Nasi dziennikarze jako pierwsi przeanalizowali strona po stronie ponad 40 tomów akt afery taśmowej

W najbliższych dniach będziemy opisywać nowe, nieznane dotąd wątki tej sprawy

Dziś pierwsze z sensacyjnych znalezisk: kelnerzy z afery podsłuchowej obciążają Mateusza Morawieckiego. Na jednej z taśm Morawiecki miał dyskutować o zakupie nieruchomości na tzw. słupy

Z ich zeznań wynika, że istnieje taśma z obecnym premierem, która do tej pory nie jest znana i może być dla niego bardzo niewygodna

Prokuratura i służby specjalne nie poszły tym tropem. Nie wiadomo, kto ma tę taśmę i czy może ją wykorzystać przeciwko premierowi polskiego rządu

Afera, która w znacznym stopniu przyczyniła się do utraty władzy w Polsce przez PO i przejęcia jej przez PiS, według akt sądowych ma trzech bezpośrednich sprawców.

Pomysłodawcą nagrywania biznesmenów i polityków w warszawskich restauracjach "Sowa i Przyjaciele" oraz „Amber Room” miał być przedsiębiorca Marek Falenta, zaś wykonawcami dwaj pracujący tam kelnerzy Łukasz N. oraz Konrad Lasota.

Lasota zgodził się na publikowanie swego nazwiska, napisał nawet o aferze książkę. N. do dziś woli pozostać anonimowy.

Od lata 2014 r., gdy tygodnik „Wprost” ujawnił pierwsze nagrania z restauracji Roberta Sowy, w mediach co pewien czas pojawiają się różne fragmenty nagrań oraz informacje o kolejnych śladach badanych przez policję i prokuraturę.

Dziennikarze Onetu jako pierwsi otrzymali zgodę sądu na przejrzenie wszystkich nietajnych akt afery podsłuchowej. Nigdy wcześniej nikt nie publikował informacji opartych o analizę pełnej i oficjalnej dokumentacji ze śledztwa i procesu.

W aktach pojawia się wiele nieznanych dotąd informacji i wątków. Niektóre zmieniają nasze rozumienie historii, która wywróciła polską scenę polityczną. Potwierdza się część publikowanych wcześniej informacji, niektóre doniesienia na temat afery okazują się jednak tylko plotkami.

Jeden z najważniejszych niepoznanych dotąd wątków dotyczy obecnego premiera Mateusza Morawieckiego, w momencie wybuchu afery podsłuchowej kierującego bankiem BZ WBK (dziś noszącego nazwę Santander Bank Polska).

Z naszej analizy akt wynika, że podczas przesłuchań w prokuraturze i przed sądem kelnerzy z „Sowy i Przyjaciół” najczęściej pytani byli o to, kogo nagrywali i co na owych nagraniach usłyszeli. To dlatego, że kilkanaście taśm, które w całości lub w części są znane opinii publicznej, to zaledwie wierzchołek góry lodowej. Z zeznań kelnerów wynika, że nieznanych publicznie nagrań są dziesiątki, a być może setki. Wiele z nich do dziś pozostaje w nieznanych rękach.

Są na tych nagraniach czołowi politycy, biznesmeni i menedżerowie największych polskich firm. To tykająca bomba, bo — jak wynika z zeznań kelnerów — spora część z nich może zawierać informacje kompromitujące, a zatem nagrania te nadają się do szantażowania nagranych osób.

Przeanalizowaliśmy wszystkie zeznania kelnerów, od pierwszych złożonych przy zatrzymaniu aż po oświadczenia podczas procesu sądowego, który przesądził o ich winie i karze. Obaj składali je niezależnie od siebie, a ich opowieści były wzajemnie konfrontowane.

W tych właśnie zeznaniach pojawia się prezes Mateusz Morawiecki.

Wszystkie fragmenty zeznań, cytowane w tym artykule, przepisaliśmy z akt dosłownie, z zachowaniem oryginalnej pisowni i składni i bez skrótów.

