Oταν ο Ερντογάν διαπραγματεύεται, στο Αιγαίο σηκώνονται μποφόρ – ενίοτε, δε, σε βαθμό θυέλλης. Κι όταν Ουάσιγκτον και Ευρώπη επιχειρούν να οριοθετήσουν νέους γεωπολιτικούς άξονες στην περιοχή, επίσης ο Ερντογάν σπεύδει να υπενθυμίσει ότι η νεο-εθνικιστική Τουρκία ουδεμία σχέση έχει, ούτε θέλει να έχει, με τις νόρμες του πολιτικού πολιτισμού της Δύσης.

Αυτήν ακριβώς την επιλογή αυτονόμησης από την Δύση σπεύδει να υπενθυμίσει – και δη με υψηλή και επικινδυνη νευρικότητα – ο Ταγίπ Ερντογάν κάνοντας παράλληλη επίδειξη ισχύος σε τέσσερα μέτωπα: Στο Αιγαίο, στην κυπριακή ΑΟΖ, στο Αφρίν με την επιχείρηση κατά των Κούρδων, και στο τόξο των Βαλκανίων. Πρόκειται για τέσσερις “επιχειρήσεις” που, σύμφωνα με έμπειρες διπλωματικές πηγές, υπηρετούν τον ίδιο, και διπλό στόχο – την αποστολή του μηνύματος Ερντογάν, με αποδέκτες εντός και εκτός συνόρων, ότι η Τουρκία παραμένει μια πολύ μεγάλη περιφερειακή, και στρατιωτική δύναμη, για να περιοριστεί χωρίς ισχυρά ανταλλάγματα εντός του νέου γεωπολιτικού χάρτη που σχεδιάζουν οι Ηνωμένες Πολιτείς για την ανατολική Μεσόγειο.

Το Μακεδονικό

Κατά τις ίδιες πηγές, στο εμπρηστικό αυτό “παζάρι”, η εξαγωγή έντασης στο Αιγαίο και την Κύπρο είναι το αναμενόμενο μεν, απρόβλεπτο ως προς την εξέλιξή του δε μήνυμα πυγμής του Ερντογάν προς την Ευρώπη και την Ουάσιγκτον. Και συνδέεται με δύο διαφορετικά, αλλά εξίσου κρίσιμα για την Αγκυρα, κεφάλαια των γεωπολιτικών ανακατατάξεων στην περιοχή – την “δυτικοποίηση” της πΓΔΜ μέσω της δρομολογούμενης συμφωνίας με την Ελλάδα, και την εκμετάλλευση των ενεργειακών κοιτασμάτων στην ανατολική Μεσόγειο.

Στο Μακεδονικό, πέραν των δημόσιων και διπλωματικών τοποθετήσεων, η αντίθεση της Τουρκίας στην λύση του ονοματολογικού και, κυρίως, στην ένταξη της πΓΔΜ στο ΝΑΤΟ είναι δεδομένη έως δεδηλωμένη. Αποτελεί πάγιο, άλλωστε, και γεωστρατηγικό στόχο της Αγκυρας η διαμόρφωση ενος βαλκανικού τόξου επιρροής μέσω Αλβανίας και πΓΔΜ το οποίο όμως με βάση τα τρέχοντα δεδομένα “δεν της βγαίνει” όπως επισημαίνεται χαρακτηριστικά από ελληνικούς διπλωματικούς κύκλους.

Οι ίδιοι κύκλοι κάνουν, άλλωστε, ευθέως λόγο για “επιχειρηση υπονόμευσης” μιας συμφωνίας Αθήνας-Σκοπίων από την τουρκικη πλευρά – μια επιχείρηση που, όπως σημειώνουν, δεν εκδηλώνεται μόνον μέσα από τους διαύλους μεταξύ Αγκυρας και Μόσχας αλλά μέσω μιας ιδιότυπης βιομηχανίας “fake news” με ιστοσελίδες που εδρεύουν στην Αλβανία, έχουν τουρκική πατρότητα και οι οποίες διοχτεύουν με όλο και μεγαλύτερη συχνότητα το τελευταίο διάστημα ψευδείς πληροφορίες που έχουν ως στόχο τον τορπιλισμό της διαδικασίας προσέγγισης Ελλάδας και πΓΔΜ στο ονοματολογικό.

