Sowat 2 000 verhoorafwagtende gevangenes in Gauteng, onder wie dié wat van geweldsmisdade aangekla word, kan dalk binnekort vrygelaat word. Dít, volgens ŉ e-pos aan aanklaers en landdroste, omdat oorvol tronke ŉ gevaar inhou vir die verspreiding van Covid-19.

Dit sluit in sowat 750 gevangenes wat weens die aard en erns van hul beweerde oortredings nie vir borgtog in aanmerking gekom het nie en reeds langer as twee jaar verhoorafwagtend en in aanhouding is. Name van mense wat aangekla word van moord, verkragting en aanranding verskyn ook op dié lys.

ŉ Verdere groep van meer as 1 000 gevangenes gaan ook moontlik vrygelaat word. Hul beweerde oortredings was minder ernstig en hulle het wel borgtog ontvang, maar is steeds agter tralies omdat hulle nie in staat was om dit te betaal nie.

Maroela Media is in besit van ŉ e-pos wat gister wyd versprei is en waarin aanklaers en landdroste gevra word om ŉ opdrag van die waarnemende direkteur van openbare vervolgings, adv. Rodney J. de Kock, uit te voer. Daarvolgens is hulle aangesê om hofsake waarby hulle betrokke was te hersien, gevangenes se borgtoggeld te wysig of hulle selfs met net ŉ waarskuwing vry te laat.

Die lot van beskuldigdes wat reeds langer as twee jaar verhoorafwagtend is vir oortredings soos moord, roof en verkragting moet ook heroorweeg word in die lig van die hoë risiko vir Covid-19-infeksie in die provinsie se oorvol tronke.

Bronne in die Nasionale Vervolgingsgesag (NVG) het aan Maroela Media gesê die dossiere van die betrokke sake waarvoor iemand in aanhouding is, sal deurgewerk moet word voor ŉ besluit vir vrylating van ŉ gevangene geneem kan word, veral in sake waar borgtog om watter rede ook al, aanvanklik deur die hof geweier is.

Die Departement van Korrektiewe Dienste (DKD) se woordvoerder, Singabakho Nxumalo, het ontken dat sy departement iets met so ŉ aansoek te doen het. Hy het aan Maroela Media gesê DKD huisves net gevangenes en dat die NVG sulke aansoeke hanteer.

Die NVG se woordvoerder vir Gauteng, Phindi Mjonondwana, het gesê die inhoud van die e-pos is selfverduidelikend en dat hulle nie verder kommentaar gaan lewer nie.

Die e-pos verwys ook na aansoeke wat ingevolge artikel 63A van die Strafproseswet deur die gevangenisowerhede by die howe ingedien kan word. Artikel 63A handel spesifiek oor ondraaglike toestande in tronke en verwys na die menswaardigheid en fisieke gesondheid van die betrokke gevangenes. Dis veral tans, weens die dreigende gesondheid- en veiligheidsgevaar in tronke, uiters relevant. Gevangenes kan feitlik onmiddellik vrygelaat word indien ŉ landdros tevrede is dat so ŉ aansoek geldig is.

Maroela Media het reeds berig oor opstande in die land se tronke omdat gevangenisowerhede na bewering nie gehoor gee aan die regering se noodmaatreëls en voorskrifte nie. Onluste het onder meer uitgebreek in die korrektiewe sentrums te Krugersdorp, Worcester, Baviaanspoort en Leeukop.

DKD ontken dit en sê in ŉ mediaverklaring wat Woensdag uitgereik is dat die huidige chaos en die gewelddadige optrede van gevangenes die gevolg is van strenger maatreëls wat tans toegepas word om smokkelhandel en die gebruik van onwettige selfone in tronke te bekamp. Dit het glo niks met Covid-19 te doen nie. Volgens dié verklaring voldoen die departement aan die nodige maatreëls om die verspreiding van Covid-19 te voorkom.

Maroela Media is egter in besit van skokkende videomateriaal wat wys hoe bebloede beseerdes deur medegevangenes op komberse uit die selle by die Baviaanspoort-gevangenis in Tshwane gedra word terwyl die bewaarders toekyk. In die video kan gesien word dat nóg die bewaarders nóg die gevangenes ŉ sosiale afstand handhaaf en dat niemand gesigmaskers dra nie.

Mediaberigte Donderdag verwys na tot 20 ernstig beseerde gevangenes by Baviaanspoort van wie twee glo in ŉ kritieke toestand is. Die DKD ontken dat die gevangenes in Baviaanspoort ernstig beseer is. Die departement sê slegs twee gevangenes is vir geringe beserings behandel, asook dat die owerhede ingelig is.

Wil jy op hoogte bly van alle nuus oor Covid-19 op Maroela Media? Klik hier om in te teken op ŉ daaglikse nuusbrief.