De aanpak van meisjesbesnijdenis in Nederland sorteert minimaal effect, blijkt uit een rapport van het ministerie van Volksgezondheid. Het ministerie investeerde de afgelopen drie jaar 3 miljoen euro in activiteiten om genitale verminking te bestrijden zonder dat dat tot strafvervolging had geleid. De GGD noemde de schattingen van 50 tot 500 meisjes die in ons land jaarlijks genitaal zouden worden verminkt het „topje van de ijsberg”.

De kranten staan sindsdien vol met verhalen over genitale verminking, vaak vergezeld van levensgrote foto’s van messen en scharen. Staatssecretaris Bussemaker (Volksgezondheid, PvdA) beloofde de Tweede Kamer een keiharde aanpak: ouders die hun dochter in het buitenland laten besnijden zouden achter tralies verdwijnen. Ook in het lichtste geval, zoals een prikje in de clitoris.

Kennelijk is het de staatssecretaris ontgaan dat in Nederland nog altijd de rechter de strafmaat bepaalt en ons rechtssysteem geen minimumstraffen kent.

Ayaan Hirsi Ali, die vijf jaar geleden ervoor pleitte om de genitaliën van alle minderjarige meisjes uit risicolanden jaarlijks onder dwang te controleren, roept wereldwijd tegen wie het maar horen wil dat op de Nederlandse keukentafels minderjarige meisjes met roestige messen worden bewerkt. Het is een vast onderdeel van haar ‘islamkritiek’ geworden.

Afgaande op berichten zou je vermoeden dat inmiddels half Amsterdam Slotervaart onder het mes is genomen. Toch ontbreekt ieder bewijs, zowel voor Hirsi Ali’s beweringen als voor de wilde schattingen van de GGD. Van de 44 meldingen die bij het Meldpunt Kindermishandeling zijn binnengekomen en onderzocht, is niet eenmaal geconstateerd dat meisjes hier of tijdens hun Afrikavakantie verminkt zijn. Slechts bij één gezin bleek dat twee dochters besneden waren – vóór aankomst in Nederland.

Hoe graag bepaalde politici het anders zouden willen zien, vrouwenbesnijdenis is een islamitisch gebruik, maar betreft allereerst een oud-Afrikaanse praktijk die nergens in de Koran wordt genoemd noch door de Profeet werd geboden. Vrouwenbesnijdenis bestond (ook in de Arabische regio) reeds duizenden jaren voor de komst van Mohammed, in het oude Egypte; niet voor niets heet het in medische literatuur ‘faraonische insnijding’.

Als vrouwenbesnijdenis een islamitisch ritueel was geweest, zou Mohammed de eerste zijn geweest die het bloedige voorbeeld gaf. Uit geen enkele bron blijkt echter dat diens vrouwen of dochters onder het mes zijn gegaan. Sterker, het faraonische gebruik druist in tegen het in de Koran vastgelegde recht op seksuele satisfactie van de vrouw en heeft Mohammed om die reden pogingen gedaan dit wrede gebruik uit te bannen. Vrouwenbesnijdenis niettemin toeschrijven aan ‘de islam’ is dus niet alleen achterlijk, het is ook een beetje dom. Op deze manier manoeuvreert men Afrikaanse moslimvrouwen die zich tegen meisjesbesnijdenis willen verzetten, in een duivels dilemma: ofwel akkoord gaan met de meisjesbesnijdenis ofwel afvallig worden.

Dat Frankrijk 27 gevallen van besnijdenisgerelateerde strafvervolging kent is eenvoudig te verklaren vanuit de historie. Op het hoogtepunt van het koloniale tijdperk had Frankrijk eenderde van Afrika in handen, met als logisch gevolg dat het land veel meer migranten uit de zogenaamde risicolanden wonen; Somalië, Mali, Eritrea en Nigeria. In Indonesië, een voormalige kolonie van Nederland en het grootste moslimland ter wereld, komt meisjesbesnijdenis niet voor. Marokkanen die naar Nederland komen horen hier vaak voor het eerst over clitoridectomie; deze traditie bestaat daar niet, evenmin in Turkije.

Hebben vijf jaar intensieve media-aandacht en miljoenen euro’s aan subsidies dan helemaal niks opgeleverd? Jawel. Er is welgeteld één zaak aan het licht gebracht: een 29-jarige Marokkaan wordt ervan verdacht zijn dochtertje te hebben verminkt. Was het niet ernstig, zou je het uitproesten dat nu uitgerekend één Marokkaanse adolescent, kennelijk op het verrukkelijke idee gebracht door minister Hirsi Ali (Justitie, CDA) en PvdA-gerelateerd mediakabaal, is opgesnord.

De Nederlands-Marokkaanse schrijver Hafid Bouazza moest eind januari het manuscript voor De Spotvogel inleveren. Alleen onder die voorwaarde wilde zijn uitgever, Mai Spijkers, hem uit de financiële brand helpen, zo blijkt uit het ontluisterende profiel dat de KRO onlangs van de schrijver uitzond. Bouazza flanste er die laatste week nog gauw een meisjesverminking aan vast. Nu ligt voor de eeuwigheid vast dat Marokkanen meisjes besnijden. Zo worden tradities geboren en mythes in stand gehouden. Dank u wel mevrouw de staatssecretaris.

Mohammed Benzakour is columnist en schrijver. Heleen Mees is columnist van NRC Handelsblad en voorzitter van Women on Top.

Rectificatie / Gerectificeerd

correcties en aanvullingen

Meisjesbesnijdenis

In het artikel Stop de onzin over meisjesbesnijdenis (dinsdag, pagina 19) stond abusievelijk dat Hirsi Ali minister van Justitie was. Zij was van 2003 tot en met 2006 Tweede Kamerlid voor de VVD. Verder staat in het artikel dat meisjesbesnijdenis een islamitisch gebruik is. Hier had moeten staan: geen islamitisch gebruik, zoals ook uit de rest van het artikel blijkt.

Meisjesbesnijdenis Er zijn drie vormen van meisjesbesnijdenis. Bij de lichtste vorm wordt een snede in de voorhuid van de clitoris gemaakt. Bij de tweede vorm wordt de clitoris weggesneden (clitoridectomie). Bij de zwaarste vorm (infibulatie) worden clitoris, kleine en grote schaamlippen weggesneden en de wondvlakken aan elkaar genaaid. Er blijft maar een kleine opening voor urine en menstruatiebloed. Meisjesbesnijdenis komt veel voor in Egypte, Soedan, Somalië, Jemen, Oman en enkele delen van Azië. Een onderzoek van Unicef in 2003 wees uit dat in Egypte 97 procent van alle vrouwen en meisjes besneden is. In Nederland is het strafbaar.