Kelner obciąża prezesa

Jest początek 2015 r., śledztwo w sprawie afery taśmowej wchodzi w decydującą fazę.

Podczas jednego z przesłuchań prowadząca sprawę prokurator Anna Hopfer z Prokuratury Okręgowej Warszawa-Praga pyta kelnera Łukasza N.: „Czy zarejestrował pan rozmowę jednego z prezesów banku dotyczącą zawierania pożyczek i kredytów na podstawione osoby, tzw. słupy?”.

Łukasz N. odpowiada: „Tak, tak mi się wydaje, bo jakość tego nagrania była słaba, ja je odsłuchiwałem to było nagranie Morawieckiego z jakimś mężczyzną. Ja nie znam tego mężczyzny, w tej rozmowie brały udział tylko tych dwóch mężczyzn. Morawiecki jest z banku BZW BK. Z tego co pamiętam to rozmawiali o jakiś budynkach, tamten drugi człowiek którego nie znam powiedział że jakaś osoba się obawia i chce się wycofać z tego interesu. Rozmawiali o zakupie budynków pod inwestycje i mieli tam wynajmować pod jakieś biznesy ale dokładnie nie pamiętam. Rozmawiali że dokumenty mają być sporządzone na jakąś osobę. Rozmawiali, że będą mieli te, że oni będą mieli te lokale zakupione na inne osoby, że na inne osoby będą wystawione dokumenty. Nie pamiętam czy w tej rozmowie była mowa o pożyczkach i kredytach na słupy. Oni rozmawiali o tym że będą kupować nieruchomości na podstawione osoby. Ten mężczyzna który się spotkał z Morawieckim powiedział, że prawdopodobnie jakaś kobieta się obawia i chce się wycofać. Nie pamiętam czy on precyzował czego się boi ta kobieta. Marek Falenta dostał ode mnie to nagranie. Ja o tym nagraniu mówiłem pani [XXX] z CBŚ.”

[XXX] to policjantka, prowadząca szereg czynności w sprawie afery. W stenogramie jest jej pełne imię i nazwisko, ale nie podajemy go ze względu na jej bezpieczeństwo.

Pani prokurator Hopfer dopytuje, czy Łukasz N. mówił o tej taśmie Morawieckiego swemu wspólnikowi Konradowi Lasocie, który nagrywał gości w innej warszawskiej restauracji „Amber Room”. Łukasz N. wyjaśnia: „Możliwe że ja o tym nagraniu mówiłem Konradowi Lasocie, ale ja nie kojarzę”.

W tej sytuacji prokurator odczytuje Łukaszowi N. fragment zeznań Lasoty, złożonych kilka dni po zatrzymaniu.

Kluczowe zdanie tych zeznań brzmi tak: „Dodatkowo [Łukasz N. — przyp. red.] poinformował mnie o nagranej przez niego rozmowie prezesa banku BGŻ albo BH z kimś z jego najbliższego otoczenia dotyczącej zawierania pożyczek i kredytów na słupy, tj podstawione osoby. Oni mieli zaciągać kredyty na słupy i w ten sposób działać na szkodę banku. Nie jestem pewny jaki to był bank. O tym byłem informowany w okolicach września 2013 r.”

Po odsłuchaniu zeznań Lasoty, Łukasz N. zeznaje dalej: „Ten fragment dotyczył tej rozmowy Morawieckiego z tym mężczyzną, aczkolwiek ja nie odpowiadam za dosłowność słów Konrada. To jest interpretacja moich słów, ja nie pamiętam co dokładnie powiedziałem Konradowi. Chcę zaznaczyć, że z tych rozmów, które ja odsłuchałem i pamiętam to Morawiecki z drugim mężczyzną spotkał się tylko raz i to kojarzy mi się z tym spotkaniem. Ja nie pamiętam co ja dokładnie przekazałem Konradowi, nie pamiętałem nawet że ja mu to powiedziałem. Ja nie jestem w stanie dzisiaj odnieść się do tego czy w tej rozmowie była mowa o kredytach branych na tzw. słupy. Ja mówiłem Konradowi o różnych spotkaniach, jakie nagrałem, a on mówił mnie o tych które nagrał. O tym spotkaniu Konrad mógł się dowiedzieć ode mnie, istnieje też możliwość, że sam mógł je odsłuchać, bo mogłem mu dać pendrive z nagraniem tej rozmowy. Ja nie miałem przed nim zbyt wielu tajemnic. Wtedy kiedy ja na bieżąco przekazywałem mu informacje pamiętałem lepiej niż dzisiaj”.

