Παρουσία του Προέδρου της Δημοκρατίας, Προκόπη Παυλόπουλου, σε κλίμα πανηγυρικό και συγκίνησης, πραγματοποιήθηκε χθες στα Προπύλαια η επίσημη τελετή του εορτασμού της 180ής επετείου από την ίδρυση του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Το πανεπιστήμιο ιδρύθηκε στις 3 Μαΐου του 1837, και όπως ανέφερε ο κ. Παυλόπουλος, που είναι απόφοιτος και κατόπιν καθηγητής της Νομικής Σχολής Αθηνών, «το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών αναπτύσσεται παράλληλα με το Νεότερο Ελληνικό Κράτος, ζει τις δόξες του αλλά και τις δύσκολες στιγμές του, επηρεάζει τις πολιτικές εξελίξεις και επηρεάζεται από αυτές».

Ειδικότερα, ο κ. Παυλόπουλος εστίασε, μεταξύ άλλων, στον ευρωπαϊκό προσανατολισμό της χώρας και του ΕΚΠΑ, καθώς και στην προοπτική θεσμοθέτησης μη κρατικών ΑΕΙ υπό όρους. Συγκεκριμένα, εξήρε «πόσο άρρηκτα είναι συνδεδεμένος ο ευρωπαϊκός προσανατολισμός της χώρας μας με την ευρωπαϊκή παράδοση και προοπτική που είχε και έχει το ΕΚΠΑ από τη σύστασή του». «Η βασικότερη συνιστώσα του ευρωπαϊκού προσανατολισμού του ΕΚΠΑ έγκειται στο ότι αποτελεί τον φυσικό χώρο, στον οποίο καλλιεργούνται το ελληνικό πνεύμα και οι πανανθρώπινες αξίες τις οποίες αυτό πρεσβεύει και υπηρετεί, σύμφωνα με το ιδεώδες της κλασικής ελληνικής αρχαιότητας. Προβαίνω σε αυτή την παρατήρηση όχι από διάθεση άκριτης αρχαιολατρίας, αλλά για να υπογραμμίσω επιπλέον ότι το αρχαίο ελληνικό πνεύμα είναι ο πρώτος από τους τρεις πυλώνες του όλου οικοδομήματος της Ευρωπαϊκής Ενωσης, ενώ οι άλλοι δύο είναι η ρωμαϊκή θεσμική παράδοση και κρατική οργάνωση και η χριστιανική διδασκαλία» ανέφερε.

Ως προς τη θεσμοθέτηση μη κρατικών ΑΕΙ, ο κ. Παυλόπουλος ανέφερε ότι μπορεί να θεσμοθετηθεί ανώτατη μη κρατική εκπαίδευση στην Ελλάδα, ύστερα από αναθεώρηση του Συντάγματος. «Θεωρώ όμως, ακόμη και για λόγους σεβασμού της διαχρονικής πανεπιστημιακής μας παράδοσης, ότι η ίδρυσή τους θα πρέπει να συντελείται τουλάχιστον υπό όρους. Πρώτον, αυτά θα αποτελούν νομικά πρόσωπα μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, και, δεύτερον, θα ιδρύονται με άδεια του ελληνικού Δημοσίου και θα τελούν υπό εποπτεία, η οποία προσιδιάζει προς εκείνη που θεσπίζεται κατά το Σύνταγμα για τα δημόσια ΑΕΙ», τόνισε.

Προσέλκυση πόρων

Ο πρύτανης του ιδρύματος, Θάνος Δημόπουλος, από την πλευρά του επισήμανε ότι «παρά την παρατεταμένη οικονομική κρίση και τις μεγάλες μειώσεις, το πανεπιστήμιο παραμένει όρθιο χάρη στο υψηλού επιπέδου ανθρώπινο δυναμικό και την ισχυρή παράδοσή του. Σε ετήσια βάση οι καθηγητές προσέλκυσαν μέχρι σήμερα στο ΕΚΠΑ πόρους πέντε φορές περισσότερους από εκείνους της κρατικής επιχορήγησης για λειτουργικές δαπάνες και δημόσιες επενδύσεις. Ανάλογα με το έτος, 5.000 έως 10.000 νέοι επιστήμονες και ερευνητές απασχολήθηκαν στα έργα αυτά, μειώνοντας τα ποσοστά διαρροής επιστημονικού δυναμικού προς το εξωτερικό. Σημαντικό μέρος των πόρων αυτών επενδύθηκε για τη χρηματοδότηση των εκπαιδευτικών αναγκών των σχολών μας. Καταλυτικό ρόλο στα παραπάνω έπαιξε και το μέχρι σήμερα ευέλικτο και απλό πλαίσιο διαχείρισης των πόρων της έρευνας και ανάπτυξης, που δυστυχώς κινδυνεύει να γίνει πολύ περισσότερο γραφειοκρατικό, με πρωτόλειες λογιστικές προσεγγίσεις, και εν τέλει με δέσμευση των μέχρι σήμερα αποθεματικών από την έρευνά μας».

Στην τελετή παραβρέθηκαν, μεταξύ άλλων, ο υπουργός Παιδείας Κώστας Γαβρόγλου, υπουργοί, εκπρόσωποι κομμάτων, βουλευτές, ανώτατοι δικαστικοί, πρώην πρωθυπουργοί και μέλη της πανεπιστημιακής κοινότητας του ιδρύματος.