Το Αιγαίο και η Κύπρος

Η ελληνική διπλωματία δεν θεωρεί άσχετη με αυτή την προσπάθεια υπονόμευσης και την αναβάθμιση της έντασης στο Αιγαίο, εν είδει μηνύματος και προς τις ΗΠΑ. Σ' αυτό το μήνυμα εμπερικλείεται η θέση πως οι εξελίξεις στην περιοχή δεν μπορούν να δρομολογούνται ερήμην της Τουρκίας αλλά και η υπενθύμιση ότι η στρατιωτική μηχανή της Αγκυρας είναι αρκούντως ισχυρή για να “επιχειρεί” σε δύο παράλληλα μέτωπα, τόσο στη συριακή μεθόριο όσο και στο Αιγαίο. 'Η άλλως, πως η διεκδίκηση επιρροής στο “μαλακό” νοτιοανατολικό υπογάστριο της χώρας δεν συνεπάγεται, σε καμία περίπτωση, παραίτηση από τις διεκδικήσεις της στο Αιγαίο.

Στην ίδια πρακτική, και σε λογική συγκοινωνούντων δοχείων, εντάσσεται και το τουρκικό “μπλόκο” των γεωτρήσεων της ΕΝΙ και της Total στην κυπριακή ΑΟΖ. Με την προοπτική επανάληψης των συνομιλιών για το κυπριακό να ενισχύεται μετά τις προεδρικές εκλογές στην Λευκωσία και με την ΕΝΙ να κάνει επισήμως λόγο για κοιτάσματα 8 τρισεκατομμυρίων κυβικών ποδών φυσικού αερίου στην Κύπρο, ο Ερντογάν επιχειρεί και πάλι να καταστήσει σαφές πως δεν σκοπεύει να μείνει εκτός ενεργειακού παιχνιδιού: Παρ΄ότι η ΑΟΖ της Κύπρου είναι απολύτως οριοθετημένη και σε καμία περίπτωση δεν συνιστά “γκρίζα ζώνη”, η Αγκυρα ουσιαστικά συνδέει την όποια περαιτέρω διαπραγμάτευση για το κυπριακό με την διεκδίκηση δικαιωμάτων – στο όνομα των τουρκοκυπρίων - στο σύνολο του φυσικού πλούτου της Κύπρου. Προς πλήρη εμπέδωση, δε, των εν λόγω μηνυμάτων ήρθε και η ίδια η δήλωση – προειδοποίηση Ερντογάν προς Ελλάδα, Κύπρο και ΗΠΑ: “Οι απειλές”, είπε, “τερματίζονται όταν βλέπουν τον στρατό μας, τα σκάφη μας και τα αεροπλάνα μας”.

Ενώπιον αυτής της απειλής, το δόγμα τόσο της Αθήνας όσο και της Λευκωσίας παραμένει εκείνο της “ψυχραιμίας, σοβαρότητας και νηφαλιότητας”. Αμφότερες, άλλωστε, δεν έχουν κανέναν συμφέρον να ενισχύσουν την τουρκική επιθετικότητα. Τούτο, ωστόσο, όπως τονίζεται από διπλωματικές πηγές, δεν σημαίνει και απουσία εγρήγορσης προς αποτροπή “τυχαίου” ή μη ατυχήματος.

Είναι ενδεικτικό ότι, ο πρωθυπουργός, Αλέξης Τσίπρας, μετά από αίτημα της τουρκικής πλευράς, είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Τούρκο πρωθυπουργό, Μπιναλί Γιλντιρίμ. Ο Αλέξης Τσίπρας «επισήμανε με αυστηρότητα στον Τούρκο ομόλογό του ότι γεγονότα, όπως το χθεσινό στην περιοχή των Ιμίων, υπονομεύουν ευθέως τις Ελληνοτουρκικές και Ευρωτουρκικές σχέσεις και παραβιάζουν το διεθνές δίκαιο». Ο Γιλντιρίμ, προσπαθώντας να ρίξει τους τόνους, ισχυρίστηκε πως το χθεσινό περιστατικό στο Αιγαίο δεν ήταν αποτέλεσμα εσκεμμένης ενέργειας.