در این مطلب به نقل از چند مجله پزشکی معتبر دنیا، جدیدترین و موثرترین روش های درمان شپش سر کودکان را به شما معرفی می کنیم. روش هایی که کاملا قطعی هستند.

تشخیص

معاینات موی کودکان باید انجام شود، خود شما هم می توانید به دقت موی کودک را با یک شانه ی ریز از پوست سر تا انتهای مو شانه کنید و معاینه را انجام میدهد. اگر شپش زنده ای یافت شد، نیاز به درمان وجود دارد.

پزشک در موهای کودک به دنبال شپش میگردد. برای پیدا کردن شپش، او از نور مخصوصی که Wood’s light هم نامیده میشود استفاده میکند که موجب میشود شپش ها به رنگ آبی خود را نشان دهند؛ اما شناسایی شپش ها، لزوما تشخیص یک آلودگی فعال را تایید نمیکند. شپشها معمولا نزدیک موی سر قرار میگیرند. شپش هایی که اندازه ی آنها حدودا 6 میلیمتر و نزدیک پوست سرهستند، احتمالا مرده یا پوچ هستند. میتوان برای بررسی زنده بودن آنها، در زیر میکروسکوپ آن را بررسی نمود. اگر شپش زنده ای یافت نشد، احتمالا از آلودگی قبلی گذشته است و شواهدی درمورد آلودگی فعال وجود ندارد.

حتما بخوانید: 6 تا از بهترین و جدیدترین شامپوهای ضد شپش که درمان قطعی دارند

درمان

پزشک احتمالا داروهای بدون نسخه ای برای کشتن شپش ها و تخم های آنها توصیه میکند. در مرحله اول استفاده از شامپو ضد شپش، معمولا تنها شپش های بالغ از بین می روند و رشک ها یا همان تخم شپش ها دست نخورده باقی می مانند. پس درمان مرحله دوم برای کشتن شپش هایی است که در مرحله اول رشک بوده و اکنون تبدیل به شپش شده اند. در حال حاضر هیچ درمانی برای از بین بردن رشک ها به صورت مستقیم در مرحله اول وجود ندارد.

برخی مطالعات نشان میدهند که پس از 9 روز از اولین درمان، برای درمان دوم ایدآل است، اما زمان بندی های دیگری هم وجود دارد. از پزشک دستورالعملهای کتبی درمانهای توصیه شده را بخواهید.

1-محصولات OTC

داروهای OTC برپایه ی پیرترین یا pyrethrin میباشد که یک ترکیب شیمیایی استخراج شده از گل داودی است که برای شپش ها سمی است. قبل از استفاده از این درمانها، موهای سر کودک را بدون نرم کننده با شامپو بشورید. موها را با سرکه ی سفید بشورید تا ماده ی چسبناکی که شپش را برروی مو نگه میدارد، حل شود. از دستورالعمل دارو پیروی کنید تا ببنید که چه زمان باید دارو را برروی موهای کودک رها کنید و پس از مدت گفته شده، موها را در سینک با آب گرم بشورید. داروهای OTC شامل موارد زیر میباشند:

پرمترین (Permethrin): شامپو پرمترین نسخه ی سنتتیک پیرترین ها pyrethrin است. اثرات جانبی شامل قرمزی و خارش پوست سر است.

Pyrethrin بهمراه افزودنی ها : دراین داروی OTC، پیرترین بادیگر ترکیبات شیمیایی ترکیب میشود تا سمیت آن برای شپش ها افزایش یابد. اثرات جانبی آن عبارتند از خارش و قرمزی در پوست سر. اگر کودک به گل داودی یا راگوید حساسیت دارد نباید از پیرترین استفاده شود.

