Het afschaffen van de ov-studentenkaart en de basisbeurs, de corporatieheffing, en de samenvoeging van drie provincies lijken te stranden in de Eerste Kamer. Voor die voorstellen is nauwelijks steun te vinden bij de oppositie. Dat blijkt uit een inventarisatie van NRC Handelsblad van bijna dertig belangrijke kabinetsplannen.

Bij enkele andere plannen uit het regeerakkoord II lijkt het erom te spannen. Dan gaat het bijvoorbeeld om het verkorten van de WW-duur, het inperken van het belastingvrij sparen voor het pensioen, en de heffing op grote financiële transacties.

Maar opvallend is dat het kabinet-Rutte II een groot deel van zijn plannen en hervormingen met hulp van een of meerdere oppositiepartijen gewoon lijkt te kunnen uitvoeren, ook al heeft het geen meerderheid in de Eerste Kamer. Zelfs rechtse maatregelen als de strafbaarstelling van illegaliteit en eisen aan mensen die bijstand ontvangen kunnen doorgang vinden, dankzij de PVV van Geert Wilders. Wilders:

“Het liefst zorgen we dat dit kabinet zo snel mogelijk valt. Maar voorstellen waar het niet over gaat vallen, zullen we op hun merites beoordelen en de goede steunen.”

Wilders wil niet specifiek zeggen welke initiatieven hij omarmt.

Dit gaat vrijwel zeker door:

Beperking van de ontslagvergoeding

Snellere verhoging van de AOW-leeftijd

Minder plek op sociale werkplaatsen

Jeugdzorg naar gemeenten

Hoger eigen risico in de zorg

Minder hypotheekrenteaftrek

Minder ontwikkelingshulp

Bijstand onder voorwaarden

Strengere Voetbalwet

Online kansspelen legaal

Geen wilde dieren in het circus

Opslag op de energierekening

Bezuinigingen op de publieke omroep

Weigerambtenaar verdwijnt

In de cel wachten op hoger beroep

Minder langdurige zorg (AWBZ)

Grotere rol verzekeraars

Dit gaat zeker niet door:

Huurverhogingen

Een sociaal leenstelsel

OV-Studentenkaart verdwijnt

Een superprovincie in de Randstad

Hierbij gaat het er om spannen:

Kortere WW

Bezuinigingen op de infrastructuur

Inperking belastingvrij pensioensparen

Inkomensnivellering

Transactietax voor banken

Strafbaar stellen van illegaliteit

Versobering van de kindregelingen

Kabinet heeft acht zetels te weinig voor meerderheid

Het kabinet van VVD en PvdA heeft in de senaat slechts dertig zetels, acht te weinig voor een meerderheid. Pas in 2015 zijn er weer Eerste Kamerverkiezingen. En dus moet het kabinet de komende jaren voor elk wetsvoorstel steun zoeken bij de oppositie. Dat kan bij het CDA (11 zetels), de PVV (10), of de SP (8). Ook kan Rutte bij kleinere partijen als D66, GroenLinks en de ChristenUnie een meerderheid ‘bij elkaar shoppen’. Het is voor het eerst sinds 1918 dat een kabinet zo lang met een minderheid in de Eerste Kamer te maken heeft.

In de Eerste Kamer vinden vandaag de Algemene Politieke Beschouwingen plaats, een debat over het regeerakkoord. Meekijken kan via Politiek 24. Lees in NRC Handelsblad of in de digitale editie meer over de houding van de Eerste Kamer tegenover de belangrijkste kabinetsplannen.