin od zidentyfikowania choroby.

Od czasu wybuchu epidemii koronawirusa singapurskie Ministerstwo Zdrowia stosując tę strategię skierowało do kwarantanny kilka tysięcy osób.

Wywiad z jednym z śledczych zajmujących się śledzeniem rozprzestrzeniania się wirusa.

Kampania informacyjna

Rząd Singapuru prowadzi stałą kampanię informacyjną w jaki sposób zapobiegać rozprzestrzenianiu się wirusa skierowaną do wszystkich mieszkańców. Wykorzystuje do tego wszystkie zarówno media tradycyjne jak kanał informacyjny Channel News Asia (CNA), największą gazetę The Straits Times oraz media społecznościowe – Facebook oraz Twitter.

Nakładka informacyjna na najpopularniejszej lokalnej gazecie, The Straits Times. Pojawiają się one w niej regularnie od początku epidemii informując o podstawowych środkach zapobiegawczych.

Współpraca z sektorem prywatnym

Nie bez znaczenia jest też sprawna współpraca prywatnych firm z państwem. Zalecenia dotyczące pracy zmianowej, pracy z domu, udostępnienia płynów dezynfekcyjnych w miejscach powszechnie dostępnych zostały bardzo szybko zrealizowane przez działające tutaj przedsiębiorstwa.

Firmom, których pracownicy zostali skierowani do kwarantanny, zostało zagwarantowane 100 dolarów singapurskich (ok. 280 złotych) za każdy dzień niezdolności do pracy (wyłączając możliwość telepracy, pracy z domu). Kwota przyznawana jest również samozatrudnionym znajdującym się w podobnej sytuacji. Suma ta nie tylko zachęca do sumiennej kwarantanny w razie zagrożenia chorobą, ale stanowi rekompensatę dla firm, które zostały czasowo pozbawione swoich pracowników.

Jeden z wielu plakatów informacyjnych oraz płynów odkażających do rąk w jednym z Singapurskich centrów handlowych.

Temperatura?

Na marginesie można dodać, że w przestrzeni publicznej pojawia się wiele teorii na temat tego co wpływa na rozprzestrzenianie się wirusa. Jednym z czynników, który mógłby sprzyjać Singapurowi, a który jest od niego całkowicie niezależny jest temperatura. Niektórzy dostrzegają pewną korelację między skalą epidemii, a temperaturą panującą w danym kraju. Kraje szczególnie dotknięte, są w tym momencie dużo zimniejsze niż Singapur. W tym rejonie Azji Południowo – Wschodniej przeciętna temperatura w ciągu dnia, przez cały rok, to mniej więcej 32 stopnie Celsjusza, a w nocy to około 26 stopni. Wszystko to przy bardzo dużej wilgotności powietrza.

Mapa, na której możemy zobaczyć jak podobne są temperatury w miejscach szczególnie dotkniętych koronawirusem (zaznaczone kółkiem).

Źródło: ClimateReanalyzer.org

Podsumowanie

Wszystkie powyższe elementy składają się na dotychczasowy sukces Singapuru w zmaganiach z koronawirusem. Za najważniejsze w skutecznej walce podaje się przede wszystkim sprawne i szybkie śledzenie rozprzestrzeniania się wirusa przez wykwalifikowanych pracowników rządowych służb oraz związaną z tym kwarantannę, która jest ściśle egzekwowana.

Warto podkreślić, że droga, którą objął Singapur w walce z COVID-19 nie uniemożliwia normalnego życia. Kontrole temperatur oraz ograniczenia zgromadzeń publicznych to tylko drobne niedogodności, w porównaniu ze środkami zastosowanymi w niektórych krajach europejskich, Chinach lub Japonii. Na ulicach Singapuru nie widać wielkich zmian, a ruch jest niewiele mniejszy niż w tygodniach poprzedzających wybuch pandemii. W przeciwieństwie do wielu innych krajów nie zamknięto również szkół.

Czy jednak inne kraje mogą pójść śladami tego małego państwa? Wydaje się, że pewnych rzeczy nie można zreplikować w Europie lub Stanach Zjednoczonych. Istotnym czynnikiem jest sama geografia: Singapur jest krajem bardzo małym, ma jedynie ok. 700 km2, jest wyspą, na którą można się dostać jedynie przez dwa przejścia lądowe, port lotniczy lub morski. Nawet biorąc pod uwagę, że mieszka tutaj niemal 6 milionów ludzi, kontrola granic oraz ludzi już znajdujących się na terytorium kraju jest dużo łatwiejsza niż w większości miejsc na świecie. Innym czynnikiem odróżniającym Singapur jest społeczeństwo, które jest dużo bardziej karne i łatwiej podporządkowuje się zaleceniom władzy, co jest wielkim atutem w obecnej sytuacji. Jest to cecha wspólna sporej części narodów azjatyckich i trudno jest sobie wyobrazić podobne podejście wśród wielu społeczeństw świata zachodniego. Poza wszystkim Singapur ma jedną z najlepszych służb zdrowia na całym świecie i zapewne dlatego nie zmarła tutaj z powodu koronawirusa jeszcze ani jedna osoba.

Co można naśladować? Na pewno kraje dotknięte wirusem mogą wyciągnąć wnioski na przyszłość, tak jak zrobił to Singapur i przygotować odpowiednie procedury. Stosunkowo łatwe powinno być także wprowadzenie kontroli temperatury w jak największej liczbie miejsc i identyfikowanie osób z niepokojącymi objawami. Szczególną uwagę powinno się przyłożyć do kwestii kwarantanny. Jej egzekwowanie powinno być surowo egzekwowane, tak jak ma to miejsce w Singapurze.

Na wiele rzeczy jest już jednak stanowczo za późno…