Niesmak kelnera

Z tych zeznań płynie kilka wniosków. Najważniejsza różnica w obu zeznaniach dotyczy tego, czy na podstawione osoby miały być kupowane nieruchomości (tak twierdzi Łukasz N.), czy też brane kredyty (tak uważa Lasota). Pamiętać przy tym należy, że to Łukasz N. nagrał Morawieckiego, zaś Lasota zeznaje prawie w oparciu o zasłyszaną wersję.

Ówczesne zeznania Łukasza N. dotyczące innych przez niego nagranych osób okazują się dość precyzyjne, co dziś można zweryfikować w oparciu o ujawnione taśmy. Łukasz N. znał nagrywanych gości i dobrze zapamiętywał, o czym rozmawiali.

Z drugiej strony, Lasota jest w swych wypowiedziach konsekwentny. Podczas procesu sądowego, już za rządów PiS, Lasota zeznał, że piastowanie przez Morawieckiego funkcji wicepremiera „budzi jego niesmak”. „To osoba, co do której zostały złożone zeznania, że mogła uczestniczyć w procederze przestępczym” – mówił.

Trudno zarzucać Lasocie składanie zeznań pod wpływem sympatii politycznych. Oświadczył bowiem w sądzie: „Gdybym chciał pomóc jakiemukolwiek ugrupowaniu politycznemu, to mógłbym wykorzystać materiały kompromitujące polityków konkretnych partii związane z nadużywaniem alkoholu lub innych substancji czy związane z ekscesami seksualnymi, których się dopuszczali" – przekonywał. Mówił przy tym, że nie nagrywał polityków PiS, ponieważ ci nie bywali ani w "Amber Room", ani w "Sowie i Przyjaciołach".

Obciążając Morawieckiego, Lasota atakował Platformę Obywatelską. Zeznał przy tym, że sam przez kilka lat był wyborcą PO, a Radosława Sikorskiego „uważał za męża stanu”. „Zderzenie z rzeczywistością pokazało inny obraz” — opowiadał Lasota. Szczególnie negatywne wrażenie miały na nim zrobić m.in. nagrane słowa Sikorskiego („dwa razy obiecać, to jak raz dotrzymać”), zbyt nonszalanckie podejście do spraw publicznych oraz „oddanie inicjatywy biznesmenowi Janowi Kulczykowi w kreowaniu polityki państwa”. Zdaniem Lasoty, nagrane rozmowy dają podstawy, by wątpić w rzetelność sprzedaży Kulczykowi przez rząd PO chemicznej spółki Ciech. W tej sprawie trwa odrębne śledztwo.

Od Lasoty dostało się też lewicy. Kelner przywoływał nagraną przez siebie — nieznaną do dziś — rozmowę Aleksandra Kwaśniewskiego z Leszkiem Millerem, którzy mieli „ustalać zgodę [ma na myśli zapewne zmowę – przyp. red.] milczenia w kwestii tajnych więzień CIA”. Chodzi o śledztwo dotyczące nielegalnego przetrzymywania w Polsce w latach 2002-2004 osób podejrzanych przez władze USA o terroryzm. Miller był wtedy premierem, zaś Kwaśniewski prezydentem.

Premier milczy

Który z kelnerów ma rację w sprawie Morawieckiego? A może racji nie ma żaden z nich? Instrumenty, by to wyjaśnić, są w rękach organów ścigania.

