Belangenclub Clean Air Nederland (CAN) wil rokers zélf aansprakelijk gaan stellen voor veroorzaakte schade, bijvoorbeeld gezondheidsschade voor de buren. De organisatie die eerder met succes de rookruimtes in de horeca via de rechtbank wist te verbieden, richt de pijlen nu op de roker zelf. ,,Momenteel is er niets om de veroorzaker zelf aan te pakken,” zegt Tom Voeten van CAN.

De huidige tabakswetgeving richt zich volgens CAN enkel op (meestal goedwillende) organisaties en bedrijven en schiet daarmee tekort. ,,Er gaat onvoldoende signaal naar de roker, dat die overlast veroorzaakt, de gezondheid van anderen aantast, en het verkeerde voorbeeld geeft aan jongeren,” aldus Voeten.

Gezondheidsschade

Clean Air Nederland verzamelt op dit moment voorbeelden van zaken waarin de roker aansprakelijk gesteld zou kunnen worden voor diverse vormen van schade. Dat kan zich richten op rokers die in, bijvoorbeeld, sociale huurwoningen hun buren gezondheidsschade toebrengen. Het kan ook gaan om rokers die stug de regels overtreden op festivals en in discotheken en daarmee goed bedoelende ondernemers met enorme boetes opzadelen.

,,Die ondernemer zit dan met de handen in het haar. Er is nu geen enkele manier om de veroorzaker zelf aan te pakken,” aldus Voeten. De organisatie wil in eerste instantie via de wetgever de roker aansprakelijk kunnen laten stellen. Ondertussen, als stok achter de deur, bereidt CAN proefprocessen voor.

Clean Air Nederland heeft een rookvrije samenleving als doelstelling en behaalde via rechtszaken al eerder de nodige successen. Zo wist de club in een slepende procedure de rookruimtes in de horeca verboden te krijgen. Vanaf 1 april mag ook daar niet meer worden gerookt. In een iets verder verleden wist CAN via de rechter het rookverbod in de horeca ook af te dwingen in kleine cafés zonder personeel, waarvoor nog een uitzondering bestond.

‘Rookruimtes zonder dak’

Ondertussen constateert CAN dat bedrijven proberen dat rookruimte-verbod te omzeilen. Zo creëert Holland Casino momenteel in allerijl ‘rookruimtes zonder dak’ om de rokende gokker binnen te houden. Het bedrijf vreest een enorm klantenverlies door de nieuwe rookwetgeving, die inhoudt dat rookruimtes in de horeca vanaf 1 april verboden zijn.

Juíst in de veertien vestigingen van staatsbedrijf Holland Casino, zijn rookruimtes van groot belang. Binnen de vestigingen bestaan aparte rookruimtes met gokkasten voor de rokende gokker. Holland Casino doet er nu alles aan de roker binnen te houden. Het belangrijkste is dat de gasten niet opnieuw door het legitimatie-gedeelte hoeven te gaan. De nieuwe rookruimtes komen áchter het deel waar elke gast zich moet legitimeren.

,,De nieuwe wetgeving gaat snel in, dus we zijn als een razende bezig in alle vestigingen,” zegt woordvoerder David Selier. ,,Wat we doen verschilt per vestiging, maar in het ene geval zal het een balkon zijn, in het andere geval een tuin of we halen zelfs een plafond naar beneden. Binnen de regels van de wet.”

Ontmoedigingsbeleid

Dat deze aanpak niet strookt met het ontmoedigingsbeleid dat staatssecretaris Blokhuis doorvoert om Nederland rookvrij te maken, is niet de verantwoordelijkheid van Holland Casino, vindt de woordvoerder. ,,We hebben nou eenmaal rokende gasten en wij zijn er niet om hen van het roken af te helpen,” aldus Selier.

Clean Air Nederland constateert dergelijke ‘openlucht-rookruimtes’ in meerdere grote horecagelegenheden. ,,Ze hebben de boodschap niet helemaal begrepen,” zegt Tom Voeten. ,,Zonde.” Naast de mogelijkheden om de roker zelf te gaan aanpakken, bekijkt CAN ook de mogelijkheden om het roken uit te bannen in hele uitgaansgebieden.