Της Νένας Μαλλιάρα

Κινδύνους για τη σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού τομέα, κρύβει η δίψα των θεσμικών επενδυτών και των funds για υψηλές αποδόσεις. Έτσι, παρά το γεγονός ότι από μόνο του το διεθνές τραπεζικό σύστημα παρουσιάζει αδυναμίες "μετρίου βαθμού", θα μπορούσε να βιώσει μία νέα κρίση, ως αντανάκλαση της κρίσης που θα βίωναν οι θεσμικοί επενδυτές και τα funds, εξαναγκαζόμενα σε μαζικές ρευστοποιήσεις τοποθετήσεών τους.

Τα παραπάνω τονίζει το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο στην Έκθεσή του για την Παγκόσμια Χρηματοπιστωτική Σταθερότητα, με τίτλο "Χαμηλότερα για Περισσότερο", αναφέροντας ότι ο βαθμός κινδύνου των μη τραπεζικών χρηματοοικονομικών οργανισμών έχει αυξηθεί πλέον στο 80% στις οικονομίες που διαθέτουν συστημικά σημαντικό τραπεζικό τομέα (σε όρους ΑΕΠ). Σε μεγάλο βαθμό είναι ευάλωτος ο ασφαλιστικός τομέας.

Η ραγδαία πτώση των επιτοκίων που επέφερε η ασκούμενη νομισματική πολιτική κατά μήκος του πλανήτη λόγω της εξασθένησης της οικονομικής δραστηριότητας και των αυξημένων φόβων για ύφεση, στρέφει τους θεσμικούς επενδυτές και τα funds στην αναζήτηση τοποθετήσεων με υψηλές αποδόσεις. Όπως λέει το ΔΝΤ, ήδη, τα ομόλογα με αρνητικές αποδόσεις διεθνώς έχουν φτάσει περίπου τα 15 τρισ. δολάρια, την ώρα που οι επενδυτές αναμένουν πως η περίοδος των χαμηλών επιτοκίων θα τραβήξει περισσότερο από όσο εκτιμούσαν αρχικά.

Τα πολύ χαμηλά επιτόκια ωθούν τους επενδυτές να αναζητούν αποδόσεις σε τοποθετήσεις υψηλότερου ρίσκου και χαμηλότερης δυνατότητας άμεσης ρευστοποίησης.

Όπως αναφέρει το ΔΝΤ, η μεγαλύτερη ζήτηση για τοποθετήσεις μεγαλύτερου ρίσκου, άρα υψηλότερων αποδόσεων, θα μπορούσε να ενισχύσει περαιτέρω τις τιμές των assets και να ενθαρρύνει αύξηση του δανεισμού από μη χρηματοπιστωτικές εταιρίες. Επιπρόσθετα, δεδομένης της αυξανόμενης σπουδαιότητας των θεσμικών επενδυτών ως πηγή χρηματοδότησης (funding), οι αυξημένες αδυναμίες των ισολογισμών θα τους πίεζαν να αντιδράσουν σε ένα οικονομικό σοκ κατά τρόπο που θα είχε διευρυμένο αντίκτυπο στις αγορές και την Οικονομία.

Καθώς οι θεσμικοί επενδυτές αυξάνουν τη διάρκεια και τον αναλαμβανόμενο κίνδυνο στις επενδύσεις τους, γίνονται πιο επιρρεπείς σε μία ανατιμολόγηση των κινδύνων. Με την αυξανόμενη αναντιστοιχία μεταξύ τοποθετήσεων σε μη άμεσα ρευστοποιήσιμα στοιχεία ενεργητικού και υπόσχεσης καθημερινής ρευστότητας στους επενδυτές, τα funds μπορεί να βρεθούν αντιμέτωπα με αυξημένες πιέσεις να πουλήσουν σε μία αγορά με έλλειψη ρευστότητας για να ανταποκριθούν στις εξαγορές επενδυτών και έτσι να επιδεινώσουν την πτώση στις τιμές των assets.

Όπως λέει το ΔΝΤ, ο κίνδυνος ενός διευρυμένου sell– off αυξάνεται από το γεγονός ότι τα χαμηλά επιτόκια έχουν αυξήσει τον βαθμό ομοιότητας στα επενδυτικά χαρτοφυλάκια. Η συσχέτιση της επενδυτικής στρατηγικής των funds και των θεσμικών επενδυτών –με αυξανόμενη προτίμηση σε τοποθετήσεις σε εθνικό νόμισμα και χαμηλότερη διακράτηση ρευστού– γίνεται ολοένα μεγαλύτερη όσο υποχωρούν και γίνονται αρνητικές οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων.

Οι αυξανόμενες ομοιότητες στη δομή των επενδυτικών χαρτοφυλακίων, συνδυαστικά με τα χαμηλά "μαξιλάρια" ρευστότητας, ενισχύουν τη δυναμική μιας ταχείας μετάδοσης των σοκ σε άλλα επενδυτικά funds, διευρύνοντας την πίεση στις αγορές. Επίσης, η υψηλότερη έκθεση σε εθνικό νόμισμα καθιστά πιο ευάλωτα τα funds στις κινήσεις των τιμών εγχώριων assets, μέσω παρόμοιων ανοιγμάτων σε άλλα funds.

Στην Έκθεσή του, το ΔΝΤ αναφέρει ότι ενδεχόμενες εξαγορές μη ρευστοποιήσεων επενδύσεων συνταξιοδοτικών funds, θα μπορούσαν να μειώσουν τη ρευστότητά τους και να περιορίσουν την ικανότητά τους να παίξουν σταθεροποιητικό ρόλο σε μια αγορά υπό πίεση. Επιπλέον, η διασυνοριακή σύνθεση των επενδυτικών χαρτοφυλακίων κάποιων ασφαλιστικών εταιριών θα συνέτεινε στη διάδοση των σοκ στις αγορές, ακόμη και αν το "ξεπούλημα" προερχόταν από φαινομενικά άσχετους παράγοντες.