Tyle że w aktach nie znaleźliśmy żadnych śladów działań prokuratury, policji czy służb specjalnych w celu zweryfikowania zarzutów Łukasza N. wobec Morawieckiego. Prezes Morawiecki był co prawda w aferze podsłuchowej przesłuchiwany jako poszkodowany, ale nie został zapytany o zarzuty kelnera. Na dodatek przesłuchiwany był nie przez główną prokurator Annę Hopfer, która dopytywała Łukasza N. o sprawę słupów, lecz przez Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego.

My zapytaliśmy premiera m.in. o to, czy w jakiejkolwiek rozmowie mógł poruszać tematykę zakupu nieruchomości pod inwestycje dla siebie lub w imieniu innych osób oraz ile — wedle jego wiedzy — takich rozmów z jego udziałem mogło zostać nagranych. „Ze względu na toczące się postępowanie, w którym Pan Mateusz Morawiecki ma status osoby pokrzywdzonej, nie jest możliwe udzielenie odpowiedzi na Pańskie pytania” — odpowiedziała nam rzeczniczka rządu Joanna Kopcińska.

Oczywiście, pamiętać trzeba, że prokuratura nie dopatrzyła się naruszania prawa w żadnej z dotąd opublikowanych taśm, głównie zawierających rozmowy między politykami Platformy i biznesmenami związanymi z PO. Tyle, że PiS to ostro krytykowało, twierdząc, że niektórzy bohaterowie afery podsłuchowej powinni być ścigani na podstawie nagrań z „Sowy i Przyjaciół”.

Morawiecki ministrem PO

W całej sprawie kluczowe jest to, że zeznania kelnerów oznaczają, iż istnieje nieznane dotąd nagranie rozmowy obecnego premiera RP, które może go stawiać w bardzo niekorzystnym świetle. To, jeśli w zeznaniach kelnerów jest choć krztyna prawdy, dla obecnych posiadaczy owej taśmy idealny materiał kompromitujący.

Skoro na taśmach — jak podkreślają kelnerzy — nie ma osób związanych z PiS-em, to czemu nagrał się tam Morawiecki? Bo choć dziś jest premierem rządu PiS i członkiem ścisłych władz tej partii, to w czasie, gdy pracowały restauracyjne nagrywarki, należał do kręgu biznesowo-towarzyskiego Platformy.

Morawiecki był wówczas członkiem Rady Gospodarczej przy premierze Donaldzie Tusku. Ale to nie wszystko. Adwokatem, który w śledztwie taśmowym reprezentował Morawieckiego, był prawnik pracujący równocześnie dla innych osób nagranych w „Sowie i Przyjaciołach”: Pawła Grasia, Bartosza Arłukowicza, Krzysztofa Kwiatkowskiego i Andrzeja Biernata. Wszyscy to ważni politycy Platformy, ministrowie w różnych okresach jej rządów.

Do tej pory wiedzieliśmy o istnieniu innej taśmy z udziałem Morawieckiego. W 2016 r. informowały o jej istnieniu Radio Zet i "Newsweek". Chodzi o spotkanie w "Sowie i Przyjaciołach" wiosną 2013 r.

W tym spotkaniu uczestniczyli ówcześni nominaci PO w kluczowych spółkach skarbu państwa: szef banku PKO BP Zbigniew Jagiełło (przyjaciel Morawieckiego, jeden z niewielu, który zachował stanowisko po wyborach), prezes PGE Krzysztof Kilian (wieloletni przyjaciel Tuska) oraz jego zastępczyni Bogusława Matuszewska.

Teraz, dzięki dostępowi do akt sądowych, znamy dokładny przebieg tego spotkania. Pojawia się podczas niego informacja, że Mateusz Morawiecki rozważany jest (przypomnijmy, jest wiosna 2013 r.) jako kandydat na ministra skarbu w rządzie Donalda Tuska.

Jagiełło: — Wczoraj dzwonił do mnie, jak byłem w (…) na spotkaniu. No i dzwoni gdzieś w połowie… gdzieś o czternastej, piętnastej Fogelman… [chodzi o Lejba Fogelmana, polsko-amerykańskiego prawnika specjalizującego się w wielkich prywatyzacjach, fuzjach i przejęciach przedsiębiorstw – przyp. red.].

