Beeld anp

Volgende week donderdag reist de PvdA-bewindsman naar Wenen voor een informeel overleg met een tiental EU-collega's. Hij zal ze aanspreken op het belang van gelijke rechten voor werknemers. Commissaris Thyssen (Sociale Zaken) krijgt als boodschap haar poot stijf te houden. 'Het is aan de Commissie om nu een rechte rug te tonen en door te zetten', aldus Asscher eerder deze week op de Nederlandse radio.



Woensdag werd duidelijk dat parlementen in elf lidstaten bezwaar aantekenen tegen het Commissievoorstel. Het gaat om Polen, Bulgarije, Tsjechië, Litouwen, Roemenië, Kroatië, Letland, Hongarije, Slowakije, Estland en Denemarken. Deze lidstaten vrezen hun concurrentievoordeel (lagere lonen) kwijt te raken als hun burgers straks hetzelfde gaan verdienen als de werknemers van het land waar ze aan de slag gaan. Het zou tot minder vraag naar Polen, Roemenen en Bulgaren leiden, wat voor de Oost-Europese regeringen thuis moeilijk valt te verdedigen.

Gelijke beloning voor gelijk werk

Met elf lidstaten is de drempel gehaald voor de 'gele kaart'. Dat betekent dat de Commissie verplicht is de bezwaren serieus te bestuderen. Daarna kan ze die naast zich neerleggen, deels honoreren en het voorstel aanpassen, of het plan geheel intrekken. De Commissie zegt 'haast te maken' met haar antwoord zonder een datum te noemen.



Asscher noemt het bezwaar van de elf lidstaten 'heel jammer'. Hij ijvert al bijna drie jaar voor een eerlijker beloning van EU-werknemers die in een andere lidstaat gaan werken. Hij wil daarmee uitbuiting van buitenlandse werknemers voorkomen maar ook de verdringing van duurdere Nederlandse werknemers. In augustus 2013 sprak Asscher over 'Code Oranje' voor het vrij verkeer van werknemers in de EU. 'We moeten uitkijken: op sommige plaatsen staan de dijken op doorbreken', zei hij destijds over de misstanden door de ongelijke beloning.



De minister was dan ook ingenomen met het voorstel dat de Commissaris Thyssen in maart dit jaar presenteerde om de ongelijkheid te verminderen. Uitgangspunt is gelijke beloning voor gelijk werk: de Pool in Nederland krijgt dezelfde rechten als zijn Nederlandse collega. Daaraan vasthouden - tegen de Oost-Europese bezwaren in - is volgens Asscher een kwestie van bittere noodzaak.





In het Europees Parlement heeft de SP het initiatief genomen voor een brief aan Thyssen om haar voorstel niet af te zwakken en al helemaal niet in te trekken. In maart noemde de SP-europarlementariër De Jong dat plan nog 'halfbakken'. Volgens De Jong is het niet vreemd dat de SP - die altijd hamert op het principe dat Brussel moet luisteren naar de nationale parlementen - nu voorop loopt om de bezwaren van elf lidstaten te negeren. 'Dat subsidiariteitsprincipe geldt voor ons niet bij concurrentie door lage lonen.'



Sinds de gele kaart in 2009 werd ingevoerd is er twee keer een beroep op gedaan. In 2012 tekenden nationale parlementariërs met succes bezwaar aan tegen een Commissievoorstel over het stakingsrecht. In 2013 kwam er een gele kaart tegen de komst van een Europees aanklager. Dat bezwaar werd door de Commissie terzijde gelegd.