03 april 2020

Door het coronavirus raken ziekenhuizen overvol, het besmette afval neemt ook drastisch toe. Afvalbedrijven draaien overuren. Dankzij een crisisingreep kunnen de verwerkers nu rond 20.000 gesteriliseerde beschermkapjes per dag terug naar de ziekenboegen brengen.

Dat moet de druk van het hamsteren door instellingen naar peperduur geworden medische mondkapjes verminderen. Verplegers en patiënten gebruiken circa 100.000 kapjes per dag. Deze gerecyclede beschermers hebben volgens tests met deeltjestellers afgelopen week dezelfde kwaliteit als de nieuwe.

Ze worden eerst binnen de ziekenhuizen gescheiden ingezameld door Renewi (voorheen Van Gansewinkel), en vervolgens gesteriliseerd door Van Straten Medical/Greencycl in De Meern.

Personeel kan deze kapjes dankzij de gesteriliseerde recycling daarna nog tot drie keer inzetten, zo blijkt uit tests van de TU Delft. „De tests en deze vorm van recycling, de goedkeuring van het RIVM en de vergunningverlening zijn onder druk van de coronacrisis ongelooflijk in tempo versneld”, zegt Gijs Derks, commercieel directeur van Renewi.

Woensdag kwam de handtekening. „Normaal duurt het maanden om zo’n procedure te veranderen. Door de samenwerking van iedereen die beseft hoe hoog de nood nu is, is alles enorm versneld”, zegt productspecialist Frank Geelen van het aan het Damrak beursgenoteerde Renewi.

De recycling is vanwege het dodelijke virus een helse klus: ziekenhuispersoneel tot en met chauffeurs en laboranten moeten hermetisch afgeschermd blijven van de mondkapjes met het dodelijke virus uit ziekenhuizen. Daarvoor gelden strenge procedures. De op elkaar gestapelde mondkapjes gaan eerst zakken en dan in kunststofvaten en worden door Renewi vervoerd naar Van Straten Medical. Daar worden de mondkapjes stuk voor stuk behandeld.

Maar er is meer afval. Al het zogeheten ’specifiek ziekenhuisafval’, zoals kleding, onderleggers en spuiten werd afgelopen jaren apart verwerkt. De overheid classificeert het als gevaarlijk afval, het valt onder ’infectieuze’ stoffen. Sinds 1991 laten ziekenhuizen, laboratoria, verpleeghuizen en huisartsen, hun afval daarvoor naar de gespecialiseerde Zavin-afvalcentrale brengen.

Die centrale draait momenteel al op toeren; zij verwacht snel nog meer productie, aldus een Zavin-zegsman. „Volgende week krijgen we meer duidelijkheid. Dat het coronavirus wat is gaan betekenen was absoluut duidelijk, maar nu moet nog blijken hoe ver dit doorgaat. Per patiënt komen nu tien vaten met ziekenhuismateriaal binnen; dat aantal zal gaan stijgen. Om die omvang precies in te schatten is het nog te vroeg.”

Gijs Derks: „In normale maanden zamelen we zo’n 30.000 vaten in. In maart ging dat al naar 45.000 stuks, en we denken in april 60.000 vaten met specifiek ziekenhuisafval te transporteren.”

Door de snelle toename van het aantal besmette patiënten met corona en de hoeveelheid gebruikte artikelen in ziekenhuizen, ontstond recent een tekort aan de stofvrije tonnen afval voor de afvalwerkers. „We hebben nog voor twee weken vaten”, zegt Derks. De inspectiedienst voor de Leefomgeving en Transport (ILT) paste vanwege de drastische toename van afval zijn regels aan: beschermende kleding en zaken als het wegwerplinnen mochten vanwege dat tekort tijdelijk als ’droog ziekenhuisafval’ in zware laminaatzakken, in aparte containers. Die worden afgevoerd naar de Zavin-centrale in Dordrecht.

Deze markt kijkt alweer vooruit: als Zavin vol raakt, wordt afval onder strikte veiligheidsregels naar andere verwerkers gebracht. Derks: „De aanvragen daartoe lopen.”

Het werken met afval is voor personeel in coronatijd niet zonder gevaar. Onderzoek van Vincent Munster en zijn team bij de National Institutes of Health-laboratoria in het Amerikaanse Montana toont dat het dodelijke coronavirus, bij een vergelijking van zeven materialen, het beste gedijt op plastic en roestvrij staal. Op karton houdt het dodelijke virus ook een dag stand, aldus Munster.

„We besteden erg veel aandacht aan de sociale aanpak, voor onze chauffeurs”, zegt Geelen van Renewi. „Ze moeten zich honderd procent veilig voelen. Als ze het materiaal ophalen, krijgen ze bijvoorbeeld ter plekke bij ziekenhuizen de mogelijkheid om apart de handen te wassen. De werkinstructie van de overheid is dat als je iets morst, je altijd alles moet desinfecteren; dat doen we standaard. We denken vooruit, we kiezen voor die chauffeur altijd de zekere weg.”

Vorige week kwam minister Van Veldhoven (Milieu) op bezoek bij de chauffeurs. Derks: „Dat teken van waardering viel fantastisch bij die mannen.”

Bron: De Telegraaf