2- داروهای تجویزی

در برخی مناطق جغرافیایی، شپش ها ممکن است به داروهای OTC مقاوم شده باشند. همچنین درمان OTC ممکن است بدلیل استفاده ی نادرست مثل تکرار نکردن درمان در زمان مناسب، شکست بخورد. اگر استفاده ی صحیح از درمان OTC شکست خورده باشد، ممکن اس پزشک درمان تجویزی را توصیه کند، اینها شامل موارد زیر میباشند:

بنزیل الکل: این محصول برای شپش ها سمی نیست اما با محروم کردن آنها از اکسیژن، شپش ها را میکشد. اثرات جانبی شامل خارش و قرمزی پوست سر است. نشان داده شده است که استفاده از بنزیل الکل برای ضدعفونی کردن وسایل پزشکی موجب تشنج و دیگر واکنشهای شدید در کودکان تازه متولد شده میشود؛ بنابراین درمان با بنزیل الکل برای کودکان زیر 6 ماه تایید نشده است.

این محصول برای شپش ها سمی نیست اما با محروم کردن آنها از اکسیژن، شپش ها را میکشد. اثرات جانبی شامل خارش و قرمزی پوست سر است. نشان داده شده است که استفاده از بنزیل الکل برای ضدعفونی کردن وسایل پزشکی موجب تشنج و دیگر واکنشهای شدید در کودکان تازه متولد شده میشود؛ بنابراین درمان با بنزیل الکل برای کودکان زیر 6 ماه تایید نشده است. ایورمکتین: استفاده از این دارو برای کودکان 6 ماهه و بالاتر توصیه شده است. ایورمکتین را روی موی خشک قرار میدهند و پس از 10 دقیقه آبکشی میکنند.

استفاده از این دارو برای کودکان 6 ماهه و بالاتر توصیه شده است. ایورمکتین را روی موی خشک قرار میدهند و پس از 10 دقیقه آبکشی میکنند. اسپینوزاد: این دارو هم برای کودکان بالای 6 ماه تایید شده است. اسپینوازد را برروی موی خشک قرار میدهند و پس از 10 دقیقه با آب گرم میشورند. این دارو شپش و تخم آن را میکشد و معمولا نیازی به تکرار درمان ندارد.

این دارو هم برای کودکان بالای 6 ماه تایید شده است. اسپینوازد را برروی موی خشک قرار میدهند و پس از 10 دقیقه با آب گرم میشورند. این دارو شپش و تخم آن را میکشد و معمولا نیازی به تکرار درمان ندارد. مالاتیون: مالاتیون هم برای استفاده ی کودکان بالای 6 ماه تایید شده است. شامپوی دارویی برروی سرقرار داده میشود و اجازه داده میشود که بصورت طبیعی خشک شود و سپس بعد از 8 تا 12 ساعت آبکشی میشود. در اینجا از سشوار یا خشک کننده ی دیگری نمیتوان استفاده کرد.

مالاتیون هم برای استفاده ی کودکان بالای 6 ماه تایید شده است. شامپوی دارویی برروی سرقرار داده میشود و اجازه داده میشود که بصورت طبیعی خشک شود و سپس بعد از 8 تا 12 ساعت آبکشی میشود. در اینجا از سشوار یا خشک کننده ی دیگری نمیتوان استفاده کرد. لیندان: این شامپوی دارویی، اثرات جانبی شدیدی ازجمله تشنج دارد و تنها وقتی استفاده میشود که دیگر درمانها شکست خورده باشند. استفاده از این دارو در آکادمی آمریکایی اطفال برای کودکان تایید نشده است. سازمان غذادارو هشدار میدهد که این دارو برای افراد زیر 50 کیلوگرم، زنان باردار و شیرده، کسانی که سابقه ی تشنج دارند و افراد مبتلا به ایدز نباید استفاده شود.

حتما بخوانید: 8 تا از تازه ترین روش های درمان جوش صورت با کمک داروهای گیاهی

3- سبک زندگی و درمانهای خانگی

اگر ترجیح میدهید که از داروها برای درمان شپش سر استفاده نکنید، ممکن است از جایگزین آن یعنی درمانهای خانگی بهره ببرید. شواهد بالینی کمی برای اثربخشی این درمانها وجود دارد.

