PVV-leider Geert Wilders demonstreert tegen radicale prediking bij een congres van Stichting alFitrah. Beeld ANP

De politie en opsporingsdienst van de Belastingdienst (FIOD) hebben donderdag invallen gedaan in twee salafistische moskeeën in Tilburg en Utrecht. Dat gebeurde in het kader van een strafrechtelijk onderzoek naar witwassen en verdachte geldstromen uit het Midden-Oosten. Hoofdverdachten zijn een vader en zijn twee zoons, die bestuursfuncties vervullen bij stichtingen voor liefdadigheid en educatie. Het zou gaan om de omstreden Tilburgse imam Ahmad S. en zijn zoons.



Volgens Justitie is sprake van meer dan tien verdachte transacties waarbij via de stichtingen enkele tonnen euro's mogelijk zijn witgewassen. Het gaat om grote contante stortingen in eigen land, maar ook om bancaire overboekingen en geldtransfers uit het buitenland. Een deel van het geld ging vervolgens ook weer naar het buitenland.

'We willen gewoon weten waar het geld vandaan komt en waar het naar toe gaat', zei een woordvoerder van het Functioneel Parket donderdagmiddag. Maandag riep VVD-minister Edith Schippers van Volksgezondheid in de HJ Schoolezing nog op om geldstromen vanuit landen als Saoedi-Arabië en Iran naar Nederlandse moskeën en koranscholen te blokkeren.



Ahmad S. is imam van de As-Sunnahmoskee in Tilburg. Zijn zoon Suhayb S. leidt de alFitrahmoskee in Utrecht. Van de meer dan tien stichtingen die de hoofdverdachten bestieren, heeft het OM er drie als 'verdacht' aangemerkt: een stichting die steun verleent aan 'vluchtelingen, daklozen, gewonden en zieken in en buiten Nederland', en twee stichtingen op educatiegebied.

Een van de verdachte stichtingen heeft een overboeking van tonnen ontvangen van een liefdadigheidsorganisatie uit het Midden-Oosten, die verbonden is aan een instelling die door de Amerikanen op de sanctielijst is gezet. Waarschijnlijk gaat het om RIHS uit Koeweit, die banden zou hebben met Al Qaida. Het OM wil dat niet bevestigen.



Daarnaast ontvingen de verdachten geldtransfers uit Saoedi-Arabië. Ook stuurden zij zelf geld via money transfers naar Syrië, Jordanië, Libanon en Oekraïne. 'Onderwerp van onderzoek is of de verdachten gelden witwassen', aldus het OM. 'Ook wordt onderzocht waar het geld naartoe gaat. Dit om vast te stellen of dat overeenkomt met de doelen die de stichtingen zich stellen, of dat het geld anders wordt besteed.'

Toenmalig minister Verdonk krijgt in 2004 geen hand van imam Ahmad S. Beeld Joost van den Broek

Naast de invallen in beide moskeeën vonden zeven huiszoekingen plaats in Brabant, Utrecht en Zuid-Holland. Behalve de imam en zijn twee zoons wordt nog een vierde bestuurslid van een van de stichtingen als verdachte aangemerkt. Ook werden twee panden doorzocht die gelieerd zijn aan de stichtingen in Den Haag en Nieuwegein doorzocht.



Bij de doorzoekingen hebben de politie en de opsporingsdienst van de Belastingdienst beslag gelegd op de administratie en digitale bestanden. De verdachten zijn niet aangehouden. Het onderzoek is begonnen naar aanleiding van een melding, door de Financial Intelligence Unit, een zelfstandig overheidsorgaan dat is ondergebracht bij de nationale politie, van tien verdachte transacties door stichtingen en personen sinds 2012. 'De transacties roepen vraagtekens op', aldus de OM-woordvoerder. 'Er zijn tonnen overgemaakt uit het buitenland, er zijn heel grote bedragen in Nederland opgenomen. Waar komt het geld vandaan en waar gaat het naar toe? Mogelijk is er sprake van verhullende handelingen.'