Morawiecki: — …tak, do mnie też.

Jagiełło: — …i oddzwoniłem do ciebie, bo on mówi mi: Słuchaj, ten twój przyjaciel z Walczącej [chodzi o Solidarność Walczącą w której w latach PRL-u działali Morawiecki i Jagiełło – przyp. red.] ma zostać właśnie ministrem skarbu”, nie…

W dalszej części spotkania Morawiecki opowiada o swych kontaktach z kluczowymi współpracownikami Tuska:

— Dzwonił do mnie Fogelman i... i... ten Arabski [Tomasz Arabski, wówczas szef Kancelarii Premiera – przyp. red.] dzwonił do mnie, ale właśnie taki... Z Fogelmanem nie rozmawiałem, nie oddzwoniłem jeszcze do niego. A Arabski, że się chciał zobaczyć ze mną w poniedziałek, o… o różnych inwestycjach porozmawiać. Nie wiem, co to znaczy. To Arabski. JKB... [Jan Krzysztof Bielecki – przyp. red.] JKB chce porozmawiać, ale przy śniadanku o różnych tam sprawach (…).

W dalszej części rozmowy obecny premier dodaje: — Kilka razy się Arabski ze mną kontaktował, ale (…) wczoraj się mieliśmy spotkać na koniec dnia… Co chwilę mi... Co godzinę przysyłał smsy, że mnie przeprasza, bo tu Cichocki [Jacek Cichocki, ówczesny szef MSW i koordynator służb specjalnych w rządach PO – przyp. red.], tutaj to, Tusk, a na koniec, że… że nie da rady, nie…

Wynika z tego, że Morawiecki utrzymywał regularne kontakty z Arabskim trzy lata po katastrofie smoleńskiej, gdy politycy PiS wielokrotnie i publicznie oskarżali szefa kancelarii Tuska o współodpowiedzialność za tę tragedię.

Wiosną 2013 r. panowie rozmawiają też m.in. o tym, że Arabski właśnie wyjeżdża do Hiszpanii jako polski ambasador. W tamtym czasie PiS ostro przeciwko temu protestowało, a krótko po wyborach w 2015 r. rząd Beaty Szydło, już z Morawieckim jako wicepremierem, odwołał Arabskiego z tej placówki.

W kolejnych publikacjach wrócimy m.in. do tego spotkania.

Więcej taśm szefa rządu

W aktach śledztwa taśmowego znaleźliśmy dowody na to, że nagrań z obecnym premierem może być więcej. Wynika to z przesłuchania Morawieckiego przeprowadzonego przez ABW w grudniu 2014 r., czyli niecały rok przed jego wejściem do rządu PiS.

Morawiecki w trakcie rozmowy przyznaje, że w latach 2012-2014 bywał zarówno w restauracji „Sowa i Przyjaciele”, jak i „Amber Room”. Twierdzi, że w „Sowie” był cztery lub pięć razy, natomiast w „Amber Roomie” – dwu- lub trzykrotnie.

„Spotykałem się tam z różnymi osobami – były to spotkania o charakterze biznesowym oraz towarzyskim. W restauracji bywałem zarówno w sali ogólnej, ale także w salach wydzielonych. Sale te rezerwowane były przez moją asystentkę – może dwa albo trzy razy lub też gdy byłem zapraszany na spotkanie rezerwacją zajmowała się osoba zapraszająca” — tłumaczył ówczesny prezes BZ WBK. Nie zdradza jednak personaliów osób, z którym widział się w obu restauracjach.

Wtedy też jako prezes banku zapewniał, że nie był szantażowany: „Nikt mnie nigdy nie szantażował, że moje ewentualnie nagrane rozmowy zostaną ujawnione. Nikt mi tego nie sugerował. Nikt nie proponował mi zakupu żadnych nagrań. Nikt się ze mną w sprawie ewentualnych nagrań nie kontaktował”.

Tyle, że dziś Mateusz Morawiecki nie jest już prezesem banku, lecz premierem polskiego rządu.