Er zijn steeds minder verkiezingen in België, en ook steeds minder kiezers. De opkomst daalt gestaag. In de jaren tachtig ging nog 95% stemmen bij federale verkiezingen. In 2014 was dat net geen 90%. Vroeger waren de lokale verkiezingen resistent voor die daling. In 2006 ging nog 94,4% van de kiezers stemmen. Maar in 2012 begon ook de deelname aan de lokale verkiezingen af te kalven: slechts 91,5% kwam opdagen. Het is goed mogelijk dat dit cijfer op 14 oktober verder zakt tot 90% of lager.

Normaal gezien geven deze cijfers aanleiding tot jammerklachten. Maar kunnen we dat niet eens wat tegendraadser bekijken? Is de daling van de opkomst geen teken dat de Belgen verstandiger geworden zijn?

Economisten wijzen er al langer op dat het niet rationeel is om te gaan stemmen. De kosten wegen gewoonweg niet op tegen de baten. Je moet er tijd in investeren, en je verslijt je schoenen. Daartegenover staat de invloed die je als burger hebt op het beleid. Dat zijn de baten. Echter, de kans dat jouw ene stem het beleid zal beïnvloeden is oneindig klein. Je hebt veel meer invloed door bijvoorbeeld een mail te sturen naar een politicus. De tijd nodig om te gaan stemmen kun je dus efficiënter besteden aan het bestoken van politici met mails. Of je kunt een opiniestuk schrijven. Bijkomend voordeel: zo verslijt je je schoenen niet.