Exterieur van de redactie van de Volkskrant. Beeld ANP

De foto van Rashid (27) stond op 16 augustus bij een aankondiging van een artikel over verscherpte controles bij het vliegveld. Naast de kop stond de tekst: 'Na de marechaussee wordt nu het leger ingezet voor de extra bewaking van Schiphol. Wat staat de reiziger nog te wachten - en helpt het?'



Volgens de rechtbank is er in dit geval 'sprake van een foto die, met name gezien de tekst, sterk geassocieerd kan worden met onveiligheid op de luchthaven Schiphol. Dit wordt versterkt door het beeld van de marechaussee. De foto mag dan in de openbaarheid zijn gemaakt, maar dat was op een moment dat eiser geen kant op kon, namelijk toen hij de marechaussee door het geopende autoraam te woord moest staan.'



Door de combinatie van foto en tekst wordt 'op zijn minst de suggestie gewekt' dat Rashid 'iets te maken heeft met de kwestie of Schiphol nog wel veilig is'. Gezien de ernst van het onderwerp, 'dat de gemoederen in negatieve zin bezighoudt', stelt de eiser zich 'terecht op het standpunt dat deze publicatie inbreuk maakt op zijn persoonlijke levenssfeer'. Daarbij speelt ook zijn 'moslimachtige uiterlijk' mee, aldus de kortgedingrechters, 'omdat onveiligheid in deze tijd sterk wordt geassocieerd met terrorisme vanuit islamitische hoek'.

'Nieuwswaarde'

Fotograferen op de openbare weg is toegestaan en dit beeld had 'nieuwswaarde', betoogde hoofdredacteur Philippe Remarque twee weken geleden. 'Het is misschien ongemakkelijk dat er iemand met een Arabisch uiterlijk op staat, maar wel de realiteit. Als we de werkelijkheid niet meer kunnen laten zien, is dat een ernstige beperking van de persvrijheid.'



De rechtbank oordeelt anders: 'Het was niet noodzakelijk eiser voor dit doel herkenbaar af te beelden.' De Volkskrant 'had het algemene belang van de persvrijheid evengoed kunnen dienen zonder het belang van eiser bij bescherming van zijn privacy te schaden'. Volgens de rechters heeft de krant zich Rashids belang 'onvoldoende aangetrokken'.



Eind augustus zei de eiser in de rechtszaal dat hij door de publicatie in gevaar is gebracht, net als zijn familie in Irak. Familieleden vroegen hem bezorgd of hij was aangehouden, en waarom. Mede daarom vinden de rechters dat hij 'een redelijk belang had' om een kort geding aan te spannen.



Rashids eis een rectificatie te publiceren is afgewezen: 'Aan plaatsing van de foto zelf valt weinig te rectificeren, hooguit aan de verkeerde indruk die deze kan hebben gewekt', stellen de rechters. 'Die indruk is echter voornamelijk ontstaan in de omgeving van de eiser. Die zullen genoeg hebben aan dit vonnis en de publiciteit daarover.'

Rechtszaak tegen de Volkskrant: schendt deze voorpagina de wet? 'Edelachtbare, er is heel veel over me heen gekomen', zegt Mohammed Rashid (27). Iedereen zei: Mo, wat heb je gedaan?'

Opgelucht

De advocaat van Rashid, Khalid Kasem, is blij met de uitspraak. 'Mijn cliënt is erg opgelucht dat de rechtbank hem volgt. Er valt een last van hem af, nu duidelijk is dat hij op geen enkele manier geassocieerd kan worden met terreurdreiging.' Het bedrag van 1.500 euro is een voorschot, beklemtoont Kasem. Dat kan hoger uitvallen na een eventueel hoger beroep of een zogeheten bodemprocedure.



'We zijn geschrokken van deze uitspraak', zegt hoofdredacteur Remarque. De rechter stelt gelukkig vast dat wij met die foto van een Schiphol-controle de werkelijkheid hebben weergegeven en daar ook recht op hebben. Maar als zo makkelijk persoonlijke schade bewezen wordt geacht op grond van mogelijke associaties in binnen- en buitenland, wordt het werk van redacties, fotografen en cameralieden een stuk moeilijker. Wij vinden dat de vrije nieuwsgaring in het geding is, en gaan in beroep om hier juridische duidelijkheid over te krijgen.'