Agenten komen in Sittard bijeen voor een cao-bijeenkomst. Beeld ANP

Dit blijkt uit de nieuwe Top-100 van grootste werkgevers van de Volkskrant. Philips was volgens de meest recente gegevens (2018) in Nederland als enige nog goed voor meer dan tienduizend (volledige) banen: 11.600. Vier jaar geleden waren dat er nog bijna 1.200 meer. Het aantal fte’s bij Shell Nederland liep in dezelfde periode met bijna 2.000 terug, tot 9.500. DSM was goed voor ruim 3.800 volledige banen, tegen ruim 5.100 vier jaar geleden.

Verfreus Akzo Nobel en Unilever (voeding en verzorging) horen met respectievelijk 2.300 en 2.600 fte’s niet meer bij de honderd grootste werkgevers van Nederland, blijkt het onderzoek van de Volkskrant. De vaststelling dat de multinationals steeds minder Nederlandse banen hebben is politiek pikant. Sinds de hoogoplopende affaire over het afschaffen van de dividendbelasting à 2 miljard euro per jaar en berichten over niet betaalde winstbelasting hebben de multinationals het zwaar in Den Haag.

Toeleveranciers

De bedrijven wijzen erop dat het belangrijk is dat de hoofdkantoren, waar de besluiten genomen worden, in Nederland staan. Verder betogen ze dat het bij hen veelal om hoogwaardige banen gaat, dat ze goed zijn voor tienduizenden banen bij toeleveranciers en dat ze veel geld steken in onderzoek en ontwikkeling.

De rol van de multinationals als leverancier van werkgelegenheid is deels overgenomen door nieuwe groeiers als het hightech paradepaardje ASML, industriegroep VDL en internetbedrijf Booking. Bij ASML, de chipmachinefabrikant uit Veldhoven die voorwerp is van een gevecht rond een exportvergunning naar China, groeide het aantal banen met meer dan 4.000 tot bijna 12.500. VDL (onder meer Nedcar en bussen) telt nu bijna 11 duizend volledige banen, ruim 3.000 meer. Booking, dat in Amsterdam een nieuw hoofdkantoor bouwt, is goed voor ruim 5.300 fte's. Daarmee is Booking een van de schaarse nieuwe banenkanonnen. Koopjesketen Action (10 duizend fte’s) is een andere.

Politie aan kop

De grootste werkgevers zitten in Nederland bij de overheid en in de semipublieke sector, blijkt uit het onderzoek. De politie gaat net als vier jaar geleden aan kop en is met ruim 61 duizend fte’s de grootste werkgever van Nederland, voor Defensie (ruim 57 duizend). Ahold (onder meer Albert Heijn, Etos, Bol.com), goed voor 32 duizend fte’s, nam de derde plaats over van de Rabobank. De bank telt in Nederland 30.500 fte’s, ruim 5.000 minder dan vier jaar terug.

Het de afgelopen jaren geregeld in opspraak geraakte ministerie van Veiligheid en Justitie is ten opzichte van vier jaar geleden opgerukt naar plaats vijf bij de grootste werkgevers, voor de eveneens onder vuur liggende Belastingdienst. De grootste werkgevers zijn de afgelopen jaren groter geworden. De Top-100 is inmiddels goed voor meer dan een miljoen volledige banen, blijkt uit het Volkskrant-onderzoek. De ondergrens bij nummer 100, de ANWB, is 3.718 fte’s. Vier jaar geleden was dat 3.578, bij de gemeente Utrecht.

Met medewerking van Serena Frijters en Xander van Uffelen