De regering zwicht voor chantage van de Russische overheid. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat heeft met een knieval voorkomen dat het Russische luchtruim wordt gesloten voor KLM. Daarmee schept het ministerie echter een gevaarlijk precedent. Andere partijen zullen op dezelfde wijze ruimte op Europese luchthavens willen afdwingen.

Elke middag om vijf uur de vijf meestbesproken verhalen van de dag in je mailbox? Aanmelden voor NRC 5 om 5

Dat zegt Caroline Ditvoorst, directeur van zbo Airport Coordination Netherlands, in NRC. Ditvoorst is de onafhankelijke slotcoördinator voor Schiphol en wijst felbegeerde slots (start- en landingstijden) volgens Europese wetgeving toe aan luchtvaartmaatschappijen.

De regering is betrokken bij een luchtvaartpolitiek conflict omdat de Russische regering zich bemoeit met de positie van de Russische vrachtmaatschappij AirBridgeCargo (ABC) op Schiphol. Ruzie over slots is daardoor vergroot tot een bilaterale kwestie over vliegrechten.

Door onjuist gebruik van eerder toegewezen slots kreeg ABC voor dit winterseizoen minder slots. ABC ging van 23 vrachtvluchten per week naar 13 en week uit naar Luik.

De Russen stelden Nederland een ultimatum: als ABC niet meer ruimte krijgt op Schiphol mag KLM niet meer door het Russische luchtruim naar China, Japan en Zuid-Korea vliegen. Dat betekent uren omvliegen en hoge kosten voor KLM.

Lees hier het interview met Caroline Ditvoorst

Vrijdagochtend kwamen KLM en ABC tot een ‘commerciële overeenkomst’. KLM leent voor dit seizoen slots uit aan ABC. Het ministerie ontving donderdagnacht de vergunning om over Rusland te mogen blijven vliegen.

Ditvoorst: „Als Rusland hier mee wegkomt, gaat het vaker gebeuren. Het risico is dat partijen dit ook op andere Europese luchthavens gaan proberen. Het is onjuist dat Rusland een verband legt tussen slots en verkeersrechten. Het is bijzonder dat het ministerie daarin meegaat.”

Minister Van Nieuwenhuizen van Infrastructuur en Waterstaat reageert niet op het verwijt dat de regering zwicht voor chantage, maar zegt dat er „snel een oplossing nodig was voor een acuut probleem, de dreigende sluiting van het Russische luchtruim”. Ondertussen werkt het ministerie ook aan een „structurele oplossing met een maatregel die meer ruimte moet geven aan de vrachtvervoerders.”

Slots op Schiphol, hoe werkt het?

Luchtvaartmaatschappijen vragen per zomer- en winterseizoen slots (tijdvakken om te starten en te landen) aan bij de onafhankelijke slotcoördinator. De slots moeten naar Europese regels „neutraal, niet-discriminatoir en transparant” worden toegewezen. Leidend bij het verdelen van de slots zijn de ‘historische slots’. Een maatschappij die 80 procent of meer van de toegewezen slots gebruikt, heeft recht op 100 procent in het volgende seizoen. Wie minder gebruikt, raakt zijn rechten kwijt. De slotcoördinator wordt gefinancierd door Nederlandse maatschappijen en luchthavens.

Dit bericht is op 3 november 2017 geactualiseerd nadat KLM en ABC een overeenkomst sloten.

Een versie van dit artikel verscheen ook in NRC Handelsblad van 3 november 2017