Peter de Graaf

Profiel: As-Sunnah, Tilburg

In Tilburg-Noord zijn de As-Sunnahmoskee en de Islamitische Stichting voor Opvoeding en Overdracht van Kennis (ISOOK) gevestigd onder één dak. Imam bij de moskee is Ahmad S., zijn zoon Amar S. leidt de koranschool. Toen ze in 2007 samen bij Pauw & Witteman aanschoven, kwamen daar op hun verzoek geen bier en wijn op tafel.



De officiële doelstellingen van moskee en koranschool zijn vergelijkbaar met die van de Utrechtse stichting alFitrah van hun zoon en broer Suhayb: hulp bieden bij het leiden van een ultraconservatief, vroom leven.



En net als in Utrecht klinken in Tilburg geregeld zorgen over het reilen en zeilen van de organisaties. Vorig najaar zei Amar S. op een debatavond weliswaar dat strenge moslimjongeren 'uit onwetendheid' in Syrië gaan vechten (dat zouden ze niet doen als ze de 'ware islam' kenden), het stelde VVD-raadslid Roel Lauwerier bepaald niet gerust. 'Het zou gevaarlijk en naïef zijn om nu met vader en zoon S. samen te gaan werken', tekende het Brabants Dagblad op. 'Hun gedachtengoed komt heel dicht in de buurt bij dat van IS.' De vader is de imam die na de moord op Theo van Gogh minister Verdonk geen hand wilde geven.



Het oordeel over de orthodoxe Tilburgse imam is al jaren tweeslachtig. Enerzijds komt hij al jaren voor in reportages van de AIVD en klinkt hij onverzoenlijk in media-optredens. Anderzijds is hij 'geen wolf in schaapskleren', zo was het oordeel in 2009 in een rapport in opdracht van de Tilburgse gemeenteraad: zijn preken zouden niet leiden tot 'acute veiligheidsdreiging of alomvattende radicalisering'.



Maar de onrust bleef. Kinderen vertelden in 2013 aan de GGD dat leerlingen werden geslagen tijdens koranlessen. Er bleken te weinig aanknopingspunten te zijn voor strafrechtelijke vervolging, maar de moskee weigerde vervolgens een protocol tegen kindermishandeling te ondertekenen. De imam was boos dat burgemeester Noordanus wel aangifte had gedaan.

Profiel: alFitra, Utrecht

Ooit was alFitrah in de Utrechtse wijk Overvecht een schoolpand, voor een mbo, nu is het een islamitisch complex met een moskee, boekwinkel en kantine. De stichting wil 'helpen bij opvoeding en educatie door theologische ondersteuning aan jongeren, ondersteuning aan ouders bij de opvoeding en hulp aan jongeren en volwassenen waar nodig', zo omschrijft de website van alFitrah het.



Omstreden is deze missie al langer. AlFitrah hangt het salafisme aan, een fundamentalistische stroming in de islam die wordt beschouwd als kweekvijver voor jihadisme. Kinderen zouden er worden geleerd ongelovigen te verafschuwen, zo meldde NRC Handelsblad vorig jaar. Het AD berichtte vervolgens dat de stichting wordt gesteund door dubieuze fiancierders uit Koeweit. In april 2014 demonstreerde PVV-leider Geert Wilders bij alFitrah tegen een islamitische conferentie waar haatimams zouden prediken.



De voorzitter van alFitrah in Utrecht, Suhayb S., is de zoon van Ahmad S., de imam die na de moord op Theo van Gogh weigerde minister Rita Verdonk een hand te geven omdat ze een vrouw is. Ahmad S. leidt de As-Sunnah-moskee in Tilburg.



Suhayb kwam onlangs in een interview terug op dat incident. 'Voor mij is handen schudden met een vrouw een vorm van seksuele intimidatie. We leven in een democratie (...) We moeten volwassen worden in deze zaken. Ik ben voor integratie, maar betekent dat dat ik per se stamppot moet eten?'



Zijn vrouw draagt op straat een nikab. Ook zij mengde zich vorig jaar in het debat over alFitrah. De verhalen over schimmige geldstromen en de antiwesterse sentimenten waren volgens haar te wijten aan een 'mengelmoes van onwetendheid, misvatting, afkeer en vooral angst' over het salafisme. Maar bij een open dag in februari dit jaar, bedoeld om de vooroordelen bij de buitenwereld weg te halen, werd de pers resoluut buiten de deur gehouden.



Bart Dirks