, emeritus universiteitshoogleraar Duurzame Ontwikkeling en Voedselzekerheid (WUR) en , hoofdredacteur Vork, tijdschrift over landbouw, voeding en natuur.

Naar aanleiding van het recente IPCC-rapport over landgebruik stelde het hoofdredactioneel commentaar van NRC dat biologische landbouw „het antwoord” moet zijn op de bedreiging van de voedselzekerheid door klimaatverandering (12/8). Omdat voedselprijzen te laag zouden zijn, krijgen biologische boeren te weinig voor hun inspanningen. De overheid moet volgens het commentaar duidelijk maken „dat welvaart iets anders is dan het recht op voedsel voor een koopje”.

Dat vraagt om een weerwoord. Centraal in het IPCC-rapport staat de noodzaak om het landgebruik aan te passen aan de dreiging van klimaatverandering, onder andere door het tegengaan van bodemdegradatie en het planten van bomen. Minder vlees eten in de rijke landen kan daar een kleine bijdrage aan leveren, maar veel belangrijker is om productieve landbouw te ontwikkelen en te concentreren op een zo klein mogelijk oppervlak.

De biologische landbouw waarvoor in het hoofdredactioneel commentaar een lans wordt gebroken, staat haaks op die ontwikkeling. Het is een extensieve vorm van landbouw, waarbij de opbrengst per hectare 40 tot 60 procent lager ligt dan in de gangbare landbouw. En dan hebben we het nog niet over de hectares die nodig zijn voor de productie van voldoende meststoffen (groenbemesting, dierlijke mest), want voor biologische boeren is kunstmest uit den boze.

Voor wereldwijde voedselzekerheid is het essentieel dat we doorgaan op de weg van ecologisering van de landbouw die in Nederland al is ingeslagen: het combineren van de beste ecologische inzichten met nieuwe technieken op het gebied van veredeling, informatica en robotica. Cruciaal daarbij is dat die landbouw wordt geconcentreerd op de beste gronden. Daar zijn de hoogste opbrengsten mogelijk, is de milieubelasting het laagst en kunnen de gevolgen van klimaatverandering het beste worden opgevangen.

Al ruim 25 jaar geleden bleek uit rapporten van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid dat we op die manier meer dan de helft van het landbouwareaal in de Europese Unie kunnen vrijmaken voor natuur en biodiversiteit – en daarmee voor de opslag van CO 2 – zonder in te leveren op voedselzekerheid. Wereldwijd kun je op die manier voedselzekerheid voor iedereen garanderen zonder uitbreiding van het landbouwareaal. Al met al is de voedselzekerheid in de wereld niet gebaat bij een manier van landbouw die weinig productief is. Ook het milieu wordt er niet mee gediend, noch het vermogen om in te spelen op de dreiging van klimaatverandering.

Lees ook: De consument ruilt biefstuk niet zomaar in voor bonen

Los daarvan wekt het verbazing dat een liberale krant als de NRC kiest voor een vorm van landbouw die is gebaseerd op dogma’s (geen kunstmest, geen synthetische bestrijdingsmiddelen, geen genetische technieken als CRISPR).

Biologische landbouw mag dan wel bijdragen aan een maatschappelijke behoefte die we ons in Nederland kunnen permitteren, maar voor wereldwijde voedselzekerheid en voor milieu en klimaat is het niet acceptabel als dogmatiek het denken vervangt.

NRC Eten & Gezondheid De laatste inzichten over eten, de lekkerste recepten en slimme tips om gezond te leven Inschrijven

Een versie van dit artikel verscheen ook in NRC Handelsblad van 15 augustus 2019