Turkse, Marokkaanse, Surinaamse en Antilliaanse Nederlanders doen het beter op school, maar dat leidt niet tot een betere positie op de arbeidsmarkt. De integratie van de tweede generatie migranten gaat daardoor nauwelijks sneller dan hun ouders, concluderen onderzoekers van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP).

"We zien bijvoorbeeld dat niet-westerse migranten de Citotoets steeds beter maken", zegt onderzoeker Willem Huijnk. "Hun instroom op havo/vwo en verder naar hbo en universiteit neemt ook toe." Maar volgens hem is hun achterstand op de arbeidsmarkt nog steeds groot. De werkloosheidcijfers zijn hoog: 15,6 procent van de allochtonen heeft geen werk, tegen 5,6 procent van de autochtone Nederlanders.

Discriminatie

Huijnk verklaart het aanzienlijke verschil deels door het gemiddeld nog steeds lagere opleidingsniveau van mensen met een migratieachtergrond en hun beperktere werkervaring. "Maar er spelen ook andere zaken een rol: verschillen in sociale netwerken, culturele competenties en discriminatie door werkgevers."

Ook zijn allochtonen vaker in aanraking geweest met justitie. Van de 30-jarigen in die groep was 37 procent ooit verdacht van een misdrijf. Bij autochtone Nederlanders van 30 is dat 18 procent.

Steeds meer mensen met een migratieachtergrond voelen zich minder thuis in Nederland. De stijging is vooral te zien bij de tweede generatie, kinderen van wie ten minste een van de ouders niet in Nederland is geboren. Zij ervaren meer discriminatie, doordat ze meer op de Nederlandse samenleving zijn gericht en meer meekrijgen wat er om hen heen gebeurt.

Autochtonen positiever

Uit het onderzoek (.pdf) blijkt overigens juist dat autochtone Nederlanders minder weerstand hebben gekregen tegen niet-westerlingen. Door de vluchtelingencrisis zijn de zorgen wel toegenomen, maar dat vertaalt zich niet in een negatievere houding. Steeds minder autochtonen zeggen dat er te veel mensen met een andere nationaliteit in Nederland wonen.

Een verklaring voor de afname van de weerstand is de gewenning aan een veranderende samenleving, zegt het SCP. Maar ook de groei van het aantal hogeropgeleiden is van invloed. Mensen die middelbaar en hoger opgeleid zijn, zijn minder kritisch over de komst van migranten naar Nederland. Zij voelen zich minder bedreigd en vinden veranderingen in de samenleving vanzelfsprekender dan lageropgeleiden.