شانه کردن مرطوب

شانه کردن موهای مرطوب یا خیس با شانه ی مخصوص شپش سر ممکن است برخی شپش ها را از سر خارج کند. تحقیقات قاطعی برای اثربخشی این موضوع وجود ندارد. موها باید مرطوب باشند و شما باید از چیزی برای لیز کردن موها مانند مرطوب کننده ی مو استفاده کنید. کل مو را از پوست سر تا انتهای مو حداقل دوبار شانه بزنید. این پروسه باید هر 3 تا 4 روز بمدت چند هفته تکرار شود، حداقل 2 هفته بعدازاینکه هیچ شپشی روی سر یافت نشود.

روغنهای ضروری

مطالعات بالینی کوچکی پیشنهاد کرده اند که برخی روغنهای طبیعی، اثرات سمی برروی شپش و تخم آنها دارد. این محصولات عبارتند از:

روغن درخت چای

روغن انیسون (بادیان رومی)

نرولیدول؛ ترکیب شیمایی که در بسیاری از روغنهای گیاهی یافت میشود.

عوامل خفه کننده شپش

تعدادی از محصولات خانگی برای درمان شپش سر استفاده میشوند. بدلیل اینکه این محصولات مانع رسیدن هوا به شپش ها و تخم هایشان میشود. این محصولات برروی مو قرار داده میشوند، با یک کلاه پوشانده میشوند و در طول شب رها میشوند. محصولاتی که برای این منظور استفاده میشوند عبارتند از:

سس مایونز

روغن زیتون

کره

ژله پترولیوم

مطالعه ی آزمایشگاهی نشان داد که این محصولات برای کشتن تعداد قابل ملاحضه ای شپش موثر بودند. شواهد بالینی کمی درمورد اثربخشی اینگونه روشها وجود دارد و مشخص نیست که آیا این تاثیرات در نتیجه ی خود محصول است یا شستن و شانه کردنهای مکرری که باهدف از بین بردن این روغنها از مو انجام میشود.

4- محصولات خطرناک که باید از آنها اجتناب شود

محصولات قابل اشتعال مانند نفت سفید (kerosene) و گازوئیل هرگز نباید برای کشتن شپش ها استفاده شود.

5- پاک کننده های خانگی

شپش ها معمولا بدون یک روز تغذیه از پوست سر زنده نمیمانند و همچنین اگر تخم ها در دمای نزدیک پوست سر نباشند، زنده نمیمانند؛ بنابراین شانس زنده ماندن شپش ها در گزینه های خانگی کم است. توصیه های پاک کننده ی شامل موارد زیر است:

وسایل را در آب داغ بشورید. ملافه ها، لباسها و… را با صابون و آبی با دمای حداقل 54 درجه ی سانتیگراد بشورید و در حرارت بالا (نورخورشید) خشک کنید.

ملافه ها، لباسها و… را با صابون و آبی با دمای حداقل 54 درجه ی سانتیگراد بشورید و در حرارت بالا (نورخورشید) خشک کنید. وسایل مراقبت از مو را تمیز کنید. شانه ها، برس ها و همه ی وسایلی که با مو در ارتباط ند را در آب داغ و صابون بشورید.

شانه ها، برس ها و همه ی وسایلی که با مو در ارتباط ند را در آب داغ و صابون بشورید. برخی وسایل را در کیسه های پلاستیکی بگذارید. وسایلی که نمیتوان آنها را شست را بمدت 2 هفته در کیسه های پلاستیکی قرار دهید.

وسایلی که نمیتوان آنها را شست را بمدت 2 هفته در کیسه های پلاستیکی قرار دهید. جارو زدن: خانه، مبلمان و هرجای دیگر را بخوبی جاروبرقی بکشید.

ویدیویی درباره درمان شپش سر کودکان

6- به پزشک مراجعه کنید

اگر با راهکارهای بالا شپش سر کودک درمان نشد (که بعید است!)، به پزشک یا متخصص اطفال مراجعه کنید. پزشک میتواند کودک را معاینه کند و قبل از ایجاد علایم شپش سر با کمک میکروسکوپ آیتم های مشکوک را بررسی کند.

7- لینک های بسیار مفید در زمینه درمان شپش